Lijst ingekomen stukken samenwerking en gemeenschappelijke regelingen

Via de twee tussenrapportages worden gemeenten geïnformeerd over de financiële ontwikkelingen van de VRGZ.

Versterking crisisbeheersing Op dit moment wordt er gewerkt aan de nieuwe Wet crisisbeheersing en

Pagina 14 van 32

brandweerzorg, als opvolger van de huidige Wet veiligheidsregio's. Daarnaast geeft de landelijke agenda crisisbeheersing 2024-2029 richting aan de ambities, doelen en prioriteiten waar we (Rijk en regio) met vele partners de komende jaren aan zullen werken. Deze landelijke ambities en acties zijn geformuleerd langs drie pijlers: • Versterken voorbereiding en paraatheid; • Versterken van een weerbare samenleving; • Bevorderen van kwaliteit en professionaliteit. Voor deze versterking van crisisbeheersing, ontvangen de veiligheidsregio's vanaf 2023 via de Bijzondere Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) gefaseerd extra structurele gelden. De VRGZ werkt aan deze landelijke en regionale ambities door in onze regionale beleidsplannen de volgende speerpunten op te nemen: het versterken van de netwerksamenwerking, het zijn van een weerbare en wendbare crisisorganisatie en het versterken van informatie gestuurde veiligheid. Herziening van de Wet Veiligheidsregio's De Contourennota versterking crisisbeheersing en brandweerzorg van het Ministerie Justitie en Veiligheid geeft een beeld van wat er op de VRGZ gaat afkomen. Het is nog niet duidelijk wat dit voor exacte gevolgen zal hebben. De vraag is of de toegekende BDUR middelen volledig zullen volstaan voor de nieuwe taken die voortvloeien uit de nieuwe wet.

Bij de aanbieding van de concept-wet zullen we verkennen hoe deze zich verhoudt tot de toegekende middelen. We zijn van mening dat de huidige middelen toereikend moeten zijn en verzoeken de VRGZ om binnen budget te blijven. Indien dit niet het geval is dan willen wij hiervan graag vroegtijdig in kennis worden gesteld en staan we open voor een gesprek om tot oplossingen te komen. Vastgoed In 2023 wordt, conform afspraak met het bestuur, het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) herijkt. In het MJOP worden ook de duurzaamheidseisen verwerkt. Doelstelling van het MJOP is om enerzijds de onderhoudskosten te blijven beheersen en anderzijds het primair proces maximaal te ondersteunen. De nieuwe duurzaamheidseisen hebben een kosten opdrijvend effect. Afhankelijk van de gekozen

De VRGZ is aangesloten op de landelijke ontwikkelingen rondom de versterking crisisbeheersing. De extra bijdrage is geoormerkt geld voor de versterking van crisisbeheersing en informatiemanagement. De exacte uitwerking van de herziening van de wet is nog niet bekend. We verwachten deze aankomend jaar. Ook deze ontwikkelingen zullen worden meegenomen in de twee tussenrapportages. Daarnaast wordt het bestuur ook in een aparte rapportage geïnformeerd over de besteding van de BDUR gelden.

Pagina 15 van 32

methode gaat onze voorkeur uit naar een sober en degelijke uitvoering. Graag zouden wij vernemen wat de afspraken zijn over het 'niveau' van deze duurzaamheideisen. Tevens willen wij graag inzicht krijgen over de varianten en de financiële impact van deze varianten. Volgens schrijven zou in 2023 het MJOP herijkt zijn. We ontvangen deze graag zo spoedig mogelijk. Ontwikkeling kapitaallasten De VRGZ ziet een opwaartse druk op de kapitaallasten. De komende jaren verwacht de VRGZ dat veel materieel, in het verleden aangeschaft door gemeenten, vervangen moet worden. Dit leidt tot een investeringspiek. Het na-ijleffect van de vluchtelingen en coronacrisis zorgt, onder andere door eerder genoemde langere levertijden, dat deze investeringspiek langer op zich laat wachten. Het in stand houden van het bestaande volume aan materieel en vastgoed, binnen het beschikbare budget, is in combinatie met de hoge inflatie niet realistisch en niet haalbaar volgens de VRGZ. Om de gemeentelijke lasten beheersbaar te houden stelt de VRGZ voor om een egalisatiereserve kapitaallasten in te voeren. Hiermee stelt de VRGZ stabiliteit in de begroting te creëren en is er geen, dan wel in mindere mate, sprake van mutaties in gemeentelijke bijdragen. • In de kaderbrief wordt voorgesteld om een egalisatiereserve kapitaallasten in te gaan voeren.

Ons verzoek is hiervoor positief jaarrekeningresultaat voor te gebruiken. Hierbij is een relatie van de voorziening voor groot onderhoud, die voorkomt uit het MJOP, waar wij extra aandacht voor vragen • Uit de Kaderbrief is op te maken dat er een reserve kapitaallasten gevormd gaat worden én een voorziening voor groot onderhoud, gebaseerd op MJOP. Wij vragen de VRGZ om inzichtelijk te maken wat hiervan de financiële impact voor de gemeenten is. • In de Kaderbrief wordt vermeld dat het in stand houden van het bestaande volume aan materieel en vastgoed binnen de beschikbare budget niet haalbaar is. Hierbij zien wij twee opties: het volume aanpassen of door efficiëntere inzet voordelen te behalen. Wij verzoeken u om deze opties nader te onderzoeken en dit uit te werken in de begroting 2025. Tot slot verzoeken wij u om inzicht te geven in de maatregelen die worden genomen om de kosten zo veel mogelijk te beperken. Tevens is er behoefte om inzicht te krijgen welke

Het MJOP is herzien conform opdracht van het bestuur VGRZ. Dit MJOP richt zich op het reguliere onderhoud. Hierbij zijn wettelijke eisen van toepassing. Daarnaast zal het bestuur van de VRGZ zich onder andere moeten uitspreken over de duurzaamheidsambitie rondom het vastgoed van de VRGZ. Dit zal een element zijn in gesprek omtrent het vastgoed dat in 2024 door het bestuur gevoerd zal worden.

In de jaarrekening en ontwerpbegroting wordt een voorstel gedaan voor een bestemde reserve herziening MJOP. Dat houdt concreet in dat het voorstel gedaan wordt om een bestemde reserve te creëren om de stijging van kosten MJOP als gevolg van de vijfjaarlijkse herziening op te vangen. In de Jaarstukken 2023 wordt een voorstel gedaan om de stijging van deze kosten te dekken vanuit een bestemde reserve Herziening MJOP gedurende het onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek en de toekomst van ons vastgoed. Daarnaast is afgesproken dat het bestuur in gesprek gaat over de ontwikkelingen rondom vastgoed in de eerste helft van 2024. In de ontwerpbegroting zijn beleid en de financiële ontwikkeling verder geconcretiseerd. In lijn met de spelregels die zijn afgesproken, geeft VRGZ dit onderscheid

Pagina 16 van 32

kostenstijgingen voortkomen uit nieuw beleid en welke kostenstijgingen voortkomen uit externe factoren waar geen invloed op is. Verder moeten budgetoverschrijdingen zoveel mogelijk in de eigen bedrijfsvoering worden opgevangen. Wanneer toch sprake is van onvoldoende middelen dan willen wij hier tijdig over worden geïnformeerd. Wij vernemen graag uw reactie op de punten uit deze zienswijzebrief. Wij wensen u veel succes bij het opstellen van de concept-Programmabegroting 2025 en zien deze met vertrouwen tegemoet.

