Verslag raad 21-01-2021

Maar wij vinden dat, om dat nu in deze wijk te doen waar al zoveel problemen zijn met verkeersoverlast. Wij vinden eerst dat eerst goed gekeken moet worden naar de infrastructuur. En we praten al dertig jaar over een busbrug waar we nog steeds niet uit zijn – al hoop ik dat we daar eigenlijk wel uit zijn. Dus wij zullen tegen het raadsbesluit stemmen, zoals ook de Partij voor de Dieren zojuist heeft gememoreerd. Dus wij zitten daar gewoon mee, omdat dat gewoon een probleem blijft. Voor de rest, dan de parameters van Lokaal Zaans, Westerkoog. Wij zijn een beetje bang als je dat dan weer gaat doen, dat het weer vertraging op gaat leveren. Die busbrug moet gewoon open. Dus wij hebben daar ook wel moeite mee en we zullen daar dan ook niet voor stemmen. Dan dat toekomstperspectief, daar hebben wij ook moeite mee. We blijven hier praten, we blijven hier discussiëren. Ik denk dat we eens een keer besluiten moeten nemen, dus wij zullen daar ook tegen stemmen. De sportschool zijn we mede-indiener van, die moet natuurlijk blijven, daar is al voldoende over gezegd. Dan die bungalows, daar zullen wij wel voor zijn. Maar wij vinden wel dat onderhand nu het tijd wordt dat wij die busbrug dan nu open moeten gaan doen. Dan gaat u dan weer komen met: ja, moeten we dan maar weer eens gaan kijken die weg binnendoor. Daar hebben wij met elkaar al diverse keren discussies over gehad.

Net mevrouw Neefjes had het over de Prinsenstichting. Die zijn daar, we hebben we met de Prinsenstichting gesproken, die is helemaal niet voornemens om weg te gaan. Het gaat miljoenen kosten om die uit te kopen, dus laten we die droom nou maar voorbijgaan. Dus

we zijn wel tegen dat bouwplan, maar niet om een reden dat daar eventueel daar in de toekomst een weg zou moeten komen, want wij vinden dat geen goede oplossing. Tot zover. De voorzitter: Interruptie van mevrouw De Boer en de heer De Vries. Kort. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Ja, ik snap dat er wat herhaling nodig is vanwege het vorige debat over de busbrug. Dit voorstel staat echt los van openstelling van de busbrug. Dat is reeds gepasseerd, water onder de brug. Waar het nu om gaat – en ook daarom zei ik, kan ook met behoud van de Prinsenstichting – dan ga je er een deel onderdoor, is altijd nog goedkoper dan een tunnel naar de Vincent van Goghweg. Dus laten we het alsjeblief gezamenlijk afwegen, zodat we dan bij het Zaans Mobiliteitsplan het ook af kunnen wegen. Anders hebben we maar één onderzocht en dat zou heel erg jammer zijn. De voorzitter: Dank u wel. De heer De Vries. De heer De Vries (D66): Voorzitter, ik heb daarstraks in mijn bijdrage gezegd dat het bouwen in deze wijk op verzoek is ook van deze wijk. Er is een onderzoek gehouden in deze wijk om het toch vooral te doen en vooral gedifferentieerd te bouwen, omdat dat de woningmarkt op gang brengt. En nu herken ik de partij Democratisch Zaanstad en mijnheer Kerkhoven als luisteraar altijd naar de bevolking, daar gaan ze over het algemeen prat op. En in dit geval wordt het zo opzijgeschoven.

Dat kan ik niet helemaal begrijpen. Kunt u mij … De voorzitter: De heer Kerkhoven reageert. De heer Kerkhoven (DZ): Mijnheer De Vries, het is gewoon heel duidelijk dat wij zijn voor bouwen, dat heb ik ook aangegeven, maar niet in deze wijk. Er is zoveel druk op deze wijk als het gaat over verkeersoverlast. Nu gaan we huizen bouwen, er komt nog meer verkeer. Dus laten we die infrastructurele projecten nou eerst eens oplossen voordat wij dit soort plannen er doorheen drukken. De voorzitter: De heer De Vries. De heer De Vries (D66): Maar, mijnheer de voorzitter, via u naar mijnheer Kerkhoven, het is toch een duidelijke wens uit deze wijk? Die wens legt u opzij en dat begrijp ik niet. De voorzitter: Nee, maar die argumenten zijn nu gewisseld, denk ik. Dus volgens mij kan ik de wethouder het woord geven om nog te reageren op vragen die openstaan en dan gaan we over tot stemming. Dan stel ik voor dat we daarna eerst gaan pauzeren voor, want een aantal hier de blaas zit hoog. Dan gaan we daarna dus wel in noodtempo de andere zaken afhandelen en dat vraagt ook iets van u allen om korte bijdrages te leveren, nogmaals. De heer Krieger. De heer Krieger (wethouder): Voorzitter, dank u wel. Dank voor alle bijdragen. Algemeen voel ik en proef ik dat er veel steun is voor dit centrumplan, zeker als je kijkt naar de stedenbouwkundige opzet en de betekenis van dit plan voor Zaanstad.

Ik snap heel goed – daar zal ik straks even wat dieper op ingaan – dat er natuurlijk discussies zijn over het voorzieningenniveau en de verkeersafwikkeling en de verkeerssituatie. Maar laten we niet vergeten dat met dit plan aan heel veel maatschappelijke doelen van Zaanstad bijgedragen wordt, niet in de laatste plaats onze woningbouwopgave. Dan gelijk maar even in richting van de heer Mattens. Mijn informatie is dat het zelfs om meer dan 30 procent sociale huur gaat, zeker op het deel wat Parteon gaat ontwikkelen. Dan moet ik wel eerlijk zeggen dat ik denk dat die tien bungalows wel of niet er in dat opzicht niet zo heel veel toe doen. Er komt gewoon een pretpakket aan woningen wat heel veel doorstroming in Zaanstad kan ondersteunen en ik denk in dat opzicht dat het ook echt iets kan bijdragen. Voorzitter, uit het Zaanstad Beraad heb ik uiteraard ook overgehouden de discussie over de voorzieningen. Met het buurthuis gaat het erg goed, zou ik willen zeggen. Daar zijn we goed over in

gesprek. Dat is ook een heel belangrijk onderdeel. En het is allemaal niet zo vanzelfsprekend, want als je echt gebiedsontwikkeling gaat toepassen – soms sloop/nieuwbouw, soms moet je ook van scratch af aan op een aantal locaties beginnen – dan spreekt het voor zich dat je ook functies moet gaan verplaatsen, dat je misschien meer verandering in de wijk moet brengen. Dat gaat zelden zonder kleerscheuren. Wij voelen het als onze verantwoordelijkheid om echt iets toe te voegen, dus kleerscheuren voorkomen en zaken toevoegen. En voor mensen die het treft, zoals in dit geval ook de sportschool waar mijnheer Keijser een motie voor ingediend heeft, daar is heel veel energie en gesprek voor nodig om te kijken of we dat in goede banen kunnen leiden. Want mijnheer Keijser, er is geen enkel misverstand, een sportschool en zeker de sportschool die daar gevestigd is, voegt absoluut iets toe aan de wijk en daar zouden we ons voor sterk moeten maken. Voorzitter, als u het goed vindt, ik wil niet ingaan op de gesprekken die gevoerd werden en gevoerd worden met de sportschooleigenaar. We zijn nog steeds in gesprek. Ik zie ook met de motie dat u dat belang onderstreept en nog verder uit wil bouwen. Het zou ons wel iets meer kunnen dwingen de motie, zeg ik maar even, om die functie van sportschool ook echt planologisch vast te gaan leggen. Nou, dan heb je in ieder geval ruimte.

Er wordt overigens niet heel veel vierkante meters gevraagd, dat zeg ik er ook even bij. Het is als je het vergelijkt met andere functies valt dat heel erg mee, dus dat zou zonder meer in te passen moeten zijn. Dan hebben we in ieder geval een opening en de mogelijkheid van het gesprek om, nou ja, misschien de bestaande sportschoolhouder met het eerste recht als dat gaat tegen marktconforme huurvoorwaarden. En als dat niet lukt, dat we in ieder geval zorgen dat die sportschoolfunctie daar behouden blijft. Dus in dat opzicht kan het college deze motie omarmen. Wellicht is het wat complexer wat betreft de verkeersafwikkeling. Daar heb ik ook heel veel standpunten over gehoord de afgelopen weken. Ik verwacht ook niet dat we daar parallel, of nee, laat ik zeggen voorwaardelijk voor het Centrumplan Koog uitkomen. Er spelen veel verkeersdiscussies, een aantal zijn ook al afgerond. Je kunt ook zeggen: normatief kan dit centrumplan goed ingepast worden, alle ontsluitingswegen zouden voldoende toegerust moeten zijn. Daar wordt door de bewoners anders over gedacht, daar loopt ook nog discussie over, dat gaat ook in het Zaans Mobiliteitsplan nog verder uitgewerkt worden. Maar ja, ik hoop toch dat we in ieder geval hiermee aan de slag kunnen. Mevrouw Neefjes heeft ook net gezegd dat het is een globaal plan waar sowieso nog heel veel dingen van uitgewerkt moeten worden.

