Document · PDF

1.b Rapport 'Kinderen in nood' (Geredigeerd)

Raadscommissie 13 oktober 2026, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 5: Ingekomen stukken73.540 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 10

Deze | tabel | laat | zien dat | van | de kinderen 1 | 4 | Zi | 29 | 399 | 1756 | 2331 er in | die in 2024 | uit de gezinnen | COA-opvang | zijn vertrokken, 2 | 159 | 404 | 418 | 830 | 1529 | 1566 | 2.308 | kinderen | tweemaal | of vaker | hebben | moeten | verhuizen | van 3 | 57 | 92 | 175 | 387 | 601 | 417 | opvangplek | naar | opvangplek; | 140 | kinderen | in gezinnen | zijn vijf keer | of vaker | verhuisd. | Voor | alleenstaande | kinderen | geldt | dat | 687 4 | 33 | 35 | 73 | 122 | 257 | 185 kinderen | die in 2024 | uit de | asielopvang | van | het | COA | vertrokken, 5 | 10 | 12 | 15 | 62 | 99 | 89 twee | COA- of meer | keer | verhuisden | tijdens | hun | verblijf | in de 6 | 0 | le) | 5 | 35 | 34 | 38 | opvang. | 269 | alleenstaande | kinderen | moesten | meer | dan | drie | keer 7 | 0 | 2 | le) | 7 | 15 | 9 | van | opvangplek | veranderen. 8 | (o) | 0 | 1 | 1 | 10 | [e) 9 | 0 | le) | 0 | 3 | 2 | 4 10 | 0 | 0 | 0 | 1 | 6 | le) 157 | Opvangrichtlijn, | artikel 18 en artikel 24 stellen ‘veranderingen | in de verblijfplaats | van minderjarigen | worden | tot het strikt noodzakelijke | minimum | beperkt’.

| QuickScan | naar | de leefomstandigheden | van kinderen | in de (nood)opvang, | 20 juni 2022. Kinderen | in nood, | september | 2026 | | H3 De | veiligheidsrisico's | voor | kinderen | in de | noodopvang | 77 Conclusie: risico’s in de noodopvang De Onderzoeksraad stelt vast dat de inzet van noodopvang situaties creëert waardoor er veiligheidstekorten bestaan voor kinderen. Deze constatering berust zowel op de eigen bezoeken aan opvanglocaties als op signalen en eerdere publicaties van andere betrokken organisaties. De omstandigheden in de noodopvang voldoen veelal niet aan de eisen die gesteld worden in de Europese Opvangrichtlijn , en zijn niet in overeenstemming met de verplichtingen die zijn opgenomen in het 161 Kinderrechtenverdrag. Als gevolg daarvan worden kinderen structureel blootgesteld aan veiligheidsrisico’s. Op alle zes besproken risicogebieden (huisvesting , autonomie en privacy , sociale omgeving , persoonlijke ontwikkeling , medische zorg en stabiliteit) ziet de Onderzoeksraad veiligheidsrisico’s: De noodopvang biedt geen veilige , kindvriendelijke fysieke leefomgeving. De privacy van kinderen in de noodopvang wordt structureel onvoldoende gewaarborgd en hun autonomie en zelfbeschikking staan onder zware druk. Hierdoor kunnen kinderen niet rekenen op een veilige , voorspelbare en menswaardige leefomgeving.