Druten

tussen nieuw beleid en externe factoren aan in de begroting. De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. Waar mogelijk worden ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen. De VRGZ heeft in de afgelopen rapportagemomenten gemeenten geïnformeerd over de financiële situatie van VRGZ waarbij is vermeld dat er geen ruimte is om grote ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, zonder dat dit de primaire dienstverlening raakt

De gemeenteraad heeft kennis genomen van de kaderbrief 2025 en heeft een bezwaar hierover: Grote mate van onzekerheid inzichtelijk maken in begroting Net als vorig jaar staat een grote mate van onzekerheid centraal in de Kaderbrief. De Kaderbrief geeft zeer beperkt inzicht in de financiële en organisatorische gevolgen van de beschreven ontwikkelingen. In de conceptbegroting 2025 verwachten we derhalve een concrete uitwerking van de risico's in een financieel sluitend stuk. Verder wil de gemeenteraad dat de VRGZ ontwikkelingen die de VRGZ financieel raken blijft monitoren en in beginsel binnen de bestaande budgetsystematiek opvangt.

Terughoudendheid in instellen reserves We wijzen de VRGZ erop dat de gemeente Druten terughoudend is in het instellen van (grote) algemene reserves. We vragen daarom duidelijk het doel van de reserve te beschrijven in het voorstel omtrent vastgoed, zodat de juiste afweging gemaakt kan worden. De bevoegdheid voor het instellen van een nieuwe reserve ligt bij de raad.

In de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen voorzien van concretisering en financiële doorvertaling.

Waar mogelijk worden ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen. De VRGZ heeft in de afgelopen rapportagemomenten gemeenten geïnformeerd over de financiële situatie van VRGZ waarbij is vermeld dat er geen ruimte is om grote ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, zonder dat dit primaire dienstverlening raakt.

De VRGZ neemt hierbij de regels in acht zoals deze door het bestuur zijn vastgesteld met betrekking tot de algemene reserve. Met betrekking tot de bestemde reserve is hiertoe een voorstel en uitwerking opgenomen in de ontwerpbegroting.

Pagina 17 van 32

Heumen

Maasdriel

In uw brief van 16 november 2023 biedt u de raad van Heumen de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de Kaderbrief 2025. De raad heeft in zijn vergadering van 1 februari 2024 besloten om de volgende zienswijze te uiten. Deze zienswijze luidt: Net als vorig jaar staat een grote mate van onzekerheid centraal in de Kaderbrief 2025. In de Kaderbrief worden verschillende ontwikkelingen en risico's geschetst, welke onzekerheden met zich mee brengen. Er wordt beperkt inzicht gegeven in de financiële gevolgen. Zo brengen het verduurzamen van het wagenpark en het vervangen van materieel extra kosten met zich mee. Het is echter onduidelijk hoe hoog deze kosten zijn. Deze kostenontwikkeling is zorgelijk, met name als men kijkt naar de beperkte financiële ruimte die gemeenten de komende jaren hebben. Het is van belang dat er inzicht en concrete uitwerkingen worden weergegeven. In de conceptbegroting 2025 verwachten we daarom een concreter en reëel beeld van de gevolgen en financiële risico's. We verwachten dat hierbij rekening wordt gehouden met de beperkte financiële ruimte die gemeenten de komende jaren zullen hebben. Ten slotte is het van belang dat getracht moet worden eventuele kostenverhogingen zoveel als mogelijk binnen de budgetsystematiek op te vangen.

In de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen voorzien van concretisering en financiële doorvertaling.

In de zienswijze op de conceptbegroting 2024 hebben wij gevraagd om met een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan. Wij zien met belangstelling uit naar het concrete plan dat volgt uit de overleggen van het Algemeen Bestuur in het eerste half jaar van 2024.

In 2024 wordt door het bestuur van de VRGZ gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden tot een plan rondom vastgoed eind 2024 zoals dit ook door de gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de begroting 2024. De VRGZ faciliteert dit traject en zal daarbij het betrekken van gemeenten en gemeenteraden als aandachtspunt voor ogen houden.

De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. Waar mogelijk worden ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen. De VRGZ heeft in de afgelopen rapportagemomenten gemeenten geïnformeerd over de financiële situatie van VRGZ waarbij is vermeld dat er geen ruimte is om grote ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, zonder dat dit primaire dienstverlening raakt.

Op 1 februari 2024 heeft onze gemeenteraad de kaderbrief 2025 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid besproken. Wij hebben besloten voor de kaderbrief 2025 een inhoudelijke zienswijze in te dienen ten aanzien van de financiële situatie van gemeenten, nieuw beleid, loon- en prijsindexatie en de samenwerking op de P&C-cyclus van gemeenschappelijke regelingen.

Pagina 18 van 32

Financiële situatie van gemeenten Wij zien onze gemeente de komende jaren geconfronteerd met grote uitdagingen. Een veelheid aan taken en maatschappelijke opgaven vragen om onze inzet, terwijl we te maken hebben met een knellend financieel middelenkader. Naast macro-economische ontwikkelingen als de stijgende rente en de hoge inflatie, staan onze financiën onder druk als gevolg van het huidige Rijksbeleid met betrekking tot de financiering van gemeenten vanaf 2026. De VNG heeft berekend dat gemeenten vanaf het inmiddels als ‘ravijnjaar’ bekend staande jaar 2026 geconfronteerd worden met een structurele korting van ongeveer 3 miljard euro per jaar. Het Rijk en de VNG zijn hierover nog in gesprek, maar bij ongewijzigd beleid ontkomen wij er niet aan om op lokaal niveau scherpe keuzes te maken zodat onze uitgaven in lijn blijven met de beschikbare financiële middelen. In dit kader doen wij nadrukkelijk ook een beroep op onze verbonden partijen. Vanzelfsprekend gaan wij er vanuit dat uw gemeenschappelijke regeling streeft naar een kwalitatief goede dienstverlening tegen zo laag mogelijke lasten voor onze inwoners. Bij de behandeling van uw begroting zullen wij hier nadrukkelijk ook op toezien. Beleidsinhoudelijk Bij de concept kaderbrief VRGZ 2025 hebben wij de volgende opmerkingen: Het aandeel van de gemeente Maasdriel in de totale kosten van VRGZ is 4,5%.

In de kaderbrief worden taakdiscussies gevoerd en veel kostenstijgingen aangekondigd. De hoogte van de bedragen wordt nog niet inzichtelijk gemaakt. In onze begrotingen wordt geen rekening gehouden met uitzettingen, anders dan loon- en prijsontwikkeling. Vermeld wordt dat een aantal gemeenten de huidige verdeelmethodiek van de gemeentelijke bijdrage opnieuw wil laten bekijken. Het Algemeen Bestuur zal in de eerste maanden van 2024 over de verdeelmethodiek in gesprek gaan aan de hand van een nadere analyse van de huidige verdeelmethodiek en de mogelijke aanpassingen daarvan. Dit kan voor individuele gemeenten financiële consequenties hebben. Aangegeven wordt dat het voor de hand ligt dat de financiële consequenties pas vanaf 2026 merkbaar zijn. De financiële uitdagingen ten aanzien van het vastgoed staan beschreven. Zoals bekend hebben de gemeenten vragen naar aanleiding van de conceptbegroting 2025 om met een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan. Gezien de samenhang en complexiteit van bovenstaande ontwikkelingen wil het Algemeen Bestuur hierover in het eerste half jaar van 2024 in gesprek gaan. Hieruit zal een concreet plan voortvloeien. Tot

De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten.

De herverdeelmethodiek is een vraagstuk van de verdeling van de kosten die gepaard gaan met de dienstverlening door de VRGZ tussen gemeenten. De uitkomst van het bestuurlijke gesprek hierover is nog niet duidelijk. In 2024 wordt door het bestuur van de VRGZ ook gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden tot een plan rondom vastgoed eind 2024, zoals dit ook door de gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de begroting 2024. De gemeenten en de gemeenteraden zullen goed worden geïnformeerd gedurende dit traject. Het MJOP is herijkt conform opdracht van het bestuur VGRZ. Dit MJOP richt zich op het reguliere onderhoud. De herziening van het MJOP wijst uit dat dit onderhoud tot stijgende kosten leidt.

Pagina 19 van 32

die tijd kunnen wij geen aanvullende uitzettingen op de vastgoedportefeuille accepteren. Graag zien wij dat de uitgangspunten voor deze discussie helder gemaakt worden voordat er verdere stappen gezet worden. Dit is nodig om hierop goed te kunnen toetsen.

