Bijlage 1 - Ontwerp Omgevingsvisie Zandvoort
Tekst van het document
Deze centra kunnen ook op lokaal niveau een rol spelen als steunpunt waar bewoners een beroep kunnen doen op ondersteuning bij het zelfstandig wonen.
34
verenigingsverband te kunnen blijven sporten (voetbal, tennis, manege, e.a.). Ook bewegen in de openbare ruimte (skaten, freerunning) verdient kansen zonder tot overlast te leiden. Op en rond het sportpark Duintjesveld worden accommodaties gemoderniseerd waarin meerdere takken van sport worden ondergebracht. We zien kansen voor de ontwikkeling tot een multifunctioneel sportcentrum, waarin diverse sporten worden geclusterd. Inzet is om optimaal gebruik te maken van de sportvelden en de Korver sporthal, niet alleen ’s avonds en in het weekend. En het sportcentrum ook toegankelijk te maken voor bezoekers of onderdeel te maken van arrangementen. Hetzelfde geldt voor het beter ontsluiten van de twee golfbanen in Zandvoort, The Dunes en de Kennemer Golf & Countryclub. Bijzondere kansen liggen er voor de durfsport aan zee, zeesportkampen en andere outdoorevenementen. De ontwikkeling van een jaarrond regionaal watersportcentrum voor (kite)surfen, suppen, kanoën en raften is gewenst. Dit zou op termijn een profiel kunnen krijgen als het ‘Papendal aan Zee’. De durfsport hoeft niet beperkt te blijven tot watersport, maar kan juist breder getrokken worden door op het circuit of op specifieke plekken in het duinlandschap ook extreme sporten aan te bieden.
Sport- en speelplekken en multisportcentrum Ook sport en spel kan de gemeenschap verbinden. Dit vraagt om meer mogelijkheden om in
Ontmoetingsplekken, bewegen en ‘ommetjes’ De pleinen en straten van Zandvoort vragen om een kwaliteitsimpuls. Op veel plekken zien we slijtage en is de uitstraling niet meer van deze tijd. Vergrijzing en sociale veranderingen stellen ook nieuwe eisen aan de leefomgeving waarin bewegen, ontmoeten en ontspannen steeds belangrijker worden. Zo hebben we in de coronacrisis de waarde van ‘ommetjes’ in de
Sfeerbeeld: woonzorgvoorzieningen voor ouderen
Sfeerbeeld: sporten bij multisportcentrum
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
eigen buurt leren waarderen. Dit vraagt om veilige en aantrekkelijke wandelroutes op wijkniveau, in de directe woonomgeving. In een aantal gebieden is de openbare ruimte niet inclusief ingericht op toegankelijkheid van mindervaliden, ouderen of jonge kinderen. Zo ligt het aantal ongevallen in de openbare ruimte relatief hoog in Zandvoort. Ouderen geven aan dat zij vaak moeite hebben – al dan niet met rollator of scootmobiel – om zich door de openbare ruimte te bewegen. De toegankelijkheid scoort laag rond het centrum richting station, in Oud-Noord en in het middengebied van Nieuw Noord. Openbare ruimte kan ontmoeting stimuleren door aanleg van veilige rustplekken op groene pleintjes, waar ruimte is voor ontspanning en een praatje. Maar een goede openbare ruimte nodigt ook uit tot fysiek bewegen via een speciale beweegroute (kwiekroute), een beweegtuin of drempelloze wandelroutes zonder belemmerende objecten. Rustplekken, bewegen en ommetjes houden de gemeenschap blijvend vitaal.
Sfeerbeeld: uitnodigende plekken voor bewegen en ontmoeten
SPEERPUNTEN SAMENLEVING: ▪
SLIMME ZONERING IN SFEERGEBIEDEN IN DE KUSTSTROOK
▪
BUNDELEN VAN VOORZIENINGEN IN VITALE SOCIALE WIJKCENTRA
▪
UITBOUW VAN WOONZORGVOORZIENINGEN EN -WONINGEN
▪
AANTREKKELIJKE PLEKKEN EN VOORZIENINGEN VOOR SPORT EN SPEL
▪
ONTMOETING STIMULEREN DOOR GROENE RUSTPLEKKEN EN OMMETJES
Sfeerbeeld: toegankelijke ‘ommetjes’ met rustplekken in het groen Omgevingsvisie Zandvoort 2040
35
2.3
2.3
RUIMTE: AANTREKKELIJK EN LEEFBAAR DORP
RUIMTE: AANTREKKELIJK EN LEEFBAAR DORP
De ruimte voor wonen en werken is schaars in en om Zandvoort. Het dorp is omsloten door waardevolle natuurgebieden die ook juridisch zware bescherming hebben. Uitbreiding met woningbouw is vrijwel niet mogelijk, dus we moeten zoeken naar slimme en zorgvuldige oplossingen om Zandvoort aantrekkelijk, leefbaar en vitaal te houden in de toekomst. We vertrekken in deze Omgevingsvisie vanuit de volgende ambitie:
“We werken samen aan een aantrekkelijk en leefbaar dorp door meer kwaliteit in wonen, openbare ruimte en landschap.”
Kansen voor inbreiding van woningbouw Een belangrijke opgave is het vitaal en toekomstbestendig maken van de woningvoorraad in Zandvoort. De ruim 9.700 woningen die nu binnen de gemeentegrenzen staan, zijn voor een flink deel aan het verouderen. Meer dan een derde van de huidige woningvoorraad is meer dan 50 jaar oud. Dat hoeft geen probleem te zijn maar leidt wel tot belangrijke beheer- en onderhoudsopgaven, zeker nu we in
Sociale en fysieke aanpak via wonen combineren De vraag naar woningen in Zandvoort groeit en verandert. De woonbehoeften van jongeren, starters en senioren in Zandvoort veranderen. Jongeren die uit huis gaan, starters die gaan samenwonen, ouderen die kleiner willen wonen: hun woonwensen veranderen maar zij willen wél graag in Zandvoort blijven. We zien dat jongeren langer thuis en ouderen langer zelfstandig blijven wonen. En Zandvoort kent relatief een groot aantal alleenstaanden en huishoudens met een lagere draagkracht. De woonopgave vraagt een
Sfeerbeeld: klusflats als renovatiekans van verouderde woongebouwen
Sfeerbeeld: collectieve woonvormen als wooncoöperaties
Om deze ambitie te bereiken zetten we in op:
LEGENDA RUIMTE
36
Belangrijk zoekgebied voor verdichting (wonen en werken)
Zichtbare cultuurhistorische lijnen en plekken, zoals lintbebouwing en Atlantik Wall
Potentie voorverblijfsconcepten i.c.m. durfsport en zakelijke evenementen
Groene pleintjes en parkjes voor ontmoeting i.c.m. klimaatadaptatie
Potentie voor ouderenwoningen i.c.m. zorg of wellness
Duinnatuur vanuit landschap de wijken in
Potentie voor duurzame woningen in groene omgeving
Goede entrees van de wijk naar de natuur
Potentie voor transformatie naar gemengd bedrijventerrein, woon-werk-gebied
Aantrekkelijk en bruisend plein voor ontmoeting en evenementen
Architectuur met oog voor de historische kwaliteiten van het dorp
Hoogwaardige uitstraling van openbare ruimte en goede aansluiting buitenruimte op gebouwen
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
deze Omgevingsvisie 20 jaar vooruitkijken. Hiernaast blijft de aanwas van nieuwbouwwoningen achter: zo is slechts 9,1% van de woningen na 2000 gebouwd (vgl. Noordwijk ruim 20%). Tot 2040 zal flinke inzet nodig zijn op vernieuwing - renovatie, transformatie, vernieuwbouw - binnen de bebouwde kom, naast aanvullende nieuwbouw. In deze Omgevingsvisie gaan we uit van een bouwopgave van 630 woningen tot 2025. Tot 2040 zullen nog meer nieuwe woningen nodig zijn. Deze opgave kan niet alleen binnen het dorp gerealiseerd worden. Uitbreiding is niet aan de orde, maar we zien goede kansen voor inbreiding. Het gaat om inbreiding aan de dorpsranden buiten de beleidsmatige en juridische restricties voor het waardevolle duinenlandschap (Natura 2000). Op termijn zijn er nog kleinschalige inbreidingsmogelijkheden binnen de bebouwde kom van Zandvoort waarbij winkel- of bedrijfskavels getransformeerd kunnen worden naar wonen. We zien vooral kansen aan de noordkant van Nieuw Noord (tussen de wijk en sportvelden) en ten westen van Nieuw Unicum (tussen Zandvoortselaan en oude trambaan). Dit zijn zoekgebieden voor het uitwerken van hoogwaardige nieuwbouw met versterking van het al aanwezige groen.