Ik denk eerlijk gezegd dat die hele verkeerssituatie en het doorontwikkelen van dat plan, dat dat parallel heel goed samen kan gaan. Dat is toch even een wat geniepiger dingetje met die patiobungalows. Nou, mevrouw De Boer en mijnheer Rijken, een glas is halfvol of halfleeg. Ze zijn optioneel in het voorstel opgenomen. Het zou op zich niet heel ernstig zijn als je daar even mee een pas op de plaats maakt. Als dat niet voldoende duidelijk in het raadsvoorstel staat, dan wil ik ook best wel die toezegging doen dat voordat er volstrekte duidelijkheid is over de verkeersafwikkeling, dat we daar even mee wachten. Maar ik wil er ook bij zeggen – en dat heeft mevrouw Neefjes volgens mij ook al aangegeven – het gaat niet alleen om de patiobungalows die nog gebouwd moeten worden, maar het gaat ook om de Prinsenstichting die er nog zit. En dat is misschien iets wat nog veel ingewikkelder is als die ruimte zou moeten maken voor verkeersfuncties. Dan het bomeninpassingsplan. Mijnheer Mattens, uw veronderstelling is dat het niet gaat lukken. Volgens mij heeft Zaanstad beleid ontwikkeld hoe wij omgaan met groen, met klimaatadaptatie, met bomenplannen. Dat is een van de basisingrediënten voor zo’n ontwikkelplan, dat geldt ook voor dit gebied. Dus wij hebben onszelf daarbij ook dwingend opgelegd dat we dat soort vraagstukken gewoon gaan oplossen bij de uitwerking. Dan de moties.

Ik heb al even iets gezegd over de sportschoolmotie, die is wat het college betreft akkoord en prima. De moties van Lokaal Zaans, voorzitter, daar zitten heel veel dingen in die in de verdere uitwerking van de studies nog aan de orde komen, zoals de parameters en daar een afwegingskader op ontwikkelen. Dat loopt allemaal, dat speelt allemaal, dus dat komt verder in de uitwerking van het ZMP terug. Ik kan alleen een beetje moeilijk inschatten bij deze twee moties of dat uw bedoeling is om dat voorwaardelijk te doen zijn voor steun aan dat plan, of dat we dat, zoals we het eigenlijk ook afgesproken hebben, kunnen verwerken bij de verdere ontwikkeling en de discussie over het Zaans Mobiliteitsplan. De voorzitter: Interruptie van mevrouw De Boer.

Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Dank dat u even de checkvraag stelt, wethouder, want het is juist de bedoeling om meer informatie te gaan genereren om uiteindelijk ook bij het Zaans Mobiliteitsplan een goede afweging te maken. Dus als de raad hier besluit om dat centrumplan door te laten gaan, ja, dan kan dat gewoon parallel naast elkaar bestaan. En ik herhaal nog maar een keer, u zei: dan moet de Prinsenstichting weg. Wij vragen om opties uit te rekenen wat het financieel betekent, dus ook een optie als de Prinsenstichting blijft. Ons betoog was dat dat altijd nog goedkoper is, dat geven verkeersdeskundigen aan, dan een tunnel naar de Vincent van Goghweg. Dat maakte dat het in ieder geval billijk is om dat te onderzoeken. De voorzitter: Wethouder Krieger. De heer Krieger (wethouder): Nou, laat ik dan in ieder geval toezeggen dat zolang die discussie nog loopt ook in het Zaans Mobiliteitsplan, dat we even pas op de plaats maken met in ieder geval de ontwikkeling van die patiobungalows. En wat ik net al even gezegd heb wat betreft de moties ‘Toekomstperspectief’ en ‘Parameters’, dan hangt het even af van de onderdelen die gewoon parallel mee kunnen lopen. Dan zullen we dat zo goed mogelijk verder verwerken en ook inderdaad meenemen. Ik kijk even, voorzitter, of er verder concrete vragen gesteld zijn, … De voorzitter: Volgens mij heeft u alles gehad.

De heer Krieger (wethouder): … maar in mijn beleving ben ik redelijk compleet geweest. De voorzitter: De heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Dank u, voorzitter. Ik maakte ook een opmerking over het energieneutraal bouwen. In het stuk staat dat er naar alle waarschijnlijkheid voor veertig appartement van Parteon aangepaste afspraken moeten gaan worden gemaakt, omdat het daarvoor te duur zou worden. Dan zou wat ons betreft toch wel de oproep zijn om alle andere woningen in ieder geval energiepositief in te gaan steken. Waarom? Kijk, hier speelt natuurlijk steeds meer de kostendiscussie doorheen. Zoals u weet, we hebben wat dat betreft heel weinig tijd om dingen te veranderen. We vinden het al 150 jaar de normaalste zaak van de wereld om allerlei zaken verplicht te stellen aan woningen, bijvoorbeeld een heel basaal iets is dat we het verplicht stellen om een rioolaansluiting te hebben met een toilet. Even een heel abstract, of eigenlijk heel concreet voorbeeld. Dat is ook een kostenverhogende maatregel aan een huis. Waarom kunnen wij dan niet die eis opleggen voor energieneutraal? En als het dan zo moeilijk is om dat bij deze woningen te doen, doe het dan bij die andere, dat die energiepositief zijn. De voorzitter: Wethouder Krieger. De heer Krieger (wethouder): Ja, kan ik op voorhand niet toezeggen.

We hebben spelregels, daar willen we ook ontwikkelaars aan houden en daar moeten wij ook door ontwikkelaars aan gehouden kunnen worden. Dus dat kan betekenen dat je in deelplannen, dat de kosten dan uit de hand gaan lopen. Maar aan de andere kant zie je ook wel dat er veel technologische ontwikkelingen zijn waardoor dat principe juist weer beter toepasbaar en hanteerbaar wordt. Dus als ik het van u mag opvatten als een hartenkreet die we verder bij de uitwerking mee willen nemen, graag. Maar ik kan op voorhand geen toezeggingen doen dat het ook echt haalbaar is. De voorzitter: Goed. Kunnen we daarmee overgaan tot stemming? Mevrouw De Boer. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Met de toezegging dat de bungalows on hold worden gezet totdat er meer duidelijk is bij het Zaans Mobiliteitsplan, trekken we het amendement in. Dan hopen we dat de raad voor

de moties stemt voor het onderzoek, zodat we dan ook echt daar op dat moment een totaalafweging kunnen maken. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Het nieuw ingediende amendement wat ik hier niet op mijn lijstje heb staan is ingetrokken. Dat komt goed uit, om de verwarring te voorkomen. Dan hebben wij wel drie moties waar we over gaan stemmen en een raadsbesluit. Klopt dat? Dan heb ik die allemaal in beeld. Dan hebben we de motie ‘Parameters monitoring rondweg Westerkoog’ van LZ. Wie is daarvoor? Voor zijn de Partij van de Arbeid, de ChristenUnie, de Partij voor de Dieren, D66, LZ, GroenLinks, DENK, POV, SP. Daarmee is die aanvaard. Dan gaan we naar de motie ‘Toekomstperspectief Westerkoog en Westerwatering’ van LZ. Wie is daarvoor? Voor zijn D66, LZ, DENK en de SP. Daarmee is die verworpen. Dan gaan we naar de motie ‘Sportschool Westerkoog’ van POV, LZ en anderen. Wie is daartegen? Dan is die unaniem aanvaard. Dan gaan we naar het raadsbesluit ‘Centrumplan Westerkoog’. Wie is daartegen? Tegen zijn de fracties van de Partij voor de Dieren, DZ, LZ, PVV en de SP. Daarmee is het raadsbesluit aanvaard. Dan gaan we nu pauzeren tot tien uur en dan vraag ik u allen daarna om alvast nu voor te bereiden een ingekorte bijdrage over de verschillende onderwerpen. Dank u wel. Schorsing Inwerkingtreding VMR Zaanse Schans per 1-2-2021 De voorzitter: Ja, beste mensen, het is vijf over tien.