Nieuw beleid We zien in onze begroting en meerjarenraming voor de komende jaren geen ruimte voor structurele beleidsintensiveringen. In het verlengde hiervan vragen wij onze gemeenschappelijke regelingen om terughoudend om te gaan met voorstellen voor nieuw beleid. Daarbij hanteren wij het principe “Nee, tenzij...”. Nieuw beleid dat niet is opgenomen in de kaderbrief zullen wij in principe in de begroting niet honoreren. Wellicht ten overvloede: Bovenstaande geldt ook voor nieuwe beleidsvoornemens waarvoor dekking gevonden kan worden binnen uw begroting en meerjarenraming. Loon- en prijsindexatie Wij gaan ervan uit dat u realistische ramingen opneemt voor loon- en prijsstijgingen. De financiële controllers van de Rivierenlandse gemeenschappelijke regelingen hebben met elkaar afspraken gemaakt over de systematiek van het in de begroting verwerken van verwachte salariskostenstijgingen en de hierbij gewenste onderlinge harmonisering. Afgesproken is dat aansluiting wordt gezocht bij de door het CPB 'berekende' stijging van de lonen (de geraamde loonontwikkeling), die in de door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties uitgebrachte septembercirculaire is gepubliceerd.

Indien de werkelijke salariskostenstijging in het lopende begrotingsjaar (nu: 2023) afwijkt van de ramingen die in de begroting zijn verwerkt, dan kunnen de structurele effecten daarvan meegenomen worden in de salarisberekeningen van begroting voor het jaar T+2. Voor de prijsontwikkeling dient aansluiting te worden gezocht bij de door het CPB opgestelde ‘prijsindex nationale bestedingen’ die in de septembercirculaire zijn opgenomen. Alleen indien voor specifieke kostencategorieën andere indexeringspercentages gelden, kan worden afgeweken van het algemene indexeringspercentage en worden de marktconforme kostenstijgingen in de begrotingscijfers verwerkt. Het achteraf met terugwerkende kracht corrigeren van prijsontwikkelingen achten wij daarbij niet opportuun. Eventuele knelpunten die ontstaan omdat de werkelijke prijsontwikkeling zich gedurende een jaar anders ontwikkelt dan de in de begroting opgenomen ramingen, dienen naar onze mening te worden gemeld via de tussentijdse

De VRGZ is terughouden met nieuw beleid. Er zijn echter ook ontwikkelingen, onder andere de herziening van de Wet Veiligheidsregio’s en uitdaging rondom klimaatverandering die nieuw beleid noodzakelijk kunnen maken. De effecten van de nieuwe wet Veiligheidsregio’s, zijn op dit moment nog niet bekend. In de begroting zullen ontwikkelingen geconcretiseerd en onderbouwd worden.

VRGZ werkt conform Begrotingsrichtlijn Regio Nijmegen (BRN). Daarbij wordt gebruik gemaakt van CEP. Het Centraal Plan Bureau (CPB) publiceert bij de Macro Economische Verkenningen (MEV) in september geen doorkijk op langere termijn (meer). Deze doorkijk wordt alleen bij het Centraal Economisch Plan (CEP) in maart gepubliceerd. Daarom is voor de BRN het CEP maatgevend geworden voor de begrotingen (doorkijk op langere termijn). De MEV (september) wordt gebruikt voor de eenmalige actualisatie van de indexering. Wij handhaven ook voor de BRN 2025 dezelfde methodiek.

Pagina 20 van 32

voortgangsrapportages, met in het geval van een negatieve afwijking ook een dekkingsvoorstel. P&C-cyclus van gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. Deze wetswijziging beoogt de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen te versterken. In het verlengde hiervan willen wij in de komende periode graag regionaal gezamenlijke afspraken maken op het gebied van planning en control. Een gezamenlijke kader voor gemeenschappelijke regelingen zorgt enerzijds voor meer grip van gemeenten op gemeenschappelijke regelingen en biedt anderzijds duidelijkheid aan onze gemeenschappelijke regelingen over wat er van hen wordt verwacht op dit onderwerp. Wij gaan hierover graag met u in gesprek.

Neder-Betuwe

De VRGZ heeft aandacht voor de controlerende en kaderstellende rol van gemeenteraden en heeft aandacht voor de relevante termijnen. Dit is ook verwerking in de ontwerptekst van de gemeenschappelijke regeling. De VRGZ zoekt graag afstemming met de gemeentelijke organisaties en griffiers om de P&C producten met de geldende termijn pas te maken met de agendering in de raden in de regio Gelderland-Zuid.

Op 7 december 2023 hebben wij van u de Kaderbrief 2025 ontvangen. U stelt ons in de gelegenheid om onze zienswijze hierop kenbaar te maken. U heeft hierbij aangegeven dat de zienswijzen van de gemeenteraden vóór 1 februari 2024 kenbaar gemaakt moeten worden. Zienswijze Wij hebben kennis genomen van de Kaderbrief 2025. Wij stemmen in met de Kaderbrief. Als kanttekening willen wij wel twee zaken meegeven: 1.Het percentage waar de gemeenten voor gecompenseerd worden vanuit het Rijk, staat niet in verhouding met de huidige inflatie. 2. In de Kaderbrief geeft u aan dat we een onzekere financiële toekomst tegemoet gaan en dat het de vraag is of de extra lasten op tijd inzichtelijk zijn. We missen een toelichting over de wijze waarop we als gemeente begrotingswijzigingen mogen verwachten. Graag ontvangen we uw reactie op deze twee punten.

Nijmegen

De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. VRGZ indexeert volgens de met het bestuur vastgestelde spelregels. Dat kan afwijken van de systematiek waarop het Rijk gemeenten compenseert. Via de twee tussenrapportages worden gemeenten geïnformeerd over de financiële ontwikkelingen van de VRGZ inclusief eventuele begrotingswijzigingen

Wij hebben met belangstelling kennisgenomen van de Kaderbrief 2025 van de

Pagina 21 van 32

Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). In deze reactie treft u onze zienswijze op deze kaderbrief. De brief geeft een goed overzicht van de relevante ontwikkelingen en sluit aan bij eerdere berichtgevingen zoals het Regionaal Beleidsplan. De raad heeft een positieve zienswijze op de kaderbrief 2025. Daarnaast geven we u graag het onderstaande mee. Grote mate van onzekerheid inzichtelijk maken Wij onderstrepen de noties zoals gemaakt in de Kaderbrief over de constante afweging van nut een noodzaak van elke stap. Daarnaast geeft u in de Kaderbrief aan met een: "een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan." Het belang voor dergelijke zorgvuldige uitwerkingen onderstrepen wij en zien we graag tegemoet. De kostenontwikkeling is zorgelijk, gezien de beperkte financiële ruimte die gemeenten de komende jaren hebben. Gemeenten ontkomen er niet aan om op lokaal niveau scherpe keuzes te maken zodat de uitgaven in lijn blijven met de beschikbare financiële middelen en ook de verbonden partijen vragen wij hiermee rekening te houden. Wij vragen de VRGZ om ontwikkelingen die de VRGZ financieel raken te blijven monitoren en binnen de bestaande begrotingsmiddelen op te vangen.

In 2024 wordt door het bestuur van de VRGZ gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden tot een plan rondom vastgoed van de VRGZ eind 2024, zoals dit ook door de gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de begroting 2024. De gemeenten en de gemeenteraden zullen goed worden geïnformeerd gedurende dit traject. De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden en houdt hier ook rekening mee. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. In beginsel zal de VRGZ trachten ontwikkelingen binnen de begroting op te vangen.

