CConstaterende datZaanstad
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlagennotitie Strategie bedrijventerreinen

Raadsvergadering 16 september 2021, gemeente ZaanstadBij agendapunt: Strategie bedrijventerreinen. Niet behandeld.18.242 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Niet-kadegebonden 44% 50% 75%

55% 25%

55% 33%

Voorraad en Leegstand Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

Totaal Bedrijven Kantoren Winkels 281.945 138.905 4.610 133.168 (4%) 11.085 (1%) 852 (2%) 90 (8%) 10.143 278.930 136.686 4.610 132.392 (1%) 2.319 (1%) 852 0 (1%) 1.467 280.360 136.735 9.852 133.773 (3%) 7.594 (1%) 1.228 (1%) 90 (5%) 6.276

34

Werkgelegenheid 2.000 1.500 1.000 500 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Top 3 Sectoren werkgelegenheid 1. Groot- en detailhandel; reparatie van auto’s 2. Industrie 3. Openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen

2010 2014 2018 2020 815 882 889 874 112 0

120 147

169 139

158 153

De belangrijkste sector op Zuiderhout is detailhandel, hierin zijn 500 mensen werkzaam. Er zijn geen grote verschuivingen op sectoraal gebied. De sterke toename van Openbaar bestuur in 2014 is vanwege het afvalbrengpunt van de Gemeente Zaanstad. Daarnaast neemt de werkgelegenheid in de industrie en de Logies-, maaltijd- en drankverstrekking iets toe.

35

Binnenstedelijke bedrijventerreinen - behouden Bonar Floors Redelijk extensief gebruikt terrein en in zijn geheel in gebruik door Forbo. Om hier wat te realiseren zal de gemeente in gesprek moeten gaan met het bedrijf, onder andere over ongebruikte deel van het terrein. Ontwikkelrichting, nader te bepalen in overleg met Forbo.

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Bedrijventerrein Bedrijventerrein Handhaven 5 ha 0 ha 4.1 2010: 1 - 2020: 1

Score 31% 50% 58% 18% 25%

Voorraad en leegstand Stand 1 mei 2020 Bedrijven BVO 15.152 Leegstand 0

Werkgelegenheid 100 80 60 40 20 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Dit bedrijventerrein bestaat uit één bedrijf, actief in de textielindustrie. 36

Diederik Sonoyweg De bereikbaarheid van dit terrein is matig, er is slechts een toegangsweg naar het terrein, die aansluit op de drukke Leeghwaterweg bij de Zaanse Schans. Daarnaast is de kwaliteit van de openbare ruimte op het terrein slecht. Terrein blijft behouden als bedrijventerrein. Bij aanpak terrein moet een koppeling gemaakt worden met de Zaanse Schans. Ontwikkelrichting: Bedrijventerrein, gedeeltelijk dienstbaar aan ontwikkelingen Zaanse Schans.

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Bedrijventerrein Bedrijventerrein Aandacht voor ontsluiting en kwaliteit openbare ruimte 5,5 ha 0 ha 4 2010: 10 - 2020: 8

Score 31% 50% 42% 18% 8%

Voorraad en Leegstand Totaal Bedrijven BVO 53.743 53.743 Leegstand 0 0 Stand 1 juni 2019* BVO 35.754 35.754 Leegstand 0 0 Stand 1 mei 2020 BVO 35.873 35.873 Leegstand (10%) 3.524 (10%) 3.524 * Er is sprake van een halvering van de oppervlakte van Duyvis. Het gaat hier waarschijnlijk om een administratieve aanpassing. Stand 1 mei 2018

37

Werkgelegenheid 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Op de Diederik Sonoyweg zijn de enige aanwezige sectoren de Industrie en Vervoer en opslag. Er vindt geen verkleuring plaats op het terrein. Alleen de werkgelegenheid in de Industrie neemt de afgelopen jaren iets af.

38

Kogerveld Noord Kogerveld-Noord zal als bedrijventerrein behouden blijven. Hier zijn geen plannen voor transformatie. Ontwikkelrichting: Binnenstedelijke industrie

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Bedrijventerrein Bedrijventerrein Handhaven 4 ha 0 ha 5 2010: 11 - 2020: 13

Score 50% 50% 75% 45% 8%

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

Bedrijven 27.821 (1%) 150 27.821 (1%) 150 27.821 (1%) 150

Kantoor 27.471 0 27.471 0 27.471 0

350 (43%) 150 350 (43%) 150 350 (43%) 150

39

Werkgelegenheid 500 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Kogerveld-Noord is een goed functionerend bedrijventerrein met een paar bedrijven in de Industrie en Vervoer en Opslag, waaronder Albert Keijzer en Cargill.

40

Loders Crocklaan Bedrijventerrein met één bedrijf, liggend aan de Zaan. Terrein/Bedrijf functioneert goed, daarom ook zo behouden. Ontwikkelrichting: Binnenstedelijke industrie

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein Bedrijventerrein Handhaven 5 ha 0 ha 5 2010: 1 - 2020: 1

N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden Voorraad en leegstand Stand 1 mei 2020 Totaal BVO Leegstand

Score 44% 50% 50% 36% 33%

20.126 0

Werkgelegenheid 600 500 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Dit bedrijventerrein bestaat uit één bedrijf, actief in de voedingsmiddelenindustrie. 41

Multifunctiestrook Assendelft Modern gemengd bedrijventerrein met enkele maatschappelijke functies. Met de vestiging van een moskee en twee bedrijfsverzamelgebouwen zet deze menging zich voort. Nog beperkte ruimte voor nieuwe bedrijvigheid. De bereikbaarheid van het terrein is slecht, er is slechts één toegangsweg. Ontwikkelrichting: Gemengd gebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Bedrijventerrein Bedrijventerrein/multifunctie Handhaven als bedrijventerrein met ruimte voor functiemenging 7 ha 0 ha 4.1/3.2 2010: 4 - 2020: 11

Score 13% 33% 67% 9% 25%

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

4.577 (19%) 866 4.577 (22%) 1.022 5722 (4%) 224

Bedrijven 4.577 (19%) 866 4.577 (22%) 1.022 5621 (4%) 224

Kantoor 0 0 0 0 101 0

42

Werkgelegenheid 80 60 40 20 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

De Multifunctiestrook huisveste in eerste instantie een supermarkt en een huisartsenpraktijk. Het begint zich de laatste jaren steeds meer te ontwikkelen als bedrijventerrein. Op dit moment worden er twee bedrijfsverzamelgebouwen gerealiseerd.

43

Stationsstraat Koog/OLAM Bedrijventerrein wat goed functioneert en behouden moet blijven. Belangrijkste bedrijf qua omvang is Olam Cocoa. Het terrein ligt langs een belangrijke route voor wandelaars vanaf het station naar de Zaanse Schans. Beheer openbare ruimte is dan ook belangrijk. Ontwikkelrichting: Binnenstedelijke Industrie

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein Bedrijventerrein Handhaven 4 ha 0 ha 5 2010: 27 - 2020: 32

N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Score 44% 50% 58% 18% 33%

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

7.945 (2%) 172 7.945 (2%) 172 7.945 (3%) 241

Bedrijven Kantoor Overig 4.179 3.467 299 0 (3%) 106 (22%) 66 4.179 3.467 299 0 (3%) 106 (22%) 66 4.179 3.467 299 0 (7%) 241 0

44

Werkgelegenheid 800 600 400 200 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Top 3 Sectoren werkgelegenheid 2010 1. Industrie 2. Gezondheids- en welzijnszorg 3. Cultuur, sport en recreatie

2014 442 23 23

2018 400 33 22

2020 375 26 21

374 38 22

Het bedrijf Olam neemt het overgrote deel van de werkgelegenheid op het terrein voor haar rekening. Daarnaast zijn er een paar bedrijfjes in de Gezondheids- en welzijnszorg, cultuur, sport en recreatie en zakelijke dienstverlening.