Dit heeft mogelijk schadelijke gevolgen voor hun mentale veiligheid. Kinderen in de noodopvang leven in omstandigheden die de Onderzoeksraad kenmerkt als sociaal onveilig. Daarnaast lopen zij het risico om in hun directe leefomgeving blootgesteld te worden aan fysiek geweld , seksueel geweld (inclusief grensoverschrijdend gedrag en misbruik) of de dreiging daarvan. De toegang tot onderwijs is voor kinderen in de noopopvang niet gewaarborgd. Onderbrekingen van hun onderwijstraject door frequente verhuizingen komen regelmatig voor en verstoren de continuïteit van onderwijs. Dit vormt een risico voor de mentale ontwikkeling van kinderen. Als gevolg van de inzet van noodopvang hebben kinderen een vergroot risico op gezondheidsschade. Het recht van elk kind 162 op de hoogst haalbare gezondheidsstandaard wordt ondermijnd door de slechte leefomstandigheden in de noodopvang , de lange verblijfsduur op tijdelijke noodlocaties en de vele verhuizingen. Bij het plaatsen van (medisch) kwetsbare kinderen wordt onvoldoende rekening gehouden met specifieke opvangbehoeften en leefomstandigheden. De inzet van noodopvang creëert situaties waarin kinderen veel moeten verhuizen. De Onderzoeksraad constateert dat zij hierdoor geen vastigheid hebben en geen toekomstperspectief , wat negatieve gevolgen heeft voor hun gevoelens van stabiliteit en houvast.

161 Zie referentiekader voor een verdere uitwerking van de artikelen uit de Opvangrichtlijn en het Kinderrechtenverdrag. 162 Het Kinderrechtenverdrag (artikel 24) stelt dat elk kind heeft recht op de best mogelijke gezondheid en op gezondheidszorgvoorzieningen. Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 78 3. 3 Specifieke situatie van alleenstaande kinderen in de noodopvang Zoals hierboven beschreven worden zowel alleenstaande kinderen als kinderen die met hun ouder(s) in de noodopvang verblijven geconfronteerd met veiligheidstekorten op alle zes veiligheids factoren. Voor alleenstaande kinderen komen daar nog specifieke risico’s bij , die rechtstreeks voortvloeien uit hun positie als niet begeleide minderjarigen. Omdat zij zonder ouder of wettelijke vertegenwoordiger naar Nederland komen , zijn zij extra afhankelijk 163 van goede opvang en begeleiding. De Jeugdwet Hierdoor komt de kwaliteit van de pedagogische , juridische en sociaalemotionele begeleiding van alleenstaande kinderen structureel onder druk te staan. Uit interne documenten die de Onderzoeksraad heeft ingezien blijkt dat voogden met een caseload van 18 kinderen , het aantal kinderen voor wie ze 165 2023 verantwoordelijk waren , zagen oplopen tot 28 kinderen.

Tegelijkertijd ziet de Onderzoeksraad dat betrokken professionals zich sterk inzetten voor de begeleiding van alleenstaande kinderen , vaak onder hoge druk en in wisselende omstandigheden. bepaalt dat zij recht hebben op passende voogdij , juridische bescherming en pedagogische begeleiding. Juist wat betreft deze essentiële vormen van bescherming schiet de noodopvang vaak tekort , waardoor de toch al kwetsbare situatie van alleenstaande kinderen nog kwetsbaarder wordt. Gebrek aan continuïteit Risico’s voor begeleiding en jeugdbescherming Tijdens het onderzoek kreeg de Onderzoeksraad signalen dat de inzet van noodopvang de begeleiding en bescherming van alleenstaande kinderen onder druk zet. Het voortdurende op en afschalen van opvangplekken en het telkens openen en sluiten van noodlocaties vormen belangrijke risico’s. De instabiliteit die daardoor wordt veroorzaakt , verstoort het begeleidingsproces 164 en maakt het voor voogden van Nidos , Op een noodopvanglocatie voor alleenstaande kinderen bestond lange tijd onzekerheid over de verlenging van de tijdelijke opvang. Ook de bezetting schommelde daar herhaaldelijk , tussen veertig tot tachtig kinderen. Het plots openen of opschalen van een locatie leidde ertoe dat in korte tijd veel kinderen moesten worden begeleid ; het sluiten van locaties betekende dat personeel werd verplaatst of opnieuw moest worden geworven.