We zien met belangstelling uit naar de conceptbegroting VRGZ voor 2025

Tiel

Dank voor uw uitgebreide kaderbrief 2025, waarin u een helder beeld schetst van beleidsmatige ontwikkelingen en financiële kaders, en de ontwikkelingen en risico's die van invloed kunnen zijn op uw begroting 2026 en het meerjarenperspectief. Wij hebben deze echter ontvangen tegen de achtergrond van ons recentelijk naar beneden bijgestelde financiële perspectief. Financiële situatie gemeenten De komende jaren worden de gemeenten voor grote uitdagingen gesteld. Een veelheid aan taken en maatschappelijke opgaven vragen om onze inzet, terwijl we te maken hebben met een knellend financieel middelenkader. Naast macro-economische ontwikkelingen,

De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden en houdt hier ook rekening mee. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en

Pagina 22 van 32

zoals stijgende rente en hoge inflatie, staan onze financiën onderdruk als gevolg van het huidige Rijksbeleid met betrekking tot de financiering van de gemeenten vanaf 2026. De VNG heeft berekend dat gemeenten vanaf het - inmiddels als 'ravijnjaar' bekendstaande - jaar 2026 geconfronteerd worden met een structurele korting van ongeveer € 3 miljard per jaar. Het Rijk en de VNG zijn hierover nog in gesprek, maar bij ongewijzigd beleid ontkomen wij er niet aan om op lokaal niveau scherpe keuzes te maken, zodat onze uitgaven in lijn blijven met de beschikbare financiële middelen. ln dat kader doen wij een nadrukkelijk beroep op onze verbonden partijen, en daarmee ook op de VRGZ. Vanzelfsprekend gaan wij ervan uit dat u streeft naar een kwalitatief goede dienstverlening tegen zo laag mogelijke lasten voor onze inwoners. En bij de behandeling van uw conceptbegroting zullen wij daar ook nadrukkelijk op toezien. ln de aanloop daar naartoe geven wij u in het licht van onze huidige financiële situatie graag het volgende mee:

VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. In beginsel zal de VRGZ trachten ontwikkelingen binnen de begroting op te vangen. De VRGZ is terughoudend met nieuw beleid. Er zijn echter ook ontwikkelingen, onder andere de herziening van de Wet Veiligheidsregio’s en uitdaging rondom klimaatverandering en de energietransitie die nieuw beleid noodzakelijk kunnen maken. De effecten van de nieuwe wet Veiligheidsregio’s, zijn op dit moment nog niet bekend. Wij zullen zorgvuldig nut en noodzaak afwegen, de ontwikkelingen monitoren en verwoorden in de Kaderbrief en in de begroting ontwikkelingen concretiseren en onderbouwen.

Nieuw beleid Wij zien in onze eigen begroting en meerjarenraming de komende jaren geen ruimte voor structurele beleidsintensiveringen. ln het verlengde daarvan vragen wij u om terughoudend om te gaan met voorstellen voor nieuw beleid; daarbij is ons uitgangspunt 'Nee, tenzij...'.

ln uw kaderbrief beschrijft u echter een diversiteit aan landelijke, regionale als interne ontwikkelingen die leiden tot zowel beleidsintensivering als tot nieuw beleid. Wij adviseren u om kritisch te heroverwegen welke daarvan u daadwerkelijk in uw conceptbegroting opneemt. En wij vragen u om daarbij een zodanige onderbouwing te leveren, dat wij ook in staat gesteld worden om nut en noodzaak goed te kunnen beoordelen. Dit geldt overigens ook voor nieuwe beleidsvoornemens waarvoor dekking kan worden gevonden binnen uw begroting en meerjarenraming. Loon- en prijsindexatie Daarnaast dringen we erop aan dat u realistische ramingen opneemt voor loon- en prijsstijgingen. De financiële controllers van de Rivierenlandse gemeenschappelijke regelingen Hebben met elkaar afspraken gemaakt over de systematiek van het in de begroting verwerken van verwachte salariskostenstijgingen, en de daarbij gewenste

VRGZ werkt conform Begrotingsrichtlijn Regio Nijmegen (BRN). Daarbij wordt gebruik gemaakt van CEP. Het Centraal Plan Bureau (CPB) publiceert bij de Macro Economische

Pagina 23 van 32

onderlinge harmonisering. Er is afgesproken aansluiting te zoeken bij de door het CPB 'berekende' stijging van de lonen (de geraamde loonontwikkeling), die in de door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties uitgebrachte septembercirculaire is gepubliceerd. Als de werkelijke salariskostenstijging in het lopende begrotingsjaar (nu: 2023) afwijkt van de ramingen die in de begroting zijn verwerkt, dan kunnen de structurele effecten daarvan worden meegenomen in de salarisberekeningen van de begroting voor het iaarT+2'. Voor prijsontwikkeling dient aansluiting te worden gezocht bij de door het CPB opgestelde "prijsindex nationale bestedingen" die in de septembercirculaire zijn opgenomen. Alleen als voor spécifieke kostencategorieën andere indexeringspercentages gelden, kan worden afgeweken van het algemene indexeringspercentage en worden de markconforme kostenstijgingen in de begrotingscijfers verwerkt. Achteraf met terugwerkende kracht prijsontwikkelingen corrigeren achten wij daarbij niet opportuun. Eventuele knelpunten die ontstaan doordat de werkelijke prijsontwikkeling zich gedurende een jaar anders ontwikkelt dan de in de begroting opgenomen ramingen, dienen naar onze mening te worden gemeld via de voortgangsrapportages. Met in het geval van een negatieve afwijking ook een dekkingsvoorstel.

Verdeelmethodiek Recent werd door twee gemeenten wederom aangedrongen op herbezinning over de methodiek voor berekening van de inwonerbijdrage. Voorgaande jaren stond het AB daar niet voor open. Dit jaar echter werd de toezegging gedaan om op basis van een nadere analyse de discussie over dit onderwerp te heropenen. Wij verzoeken u de gemeenteraden tijdig in dit proces te betrekken.

Tot slot We zijn ons ervan bewust dat de VRGZ vanaf 2015 een intensief bezuinigingstraject heeft doorlopen, waarbij ook investeringen zijn uitgesteld. Desalniettemin zijn wij door ons plotseling versomberde financiële perspectief toch genoodzaakt nu deze zeer kritische houding aan te nemen, waarvoor wij rekenen op uw begrip. Nogmaals onze dank voor de heldere kaderbrief, die ons de mogelijkheid biedt om in de aanloop naar uw begroting door ons gewenste koers kenbaar te maken. West Maas en Waal

Verkenningen (MEV) in september geen doorkijk op langere termijn (meer). Deze doorkijk wordt alleen bij het Centraal Economisch Plan (CEP) in maart gepubliceerd. Daarom is voor de BRN het CEP maatgevend geworden voor de begrotingen (doorkijk op langere termijn). De MEV (september) wordt gebruikt voor de eenmalige actualisatie van de indexering. Wij handhaven ook voor de BRN 2025 dezelfde methodiek.

De herverdeelmethodiek is een vraagstuk van de verdeling van de kosten die gepaard gaan met de dienstverlening door de VRGZ tussen gemeenten. De richting van het bestuurlijke gesprek hierover en de uitkomst is nog niet duidelijk. De VRGZ faciliteert dit traject en zal daarbij het betrekken van gemeenten en gemeenteraden als aandachtspunt voor ogen houden.

De gemeenteraad heeft kennis genomen van de Kaderbrief 2025 en wil graag een zienswijze kenbaar maken:

Pagina 24 van 32

Grote mate van onzekerheid inzichtelijk maken in begroting Net als vorig jaar staat een grote mate van onzekerheid centraal in de Kaderbrief 2025. De Kaderbrief 2025 geeft zeer beperkt inzicht in de financiële en organisatorische gevolgen van de beschreven ontwikkelingen. In de conceptbegroting 2025 verwachten we derhalve een concrete uitwerking van de risico’s in een financieel sluitend stuk. Verder wil het college dat de Veiligheidsregio Gelderland- Zuid (VRGZ) ontwikkelingen die de VRGZ financieel raken blijft monitoren en in beginsel binnen de bestaande budgetsystematiek opvangt.

