Document · PDF

1.b Rapport 'Kinderen in nood' (Geredigeerd)

Raadscommissie 13 oktober 2026, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 5: Ingekomen stukken73.540 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 10

Het gezin deelt meerdere hutten, verspreid over de gang. De hutten zijn klein, de bedden staan tegen elkaar en er is nauwelijks ruimte om te bewegen. In de nauwe gangen en gemeenschappelijke ruimten is het vrijwel voortdurend druk. Er zijn weinig plekken waar kinderen zich kunnen terugtrekken. (geanonimiseerd) De drukte op het schip leidt regelmatig tot frustraties onder bewoners. mm vertelt dat hij zich vaak onveilig voelt om over het schip of buiten op de kade rond te lopen. Regelmatig lopen de spanningen in de kantine op en leiden ze tot ruzies of opstootjes. B vere: ‘Er ontstaan veel ruzies, vooral in de eetzaal. Er was een tijd dat er dagelijks vechtpartijen waren! Er is constante spanning en het (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) gebrek aan overzicht geeft hem het gevoel dat er elk moment ‘iets kan gebeuren’. veer zich verantwoordelijk voor zijn zussen. Omdat hij hen zo min mogelijk alleen wil laten op het schip, brengt Li de meeste dagen door op zijn kleine kamer. Hoewel hij zich probeert te concentreren op schoolwerk, merkt hij dat de voortdurende onrust en het gebrek aan veilige, rustige plekken hem moe en prikkelbaar maken. (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Weroomt ervan om in een gewoon huis te wonen met zijn familie. (geanonimiseerd) Voor is het leven op het schip vooral een kwestie van gespannen afwachten.

Hoewel het gezin al te horen heeft gekregen dat zij in Nederland mogen blijven, is het nog onduidelijk wanneer zij van het schip af mogen. MR droomt ervan om in een gewoon huis te wonen met zijn familie, en als een gewone jongen naar school te gaan. (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Figuur 24: Deur van een hut op een grootschalig passagiersschip (cruiseferry) dat dienst doet als noodopvang (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Figuur 25: Het uitzicht op het vijfde dek van het passagiersschip (bron: Onderzoeksraad voor Veiligheid). (geanonimiseerd) | (15 jaar): (geanonimiseerd) en ‘Er wordt vaak gevochten en één keer werd er geslagen. Er was bloed. Ik was doodsbang; zoiets had ik nog nooit gezien in mijn leven. Het gebroken glas vloog naar ons toe. Sinds ik dat heb gezien, blijf ik altijd in de buurt van mijn familie. nn Sn ne De Onderzoeksraad vernam tijdens het onderzoek op noodopvang- ocaties verschillende verhalen over geweld of de dreiging van geweld, conflicten en (pogingen tot) suïcide. Kinderen, zoals. blijken veel incidenten van dichtbij mee te maken. Persoonlijke ervaringen, maar ook de verhalen die vaak nog lang blijven circuleren, moeten zij veelal verwerken zonder professionele begeleiding. Incidenten als de suïcide van een medebewoner drukken zwaar op het mentale welzijn van kinderen.

Geweld, of de dreiging van geweld, is een min of meer vast onderdeel van hun (geanonimiseerd) eefomgeving. Dat tast hun gevoel van veiligheid aan. Op grond van het Kinderrechtenverdrag en de Opvangrichtlijn is de overheid verplicht zich maximaal in te spannen om kinderen, ongeacht hun verblijfsstatus of opvangplek, te beschermen tegen alle vormen van lichamelijk en geestelijk geweld?! De Onderzoeksraad constateert dat deze beschermende bepalingen in internationale wetgeving door de overheid onvoldoende worden nageleefd. Kinderen in de bezochte noodopvanglocaties werden onvoldoende beschermd tegen risico's en liepen daardoor een grote kans om in aanraking te komen met verschillende gradaties van conflict en verbaal, fysiek of seksueel geweld. Fysiek geweld In gesprekken met de Onderzoeksraad vertelden kinderen in de noodopvang over wat zij op het vlak van geweld hadden meegemaakt. Ook vertelden zij over de indruk die circulerende verhalen over geweldsincidenten tussen medebewoners op hen maakten. Ouders uitten bezorgdheid over de veiligheid van hun kinderen omdat zij zagen dat dit geweld effect op hen had. Verschillende kinderen vertelden tijdens de photovoice gesprekken dat zij zich door de dreiging van geweld onveilig voelden en hun dagritme hadden aangepast, bijvoorbeeld door voortdurend in de kleine gezinskamer te zitten of nooit alleen rond te lopen.