In periodes van hoge instroom bleek het daardoor moeilijk om alle kinderen voldoende individuele aandacht , opvolging en continuïteit te geven. COAmedewerkers en trajectbegeleiders op scholen moeilijk om kinderen duurzaam te ondersteunen. Begeleiders geven in de interviews aan dat de continue veranderingen zorgen voor pieken en dalen in de werkdruk en regelmatig leiden tot personele wisselingen. 163 De Jeugdwet regelt jeugdbescherming en de uitvoering van voogdijtaken. De voogdij van alleenstaande minderjarige kinderen die asielaanvragen in Nederland is toegewezen aan stichting Nidos. 164 Amv krijgen een jeugdbeschermer van het Nidos toegewezen die de voogdij over hen uitoefenen. Jeugdbeschermers worden ook wel ‘voogden’ benoemd. 165 De stijgende caseload van zowel amvbegeleiders van het COA als van jeugdbeschermers bij Nidos is daarnaast ook gerelateerd aan personeelstekorten en wervingsproblemen bij het Nidos en het COA als gevolg van de krappe arbeidsmarkt (zie bijv. Stichting Nidos. Jaarverantwoording Nidos 2022 ; Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Jaarverslag 2023). Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 79 kinderen | die | in korte | meerdere | keren | waren | verhuisd. | Door tijd deze | verhuizingen | vielen | belangrijke | steunfiguren | telkens | weg.

Door knelpunten in de continuïteit van opvang en begeleiding is het risico groot dat voogden en COAmedewerkers onvoldoende zicht hebben op de individuele situatie van alleenstaande kinderen. Hierdoor kunnen belangrijke signalen over hun mentale welzijn , over gevoelens van onveiligheid , suïciderisico’s of mogelijke vormen van uitbuiting , misbruik of mensenhandel minder snel worden opgemerkt en opgevolgd. Toezichthouders concludeerden al eerder in rapportages dat de inzet van noodopvang het risico op onvoldoende zicht op en bescherming van alleenstaande kinderen verhoogt. Zo concludeert de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) in juli 2025 dat Nidos onvoldoende zicht heeft op de veiligheid en continuïteit van begeleiding van alleenstaande kinderen in de noodopvang. De IGJ constateert onder andere dat de aandacht voor veiligheid in de begeleiding ‘vooral reactief’ en ‘versnipperd’ is. Ook de Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen spreekt over de hogere risico’s voor kinderen die in de crisis of noodopvang verblijven. Het gebrek aan toezicht en de slechtere voorzieningen maken kinderen kwetsbaarder en vergroot hun kans om slachtoffer te worden van 170 misbruik of mensenhandel. Deelconclusie De inzet van noodopvang belemmert de begeleiding en jeugdbescherming van alleens taande kinderen.

Vlaardingerbroek | , Opgroeien | doe | je samen. | Bouwen | aan | een | stevige | pedagogische | basis. | Nederlands Jeugdinstituut. | 2022. https://www. | nji. nl/kennis/pedagogischebasis/watishetmodelvanbronfenbrenner Kinderen | in nood | , september | 2026 | | H3 | De | veiligheidsrisico's | voor | kinderen | in de | noodopvang | 82 geïntensiveerd , wat het risico op mentale en/of fysieke schade vergroot. In paragraaf 3. 2 hebben we al kort gezien hoe verschillende onveiligheden op elkaar inwerken. Zo zagen we hoe de som van omstandigheden in de noodopvang , zoals het gebrek aan privacy , rust en stabiliteit , een belemmering vormt voor het realiseren van het recht op onderwijs. De Onderzoeksraad sprak kinderen die weliswaar fysiek een plek op school hadden , maar door vermoeidheid , slechte voeding , gebrek aan een rustige plek om huiswerk te maken of voortdurende onzekerheid over hun toekomst nauwelijks tot leren kwamen (zie paragraaf 3. 2. 4). Ook zagen we dat kinderen in de noodopvang vanwege het gebrek aan veilige , kindvriendelijke ruimtes voor ontspanning en spel , én de dreiging van grensoverschrijdend gedrag en geweld , vaak dagen doorbrengen op de (kleine) gezinskamer (zie paragraaf 3. 2. 3).