Terughoudendheid instellen reserves We wijzen de VRGZ erop dat de gemeente West Maas en Waal terughoudend is in het instellen van (grote) algemene reserves. We vragen daarom duidelijk het doel van de reserve te beschrijven in het voorstel omtrent vastgoed, zodat de juiste afweging gemaakt kan worden. De bevoegdheid voor het instellen van een nieuwe reserve ligt bij de raad.

De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten. Waar mogelijk worden ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen.

De VRGZ neemt hierbij de regels in acht zoals deze door het bestuur zijn vastgesteld met betrekking tot de algemene reserve. Met betrekking tot de bestemde reserve is hiertoe een voorstel en uitwerking opgenomen in de ontwerpbegroting.

We zien met belangstelling de conceptbegroting VRGZ voor 2025 tegemoet, waarin het bovenstaande verder is uitgewerkt. West Betuwe

Op 27 februari 2024 heeft onze gemeenteraad de kaderbrief 2025 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid besproken. Wij hebben besloten voor de kaderbrief 2025 een inhoudelijke zienswijze in te dienen ten aanzien van de financiële situatie van gemeenten, nieuw beleid, loon- en prijsindexatie en de samenwerking op de P&C-cyclus van gemeenschappelijke regelingen. Financiële situatie van gemeenten Wij zien onze gemeente de komende jaren geconfronteerd met grote uitdagingen. Een veelheid aan taken en maatschappelijke opgaven vragen om onze inzet, terwijl we te maken hebben met een knellend financieel middelenkader. Naast macro-economische ontwikkelingen als de stijgende rente en de hoge inflatie, staan onze financiën onder druk als gevolg van het huidige Rijksbeleid met betrekking tot de financiering van gemeenten vanaf 2026. De VNG heeft berekend dat gemeenten vanaf het inmiddels als ‘ravijnjaar’ bekend staande jaar 2026 geconfronteerd worden met een structurele korting van ongeveer 3 miljard euro per jaar. Het Rijk en de VNG zijn hierover nog in gesprek, maar bij

De VRGZ is zich bewust van de financiële situatie waarin gemeenten zich bevinden. De begroting bevat daarom minimaal beleidsvoorstellen en VRGZ presenteert alleen noodzakelijke uitzettingen aan gemeenten.

Pagina 25 van 32

ongewijzigd beleid ontkomen wij er niet aan om op lokaal niveau scherpe keuzes te maken zodat onze uitgaven in lijn blijven met de beschikbare financiële middelen. In dit kader doen wij nadrukkelijk ook een beroep op onze verbonden partijen. Vanzelfsprekend gaan wij er vanuit dat uw gemeenschappelijke regeling streeft naar een kwalitatief goede dienstverlening tegen zo laag mogelijke lasten voor onze inwoners. Bij de behandeling van uw begroting zullen wij hier nadrukkelijk ook op toezien. Beleidsinhoudelijk Bij de concept kaderbrief VRGZ 2025 hebben wij de volgende opmerkingen: Verdeelmethodiek Wij zijn positief over het aangekondigde onderzoek naar de huidige verdeelmethodiek van de gemeentelijke bijdrage. Graag verlenen wij onze medewerking naar dit onderzoek en zijn benieuwd naar de uitkomsten. Vastgoed De financiële uitdagingen ten aanzien van het vastgoed staan beschreven. West Betuwe heeft bij de begroting 2024 al aangegeven het in beginsel niet eens te zijn met een uitbreiding van de (kapitaallasten) voor het vastgoed. Zoals bekend hebben de gemeenten vragen voor de conceptbegroting 2025 om met een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan.

Gezien de samenhang en complexiteit van bovenstaande ontwikkelingen wil het Algemeen Bestuur hierover in het eerste half jaar van 2024 in gesprek gaan. Hieruit zal een concreet plan voortvloeien. Tot die tijd kunnen wij geen aanvullende uitzettingen op de vastgoedportefeuille accepteren. Graag zien wij dat de uitgangspunten voor deze discussie helder gemaakt worden voordat er verdere stappen gezet worden. Dit is nodig om hierop goed te kunnen toetsen. Nieuw beleid We zien in onze begroting en meerjarenraming voor de komende jaren geen ruimte voor structurele beleidsintensiveringen. In het verlengde hiervan vragen wij onze gemeenschappelijke regelingen om terughoudend om te gaan met voorstellen voor nieuw beleid. Daarbij hanteren wij het principe “Nee, tenzij…”. In de kaderbrief zijn diverse ontwikkelingen opgenomen zonder dat hier een bedrag wordt aangehangen. Nieuw beleid dat niet is opgenomen in de kaderbrief zullen wij in principe in de begroting niet honoreren. Wellicht ten overvloede: Bovenstaande geldt ook voor nieuwe beleidsvoornemens waarvoor dekking gevonden kan worden binnen uw begroting

In 2024 wordt door het bestuur van de VRGZ ook gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden tot een plan rondom vastgoed eind 2024, zoals dit ook door de gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de begroting 2024. De gemeenten en de gemeenteraden zullen goed worden geïnformeerd gedurende dit traject. Inmiddels is het MJOP is herijkt conform opdracht van het bestuur VGRZ. Dit MJOP richt zich op het reguliere onderhoud. De herziening van het MJOP wijst uit dat dit onderhoud tot stijgende kosten leidt. In de Jaarstukken 2023 wordt een voorstel gedaan om de stijging van deze kosten te dekken vanuit een bestemde reserve Herziening MJOP gedurende het onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek en de toekomst van ons vastgoed. De VRGZ is terughoudend met nieuw beleid. Er zijn echter ook ontwikkelingen, onder andere de herziening van de Wet Veiligheidsregio’s en uitdaging rondom klimaatverandering en de energietransitie die nieuw beleid noodzakelijk kunnen maken. De effecten van de nieuwe wet Veiligheidsregio’s, zijn op dit moment nog niet bekend. Wij zullen zorgvuldig nut en noodzaak afwegen, de ontwikkelingen monitoren en in de begroting ontwikkelingen concretiseren en

Pagina 26 van 32

en meerjarenraming. Loon- en prijsindexatie Wij gaan ervan uit dat u realistische ramingen opneemt voor loon- en prijsstijgingen. In de kaderbrief zijn nog geen indexaties aangegeven. Het is ons bekend dat de indexering van de VRGZ wordt gebaseerd op de richtlijnen van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen van de gemeente Nijmegen. Op het moment van publiceren van de kaderbrief 2025 was dit advies (nog) niet beschikbaar. Bij de aanbieding van de begroting 2025 dient het bestuur de (eventuele) indexering te onderbouwen en kunnen wij eventueel hierop een reactie/zienswijze geven.

Wijchen

onderbouwen.

De percentages vanuit Begrotingsrichtlijn Regio Nijmegen (BRN) zijn toegepast en toegelicht in de begroting (4,62%).

P&C-cyclus van gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de wijziging van de Wet Gemeenschappelijke regelingen (Wgr) in werking getreden. Deze wetswijziging beoogt de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden ten aanzien van gemeenschappelijke regelingen te versterken. In het verlengde hiervan willen wij in de komende periode graag regionaal gezamenlijke afspraken maken op het gebied van planning en control. Een gezamenlijke kader voor gemeenschappelijke regelingen zorgt enerzijds voor meer grip van gemeenten op gemeenschappelijke regelingen en biedt anderzijds duidelijkheid aan onze gemeenschappelijke regelingen over wat er van hen wordt verwacht op dit onderwerp. Wij gaan hierover graag met u in gesprek. Graag ontvangen wij uw reactie op onze zienswijze.

De VRGZ heeft aandacht voor de controlerende en kaderstellende rol van gemeenteraden en heeft aandacht voor de relevante termijnen. Dit is ook verwerking in de ontwerptekst van de gemeenschappelijke regeling. De VRGZ zoekt graag afstemming met de gemeentelijke organisaties en griffiers om de P&C producten met de geldende termijn pas te maken met de agendering in de raden in de regio Gelderland-Zuid.

