Verslag raad 16 september 2021

Het gaat over de toekomst, over inderdaad: willen we nou nog meer fastfoodketens? En als McDonalds een enorm vegan aanbod gaat hebben, dan juichen we dat natuurlijk vanzelfsprekend toe. De voorzitter: Mevrouw Van Nieuwamerongen. Mevrouw Van Nieuwamerongen (VVD Zaanstad): Ik mag blijkbaar reageren? Nou, wat dat betreft zal ik reageren dan op de heer De Laat. De opsomming die ik net deed, dat waren nog geen moties van GroenLinks ooit, maar dat was alvast een aankondiging van de heer Egberts om te voorkomen dat als we die allemaal

zouden krijgen, dat we daar allemaal aparte stemverklaringen voor zouden moeten doen, dus dan gingen we op die manier tijd besparen. Dank u wel. De voorzitter: Ik had nog woordmeldingen van de heer Karst, daar begonnen we. De heer Karst. De heer Karst (D66): Voorzitter, dank u. Wij zullen de Horecavisie steunen. De motie over het jasje aan op het terras vinden we heel erg sympathiek, maar moeilijk uitvoerbaar en die zullen we niet steunen. Het amendement over de branchering kan onze goedkeuring krijgen, want daar zijn we het zeer mee eens. Dank u. De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit (CDA): Dank, voorzitter. Met name de horeca heeft natuurlijk harde klappen gehad tijdens de coronacrisis, dus hopelijk kan een goede visie ze helpen, daar gaat het om. En hopelijk kan een goed amendement ze ook helpen. Wij zullen het amendement steunen, mits het ook geaccepteerd wordt door het Breed Horeca Overleg, want dat juichen we echt toe dat de deskundigen meepraten, meebeslissen en uiteindelijk profiteren van wat deze raad beslist. Dus dat is het. De voorzitter: De heer Van Braam. De heer Van Braam (SP): Wij zijn heel blij met het initiatief van Partij voor de Dieren met het brancheringsbeleid, dus amendement A. Wij hebben ook gevraagd of wij mede kunnen indienen. Ik heb inmiddels een mail voorbij zien komen waarin u dat gevraagd heeft, dus die steunen wij van harte.

Ik bedoel, het gaat niet alleen om gezond eten, het zijn ook nog grote vervuilers, je komt die troep overal tegen. Als ik bij mij op de voetbalclub kijk, dan kom ik die dingen van – hoe heet die tent die daar zit, nou, nog zo’n fastfoodketen – en dan kom je tegen op een parkeerterrein de rommel daarvan. Dus dat daar wat mee moet gebeuren, terecht. Wat betreft het jasje aan op het terras. Ja, waarom niet? Ik bedoel, het is nog gezellig, romantisch ook, een beetje tegen elkaar aan, daar hoef je die warme kachels ook niet voor aan te zetten. Die zullen wij ook dus steunen. De voorzitter: De heer Wit, interruptie. De heer Wit (CDA): Dank, voorzitter. Ik vind het zo jammer dat de SP af en toe de kans weer grijpt om bedrijven te bashen. Eerder was Albert Heijn de klos en nu weer goedwillende ondernemers zijn de klos. Ik ben benieuwd hoe de wereld eruitziet als zij hun gelijk steeds krijgen. De voorzitter: De heer Van Braam. De heer Van Braam (SP): Nou, ik begrijp niet hoe bedrijven kapotgaan als je je jasje aan moet doen op het terras, hoor. Ik weet niet wat je daar kapot aan gaat, maar het zal wel. De voorzitter: De heer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Bedankt. In de Horecavisie staat: we gaan niet op de stoel van de ondernemers zitten.

Die tekst had van ons genoeg geweest om in de Horecavisie op te schrijven, dan was je met één blaadje klaar geweest en dan hadden we geen dikke pakken hoeven schrijven en tijd hoeven te verspillen. Daarom zullen we de moties en amendementen ook niet steunen. Dank u. De voorzitter: Nog andere woordmeldingen? Dan heeft wethouder Baerveldt het woord.

Mevrouw Baerveldt (wethouder): Dank u wel. Het college denkt dat het goed is dat er een Horecavisie ligt, die is ook opgesteld in samenspraak met de ondernemers, de Koninklijke Horeca Nederland. Daar kunnen we dan ook mooi mee verder, dat biedt ook een mooie basis. Als we dan naar het amendement en de motie kijken, dan vraagt u om een brancheringsbeleid. Terecht stelt u vast dat de gemeente nog niet de mogelijkheid heeft om dat vast te leggen en dat we wel in overleg kunnen met ondernemers, vastgoedeigenaren en ontwikkelaars. Dat willen we ook graag gaan doen. Vervolgens vraagt u om de wenselijkheid voor die branchering te onderzoeken, hoe we dat eventueel kunnen invoeren. Ja, dat lijkt heel sympathiek, maar het is wel even de vraag hoe u dat precies bedoelt, want menskracht en middelen binnen Zaanstad zijn wel heel krap. Dus daar zoek ik even naar, naar de haalbaarheid ervan. Want het is best een hele lastige discussie en eigenlijk gaf mevrouw Van Amerongen dat ook al aan: wat is nou precies fastfood, waar hebben we het dan over, welke situaties zijn voor ons van toepassing en niet? Want we kijken naar Amsterdam, maar daar hebben ze alle Nutella-winkels op basis van RO-argumenten kunnen weren. Dus het vergt nog best wel heel veel uitzoekwerk en als we het zo groots op moeten pakken, gaat het niet lukken met het amendement.

Maar het gesprek aangaan zou natuurlijk altijd wel kunnen. Dan, de ‘Extra jas op het terras’, daar vraagt u eigenlijk een drietal dingen: binnen het horecabeleid op te nemen dat terrasverwarming onwenselijk is vanuit de duurzaamheidsdoelstellingen. Nou ja, dat vinden wij ook, dus we hebben wel gezegd: wij gaan het liefst het gesprek aan. Of dat nou meteen binnen de APV opgenomen kan worden, daar krijg ik de adviezen van: dat is nog best ingewikkeld, want dan heb je eigenlijk ook een beleidsplan nodig, dus ja, waarschijnlijk kan dat niet zomaar. Dus het college stelt voor eerst in te zetten op het goede gesprek, om op die manier te kijken naar ook duurzame terrasverwarming, die heb je ook. En inderdaad, dat dekentje is een hele mooie en gelukkig zie je ze overal veel meer liggen. U vraagt nog een derde puntje, het vergunningsloos toestaan van terrasverwarming, dat gedogen te schrappen voor de winterterrassen. Op dit moment heeft de horeca het nog wel heel erg moeilijk, dus wij zijn er nog niet voor om dat direct te schrappen, maar wel om te stimuleren dat ze naar duurzame oplossingen kijken. De voorzitter: De heer De Laat. De heer De Laat (GL): Dank u, voorzitter. Mijnheer Van Haasen probeerde het beleid in één zin samen te vatten, maar daar stond echt wel meer bij.

Een van die andere zinnen was dat we proberen diversiteit in Zaanstad te stimuleren en ook dat we met een soort accountmanagers proberen om kansen te pakken. Tegelijkertijd zijn we ook bezig om obesitas in de stad tegen te gaan. Dus ik kan me zo goed voorstellen dat deze motie daarom – of, dit amendement – eigenlijk een ondersteuning is van het beleid dat u al heeft en dat daarom ook wel op een creatieve manier gezocht kan worden om dit instrument verder te onderzoeken. De voorzitter: De heer Pietersma. De heer Pietersma (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Dat sluit enigszins aan op dat van de heer Van der Laat, omdat het verbaast me een beetje. Ik heb het in het Zaanstad Beraad ook genoemd, er staat hier een termijn van vijf jaar waarbij we eigenlijk gewoon middels gesprek en een beetje kennisdelen kijken waar het uiteindelijk uitkomt. Dat verbaast me, omdat er zijn bijvoorbeeld gemeenten die hebben die branchering al toegepast. Het rapport van de UvA in opdracht van de GGD geeft een aantal instrumenten aan hoe je het eventueel zou kunnen vormgeven. Dan die combinatie met die andere werkvelden, we hebben steeds gezegd: we willen geïntegreerd beleid, dus duurzaamheid, gezondheid, circulaire economie. Dan verbaas ik me erover dat u zich zo makkelijk neerlegt bij met de mededeling dat er een capaciteitsprobleem in de organisatie is.