Tenslotte stelde de Onderzoeksraad , in navolging van eerdere bevindingen van de 173 , dat de ondermaatse leefomstandigheden fysieke en mentale IGJ gezondheidsklachten in de hand werken (zie paragraaf 3. 2. 5). De volgende casus van Maysoen en haar vriendinnetjes illustreert hoe de opeenstapeling van onveiligheden doorwerkt in het alledaagse leven van kinderen en hun ontwikkelingskansen ingrijpend ondermijnt. 173 Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd , Uitkomsten toezicht asielopvang 2024. Het risico op blijvende gezondheidsschade vereist nu verbetering voor de meest kwetsbare asielzoekers , p. 2. Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 83 Leven tussen de schotten en haar vriendinnetjes (geanonimiseerd) _—_ ‘Als ik me aankleed, wil ik niet het gevoel hebben dat iemand me bekijkt. Ik ben vijftien. Ik wil daar niet aan hoeven denken. We het over iets wat gevoelig ligt, en toen hoorden we de buurman zeggen dat hij ons kon horen. Ik schaamde me heel erg en ik voelde me opgelaten. Het doet pijn dat ik niet eens met mijn Dan moet je ook honderd keer per dag op en neer naar het toilet. Heb je gezien hoe ver dat is? Alsof ik van mijn huis naar het huis van mijn opa loop. Zo ver is het!’ B As je wit douchen, dan ziet de hele opvang jou wanneer je de douche uitloopt. Dan moet ik mijn hoofddoek op natte haren dragen.

Mijn vader zei een keer toen ik een pyjamabroek droeg: ‘de volgende keer trek je normale kleding aan als je naar beneden gaat, want iedereen ziet je. De broek zat een beetje strak. Maar het was een pyjamabroek! Moet ik dan een spijkerbroek aantrekken na het douchen? Er is helemaal geen privacy hier” D (geanonimiseerd) met-schotten-gecreëerde leefruimtes verblijven in een grote zool (15) is de oudste, B 2) de jongste. | en (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) [DB zijn beste vriendinnen. Ze hebben elkaar ongeveer anderhalf (geanonimiseerd) moeder kan praten zonder dat iemand het hoort! Ik zat een keer op mijn bed en plotseling zag ik het hoofd van een man boven het schot verschijnen. Het was een lange man dus hij kon me zien zitten jaar geleden in de opvang leren kennen. Soms, wanneer ze op mijn bed. Als ik me aankleed, wil ik niet het medebewoners zien verhuizen, zitten ze samen te dromen over gevoel hebben dat iemand me bekijkt. Ik ben hmm de spullen die ze gaan kopen wanneer ze een huis krijgen. Alle vijftien. Ik wil daar niet aan hoeven denken! ‘Mijn broertje wil zijn vijf de meiden hebben talent voor taal (Engels, Nederlands, Turks en Arabisch). tanden niet poetsen, (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)il later advocaat worden, of make-up (B ‘ij delen een kamer met onze vader. Hoe kunnen we ons dan omkleden?’ B: Mijn vader wist dat ik ongesteld was.