In uw brief van 16 november 2023 biedt u de raad van Wijchen de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op de kaderbrief 2025. De gemeenteraad heeft kennis genomen van de kaderbrief 2025 en heeft een bezwaar hierover:

In de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen voorzien van concretisering en financiële doorvertaling.

Pagina 27 van 32

Grote mate van onzekerheid inzichtelijk maken in begroting Net als vorig jaar staat een grote mate van onzekerheid centraal in de Kaderbrief. De Kaderbrief geeft zeer beperkt inzicht in de financiële en organisatorische gevolgen van de beschreven ontwikkelingen. In de conceptbegroting 2025 verwachten we derhalve een concrete uitwerking van de risico’s in een financieel sluitend stuk. Verder wil de raad dat de VRGZ ontwikkelingen die de VRGZ financieel raken blijft monitoren en in beginsel binnen de bestaande budgetsystematiek opvangt.

Waar mogelijk worden ontwikkelingen binnen de begroting opgevangen. De VRGZ heeft in de afgelopen rapportagemomenten gemeenten geïnformeerd over de financiële situatie van VRGZ waarbij is vermeld dat er geen ruimte is om grote ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, zonder dat dit primaire dienstverlening raakt.

Terughoudendheid in instellen reserves We wijzen de VRGZ erop dat de gemeente Wijchen terughoudend is in het instellen van (grote) algemene reserves. We vragen daarom duidelijk het doel van de reserve te beschrijven in het voorstel omtrent vastgoed, zodat de juiste afweging gemaakt kan worden. De bevoegdheid voor het instellen van een nieuwe reserve ligt bij de raad.

De VRGZ neemt hierbij de regels in acht zoals deze door het bestuur zijn vastgesteld met betrekking tot de algemene reserve. Met betrekking tot de bestemde reserve is hiertoe een voorstel en uitwerking opgenomen in de ontwerpbegroting.

We zien met belangstelling uit naar de concept begroting VRGZ voor 2025 waarin het bovenstaande verder is uitgewerkt.

Zaltbommel

Tijdens de openbare vergadering van 22 februari jongstleden is de kaderbrief 2025 van de veiligheidsregio Gelderland-Zuid aan de orde geweest. In deze brief leest u onze zienswijze. Zienswijze In de raadsvergadering van 22 februari 2024 is de kaderbrief 2025 VRGZ besproken en is deze zienswijze(brief) vastgesteld. De kaderbrief betrof: Algemene uitgangspunten; Inhoudelijke ontwikkelingen; Risico’s. De gemeenteraad heeft kennis genomen van de kaderbrief en heeft enkele opmerkingen hierover. Deze leest u hierna. Het aandeel van de gemeente Zaltbommel in de totale kosten van VRGZ is 5,3 %. In de kaderbrief worden taakdiscussies gevoerd en veel kostenstijgingen aangekondigd. De

In de ontwerpbegroting worden de ontwikkelingen voorzien van concretisering en financiële doorvertaling. De VRGZ houdt de ontwikkelingen evenals de financiële gevolgen nauwlettend in de gaten.

Pagina 28 van 32

hoogte van de bedragen wordt nog niet inzichtelijk gemaakt. In onze begrotingen wordt geen rekening gehouden met uitzettingen, anders dan loon- en prijsontwikkeling. De indexering voor de VRGZ wordt gebaseerd op de richtlijnen van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen van de gemeente Nijmegen. Op het moment van publiceren van de kaderbrief 2025 was dit advies (nog) niet beschikbaar. Graag zien wij dat bij de aanbieding van de begroting 2025 het bestuur de (eventuele) indexering onderbouwt zodat wij hierop een reactie/zienswijze kunnen geven.

De percentages vanuit Begrotingsrichtlijn Regio Nijmegen (BRN) zijn toegepast en toegelicht in de begroting (4,62%).

Vermeld wordt dat een aantal gemeenten de huidige verdeelmethodiek van de gemeentelijke bijdrage opnieuw wil laten bekijken. Het Algemeen Bestuur zal in de eerste maanden van 2024 over de verdeelmethodiek in gesprek gaan aan de hand van een nadere analyse van de huidige verdeelmethodiek en de mogelijke aanpassingen daarvan. Dit kan voor individuele gemeenten financiële consequenties hebben. Aangegeven wordt dat het voor de hand ligt dat de financiële consequenties pas vanaf 2026 merkbaar zijn. De financiële uitdagingen ten aanzien van het vastgoed staan beschreven. Zoals bekend hebben de gemeenten vragen naar aanleiding van de conceptbegroting 2025 om met een meer concreet uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan. Gezien de samenhang en complexiteit van bovenstaande ontwikkelingen wil het Algemeen Bestuur hierover in het eerste halfjaar van 2024 in gesprek gaan. Hieruit zal een concreet plan voortvloeien. Tot die tijd kunnen wij geen aanvullende uitzettingen op de vastgoedportefeuille accepteren. Graag zien wij dat de uitgangspunten voor deze discussie helder gemaakt worden voordat er verdere stappen gezet worden. Dit is nodig om hierop goed te kunnen toetsen. Tot slot: Wij wensen u veel succes toe bij het opstellen van de conceptbegroting, en zien deze met belangstelling tegemoet.

PSP92

Geachte leden van het Dagelijks Bestuur van de VRGZ,

In 2024 wordt door het bestuur van de VRGZ ook gesproken over de ontwikkelingen van het vastgoed. Dit traject moet leiden tot een plan rondom vastgoed eind 2024, zoals dit ook door de gemeenteraden is gevraagd in de zienswijzen op de begroting 2024. De gemeenten en de gemeenteraden zullen goed worden geïnformeerd gedurende dit traject. Inmiddels is het MJOP is herijkt conform opdracht van het bestuur VGRZ. Dit MJOP richt zich op het reguliere onderhoud. De herziening van het MJOP wijst uit dat dit onderhoud tot stijgende kosten leidt. In de Jaarstukken 2023 wordt een voorstel gedaan om de stijging van deze kosten te dekken vanuit een bestemde reserve Herziening MJOP gedurende het onderzoek naar de kostenverdeelsystematiek en de toekomst van ons vastgoed. Wij danken u voor de toezending van uw reactie.

Het Algemeen Bestuur heeft op 16-11-2023 in Apeldoorn besloten om de Kaderbrief VRGZ 2025 voor zienswijzen voor te leggen bij de gemeenteraden. De PSP’92 neemt de vrijheid om ook een reactie in te sturen. Dat doen wij vanuit onze interesse voor gemeenschappelijke regelingen en regionale samenwerking. Aan ons heeft u een

Pagina 29 van 32

medestander rond samenwerking van gemeenten op belangrijke thema's. Veiligheid in de brede zin van het woord is zo een thema. Deze brief is dan ook als positief en als versterkend bedoeld. Wij spreken de hoop uit dat u deze ook zo ervaart. Landelijke ontwikkelingen • De Wet Veiligheidsregio’s zal worden vervangen door de Wet Crisisbeheersing en brandweerzorg. Er is door Rutte-IV ingezet op de uitvoering van de Landelijke agenda crisisbeheersing 2024-2029. Voordat de Wet Veiligheidsregio’s vervangen wordt door een nieuwe Wet is de Contourennota Versterking crisisbeheersing en brandweerzorg van het Ministerie van J&V opgesteld. Veel zaken uit de landelijke agenda en contourennota zijn al onderkend door de VRGZ. Is het mogelijk om een uitgebreidere beschouwing hierover op te nemen in de Begroting 2025? • Een nieuw onderwerp is 'Activering van de samenleving'. Uitdaging hier is om te bezien en te verkennen en onderzoeken wat de samenleving zelfstandig kan oppakken bij een crisis of calamiteit. Niet alles hoeft door de overheid, maar we vragen aandacht voor hen die hier niet toe in staat zijn. Houd rekening met het wellicht wel aanwezige ‘weetvermogen’, maar het ontbrekende ‘doenvermogen' (zie het WRR-Rapport ‘Weten is nog geen doen’, rapportnummer 97, 2017). Niet iedereen kan alles wat hij wel wil en weet. Graag lezen wij een toezegging.