Dan denk ik: dan zijn die doelstellingen, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid die we hebben gesteld, die

komen dan wel in een heel ander daglicht te staan. Dus ik zou toch een wat actievere houding van u vragen als het gaat om dit op te pakken met ons. De voorzitter: De heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Dank u wel, voorzitter. Even op een aantal vragen van de wethouder. Kijk, in eerste instantie willen we de ruimte openhouden om binnenkort met een agenda-initiatief dit raadsbreed te bespreken: wat willen we nou precies? Op het moment dat het tegen capaciteitsproblemen op bepaalde punten aanlopen, dan kunnen we dat alsnog aankaarten, maar dat is ook onderzoeken, politiek onderzoeken wat we nou precies qua invulling hierop willen. Allicht kost dat wel wat technische capaciteit met technische vragen die vooraf gesteld gaan worden, maar als het daar al schort, dan hebben we wel grotere problemen. Het tweede punt over de APV-aanpassing voor de terrasverwarmers. Nou, Amsterdam heeft het in de APV staan. Allicht is daar extra beleid voor nodig, zoals ik nu begrijp, maar dan kunnen we volgens mij ook relatief makkelijk bij Amsterdam afkijken hoe zij dat dan precies geregeld hebben. Dat zou deze motie dan niet echt in de weg hoeven te staan, lijkt mij. De voorzitter: Mevrouw Van Nieuwamerongen. Mevrouw Van Nieuwamerongen (VVD Zaanstad): Dank u, voorzitter. Ik heb nog een vraag de wethouder.

Gewoon, als we heel de Horecavisie, maar ook de hele Toeristische visie, alles bij elkaar trekken, dan hebben we heel veel wensen, maar iedere keer krijgen we te horen: er is eigenlijk geen capaciteit. Terwijl daar meer prioriteiten liggen van onder andere de camperplaatsen is een paar keer gehoord, we hebben het over het innen van de toeristenbelasting gehoord. Daarom ben ik verbaasd dat u nu eigenlijk lijkt te zeggen: nou, we kunnen wel het gesprek aangaan. Maar dan vraag ik me af: waar haalt u daar dan de capaciteit voor, en wat moeten we daar dan voor gaan laten? Dank u wel. De voorzitter: Wethouder Baerveldt. Mevrouw Baerveldt (wethouder): Kijk, het gesprek aangaan, dat was de bedoeling om dat te doen met de accountmanager, de mensen die we toch al rond hebben lopen. Dus ik bedoel, dan gaat het op een effectieve manier. Even reagerend op de heer Martens. Als u zegt: we komen met een agenda-initiatief en we willen dit graag verder onderzoeken. Ja, natuurlijk, dat kan wel. Maar ik wilde wel de verwachtingen temperen dat we over drie maanden een heel uitgewerkt plan hebben met alles juridisch en alles uitgezocht. Dat gaat gewoon niet. Maar een agenda-initiatief lijkt me hartstikke goed om daar met zijn allen over te praten en te kijken: wat is er mogelijk, en waar zouden we het kunnen doen? De voorzitter: Goed, kunnen we daarmee … De heer Van Braam.

De heer Van Braam (SP): Waarom eerst een agenda-initiatief? Is het dan wel mogelijk om het spoedig te realiseren, wethouder? De voorzitter: Wethouder Baerveldt. Mevrouw Baerveldt (wethouder): Nee, dan ga je dus met elkaar kijken wat er kan en dan hebben we het nog niet meteen uitgevoerd. Maar dan kunnen we ons eerst eens even oriënteren en dan knippen we het in stappen.

De voorzitter: Goed, daarmee denk ik dat de argumenten zijn gewisseld en wij over kunnen gaan tot stemming over het amendement, de motie en de Horecavisie zelf. We beginnen bij amendement A, ‘Branchering’ van de Partij voor de Dieren en anderen. Wie is daartegen? Tegen zijn de fracties van de VVD, POV, PVV, LZ en DZ. Daarmee is amendement A aanvaard. Dan gaan we naar motie ‘Een extra jas op het terras’ van de Partij voor de Dieren. Wie is daartegen? Tegen zijn Partij van de Arbeid, ChristenUnie, D66, DZ, GroenLinks, LZ, PVV, POV, SP, CDA, VVD. Daarmee is die verworpen. Dan gaan we naar de Horecavisie zelf. Wie is daartegen? Tegen zijn de POV en PVV. Daarmee is de Horecavisie vastgesteld. Transitievisie warmte Zaanstad De voorzitter: Dan gaan we nu naar de ‘Transitievisie warmte van de gemeente Zaanstad’. Twee amendementen, twee moties. Wie wil het woord? Mevrouw Neefjes. Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Dank u wel, voorzitter. De Transitievisie warmte, die alle gemeentes moeten maken, hebben wij gekregen en daar staan heel veel goede dingen in. Wij denken dat vooral de isolatiestrategie snel voordeel oplevert en we zijn ook blij dat er deze week een Nationaal Isolatieprogrammamanifest is getekend door veel partijen, dus we verwachten dat daar ook echt wel meer geld voor komt. Dat is eigenlijk de eerste stap die altijd nut heeft.

Verder lezen we in de visie dat de industrie een beetje zijn eigen plan gaat trekken, dat de corporaties toch wel een iets lager tempo hebben. Dus onze oproep is aan de wethouder om vooral te zorgen dat we samen hierin blijven optrekken en ja, dat zal ze ook vast willen. Dan ligt ook de keuze voor de startwijken voor en daar begint onze zorg eigenlijk, omdat het lijkt erop dat alle kaarten weer worden ingezet op warmtenet. Onze zorg is dat de CO2-reductie die je hiermee wil bereiken eigenlijk erg traag gaat met warmtenet. We hebben in 2018 een warmtenet aangelegd zoals we toen dachten wat wijs was, maar ook daar bleken warmtebronnen te ontbreken en hebben wij na een paar jaar tijd alweer spijt daarvan gekregen. Dus om nu opnieuw in te gaan zetten met capaciteit en geld en tijd op warmtenetontwikkeling, dat lijkt ons een beetje voorbarig. Laten we daar een beetje terughoudend in zijn om daar direct mee van start te gaan. Daar hebben we dus een motie voor gemaakt om even die onderzoeken af te wachten wat geothermie gaat opleveren in Zaanstad en in de tussentijd die vrijgekomen capaciteit in te zetten op andere wijken in de stad die ook van het aardgas af zouden moeten. Dat is één motie. Verder hopen we heel erg dat de gasleidingen blijven liggen.

Het CDA heeft een motie met ons mee ingediend daarvoor, omdat wij denken dat er nog op veel manieren gebruik van gemaakt kan gaan worden. Het lijkt nu alsof de ontmanteling van het gasnet ook een doelstelling van de warmtevisie is, maar laten we daar ook voorzichtig mee zijn, terughoudend mee zijn. En als je het gasnet dan nog laat liggen, dan vinden wij de optie hybride warmtepomp ook heel erg interessant voor heel veel plekken in de stad. Wij roepen op eigenlijk met een derde motie om de optie hybride warmtepomp ook te gaan doorrekenen en ook zelfs voor de startwijken waar nu alleen warmtenet of all-electric uit komt. Dat waren onze drie moties. Ik wil ook nog even reageren op het amendement van LZ, ‘Haalbaar en betaalbaar’. Ik denk dat dat juist het uitgangspunt is in de hele visie, dus lijkt dit amendement een beetje overbodig in onze optiek. Dan het amendement van Partij voor de Dieren, dat gaat over klimaatadaptatie. Ik denk dat de warmtevisie hier nu niet zo over gaat, dus die zullen wij niet steunen. Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Mevrouw De Boer. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Dank u wel. Misschien eerst even in reactie op de moties van de ChristenUnie. Hartstikke goed dat jullie die hebben ingediend, we zijn ook vooral benieuwd even naar de reactie van de wethouder daarop.