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
37
2.3
2.3
RUIMTE: AANTREKKELIJK EN LEEFBAAR DORP
RUIMTE: AANTREKKELIJK EN LEEFBAAR DORP
gecombineerde fysieke en sociale aanpak. Niet alleen (ver)bouwen en vernieuwen, maar tegelijk koppelen aan de juiste sociaal-maatschappelijke ondersteuning voor bewoners. Dat geldt voor de wijkvernieuwing die nodig is in Nieuw Noord, maar ook elders in Zandvoort waar ouderen zorg en ondersteuning nodig hebben. Het is belangrijk dat Zandvoort diverse woningtypen en prijsklassen aanbiedt om te voorzien in doorstroming van huidige bewoners én het aantrekken van nieuwe bewoners. Hierbij horen ook nieuwe woonvormen, zoals collectief wonen, generatiewonen, coöperatief wonen of nieuwe woonzorgconcepten. Ook is balans nodig tussen bewoning door inwoners en bezoekers door de verhuur van koopwoningen aan toeristen in te dammen. Instrumenten, zoals zelfbewoningsplicht, worden ingezet om de leefbaarheid in wijken te waarborgen. Zo houden we Zandvoort ook op lange termijn vitaal en leefbaar.
38
uitdaging is om meer harmonie en herkenbaarheid te creëren in de openbare ruimte. Met een kwaliteit die passend is bij het gebied en de gebruikers. Zo kan de openbare ruimte in de kuststrook variëren al naar gelang het karakter: van stoer en ondernemend in het noorden of gericht op dorp en vertier tot meer op rust en gezondheid met landschap in het zuiden. Die kwaliteit moet ook zichtbaar en beleefbaar zijn in de openbare ruimte. Bovendien zijn ook doorgaande wandel- en fietsroutes nodig in die met name rond het centrum verkeersveiliger en aantrekkelijker worden ingericht, met een betere situering van objecten reclameborden, masten of prullenbakken - die zo geen belemmering (meer) vormen in de openbare ruimte.
Hoogwaardige uitstraling van openbare ruimte De kwaliteit van de openbare ruimte laat op verschillende plekken in Zandvoort te wensen over. Het zijn vooral de openbare ruimten in de wijken van de naoorlogse wederopbouw die inmiddels erg sleets en verrommeld zijn geraakt. In het centrumgebied tussen centrum en station, en in Nieuw Noord wordt de fysieke leefomgeving het laagst gewaardeerd vanwege een ‘stenig’ en verrommeld straatbeeld en gebrek aan groen en verblijfskwaliteit. Zowel de openbare ruimte in het centrum en de boulevards alsmede in Nieuw Noord kunnen een stevige kwaliteitsimpuls gebruiken. Een verbeterde uitstraling van de openbare ruimte in het centrum zal - naast het verbeteren van de uitstraling van panden - ook zorgen voor een aantrekkelijker bezoekers- en vestigingsklimaat. Opgave is de buitenruimte zo in te richten dat deze op lange termijn aantrekkelijk en veilig is en ontmoeting stimuleert. De
Cultuurhistorische kwaliteiten beter benutten Zandvoort was oorspronkelijk een geïsoleerd vissersdorp, maar ontvangt mensen van over de hele wereld. Bezoekers komen af op het strandleven, de boulevard, de duinen, het vertier en het circuit. Maar wat ook bijzonder is aan Zandvoort: het is een kustgemeente met een rijk verleden als kuuroord, vol overblijfselen van de Atlantikwall en de wederopbouw, een dorp met badvilla’s, hofjes en verandawoningen. En Zandvoort heeft een uitgestrekt natuurgebied. Kortom, een gemeente vol contrasten en verschillen in dynamiek. Zandvoort kan haar cultuurhistorische kwaliteiten nog veel beter benutten in toerisme, cultuur en in ruimtelijke ontwikkelingen. Denk aan de monumenten die Zandvoort rijk is: Raadhuis, NSstation, buitenplaats Groot Bentveld of badvilla’s met bijzondere gevels, erkers en veranda’s. Maar denk ook aan de restanten van de Atlantikwall en de jonge cultuurhistorie van de wederopbouw. Cultureel erfgoed betreft niet alleen monumenten en archeologie, maar ook het verhaal dat Zandvoort heeft gemaakt tot het dorp dat ze nu is. Cultuurhistorie levert een positieve
Sfeerbeeld: hoogwaardige uitstraling van straatinrichting
Sfeerbeeld: beter benutten cultuurhistorische kwaliteiten, zoals bunkers
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
bijdrage aan de kwaliteit van de leefomgeving en draagt bij aan een gedeeld verhaal waar Zandvoorters zich in herkennen en trots op zijn. Die identiteit van het dorp is bepalend voor onze leefomgeving en kan als inspiratie dienen bij toekomstige opgaven. Betere toegang tot natuur en landschap Van oudsher is het dorp Zandvoort gericht op de zee en het strand. De oriëntatie van het dorp is westwaarts, terwijl ook het omringende landschap en de natuur een belangrijke identiteit kunnen geven aan Zandvoort. In de profilering van de badplaats is relatief weinig aandacht voor natuurrecreatie in het omringende landschap. De kwaliteit van de natuur is wellicht het best bewaarde geheim van Zandvoort. Ook de ruimtelijke overgangen tussen dorp en landschap zijn niet altijd beleefbaar of herkenbaar. Deze overgangen zijn soms hard en duidelijk, maar soms ook rommelig met laagwaardige functies die uitwaaieren in de dorpsrand. Om van de omringende natuur te genieten, dient de toegang en toegankelijkheid naar het landschap te worden verbeterd. Dit vraagt om een betere kwaliteit van bestaande routes en enkele ontbrekende schakels in het fiets- en wandelnetwerk. Géén versnippering van natuur door nieuwe routes, maar betere toegangen, bewegwijzering, natuurinformatie en herkenningspunten die verleiden tot buitenrecreatie, ook als de weersgesteldheid niet optimaal is.
Een meer natuurlijke overgang van dorp naar natuurgebied door het landschap het dorp in te trekken, kan bewoners en bezoekers stimuleren om buiten het dorp te gaan.
Sfeerbeeld: natuurrecreatie en -educatie
SPEERPUNTEN RUIMTE: ▪
VARIATIE IN WONINGTYPEN EN INBREIDING VAN NIEUWBOUW
▪
FYSIEKE EN SOCIAAL AANPAK COMBINEREN VIA DE WOONOPGAVE
▪
HOOGWAARDIGE INRICHTING VAN DE OPENBARE RUIMTE
▪
CULTUURHISTORIE BESCHERMEN EN ZICHTBAAR EN BELEEFBAAR MAKEN
▪
NATUURRECREATIE EN LANDSCHAP TOEGANKELIJKER MAKEN
Sfeerbeeld: goede entrees naar het omringende landschap Omgevingsvisie Zandvoort 2040
39
2.4
2.4
DUURZAAMHEID: GROEN EN TOEKOMSTBESTENDIG
DUURZAAMHEID: GROEN EN TOEKOMSTBESTENDIG
Onze toekomst stelt nieuwe eisen aan onze leefomgeving: zonder fossiele energie, inspelend op klimaatverandering, met schone mobiliteit en behoud van biodiversiteit. Ook Zandvoort werkt aan een duurzame en toekomstbestendige leefomgeving. Kansen liggen vooral op het gebied van klimaatadaptatie, waarvoor we meer ruimte aan groen en water willen geven. We vertrekken in deze Omgevingsvisie vanuit de volgende ambitie:
“We werken samen aan een groene en toekomstbestendige leefomgeving met meer ruimte voor groen, water en biodiversiteit.”