• Nazorg is belangrijk en een zorg voor de overheid. Niet alleen voor slachtoffers en benadeelden, maar ook zeker voor hen die hulp verleenden. Uiteindelijk hebben zij een stap vooruit gezet waar anderen juist die stap achteruit zetten. Wij steunen dit punt.

• Wij zien de cybersecurity als zorgpunt en kwetsbaar onderwerp voor onze veiligheid. We vragen hier met klem aandacht voor. De samenleving raakt volledig ontregeld als er geen internet is of als er geen geld via elektronische weg opgenomen kan worden. Chartaal geld raakt buiten beeld en dat is ook te wijten aan de overheid. We vragen om onderkenning van deze zorg. • De acute zorg staat onder druk. Ambulancezorg moet er zijn als elke seconde telt. Niet alleen in de steden, maar ook in de kleine kernen. Kan er informatie beschikbaar komen over het aantal tijdige ritten op zowel ambulance, als ook politie en brandweer? Welke witte vlekken zijn er te onderscheiden? We zien graag informatie in het Jaarverslag. • Er wordt gesproken over pilots rondom zorgcoördinatie. Wellicht past dit meer in de stukken van de GGD, maar we zien graag meer informatie tegemoet over deze pilots. • De energietransitie is van belang en zal impact hebben op de inzet en vraag voor brandweerzorg. Elektrisch aangedreven auto’s zullen andere soorten ongelukken

Reeds bekende ontwikkelingen worden zoveel mogelijk geconcretiseerd. Op dit moment is de exacte uitwerking van de herziening van de wet nog onbekend. We zijn aangesloten bij landelijke ontwikkelingen en volgen deze nauwkeurig. In het regionaal beleidsplan kunt u meer lezen over de meerjarige plannen van de VRGZ. Zelfredzaamheid is een van de uitgangspunten van het beleid van de VRGZ. Dit heeft dan ook onze aandacht.

Met betrekking tot onderstaande punten verwijzen we u naar ons regionaal beleidsplan waar u meer kunt lezen over de context waarin de VRGZ opereert en de doelstellingen voor de komende jaren. De operationele prestaties kunt u vinden in de jaarstukken. De politie is geen onderdeel van de Veiligheidsregio.

Pagina 30 van 32

veroorzaken. Ook waterstoftanks vragen aandacht. Regionale ontwikkelingen • Rondom de juridische ondersteuning vragen wij ons af of de Veiligheidsregio ook contact heeft en samen kan werken met de Omgevingsdiensten. De Omgevingsdiensten hebben juridische capaciteiten en ondersteuning. Deze twee regionale organisaties zouden wellicht van elkaar kunnen profiteren. De provincie kan wellicht de connectie maken. Financiële ontwikkelingen en kaders • Wanneer publiceert de Adviesfunctie de indexcijfers? • Zijn de effecten van de Coronapandemie en de Vluchtelingencrisis/Oekraïne-instroom inmiddels volledig helder en verwerkt?

In de begroting kunt u meer onderbouwing vinden voor dit voorstel. De samenwerking met de omgevingsdiensten bestaat inderdaad.

Proces Wij wensen u succes met het verwerken van de zienswijzen en vragen u om onze opmerkingen mee te nemen in de verwerking en het opstellen van de concept-Begroting voor de VRGZ in 2025. Een afschrift van deze brief verzenden wij zowel aan uw Algemeen Bestuur als aan Provinciale Staten van Gelderland. Wij zien uit naar uw antwoord. Met vriendelijke groeten, Pacifistisch-Socialistische Partij '92,

Pagina 31 van 32

Pagina 32 van 32

BBS

GGD Gelderland Zuid

De raden van de gemeenten die participeren in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid

ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2655/MP uw kenmerk: datum: 28 maart 2024 onderwerp: Conceptbegroting GGD 2025 en de begrotingswijziging 2024

Directie afdeling: contactpersoon: Moniek Pieters doorkiesnummer: (088) 144 7102 e-mail: GGDdirectietaqqdqelderlandzuid.nl

Geachte Raad, Overeenkomstig artikel 31 lid 1 van de gemeenschappelijke regeling GGD Gelderland-Zuid, stuurt het Dagelijks Bestuur u hierbij de concept Programmabegroting GGD 2025, inclusief de begrotingswijziging 2024. De Programmabegroting GGD 2025 beschrijft de ontwikkelingen, doelstellingen en speerpunten voor de verschillende productgroepen van de GGD voor het jaar 2025, inclusief de financiële vertaling daarvan. De indeling van de begroting is ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024 niet gewijzigd. Op 12 oktober 2023 heeft het Dagelijks Bestuur (DB) de Kaderbrief 2025 gestuurd aan de raden van de deelnemende gemeenten. Hiermee informeerde het DB de raden in hoofdlijnen over de inhoudelijke ontwikkelingen voor het jaar 2025 van GGD Gelderland-Zuid, de financiële uitgangspunten en de risico's voor 2025. Alle deelnemende gemeenten (14) hebben, naar aanleiding van de Kaderbrief 2025, een zienswijze gestuurd. Deze zienswijzen hebben wij verwerkt in voorliggende begroting. Een overzicht van de zienswijzen per gemeente is opgenomen in de bijlage. Hierin is ook te lezen op welke manier het DB de zienswijze heeft verwerkt in de concept Programmabegroting GGD 2025. Een voorbeeld hiervan is het programma Nu Niet Zwanger op te nemen in de uniforme begroting en de kosten op te nemen onder'uniforme taken op basis van facturen'.

Veruit de meeste gemeenten stemmen in hun zienswijzen in met dit voorstel. Het DB heeft dit punt, mede naar aanleiding van de zienswijzen, opgenomen in de conceptbegroting 2025. Veel gemeenten geven in hun zienswijze op de Kaderbrief 2025 aan dat ze voor een aantal uitzettingen graag zien dat de GGD deze opvangt/oplost in hun eigen reguliere begroting. In bijlage 1 vindt u een overzicht van uitzettingsposten, die de GGD opvangt binnen de eigen begroting; met andere woorden waarvoor de GGD geen extra (inwoner)bijdrage vraagt van gemeenten. Daarnaast is hierin ook een

Centraal postadres

Hoofdvestigingen

Postbus 1120

GGD Gelderland-Zuid

6501 BC Nijmegen www.ggdgelderlandzuid.nl

Regio Nijmegen (Nijmegen)

info@ggdgelderlandzuid.nl

Rivierenland (Tiel)

Bezoekadres

Regio Nijmegen Groenewoudseweg 275 6524 TV Nijmegen

BIC/SWIFT: RABONL2U

T: (088) 144 71 44 F: (024) 322 69 80

BTW: NL8003.34.930.B01

IBAN: NL56.RABO.030.73.24.826 KvK: 09212724

datum: 28 maart 2024 ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2655/MP pagina 2 van 16

aantal voorstellen opgenomen voor mogelijke kostenreductie. Gezien de kwetsbare financiële situatie van gemeenten heeft het Dagelijks Bestuur alleen de strikt noodzakelijke en onvermijdelijke uitzettingen in de concept begrotingswijziging 2024 en conceptbegroting 2025 opgenomen.

Begrotingswijziging 2024 en Programmabegroting GGD 2025 De wijzigingen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024 worden hieronder weergegeven. Dit doen we in twee stappen: A. Begrotingswijziging 2024 (van de vastgestelde begroting 2024 naar de gewijzigde begroting 2024) B. Conceptbegroting 2025 (van gewijzigde begroting 2024 naar conceptbegroting 2025).