Wat we wel willen opmerken, als je een hybride vorm of all-electric, dan krijg je ook te maken met netcongestie en daar hebben we ook heel veel problemen mee. Dus dat willen we wel even

meegeven. En u zegt over ons amendement, over ‘Haalbaar en betaalbaar’, dat ademt de hele visie uit. Nou ja, we hebben dat opgezocht, we hebben het ook bekeken wat er over betaalbaarheid staat in de visie en het wordt niet benoemd. Dus voor u is het een vanzelfsprekendheid, het wordt niet benoemd en het is voor al onze inwoners wel heel belangrijk, want het is niet alleen draagvlak, daar hoort ook haalbaar en betaalbaarheid bij. Dus als u zegt: het is overbodig. Het staat er niet in, dus steun hem dan vooral. De voorzitter: Mevrouw Onclin en dan de heer Westerhof. Mevrouw Onclin (VVD Zaanstad): Voorzitter, alleen al op de inleiding op pagina 4 staat drie keer betaalbaar. Dus ik herken niet dat mevrouw De Boer zegt dat het er niet in staat. Overigens zijn we het wel eens met wat de ChristenUnie zegt, maar inhoudelijk natuurlijk eens dat het betaalbaar en haalbaar moet zijn, maar wij denken ook dat dat er duidelijk in staat. Daarom zullen wij ook meteen motie 2 niet steunen, want dat raakt onzes inziens meteen de essentie van de visie dat er voor deze wijken gekozen is om daar juist te zoeken naar betaalbaar en haalbaar. Motie 1 en 3 hebben we over getwijfeld, omdat die wel heel erg de uitvoering in gaat. Het lijkt dat motie 1 ook wel extra capaciteit vraagt, dus die steunen we niet. Motie 3 zullen wij wel steunen. O, voorzitter, en een praktische vraag.

Mevrouw Neefjes had het over een amendement van de Partij voor de Dieren, maar die heb ik niet gezien. De voorzitter: Nee, ik ook niet. Die is ook niet? O, die is non-existent, dus daar hebben we het niet meer over. Fijn dat u dat even uit de wereld helpt, want ik was ook even in verwarring. Wij hebben woordmeldingen van de heer Westerhof, de heer Tuijn, de heer Mattens, mevrouw Schuttevaer en de heer Hoedemaeker. De heer Jongbloed (griffier): En de heer Van der Sluis. De voorzitter: En de heer Van der Sluis komt daarna. Dus we beginnen met de heer Westerhof. De heer Westerhof (CDA): Dank u, voorzitter. Wat ons betreft gaat het hier om een visie en daarom zijn we ook wat terughoudend met moties over toekomstige mogelijkheden. Er is echter één motie die verschilt met de andere en dat is de motie over de aardgasleidingen. We zien dat er nog veel onzekerheden op het gebied van energie zijn, geothermie en aquathermie zijn nog volop in ontwikkeling. Biomassa in een transitiebrandstof en ook gas uit waterstof is in ontwikkeling. Het netwerk van de gasleidingen ligt er al en volgens de Gasunie bestaat de kans dat we dat straks kunnen gebruiken voor een andere brandstof, zoals waterstofgas. Dan moeten we dat netwerk wat ons betreft nu niet wegdoen, dat zou onnodige kapitaalvernietiging zijn. Daarom dienen we deze motie graag mee in.

Tijdens het Zaanstad Beraad hebben we het college ook opgeroepen: ga aan de slag en zorg dat deze opgave voor iedereen betaalbaar is. Dus ook dat amendement steunen we van harte. Tot zover. De voorzitter: De heer Tuijn. De heer Tuijn (PvdA): Dank u wel, voorzitter. De moties die er liggen, of de amendementen, die gaan wat ons betreft ook erg het detail in. Terwijl het hoofddocument waarover we beslissen, de warmtevisie, eigenlijk heel globaal is. Een van de belangrijkste dingen die er voor mij al uitkwamen was dat eigenlijk gesproken wordt, je ziet vrij veel warmtenetten in de visie, maar er is ook gezegd: in veel gebieden liggen andere oplossingen qua financiële betaalbaarheid heel dicht bij elkaar, dus het kan zo kantelen. Daarom vind ik ook dat je op moet passen om heel concreet nu maatregelen te noemen. Ingaand op de amendementen die er liggen, eerst eventjes over die haalbaarheid en betaalbaarheid. Ja, daar praten we hier al heel lang over en in mijn beleving staat het er ook echt heel uitgebreid in. Ik vind dan ook dat het, ja, wel mooi is dat we dat op die manier

gewoon verwerkt hebben en die visie op die manier met zijn allen omarmen en daar niet nu één zinnetje op deze manier uitlichten. Dan eventjes over de hybride warmtepomp. Ik denk echt dat dat toch een tussenoplossing is die we zeker de komende vijftien, twintig jaar volgens mij nog heel goed kunnen gebruiken – en die gasnetten liggen daar echt nog wel een tijdje – maar het mag niet het einddoel zijn dat die blijven bestaan. Behalve dan op de plekken waarvan u ook zegt: die zijn moeilijk bereikbaar en we hebben straks misschien wel een deel ander gas wat we kunnen transporteren. Nu is het beeld wel dat waterstof toch voornamelijk in de industrie gebruikt zal worden en het stukje wat overblijft, als we de berekeningen mogen volgen van wat er dan is, dat is echt heel beperkt voor woningbouw. Gisteren was er een leuke presentatie uit het Noordzeekanaalgebied, daar zitten wel wat haakjes aan ook voor Zaanstad, dat vond ik wel mooi verrassend, dat op het moment dat Tata ermee aan de slag gaat en Amsterdam en Zaanstad kunnen daar ook wat van meepakken, dat de woningen die vlakbij onze industrie liggen dan misschien ook wel op het waterstofnet kunnen. Maar dat is echt een klein stukje.

Dus voor mijn beeld, de gasleidingen blijven sowieso liggen nog een hele tijd, maar op het moment dat er een wijk een haalbaar, betaalbaar warmtenet krijgt, dan denk ik eigenlijk gewoon dat je wel de keuze moet maken om dat gasnet weg te halen. Want anders wordt het gewoon shoppen: welke vorm van energielevering ga ik dan kiezen? Ik denk dat dat juist met deze transitie niet de bedoeling is, dus dat op het moment dat je zegt: nou, we hebben een alternatief waar iedereen voor hetzelfde bedrag of lager mee aan de slag kan gaan. Dan moet je vanwege deze warmtetransitie die optie niet laten bestaan. De voorzitter: Mevrouw Neefjes wil interrumperen. Mevrouw Neefjes. Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Heel even, ik wil even de verwarring wegnemen dat wij tegen warmtenet zijn. Wij zijn tegen warmtenet zolang je nog geen bron hebt. Zodra je een bron zou hebben zoals geothermie, dan wordt het inderdaad heel interessant om in deze wijk een warmtenet aan te leggen. Maar zolang die bron er niet is, daar willen wij even een pasje op de plaats maken. De voorzitter: De heer Tuijn. De heer Tuijn (PvdA): Ja, maar dan kom ik op het punt dat ik dat eigenlijk gewoon een logische bodem vind onder dit plan. Want je kan geen warmtenet doorrekenen op het moment dat je niet weet wat de bron is, dus dan kan je ook niet bepalen dat dat een gunstige manier is om een net aan te leggen.

Dus ik snap alle gedachten die daarachter zitten heel goed en alle twijfels, ik ben het eigenlijk ook inhoudelijk helemaal eens met de vragen die u stelt, maar volgens mij dekt de visie zoals die er hier ligt de antwoorden al. De voorzitter: De heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Dank u wel, voorzitter. Het verhaal achter het non-existente amendement ligt hem erin dat wij moeite hadden met de definitie van maatschappelijke kosten, de laagst maatschappelijke kosten die in de afweging wordt gebruikt. Wij hadden daar graag eigenlijk ook richting de toekomst iets aan toegevoegd over dat we niet voorbij kunnen gaan aan dat klimaatverandering zelf ook enorm veel geld kost. Nou, technisch gezien is dat in deze visie integreren behoorlijk lastig, dus uiteindelijk hebben we het maar voor nu even zo gelaten als dat het is, maar dat is wel een duidelijk verhaal wat we willen meegeven, ook in de fasering, de keuze van de wijken. Daar waar je het snelste kan komen tot CO2-reductie, daar moet je starten en ik denk dat dat ambtelijk ook wel begrepen is. Dus vandaar geen amendement meer. Over de ingediende amendementen. Ja, waterstofgas is natuurlijk een heel interessant iets. Alleen, daar gaat zoveel energie bij verloren dat we maar inderdaad ons af kunnen vragen hoeveel er uiteindelijk van beschikbaar komt, of dat überhaupt genoeg is voor de industrie.