Ik schaamde (geanonimiseerd)artist. B wi als plan B ook graag make-up artist worden als omdat hij ervan moet (geanonimiseerd) het haar niet lukt om arts te worden. De Onderzoeksraad sprak de meiden tijdens een schoolvakantie, in een lege zijkamer in de me erg. Het was de eerste keer dat hij ermee walgen. Eén toilet is opvang waar ze verblijven. werd geconfronteerd BB edere keer als ik (geanonimiseerd) In voor meer dan dertig ongesteld ben, vind ik een grote bloedplek op mensen!’ ongesteldheid is, maar ik kan niet elke keer midden ii OBD. k veen hier nu ruim anderhalf jaar en ik droom van een plafond en van muren in mijn kamer. Ik wil niet dat iemand (geanonimiseerd) het beddengoed. Ik weet dat het gewoon de iets hoort als ik met mijn moeder praat. Gisteren hadden we in de nacht die hele afstand naar het toilet lopen. Kinderen in nood, september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 84 (geanonimiseerd) ‘Mijn vader is ziek en heeft het heel erg benauwd. We slapen zegt dat hij er niet naar toe wil en hij wil zijn alleen naar het toilet en terug. Zij gaat niet samen op éen kamer tussen de schotten. Ik wilde laatst de tanden niet poetsen, omdat hij ervan moet naar beneden om te eten, of om iets te doen; deur opendoen zodat hij frisse lucht zou kunnen krijgen, maar walgen. Je moet er ook van walgen.

Eén toilet soms eet zij helemaal niet, om maar niet naar dat mocht niet. ‘Dit zijn de regels’ zeggen ze. Ik heb vijf dagen is voor meer dan dertig mensen!’ beneden te hoeven. Mijn ouders verwijten niet gegeten en niet geslapen omdat ik me zorgen maakte, zichzelf dat ze haar hier hebben gebracht. het ging heel slecht met hem. Hij moest huilen en ’s nachts | ‘Mijn zus blijft de hele dag in bed, vanaf Mijn vader vraagt zich af: ‘Wat heb ik met haar zei hij tegen mij: ‘Als er iets met mij gebeurt, let dan goed op het moment dat ze wakker wordt tot het gedaan?’ je broertje’ Dat zal ik nooit vergeten. Waarom moet ik dat van moment waarop ze gaat slapen. Zij gaat mijn vader horen?’ on ‚ _ ‘Wij leven in de viezigheid. Naast de locatie ligt een boerderij, mn. Mijn broertje wordt ‘s nachts ook benauwd wakker. Hij (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) wil alleen maar ademhalen en frisse lucht binnenkrijgen. Er is daar ruikt het beter dan hier. geen lucht, er is geen raam’. mm ”s Zomers sterven we van de hitte en in de winter sterven we van de kou. | ‘Vorige winter hebben we de bedden tegen elkaar gezet wegens de kou ‘s nachts, maar dat mocht niet. Dat kan niet, zeiden ze, iedereen heeft een eigen bed. Wat hebben zij daarmee te maken?’ (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) ‘Als ik me aankleed, wil ik niet het gevoel hebben dat iemand me bekijkt. Ik ben vijftien.

Ik wil daar niet aan hoeven denken. B ij leven in de viezigheid. Naast de locatie ligt een boerderij, daar ruikt het beter dan hier: MR: soms weigert (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) mijn broertje om naar het toilet te gaan en plast hij in zijn Figuur 38: Privéruimte voor vijf personen afgescheiden door schotten zonder plafond (bron: foto genomen door een broek, omdat het toilet ver lopen is en het daar erg stinkt. Hij kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Kinderen in nood, september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 85 De casus van BEW en haar vriendinnen illustreert de moge- lijke gevolgen van de opeenstapeling van veiligheidstekorten, waaronder slechte huisvesting, gebrekkige hygiëne, gebrek aan privacy en onvoldoende nachtrust. De casus laat zien hoe tekorten op verschillende risicogebieden op elkaar inwerken en elkaar wederzijds versterken op een manier die schadelijk kan zijn voor de gezondheid van opgroeiende kinderen. Verblijft een kind bijvoorbeeld in een overvolle opvanglocatie met weinig privacy, onvoldoende nachtrust en beperkte toegang tot onderwijs, dan drukt dat zwaarder op het mentale en emotionele welzijn dan wanneer het kind met slechts een van deze tekorten te maken heeft.