Ouders gebruikten soortgelijke strategieën, en proberen hun kinderen te allen tijde te begeleiden naar de sanitaire voorzieningen. Conflicten, agressie en fysiek geweld komen niet uitsluitend voor in de noodopvang. Toch stelde de Onderzoeksraad tijdens het onderzoek vast dat een aantal risico-verhogende factoren kinderen in de noodopvang enerzijds kwetsbaarder maakt, en anderzijds de kans vergroot dat zij worden blootgesteld aan dergelijke vormen van geweld. Door de combinatie van ondermaatse leefomstandigheden, voortdurende spanning en het gegeven dat mensen dicht op elkaar leven, kunnen meningsverschillen en ruzies snel uit de hand lopen. Uit interviews met medewerkers en ouders blijkt dat conflicten vaak beginnen met onenigheid over triviale onderwerpen: klachten rond de 121 Het Kinderrechtenverdrag (artike! 19) verplicht staten om kinderen te beschermen tegen alle vormen van geweld, mishandeling en verwaarlozing. Kinderen in nood, september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 59 Het | ontbreken | van | veilige | en | voor | kinderen | gereserveerde (geanonimiseerd) | ruimtes | vergroot | de | kans | dat | kinderen | getuige | worden | van geweld.

_ Figuur 29: Voorlichtingsflyer op een noodopvang tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). Gebrek aan duidelijk meldpunt en nazorg Kinderen vertelden in gesprekken dat zij zich niet serieus genomen voelden op het moment dat zij bij professionals een melding deden over conflict, intimidatie of seksueel grensoverschrijdend gedrag. In gesprekken met de Onderzoeksraad gaven kinderen aan dat zij zich machteloos voelden. Ook lieten zij weten dat zij zich vaak niet hadden uitgesproken uit angst om de schuld te krijgen (victim blaming), of omdat zij bang waren om beperkt te worden bij het spelen en niet meer vrij zouden mogen rondlopen. Wanneer er geen sprake is van passende begeleiding of nazorg, blijven deze ervaringen op de achtergrond meespelen in het dagelijks functioneren van kinderen. De Onderzoeksraad stelt vast dat er op de bezochte opvang- locaties veelal geen specifiek meldpunt of vertrouwenspersoon voor kinderen aanwezig was. Deze bevindingen komen overeen met recente cijfers van het COA.

Analyses op basis van een enquête uitgevoerd door het COA in het voorjaar van 2025 laten zien dat op 47 procent van de noodopvanglocaties voor alleen- staande kinderen en op 37 procent van de locaties waar kinderen in gezinsverband verblijven structureel onvoldoende aandachts- functionarissen Huiselijk Geweld en Kindermishandeling aanwezig waren.?? De norm is dat er per locatie minimaal twee COA- medewerkers een opleiding hebben gevolgd om te handelen naar de meldcode ‘huiselijk geweld en kindermisbruik"! 130 Analyse Onderzoeksraad van opgevraagde COA-data naar aanleiding van een door het COA uitgevoerd enquête. Zie bijlage F voor de methodologische verantwoording. 131 Dit is een norm die het COA heeft vastgesteld en opgenomen in zijn Programma van Eisen (PvE).

Een ander knelpunt vormt het afstemmen van het aanbod op een groep kinderen die steeds verandert door dat bij onze leeftijd past en we slapen de hele dag op de veelvuldige verhuizingen. kamer. Ik bedoel, zelfs ons internet werkt niet goed. | (17 jaar), alleenstaand kind: (geanonimiseerd) Gebrek aan recreatieve, sociale en educatieve activiteiten ‘Ik zou graag meer activiteiten Naast het recht op onderwijs staat door de inzet van noodopvang hebben, en voor iedereen even veel. het recht van kinderen op sport, spel en ontspanning onder druk. Tijdens het onderzoek stelde de Onderzoeksraad vast dat Als ik bezig ben, vergeet ik de stress er in de noodopvang onvoldoende mogelijkheden zijn voor van het wachten.’ kinderen om zich te ontwikkelen en te ontplooien, om te spelen, te ontspannen en huiswerk te maken. De Onderzoeksraad constateert bijvoorbeeld een gebrek aan kindvriendelijke ruimten en speelvoorzieningen. UNICEF constateerde dit al eerder? Figuur 30: Prikbord met affiches Zowel kinderen als ouders vertelden dat kinderen zonder nuttige voor activiteiten en dagbesteding in een noodlocatie rondhingen, op gangen of mededelingen (bron: foto in gezinskamers. Het COA stelde in het voorjaar van 2025 vast genomen door een kind in het dat op 30 procent van de noodopvanglocaties geen wekelijkse photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). 142 Unicef.

Samenwerken aan kindvriendelijke opvang, februari 2024. Kinderen in nood, september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 68 Figuur 31 Pingpongtafel op het autodek van een passagiersboot die dienstdoet als noodopvanglocatie voor vijftienhonderd mensen (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). mm (15 jaar): (geanonimiseerd) _… ‘Vanwege deze plek ben ik gezakt voor mijn toets, omdat ik slecht eet en slecht slaap. […] Dit [de pingpongtafel op de foto] is het enige dat mij in staat stelt om het leven op dit schip te dragen, alle andere dingen zijn slecht. Het voelt alsof je in een gevangenis zit ns Kinderen in nood, september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang Figuur 32: Studieplek gecreëerd in een voormalige winkel op het schip (bron: foto genomen door een kind in het photovoice-project van de Onderzoeksraad voor Veiligheid). m (17 jaar): (geanonimiseerd) ‘Ook al zijn er veel mensen die naar je kijken, en is het er nooit echt stil, ik ga graag naar de studie- plekken op het schip om Nederlands te leren en huiswerk te maken. fo) © 3.2.5 Medische zorg Late medische opvolging | (geanonimiseerd) mm jaar)'® komt met zijn moeder, broertje en zusje aan in Nederland, waar zijn vader enkele jaren eerder naar toe kon vluchten.