45

Tate&Lyle Goed functionerend bedrijventerrein met Tate & Lyle als belangrijkste bedrijf. Dit bedrijf heeft geen plannen om hier te vertrekken en doen nog veel investeringen. Dit terrein dan ook behouden als bedrijventerrein. Ontwikkelrichting; Binnenstedelijke Industrie

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein Bedrijventerrein Handhaven 9 ha 0 ha 4 2010: 92 - 2020: 80

N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Score 50% 50% 58% 36% 33%

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

78.753 (0%) 330 78.753 (0%) 330 78.753 (1%) 570

Bedrijven Kantoor Overig 69.343 7.132 2.278 (0%) 285 (1%) 45 0 69.343 7.132 2.278 (0%) 285 (1%) 45 0 69.343 7.132 2.278 (1%) 525 (1%) 45 0

46

Werkgelegenheid 700 600 500 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Top 3 Sectoren werkgelegenheid 2010 1. Industrie 2. Groot- en detailhandel; reparatie van auto’s 3. Gezondheids- en welzijnszorg

2014

2018

2020

218 160

212 185

235 209

243 186

56

57

50

52

De twee belangrijkste sectoren op het terrein zijn de Industrie en de Groothandel vanwege de bedrijven Tate&Lyle en Royal Duyvis Wiener. Daarnaast zijn er een heel aantal bedrijven in de Gezondheids- en welzijnszorg en Zakelijke dienstverlening.

47

Verkade Bedrijventerrein voornamelijk bestaande uit huidige fabriek van Verkade en voormalige fabriek van Verkade aan de Westzijde. Dit is nu een bedrijfsverzamelgebouw met verschillende kleine bedrijfjes. In de directe omgeving is voornamelijk woningbouw. Ook het braakliggende terrein achter de Verkadefabriek zal een woningbouwlocatie worden. Ontwikkelrichting: Binnenstedelijke industrie

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein Bedrijventerrein Handhaven 8 ha 0 ha 3 2010: 18 - 2020: 28

N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Score 44% 50% 67% 36% 33%

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

53.711 (3%) 1.873 51.922 (7%) 3.729 51.922 (7%) 3.525

Bedrijven Kantoor Overig 44.700 6.898 2.113 0 (16%) 1.091 (37%) 782 44.700 6.276 946 0 (60%) 3.729 0 44.700 6.276 946 0 (42%) 2.656 (63%) 596

48

Werkgelegenheid 700 600 500 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Koninklijke Verkade N.V. neemt het overgrote deel van de werkgelegenheid op dit terrein voor haar rekening. Daarnaast zitten in het oude kantoorpand van Verkade een heel aantal kleine bedrijfjes in onder andere Informatie en communicatie en de Zakelijke dienstverlening.

49

Zaandammerweg Bedrijventerrein in landelijk gebied met een paar grote bedrijven. Is particulier terrein en ziet er verzorgd uit. Terrein is op orde en kan behouden blijven als bedrijventerrein. Ontwikkelrichting: Bedrijventerrein

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen Voorraad en leegstand Stand 1 juni 2020 Bedrijven BVO Leegstand

Bedrijventerrein Bedrijventerrein Handhaven 5 ha 0 ha 3.1 2010: 21 - 2020: 24

3.278 0

Werkgelegenheid 600 500 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Dit bedrijventerrein bestaat voornamelijk uit twee grote bedrijven: Schoone Orchideeën en Heijmans Wegen.

50

Bedrijventerrein – in transitie Aris van Broekweg Er zijn plannen om dit terrein te transformeren naar woon-werkgebied. Een flink deel van het terrein is in handen van ZVH. Daarbij zijn er plannen om hier de ZaanCampus te realiseren. Op dit moment zit echter nog het goed functionerende bedrijf Bosma en Bronckhorst op dit terrein. Het bedrijf is genomineerd geweest voor de Zaanse Ondernemersprijs en investeert nog volop. Ontwikkelrichting: Gemengd woon-werkgebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein – in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele locatie Transformeren 2 ha 1,5 ha 3.1 2010: 12 - 2020: 13

N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Score 50% 50% 25% 9% 8%

Voorraad en Leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2018 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

11.930 (4%) 512 11.586 (10%) 1.124 12.141 (16%) 1.957

Bedrijven Kantoren Overig 10.124 736 1.070 (5%) 512 0 0 9.780 736 1.070 (5%) 512 (83%) 612 0 10.335 736 1070 (5%) 512 (83%) 612 (78%) 833

51

Werkgelegenheid 200 150 100 50 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

De toename van de werkgelegenheid op dit terrein is toe te schrijven aan het belangrijkste bedrijf op dit terrein: Bosma en Bronkhorst. Daarnaast zitten er onder andere nog een aantal kleine groothandels op dit terrein.

52

Hemmes Schiereiland in de Zaan met een scheepswerf, een kraan- en transportbedrijf en een paar woningen. De wens is om hier woningbouw te realiseren. Dit is lastig vanwege de milieucontouren van omliggende bedrijvigheid, ook aan de overkant van de Zaan. Daarnaast is er sprake van flinke bodemverontreiniging. In coalitie akkoord wel benoemd als 16e prioritair woningproject. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werk gebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden Voorraad en leegstand Stand 1 juni 2020 Totaal BVO Leegstand

Bedrijventerrein – in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformatie 3,5 ha 1 ha 3.1 2010: 9 - 2020: 5

Score 19% 50% 17% 18% 0%

Bedrijven 2.669 0

2.669 0

Werkgelegenheid 25 20 15 10 5 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

53

Honig De oude fabriek van Honig is een aantal jaar in gebruik geweest als broedplaats/bedrijfsverzamelgebouw. Het pand zal nu getransformeerd gaan worden naar woningbouw. Bedrijvigheid uit het pand van Honig zal verplaatsen naar de oude fabriek van Hellema in Kogerveld. Ontwikkelrichting: woonlocatie

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein – in transitie Woningbouw Transformatie 2 ha 0 ha 2 2010: 4 - 2020: 7

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

Bedrijven 8.337 (5%) 383 8.337 (5%) 383 8.337 (5%) 383

Overig 6.525 0 6.525 0 6.525 0

1.812 (21%) 383 1.812 (21%) 383 1.812 (21%) 383

Werkgelegenheid 25 20 15 10 5 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Werkgelegenheid op het terrein bijna nihil vanwege verplaatsing bedrijven.