Dus wat ons betreft is het rekenen op het gebruik van het gasnet voor

waterstofgas in de toekomst voor woningbouw eigenlijk wedden op een niet-existent paard. Dus daar gaan we niet in mee. Ook de hybride warmtepomp vinden wij een lastige, juist omdat dat het gasnetwerk mogelijk verlengd in gebruik laat houden, dus daar kunnen wij ook niet in meegaan. Verder zijn we wel blij met de startwijken, dus daar gaan we mee akkoord. En tot slot, voorzitter, moet ons van het hart dat wij ook bij de begroting willen gaan zoeken naar extra middelen om de capaciteit te verruimen, want wij hebben de doelstelling tussen 2030 en 2040 CO2-neutraal te zijn. We weten dat het nog sneller moet dan dat om opwarming boven de anderhalve graad te voorkomen en dan kan het niet zo zijn dat wij op capaciteitsproblemen pas heel laat, of misschien wel later dan onze doelstelling dit gerealiseerd krijgen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. U zit net als de POV en DZ binnen een minuut spreektijd. Dan gaan we naar mevrouw Schuttevaer. Mevrouw Schuttevaer (ROSA): Dank u, voorzitter. Over de Transitievisie zelf, wij denken dat we zijn verplicht om dit jaar een visie aan te leveren en dat is eigenlijk een beetje jammer, omdat de onderzoeken op het gebied van geothermie en aquathermie nog niet klaar zijn. Dus daarom is het ook een vrij globaal document geworden waarvan ik vind dat je het inderdaad niet al te veel dicht moet gaan timmeren nu.

Over de moties en amendement, die van gasleidingen laten liggen voor … Nou, waterstof, dat kunnen wij ons ook niet heel goed voorstellen dat het zo’n grote vlucht gaat nemen. Groen gas, wij hebben twijfels over de mate van beschikbaarheid van groen gas. We vinden het feit dat je altijd weer zit met het transport een groot nadeel en tot slot wordt hiervoor een deel mest voor gebruikt en wij zijn voorstander van forse inkrimping van de veestapel. Die hybride warmtepompen zien we ook als tussenoplossing waar je dan weer in gaat investeren en we denken dat we beter kunnen gaan voor het uiteindelijke doel en dat is volledige verduurzaming, dus daar zijn we ook niet voor. Voor wat betreft de startwijken horen we graag even van de wethouder. Het amendement ‘Haalbaar en betaalbaar’, nou, ik heb even opgezocht hoe vaak het woord betaalbaar in het document staat, dat is 22 keer. 23 keer vonden we een beetje veel, dus daar gaan we tegen stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Interruptie van mevrouw De Boer. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Fijn dat mevrouw Schuttevaer dan mevrouw Onclin napraat. Maar kijk, het gaat niet om het woordje alleen betaalbaar, dan heeft u het totaal niet begrepen. Waar het om gaat is haalbaar en betaalbaar en we hebben eerder aan een amendement zit te denken, omdat ook het Zaans Klimaatakkoord in 2040 echt een enorme druk legt op die transitie.

Maar we weten ook dat de meerderheid in deze raad voor het Zaans Klimaatakkoord stemt, CO2-neutraal in 2040, dus dat achten we niet haalbaar. Wat we wel dus heel erg nadrukkelijk hierin wilden benoemen dat het niet alleen maar gaat over betaalbaarheid, maar die combinatie daarvan. Want als we richting 2040 opschuiven en de drang wordt dus groter en betaalbaarheid wordt een minder issue, dan is dat wel een hele belangrijke combinatie die je als belangrijk speerpunt hier in deze visie moet hebben staan. Want uiteindelijk, als we te snel gaan, betalen alle inwoners en bedrijven hier de rekening en dat moeten we toch met zijn allen niet willen. De voorzitter: Mevrouw Schuttevaer. Mevrouw Schuttevaer (ROSA): Nou, ten eerste zei mevrouw Onclin drie keer, want die was tot pagina 1 gekomen. Ik praat haar niet na, ik heb gewoon geteld. Ja, ik vind dat uit het hele document spreekt dat we gaan voor haalbaarheid en betaalbaarheid. We kunnen het niet over eens zijn, dat is prima, maar ik zie dat erin, ik lees dat erin en ik zie de toegevoegde waarde van het amendement dus niet. Dank u wel.

De voorzitter: De heer Hoedemaeker. De heer Hoedemaeker (D66): Dank u wel. Volgens mij is het adagium haalbaar en betaalbaar wordt heel vaak overal gebruikt en dan betekent het vooral: geen moeilijke keuzes willen maken en vooral niet te snel gaan en niet het snelste jongetje van de klas zijn. Dat soort termen zijn heel vaak al hier in discussies over de energietransitie langsgekomen, dus dat amendement gaan wij ook niet steunen. We hebben ook wel moeite met de moties van de ChristenUnie. We hebben ook die discussies al vaak gevoerd met de ChristenUnie en met de fractiespecialist van de ChristenUnie, mijnheer Schipper, dus wij weten zijn twijfels over de warmtenetten en we kennen zijn verhaal over de hybride warmtepompen. De gasleidingen, ja, mijnheer Tuijn heeft het ook al gezegd, die blijven natuurlijk liggen, met de opmerking daarbij volgens mij dat die gasleidingen ook een eindige levensduur hebben en over de technische afschrijvingstermijn van die gasleidingen worden wij volgens mij nog eens een keer geïnformeerd – dat vraag ik ook even aan de portefeuillehouder. Volgens mij staat er iets ingepland bij het bij het Omgevingscarré een keer om met Alliander daarover te praten. Als dat niet zo is, dan bij deze zou ik dat graag een keer willen.

En mijnheer Tuijn zei ook al: waterstof in de industrie gaat vooral richting Tata, omdat je daar ijzer mee kan reduceren zonder CO2 te verbruiken. In Zaanstad zal het vooral gaan om hogetemperatuur-processen die je niet elektrisch kan verwarmen en dan blijft er vrij weinig waterstof over om huizen mee te verwarmen. Dat vinden wij ook een slechte en dure oplossing, tenzij natuurlijk straks Saoedi-Arabië het hele eiland vol legt met zonnepanelen en enorme hoeveelheden waterstof onze band op stuurt, dan kan er natuurlijk veel meer. Dat is voorlopig nog niet aan de orde. Ja, en die hybride warmtepomp, ja, dat is niet de enige panacee om de energiecrisis op te lossen. Dus wat mij betreft houden we inderdaad zoveel mogelijk opties open en inderdaad energie uit oppervlaktewater voor warmtenetten is er zeker één en geothermie uiteraard ook. We hopen dat de plannen snel wat concreter kunnen worden als daar wat meer duidelijkheid over is. Tot zover. De voorzitter: De heer Van der Sluis. De heer Van der Sluis (GL): Dank u wel, voorzitter. De Transitievisie warmte is hard, hard nodig, dus we zijn blij en dankbaar dat die er is. Wat we de wethouder wel willen meegeven bij zo’n algemeen beleidsstuk is toch dat er voorkomen moet worden dat de opwekking van warmte gaat invreten bij de opwekking van elektriciteit.

Want elektriciteit wordt nog vooral grijs opgewekt en we moeten oppassen dat we niet het probleem gaan verleggen. Dus we willen toch vragen om vooral flexibel te zijn, vooral als het gaat om maatwerk en all-electric oplossingen, dat als uitgangspunt. Kijk ook naar de mogelijkheden om opwek dicht bij huis te houden. We zijn tegen het amendement ‘Haalbaar en betaalbaar’, om de redenen die al genoemd zijn. Vooral de term betaalbaar staat veel in het stuk, maar ook zijn we ertegen om dat principieel uit te lichten, omdat wij vinden dat de haalbaarheid en de betaalbaarheid van klimaatmaatregelen afgezet moeten worden tegen de schade die klimaatverandering ons zal doen. Die is heel ernstig, zeker in Zaanstad. Dus alle moeite die Zaankanters en al het werk dat ze zullen moeten gaan verzetten om dit gedaan te krijgen, dat moet afgezet worden tegen al het werk dat ze moeten verzetten als klimaatverandering uit de klauwen loopt. De hybride warmtepomp zien we niet als ideale eindoptie, want we willen graag van het gas af. Daarom we steunen wel de hybride warmtepomp als tussenoplossing, mogelijk, waar het past, maar de motie van ‘Hybride warmtepomp doorrekenen’ steunen we niet.