Zeewaartse duinverbreding met nieuwe kansen Klimaatverandering speelt op alle schaalniveaus en heeft ook voor Zandvoort gevolgen hoe we omgaan met het inrichten en gebruik van onze leefomgeving. Wereldwijd is sprake van een stijging van de zeespiegel op lange termijn vanwege de opwarming van de aarde en het smelten van de polen. We willen hierop anticiperen door mee te werken aan versterking
Groene pleinen en parken met wateropvang Door klimaatverandering wordt het weer extremer. Warme zomerdagen worden heter en droger, regenbuien worden heviger. Veel plekken in het bebouwde gebied van Zandvoort zijn erg stenig met veel beton en verharding. Dit leidt tot extra hittevorming in de zomers en wateroverlast bij regenbuien. Het laaggelegen centrum van het dorp Zandvoort is kwetsbaar - door ondergelopen straten ondervinden bewoners en bedrijven overlast. De capaciteit van het huidige rioolstelsel is niet berekend op extreme hoosbuien. Onze inzet is gericht op het langer vasthouden en bergen van water alvorens het af te voeren. We kunnen regenwater langer vasthouden door aanleg van groene pleintjes en parkjes met ruimte voor water via vijvers, singels, wadi’s of kleine waterlopen. Regenwater kan direct in de bodem
Sfeerbeeld: duinverbreding met nieuwe kansen voor natuur en parkeren
Sfeerbeeld: minder verharding, meer ruimte voor groen en water
Om deze ambitie te bereiken zetten we in op:
LEGENDA DUURZAAMHEID Zeewaartse strand- en duinverbreding t.b.v. kustveiligheid en kansen voor economie en natuur
Verduurzaming circuit: zoekgebied voor energieopwekking en -innovatie en kansen voor circulaire bouw van ‘biobased’materialen, zoals hout
Groene plekken t.b.v. klimaatadaptatie en biodiversiteit
Verduurzaming bestaand vastgoed: aardgasvrij, energiezuiniger en kleinschalige oplossingen voor duurzame energie
Waterrobuust centrum: meer groen en water in het stenige centrum
Circulaire hotspot: verwerking en ‘upcycling’ van afval
Duinnatuur vanuit landschap de wijken in t.b.v. natuurbeleving en biodiversiteit
Ecologische verbindingen tussen natuurgebieden
van de kustveiligheid. Op korte termijn is er geen noodzaak, maar op termijn van deze visie 2040 groeit de urgentie om klimaatmaatregelen te nemen voor de zeespiegelstijging. Zandvoort is op dit moment geen ‘zwakke schakel’ in de Hollandse kustverdediging maar rond 2040 kan dat anders zijn als we niet hierop voorsorteren. Samen met onze partners willen we nader onderzoeken hoe we onze kuststrook kunnen versterken door een zeewaartse verbreding en deels verhoging van de duinen in combinatie met verbreding van het strand. Zeewaartse strand- en duinverbreding biedt nieuwe kansen voor meekoppeling van andere functies. Vergelijkbaar met Katwijk is het denkbaar om het autoparkeren op een slimme manier te integreren in een verbreed duinenlandschap. Dit biedt kansen voor een meer natuurlijker uitstraling van de boulevards, waarin groene wandelroutes en groene rustplekken worden gecreëerd. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in de kuststrook kunnen hierop voorsorteren.
Natuureducatie bij entrees naar en routes in het landschap
40
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
41
2.4
2.4
DUURZAAMHEID: GROEN EN TOEKOMSTBESTENDIG
DUURZAAMHEID: GROEN EN TOEKOMSTBESTENDIG
infiltreren door de omgeving maximaal te ‘ontstenen’ en te vergroenen. Deze maatregelen hebben ook een verkoelend effect, en dat is hard nodig. Verharding en bebouwing hebben invloed op de windsnelheid en de hoeveelheid warmte die wordt vastgehouden. In oude buurten met veel verharding is er een groot temperatuurverschil met het buitengebied, het hitteeilandeffect. De luchttemperatuur daalt ’s nachts nauwelijks, waardoor gevoelige bevolkingsgroepen, zoals baby’s en ouderen, gezondheidseffecten ondervinden. Minder verharding en meer groene, natte en schaduwrijke ontmoetingsplekken helpen bij het verkoelen van het dorp. Beschermen van het waardevolle duinlandschap Zandvoort ligt als een enclave in het duinlandschap, omringd door een robuust natuurgebied van ruim 8.000 hectare, verbonden door drie ecoducten. Het gehele duingebied van de Waterleidingduinen tot Nationaal Park Zuid-Kennemerland heeft een beschermde status als Natura 2000-gebied. Bovendien maakt het gebied deel uit van het Natuurnetwerk Nederland (NNN-gebied) , hetgeen het duingebied evenzeer een beschermde status geeft. Die status is er niet voor niets: het duingebied rond Zandvoort heeft – naast ecologische waarden – ook waardevolle archeologische en aardkundige waarden van strandvlakten, kwelders en strandwallen en lage duinen.
Door middel van de aanleg van drie ecoducten is rond Zandvoort een samenhangend natuurgebied ontstaan van circa 8000 ha. Hieraan is in het zuiden van Zandvoort nog een strandreservaat van 3 km toegevoegd. Dit natuurgebied ‘Noordvoort’ – op de grens tussen Noordwijk en Zandvoort – geeft voorrang aan de natuurlijke dynamiek van zee en duinlandschap. Grote aantallen vogels zullen van de rust profiteren en bij voldoende rust kunnen zelfs zeehonden hier weer op het strand komen.
Sfeerbeeld: natuurinclusief bouwen en inrichten t.b.v. biodiversiteit 42
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
Natuurinclusief: behoud en versterken van biodiversiteit Het beschermen van de natuur en het vergroten van de biodiversiteit in flora en fauna blijft een belangrijke ambitie. Niet alleen buiten het dorp, maar ook binnen de bebouwde kom willen we ruimte geven aan biodiversiteit. De afname van de omvang en variatie in flora en fauna geeft reden tot zorg. Vooral de afname van het aantal insecten - schakel in vele voedselketens - is zorgwekkend. Door ruimte te geven aan groen met gebiedseigen planten kan lokaal de voedselketen worden versterkt. Zo zien we in Zandvoort kansen voor een natuurinclusieve inrichting bij het vergroenen van zowel buitenruimte als gebouwen. Veel maatregelen die in het kader van klimaatadaptatie genomen worden, met groen en water, dragen ook bij aan rijkere natuurlijke omgeving met flora en fauna. Denk bijvoorbeeld aan bloemrijke bermen, groene buurtparkjes, straatgroen met een duinkarakter of het ‘naar binnen trekken’ van het duinlandschap. Overlast van herten binnen de bebouwde kom moeten we voorkomen, maar kleinere diersoorten dragen bij aan een meer aantrekkelijke woonomgeving. Ook gebouwen met groene daken die water langer vasthouden of verticale geveltuinen dragen bij aan de lokale biodiversiteit.
Bij nieuwbouw of vernieuwing van wijken is het van belang om rekening te houden met ecologische verbindingszones van lokale diersoorten en de eventuele knelpunten in hun migratieroutes. Hiernaast is het van belang om de mogelijkheden voor een meer groen- en natuurinclusieve bouw te onderzoeken. Circulaire hotspot voor afval Het sluiten van kringlopen tot een circulaire ontwikkeling met zo min mogelijk afval en uitval is een landelijk streven. In MRA-verband is de ambitie
Sfeerbeeld: circulaire hotspot voor hergebruik en ‘upcycling’
gesteld om in 2025 als regio koploper te zijn op slimme oplossingen voor de beperkte beschikbaarheid van grondstoffen. Zo is in Zandvoort veel winst te behalen in de afvalverwerking. De miljoenen toeristen die Zandvoort jaarlijks bezoeken, zorgen voor grote uitdagingen op gebied van afval. Een schoon Zandvoort is immers een aantrekkelijk Zandvoort. Onze inzet is gericht op het circulair maken van het afvalbeheer. Dit begint bij het verminderen van de hoeveelheid (strand) afval, het stimuleren van de ketensamenwerking en een goede verwerking en upcycling van reststoffen. Het inrichten van een circulaire hotspot in Zandvoort kan hierin een goede bijdrage leveren. Dit kan ook kansen voor inzet van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Hiervoor zien we kansen op het bedrijventerrein Nieuw Noord met het gemeentelijke milieustation. Op termijn is het denkbaar om voedselverspilling te voorkomen en voedselafval tot een circulair systeem te maken door eiwitten te hergebruiken of te composteren voor energie of mest. Kleinschalige oplossingen voor duurzame energie De transitie naar duurzame energie is in ons land in volle gang. We gaan van fossiele energie over op opwekking, gebruik en opslag van duurzame energie (uit wind, zon, geothermie e.d.).
Zandvoort heeft als kustplaats veel aanbod van wind- en zonuren, maar beperkt ruimte waarop zij duurzame energie kan opwekken vanwege beperkingen van het beschermde landschap. Onze inzet is om binnen de bebouwde kom te zoeken naar oplossingen. Naast vermindering van de energievraag door betere isolatie is ook lokale opwekking belangrijk. Zo wordt in Zandvoort de potentie voor zonne-energie nog niet goed benut – slechts 2,6% van de woningen heeft zonnepanelen op het dak. We zien kansen voor opwekking van duurzame energie op daken en andere grote oppervlakken, zoals
op sommige parkeerterreinen. Dit leidt tot een sterke toename van de hoeveelheid opgewekte duurzame energie. Ook de warmtevoorziening is een belangrijke component in het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Woningen moeten van het aardgas af en alle nieuwe woningen en utiliteitsgebouwen worden zonder aardgasaansluiting gerealiseerd. In de bestaande wijken van Zandvoort kan het energieverbruik en de CO2-uitstoot worden verlaagd door het beter isoleren van woningen met ‘slechte’ energielabels en uitbreiding en verduurzaming (all electric) van het bestaande warmtenetwerk. Bij groot onderhoud zien we kansen om het aardgasnet te vervangen door het warmtenetwerk. In Oud Noord en Nieuw Noord kan de woningcorporatie starten met uitbreiding van het warmtenet en brengt haar woningen tot een gemiddeld energielabel B in 2030. Kantoorgebouwen in Zandvoort kunnen de komende jaren energiezuiniger worden gemaakt tot minimaal label C of beter. In gebieden met lage dichtheid, zoals in Bentveld, zal een warmtenet niet rendabel zijn. Voor andere wijken geldt dat het aardgasnet na 2030 blijft liggen en benut kan worden voor groen gas of waterstof.