Omgekeerd geldt dat positieve factoren, zoals de mogelijk- heid om onderwijs te volgen, negatief beïnvloed kunnen worden door de leefomstandigheden in de noodopvang. (geanonimiseerd) Langdurig verblijf in noodopvang Naarmate kinderen in de noodopvang langer worden blootgesteld aan de opeenstapeling van bepaalde veiligheidstekorten, kunnen de schadelijke gevolgen voor hen ernstiger zijn”’* De Onderzoeksraad constateert dat, hoewel noodopvang bedoeld is als tijdelijke oplossing, kinderen (en volwassen) er in de praktijk maanden of zelfs jaren verblijven (zie tabel 1 in paragraaf 2.3). De Onderzoeksraad sprak op meerdere locaties bijvoorbeeld met kinderen die al ruim een jaar tot soms wel twee jaar op één of meerdere locaties in de noodopvang wonen. Ook Men haar vriendinnen, beschreven in bovenstaande casus, verblijven al anderhalf jaar in de noodopvang. Daarnaast sprak de Onderzoeksraad kinderen die al een verblijfsvergunning hadden en tijdens hun hele asielprocedure in het noodopvangnetwerk (geanonimiseerd) verbleven, zonder ooit in een regulier asielzoekerscentrum te zijn geplaatst. Een kind dat maandenlang in een overvolle noodopvang verblijft, zal vaak weinig privacy, veel geluidsoverlast en regelmatig een sociaal onveilige omgeving ervaren. Die combinatie kan op zijn beurt weer bijdragen aan een gebrekkige nachtrust, concentratie- problemen en een verhoogd stressniveau.

In combinatie met bijvoorbeeld beperkte toegang tot school en het ontbreken van buitenschoolse activiteiten kunnen de effecten van een langdurig verblijf in de noodopvang leiden tot schade aan het mentale welzijn en een schadelijke impact hebben op de ontwikkeling van een kind. Hoewel het in eerste instantie ging om tijdelijk overleven tot er een plekje in een regulier asielzoekerscentrum (azc) beschikbaar zou zijn, is er nu sprake van langdurig opgroeien in omstandigheden die hier niet voor zijn bedoeld en er niet voor zijn ingericht. Ook minder acute, sluimerende veiligheidsrisico's wegen door in het dagelijks leven, wanneer kinderen maanden tot zelfs jaren doorbrengen in structureel onveilige omstandigheden. Grote verschillen tussen locaties — recht op gelijke behandeling De Onderzoeksraad constateert dat de leefomstandigheden op verschillende noodopvanglocaties sterk kunnen verschillen. Sommige locaties bieden goede voorzieningen en directe toegang tot onderwijs of medische zorg, terwijl andere locaties dat niet kunnen garanderen. Op sommige locaties is vooral het gebrek aan privacy en de kwaliteit van de huisvesting een probleem, terwijl op andere locaties de dreiging van fysiek of seksueel geweld een hogere tol eist in het dagelijks leven van kinderen. 174 Van der Kuil, Marjolein. Structuur, steun en stabiliteit.

Kinderen | in nood | , september | 2026 | | H3 De | veiligheidsrisico's | voor | kinderen | in de | noodopvang | 87 4 Analyse structurele inzet van noodopvang In de voorafgaande hoofdstukken is uiteengezet hoe kinderen die opgroeien in de asielnoodopvang structureel geconfronteerd worden met veiligheidstekorten. Juist de opeenstapeling van deze veiligheidstekorten , bijvoorbeeld op het gebied van huisvesting , autonomie en persoonlijke ontwikkeling , maakt het langdurige verblijf in de noodopvang onveilig voor kinderen. Hoewel betrokken partijen zoals het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) , Nidos en gemeenten zich al jarenlang inzetten voor een goede opvang van kinderen die asiel hebben aangevraagd , is er nog geen sprake van structurele verbetering van de situatie van kinderen in noodopvanglocaties. In dit hoofdstuk bespreken we waardoor de geconstateerde veiligheidstekorten voor kinderen in de noodopvang bestaan. tekorten constateert de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat de betrokken overheden handelen alsof de problemen met de opvang capaciteit in de asielketen een voortdurende crisis betreffen. In paragraaf 4. 2 wordt besproken hoe crisislogica het opvang stelsel langdurig in zijn greep houdt. 4.