De overweging achter de motie aangaande de startwijken begrijpen we, want ook GroenLinks is bezorgd over de mogelijkheden van bijvoorbeeld geothermie in Zaanstad, maar dat lijkt bij de startwijken juist een kans om hierover duidelijkheid te krijgen. Warmtenetten zijn onvermijdelijk, dus we denken ook dat ze doorgerekend zullen worden en we willen ook graag dat daarnaar gekeken wordt. Dan de motie over de gasleidingen, dat lijkt eigenlijk een soort zero-regret maatregel. Je kunt ze nog nodig hebben, het zijn robuuste leidingen en waarom zou je nu al beslissen dat die

weggehaald gaan worden? Wij willen eigenlijk aan de wethouder ook vragen: wat zijn de nadelen hiervan? Eén die ik mijzelf wel kan voorstellen is dat leidingen vaak in de weg staan van boomwortels en dat daardoor het planten van bomen wordt bemoeilijkt. Ik weet dat dat uit de praktijk zo is: daar kan geen boom, daar kan geen boom, want er liggen leidingen. Dat is één ding waarom ik zou zeggen: waar leidingen weg kunnen, haal ze dan weg. Maar graag hierover duidelijkheid. Dank u wel. De voorzitter: Dan geef ik het woord aan wethouder Baerveldt. Mevrouw Baerveldt (wethouder): In elk geval ben ik blij – en ik hoorde dat ook al een aantal van u ook zeggen – dat we een Transitievisie warmte hebben liggen nu, want dat is ook verplicht en dat is ook echt wel onze eerste schets hoe wij denken dat we de energietransitie in onze Zaanstad aan kunnen pakken. In die zin is er nog niks uitgewerkt, maar het geeft wel richtingen aan waar we heen willen met zijn allen. Hij is ook tot stand gekomen met een groot aantal partijen, want dit is ook echt iets wat we niet alleen kunnen als gemeente, maar wat je ook met je partners in de stad moet doen. Een van de dingen die wij als gezamenlijk uitgangspunt ook hebben geformuleerd is juist die betaalbare oplossing voor inwoners, bedrijven en eigenaren. Dus dan kom ik gelijk op het amendement.

Het staat in het stuk, of u het als besluit erbij wil hebben, dat laat ik aan u. Maar wij hebben wel getracht dat echt overal in door te laten klinken, omdat dat ontzettend belangrijk is dat het haalbaar en betaalbaar is. Dat is een behoorlijke uitdaging ook, dat wil ik daar ook wel bij zeggen. Dan is het zo dat als je zo’n visie neerlegt, dan is de verleiding al heel groot om gelijk heel hard de inhoud in te schieten en gelijk alles uit te willen werken. Helaas, zo gaat dat nog niet. Wij moeten inderdaad kijken – de heer Tuijn zei ook al: soms ligt dat inderdaad in wijken heel dicht bij elkaar: waar kun je een warmtenet neerleggen, waar kun je op all-electric? Dat kan heel goed zijn dat we nu denken: we gaan richting warmtenet. Maar dat we al werkende weg erachter komen van niet. Daarom is deze visie sowieso gaan we die regelmatig herzien, maar staat er ook: mocht het nodig zijn, komen we ook eerder bij u terug. Dan kom ik ook naar de moties van de ChristenUnie. Daar is flink over heen en weer gemaild, ook diep inhoudelijk, ik zag de petajouleberekeningen heen en weer vliegen. Het ging heel deskundig, dus een waardering voor alle inzet. Als we dan naar het gasnet kijken, een aantal van u stelde daar ook vragen op. Het is natuurlijk geen doel op zich om het gasnet te verwijderen, maar het is wel een mogelijk gevolg als we alles op duurzaam over hebben.

Maar we gaan echt niet direct overal, en zeker niet in de looptijd van deze visie, van het gas af, zelfs niet in die startwijken. Dus voorlopig ligt dat gasnet er nog wel. Of het dan later gebruikt kan worden voor waterstof, ja, dat is dan de vraag. Dan moet je het aanpassen, ik heb al gehoord dat sommige gasbedrijven daar ook al mee bezig zijn. Maar ik begrijp, de heer Hoedemaeker zegt: is het niet een idee om dat ook mee te nemen in die sessie die we toch gaan hebben? Nou, volgens mij zouden we het over de elektrische infrastructuur hebben, maar we nemen dit mee. Dan nemen we gelijk het punt mee wat de heer De Laat noemde, over hoeveel ruimte zit er eigenlijk in die ondergrond? Want ja, als je de gasleiding weghaalt, heb je dan ruimte voor een boom? Het wordt wel steeds drukker in die ondergrond en ook dat is best wel een uitdaging. Dan loop ik eventjes de moties langs. Het gasnet, ja, dat blijft dus voorlopig … De voorzitter: Wel kort, graag. Mevrouw Baerveldt (wethouder): … gewoon liggen. Ja. De ‘Hybride warmtepomp doorrekenen’, ja, wij zien het als een tussenoplossing en niet als een eindoplossing, maar die tussenoplossing nemen wij wel degelijk mee, maar niet als eindoplossing.

De ‘Keuze van de startwijken aanpassen’, ja, daar zijn we niet zo voor, want die hebben we juist opgesteld, juist met onze partners en dat zijn ook echt wel die wijken waarvan wij denken: het zou goed zijn als we daar beginnen. Ik snap wel uw zorg, je moet wel de aanleg van het warmtenet inderdaad in balans brengen: heb je wel een bron? Dat is natuurlijk wel een punt waar we moeten, als we

geen goede bron hebben, dan is dat warmtenet ook niet zo zinvol. Dus die twee moeten echt samen opgaan. Maar dat betekent wel dat het denken daarover nog wel even door moet gaan, zodat op een gegeven moment die twee trajecten samenkomen. De voorzitter: Dank u wel. Wie nog behoefte aan reactie? Kunnen we dan overgaan tot stemming? Ik zie nog één hand en dat is van … Hè? Calkhoven heeft het woord. De heer Calkhoven (PVV): Een stemverklaring, voorzitter. De voorzitter: O, stemverklaring. Wacht even. Over het amendement, of … Waar wilt u over stemverklaren? De heer Calkhoven (PVV): Over de amendementen en het voorstel wat voorligt. De voorzitter: Ja, we beginnen met het amendement. Dus we hebben als eerste in stemming amendement A, ‘Haalbaar en betaalbaar’ van LZ. Wie heeft daarover een stemverklaring? De heer Calkhoven. De heer Calkhoven (PVV): Ik zal niet inhoudelijk ingaan op de hele transitiewaanzin die op het ogenblik hier gepresenteerd is. We hebben eerdere discussies gehad waaruit blijkt dat een groot deel van deze raad, maar zeker het college, niet gehinderd wordt door enige kennis van het klimaat en invloed van de mens daarop. Ik heb destijds een keer gevraagd aan mevrouw Baerveldt of zij mij kon vertellen hoeveel CO2 er in de lucht zit en wat haar beleid zou gaan besparen.

Het antwoord wat ik kreeg is, ik vind het schokkend: “Het is niet heel Zaans om te kijken naar CO2 in de lucht, want helaas mengt de lucht zich, men moet zijn verantwoordelijkheid nemen.” Met andere woorden: we doen iets, maar we weten niet wat het resultaat zal zijn. Dank u. De voorzitter: Nog andere stemverklaringen? Dan gaan we over tot stemming over amendement A, ‘Haalbaar en betaalbaar’ van LZ. Wie is daarvoor? Voor zijn de fracties van DZ, LZ, POV, SP en CDA. En DENK, excuses. Daarmee is die verworpen. Dan gaan we naar de motie ‘Optie hybride warmtepomp doorrekenen’ van de ChristenUnie. Wie is daarvoor? Voor is de ChristenUnie, DZ, LZ, POV, SP. Die is dan ook verworpen. Dan zijn we bij de motie ‘Keuze startwijken aanpassen’ van de ChristenUnie. Wie is daarvoor? Voor zijn de ChristenUnie, DZ, POV. Die is verworpen. Dan zijn we bij de motie ‘Gasleidingen laten liggen’ van de ChristenUnie. Wie is daarvoor? Voor is de ChristenUnie, DZ, LZ, DENK, POV, PVV, CDA, SP en de VVD. Daarmee is die aanvaard. Dan zijn we bij de ‘Transitievisie warmte Zaanstad’, het raadsbesluit zelf, die brengen we nu in stemming. Wie is daartegen? Tegen zijn … Een stemverklaring van mevrouw De Boer. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Ja, sorry. Wij weten dat we deze visie vast moeten stellen. Toch vinden we dat er nog te veel drang in deze visie zit.