SPEERPUNTEN DUURZAAMHEID: ▪
ZEEWAARTSE STRAND- EN DUINVERBREDING VOOR KUSTVERDEDIGING ONDERZOEKEN
▪
VERGROENEN EN WATERROBUUST INRICHTEN VAN PLEINEN EN PARKEN
▪
BESCHERMEN VAN LANDSCHAP EN NATUURINCLUSIEF INRICHTEN
▪
CIRCULAIRE HOTSPOT EN CIRCULAIR MAKEN VAN AFVALVERWERKING
▪
KLEINSCHALIGE OPLOSSINGEN VOOR INZET VAN DUURZAME ENERGIE
Sfeerbeeld: kleinschalige oplossingen duurzame energie Omgevingsvisie Zandvoort 2040
43
2.5
2.5
MOBILITEIT: SLIMME BEREIKBAARHEID
MOBILITEIT: SLIMME BEREIKBAARHEID
Een goede bereikbaarheid is en blijft cruciaal voor Zandvoort. Van oudsher heeft het autoverkeer van bezoekers en toeristen - vooral op piekdagen - een groot effect op de bereikbaarheid en leefbaarheid in Zandvoort. We moeten de bereikbaarheid beter gaan organiseren: de auto staat centraal, maar er zijn aanvullende slimme oplossingen nodig. We vertrekken in deze Omgevingsvisie vanuit de volgende ambitie:
“We werken samen aan een betere bereikbaarheid met een slimme mix van mobiliteitsmogelijkheden voor auto, ov en fiets.” Om deze ambitie te bereiken zetten we in op: Duurzaam parkeren aan de randen Tijdens zonnige dagen en bij evenementen leidt de toestroom van gemotoriseerd verkeer in en naar Zandvoort tot doorstroming- en parkeerproblemen. Gevolg: flinke files, zoekverkeer voor parkeren en foutparkeerders. Zandvoort zet graag in op een betere ontvangst en een slimme spreiding van bezoekers. Een dag aan zee zou niet pas op het strand moeten beginnen, maar al bij de invalswegen vanuit Haarlem
LEGENDA MOBILITEIT Zoeklocatie (half-)ondergronds parkeren in duinlandschap, buiten waterkering
‘Beweegvriendelijke’ wijken: goede en veilige looproutes, fietsroutes en fietsvoorzieningen
Beter benutten parkeerplaats als aantrekkelijke mobiliteitshub: parkeren + OV + fiets + deelmobiliteit
Voetgangersvriendelijk centrum: toegankelijk, aantrekkelijk en autoluw
Treinstation als mobiliteitshub: OV + fiets + deelmobiliteit
Goede doorfietsroutes naar de regio t.b.v. recreatie en woon-werk
Zoekgebied HOV-verbinding met Hoofddorp, Schiphol en Amsterdam-Zuid
Zoekgebied te verkennen nieuwe ontsluitingsweg
Sfeerbeeld: duurzaam parkeren aan de randen 44
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
en Heemstede. Terwijl nu de wegen naar het strand regelmatig overbelast worden door bezoekersverkeer, willen we recreanten stimuleren om vooral met het openbaar vervoer naar Zandvoort te komen. Met name op drukke dagen zou het voor bezoekers aantrekkelijker moeten worden om hun auto te parkeren op een van de P+R-terreinen rondom Haarlem. Kansrijk is het parkeren en overstappen op de trein in Haarlem Spaarnwoude of met bus vanaf Haarlem Zuidwest. De autobereikbaarheid is en blijft belangrijk voor Zandvoort maar geparkeerde auto’s nemen veel ruimte in en hebben een groot effect op de beleving van de openbare ruimte. De automobiliteit is ook gekoppeld aan de beschikbaarheid van het aantal parkeerplaatsen. Van de circa 10.000 parkeerplaatsen in Zandvoort zijn er 5.000 voor bezoekers. Uit onderzoek blijkt dat Zandvoort tijdens reguliere dagen én op piekdagen voldoende parkeercapaciteit heeft. Parkeervoorzieningen aan de randen worden echter onvoldoende benut. Een beter gebruik van de huidige parkeerplaatsen is wenselijk door een betere routering, bewegwijzering en een verkeersmonitoringsysteem. Zo is bijvoorbeeld de route naar P-De Zuid onder de maat en moet deze worden verbeterd. Er zijn grote kansen voor het verduurzamen van het autoverkeer door de uitbreiding van de laadinfrastructuur in Zandvoort.
Mede door de opkomst van de elektrische auto zal mobiliteit steeds meer emissieloos worden. We zien derhalve grote kansen voor laadvoorzieningen op grote parkeerplaatsen, vooral aan de kust. Naar een voetgangersvriendelijk centrum Door betere parkeermogelijkheden aan de randen van Zandvoort verbeteren we ook de leefbaarheid van het centrum. De compacte bebouwde kom maakt het dorp zeer geschikt voor interne verplaatsingen te voet
Sfeerbeeld: voetgangersvriendelijk centrum Omgevingsvisie Zandvoort 2040
45
2.5
2.5
MOBILITEIT: SLIMME BEREIKBAARHEID
MOBILITEIT: SLIMME BEREIKBAARHEID
of per fiets. Dit vraagt om een voetgangersvriendelijke inrichting van het centrum. Hiervoor zijn goede kansen nu meerdere plekken in en rond het centrum worden vernieuwd (entreegebied, Badhuisplein, Watertorenplein, vernieuwing van de boulevard). In het centrum zijn betere verkeersveilige kruisingen nodig voor langzaam verkeer met het gemotoriseerd verkeer op de N200 en N201 in de kern. Bovendien is het van belang om speciale aandacht te geven aan kwetsbare groepen onder de voetganger: kinderen, ouderen en mensen met een beperking. Denk hierbij aan voldoende brede trottoirs, zo min mogelijk obstakels en drempelloze oversteekplekken. Nieuwe HOV-verbinding als aanvulling op spoor De bereikbaarheid van Zandvoort via het spoor is sterk verbeterd. Op de piekdagen rijdt de trein vier keer per uur en vanaf de zomer van 2020 kan deze zes keer per uur gaan rijden. Op reguliere dagen rijden twee treinen per uur tussen Zandvoort en Amsterdam. Na de recente investeringen in het spoor vanwege de komst van de Formule 1 heeft de NS de mogelijkheid om de frequentie van de trein te verhogen op zomerse dagen en tijdens evenementen. Het beperken van het aantal keer overstappen is een belangrijk aandachtspunt. Ook het bieden van voor- en natransport naar het station toe en het faciliteren van fietsstallingen zijn een randvoorwaarde.
Via het spoor is Zandvoort alleen goed verbonden met het centrum en de noordkant van Haarlem en Amsterdam. Om de bereikbaarheid vanuit de richting Haarlem-Zuid en Heemstede te verbeteren, zien we grote kansen voor een nieuwe hoogwaardige OV-verbinding langs de Zandvoortselaan. We denken hierbij niet aan lightrail, maar aan een hoogwaardige busverbinding. Dit vraagt om een goede doorstroming van de bus - ook op piekdagen - waarvoor de ruimtelijke mogelijkheden nader kunnen worden
Sfeerbeeld: hoogwaardige busverbiding tussen kust en achterland 46
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
onderzocht. De verbinding voorziet in een aanvulling op het spoor en verbindt Zandvoort ook direct met Schiphol en de Haarlemmermeer als de koppeling wordt gemaakt met de Zuidtangent. Kansen voor nieuwe mobiliteitshubs De kustzone van Zandvoort trekt op zonnige dagen veel bezoekers. Hierdoor stromen de toegangswegen naar de kust vol met gevolgen voor de bereikbaarheid van de gehele regio. Zandvoort heeft behoefte aan flexibiliteit in bereikbaarheid omdat er grote verschillen zijn tussen piekmomenten en reguliere dagen. Voor sommige bezoekers is parkeren op afstand een alternatief, maar dit geldt (nog) niet voor iedereen. De automobilist dient verleid te worden om op afstand te parkeren, bijvoorbeeld met arrangementen of tijdswinst. Het ontwikkelen van nieuwe mobiliteitshubs speelt hierin een centrale rol. Op mobiliteitshubs is het mogelijk om van auto over te stappen op andere vervoerswijzen: deelfietsen, e-scooters, shuttlediensten (op piekdagen) en andere vormen van ‘mobility as a service’. Of je stapt over op (H)OV die je direct naar het strand brengt. We zien kansen voor zo’n mobiliteitshub direct bij het NS-station, maar ook op een centrale plek in het noorden aan boulevard en circuit. Ook P-De Zuid biedt wellicht mogelijkheden, al is het overgrote deel van de bezoekers dan al op de eindbestemming.