1 Systemische tekorten De Onderzoeksraad constateert dat er verschillende systemische 180 tekorten bestaan , die ertoe leiden dat kinderen worden opge vangen op onveilige noodopvanglocaties. Zo doen uitvoerende partijen concessies op het gebied van veiligheid onder druk van de schaarste aan opvangplekken. Daarnaast ontbreekt zicht op de veiligheids situatie op opvanglocaties , worden normen en kaders los gelaten , is er in de beleidsvorming maar beperkt aan dacht voor de veiligheid van kinderen en is er weinig ruimte voor structurele verbetering. Deze systemische tekorten worden hieronder uitgewerkt. Deze veiligheidstekorten zijn niet incidenteel ; ze komen voort uit een opvangsysteem dat al jaren onder druk staat door de grote schaarste aan opvangplekken. Daarom zijn de betrokken overheden en het COA genoodzaakt om langdurig onveilige nood opvang in te zetten. In paragraaf 4. 1 worden de systemische tekorten besproken. Op basis van de analyse van de systemische 180 Met ‘systemische tekorten’ refereert de Onderzoeksraad aan tekortkomingen die voortkomen uit de manier waarop het systeem als geheel is ingericht en functioneert. Op basis van een systeemanalyse zijn verschillende factoren geïdentificeerd die bijdragen aan de inzet van onveilige noodopvang voor kinderen.

Deze analyse beschouwt het asielopvangstelsel als een dynamisch en complex geheel , waarin structurele knelpunten leiden tot langdurig gebruik van noodopvang en de daarmee samenhangende onveiligheid. De methode van systemische analyse is verder uitgewerkt in Bijlage A Onderzoeksverantwoording. Kinderen in nood , september 2026 | H4 Analyse structurele inzet van noodopvang 88 4. 1. 1 Acceptatie van concessies op het gebied van veiligheid Concessies op tijdelijke basis Al jaren is de schaarste aan geschikte opvangplekken groot. Uit gesprekken die de Onderzoeksraad voerde , blijkt dat de sterke focus op en de prioritering van het aantal bedden een uitwerking heeft op veel beslissingen van het ministerie en het COA. Omdat de mogelijkheden om opvangplekken te creëren vaak beperkt zijn , geven geïnterviewden aan dat zij vaak het gevoel hebben dat ze een keuze moeten maken tussen ‘geen opvang of slechte opvang’. De medewerkers van het Ministerie van Asiel en Migratie en het COA die de Onderzoeksraad sprak , zien het accepteren van opvangplekken van lagere kwaliteit als een noodzakelijk middel om te zorgen dat mensen niet buiten hoeven te slapen , zoals gebeurde in de zomer van 2022. Dat is iets wat de betrokken overheidsorganisaties koste wat kost willen voorkomen. Een voorbeeld hiervan gaat over een hotel dat mogelijk zou worden ingezet voor de opvang van alleenstaande kinderen.