Het amendement heeft het niet gehaald, wij zullen tegenstemmen. De voorzitter: Wie zijn tegen de ‘Transitievisie warmte Zaanstad’? Tegen DZ, LZ, PVV, POV. Daarmee is het voorstel vastgesteld. Zienswijze ontwerpbegroting ‘22 en uitvoeringsprogramma Mobiliteit Vervoerregio Amsterdam De voorzitter: Dan gaan we nu naar … Wij willen de wethouder dankzeggen en dan gaan we even changeren. De heer Slegers komt deze kant op en die heeft de uitdaging om in vijf minuten drie agendapunten te behandelen, dus we gaan hem daarbij helpen, stel ik voor. Dan gaan wij dus naar de ‘Zienswijze ontwerpbegroting 2022 en uitvoeringsprogramma Mobiliteit Vervoerregio Amsterdam’. Daar hebben we twee amendementen aan de orde. We wachten even of de heer … Dames en heren, wij gaan nu over tot de

behandeling. We hebben net vastgesteld, mijnheer Slegers, dat u drie agendapunten heeft en daar heeft u vijf minuten spreektijd voor. Dus wij zijn nu bij de ‘Zienswijze ontwerpbegroting 2022 en uitvoeringsprogramma Mobiliteit Vervoerregio Amsterdam’. Twee amendementen. Wie wil het woord? De heer Pauw en dan de heer Wit, en mevrouw Mathkor. De heer Pauw (ROSA): De hoofdlijnen in de zienswijze, die delen wij. Het is mooi dat er een flink programma ligt op vele terreinen en met nadruk wat onze belangstelling heeft is natuurlijk als het gaat om openbaar vervoer en langzaam verkeer. Wij hopen echt dat de wethouder er nog eens een keertje flink voor gaat pleiten om in ieder geval die doortrekking van die Noord/Zuidlijn vanuit Amsterdam-Noord. In welke hoedanigheid dan ook, dat maakt ons niet zoveel uit, maar we zien dat als een belangrijke impuls om uiteindelijk tot een goed openbaarvervoersnet te komen. We hebben in het Zaanstad Beraad, voorzitter, een uitgebreide discussie gehad over wat we nou eigenlijk gaan doen met dat spoor wat hier dwars door Zaanstad heen loopt. Ik moet tot mijn vreugde constateren dat eigenlijk bijna alle partijen de optie om het spoor te ondertunnelen over een lengte van Zaandam tot voorbij de Guisweg, dat dat breed ondersteund wordt.

Dat schept hoop voor de toekomst, want daarmee kunnen we denk ik een hoop wijken die aan de westkant van het spoor liggen ontlasten. Ontlasten van het langdurig wachten, of het hebben van één ontsluitingsweg. En ja, als we allemaal maar tunneltjes aan gaan leggen, dan wordt het uiteindelijk niets. Ik vind het jammer dat de hele zienswijze een beetje weer ondergesneeuwd raakt doordat er weer pogingen gedaan worden om de doortrekking A8-A9 naar voren te halen. Wat mij betreft staat die daar prima in 2030, dus mijn advies is om die – wat is het – amendement niet te gaan steunen. Wat betreft het amendement van de Partij voor de Dieren om te zeggen: trek die metrolijn niet door naar Schiphol. Slecht idee, denken wij. We hebben wel even een afweging gemaakt: we willen niet bijdragen aan de groei van Schiphol, maar anderzijds begrepen we ook dat dit ook weer een verlichting schept op het totale openbaarvervoersnet en dat het de mogelijkheden voor internationale treinen juist vergroot. Dat heeft voor ons wel de doorslag gegeven om uiteindelijk te zeggen: wat er in de zienswijze daarover genoemd wordt, dat steunen wij, en dus niet het amendement van de Partij voor de Dieren. De voorzitter: Dank u wel. De heer Wit. De heer Wit (CDA): Dank u, voorzitter. Het betoog van de heer Pauw over het verdiepte spoor, dat steunen wij.

We hebben zelfs nog getracht, gedacht om dat toe te voegen aan het amendement A8-A9, maar dan zouden zij in gewetensbezwaren komen, dus dat hebben we niet gedaan. Dat het jammer is, ja, ik vind iets anders jammer. Maar ik begin positief, zoals altijd. Kijk, de VRA is een goed functionerend orgaan. Een hele hoop geld wordt daar besteed aan verbetering van doorstroming van allerlei soorten verkeer, dus fietsen, auto’s et cetera. Zij maken daar de doorstroming beter van en daarom verbaast het ons ook dat zij niet kiezen om uiteindelijk toch een keer dat geld wat ze beschikbaar hebben te besteden aan die aanleg van die A8-A9. Want iedere keer zien we het naar achteren schuiven en iedere keer wordt er niet gezegd: nee, nee, nee, we gaan het niet strepen. Maar wij zien gewoon, inclusief nu ook het college in deze reactie, dat het gewoon weer naar achter glijdt. We hebben te maken met een provinciebestuur dat niet wil beslissen. Ik snap het wel, ik ben het daar totaal niet mee eens. Maar ze willen niet beslissen. Ze doen twee jaar over een landschapsplan en komen dan weer met iets anders. Zij willen de mensen in Zaanstad Noord gewoon niet helpen. Het is een milieuprobleem daar, het is verkeerstechnisch probleem daar.

Dus wij snappen niet dat de VRA – en daar horen we graag een reactie van de portefeuillehouder op – wij snappen niet dat de VRA meegaat in die stroom van uitstellen van aanleg van die A8-A9. Dat moet een keer ophouden, dus laten we vooral hier scherp blijven en de VRA – daar heeft u uw positie – ook scherp houden en proberen die provincie vanuit de fracties die hier in het provinciebestuur zitten ook scherp te houden dat het provinciebestuur een keer overgaat tot de

aanleg van die weg en de mensen in Zaanstad Noord eindelijk een keer te kennen te geven dat zij ook meetellen. Wij zullen het amendement ook steunen, voorstemmen. En het amendement van Schiphol, daar stemmen we niet voor. De voorzitter: Dan mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Dank u, voorzitter. Om te beginnen zullen wij het amendement over de A6 … De A8-A9 – ja, precies – niet steunen. Er stond juist deze week weer een artikel in de krant dat het Planbureau voor de Leefomgeving ook zegt dat er minder files zullen komen, dus die doorstroming is er en die zal er ook blijven, volgens ons. Wat betreft het amendement over de doortrekking van de Noord/Zuidlijn. Ja, we zijn natuurlijk helemaal eens met de heer Mattens dat Schiphol niet verder uitgebreid moet worden. De voorzitter: Interruptie van de heer Wit. De heer Wit (CDA): Dank u, voorzitter. U zegt nu: de files vallen wel mee. Maar die files vallen dus niet mee in Zaanstad Noord, ook niet nu tijdens de coronatijd. Dus … De voorzitter: Mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Dank u. Ik heb de heer Wit gehoord, maar hij heeft mij ook gehoord, denk ik, dus het zal ons standpunt niet veranderen. Over het andere amendement over het doortrekken van de Noord/Zuidlijn.

Nou, steeds in de Regioraad heb ik ook gezegd en zal ik blijven zeggen dat het jammer is dat alles naar het zuiden gaat en dat wij ook in het noorden iets nodig hebben. Dat zal ik blijven herhalen. Ik begrijp dat de heer Pauw daar ook een voorstander voor is, dus dat zullen we zeker blijven inbrengen. Evenals misschien ook wel de mogelijkheid van die spoorse doorsnijdingen, maar dat even terloops. Wij onderschrijven ook het belang van het dichtmaken van de kleine ring. Misschien dat de portefeuillehouder en lid van het DB daar misschien al iets meer over kan zeggen, want ik heb begrepen dat het DB ook moeite gaat doen om dit toch ook binnen te halen, die kleine ring. Wat betreft de groei van Schiphol, nou, ik neem aan dat de heer Mattens weet dat wij daar ook helemaal niet voor zijn, dat we daar hoop ik samen ook kunnen optrekken. Maar zoals de heer Pauw inderdaad zei, dat dit doortrekken van die Noord/Zuidlijn heeft ook tot gevolg dat er meer plaats op de spoorlijnen komen voor internationale treinen. Dat vinden wij heel belangrijk, die zullen op den duur een heleboel vliegverkeer, juist dichtbij naar steden Brussel, Parijs, Berlijn et cetera, kunnen verhelpen, zodat daar minder gevlogen wordt. Dus helaas zullen wij dit amendement niet steunen. Dank u. De voorzitter: De heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Kort, voorzitter.