Ik wil u vragen bij de behandeling van de volgende agendapunten om zich te beperken tot bijdrages over de ingebrachte amendementen en moties. Ik verzoek de heer Van der Laan te gaan zitten en dat geldt ook voor mevrouw Onclin. Nogmaals, puntige bijdrages op de moties en amendementen die zijn ingediend en niet uitweiden over de onderwerpen in zijn algemeenheid, want dat hebben we eerder gedaan. Dus graag geen herhalingen. Dan gaan we nu beginnen met het raadsbesluit ‘Inwerkingtreding vermakelijkhedenretributie Zaanse Schans per 1-2-2021’. De heer Kerkhoven heeft het woord en dan de heer De Laat. De heer Kerkhoven (DZ): Dank u wel, voorzitter. Ja, laten we het weer eens hebben over de Zaanse Schans. Er ligt hier een voorstel voor ons om maar weer eens te hebben over de vermakelijkheidsretributie. Daar hebben we het al een aantal keer over gehad. Het werd maar weer uitgesteld en het wordt weer uitgesteld en het gaat weer uitgesteld worden. Niet als het aan Democratisch Zaanstad ligt, maar goed. Ik kan me nog heel goed herinneren dat mijnheer Wit dacht dat er een wonder was gebeurd.

Nou gelooft het CDA waarschijnlijk meer in wonderen dan ik, maar goed, die vertelde veel overtuiging: de ondernemers en bewoners zijn eindelijk in gesprek en het gaat wel goedkomen, laten we nou eens even meer tijd nemen om dat VMR de tijd te geven om met elkaar in gesprek te gaan en dan komen we er wel uit. Nou, toen hebben wij ons toen al kritisch uitgelaten dat dat niet gaat gebeuren. En wat schetst mijn verbazing? Ze zijn er niet uitgekomen. De brieven vliegen ons om de oren van ondernemers, van ondernemersverenigingen, van individuele burgers, van belangenverenigingen van burgers, van bewoners van de Zaanse Schans. En deze week kwam er een brief binnen van de Stichting Zaanse Schans die ook sprak namens allerlei andere organisaties op de Schans gevestigd, zoals erfgoedpartijen, die eigenlijk ook ons vertelden: doe het nou niet, het is niet zo verstandig om op dit moment een besluit te nemen over de VMR. Kortom, wat deze wethouder hier ons nu door de strot wil drukken, het lijkt eigenlijk meer op een stuk worst in een kennel gooien en dan kijken hoeveel honden er niet gebeten uitkomen. Zo ziet het er een beetje uit om in die beeldspraak te blijven. Het wordt gewoon er doorheen gedrukt en ja, niemand wil het. Als je die brieven beluistert, als je met ondernemers en molenaars en alle betrokkenen praat op de Schans dan zeggen ze allemaal: doe het nou niet.

Nee, deze wethouder komt met het raadsvoorstel: nou, laten we het maar in gaan voeren en laten we het maar op 1 februari doen. Dan zijn er voorstellen van het CDA om het dan maar weer uit te stellen, weer een keer uit te stellen. Hoe geloofwaardig moet je zijn om dat maar weer te doen? Dus ja, we hebben samen met Liberaal Zaans – Lokaal Zaans, sorry – Lokaal Zaans, hebben

wij vele gesprekken gevoerd de afgelopen weken. We hebben samen het initiatief genomen om hier met dit amendement te komen om in ieder geval te creëren rust op deze Schans. Ga er nou eerst eens een keer – en dat hebben we al diverse keren gezegd en met voorstellen gekomen – ga nou eerst eens in gesprek met elkaar, voordat dit op deze manier hier er doorheen te drukken. Er komt geen sterveling op de Zaanse Schans. Ik was er van de week, er waren zes mensen geweest, ik was er om vijf uur 's middags. De hele dag zes mensen bij een winkel, bij een ondernemer. Er komt niemand. En ja, dan staat er natuurlijk een gat in de begroting, er wordt een gat in de begroting geslagen. Die heb ik natuurlijk ook bekeken op technische vragen die daarover ingediend zijn, de beantwoording van vanmiddag. En ja, dat gaan we toch niet oplossen dat gat, dat wordt niet gedicht en die bezoekers gaan niet komen dit jaar in die aantallen zoals voorzien waren. Dan wordt er in de technische beantwoording gezegd: we weten ook niet precies wat de impact is van die toeschouwers, we weten het eigenlijk niet. Nou, wij weten het denk ik wel, er komt zo goed als niemand. Dus dat gat zal er ontstaan in de begroting. Neem het verlies en we moeten daar op een andere manier mee omgaan.

Dus wij denken dat het beste is om massaal ons amendement te steunen, waarbij we gewoon zeggen: stop met dit moment met die VMR, geen enkele noodzaak voor en ga in alle rust eens nadenken hoe wij hier met elkaar op een goede manier uit kunnen gaan komen. Tot zover. De voorzitter: Ik heb woordmeldingen van de heer De Laat, de heer Pietersma en mevrouw Schenk. De heer De Laat heeft het woord. De heer De Laat (GL): Dank u wel, voorzitter. In de stukken die voorliggen wordt heel duidelijk uitgelegd waar deze retributieregeling vandaan komt. Daar heeft deze raad in 2019 toe besloten. De Zaanse raad laat in haar aarzelen een grote vastberadenheid zien. Te vaak verliezen we in ons enthousiasme om iedereen een plezier te doen het uiteindelijke doel uit het oog: een mooiere Schans, in balans met haar omgeving. De retributieregeling is niet de beste optie en we zien meer heil in een uitwerking van de partijen op het Schans. Echter collega's, deze raad heeft een tijdspad vastgesteld, de adviezen van de heer Remkes overgenomen en een stip op de horizon vastgesteld. Iedereen weet dat het voorstel van het college ruimte laat dat als er een alternatief is, we weer afscheid kunnen nemen van deze regeling. De partijen op de Schans zijn vastberaden om ons het alternatief te laten zien en GroenLinks zal de eerste zijn die een goed alternatief zal omarmen.

Voorzitter, GroenLinks is graag voorspelbaar. Dus doen wij wat is afgesproken: de retributie vaststellen. Waarvoor we kiezen voor scenario 3, want wanneer de partijen er toch uitkomen en met een goed voorstel komen, dat die in de plaats komt van deze regeling. Tot slot, collega's, door heel veel uit te stellen groeit het geloof in dat uitstel. En voorzitter, daar zijn wij als Zaankanters niet bij gebaat. We zullen dan ook tegen de amendementen stemmen die dat beogen. Ik heb wel een vraag over het amendement van D66. U stelt voor om geïnde belastingen weer terug te geven. Waarom innen we dan die belasting? Daar ben ik wel benieuwd naar. De voorzitter: De heer Pietersma. De heer Pietersma (PvdA): Dank u wel, voorzitter. U vroeg kort te reageren op de ingediende amendementen. Nou, laat ik daar maar heel kort op zijn, we zullen geen van de amendementen steunen. Ik wil daar wel nog een kleine toelichting op geven. Namelijk ook in navolging van de heer De Laat, ik vind dat wij ons als raad buitengewoon ongeloofwaardig gaan gedragen op het moment dat wij bij herhaling hier besluiten nemen, daar een datumperspectief op zetten en vervolgens om moverende redenen dan weer doen alsof we dat besluit niet eerder hebben genomen en weer nieuwe deadlines stellen. Vanavond werd gezegd dat sommige besluiten wel over periodes van drie, vijf, acht, tien jaar lopen.