54

Houthavenkade Dit terrein zal getransformeerd worden naar een gemengd woon-werk gebied. Houthandel Bentvelzen en Jacobs is gestopt en de twee autobedrijven op het terrein zullen worden verplaatst. Plannen voor dit gebied liggen al klaar, met voornamelijk woningbouw en wat horeca functies. Ontwikkelrichting: woongebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Bedrijventerrein - in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformatie 2 ha 1,5 ha 3.2 2010: 19 - 2020: 18

Score 13% 50% 42% 36% 0%

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

19.626 0 19.626 (26%) 5.035 19.626 (26%) 5.035

Bedrijven 19.569 0 19.569 (26%) 5.035 19.569 (26%) 5.035

Overig 57 0 57 0 57 0

55

Werkgelegenheid 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Het terrein heeft voornamelijk werkgelegenheid in de Industrie en de Groot- en detailhandel; reparatie van auto’s.

56

Kogerveld Midden Binnenstedelijk bedrijventerrein wat nu aan het verkleuren is naar een gemengde woon-werk omgeving. Het onderwijs neemt een belangrijke plek in binnen het gebied. Het pand van Hellema, wat leegstaat, zal in gebruik genomen worden als bedrijfsverzamelgebouw. Het terrein heeft een historisch waterfront (Hilko, Koning, Hellema en Ons Aller Belang). Ontwikkelrichting: gemengd woon-werk gebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak

Bedrijventerrein - in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Waar mogelijk bedrijvigheid behouden. Op termijn gemengde woon-werklocatie. 12,5 ha 2 ha 3.1 2010: 65 - 2020: 70

Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

38.376 (7%) 2.833 33.351 (21%) 6.971 35.829 (8%) 2.879

Bedrijven Kantoor Overig 29.178 4.872 4.326 (8%) 2.269 (12%) 564 0 25.051 4.417 3.883 (27%) 6.881 (2%) 90 0 28.278 4.417 3.134 (10%) 2.789 (2%) 90 0

Werkgelegenheid 1.000 800 600 400 200 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

57

Top 3 Sectoren werkgelegenheid 2010 1. Onderwijs 2. Industrie 3. Financiële instellingen

2014 345 126 51

2018 187 80 52

2020 149 81 75

99 67 29

De belangrijkste sector op dit terrein is het Onderwijs, vanwege de school Bouwmensen. Doordat scholieren ook worden meegeteld als werkzame personen fluctueert de werkgelegenheid in deze sector. De industrie trekt langzaamaan weg van het terrein. Daarnaast zitten er een heel aantal kleine bouw- en garagebedrijfjes.

58

Kogerveld Zuid Het is ingewikkeld het noordelijke deel van dit binnenstedelijke bedrijventerrein te transformeren naar gemengd woon-werkgebied vanwege de hoogspanningsleiding die door het gebied loopt, en de milieucontouren van Gerkens Cacao. Hier kan dan ook gedacht worden aan het behouden en ontwikkelen van economische functies. Het zuidelijke deel van het terrein (ten zuiden van de spoorlijn) kan getransformeerd worden naar woningbouw. Ook hier moeten (ondersteunde) economische functies niet vergeten worden. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werk gebied Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein - in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformeren 13 ha 1 ha 3.2 2010: 114 - 2020: 159

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

36.490 (12%) 4.415 36.104 (11%) 3.955 36.433 (12%) 4.539

Bedrijven Kantoor Overig 28.542 3.203 4.745 (3%) 748 (7%) 230 (72%) 3.437 28.572 2.787 4.745 (1%) 428 (3%) 90 (72%) 3.437 28.613 2.619 5.201 (3%) 762 (13%) 340 (66%) 3.437

Werkgelegenheid 600 500 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

59

Top 3 Sectoren werkgelegenheid 2010 1. Industrie 2. Gezondheids- en welzijnszorg 3. Advisering, onderzoek en overige specialistische zakelijke dienstverlening

2014 74 73 29

2018 89 80 63

2020 129 117 49

131 218 25

Op dit bedrijventerrein zijn naast de industrie ook sectoren vertegenwoordigd die minder snel te verwachten zijn op een bedrijventerrein waardoor dit een gemengd bedrijventerrein is. De Gezondheidszorg is vertegenwoordigd vanwege de nabijheid tot het ziekenhuis.

60

Krommenie Oost – Visserspad en Noordervaartdijk

Ontwikkelrichting: gemengd woon-werk gebied Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen Krommenie-Oost Aantal vestigingen Noordervaartdijk N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Aan de Noordervaartdijk staan verschillende omvangrijke bedrijfspanden waar verschillende bedrijven in hebben gezeten. Hiervan moet alleen Klinkenberg nog verplaatst worden om woningbouw mogelijk te maken. Er zijn plannen voor de bouw van ongeveer 300 woningen. De ontsluiting van het terrein is slecht, de enige toegangsweg is de smalle Noordervaartdijk. Op het Visserspad zit meer kleinschalige bedrijvigheid. De kwaliteit van het terrein is redelijk slecht en er is sprake van verrommeling. Onder andere vanwege het grote aantal eigenaren zal transformatie zeer geleidelijk gaan.

Bedrijventerrein - in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformeren 6,5 ha 1,5 ha 3.2 2010: 35 - 2020: 33 2010: 14 - 2020: 41

Score 25% 50% 33% 18% 8%

Krommenie-Oost/Visserspad Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

12.215 (11%) 1.371 12.545 (9%) 1.190 12.653 (11%) 1.396

Bedrijven Kantoor 11.828 (12%) 1.371 12.158 (10%) 1.190 12.266 (11%) 1.396

Overig 271 0 271 0 271 0

116 0 116 0 116 0

61

Noordervaartdijk Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

37.113 11.002 34.292 0 36.720 (2%) 780

Bedrijven Kantoor 36.770 11.002 33.949 0 36.377 (2%) 780

343 0 343 0 343 0

Werkgelegenheid 300 250 200 150 100 50

Krommenie-oost Noordervaartdijk

0

Krommenie Oost/Visserspad is een kleinschalig gemengd bedrijventerrein waar de traditionele sectoren als Industrie en Vervoer en opslag een minimale rol spelen. Er zitten hier wat bedrijfjes in de zakelijke diensten, gezondheidszorg en overige dienstverlening. Op de Noordervaartdijk zitten nog een aantal industriële bedrijven.

62

Noorddijk Bedrijventerrein wat getransformeerd wordt naar woningbouwlocatie met beperkte economische functies. Transformatie Brokking loopt, hier worden op dit moment woningen gebouwd. Meneba zit op dit moment in de planfase. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werk gebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Bedrijventerrein – in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformeren 6 ha 0 ha 4 2010: 22 - 2020: 15

Score 13% 50% 42% 18% 8%

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

Bedrijven 18.816 0 18.816 0 18.555 0

Winkels 17.806 0 17.806 0 17.545 0

1.010 0 1.010 0 1.010 0

63

Werkgelegenheid 300 250 200 150 100 50 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

De werkgelegenheid op het terrein is de afgelopen jaren teruggelopen door het afbouwen van de activiteiten van Meneba en bijbehorende afname van de werkgelegenheid. Er zijn nu onder andere nog een aantal kleine industriële bedrijven en kleine Groothandels gevestigd.

64

Oostzijde Bedrijventerrein aan de Oostzijde Zaandam. Een deel van het terrein zijn behouden blijven als bedrijventerrein, maar ook zullen verschillende bedrijven verdwijnen. Bedrijventerrein is dus deels in transitie. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werk gebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein – in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Gedeeltelijke transformatie 1 ha 0 ha 4 2010: 13 - 2020: 21

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

20.896 (16%) 3.393 20.492 (18%) 3.598 20.492 (18%) 3.598

Bedrijven Kantoor Overig 17.055 973 2.868 (7%) 1.239 (100%) 973 (41%) 1.181 16.925 973 2.594 (8%) 1.647 (100%) 973 (38%) 978 16.925 973 2.594 (8%) 1.647 (100%) 973 (38%) 978

Werkgelegenheid 150 100 50 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Gemengd terrein met nadruk op industrie en Groot- en detailhandel; reparatie van auto’s.