Natuurlijk willen wij ook die ruimte maken voor die internationale treinen. De bedoeling is inderdaad ook dat Schiphol niet belangrijker wordt gemaakt dan dat het is en daarin ruimte zoeken naar hoe je met alternatieve spoornetwerken helemaal die metrolijn niet hoeft aan te leggen, en dan zeker niet naar Schiphol toe. Maar goed, daar gaan we ook verder naar kijken hoe dat verder uitgewerkt kan worden in de toekomst, maar voor nu bestaat het amendement. De voorzitter: Dank u wel. We hebben nog woordmeldingen van de heer Rienstra, de heer Karst, de heer Hartog. De heer Rienstra heeft het woord.

De heer Rienstra (VVD Zaanstad): Dank u wel, voorzitter. Laat ik beginnen met het amendement waar wij mede ingediend. Ja, het is inderdaad heel erg belangrijk dat we de nadruk blijven leggen op die A8-A9. Het verhaal van ‘de files vallen wel mee’, nou, toevallig fietste ik deze week over de provinciale weg in Krommenie rondom spitstijd. Het was nu alweer helemaal raak, terwijl het nog prachtig weer was. Dus ik hou mijn hart vast wat er in de winter en in de herfst gaat gebeuren. Het is gewoon heel hard nodig. Waarom is dat zo nodig? Omdat de mensen uit Noord-Holland, die willen graag naar het zuiden toe. Ik had een gesprek met Rover, die eigenlijk meer uit was op het geld voor de A8-A9 dan dat ze enige interesse hadden in de gezondheid van de mensen in Zaanstad Noord, die zeiden: waarom moeten die automobilisten allemaal naar Amsterdam, de parkeergarages zijn daar vol. Kijk, daar zit nou precies het misverstand. Die mensen willen niet naar Amsterdam, die willen langs Amsterdam. Amsterdam ligt in de weg eigenlijk voor al die mensen van Noord-Holland. Die willen heel graag naar Hoofddorp, die willen heel graag naar Amersfoort of naar Utrecht rijden en elders in het land. Amsterdam moeten ze omheen en dat gaat nu ten koste van Zaanstad Noord, om die paar kilometertjes.

Dus als je echt geeft om de gezondheid van mensen, als je echt geeft om het welzijn van de mensen in Noord-Holland, dan kan je eigenlijk niet meer tegen A8-A9 zijn. Dit wat betreft de A8-A9. Voor de rest, de zienswijze op de ontwerpbegroting, ja, wij zijn het daarmee eens, ziet er goed uit. Maar wel met dit amendement. Beste portefeuillehouder, blijf druk houden op die A8-A9, ook de VRA heeft daar een hele grote verantwoordelijkheid in. Dank u wel. De voorzitter: De heer Karst. De heer Karst (D66): Voorzitter, dank u. D66 zal ook de zienswijze ondersteunen. Voor wat betreft het amendement sluit ik me compleet aan bij de bijdrage van de heer Wit en eigenlijk nog wel met de toevoeging dat op dit moment in Krommenie en ook op de N246 de afgelopen maanden de filedruk alleen maar is toegenomen. Ik woon daar ongeveer om de hoek, maar de N246 heeft de hele zomer vast gestaan en met name door het boottoerisme wat we de afgelopen zomer hebben gezien, wat veel meer is toegenomen. We hebben in Krommenie de Nauernasche Vaart, daar is een brug en die heeft meer open gestaan dan dat die dicht is geweest, wat tot megafiles in Krommenie heeft geleid en ook op de N246. Dus het verhaal A8-A9, graag. Het andere amendement, amendement B over de Schiphollijn zullen wij niet steunen. Dank u. De voorzitter: De heer Hartog. De heer Hartog (SP): Dank u, voorzitter.

Ik heb mij kostelijk vermaakt met de bijdrage van de heer Rienstra. Ineens is Amsterdam niet meer de metropool waar alle verkeer naartoe moet, maar waar alle verkeer langs moet. Dat verbaast mij, het gaat natuurlijk voornamelijk ook om vrachtverkeer. Het distributiecentrum van Albert Heijn zit in Zaandam en daar moeten een heleboel naar die supermarkten in de regio. Die zitten voor een groot deel in Zaandam en dat geldt voor een heleboel vrachtverkeer. Het vrachtverkeer is de grootste reden dat het zo druk is, en forenzen natuurlijk. En daar is nu net een ontwikkeling gaande, een heel interessante ontwikkeling, dat grote bedrijven naar kleinere kantoren buiten de centra gaan. We hebben het hier over een project op een termijn van twintig jaar. Over twintig jaar ziet het verkeer er heel anders uit. Die conservatieve partijen doen net alsof datgene wat de laatste twintig jaar is gebeurd in een rechte lijn doorgetrokken moet worden. Maar het moet juist veranderen, … De voorzitter: Interruptie van de heer Rienstra. De heer Hartog (SP): … en zeker ook omdat het milieu dat eist van ons. De voorzitter: Interruptie van de heer Rienstra.

De heer Rienstra (VVD Zaanstad): Interruptie op de heer Hartog. Het verkeer gaat er anders uitzien. We hebben heel wat documenten vanavond gezien, ook het ZMP, de documenten waar we het nu over hebben. Elk document heeft het erover dat het drukker wordt, dat alle vervoersmodaliteiten gaan toenemen. Echt waar, het staat erin, al die stukken die hier over verkeer gaan zeggen dat het drukker wordt. Dus hoe komt u er nou in godsnaam bij dat u zegt dat het gaat veranderen? De voorzitter: De heer Hartog. De heer Hartog (SP): Ik ontken ook niet dat het drukker wordt, maar het wordt ook anders en minder vervuilend en er komen meer verschillende mogelijkheden voor vervoer. Dus het gaat er gewoon anders uitzien en dan moet je niet op de oude toer doorgaan. Dit is trekken aan een dood paard, die A8-A9 wordt steeds duurder en gaat steeds meer knellen met milieuwetgeving. Die komt er niet. Het is heel onverstandig om daarop te blijven hameren, je moet het anders aanpakken. Maak een milieustraat van die provinciale weg, zodat vervuilend verkeer daar niet meer gebruik van kan maken, dan worden bedrijven gedwongen om daar anders mee om te gaan. Dat zijn creatievere oplossingen dan steeds maar doorgaan op de huidige weg. Dan nog even over de motie, of het amendement over de Schiphollijn. Ja, wij willen … De voorzitter: De heer Wit, interruptie op de heer Hartog.

De heer Wit (CDA): Voorzitter, kijk, ik denk dat rond een aantal andere onderwerpen de SP de wereld te klein zou zijn als mensen zestig jaar aan het lijntje worden gehouden. Dat gebeurt hier nu rond de aanleg van die verbinding, die broodnodig is, en daar mag het dan wel steeds verder wegglijden. De voorzitter: De heer Hartog. De heer Hartog (SP): Voorzitter, wij houden mensen niet zestig jaar aan het lijntje. Die mensen worden juist aan het lijntje gehouden door steeds maar te blijven hameren op een weg die niet mogelijk is. Geef nu eens duidelijkheid: dit kan niet. En ga iets anders doen. Dat is veel beter en dat is veel duidelijker voor iedereen. De heer Karst wil een interruptie plaatsen. De voorzitter: Interruptie van de heer Karst. De heer Karst (D66): Ja, mijnheer Hartog, u verwoordt het zo mooi, maar de SP is ervoor verantwoordelijk dat er een school langs de provinciale weg staat en dat heeft een wethouder van de SP gedaan met de mededeling dat er een A8-A9 zou worden aangelegd. Dus u praat uzelf aan alle kanten tegen. De voorzitter: De heer Hartog. De heer Hartog (SP): Nou ja, dat is lang geleden en je kan voortschrijdend inzicht hebben. Daar hebben veel partijen nog nooit van gehoord, zeker conservatieve partijen niet, want die blijven altijd op hetzelfde paadje doorwandelen, zelfs al ga je rechtstreeks de afgrond in. Nou, dat moet je natuurlijk niet willen.