Het COA beoordeelde de noodopvanglocatie aanvankelijk als ongeschikt , onder meer vanwege het ontbreken van gemeen schappelijke binnen en buitenruimtes. Ondanks deze negatieve beoordeling voelde het COA zich genoodzaakt om het hotel een week later toch opeens te openen als nood opvanglocatie voor tachtig kinderen , vanwege een dringend tekort aan opvang plekken voor alleenstaande kinderen. Het COA moest daardoor akkoord gaan met het openen van een locatie waar gemeenschappelijke ruimtes (binnen én buiten) ontbraken. Bovendien voelde het COA zich gedwongen om akkoord te gaan met het feit dat er geen toegang tot onderwijs zou zijn voor deze groep kinderen. De gemeente stelde vanwege het lerarentekort niet in staat te zijn om onderwijs te kunnen regelen voor deze doelgroep , wat in strijd is met zijn recht op onderwijs. Bij het openen van noodopvanglocaties handelen betrokken partijen vaak vanuit de noodzaak om op zeer korte termijn bedden te creëren. Opvanglocaties die niet voldoen aan alle normen en kaders van het COA (zie ook paragraaf 4.1.3) , gaan onder druk toch open , om tijdelijk te zorgen voor extra onderdak. Locatiemanagers vertellen de Onderzoeksraad dat zij bij het openen van nieuwe opvang steeds vaker genoegen moeten nemen met lagere standaarden die de leefbaarheid van bewoners onder druk zetten.

Het idee dat een noodopvanglocatie slechts een korte periode wordt ingezet en bedoeld is om mensen voor een beperkte tijd op te vangen , verantwoordt voor partijen (zoals het COA , het Ministerie van Asiel en Migratie en gemeenten) het gegeven dat – ‘tijdelijk’ wordt afgeweken van bestaande wet en regelgeving. Om noodopvang te kunnen realiseren , moet het COA geregeld tegemoetkomen aan eisen die gemeenten stellen. Gemeenten worden regelmatig geconfronteerd met weerstand onder inwoners. Om daaraan tegemoet te komen , stellen zij soms voorwaarden aan de doelgroepen die ze wel of niet willen opvangen binnen de gemeentegrenzen. Vaak komen deze doelgroepbeperkingen erop neer dat gemeenten wel gezinnen met kinderen willen onderbrengen , maar geen alleenstaande mannen. Vanwege de grote schaarste aan opvangplekken ziet het COA zich genoodzaakt om met dergelijke beperkingen akkoord te gaan. Het COA geeft echter de voorkeur aan een ‘evenwichtige samenstelling met verschillende doelgroepen’ op 181 locaties , omdat dit de leefbaarheid ten goede komt. 181 COA , Een COAlocatie openen , https://www. coa. nl/nl/eencoalocatieopenen [laatst geraadpleegd 16 april 2026].

190 | Meerdere | inspectiediensten | vroegen | gezamenlijk | de | staatssecretaris | van | JenV | bij brief | van | 19 april | 2023 | ‘Kinderen | in de | noodopvang | en | crisisnoodopvang’ | om het | toezicht | op | de | kwaliteit | van | voorzieningen | op | gemeentelijke | opvanglocaties | vast | te leggen. 191 | COA | , Infographic | - Inventarisatie | leef- | en | verblijfsomstandigheden | van | kinderen | en | alleenstaande | kinderen | (amv) | in de | asielopvang | van | het | COA | , september 2025 | (cijfers | uit deze | inventarisatie | zijn ook | gebruikt | in Hoofdstuk | 3). 192 | Zie | onder | andere | Kamerstukken | II 2024/25 | , 36 | 600 | XX , nr. 29 ; Kamerstukken | II 2024/25 | , 19 637 , nr. 3355. 193 | Kamerstukken | II 202526 | , 19 637 | , nr. 3474. 194 | Kamerstukken | , 20252026 | , 19 637 | , nr. 3491. | Verslag | van | een | Commissiedebat | , gehouden | op | 23 | september | 2025 | , over | Kinderen | in de | asielopvang. 195 | Analyse | Onderzoeksraad | van | opgevraagde | COAdata | naar | aanleiding | van | een | door | het | COA | uitgevoerde | enquête. | Zie bijlage | F voor | de | methodologische verantwoording. 196 | Kamerstukken | II 202526 | , 19 637 | , nr. 3474.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/4293/documents/79254