65

Oud-Zaandijk Bedrijventerrein wat langzaamaan transformeert naar gemengd woon-werkgebied. Het gebied rond brouwerij de Hoop is een goed voorbeeld van binnenstedelijk mengen. Bij vertrek van Ardagh Metal Packaging zal dit gebied verder transformeren naar gemengd gebied. AAK, gelegen in het noordelijk deel van het terrein, heeft geen plannen om deze locatie te verlaten. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werk gebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein – in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Gedeeltelijke transformatie 2 ha 0 ha 4.1 2010: 28 - 2020: 37

N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Score 19% 50% 58% 9% 8%

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

11.016 0 11.057 0 10.932 0

Bedrijven Kantoor 9.905 0 9.905 0 9.905 0

Overig 315 0 315 0 315 0

796 0 837 0 712 0

66

Werkgelegenheid 100 80 60 40 20 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

De industrie speelt een steeds kleinere rol op dit bedrijventerrein. Er is nu onder andere een bierbrouwerij gevestigd.

67

Touwlagerstraat/Zuiddijk Locatie aan de randen van Inverdan. Onderdeel van perspectief Centrum Oost. Dit was vroeger een bedrijventerrein waar onder andere een drukkerij gevestigd was. Nu is het een menging van bedrijvigheid, detailhandel en woningen. Ontwikkelt zich langzaam naar een gemengde woon-werkomgeving. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werk gebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Bedrijventerrein – in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformatie 2 ha 0 ha 3 2010: 26 - 2020: 43

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

6.640 0 6.623 0 6.725 (2%) 102

Bedrijven Kantoor 3.072 0 3.072 0 3.174 (3%) 102

Winkel 846 0 829 0 829 0

2.722 0 2.722 0 2.722 0

Werkgelegenheid 200 150 100 50 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

68

Top 3 Sectoren werkgelegenheid 2020 1. Groot- en detailhandel; reparatie van auto’s 2. Bouwnijverheid 3. Gezondheids- en welzijnszorg

66 39 31

69

Zuideinde – Dubbelebuurt Bedrijventerrein wat langzaamaan verkleurt naar gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie. Het is wel van belang hier nog economische functies te behouden. De Dekamarkt is voor langere tijd gesloten geweest vanwege een ingestorte garage. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werk gebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak

Bedrijventerrein – in transitie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformatie met oog voor belang economische functies 4 ha 0 ha 3.1 2010: 57 - 2020: 68

Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

36.432 (17%) 6.261 29.374 (15%) 4.441 26.440 (17%) 4.549

Bedrijven 21.462 (13%) 2.734 21.254 (12%) 2.628 18.356 (15%) 2.736

Kantoren Winkels 7.007 7.963 (26%) 1.813 (22%) 1.714 7.007 1.113 (26%) 1.813 0 7.007 1.077 (26%) 1.813 0

Werkgelegenheid 600 500 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

70

Top 3 Sectoren werkgelegenheid 2020 1. Groot- en detailhandel; reparatie van auto’s 2. Financiële instellingen 3. Industrie

177 17 8

71

Blooksven/Smitsven Gemengd woon-werk gebied waar boven bedrijven gewoond wordt. Er zijn een aantal sportscholen en autobedrijven in het gebied. Kan in deze vorm behouden blijven. Startersterrein omgeven door woningbouw Poelenburg

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Gemengd woon-werkgebied/informele locatie Gemengd woon-werkgebied/informele locatie Handhaven en beheren 0,6 ha 0 ha 2 2010: 16 - 2020: 22

N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Score 50% 50% 50% 18% 0%

Omvang en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

4.102 (5%) 185 4.770 (4%) 200 4.714 (19%) 390

Bedrijven Kantoren Winkels 2.511 1.591 0 (12%) 185 3.179 1.591 (6%) 200 0 3.034 1.591 (7%) 200 (12%) 190

0 0 0 0 89 0

72

Werkgelegenheid 140 120 100 80 60 40 20 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

De toename in de werkgelegenheid op dit terrein komt voornamelijk door de sector onderwijs. Zo is bijvoorbeeld het bestuursbureau van Zaans Primair hier gevestigd. Daarnaast zijn er een aantal autobedrijven en bedrijven in de dienstverlening en sport hier gevestigd. Deze sectoren zijn ook verantwoordelijk voor de toename in het aantal bedrijven.

73

Breedweer Gemengd woon-werkgebied wat niet langer als bedrijventerrein in gebruik is. Bedrijven worden verplaatst en hier komen woningen voor in de plaats. Flentrop zal waarschijnlijk op deze locatie blijven zitten. Een aantal autobedrijven moet nog worden verplaatst om de transformatie te kunnen voortzetten. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werkgebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Gemengd woon-werkgebied/informele locatie Gemengd woon-werkgebied/informele locatie Doorgaan met transformatie 2 ha 1 ha 3.1 2010: 28 - 2020: 42

Voorraad en Leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

4.783 (11%) 506 4.783 (22%) 1.032 4.783 (39%) 1.852

Bedrijven Kantoren 2.986 (17%) 506 2.986 (35%) 1.032 2.986 (62%) 1.852

Overig 63 0 63 0 63 0

1.734 0 1.734 0 1.734 0

Werkgelegenheid 200 150 100 50 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

74

Krommenieërpad Was vroeger een bedrijventerrein maar is nu getransformeerd naar gemend woonwerkgebied. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werkgebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Verder transformeren 1 ha 0 ha 3.1 2010: 23 - 2020: 22

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

Bedrijven 2.827 (2%) 50 2.777 0 2.777 0

Winkels 2.441 0 2441 0 2441 0

386 (13%) 50 336 0 336 0

Werkgelegenheid 100 80 60 40 20 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

75

Noordeinde Voornamelijk braakliggend terrein aan de Zaanoever van Wormerveer wat getransformeerd gaat worden naar een woningbouwlocatie met beperkte economische functies. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werkgebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformeren 4 ha 0 ha 2 2010: 17 - 2020: 16

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

3.991 0 3.991 0 3.991 (79%) 3.167

Bedrijven Kantoor 3.232 0 3.232 0 3.232 (98%) 3.167

Overig 548 0 548 0 548 0

211 0 211 0 211 0

Werkgelegenheid 140 120 100 80 60 40 20 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

Het terrein bestaat voor een deel uit onbebouwd terrein waar woningen ontwikkeld gaan worden. Daarnaast bestaat het uit bedrijvigheid langs het Noordeinde. Content Gordijnenatelier is halverwege 2019 verhuisd naar de Kikkertweg wat een daling in de werkgelegenheid heeft veroorzaakt. 76

Overtuinen Omvangrijk terrein aan de provinciale weg. Wordt in zijn geheel getransformeerd naar gemengd woon-werkgebied. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werkgebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformatie 5 ha 0 ha 3.2 2010: 20 - 2020: 22