Dus, nu wil ik nog even op dat amendement over Schiphol. Ik snap best het knelpunt, hoor, dat het ook fijn is om die treinen te ontlasten en daar een metroverbinding te maken. Maar de prioriteit voor ons ligt met een goede verbinding met Amsterdam. Die sluiting van die ringleiding is veel beter voor ons, voor ons Zaankanters. Daar hebben wij veel meer aan. Dat moet dus voorrang hebben, dus daarom hebben we deze motie mede ingediend. De voorzitter: Er is nog een kleine interruptie van de heer Kerkhoven op de heer Karst.

De heer Kerkhoven (DZ): Dank u wel, voorzitter. Even als reactie op mijnheer Karst. Ik ben het helemaal met hem eens, ik sta achter zijn bijdrage. Natuurlijk, wij hebben ook zorgen om de A8-A9, het is druk in Krommenie. Maar mijnheer Karst, dat komt niet door de watersport, daar wil ik wel even voor opkomen. Die brug gaat twee keer per uur open, daar zit het probleem niet. Het probleem zit ergens anders, dat is de doorstroming, maar niet door de watersport. Tot zover. De voorzitter: Goed, zijn er dan nog andere bijdrages die nu moeten worden gedeeld? Nee? Dan geven we de wethouder het woord. De heer Slegers (wethouder): Dank u, voorzitter. Ik kan er heel veel over vertellen. We zijn er al zestig jaar mee bezig, ik ga er ook geen zestig jaar meer aan toevoegen. Ik denk juist dat het mooi is … Onderbreking in de audio (03:01:29) De voorzitter: Ik wil verzoeken … De techniek heeft er gelijk … Zat er al bovenop, dat is fijn, dus het is gerepareerd. Fijn ook dat u daar zo opmerkzaam was. Dus wij hebben de stemmingen over amendement A en B gehad en het raadsvoorstel zelf hebben we aanvaard. Dat was de stand van zaken. Werkplan verkeersveiligheid De voorzitter: Vervolgens zijn we nu bij het ‘Werkplan verkeersveiligheid 2021-2023’. Mevrouw De Boer kreeg het woord en die is nu weg. Briljant. Mooi, dan geven we mevrouw De Boer het woord.

Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Dank u wel, voorzitter. Het Werkplan verkeersveiligheid vinden we op zich best een heel goed plan. We misten twee punten daarin. Dat is één, dat is focus aandachtspunt voor de rotonde Noorderveenweg-Dorpsstraat. Net als de Saendelverlaan-Ambachtslaan werd er daarvan gezegd: na de aanpassingen zijn er minder ongelukken gebeurd. We lezen ook in het stuk dat de cijfers en het bijhouden daarvan echt nog voor verbetering vatbaar is en we zien heel veel inwoners die echt hebben bijgehouden dat het nog steeds heel erg is. Dus vandaar dat we dit op willen nemen in het werkplan. Het tweede is het maaibeleid koppelen. Bijvoorbeeld rotondes met bloembollen inzaaien en die pas maaien als ze uitgebloeid zijn kan het zicht heel erg belemmeren, dus we zouden heel graag daar een nadrukkelijke koppeling zien in het werkplan. Dank u. De voorzitter: Precies binnen de tijd, mooi. De reacties van de heer Karst en de heer De Laat. De heer Karst. De heer Karst (D66): Voorzitter, dank u. Wij kunnen het werkplan ondersteunen en het geld wat daarvoor vrijgemaakt moet worden. We vinden wel de onderliggende uitleg die erbij staat van het college erg dun, want er wordt gerefereerd aan een overlijdensaantal van drie personen in 2019 en dan in 2020 is dat er nog één en dan wordt er gesproken van een duidelijke afname.

Vervolgens over de ongevallenstatistieken, die nemen dan weer toe in 2020 en dan heeft dat misschien iets te maken met corona. Nogmaals, ik vind het een hele dunne uitleg die erbij zit. Maar goed, het werkplan zelf, prima, dat moet gewoon voortgang vinden. De twee amendementen van Lokaal Zaans zullen we ondersteunen, want dat vinden wij goede amendementen. Dank u. De voorzitter: De heer De Laat.

De heer De Laat (GL): Dank u wel, voorzitter. Verkeersveiligheid is voor GroenLinks al jaren een belangrijk thema en we kunnen ook dan instemmen met dit plan wat voorligt. Dank ook voor de snelle beantwoording van de vele technische vragen. We zijn zeker blij dat we in de toekomst gaan kijken naar cijfers die we van de Eerste Hulp kunnen krijgen, want we willen natuurlijk meer inzicht over waar ongelukken gebeuren en hoe ze gebeuren, bijvoorbeeld of ze enkelvoudig zijn, of wat de oorzaak is. Dus ik wil nog even wel een toezegging van de wethouder dat we daar ook echt die cijfers in de toekomst gaan verrijken. We zullen de amendementen, of de voorstellen van LZ niet steunen. De vraag wanneer je maait krijgt zeker een plek in het maaibeleid, dat lijkt ons goed om daar gewoon op dat moment met elkaar over te praten. En over de rotonde heeft voor ons wat betreft adequate antwoorden op uw vragen gekregen. Desalniettemin is het natuurlijk altijd goed om de vinger aan de pols te blijven houden om te zien of de maatregelen inderdaad helpen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Rienstra. De heer Rienstra (VVD Zaanstad): Dank u, voorzitter. Werkplan verkeersveiligheid, wij vinden het er goed uitzien. Perfect, complimenten daarvoor.

Met name ook omdat, ja, de verkeersveiligheid gewoon heel erg belangrijk is en ook dit document laat maar weer eens zien: het wordt steeds drukker, ook met autoverkeer, dus we moeten hier extra aandacht aan gaan besteden. De twee amendementen van Lokaal Zaans, hartelijk dank daarvoor, die zullen wij steunen. Met name als het dan gaat over de rotonde Dorpsstraat, ik heb deze week ook technische vragen gesteld over de Saendelverlaan, waar met name het gevaar ligt op die rotondes. Ik zou de wethouder toch nog eens willen vragen of het nou echt nodig is dat daar tweerichtingsverkeer is. Ik begrijp op de antwoorden die ik heb gehad: ja, want anders gaan fietsers spookrijden. Dat begrijp ik ook, ik bedoel, ik zou het zelf ook doen als ik naar school zou gaan, je weet hoe kinderen dat doen. Maar het gevaar op de rotondes van twee richtingen, ik ervaar het als automobilist en ik ervaar het als fietser heel veel. Het is gewoon gevaarlijk. Als automobilist, hoe goed ze ook gewaarschuwd worden, als die fietsers van twee kanten komen, dan missen ze dat soms. Dus ik zou toch nog eens willen vragen om er goed naar te kijken. Maar over het algemeen dus onze steun voor dit werkplan. De voorzitter: De heer Rijken. De heer Rijken (PvdA): Dank u wel, voorzitter. Heel kort, ik kan me volledig aansluiten bij de heer Karst en de heer De Laat voor wat betreft de gegevens.

We zien dat ook graag verrijkt. Ik had inderdaad ook als punt staan de rotondes die van twee kanten op gefietst kunnen worden. We vinden de pijlen die er staan wel een verrijking, maar we zouden inderdaad als overweging willen meegeven dat eigenlijk zou je het niet moeten willen. Maar we begrijpen inderdaad ook wat de heer Rienstra zegt, dat spookrijden, dus daar zit dan wel een dilemma. Dus wat betreft dat sluit ik me ook aan bij de woorden van de heer Rienstra. Dan nog even heel kort over de maaltijdbezorgers, want ja, die zorgen toch ook wel vaak voor gevaarlijke wegsituaties. We hadden gelezen dat er per brief ook restauranteigenaren worden aangeschreven. Wij dachten: is het nog een idee om misschien met restauranteigenaren een soort convenant op te gaan stellen, waar ze zich ook committeren aan bijvoorbeeld bepaalde verkeersveiligheidsmaatregelen? Dan tot slot de amendementen, daar sluit ik me aan bij de woorden van de heer De Laat, dus die zullen wij niet steunen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Kuyper. De heer Kuyper (ROSA): Ook heel kort, voorzitter, maar dan echt. Wij sluiten ons ook aan bij de woorden van de heer De Laat, wij zullen de amendementen niet steunen. We zijn blij met het plan. We zien wel in de opmerkingen van mensen die vinden dat die rotondes onveilig zijn, ze denken nog heel erg vanuit de