Op termijn zien we ook kansen voor een kleine mobiliteitshub nabij Nieuw Unicum en de ingang van de Waterleidingduinen. Géén grote parkeerterreinen hier, maar wel de kans om een deel van het autoverkeer eerder op te vangen, en over te stappen op HOV of op elektrische deelfietsen. Juist het samenspel van diverse mobiliteitshubs maakt dat bezoekers zich breder verspreiden en op verschillende manieren Zandvoort bereiken.
Sfeerbeeld: overstappen op mobiliteitshub
Ook een groeiend aantal oudere inwoners en de doelgroepen voor wellness en gezondheid vragen om kleinschalige vervoermogelijkheden. Deze groepen zijn nu vooral aangewezen op de eigen auto, privé taxi of een zogenaamde WMO-taxi. De landelijke trend is echter om meer mensen zelfstandig met toegankelijk openbaar vervoer te laten reizen. De afstand tot een OV-bushalte of het NS-station is vaak net een brug te ver. Een mengvorm van ‘dunne buslijnen’, vraagafhankelijk openbaar vervoer en WMO-vervoer lijkt voor Zandvoort en Bentveld een goede optie. Verkennen van een betere ontsluiting tussen noord en zuid Naast filevorming van autoverkeer in omliggende gemeenten, stromen de toegangswegen binnen Zandvoort ook vol tijdens piekdagen. Doordat Zandvoort maar twee toegangswegen heeft, loopt het verkeer vooral vast waar deze wegen de bebouwde kom binnenkomen. Er is geen goede verbinding tussen beide invalswegen om de doorstroming binnen Zandvoort te verbeteren. De enige bypass buiten het centrum om is de route Kostverlorenstraat-Van Lennepweg-Burgemeester van Alphenstraat. Met name de Kostverlorenstraat is een relatief smalle, kwetsbare route. We willen derhalve een verbeterde ontsluiting tussen Nieuw Noord en de Zandvoortselaan verkennen.
Een van de mogelijke varianten hiervoor is een nieuwe verbindingsweg tussen het Kostverlorenpark en de Kennemer Golf & Country Club, aansluitend op de Herman Heijermansweg. Deze nieuwe ontsluiting kan de doorstroming binnen de bebouwde kom verbeteren, biedt hulpdiensten een extra bypassroute en zorgt voor een betere ontsluiting van (bedrijventerrein) Nieuw Noord. Een deel van het tracé loopt echter door Natura-2000 gebied ten zuiden van de spoorlijn. Dit zal op beleidsmatige en juridische bezwaren stuiten, tenzij
nut en noodzaak hiervan kan worden aangetoond. Aantrekkelijke regionale fietsroutes Met het succes van de elektrische fiets groeit de behoefte aan goede fietspaden en goede stallingsmogelijkheden (met oplaadpunten). In Zandvoort kan het netwerk van recreatieve fietsroutes sterk worden verbeterd. Samen met de groei van het aantal fietsers zien we kansen voor verbetering van fietspaden tot doorgaande (door)fietsroutes. Deze routes zijn snel, veilig en aantrekkelijk en kennen weinig verkeerslichten of andere belemmeringen. Ook de menging met wandelaars moet zo veel mogelijk worden vermeden. We zien kansen voor verbetering van het Visscherspad en de voormalige trambaan tot doorfietsroutes en de route naar de Langevelderslag. Een goede aanhaking van Zandvoort op het regionale netwerk van (door)fietsroutes maakt fietsgebruik populairder in zowel woon-werkverkeer als recreatief verkeer. Dat verbetert de bereikbaarheid van Zandvoort, vermindert de CO2-uitstoot en moedigt mensen aan om meer te bewegen. Ook binnen de bebouwde kom kan het lokale fietsnetwerk in Zandvoort en Bentveld verbeterd worden en meer ruimte ontstaan voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. De fiets komt steeds nadrukkelijker in beeld als volwaardig vervoermiddel. Fietsen is niet alleen gezond en goed voor het milieu, het neemt ook veel minder ruimte in dan de auto en is voor vrijwel iedereen toegankelijk.
SPEERPUNTEN MOBILITEIT: ▪
PARKEREN AAN DE RANDEN EN VOETGANGERSVRIENDELIJK CENTRUM
▪
NIEUWE HOV-VERBINDING NAAR SCHIPHOL EN HAARLEMMERMEER
▪
SAMENSPEL VAN NIEUWE MOBILITEITSHUBS OP STRATEGISCHE PLEKKEN
▪
VERKENNING NIEUWE ONTSLUITINGSROUTE ZANDVOORTSELAAN - NIEUW NOORD
▪
AANTREKKELIJKE DOORGAANDE FIETSROUTES, VERBONDEN MET DE REGIO
Sfeerbeeld: aantrekkelijke regionale fietsroutes Omgevingsvisie Zandvoort 2040
47
DEEL 3 Visie op gebieden Wat betekent de integrale visie op 2040 voor de ontwikkeling van buurten en wijken binnen Zandvoort? De vijf centrale ambities uit deel 1 krijgen hier een vertaling naar de inrichting van deelgebieden. Bedenk: niet alles kan overal. We sluiten aan bij de eigenheid en het karakter van het gebied en zien kansen voor passende nieuwe ontwikkelingen. In deel 3 schetsen we nieuwe kansen voor de ontwikkeling van zes deelgebieden.
bron: ZANDVOORTfoto.nl
48
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
49
3.1
3.1
KANSEN VOOR DEELGEBIEDEN
KANSEN VOOR DEELGEBIEDEN
Koers: 365 dagen rondom aantrekkelijk! Badplaats en dorp hand in hand naar 2040 Voor deze doelstelling hebben we vijf centrale ambities geformuleerd aan de hand van de Schijf van Vijf. Deze vijf ambities hebben we in deel 2 nader uitgewerkt: Economie: stevige jaarronde economie Samenleving: sociale samenhang en ontmoeting Ruimte: aantrekkelijk en leefbaar dorp Duurzaamheid: groen en toekomstbestendig Mobiliteit: slimme bereikbaarheid
In dit deel van de Omgevingsvisie werken we deze vijf centrale ambities uit naar zeven verschillende deelgebieden binnen Zandvoort. Waar en hoe dalen de vijf ambities neer en wat betekent dit voor de ontwikkeling en inrichting van verschillende deelgebieden? Strand: open, aantrekkelijk en toegankelijk Het strand is en blijft in de toekomst openbaar toegankelijk voor iedereen. We kiezen voor een duidelijke zonering om te voorkomen dat activiteiten of doelgroepen elkaar hinderen: van ‘stoer en ondernemend’, naar ‘dorps en vertier’ tot ‘rust en ruimte’. We zetten in op het verbreden en versterken van ( jaarrond) paviljoens met aanvullende voorzieningen, gericht op ‘werken aan zee’, sporten spelvoorzieningen, en wellness en spa. Een vrij uitzicht op zee vanaf de boulevards is een belangrijk uitgangspunt. Naast de ontwikkeling van durfsport op het strand, willen we evenzeer ruimte bieden voor kleinschalige evenementen op het strand op het gebied van zakelijke, culturele en maatschappelijke evenementen, zoals muziek, kunst of film. Ook willen we werken aan het verduurzamen van de paviljoens en een betere toegankelijkheid van het strand voor mensen met een beperking, ouderen en gezinnen met kinderwagens.