Nou, ik geloof dat we hier ook aardig deze kant op gaan. Het enige voordeel wat dit oplevert is dat misschien een motie van de heer De Wit, dat je daar bij de volgende gelegenheid alleen de datum op hoeft te veranderen, dan kan je hem zo weer opnieuw gebruiken. Wat dat betreft lijkt me dat niet het goede uitgangspunt. Kijk, en ik geloof dat ook wij allemaal weten dat de VMR geen ultiem middel is en ook niet het beste middel is. Wij hebben volgens mij bij herhaling nagestreefd dat de partijen, de stakeholders op de Schans, met elkaar aan

de tafel zouden gaan zitten en met elkaar goede afspraken zouden maken. Waarbij wij als raad uiteindelijk dat doel wat we nastreven, wat net ook werd gezegd, een verantwoord exploitatiemodel op de Zaanse Schans kunnen realiseren. Als ik kijk wat er de afgelopen dagen aan ons is toegestuurd, dan zou ik haast denken: nou, men is in ieder geval allemaal buitengewoon enthousiast bezig met allerlei plannen, ideeën, standpunten en het enige wat je dan nog zou wensen is dat men met elkaar om de tafel gaat om daar één model van te maken. Ik roep diezelfde stakeholders daar ook toe op. Ik vind ook, en dat heeft als ik kijk naar het VMR, laten we nou elkaar niet voor de gek houden, materieel heeft dit de komende maanden, misschien de rest van het jaar nagenoeg geen enkele impact. Maar dat laat onverlet dat ik vind dat wij wel het signaal zouden kunnen en ook moeten afgeven dat het niet vrijblijvend is wat wij doen. Dat geldt ook voor de partijen op de Schans. En natuurlijk hebben de erfgoedpartijen, waar ik ook contact mee heb gehad, ons ook aangesproken en gezegd: doe dit niet. Desalniettemin in weerwil daarvan vind ik wel dat we dit gestand moeten doen, zodat men in ieder geval het gevoel behoudt dat er enige sense of urgency is dat men met elkaar tot goede afspraken komt.

En ik vind ook dat wij, ook als straks de erfgoedpartijen met een exploitatiemodel komen, een duurzaam exploitatiemodel, dat het denken niet op moet houden, maar dat wij met elkaar goed moeten nagaan: als men dat niet in gezamenlijkheid kan doen – lees: met ondernemers – dat wij moeten blijven nadenken hoe we die evenredigheid en die evenredige verdeling van de kosten die wij maken op de Schans ook een plek kunnen krijgen. Dus nogmaals, voorzitter, wij zullen dit voorstel van de wethouder in deze steunen met scenario 3. Nogmaals, niet omdat we enthousiast daarvoor op de banken staan, maar wel omdat we consistent willen blijven in de besluitvorming die we eerder hebben afgesproken. En ik herhaal nog maar even ... De voorzitter: Nee, dat doen we niet. We zouden niet herhalen. Ik wil niet vervelend doen vandaag tegen u, want dat heb ik de vorige keer gedaan, maar in dit geval ... De heer Pietersma (PvdA): Nou, dan voeg ik een nieuw feit toe, voorzitter. Even voor de herinnering, dat wij een eerder besluit met 29 stemmen in deze raad hebben aangenomen in juni 2020 en het laatste besluit was zelfs met 33. Dan zou ik het dus buitengewoon vreemd vinden dat wij nu plotseling een hele andere koers gaan varen. Partijen hebben recht toe om te weten waar wij voor staan en wij dragen zelf bij aan een enorme verwarring.

En nogmaals, ik hoop dat de partijen vanavond ook het voorstel van de wethouder steunen, voorzitter. De voorzitter: Interruptie van mijnheer Kerkhoven. De heer Kerkhoven (DZ): Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Pietersma, waar ik me nou over verbaas is, u zegt zelf dat u heeft die brief ook gekregen die ik heb gekregen en heb gelezen, en daar wordt toch aangegeven dat eigenlijk niemand het wil. Maar u zegt als Partij van de Arbeid: laten we het nou maar gewoon doen, want we moeten ook afspraken nakomen. Maar er is in de tijd wel wat veranderd de afgelopen tien, twaalf maanden. Er is corona op ons afgekomen en dat is de oorzaak dat er zo goed als niemand meer op die Schans loopt. Dus de situatie is wezenlijk anders toen wij als eerste een keer spraken over de VMR. Daarom begrijp ik niet dat u zegt: laten we het nou toch maar doen. Niemand wil het, want er zijn denkbaar andere mogelijkheden die we kunnen doen. Als deze gemeente, als deze wethouder zo nodig geld wil incasseren van de Zaanse Schans via dit model, en aan de andere kant slaat de hele Zaanse Schans op tilt, want die wil het niet, dan denk ik dat we met elkaar in gesprek moeten gaan en serieus moeten nadenken over een ander model. En die zijn er best. Er zijn goede ideeën buiten de VMR om geld te genereren ook voor de gemeente.

Ik denk dat het belangrijk is dat we dat gesprek aangaan door op dit moment dit gedrocht aan te nemen. De voorzitter: De heer Pietersma, kort.

De heer Pietersma (PvdA): Voorzitter, kijk, ten eerste, mijnheer Kerkhoven weet ook dat ook in oktober, toen wij dat besluit waren om te verlengen naar 1 februari, ook toen was er al sprake van corona. Hij weet ook – en die argumenten van DZ heb ik verschillende keren gehoord – dat het enige wat in werd gebracht is bij herhaling, daar is hij toch weer: ondernemers mogen alleen tekenen bij het kruisje. Het amendement wat nu wordt voorligt namens DZ en Lokaal Zaans dat het uiteindelijk alleen maar teweegbrengt dat men nog maar eens opnieuw met elkaar naar de toekomst kan gaan zitten staren om te kijken wat er uiteindelijk uitkomt. Er zit geen enkele drive achter. En dat is ook het enige waardoor die VMR op dit moment door ons wordt gedragen, namelijk: laten we uiteindelijk – en daartoe zijn wij ook bereid en ik denk iedereen hier – om met elkaar dat gesprek aan te gaan om te kijken wat er nog meer nodig is. Maar wel uiteindelijk met die VMR in het vooruitzicht, mocht men uiteindelijk niet tot een bepaald model komen. Niet meer en niet minder. De voorzitter: Goed, dank u wel. Ik heb nog inmiddels zie ik zeven sprekers, te beginnen met mevrouw Schenk, de heer De Vries, mevrouw De Boer, Van Braam, Van der Velden, Wit en Kuyper, en dan hebben we ook mijnheer Heida. Dus we gaan nu snel door en ik verzoek u echt om kort te zijn en niet te herhalen. Mevrouw Schenk.

De heer Heida (PVV): Mag ik interrumperen, voorzitter? De voorzitter: Interruptie van de heer Heida. De heer Heida (PVV): En dan straks een bijdrage, maar even nog naar mijnheer Pietersen. Het helpt niet, het levert niks op, we hebben er niks aan, maar we waren het van plan, dus we gaan er maar mee door. Heb ik het goed samengevat? Dank u wel. De voorzitter: De heer Pietersma. De heer Pietersma (PvdA): Nou, laat ik beginnen met een kleine correctie op mijn naam, het is Pietersma. Dus dat was het eerste foutje in de samenvatting. En het tweede heeft te maken met, ik heb u al aangegeven dat ik denk niemand hier in deze raadszaal uiteindelijk de VMR een ultiem model vindt. Wij hebben willens en wetens met elkaar een paar keer gesproken over het feit dat we dit invoeren om ook partijen te stimuleren op de Schans uiteindelijk met een gedegen model te komen wat door partijen zoveel als mogelijk gedragen wordt. Dat was de achterliggende gedachte. En in die situatie, omstandigheden – tot mijn grote spijt, zeg ik – zitten we nog steeds en ik zie ook met belangstelling uit naar de presentatie die we mogelijk ergens in juni krijgen van de erfgoedpartijen daar waar zij een model aan deze raad kunnen presenteren. Dan zal ik de eerste ook zijn die bij de eerstvolgende raadsvergadering daarna zal zeggen: jongens, laten we dit dan weer snel van de tafel afhalen.