N-EER Analyse Stec Groep Indicator Werkgelegenheid & economie Marktwaarde & dynamiek Ruimtelijke kwaliteit & bereikbaarheid Ruimtelijke randvoorwaarden Organisatorische randvoorwaarden

Score 13% 33% 42% 9% 8%

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

21.565 (28%) 6.015 21.435 (23%) 4.826 22.540 (18%) 4.069

Bedrijven Kantoor Overig 19.788 1.678 (30%) 6.015 0 19.658 1.678 (25%) 4.826 0 19.658 2.783 (21%) 4.069 0

99 0 99 0 99 0

Werkgelegenheid 500 400 300 200 100 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

77

PWN Voormalige PWN locatie waar de afgelopen jaren verschillende culturele en maatschappelijke functies hebben gezeten. Deze locatie wordt in de toekomst getransformeerd naar een gemengd woon-werkgebied. Terrein is in eigendom van ZVH. Aan de Vaartdijk staan een aantal woonwerkunits, die als voorbeeld kunnen dienen voor andere woon-werklocaties. Ontwikkelrichting: gemengd woonwerkgebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak

Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformatie van culturele/maatschappelijke locatie naar woon-werkgebied 2 ha 1 ha 3.2 2010: 5 - 2020: 10

Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen Voorraad en leegstand Stand 1 juni 2019 Bedrijven BVO Leegstand

2.219 0

Werkgelegenheid 140 120 100 80 60 40 20 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

78

Zuideinde – Westzaan Voormalig bedrijventerrein wat de afgelopen jaren langzaamaan is getransformeerd naar een gemengd woon-werkgebied. De bedrijvigheid die er nog zit zijn voornamelijk kleine mkb-ers en zzp-ers. De komende jaren worden verschillende nieuwe woningen aan het gebied toegevoegd. Ontwikkelrichting: gemengd woon-werkgebied

Kenmerken terrein Type locatie in 2020 Toekomst locatie Aanpak Omvang/Oppervlakte Vervangingsvraag Maximale Milieucategorie Aantal vestigingen

Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Gemengd woon-werkgebied/informele werklocatie Transformatie voortzetten 2 ha 0 ha 4 2010: 26 - 2020: 33

Voorraad en leegstand Totaal Stand 1 mei 2018 Stand 1 juni 2019 Stand 1 mei 2020

BVO Leegstand BVO Leegstand BVO Leegstand

Bedrijven 6.393 0 5.855 0 6.279 (7%) 415

Overig 5.995 0 5.457 0 5.457 0

398 0 398 0 813 (51%) 415

Werkgelegenheid 120 100 80 60 40 20 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020

79

Consultaties Strategie bedrijventerreinen.

1) BVNM, Dick Dekker 2) OVVZ, Vincent van Vliet en Herm Niesten 3) HoogTij 4) Gezamenlijke reactie Plabeka 5) Pim Sanders – grondbedrijf Amsterdam 6) ORAM Amsterdam 7) Projectbureau Noordzeekanaalgebied 8) Cees Jan Pen, 9) Erik Louw 10) Gerrie Reusink, gebiedsmanager Maak midden.

Naast deze partijen is de strategie voor consultatie aangeboden aan: VNO/NCW, AWVN, bedrijvenvereniging Assendelft Noord ABIN, Rabobank en haven Amsterdam. Van deze partijen is geen reactie ontvangen.

80

Dick Dekker, voorzitter Belangenvereniging Molletjesveer Noorderveld. Compliment voor de visie. Goed dat Zaanstad aandacht geeft aan de bedrijventerreinen als belangrijke plek om te werken. Het gebied van de BVNM (Molletjesveer en Noorderveld) geeft werk aan enige duizenden mensen. Het is belangrijk om bedrijventerreinen te behouden. Deze terreinen horen bij de Zaanse traditie. Alleen we moet de dingen die op die terreinen gebeuren omvormen. Het zijn niet alleen terreinen om te werken maar ook terreinen om te leren. Hier moeten de werknemers van de toekomst worden opgeleid, geschoold in nieuwe banen. Een gemeenschap als een bedrijventerrein kan daar een belangrijke rol in spelen. Daar waar het ene bedrijf tekorten heeft aan mensen kan het overschot van het andere bedrijf daar mogelijk een oplossing voor bieden. Dat zou toch geweldig zijn. En we moeten zorgen voor de mensen. Mensen dit buiten de boot vallen omdat ze ziek zijn of dat er iets anders aan de hand is. Dit is de WOZ van een bedrijventerrein. Om dit verder uit te bouwen zouden we graag het instrument van het Lokaal gebruiken om deze WOZ aanpak te versterken en uit te bouwen. En goed dat er aandacht is voor duurzaamheid. BVNM werkt met Saenz als aparte rechtspersoon aan de verduurzaming van het terrein door een eigen energiemaatschappij op te richten. Dit is zeer succesvol maar wel een kwestie van lange adem.

Wij hebben parkmanagement en dat loopt best goed. Wel zouden we dit parkmanagement verder willen professionaliseren en digitaliseren. Daar denken we graag over mee. OVZZ – Ondernemersvereniging Zaanstad Zuid. Vincent van Vliet en Herm Niesten. OVZZ is in 2019/ 2020 gevormd uit de bedrijvenverenigingen BIA Achtersluispolder en Zaandelta. OVZZ vertegenwoordigt de bedrijventerreinen Westerspoor, Zuiderhout, Achtersluispolder, Hembrug, Houthavenkade, Westzanerdijk en Zilverland. Aantekeningen uit het gesprek. Goed dat er een strategie komt voor de terreinen want aandacht voor de belangen van de bedrijven is de laatste jaren gemist. Ervaren veel onduidelijkheid over de ontwikkelingen Achtersluispolder. Dit zorg ervoor dat de ondernemers met de hakken in het zand gaan staan als er overleg is met de gemeente. Daarnaast zorgt de onduidelijkheid vanuit de gemeente voor een investeringsstop bij de bedrijven en op het terrein. Dringend beroep op de gemeente om in 2021 een route aan te geven waarlangs de transformatie van de Achtersluispolder gaat verlopen. Verder belangrijk om aandacht te geven aan:  Versterking van de organisatie van OVZZ gezamenlijk met de gemeente  Betere communicatie over de veranderingen op Achtersluispolder.  Duidelijkheid over behoud van Balkenhaventerrein als Industriegebied.

 Stimulering van parkmanagement nieuwe stijl  Samenwerking met Green Business Club – leren van Saenz. Ontwikkelingsbedrijf Havengebied Westzaan OHW – Hendrik Visser Reactie in de tekst van de strategie weergegeven. Deze zijn verwerkt. Plabeka gezamenlijke reactie Gezamenlijke reactie vanuit de MRA gemeenten – werkgroep Plabeka  Complimenten voor de nota en de heldere strategie.  Zorg over de terugloop van het areaal aan bedrijventerrein in Amsterdam en Zaanstad.  Deze terugloop vraag een verdere duiding in MRA verband, verstedelijkingsstrategie en Noordzee Kanaal gebied.  Uitgiftetempo in andere gemeenten is ook erg hoog, terwijl er bijvoorbeeld aan grote logistieke warehouses nog maar weinig ruimte geboden wordt.  Wees alert om het regionaliseren van de bedrijventerreinen in Zaanstreek Waterland. Hier moet echt voor een gezamenlijke aanpakt gekozen worden.  Jammer dat de Achtersluispolder juist transformeert. Dit terrein vormt een belangrijke economische schakel tussen Zaanstad en Amsterdam. Van belang om hier op de economische functies te blijven drukken.  Wat komt er in de plaats voor alle getransformeerde binnenstedelijke terreinen.