Noord-boulevard en circuit: bruisend hart van evenementen, leisure en sport In dit gebied ligt het accent op de gecombineerde ontwikkeling van kuststrook en het circuit met een verbreding naar jaarrond leisure, evenementen, congressen en hoogwaardig verblijf. Belangrijke dragers
zijn de durfsporten op het circuit en in zee. We zien kansen voor het ontwikkelen van een ‘Papendal aan Zee’ waarin allerlei durfsporten op zee (kitesurfen, suppen, zeeroeien, zeezeilen, kanoën, etc.) op meer professionele manier worden ontwikkeld. Hiernaast zien we combinaties van zakelijke bezoekers en verblijfstoeristen met de ontwikkeling van een modern multisportcentrum op de huidige sportvelden en extensieve recreatie in het duinenlandschap (wandelen, fietsen, MTB, excursies). Met kansen voor een smart mobility hub met mobiliteitsdiensten, met deelauto’s, deelfietsen, (e-)scooters en shuttlediensten (op piekdagen) in combinatie met een HOV-verbinding. Midden-boulevard en centrum: levendig en gevarieerd centrumgebied Dit gebied is het levendige hart van Zandvoort waar strand- en centrumfuncties met elkaar verweven worden. Strandfuncties komen op een hoger kwaliteitsniveaus. We maken een betere verbinding tussen strandbezoek en centrumbezoek voor funshoppen, horeca en kleinschalige evenementen. Belangrijke vernieuwing zit in een sterker aanbod van culturele functies en culturele activiteiten, zoals film, theater, musea, tentoonstellingen en meer. Een meer hoogwaardig inrichting van boulevard met groene rustplekken, en meer ruimte voor groen en water in het centrum versterken de verblijfsmogelijkheden in het centrum.
Zuid-boulevard en zuidrand: kwaliteitsgebied met wellness, zorg en gezondheid Jaarrond is dit gebied aantrekkelijker door de combinatie van strandbezoek, recreatie in de Waterleidingduinen en een breed en divers aanbod activiteiten op het gebied van wellness, zorg en gezondheid. Met hoogwaardige strandpaviljoens voor kwaliteitstoeristen: bezoekers die zoeken naar een hoog kwaliteitsniveau aan services en diensten aan zee, en hieraan ook het nodige willen besteden. Die groep is zeer divers: van zakelijke bezoekers tot senioren, van natuurliefhebbers tot zorgzoekers. We zien kansen voor kleinschalige zorgfuncties en mogelijk bijzondere woonzorgconcepten, geïntegreerd met P-De Zuid en zorgvuldig ingepast in het omringende duinenlandschap van de Waterleidingduinen, die hiervoor ook beter toegankelijk worden. Het landschap is kwetsbaar, maar onder goede condities kunnen zorg, wellness, revalidatie en tijdelijk verblijf hier een goede
combinatie vinden met bewegen, wandelen en fietsen in het omringende landschap. Woonwijken midden en noord: kleinschalig werkaan-huis en groene ‘ommetjes’ In de woonomgevingen van de Kostverlorenbuurt en de wijk Oud-Noord is het zaak om de diverse werkaan-huis functies en de kleinschalige voorzieningen te behouden. Incidenteel kan er ruimte zijn voor inbreiding met een beperkt aantal woningen. OudNoord behoeft een kwaliteitsverbetering van het aanwezige groen, en meer aanleidingen voor sport en spel in het straatbeeld. In beide wijken kunnen de routes voor wandelen en fietsen duidelijker en meer verkeersveilig worden gemaakt, met name voor ouderen en minder validen. In de wijken kunnen groene ‘ommetjes’ worden gemaakt met voldoende rustplekken. Nieuw Noord: sociale en fysieke vernieuwing van de wijk Herontwikkeling van de wijk Nieuw Noord door een gecombineerde aanpak van fysieke herstructurering van bebouwing en openbare ruimte met sterke sociaalmaatschappelijke ondersteuning van bewoners. Meer differentiatie is nodig in woningtypen en prijsstelling, met betaalbare woningen ook elders in Zandvoort. Bundeling van winkels en voorzieningen met aantrekkelijke, sociaal veilige ontmoetingsplekken versterkt de sociale samenhang in de wijk.
Het bedrijventerrein Nieuw Noord blijft economisch van groot belang maar kan door meervoudig ruimtegebruik intensiever worden benut, inclusief een circulaire hotspot voor hergebruik van materialen, grondstoffen,
voedsel en (strand)afval. Naast een efficiënte opslag van strandmateriaal, kan zich hier ook bedrijvigheid vestigen die aan zee of in het centrum een ‘frontoffice’ of etalage heeft. Dit leidt tot een meer divers bedrijventerrein. Nieuw Unicum en Bentveld: medische zorg en wonen in het groen In dit gebied zien we kansen voor verdere ontwikkeling van MS-centrum Nieuw Unicum tot een belangrijk medisch zorgcluster met verbreding van diverse revalidatie- en zorgdiensten. We zien mogelijkheden voor nieuwe hoogwaardige woningbouw ten noorden van de Zandvoortselaan ten westen van Nieuw Unicum buiten Natura-2000 gebied. Hier liggen ook kansen voor vernieuwing van de zorgcentra ‘Huis in de Duinen’ en ‘Huis in Kostverloren’ met extramurale voorzieningen voor met name ouderen. Gekoppeld aan een nieuwe HOV-verbinding richting Schiphol en Haarlemmermeer zien we bij de halte voor Nieuw Unicum mogelijkheden voor een smart mobility hub met mobiliteitsdiensten voor de opvang van auto’s bij strandbezoek op piekdagen. Dit kan gecombineerd worden met een meer aantrekkelijke toegang tot de Waterleidingduinen met een informatie- en educatiecentrum. In de kern Bentveld en langs de Zandvoortselaan zetten we in op behoud van het werken aan huis voor zakelijke diensten en behoud van de huidige winkel- en horecafuncties langs de Zandvoortselaan.
Hiernaast vragen de groene kwaliteiten van Bentveld om het verder bestendigen van het beheer en (groen) onderhoud van de openbare ruimte.
1 Strand 2 Noord-boulevard en circuit 3 Midden-boulevard en centrum
2 1
4 Zuid-boulevard en zuidrand
6
3
5 Woonwijken midden en noord
5
6 Nieuw Noord
4 7
7 Nieuw Unicum en Bentveld
De zeven deelgebieden binnen Zandvoort 50
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
51
3.2
STRAND
STRAND
De gehele strandzone vanaf de noordgrens van de gemeente (nabij Bloemendaal aan Zee) tot aan de zuidgrens van de gemeente met de gemeente Noordwijk. Kenschets van het gebied Denk je aan Zandvoort, dan denk je aan zee en strand, in totaal bijna 8 kilometer zand. Het strand biedt ruimte aan vele activiteiten en maakt Zandvoort aantrekkelijk. Dat zorgt voor veel plezier bij Zandvoorters en de vele bezoekers. Het strand kent vele gebruikers en een grote verscheidenheid aan activiteiten. De diversiteit van strand- en watersporten is de laatste jaren enorm toegenomen. De kustlijn wordt gebruikt voor onder andere zwemmen, wandelen, fietsen, beach volleybal, surfen, suppen (stand up paddle), kiten, wakeboarden, raften, vissen en paardrijden. Ook vinden er regelmatig evenementen plaats.
In de zomer kent het Zandvoortse strand een lint met tijdelijke bebouwing. Momenteel zijn er 36 paviljoens, 634 strandhuisjes, 2 reddingsposten, een watersportcentrum en een watersportvereniging verspreid over een lengte van 6 kilometer. De paviljoens mogen strandbedden uitzetten tot 10 meter van de vloedlijn. Over de vloedlijn rijden gedurende het seizoen diverse strandventers. Buiten het seizoen is het strand rustig en vrijwel leeg. Wel kent Zandvoort meerdere jaarrond paviljoens. De integrale opgave: Zandvoort wil voor een groot publiek een aantrekkelijk, bereikbaar en toegankelijk strand bieden met ruimte voor tijdelijk verblijf en sport.
RU
ST
EN
KW
ALI
TEI
T
DO
RP
EN
VER
TIE
R
S TO
ER
EN
ON
DE
RN
EM
EN
D
3.2
LEGENDA Sfeergebieden kuststrook
Inrichten aantrekkelijke ontmoetingsplek Badhuisplein
Sterke koppeling strandbezoek en centrum Werken aan zee Visiekaart voor deelgebied Strand
Openbaar strand 52
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
Versterken van het voorzieningen- en kwaliteitsniveau
Veilige en groene ommetjes
Jaarronde strandpaviljoens
Kleinschalige evenementen
Paviljoens
Zeewaartse duinverbreding
Onderzoek mogelijkheden jaarrond watersportcentrum
Verduurzamen van de strandpaviljoens
Faciliteren van ontmoeting van doelgroepen uit regio
Zeewaartse verbreding van strand
Strandpaviljoens Omgevingsvisie Zandvoort 2040
53
3.2
3.2
STRAND
STRAND
Economie: een levendig en bruisend strand
Sfeerbeelden voor het strand in 2040:
▪ ▪
E
R
E
IK
BA
AR
JA
A
▪
R R O
B
▪
N D
TOEKOMS
▪
ES
OE
TB
TEN
AANTREKKELIJK!