Maar nogmaals, dat is mijn verwachting, mijn hoop. Maar zekerheid hebben we niet. De voorzitter: Ja. U heeft uw punt gemaakt, volgens mij. Dank u wel. Mevrouw Schenk. Mevrouw Schenk (VVD Zaanstad): Dank u, voorzitter. In 2019 lag de eerste keer de VMR voor en toen heeft de VVD nog het voortouw genomen om uitstel te vragen en te kijken: kunnen we tot een gedragen voorstel komen vanuit de Schans zelf? Dat uitstel is nog twee keer verlengd. Dus nu met drie keer uitstellen heeft het nog steeds niet geleid tot een concreet uitgewerkt voorstel en dat vinden we jammer en dat vinden we teleurstellend. Vanmiddag heb ik nog contact gehad met een vertegenwoordiger van De Zaansche Molen in de stichting. In dat gesprek werd ook aangegeven: wij snappen jullie teleurstelling en het duurt inderdaad allemaal heel erg lang en we snappen als jullie nu het besluit nemen om die VMR toch in te voeren. Daar komt ook nog bij dat er toch weer een flink bedrag in de begroting staat en dat we van de wethouder hebben gehoord dat er wellicht mogelijkheden zijn om het verschil in inkomsten en wat er in de begroting staat nog te kunnen verhalen als coronasteun. Die mogelijkheid willen wij zeker proberen

te benutten. Dus mijn vraag is nog aan de wethouder of het voorstel van D66, wat ze ongetwijfeld direct nog gaan toelichten, of dat de coronasteun niet in de weg staat? Als dat niet het geval is, zullen wij dat voorstel steunen. De voorzitter: De heer De Vries. De heer De Vries (D66): Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Mijnheer de voorzitter, allereerst wil ik wel bekennen dat er in onze fractie een stevig beraad heeft plaatsgevonden. Woorden als ‘de muizen liggen dood voor het aanrecht’, die zijn daarbij ook wel gevallen vanwege het feit dat er zo heel weinig mensen op de Zaanse Schans komen. Dat gezegd hebbende, wil ik wel ook herinneren aan het feit dat er ooit een woonbuurtje gebouwd zou worden met een paar molens, een winkeltje en een restaurant en dat het uiteindelijk nu een pretpark is geworden. Daar zijn we allemaal debet aan. Er is veel en ook vaak langdurig over de Zaanse Schans gesproken. Ik heb het genoegen gehad om in 1990 raadslid te zijn en toen werd er al over de Schans gesproken en over de opbrengsten. In 1994 en 1998 werd het gedaan ... De voorzitter: Mijnheer De Vries, zullen we proberen ons te beperken tot de amendementen alstublieft? Want anders dan … Die geschiedenis is natuurlijk wel belangrijk, maar anders dan komen we er echt niet doorheen vandaag. De heer De Vries (D66): Oké. Veertig jaar dus was het, ongeveer.

Maar ja, ik moet heel even een paar kleine regeltjes, en dan hou ik verder mijn mond. Verzoek van de ondernemers was Remkes. Nou, die is gekomen, die heeft een advies gegeven en dat advies gaan we ook opvolgen. Dat amendement is bijna hetzelfde als het raadsbesluit onder beslispunt 2, met een kleine toevoeging om op of omstreeks 1 oktober te bepalen, als er een breed gedragen model ligt dat geïncasseerde gelden bij de partijen waar deze geheven zullen worden teruggestort. Dat is kortgesloten door mij en daar heb ik een positief advies op gekregen, dus ik hoop dat dat zo blijft. Maar dat heb ik gedaan omdat ik eigenlijk ook wel van die discussie die al minstens veertig jaar gaande is af wil. Als 1 oktober een deadline is waar dat mooie gedragen plan wat nu blijkbaar in de maak is en wat in juni of juli zelfs al gereed zou kunnen zijn, als dat werkelijk zo mooi is, dan is 1 oktober echt een deadline en dan moeten we er niet meer over praten. Dan is het of het mooie plan wat er ontwikkeld wordt, of het is de VMR in bijvoorbeeld 2022. Want dat kan nou eenmaal niet anders. En in de richting van de heer De Laat, want die vroeg dat aan mij, die belastingteruggave omdat er een beter plan ligt, waarom is dat? Nou ja, dat is om de partners die daarmee bezig zijn uiteindelijk te belonen voor hun inzet. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Interruptie van de heer Kuyper.

De heer Kuyper (ROSA): Een verduidelijkende vraag, voorzitter. Mijnheer De Vries stelt voor in zijn amendement om dan in oktober eventueel het opgehaalde geld van de partijen weer terug te geven aan die partijen. Maar als ik het goed begrepen heb, dan komt er een kwartje op de ingangsprijs. Dat is ongeveer wat wij gaan heffen per kaartje. Als we dat dan later teruggeven, dan hebben dus eigenlijk gewoon de erfgoedpartijen hun kaartjes met een kwartje verhoogd. Is dat wat u voorstelt? De voorzitter: De heer De Vries. De heer De Vries (D66): Dat staat in de VMR. Als ik zeg dat dat kwartje wat ze verhoogd hebben, dat ze dat terugkrijgen, dan krijgen ze als het ware een extra beloning, want dat kwartje hebben ze zelf niet uitgegeven, maar dat hebben ze wel ingevangen. Dan krijgen ze dat terug voor hun bewezen diensten, want ze moeten natuurlijk immers een en ander bijhouden wat boekhoudkundig werk. Dus dat kost geld, dus dan krijgen ze dat terug. De voorzitter: De heer Kuyper en dan de heer De Laat. De heer Kuyper het woord.

De heer Kuyper (ROSA): Dat kwartje zou dan toch terug moeten naar de bezoekers die het hebben betaald? De voorzitter: De heer De Laat, gelijk ook die vraag van de heer De Laat en dan kan de heer De Vries die meenemen. De heer De Laat (GL): Ik heb dezelfde vraag als de heer Kuyper. Bovendien wil ik daaraan toevoegen dat ook het kwartje wordt gebruikt om de situatie op de Schans te verbeteren. De voorzitter: De heer Pietersma. De heer Pietersma (PvdA): Ja, een vraag misschien even aan de heer De Vries, maar misschien ook aan de wethouder. Omdat er werd net gezegd dat dit amendement is getoetst en leek op geen bezwaar te stuiten. Maar als de wethouder meer dan 4 ton aan coronasteun bij het Rijk lijkt te willen gaan declareren – de uitkomst daarvan is nog een beetje onzeker – maar dat betekent dat de heer De Vries hier voorstelt dat over de eerste negen maanden van het jaar wij een beroep op diezelfde coronasteun wel kunnen vergeten, omdat de heer De Vries die klaarblijkelijk terug wenst te geven aan de erfgoedpartners. Dus ik hoor even graag hoe ik dat moet zien. De voorzitter: Ja, dat doet de wethouder straks, als u het goed vindt, in zijn termijn. Mevrouw De Boer. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Bijdrage mag nu? De voorzitter: Nee, nog niet, eerst de heer De Vries nog even een reactie op de twee interrupties.

Als daar nog behoefte aan is? De heer De Vries (D66): Ja, het is natuurlijk, mijnheer Kuyper heeft helemaal gelijk dat die kwartjes bij de bezoekers vandaan komen. Ik zou haast willen zeggen, het zijn er niet zoveel, dat weet hij zelf het beste. Maar dat is natuurlijk eigenlijk een beetje flauw, weet je. Ik bedoel, het is allemaal wel leuk en aardig, maar laten we elkaar nou niet op dit soort dingen proberen te vangen. Als die mensen op de Schans een meevallertje krijgen omdat ze een paar kwartjes terugkrijgen, laat dat dan ook alsjeblieft gebeuren. Dan hebben ze tenminste nog een lichtpuntje aan het eind van de coronatunnel. De voorzitter: Bijdrage van mevrouw De Boer. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Ja, en ik denk dat het in één woord te vatten is: wanhoop. Wanhoop hier in deze raad, maar ook absoluut wanhoop op de Zaanse Schans. Van alle partijen en dat heeft vooral te maken met corona, en als je dan ziet wat wij hier aan het bespreken zijn, dan echt beschamend. En dan willen we ook nog de VMR verhalen op de partijen op de Schans die het nu al zo enorm zwaar hebben. Dan heeft de heer Kuyper het over een kwartje. Ja, ik weet niet of de heer Kuyper het realiseert, maar er wordt nu al heel erg gestunt met dan maar prijzen lager maken om toch nog inkomsten te genereren. Dus het is niet: we gooien er even een kwartje op en dan declareren we dat allemaal.