81

 

Goed dat niet alleen voor een kwantitatieve aanpak wordt gekozen maar dat ook de kwaliteit van de terreinen wordt meegenomen. Wat betekent de terugloop van bedrijventerrein voor de werkgelegenheid

Pim Sanders Grondbedrijf Amsterdam: Ik heb de strategie gelezen en in vind het stuk helder van opzet. Belangrijk aspect is dat ook rekening wordt gehouden met wat er in regionaal verband speelt. Ik zie inderdaad veel paralellen met de situatie op de Amsterdamse bedrijvenmarkt.

82

Oram Amsterdam, Els Huis in ’t Veld Ambities In de conceptstrategie wordt gesteld dat Zaanstad voldoende ruimte wil creëren en behouden voor bedrijven en bedrijvigheid. De aanleiding van de strategie lijkt echter vooral woningbouw te zijn, waar werkgelegenheid, de economie en bedrijventerreinen ondergeschikt aan zijn. Door de schaars beschikbaar zijnde ruimte is kiezen onvermijdelijk, dat is evident. Maar ambities op het gebied van economie en werkgelegenheid zouden net zo zwaar moeten wegen als woningbouw. Ruimte voor werk is en blijft cruciaal. Zeker in een tijd die economisch onzeker is, waar werkgelegenheid op het spel staat en waarin we het ons niet kunnen veroorloven om bepaalde sectoren, die ondanks alles veelal stabiel doordraaien, geen zekerheid te bieden. Bovendien zou behoud van banen voor praktisch opgeleiden een doel moeten zijn. Dit wordt in het stuk genoemd, maar we missen de urgentie in de uitvoering. Dit zou toegevoegd kunnen worden. Hoogstedelijke woon-werkgebieden Het mengen van wonen en werken is bij bepaalde vormen van bedrijvigheid gemakkelijker dan bij andere. Zo stelt de conceptvisie. Dat er boven een advocatenkantoor appartementen gebouwd kunnen worden lijkt bijvoorbeeld een vrij voor de hand liggende conclusie. Vaak is dit onderscheid echter minder gemakkelijk te maken.

Bovendien kan het bouwen van woningen naast reeds bestaande bedrijven nu wellicht mogelijk zijn op papier, maar wil een bedrijf in de toekomst uitbreiden of verduurzamen. Dit betekent dikwijls een verandering van milieucategorie en/of toenemende mobiliteitsbewegingen van goederen of mensen. Hier wordt in de strategie te weinig aandacht aan besteed, zeker gezien het hoge aantal bedrijventerreinen waar op dit moment een transformatie naar woon-werk gebieden geambieerd wordt. Bovendien heeft het verleden ons geleerd dat vaak te gemakkelijk wordt gedacht over het combineren van wonen en werken. Het Hembrugterrein is hier een goed voorbeeld van. Op dit moment is de gemeente Zaanstad met (o.a.) de bedrijven in Westpoort en ORAM in gesprek over het concept masterplan dat is opgesteld voor toekomstige woningbouw in het gebied. Het is daarbij belangrijk om aandacht te besteden aan overlast in de breedste zin van het woord. Naast geluid, stof en geuroverlast betekent dit ook een verantwoorde keuze naar welke type gebouwen met een nietwoonfunctie wel dichter bij bedrijven gebouwd mogen worden. Bijvoorbeeld een hotel, waar mensen niet wonen, maar wel overnachten en dus ook overlast zullen ervaren. Dit zorgt net zo goed voor onzekerheid bij bedrijven.

Voldoende ruimte voor bedrijven met een hoge milieucategorie en/of nautische functie in de regio Zaanstad geeft aan middels regionale samenwerking te willen bouwen aan een goed klimaat voor bedrijven. Met als resultaat voldoende ruimte voor bedrijvigheid, een diverse economie en inclusieve arbeidsmarkt. Regionale samenwerking is hierin essentieel, zeker voor bedrijven met een hoge milieucategorie en/of bedrijven die een nautische functie hebben. Gemeenten bieden, vaak ingegeven door woningbouwambities, steeds minder ruimte aan deze bedrijven. Dat is op meerdere terreinen problematisch. Allereerst omdat wanneer alle gemeenten in hun bedrijventerreinenstrategie naar de regio wijzen, dit type bedrijvigheid zonder regionale afstemming en aanbod zich nergens meer kan vestigen. ORAM constateert dat nu dikwijls naar een regionale oplossing wordt gewezen, terwijl regionale afstemming op dit onderwerp nog niet tot nauwelijks concrete gebieden aanwijst waar deze bedrijven zich kunnen vestigen. Daarnaast speelt dit type bedrijvigheid vaak een grote rol in verduurzaming. Dikwijls wordt er naar deze bedrijven gekeken als batterij voor de stad en de uitvoerder van ambities op het gebied van circulariteit. Deze activiteiten vragen vaak niet alleen om meer milieuruimte, maar ook om fysieke ruimte. De implicaties hiervan dringen vaak nog onvoldoende door.

Eenvoudig wijzen naar een regionale oplossing is dan ook wat kort door de bocht. Het stuk zou hier meer richting moeten geven en concretere oplossingen bieden. Alleen door een inschatting en visualisering van de regionale ruimtelijke en economische ambities van de komende decennia kan enigszins worden bepaald welke ruimte gemeenten moeten reserveren voor dit type bedrijvigheid. Zolang die cijfers er nog niet zijn, is het onverstandig hier uitspraken over te doen of op grote schaal bedrijventerreinen die plaats bieden aan deze bedrijven te transformeren. Biedt bedrijven zekerheid en wees betrouwbaar

83

Een goed vestigingsklimaat bestaat voor een groot gedeelte uit het bieden van zekerheid. Hoe belangrijk dit is laat het eerder genoemde voorbeeld van het Hembrugterrein zien. Bedrijven zijn vaak bereid om met de gemeente in gesprek te treden, maar merken te vaak dat hun zorgen niet serieus genoeg worden genomen. ORAM heeft mede daarom vorig jaar de publicatie ‘werken aan een nieuw Amsterdam’ uitgebracht. Daarin vragen we aandacht voor voldoende geschikte bedrijventerreinen, lichten we onze visie toe op waar wonen en werken gecombineerd kan worden, maar ook waar je dat beter niet kunt doen. Het meest interessant is denk ik welke stappen je volgens ons moet doorlopen als overheid en bedrijfsleven om hierover op een constructieve wijze te spreken. Op p.51 staat overigens een interessante tabel met type bedrijvigheid, bijbehorende milieucategorie, ervaren hinder, ruimtelijke ordeningsvoorwaarden, meerwaarde, kansen en investeringshorizon. Mogelijk is het rapport al bekend bij jullie, zo niet dan vind je het bijgevoegd aan dit bericht.