IG
O
D
N
N
TM
TE
▪
BAAR
▪
Het strand is en blijft in de toekomst openbaar toegankelijk voor iedereen. We kiezen voor een duidelijke zonering om te voorkomen dat activiteiten of doelgroepen elkaar hinderen, maar het basisprincipe is dat het strand voor eenieder toegankelijk is. Voorkomen van de ‘privatisering’ van het strand door ‘strandstoelen en strandbungalows vrije zones’ tussen de paviljoens en geven voldoende vrije ruimte aan strandbezoekers, met name bij de grote entrees van het strand nabij Palace en het Badhuisplein. Versterken van het voorzieningen- en kwaliteitsniveau van de strandpaviljoens door aanvullende voorzieningen gericht op doelgroepen zoals zorgvoorzieningen voor ouderen, saunaen spafaciliteiten of kleinschalige sport- en spelvoorzieningen. Ruimte: zonering van de kuststrook in sfeergebieden
▪
54
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
▪
▪
Duurzaamheid: strandverbreding en duurzame paviljoens ▪
Samenleving: openbaar strand oor iedereen
365 DAGEN
LEEF
Voor strand- en watersportactiviteiten zijn er enkele sportstranden aangewezen en gerealiseerd. Realiseren van een ‘Papendal aan Zee’ in samenwerking met ondernemers en (water) sportaanbieders. Op de kaart zetten van de durfsport in Zandvoort. Hiervoor wordt een uitvraag gedaan voor de realisatie van een jaarrond watersportcentrum. Verbreding en versterking van de ( jaarrond) paviljoens voor zakelijke activiteiten en accommodatie voor ‘werken aan zee’ en bedrijfsactiviteiten (zoals vergaderingen, seminars, symposia, presentaties, etc.). Ruimte bieden voor kleinschalige evenementen op het strand op het gebied van zakelijke, culturele en maatschappelijke evenementen, zoals muziek, kunst of film.
▪
Aanbrengen van een heldere zonering van activiteiten op en aan het strand: van ‘stoer en ondernemend’ aan de Boulevard Barnaart, ‘dorps en vertier’ aan de Boulevard de Favauge en ‘rust en ruimte’ aan de Boulevard Paulus Loot en het
Zuidstrand. Een vrij uitzicht op zee vanaf de boulevards is een belangrijk uitgangspunt. Voorkomen van ‘muurvorming’ doordat paviljoens zichtlijnen kunnen belemmeren en verrommeling tegengaan aan ‘achterkanten’ van paviljoens die goed zichtbaar zijn vanaf de boulevards. Behoud en versterking van de rustige kwaliteiten van het naaktstrand ten zuiden van de bebouwde kom, met voldoende bufferafstand tot het textielstrand. Behoud en versterking van de natuurlijke, ecologische kwaliteiten van het strand van het natuurgebied ‘Noordvoort’ op de gemeentegrens tussen Zandvoort en Noordwijk.
▪
▪
▪
Duinverbreding dient gecombineerd te worden met het verbreden van het strand. Zandvoort heeft één van de smalste stranden van Noord-Holland: 37,5 meter droog strand. Andere Noord-Hollandse badplaatsen hebben stranden van 45 meter en breder. Versterking van natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van de overgang tussen strand en de boulevards. Verduurzaming van de strandpaviljoens op het gebied van duurzame energie, water, circulaire materialen en afvalverwerking. Hiervoor wordt nader verkend op welke wijze duurzame opwekking, opslag en levering van energie kan worden georganiseerd. Stimuleren van een collectieve duurzame aanpak van (zwerf)afval op en rond het strand, en de afvalverwerking van de strandpaviljoens, met vermindering van het gebruik van plastics en beter hergebruik van circulaire materialen. Mobiliteit: toegankelijkheid van het strand
▪
Voor ouderen, mensen met een beperking en gezinnen met kinderwagens kan het strand gemakkelijker toegankelijk worden gemaakt door een plankier of ‘boardwalk’ aan te leggen op een deel van het strand. Een strandwandelpromenade kan worden gerealiseerd aan de voorzijde van de strandpaviljoens of door de terrassen heen. Omgevingsvisie Zandvoort 2040
55
3.3
3.3
NOORD-BOULEVARD EN CIRCUIT
NOORD-BOULEVARD EN CIRCUIT
Omgeving Boulevard Barnaart, Qurios en Centerpars, het circuit Zandvoort en het sportpark Duintjesveld. Kenschets van het gebied Het oorspronkelijke wederopbouwplan voor de NoordBoulevard ging uit van een sterke koppeling tussen strand en wijk. De boulevard was wandelgebied. De gebouwen langs de boulevard waren enkel bereikbaar via de oostzijde, de Burgemeester van Alphenstraat. Het geschetste beeld was dat van vrijstaande gebouwen in het duin. Op sommige plekken zie je dit op de binnenterreinen tussen de flats nog terug. Bij de uitvoering is er echter een weg langs de boulevard gelegd. Hiernaast zijn grote parkeervelden aangelegd.
P+
Over het Zandvoortse strand ligt in de zomer een lint met tijdelijke bebouwing. Momenteel zijn er 37 paviljoens, verspreid over een lengte van 6 kilometer. Binnen de kuststrook van 6 kilometer liggen ook nog meer dan 600 strandhuisjes aan de noordzijde. Aan de oostzijde van de Boulevard Barnaart ligt het Circuit Zandvoort. Het circuit kent grote internationale naamsbekendheid. Opvallend genoeg is het nauwelijks zichtbaar vanaf de boulevard. Mede doordat de entree van het circuit aan de Burgemeester van Alphenstraat ligt. Er liggen twee recreatieparken in de omgeving, Centre Parcs en het recent ontwikkelde park Qurios met moderne, eigentijdse recreatiehuisjes. Tussen de boulevard en het circuit ligt camping De Duinrand die zich richt op (sta)caravans en campers.
P+
LEGENDA
Visiekaart voor deelgebied Noord-boulevard en circuit
Circuit Zandvoort 56
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
Economisch cluster met autosport in combinatie met zakelijke dienstverlening en publieksevenementen
Cultuurhistorisch waardevolle plekken
Uitbreiden economisch-toeristische activiteiten
Zeewaartse duinverbreding
Werken aan zee
Zoekgebied duurzame energie op en rond circuit
Modern multisportcentrum
Circulaire cluster op het circuit
Watersport- en durfsportactiviteiten
Zeewaartse verbreding van strand
Toegang naar de natur
Ontwikkeling parkeervoorziening P-De Noord
Hoogwaardige openbare ruimte
Mobiliteitshub met (H)OV-halte en deelfietsen
Verbinden strand, circuit, multisportcentrum en Nieuw Noord
Parkeercapaciteit langs boulevard handhaven, maar zicht wegnemen
Mogelijke ontwikkellocatie
Doorgaande fiets- en wandelroutes richting NS station
Boulevard Barnaart Omgevingsvisie Zandvoort 2040
57
3.3
3.3
NOORD-BOULEVARD EN CIRCUIT
NOORD-BOULEVARD EN CIRCUIT
Economie: een jaarrond bruisend economisch cluster
Sfeerbeelden voor de Noord-boulevard en het circuit in 2040:
▪
▪
E
R
E
IK
BA
AR
JA
▪ A
R R O
B
▪
N D
Uitbreiden van economisch-toeristische activiteiten langs de Noord-boulevard waarin strandbezoek gecombineerd wordt met congressen, evenementen en zakelijke diensten. Ontwikkeling van watersport- en durfsportactiviteiten langs de kuststrook, in combinatie met extensieve sport in het duingebied voor hiken, hardlopen, fietsen, mountainbiken. Racecircuit doorontwikkelen tot een (inter)nationaal economisch cluster met autosport in combinatie met brede zakelijke dienstverlening (congres) en publieksevenementen. Kansen voor hotelontwikkeling gekoppeld aan de nieuwe economische-toeristische activiteiten, afgestemd met andere hotelontwikkelingen in en rond Zandvoort. Samenleving: gastvrij voor allerlei (inter)nationale bezoekers
TOEKOMS
365 DAGEN
▪
▪
ES
OE
TB
TEN
AANTREKKELIJK!
IG
O
D
N
N
TM
TE
LEEF
▪
BAAR
Ruimte: hoogwaardige uitstraling van bebouwing en routes ▪
▪
58
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
Noord-boulevard ontwikkelen voor gastvrij onthaal van en (inter)nationale en regionale bezoekers voor strand en evenementen en durfsport. Noord-boulevard aantrekkelijker maken voor ontmoeting van ( jongere) doelgroepen langs het strand, in combinatie met durfsport, autosport, manifestaties en evenementen. Zakelijke doelgroepen verbinden met de herontwikkeling van de sportvelden tot gemengd, modern multisportcentrum voor combinatiebezoek met circuit en strand.