Nee, zo werkt dat allemaal niet. Ze hebben het enorm zwaar en ze proberen alle zeilen bij te zetten om het hoofd boven water te houden. Dat zit ook bij een molenaar die een ondernemer ook is. Dus die zit binnen de molenstichting, die zit binnen de ondernemersvereniging, die zegt: weet je, we krijgen gewoon een enorme administratieve last, er komt geen kip op de Schans en dit is gewoon echt heel ernstig voor ons. Ik heb die tijd niet, ik weet al niet hoe ik de eindjes aan elkaar moet breiden. Als ik dan de partijen luister waarom we dan toch die VMR moeten invoeren, is alleen maar een gevoel, dus van die stok achter de deur, en zoals de heer Heida terecht zei: we hebben het eerder gezegd, dus dan doen we het maar. Maar als nou al die partijen – en de Stichting Zaanse Schans heeft ons een brief gestuurd – nu zeggen: we hebben die stok niet meer nodig, we zijn bezig. Waarom moeten we dit dan toch doen? Dan komt de aap uit de mouw. En ik viel echt van mijn

stoel toen, ik was er niet bij, ik zat in een andere vergadering, maar ik heb het teruggezien dat de wethouder zegt: ik ga gewoon die VMR invoeren en vervolgens ga ik bij het Rijk aankloppen dat we de misgelopen inkomsten gewoon leuk declareren. Mevrouw de wethouder, dat is frauduleus. Niet alleen gaat het over de ruggen van alle erfgoedpartijen op de Zaanse Schans die het al heel erg moeilijk hebben. Maar ik ben heel erg voor dat wij extra lobbyen voor inzet en hulp van bepaalde opgaven van het Rijk voor onze gemeente. Maar een belastingvorm invoeren om vervolgens dan te kunnen declareren bij het Rijk, al is het tussen overheden, dat is geen behoorlijk bestuur. Daar wil ik ernstig bezwaar tegen maken. De voorzitter: Twee interrupties van de heer Pietersma en de heer ... De heer Pietersma (PvdA): Nou voorzitter, ik maak ernstig bezwaar tegen de wijze waarop mevrouw De Boer dit nu neerlegt. Ik denk dat er terecht is aangegeven dat er een beroep wordt gedaan op coronasteun. Ik denk ook dat is aangegeven, en ik heb daar ook een vraag over gesteld, dat de richtlijnen waaronder dat over 2021 kan nog niet geheel duidelijk zijn. Als u dan nu zegt dat daar sprake is van fraude, dan denk ik dat u hier een hele ernstige beschuldiging uit die u op dit moment in ieder geval volstrekt nog niet waar kunt maken.

En nogmaals, als blijkt dat het college in deze te positief is en ons als raad hier iets heeft voorgeschoteld wat misschien in een eerder stadium wel bekend had kunnen zijn, dan kunnen we daar met elkaar het gesprek over voeren. Maar er is nog geen zekerheid ook, althans niet aan de hand van de technische vragen die ik heb gesteld, zekerheid gegeven over het feit dat dat uiteindelijk ook daadwerkelijk kan. Maar fraude, dat vind ik toch wel een hele heftige. De voorzitter: Interruptie van de heer De Laat. De heer De Laat (GL): Lokaal Zaans verwijt de partijen die voor de vermakelijkheidsretributie is dat wij van een dunne koe proberen te melken. Maar waar de retributieregeling eigenlijk voor bedoeld is om geld op te halen om de Schans te verbeteren. Dus niet als een melkkoe, maar om het weer terug te laten stromen op de verbeteringen in de Schans. Hoe staat u daar dan tegenover? De voorzitter: De heer Van der Laan en de heer Heida nog als interruptie, dan mevrouw De Boer. De heer Van der Laan (POV): Ik heb wel een vraag even, want ik hoor mijnheer Pietersma zeggen dat er terecht een beroep wordt gedaan op de coronasteun. Maar als die coronasteun ook echt gedaan zou worden voor de mensen die aan het werk zijn, bedrijven en wat ook op de Zaanse Schans, dan zou ik zeggen: ja, dan is die terecht.

Maar als je hem hier aan gaat vragen om een gat in je begroting te dichten, ja, dan denk ik dat mevrouw De Boer misschien wel heel ruw zegt, maar dat ze er nog denk ik geen twee millimeter vanaf zit. Want daar is die coronasteun niet voor bedoeld om de begroting van een gemeente te dichten die zelf de fout heeft gemaakt om dat geld al in de begroting te dichten. De voorzitter: Antwoord van de heer Pietersma. De heer Pietersma (PvdA): Nou, voorzitter, laat ik daar heel helder over zijn. Ik denk dat als het om gaat, want er werd net ook geschetst natuurlijk dat de partijen op de Schans het moeilijk hebben en dat herken ik. Ik herken het en erken het. En ik denk ook dat wij in het recente verleden ook hebben uitgesproken hier, daar waar nodig, dat wij er alles aan zullen doen om partijen, erfgoedpartijen, maar allerlei culturele en stichtingen, ook ondernemingen waar dat mogelijk is te ondersteunen. Ik vind ook dat op het moment dat wij inkomsten derven die uiteindelijk ook bedoeld zijn om kosten op de Schans te financieren, als wij die niet via de retributie binnen kunnen halen maar wel via coronasteun, dat die uiteindelijk ook daar moeten landen waar ze horen, namelijk in de verbetering van de kwaliteit op de Schans. Dus wat dat betreft, het is niet zo dat we hier proberen onze broekzakken te spekken.

Uiteindelijk gaat het erom wat we voor Zaanstad willen betekenen en ook voor de Schans.

De voorzitter: De heer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Nou, voorzitter, dat een rekensom die ik nog weleens zou willen laten maken door de accountant. Want volgens mij heeft u zelf als gemeenteraad besloten om alvast vooruitlopend op het vaststellen van een eventuele VMR 8 ton in te boeken, terwijl er door meerdere partijen is gezegd: ga dat niet doen. En nu gaat u dus daadwerkelijk een gat in de eigen begroting dichten. U kunt wel zeggen: dat is wat we moeten doen, omdat wij die mensen moeten helpen. Nee, wij hebben dat geld nodig om te zorgen dat die achterstand naar die openbare ruimte niet verder naar achteren loopt. Dat is een verplichting die wij gewoon al hebben. Dus dat hier het college heeft bedacht: we gaan alvast een belasting invoeren, we boeken hem alvast door. En daarna gaan we zeggen: coronasteun, daar gaan we hem mee vullen. Nou, ik denk dat dat bedenkelijk is. Die zou ik aan de wethouders kijkend, wethouder Financiën, weleens doorgerekend willen zien zwart op wit, nog misschien voor het einde van de volgende week door de accountant. De voorzitter: Ja, die hebben we twee keer gehoord, dus die wordt straks op gereageerd. De heer Pietersma, kort. De heer Pietersma (PvdA): Voorzitter, even nog.

Kijk, als u goed geluisterd heeft, als u teruggekeken heeft in ieder geval bij het Zaanstad Beraad heb ik ook destijds gevraagd in september al, maar ook bij toen het ging over het uitstel van de retributieregeling, heb ik letterlijk de vraag neergelegd dat ik een nadere onderbouwing wil van het bedrag wat uiteindelijk wordt opgevoerd voor die retributieregeling. Omdat het eerdere bedrag wat ooit was gepresenteerd namelijk, laat ik het zo zeggen, nou niet bepaald solide was. Inmiddels is daar wel wat meer inzicht op, ik heb die cijfers ook wel. Maar ik ga dat ook zeker betrekken op het moment dat het Zaanse Schansmodel straks op tafel ligt, omdat ik zei toen straks iets over de evenredigheid van de kostenverdeling op de Schans en daar ga ik dat ook bij betrekken. Nogmaals, dat heeft geen zin om daar nu op dit moment met die VMR heel ingewikkeld over te doen, maar dat komt wel op tafel op het moment dat namelijk het definitieve model en de verwachte geprognotiseerde inkomsten daaraan gekoppeld worden. Dus wat dat betreft, daar is zeker over nagedacht, mijnheer Van der Laan. De voorzitter: De heer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Ja, nee, voorzitter, dat denk ik niet. Want je zegt nu bij jezelf dat het waarschijnlijk is dat je die subsidie zou kunnen krijgen. Het is waarschijnlijk.

Er is nog geen enkele, nog niet eens aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat je hem zou krijgen. Want als we hem nu door gaan voeren en zo meteen zegt het Rijk: ja, wat u aan het doen bent, dat is namelijk niet geheel volgens de regels zoals wij die hebben gesteld. Dan krijgt u geen euro. Dus u zegt nu: het is allemaal uitgedacht, ik heb erom gevraagd. Nou, ik heb die berekeningen niet gezien. Ik heb een aantal besprekingen meegeluisterd, ik heb niet gezien dat daar een zekerheid ligt. Ik heb nog geen briefje gezien van de wethouder Financiën: als we dit doen, dan komt het goed. Nee, u wilt het nu doordrukken en tegen deze raad zand in de ogen strooien en zeggen: want als we dat doen, dan denken we dat we een deel terugkrijgen. De voorzitter: De heer De Laat. De heer Van der Laan (POV): Ja, sorry voorzitter, maar het is schandalig. De voorzitter: De heer De Laat. De heer De Laat (GL): Ik kan de heer Van der Laan gelijk geven in de zin van dat je nooit zeker weet hoeveel een belasting gaat opbrengen. En ik kan ook de heer Van der Laan erkennen dat het ook nog onzeker is of je het geld van het Rijk gaat krijgen. Maar de kwestie die hier voorligt is of we een retributieregeling willen