84

Projectbureau Noordzeekanaalgebied IJmuiden, 8-9-2020 Betreft: Reactie op Strategie Bedrijventerreinen gemeente Zaanstad, concept

Via het Plabeka-overleg, hebben wij het concept van de Strategie Bedrijventerreinen Zaanstad ontvangen. Wij hebben met belangstelling het rapport gelezen en geven in deze brief onze opmerkingen. We kijken uit naar de deelstrategie, dat bij jullie nog in de maak is, over het Zaanse deel van het Noordzeekanaalgebied. -

-

-

-

De strategie sluit aan op onze visie NZKG in de zin dat ook hier melding wordt gemaakt van ontstane tekorten tussen 2035 – 2040, dan wel al vanaf 2030 of zelfs vanaf 2025-2027 (afhankelijk van de groeivarianten). De strategie dient als beleidscontour en input voor de omgevingsvisie NZKG en Verstedelijkingsstrategie (pag. 6). Lijkt ons prima, als het maar geen blauwdruk is. Er moet wel gezamenlijk worden gekeken naar oplossingen voor tekorten, die kun je niet over de schutting gooien. Opvallend is dat de gemeente niet meer wil kijken naar bouwen in groene randen, maar uitsluitend binnen de bestaande contouren van de bebouwde stad, met een grote rol voor transformatiegebieden van bestaande werklocaties/bedrijventerreinen. Heel positief (en eigenlijk ook datgene wat het projectbureau al wilde doen, maar destijds is afgewezen) is dat er wordt voorgesteld om een regionale strategie uit te werken om ruimte te creëren voor bedrijven waarin vervangings- en uitbreidingsvraag vanuit deelregio’s wordt gekoppeld aan beschikbare locaties en ambities en of dus het areaal in de MRA moet worden uitgebreid. Hierin is nog niet melding gemaakt van een noodzakelijke koppeling van de ruimte voor de energietransitie en circulaire economie die in dit gebied ook ruimte vragen. Hierbij wordt wel nadrukkelijk als uitgangspunt gebruikt: wij willen een “inclusieve stad”, met menging woon/werken.

Oplossing voor de vervangingsvraag komt dan in de regio te liggen. Het is nog maar de vraag of die vervangingsvraag gefaciliteerd kan worden in de regio. In het NOVINZKG zullen deze vraagstukken aan de orde komen. De duurzaamheidsopgaven op bedrijfsterreinen worden genoemd, maar niet uitgewerkt. Op pagina 10, wordt voor Hoogtij geschreven dat er per jan 2019 nog 40,5 ha beschikbaar is, waarvan nat 15 ha. Deze cijfers kloppen niet met onze RI-monitor, die gecheckt is door Jan Nijman van de gemeente. De cijfers die in de strategie zijn genoemd kloppen in totalen ook niet. Op pagina 20 wordt de RI-monitor wel genoemd als instrument om uitgifte van terreinen te volgen. Jammer genoeg zijn de cijfers niet overgenomen of gecorrigeerd (RImon: uitgeefbare kavels: 65,7 waarvan 16,9 kade en 48,8 niet-kade, vorig jaar: 74,1ha, waarvan 7 ha kade uitgegeven en 1,4 niet-kade) Wij stellen voor om hierover nog even bilateraal contact te hebben. Er is in de aandeelhoudersvergadering van de De Ron (regionale ontwikkelingsmij NZKG) afgesproken dat voor de verplaatsing van bedrijven uit de Achtersluispolder een deel (7 ha) van Hoogtij is gereserveerd. Het gebied is een van de weinige gebieden met een hoge milieucategorie (5.1). Onduidelijk is of de te verplaatsen bedrijven ook daadwerkelijk een hoge milieucategorie hebben. Anders wordt dit segment nog schaarser in de regio.

Later in het rapport ( pag. 13) staat vermeld dat de vervangingsvraag van de Achtersluispolder 28-40 ha zal bedragen. 85

-

Op pagina 12 wordt de suggestie gedaan om in de RI-monitor, bedrijventerreinen te kwantificeren die in onbruik zijn geraakt en mogelijk weer opgenomen kunnen worden. Dit aspect is in de RI-monitor tot nu toe niet meegenomen. De gemeente zegt dit nu niet te kunnen kwantificeren. Als wij dit mee willen nemen, dan zouden de gegevens wel van de gemeente afkomstig moeten zijn. - Op pagina 16 wordt, naast Houtrakpolder, o.a. Wijkermeerpolder genoemd als uitbreiding areaal bedrijventerrein. In de verstedelijkingsstrategie MRA is dit gebied bestempeld als overloopgebied wateropvang. Het is van belang om hierover zorgvuldig met de regio te communiceren, omdat dit bij diverse partijen gevoelig ligt. - Interessant is de inzet van een intensiverings-scan op bedrijventerreinen. Dit zou ook voor het overig NZKG ingezet kunnen worden als instrument. - In de planning (pag. 25) wordt aangegeven “regionale samenwerking” : versterking samenwerking in NZKG en Waterland en MRA (plabeka): gestart. Hebben wij een versterking van de samenwerking of wordt bedoeld dat deze samenwerking wordt voortgezet? Wij hopen onze opmerkingen verwerkt kunnen worden. Bij vragen kunnen jullie natuurlijk altijd contact opnemen. Veel succes met de voortgang. Met vriendelijke groet, Namens het projectbureau Noordzeekanaalgebied, Anneke Been, Els van der Hulst

86

Eindhoven, 31-8-2020 Aan:

Wethouder de heer Hans Krieger cc gemeenteraad Zaanstad

Van:

dr. Cees-Jan Pen, Lector de Ondernemende Regio Fontys Hogescholen

Betreft:

Reactie concept strategie bedrijventerreinen Zaanstad

Geachte raad, Graag geef ik een beknopte reactie op de voor de stad belangrijke concept bedrijventerreinenstrategie Zaanstad. Ik ben verheugd dat Zaanstad werkt aan een dergelijke visie. Helaas moet ik erkennen dat ik op basis van de conceptvisie mij nog grotere zorgen maak over ruimte voor ondernemerschap in Zaanstad en het daaraan gekoppelde dreigend verlies aan meer kwetsbare banen. Ondernemend Zaanstad heeft baat bij een meer lange termijn visie en duidelijkheid over de toekomst van bedrijventerreinen. In de praktijk blijkt dat op vele plekken de ruimte voor economische activiteit en bedrijventerreinen, door vooral de eenzijdige nadruk op de woningnood, onder te grote druk staat. Daarbij komt dat het sociaal-economisch belang van bedrijventerreinen wordt onderschat en ook beheer, onderhoud en handhaving niet de prioriteit krijgt die het zou moeten krijgen. Gelukkig zie ik in de visie hoopvolle uitspraken over het werkgelegenheidsbelang, dat de basis op bedrijventerreinen op orde moet zijn en de gemeente erkent dat ook zij aan zet is. Er moet gewoon fatsoenlijk beheer, onderhoud en handhaving zijn en ondernemers moeten zich organiseren via professioneel parkmanagement mede gefinancierd door ondernemersfondsen.