A. Begrotingswijziging 2024 Het DB heeft (in de december-vergadering van het Algemeen Bestuur (AB)) meegedeeld dat er een begrotingswijziging 2024 op komst is door de invoering van twee vaccinaties in 2024, die nog niet opgenomen zijn in de Programmabegroting 2024. De maternale kinkhoestvaccinatie (de 22-wekenprik voor zwangeren) is per 1 januari 2024 in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) opgenomen. Daarmee komt de uitvoering van deze vaccinatie vanaf dit jaar onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten te vallen. Ook is met ingang van dit jaar de vaccinatie tegen het rotavirus opgenomen in het RVP en worden alle zuigelingen hiertegen gevaccineerd. Voor de uitvoering en de monitoring van deze vaccinaties wordt extra geld gestort in het gemeentefonds. De vaccinaties zelf worden bekostigd door het RIVM. De uitvoering van deze twee vaccinaties zijn nog niet opgenomen in de Programmabegroting GGD 2024. Derhalve bestaat de begrotingswijziging 2024 uit twee onderdelen, te weten: a. Maternale kinkhoestvaccinatie b. Vaccinatie tegen het rotavirus. De beide vaccinaties worden door de GGD alleen uitgevoerd voor de gemeenten in Rijk van Nijmegen, Neder-Betuwe en West Maas en Waal, waar de GGD de 0 tot 4-jarigenzorg uitvoert1. De begrotingswijziging is dan ook alleen bestemd voor deze gemeenten. Het gaat om een totaalbedrag van € 177.462.

De uitvoering van de vaccinaties door de JGZ krijgen de gemeenten gecompenseerd door het Rijk via het gemeentefonds; derhalve is deze begrotingswijziging kostenneutraal voor de gemeenten.

Begrotingswijziging 2024

RVP

Rotavirus 22 wekenprik

Aantal O jarigen

Aantal zwangeren

3.407 3.931

Bezettingsgr Aantal prikken aad

85% 70%

Tarief per prik

2 € 1 €

Totaal kosten

Peildatum 0 jarigen 1-1-2023 Aantal zwangeren o.b.v. opkomst in 2023 Bron % opkomst RIVM 1-7-2023 1 In de rest van regio Rivierenland worden beide vaccinaties uitgevoerd door Santé Partners.

18,62 25,30

Kosten

€ €

107.845 69.618

€ 177.462

datum: 28 maart 2024 ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2655/MP pagina 3 van 16

Begrotingswijziging 2024 Gemeente

Inwoners JGZ 0-18

Uitzetting RVP

Berg en Dal

35.320

17.073

Beuningen Druten Heumen

26.568

12.843 9.435

Neder-Betuwe

25.545 182.000

87.977

19.850 41.522

9.595 20.071

367.118

177.462

Nijmegen West Maas en Waal

19.518 16.795

Wijchen

8.119 12.348

Peildatum inwoners 1-1-2023 (begroting 2024)

B. Conceptbegroting 2025 De concept Programmabegroting GGD 2025 (zie bijlage) is sluitend, op € 100.000 na, zoals besloten door het Algemeen Bestuur - bij de vaststelling van de Programmabegroting GGD 2024 - in de vergadering van 7 september 20232. Hieronder worden de ontwikkelingen m.b.t. de conceptbegroting 2025 beschreven en de wijze waarop deze zijn verwerkt in de begroting. De ontwikkelingen/wijzigingen zijn als volgt gecategoriseerd: Continuering 2024 t.b.v. begroting 2025 Autonome / onvermijdelijke ontwikkelingen Beleidsmatige ontwikkelingen Overige onderwerpen.

2.1 Continuering 2024 t.b.v. begroting 2025 Voor een drietal posten die incidenteel zijn opgenomen in de begroting 2024 wordt voorgesteld om deze te continueren in de begroting 2025: a) Versterken organisatie / organisatieontwikkeling b) Stijgende instroom bij Bijzondere Zorg c) Nu Niet Zwanger. De totale bijdrage van gemeenten stijgt niet ten opzichte van 2024 (behoudens indexering). Voor de stijgende instroom bij Bijzondere Zorg (BZ) geldt dat door de doordecentralisatie beschermd wonen/ maatschappelijke opvang de individuele gemeenten (exclusief de Bommelerwaard) aan de lat staan voor het bedrag in tegenstelling tot 20243. Daarnaast is het product Nu Niet Zwanger opgenomen in de uniforme bijdrage. Alle gemeenten nemen dit product reeds af in 2024 via een facultatieve bijdrage. 2.1.1 Versterken organisatie / organisatieontwikkeling

De GGD heeft zich door de jaren heen ontwikkeld. Waar na de fusie tot GGD Gelderland-Zuid in 2013 300 mensen in dienst waren, is dit aantal gestegen tot 480 begin 2024. Veilig Thuis is in 2015 als afdeling toegevoegd en ook Bijzondere Zorg heeft een sterke groei doorgemaakt (23 fte in 2018 en 38 fte begin 2024). In 10 jaar tijd is de GGD 50% gegroeid, terwijl het management is gedaald van 8 2 Deze € 100K wordt onttrokken aan de algemene reserve t.b.v. de aanbestedingsprocedure (en migratie) voor kantoorautomatisering/ICT. 3 In 2024 is de stijgende instroom bij BZ gefinancierd uit de reserve 'beschermd wonen' van centrumgemeente Nijmegen.

datum: 28 maart 2024 ons kenmerk: GGD/DIR/2024/2655/MP pagina 4 van 16

naar 4 managers. Daarnaast neemt de complexiteit van de opgaven en taken toe. Om de organisatie toekomstbestendig te maken is het van belang dat de GGD goed voorbereid is op vragen en taken die op de GGD afkomen; het betekent dat we voorbereid moeten zijn op 'sneller, complexer en op schaarste van mensen en middelen'. Om de GGD toekomstbestendig in te kunnen richten, vraagt het van de GGD: • Aparte aandacht voor GGD brede veranderfunctie. ■ Verantwoordelijkheden en professionele ruimte laag in organisatie leggen. ■ Korte verticale lijnen. ■ Horizontale verbinding. ■ Versterk integraliteit, draag zorg voor een logische en heldere clustering van taken. ■ Integrale verantwoordelijkheid bij lijnmanagement. ■ Een behapbare span of support. Uit extern advies bleek dat de span of support van teammanagers te hoog is. Een span of support van rond 25-30 medewerkers is nodig om op een goede manier invulling te geven aan integrale verantwoordelijkheid op inhoud, financiën, interne en externe samenwerking en HR-opgaven (verzuim, vitaliteit, aantrekkelijk werkgeverschap, binden en boeien van medewerkers in een krappe arbeidsmarkt). We sturen op minder ziekteverzuim4 en op vitale medewerkers, die een grotere en kwalitatief betere bijdrage leveren en loyaal zijn aan de organisatie. Met als resultaat een organisatie die minder kwetsbaar is.

We investeren in goed en aantrekkelijk werkgeverschap voor een vitale en toekomstbestendige organisatie. We doen hierbij het voorstel voor structurele formatie-uitbreiding op het brede terrein van ondersteuning en begeleiding van medewerkers. Dit voorstel is toegelicht en besproken tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur (AB) van 13 april 2023. Tijdens de vergadering van het AB van 7 september 2023 heeft het AB besloten dit onderdeel voor 2024 incidenteel toe te kennen. De versterking van de organisatie t.b.v. goed en aantrekkelijk werkgeverschap om een vitale, toekomstbestendige organisatie te krijgen, vereist echter een structurele investering. Consequenties voor de begroting 2025 De structurele investering voor 'versterken organisatie / organisatieontwikkeling' wordt ingezet voor een formatieve uitbreiding. Het betreft een aparte afdelingsmanager Bijzondere Zorg, een regisseur formatie-en planning en een teammanager bij de afdeling JGZ. Kosten hiervoor bedragen: € 330.000 (prijspeil 2024), maar t.o.v. de begroting 2024 is de uitzetting € 0. Dit betekent dat de bijdrage niet wijzigt ten opzichte van de begroting 2024 (behoudens indexatie). 2.1.2 Stijgende instroom Bijzondere Zorg