invoeren waarmee we uiteindelijk de komende jaren de toekomst van de Zaanse Schans veiligstellen. En daar gaat deze discussie over. De voorzitter: Goed. Ik denk, we hebben nog vijf woordmeldingen en ik ... De heer Van der Laan (POV): Even kort op de heer De Laat. De voorzitter: De heer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Even kort op mijnheer De Laat. Nee, dat is het niet. Wat u nu doet is de VMR invoeren onder verkeerde voorwendselen. De voorzitter: Maar dit is nou de herhaling ... De heer Van der Laan (POV): Nee, ik wil graag even afmaken. De voorzitter: Maar dat is ook een herhaling van zetten. Mijnheer Van der Laan, … De heer Van der Laan (POV): Als dat besluit op die manier genomen wordt, dan zijn wij hier niet op ons werk ... De voorzitter: De heer Van der Laan, volgens mij hebben we nu een herhaling van zetten. De heer Van der Laan (POV): Nee, het is geen herhaling van zetten. De voorzitter: Ik hoor u hetzelfde zeggen al drie keer. De heer Van der Laan (POV): Ja, maar ik reageer even op dat als we dit inderdaad gaan doen, dat we het doen onder valse voorwendselen, en daar heb ik bezwaar tegen. De voorzitter: Ja, maar dat heeft u nu al vier keer gezegd. Ja, maar volgens mij moeten we nu echt wel eens in de scherpte. Uw punt is duidelijk.

Ik wil eigenlijk toch kijken of, ik zag de heer Heida in ieder geval nog een vinger opsteken in een interruptie en dan proberen we het debat ordentelijk ... Het gaat erom dat we de argumenten goed wisselen en met elkaar delen, maar dat kan één keer. De heer Heida. De heer Heida (PVV): Dank u wel. De heer Pietersma is groot ambassadeur voor deze regeling. Ik wou hem even vragen samenvattend, wat hij waarschijnlijk niet leuk vindt, maar: we noemen het geen fraude, hoe zou u het willen noemen? Verdienmodel? Dank u. De voorzitter: De heer Pietersma. De heer Pietersma (PvdA): Volgens mij heb ik dat al uitgelegd, voorzitter, hoe dat zit. Dus misschien moet mijnheer Heida dan de band van vanavond nog maar even terugluisteren. De voorzitter: Mevrouw De Boer maakt haar eerste bijdrage af en dan heeft de heer Van Braam het woord. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Dank u wel, voorzitter. Ja, ik realiseer me dat een woord als fraude heel erg hard is en ook heel erg gevoelig ligt. Maar ik ben al heel lang werkzaam als ambtenaar in mijn werkzame leven en ik heb een groot netwerk en ik heb dit bij meerdere collega's getoetst. Die zijn met mij van mening dat dit in ieder geval onbehoorlijk bestuur is op zijn minst en daarna volgt heel snel het woord fraude.

Want wat zou er gebeuren als heel veel gemeenten een belasting in gaan voeren en dat vervolgens als misgelopen coronasteun gaan verhalen op het Rijk? Dat het in je opkomt om erover na te denken is

één, maar dat een wethouder dat vertelt als mogelijk argument om een VMR in te voeren is echt vers twee. Ik vind dat we daar heel nadrukkelijk over na moeten denken of dat behoorlijk bestuur is. Wij zijn van mening dat dat absoluut niet het geval is. Als we het dan hebben – en dat is dan richting de heer Van der Laan maar meteen – over: we nemen die kosten en dan gaan we daar investeringen voor doen op de Zaanse Schans. Dan hoor ik de heer Pietersma – en we gaan dat niet herhalen, dat is een al ellenlang debat – maar dat zijn kosten om bijvoorbeeld terug te krijgen dat we een naamswijziging van het station hebben gedaan. Andere onderbouwing ligt er nog steeds niet en dat komt omdat we met andere plannen ook nog steeds niet verder zijn. Vervolgens hebben we het over Remkes. Ik hoor de heer De Laat zeggen dat het advies van Remkes is opgevolgd. Nou, ik zou zo graag willen dat hij hier kon staat om het te vertellen dat wat wij hier aan het doen zijn absoluut niet in lijn is met zijn advies en dat dit VMR invoeren absoluut niet het advies van de heer Remkes. Laat dat ook even heel duidelijk zijn. Dan nog één belangrijk punt, voorzitter, want ik kan hier heel lang over praten, maar wat absoluut gezegd moet worden is dat nu de VMR invoeren een perverse prikkel is. Want amendement A van 8 oktober 2020 riep op om alle partijen op de Zaanse Schans samen te laten werken.

De VMR is alleen een prikkel voor de erfgoedpartijen. Die moeten alles uit de kast halen om de VMR te voorkomen en zijn dus minder geneigd om die samenwerking op te zoeken. En ja, die is lastig, maar die is absoluut mogelijk. Alleen, vanwege de lockdown zijn een aantal gesprekken gewoon nog niet tot stand gekomen. Ik heb ook de heer Van der Meer gesproken van de stichting, en die heeft mij heel erg beloofd dat hij open gaat staan voor de ondernemers, dat hij echt naar ze wil luisteren en dat er echt kansen zijn. Maar dan moeten we dat wel die perverse prikkel weghalen. Want zolang we dat niet doen, blijft dit bestaan. Daarom hoop ik echt dat de wethouder ook inziet dat dit argument gebruiken niet werkt in dit geval, en hoop ik toch echt op common sense – PvdA noemt het sense of urgency, dan blijven we in het Engels – common sense om dit gewoon niet nu in te voeren. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Schenk. Mevrouw Schenk (VVD Zaanstad): Ja, kort, voorzitter, dank u. Er wordt gezegd dat er nu bewust een belasting wordt ingevoerd om coronasteun. Alleen, daar ben ik het gewoon niet mee eens. Volgens mij werd er in deze raad breed gedragen dat het tijd wordt dat de gemeente ook iets terugkrijgt vanuit de Zaanse Schans voor de investeringen die we hebben gedaan. We zijn het alleen niet eens over de vorm. We doen het bij toeristenbelasting ook, die wordt ook opgelegd.

Ja, daar hebben we dus nu ook een tekort en ook daar wordt coronasteun voor aangevraagd. Dus ik kan me niet vinden in het feit dat er dan fraude genoemd wordt. Volgens mij zijn we op de goede weg. De voorzitter: De heer Van Braam. De heer Van Braam (SP): Volgens mij is het best wel goed dat we net toch wel pauze hebben genomen en is het toch wel een aardig eind zijn we al aan het uitlopen met de discussie. Daarom zal de SP hem kort houden. Wij kunnen ons grotendeels, ja, we kunnen eigenlijk ons goed aansluiten bij de woorden van de heer Pietersma en van de heer De Laat van GroenLinks. Wij gaan de drie amendementen ook niet steunen. Het is net al gezegd, er is al enige malen is het al uitgesteld. En ja, van uitstel komt op een gegeven moment ook afstel en dat lijkt ons geen goed plan. Wij vinden dus dat je dat retributie, dat je dat op een gegeven moment toch wel als een stok achter de deur – hoe vervelend het ook klinkt, mevrouw De Boer – achter de hand moet houden. Wij kijken vol verwachting ook uit naar de erfgoedpartijen die dan in oktober en wij hopen in juli al wat te gaan zien met een mooie presentatie komen wat ons, ja, dat dat iets moois gaat opleveren in ieder geval. Dus daar kijken we naar uit. Daar wil ik het bij laten. De voorzitter: De heer Van der Velden.

De heer Van der Velden (POV): Dank u wel, voorzitter. Ik zal het ook maar kort gaan houden, want we lopen alweer uit. Net zo goed als de partijen op de Zaanse Schans niet op één lijn zitten, zijn we ook in de raad voor de zoveelste keer weer niet op één lijn. Een van de openingsbrieven van een van de stakeholders van de Zaanse Schans zei: ja, daar zijn we weer. En inderdaad, daar zijn we weer. Wij hier ook. Drie mogelijkheden liggen ons voor. Het doormodderen, 1 februari actief, of 1 februari effectief en dan maar kijken hoe de aankomende maanden daarna zijn. Maar regeren is vooruitzien. Regeren is fouten inzien en fouten corrigeren. De VMR heeft op dit moment geen opbrengsten op de Zaanse Schans, de ondernemers hebben geen inkomsten op de Zaanse Schans. Het klinkt een beetje dreigend, 1 februari de VMR indienen. De stakeholders zijn tegen, dus er is geen draagvlak. Ja, en wat moet je dan? Eigenlijk zit je dan op het niveau van: nou, laten we dan maar kiezen voor optie 3, dan doen we in ieder geval iets. We hebben daar weer binnen de fractie van de POV een hele heftige discussie over gehad en we hebben wel de neuzen op één lijn moeten kunnen krijgen. Dat houdt in dat wij zijn gaan lobbyen bij LZ en DZ om te gaan kijken wat de achterliggende gedachte en informatie van hun motie is geweest. Met hun informatie zien wij eigenlijk meer toekomst als het VMR op 1 februari invoeren.