Noord-boulevard en omgeving ontwikkelen met een meer hoogwaardige, metropolitane maar ook groene uitstraling met een samenhangende ontwikkeling van strand, noord-boulevard, circuit en tussenliggend gebied als één landschappelijk geheel. Voor permanent wonen is geen plek, maar op één of twee plekken langs de kust is nieuwe bebouwing voor tijdelijk verblijf mogelijk met bijzondere aandacht voor architectuur, duurzaamheid en uitstraling. Open zichtlijnen blijven zo veel mogelijk gehandhaafd.
▪
Kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte, met betere wandel- en fietsroute(s) langs de kust, met rustplekken, sport- en spelaanleidingen en duidelijke strandtoegangen. Duurzaamheid: innovaties op duurzame energie en circulariteit
▪
▪
▪
▪
Vergroenen van de openbare ruimte met integratie van parkeren, waterdoorlatende verharding, en groene rustplekken. Voor de lange termijn nader onderzoeken van de mogelijkheden voor een zeewaartse verbreding van strand- en duinen ten behoeve van waterveiligheid en kustverdediging. Hoogste niveaus van duurzaamheid voor nieuwe bebouwing in duurzame energie, circulaire materialen, groene gevels en daken en innovatieve uitstraling. Gebruik, opwekking, opslag van duurzame energie op en rond het circuit voor duurzame autosport, zonnedaken op bebouwing en energiewinning op de retentievijvers. Mobiliteit: integreren van auto’s en smart mobility
▪
▪
▪
▪
Parkeercapaciteit langs de boulevard zo veel mogelijk handhaven, maar het zicht op auto’s wegnemen door parkeren te integreren in zeewaartse duinverbreding (deels ondergronds, verdiept of onder een verhoogd maaiveld). Ontwikkeling van een parkeerterrein P-De Noord in relatie tot strand en circuit, waarbij we de parkeercapaciteit rond de noord-boulevard vergroten en het dorp ontlasten. Ontwikkelen van één of twee mobiliteitshubs rond HOV-halten met mogelijkheden voor deelfietsen (elektrisch), e-scooters, shuttlediensten en andere vormen ‘smart mobility’. Doorgaande wandel- en fietsroutes richting NSstation en het centrum met winkels, horeca en culturele functies veiliger, groener en aantrekkelijker inrichten.
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
59
3.4
3.4
MIDDEN-BOULEVARD EN CENTRUM
MIDDEN-BOULEVARD EN CENTRUM
Omgeving Boulevard de Favauge (inclusief De Favaugeplein en Burgemeester van Fenemaplein), het dorpscentrum en het stationsgebied rond het NS-station en De Entree. Kenschets van het gebied Het historische centrum van Zandvoort ligt achter de hoger gelegen midden-Boulevard. Het centrum wordt begrensd door Badhuisplein, Burgemeester Engelbertstraat, Zeestraat, Kostverlorenstaat, Koninginneweg en de Hogeweg. Het centrum verbindt alle andere deelgebieden met elkaar. Kenmerkend voor het centrum is de ligging in een kom. Dit is goed zichtbaar aan de randen, waar de hoger gelegen wanden van de bebouwing aan de Hogeweg en het Badhuisplein/Burg. Engelbertstraat boven de huisjes van het oude dorp komen. Trappetjes en poortjes maken de overgang van de kom naar de boulevard nog duidelijker.
De ligging in de kom is ook zichtbaar in de hoofdwinkelstraat; de Kerkstraat. Deze loopt op richting de zee, om uiteindelijk via het Badhuisplein uit te komen op een groot bordes dat uitkijkt over strand en zee. Het noordelijk deel van het centrum, tussen het Badhuisplein/Burgemeester Engelbertstraat en de Haltestraat is het oudst. Het wordt gekarakteriseerd door kleine huisjes en smalle gebogen straatjes. Het pittoreske beeld wordt versterkt door de door bewoners aangebrachte geveltuintjes en bloembakken. De Midden-boulevard is de aaneenschakeling van veranderende ruimten. De rooilijn van de aanliggende bebouwing verandert telkens van richting, waardoor de boulevard niet een rechte lijn vormt. Bovendien grenzen twee pleinen (Badhuisplein en Burg. van Fenemaplein) aan de boulevard, waardoor ruimten met weer een andere vorm ontstaat. De hoge ligging van de boulevard maakt dat het werkt als een groot balkon dat uitziet over het strand.
LEGENDA
Visiekaart voor deelgebied Midden-boulevard en centrum
Kerkplein 60
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
Werken aan zee
Cultuurhistorische hoofdstructuur en waardevolle plekken
Verbreding economische activiteiten
Hoogwaardige openbare ruimte langs boulevard
Sociaal wijkcentrum
Veilige en groene ommetjes
Sport- en speelplekken voor jong en oud
Vergroten van de opvang- en bergingscapaciteit voor water
Faciliteren van ontmoeting van doelgroepen uit regio
Zeewaartse verbreding van strand
Inrichten aantrekkelijke ontmoetingsplek Badhuisplein
Zeewaartse duinverbreding
Kwaliteitsimpuls centrum
‘Smart mobility’ hub in combinatie met het NS-station
Sterke koppeling strandbezoek en centrum
Nieuwe HOV-verbinding
Mogelijke ontwikkellocatie
Verkeersveiliger en beweegvriendelijker maken
Boulevard de Favauge Omgevingsvisie Zandvoort 2040
61
3.4
3.4
MIDDEN-BOULEVARD EN CENTRUM
MIDDEN-BOULEVARD EN CENTRUM
Economie: hoogwaardiger aanbod en culturele activiteiten
Sfeerbeelden voor de Midden-boulevard en het centrum in 2040:
▪
▪
E
R
E
IK
BA
AR
JA
A
R R O
B
▪
N D
Kwaliteitsverbetering van de strandpaviljoens langs de midden-boulevard met een hoger niveau in uitstraling, voeding, services en verbreding van strandactiviteiten (bijv. spel). Sterkere koppeling maken tussen strandbezoek en bezoek aan het centrum door een breder en hoogwaardiger aanbod van winkels, horeca en overnachtingsmogelijkheden. Slimme arrangementen, evenementen en ruimtelijke verbindingen kunnen dit aanjagen. Verbreding van toeristische activiteiten naar culturele functies (musea, film, theater) en kleinschalige culturele evenementen (o.a. markten, tentoonstelling, braderie). Voor grote internationale en regionale evenementen is ruimte aan de noordboulevard. Samenleving: ontmoetingsplekken en arrangementen
TOEKOMS
365 DAGEN
▪
▪
ES
OE
TB
TEN
AANTREKKELIJK!
IG
O
D
N
N
TM
TE
▪ LEEF
BAAR
▪
Midden-boulevard en centrum sterker richten op ( jonge) gezinnen met kinderen door een gevarieerd aanbod van verschillende typen activiteiten rond strand en centrum. Faciliteren van ontmoeting van doelgroepen uit de regio door inrichting van kleinschalige wacht- en verblijfsplekken in de stationsomgeving, vooral jonge gezinnen en young urban professionals uit Amsterdam. Inrichten van aantrekkelijke ontmoetingsplekken op Badhuisplein en in het centrum waar een interessante menging van bezoekers en bewoners kan plaatsvinden. Aantrekken van passende culturele functies en koppelen aan strand en centrum, met gemeenschappelijke arrangementen tussen manifestaties, strand en centrumfuncties. Dat kan buiten met kleinschalige markten, film op het strand en tentoonstellingen, maar ook binnen met een theater, bioscoop of museum. Ruimte: kwaliteitsimpuls in bebouwing en openbare ruimte
▪
62
Omgevingsvisie Zandvoort 2040
Veel straten en pleinen vragen om een kwaliteitsimpuls in het centrum, en boulevard in het bijzonder voor wandelen, fietsen en verblijf met groene, aantrekkelijke zit- en rustplekken.
▪
▪
Verbetering van de aansluiting op het NS-station voor wandelen en fietsen. Vernieuwing van bestaande gebouwen langs de boulevard en Van Fenemaplein, met in het bijzonder de verdichting en vernieuwing van het Badhuisplein en Watertorenplein. Ook Boulevard De Favauge vraagt om een meer natuurlijke, eigentijdse inrichting. Beter zichtbaar maken van de geschiedenis (bijv. infopanelen of kunst) en de cultuur-historische kwaliteiten van het dorp met historische badvilla’s, hofjes en bijzondere erker- en verandawoningen. Duurzaamheid: ruimte voor water en ecologisch groen