In mijn ogen mag de visie dwingende uitspraken doen, alles op alles te zetten dat er een professionele ondernemersorganisatie komt voor liefst alle bedrijventerreinen. Ik snap dat er bestuurlijke scherpe keuzes moeten worden gemaakt en de ruimte schaars is. Zaanstad kiest duidelijk voor het open houden van het unieke landschap en niet verder bebouwen van groene randen. Dit zijn heldere en terechte duurzame verstedelijkingsambities. Duidelijk is ook de prioriteit ligt op het realiseren van 20.000 woningen en pas daarna op werkgelegenheid en economische structuurversterking. In mijn ogen zouden dit zeker nu veel bedrijven en banen onder druk staan, meer gelijkwaardige doelstellingen moeten zijn. Als relatieve buitenstaander mis ik hierbij wel de visie en context waar Zaanstad denkt deze 20.000 te gaan bouwen en waarom nog meer bedrijventerreinen moeten transformeren inclusief locaties in de regio voor uit te plaatsen bedrijven. Ik zou de gemeente willen uitdagen nader in te gaan op de erg algemene zin in de aanleiding dat de economie verandert. Hierbij denk je aan de impact van de huidige crisis, dreigende tweedeling op de arbeidsmarkt en stijgende werkloosheid, maar ook de versnelde digitalisering, reshoring en ook de grote ruimtelijke en milieu-impact van de circulaire economie.

Welke terreinen huisvesten relatief veel banen voor lager en middelbaar opgeleiden? Waar is ruimte voor meer industriële werkgelegenheid? Op welke terreinen moet extra ruimte ontstaan voor het faciliteren van de circulaire economie? Velen zullen het eens zijn dat de timing om deze bedrijventerreinvisie op te stellen prima is. Juist nu is een herbezinning op de bedrijventerreinen en een nieuwe strategie voor de nog beschikbare ruimte voor economische activiteiten op bedrijventerreinen, noodzakelijk. Het verwoorde doel van de bedrijventerreinstrategie is helder: “doel van de strategie is om binnen de bredere ontwikkeling van de stad, voldoende ruimte te creëren en te behouden voor bedrijven en werkgelegenheid, zodat Zaanstad een diverse economie houdt met een inclusieve arbeidsmarkt, en duurzaam aantrekkelijk is voor ondernemers. Dit willen we bereiken in nauwe samenwerking met de gemeenten in Zaanstreek Waterland en de Metropoolregio Amsterdam”. Toch mis ik naast het echt concreet maken van de term voldoende ruimte tevens de lokale en regionale overzichten van aanbod en vraag. De bedrijventerreinenmarkt is een regionale markt en oplossingen moet je regionaal regelen. De visie spreekt zich hier onvoldoende over uit.

Dit geldt ook voor het overzicht van de huidige terreinen, de omvang, de vaak te matige kwalitatieve staat van deze terreinen, het aantal en type banen op deze locaties inclusief de vestiging van meer industriële en zogenaamde stuwende bedrijven. Zeker meer industriële bedrijven zorgen ook voor banen in andere sectoren. Dit aspect ontbreekt nog in de visie en bij de beschrijving over het belang van bedrijventerreinen. In het licht van voorgaande is de constatering dat “Uit de data-analyse blijkt dat veel van de bedrijven in principe te combineren zijn met wonen” voor mij te algemeen en de verkeerde insteek. Binnen de gemeente Amsterdam en Havenstad en de noordelijke IJ-oevers in het bijzonder wordt ook op dit type bedrijven ingezet. Is er wel vraag en markt naar zoveel van dit type bedrijven die in een gemengde omgeving kunnen functioneren? Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat ten behoeve van de grote druk op snel en veel woningen bouwen wel erg makkelijk wordt gedacht over functiemenging op 87

bedrijventerreinen. Het is mooi dat wordt gesteld dat er kans ligt ‘om bedrijvigheid en werkgelegenheid te behouden in de nieuwe gemengde gebieden zoals de Achtersluispolder, Hembrugterrein en een aantal binnenstedelijke bedrijventerrein’, maar voor sommige bedrijven is het een bedreiging of zelfs einde van de huidige locatie. Waaruit bestaat de cryptische term ‘in principe’ bij combineren met wonen en werken? Welk type bedrijven leent zich eigenlijk niet voor combineren met wonen en wat voor bedrijven zijn dit ook qua omvang, aantal en type banen? Niet alleen reshoring, maar ook de ontwikkeling naar een meer circulaire economie vraagt juist om meer milieuruimte. De in de regio hoge woningbouwambities staan momenteel op gespannen voet van de regionale circulaire ambities. In de nota wordt het volgende gesteld over de omvang van het bedrijventerreinareaal: “In Zaanstad was tot 2015 het totale areaal aan bedrijventerrein 720 hectare. Vanaf 2015 lopen het aantal hectares bedrijventerrein door transformaties terug. Anno 2019 is het areaal geslonken tot 665 hectare. Van de totale Zaanse werkgelegenheid bevindt zich ongeveer 35% op bedrijventerreinen. Daarmee herbergen de bedrijventerreinen ongeveer 21.000 banen. Er resteert, als geplande ontwikkelingen plaatsvinden, nog 467 hectare aan bedrijventerrein.

Hierbij zijn de gedeeltelijke transformatie van Zuiderhout (naar detailhandel) en HoogTij (justitiële inrichting) niet meegerekend”. Graag zou ik gerustgesteld willen worden hoe voorgaande zich verhoudt tot de ontwikkeling van banen op andere locaties en wat voor type banen dit zijn. Juist op bedrijventerreinen is relatief meer lager opgeleid werk gevestigd. Daarnaast zorgen bedrijven op bedrijventerreinen vaak ook voor banen bij bedrijven elders. Ik lees hier in de nota weinig over. Dat geldt ook voor de positie van de terreinen in de zogenaamde Kanaalzone binnen het Amsterdamse havenindustrieel complex en de ontwikkelingen aan de overkant van het kanaal. Concluderend bevat de concept strategie bedrijventerreinen Zaanstad in mijn ogen onvoldoende waarborgen te zorgen voor de door het stadsbestuur beoogde behoud van een diverse economie met een inclusieve arbeidsmarkt, die duurzaam aantrekkelijk is voor ondernemers. Hopelijk levert mijn input een bijdrage te zorgen voor een meer evenwichtige en duurzame balans tussen wonen en werken binnen de stad. Met vriendelijke groet Dr. Cees-Jan Pen

88

Dr. Erik Louw TU Delft, afdeling Management in the build environment/ grondbeleid Dr. Erik Louw, universitair docent + bewoners van Zaanstad. Leuk om zo iets te kunnen zeggen vanuit mijn vakgebied over mijn eigen leefomgeving (ik woon in Zaandam vlak bij Aris van Broekweg). Ik heb de strategie gelezen en kom een bekende problematiek tegen. Doordat er geen nieuwe bedrijventerreinen meer mogen worden aangelegd en oude terreinen worden getransformeerd krimpt de voorraad bedrijventerreinen. De geprognosticeerde vraag kan daardoor niet meer geaccommodeerd worden. Probleem met de huidige prognoses (vraag ramingen) is echter dat de modellen die hiervoor worden gebruikt, gevuld worden met parameters (kengetallen) die ontstaan zijn door een jarenlang relatief ruim aanbod van bedrijventerreinen (er was geen incentive voor intensief ruimtegebruik). Ik kan niet nagaan of de ramingen die jullie gebruiken aan dit euvel lijden, maar acht het wel waarschijnlijk. Waarom is dit belangrijk? Uit de strategie blijkt dat Zaanstad een beleid te gaan voeren waardoor bedrijventerreinen veel intensiever gebruikt zullen worden. Als dat beleid succesvol is, zal dat moeten leiden tot een vraagdaling (ten opzichte van de raming waarin oud beleid zit), waardoor het tekort aan bedrijventerreinen kleiner zal zijn als het nu lijkt uit de cijfers (tabel op pagina 15).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10060926/1