En om nou kort te blijven, die motie zullen wij gaan steunen. Wel nog één ander ding: we zijn wel een beetje klaar met het hele verhaal. De voorzitter: De heer Wit. De heer Kerkhoven had een interruptie op ... De heer Kerkhoven (DZ): Mevrouw Schenk nog, ja. Dank u wel. Ja sorry, mevrouw Schenk, ik hoor u zeggen dat er ook coronasteun is door het tekort aan toeristenbelasting wat wij geïnd hebben. Daar ben ik erg nieuwsgierig naar waar dat vandaan komt. De voorzitter: Mevrouw Schenk. Mevrouw Schenk (VVD Zaanstad): Dank u, voorzitter. Daar hebben wij toch ook voor bij het Rijk aan de bel getrokken om te kijken hoe we daarin wat tegemoet gekomen kunnen worden? Maar daar kan de wethouder vast meer over vertellen. De voorzitter: Mevrouw De Boer. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Nou ja, en dan in dat kader toch nog even een reactie op mevrouw Schenk. Ja, tot zover is er een afweging voor deze raad om wel of niet de VMR in te voeren. Alleen, ik ga af op dat de wethouder het als belangrijk argument gebruikt om iets in te voeren – wat je nu nog niet hebt ingevoerd – om iets in te voeren, om dat vervolgens te gaan declareren. Dat is een ander punt dan u maakt. De voorzitter: De wethouder zal daar denk ik straks op reageren, zoals we al hadden gemeld. Dan gaan we nu naar de heer Wit. De heer Wit (CDA): Dank u, voorzitter. Het geduld is op. Tijd voor consistentie, hoor ik.

Die emotie snap ik, maar hoe consistent zijn we als we nu zeggen tegen de erfgoedpartijen, die ons per brief vragen om uitstel, dat drie keer uitstel wel genoeg is geweest? Terwijl de partijen vlak voor de finish zijn om mijlpaal 1 februari te halen. Ze zijn echt vlak voor het doel dat wij ze hebben gesteld. Maar het geduld is op. En dan ook nog laten we dit ingaan voor een heffing waar alleen de gemeente van profiteert en de rest voor moet bloeden. Voorzitter, niet het uitstel, maar het in werking laten treden van de VMR is ongeloofwaardig. Het tweede argument dat ik heb gehoord om de VMR nu maar in werking te laten treden is een boekhoudkundige. Nog één keer de VMR uitstellen en dan schieten we een gat in de begroting. Voorzitter, vanmiddag kregen we per mail door dat voor 2021 668.000 verhaalbare kosten op de Schans in de begroting staan. De gemeente verwacht dit jaar daadwerkelijk 240.000 euro aan opbrengsten te halen bij de erfgoedpartijen. Ofwel, de gemeente gaat uit van 1 miljoen betalende bezoekers bij de molens en musea dit jaar. Voorzitter, dat is pikant, want dat komt neer op meer betalende bezoekers bij de molens

dan in het topjaar 2019. Want toen hadden de molens circa 750.000 bezoekers, waarvan ook nog 275.000 gratis bij molen De Huisman, dus geen VMR-tickets. De geraamde VMR-inkomsten zijn dus ongeloofwaardig. En dan de te verwachte declaratie van gederfde inkomsten van 428.000 euro bij het Rijk. Hoe geloofwaardig zijn we als we nu uitgaan van 1 miljoen bezoekers en als wij het Rijk vertellen dat wij voor 668.000 euro kosten hebben gemaakt op de Schans terwijl die dicht is, en of het Rijk dan even 428.000 wil vergoeden. Welke concrete kosten voeren wij als gemeente eigenlijk op? De voorzitter: Interruptie van de heer De Laat. De heer De Laat (GL): Dank u wel, voorzitter. Zou de heer Wit kunnen reflecteren op wat hij zei? Hij zei: geld dat alleen maar opgehaald wordt voor de zakken of voor de bank van de gemeente. Het geld is natuurlijk bedoeld om te koppelen aan de doelstellingen van de Schans en de investeringen die daar passen. Dus ik snapte zijn opmerking niet. Kan hij daar wat over zeggen? De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit (CDA): Het geld van een VMR is bedoeld om de kosten die de gemeente maakt direct gekoppeld aan de Zaanse Schans. Dus niet om te investeren. Dat gaat om kosten voor parkeerregulering, openbare ruimte, dat soort zaken. Dus daar zit niet iets in wat u nu zegt, het zijn puur dekking van werkelijk gemaakte kosten. Goed, voorzitter, ...

De voorzitter: Nog een keer de heer De Laat, interruptie. De heer De Laat (GL): Maar het klopt dus dat het geld dus niet bedoeld is voor de gemeente an sich, maar wel voor de Zaanse Schans. Daar is de heer De Wit het toch wel over eens. De heer Wit (CDA): Nou ten ... De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit (CDA): Dank u, voorzitter, sorry. Ten opzichte van nu is het een trendbreuk, want tot nu toe gaven wij de stichting geld voor de openbare ruimte om die bij te houden. Nu met de VMR zouden wij voor het eerst de mogelijkheid krijgen om kosten te dekken die wij nooit in rekening hebben kunnen brengen. Dus het is echt een trendbreuk en dat doen we dus op basis van geschatte kosten van 668.000. Nou, en dat bedrag blijft door de corona nog over tot 240.000. Wij vragen ons af: waar zijn die kosten op gebaseerd? En waarom zou het Rijk denken: nou die 4,5 ton, die gaan we ook wel even vergoeden, want dat is goed onderbouwd. Wij vragen ons af of dat kan. De voorzitter: De heer Kerkhoven. De heer Kerkhoven (DZ): Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Wit, u refereert naar de brief die wij hebben gekregen van mijnheer Van der Meer, de directeur van de stichting. En u zegt: zij pleiten eigenlijk voor uitstel. Maar dat staat niet in die brief, dat heeft mijnheer Van der Meer ook niet gezegd. Hij zegt: het liefst vertragen, maar in ieder geval, zie er helemaal vanaf.

Dat staat eigenlijk in die brief. Dus geen … Ja, uitstel is een optie, maar het liefst ziet hij helemaal afstel. Dat staat er, en dat heeft hij ook gezegd. De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit (CDA): Dank, voorzitter. Ja, dus u geeft precies aan zoals ik het ook zie, uitstel is een optie voor ze en afstel misschien ook. Maar wij vinden afstel – en dan ga ik direct in op uw amendement – afstel is voor ons nu een stap te ver. Wij stellen voor uit te stellen tot 1 oktober. Dan kunnen partijen op de Schans

hun model presenteren en dan kunnen wij als raad zeggen, op basis van die presentatie: dit is iets om door te gaan, of dit is iets om te stoppen. En dan komt de VMR ook aan bod, niet nu nog. De voorzitter: De heer Kerkhoven. De heer Kerkhoven (DZ): Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Wit, u komt veel op de Schans. U heeft veel gesprekken op de Schans, net zoals wij. U hoort toch ook van al deze key stakeholders, of hoe je ze allemaal mag noemen, toch ook hetzelfde verhaal als ik? En u leest toch ook dezelfde brieven als wij? Daar staat toch heel klip en klaar en dat hoort u ook in de gesprekken die u voert: we willen het helemaal niet, we willen gewoon afstel van het gebeuren. Dan zegt u: ja, uitstel is ook goed. Maar nee, het is afstel willen ze. Ze willen het helemaal niet. Laten we dat nu niet op deze moment dan er doorheen drukken en zelfs met uw voorstel om het uit te stellen. Het heeft geen zin op dit moment. Er is geen enkele noodzaak. De voorzitter: De heer Wit maakt zijn betoog af. De heer Wit (CDA): Wij denken als je nu rust op de Schans wil creëren, wat heel moeilijk is, dan moet je nu in ieder geval die partijen nog de kans geven om hun model te gaan presenteren. Ik maak mijn betoog af. Voorzitter, het begrotingsprobleem gebruiken om de VMR in werking te laten treden vinden wij dus niet geloofwaardig.