Het jongetje heeft een complexe medische aandoening, waardoor hij een groei- en ontwikkelings- achterstand heeft opgelopen. Hij is hiervoor eerder al intensief behandeld. Na aankomst in Nederland verblijven mm en het gezin waarvan hij deel uitmaakt enkele weken op een aanmeldlocatie voor nareizigers, waar zij de officiële registratieprocedures moeten doorlopen. Omdat deze aanmeldlocatie pas recent geopend is, krijgt het gezin geen medische screening en ziet het geen arts. (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) De kinderarts signaleert dot gezondheidsschade heeft opgelopen, omdat hij niet tijdig medische zorg heeft gekregen. (geanonimiseerd) 143 Casus uit opgevraagde data van EKANN, signaleringen van ernstige Zo wordt | met het gezin overgeplaatst naar een noodopvang zonder dat zijn medische aandoening bekend is. Op de nieuwe opvanglocatie zoekt zijn moeder herhaaldelijk contact met de betrokken huisarts. Pas ruim vier maanden na aankomst in Nederland zict een kinderarts. (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Deze arts trekt aan de bel bij EKANN, het Expertisecentrum Kinderen en Adolescenten Nieuw in Nederland.“ De kinderarts stelt dat de dienstdoende arts op de noodopvanglocatie ernstige signalen gemist heeft over de gezondheid van | Ook signaleert zij dat dit jongetje gezondheidsschade heeft opgelopen, omdat hij niet tijdig medische zorg heeft gekregen.

Gezondheidsklachten als gevolg van de leefomstandigheden – extra druk op zorg Uit de gesprekken die de Onderzoeksraad voerde met ouders , kinderen en (zorg)professionals –onder wie huisartsen van GZA en jeugdgezondheidsartsen van de GGD – blijkt dat de leefomstandigheden in de noodopvang zwaar drukken op zowel de fysieke als de mentale gezondheid van opgroeiende kinderen. Artsen geven in interviews aan dat zij regelmatig kinderen zien met psychosociale of fysieke klachten die het gevolg zijn van de leefomstandigheden in de opvang , en bij wie geen duidelijk medisch ziektebeeld is vastgesteld. Het gaat om klachten als buikpijn of gewichtsverlies door gebrekkige voeding , hoofdpijn door benauwde kamers zonder daglicht of ventilatie , of angst en slapeloosheid door stress en onzekerheid. ’ Continuïteit onder druk door verhuizingen De vele verhuizingen van de ene noodopvang naar de volgende zetten niet alleen het recht van elk kind op onderwijs onder druk , maar ook de continuïteit van de zorg. Verschillende zorg professionals spraken daarover met de Onderzoeksraad. Zo vertelden artsen dat behandelingen soms werden uitgesteld , of dat er geen nieuwe datum werd afgesproken , omdat onduidelijk was hoelang een kind in een bepaalde regio zou verblijven.

Ouders en medewerkers vertelden dat frequente verhuizingen de toegang bemoeilijkten tot bepaalde medisch specialisten of gespecialiseerde GGZzorg , omdat een kind in een nieuwe regio opnieuw op een wachtlijst belandt. Het Expertisecentrum Kinderen en Adolescenten Nieuw in Nederland (EKANN) , dat kinderartsen adviseert en ernstige tekort komingen in de zorg signaleert , luidde in 2025 de noodklok. EKANN zag dat , wanneer kinderen met complexe aandoeningen een behandeltraject starten , zij deze behandeling vaak moeten onderbreken op het moment dat zij moeten verhuizen naar een andere (nood)opvang. Ze moeten dan opnieuw op de wachtlijst 151 en opnieuw starten met een behandeling , bij een andere arts. 151 Analyse van casussen gesignaleerd bij het Expertisecentrum Kinderen en Adolescenten Nieuw in Nederland (EKANN). 152 Analyse van casussen gesignaleerd bij het Expertisecentrum Kinderen en Adolescenten Nieuw in Nederland (EKANN). Kinderen in nood , september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang 72 Medische zorgen in de noodopvang mn (geanonimiseerd) | (15 jaar) woont met haar ouders en zus (19 jaar) in een containerwoning in de noodopvang. Haar zus heeft een chronisch medische aandoening. gelen van lezen; zij spaart haar wekelijkse leefgeld en koopt Nederlandstalige boeken. In de opvang heeft zij leren haken om zichzelf bezig te houden.

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) B eecer vertelt dat een medische specialist in het ziekenhuis een betere leefomgeving voor het gezin noodzakelijk achtte vanwege de ziekte van zus. Hij heeft echter geen verplaatsingsverzoek geschreven aan de locatiebeheerders. Volgens de moeder was de reden dat hij zich geen oordeel kon vormen, omdat hij nooit in de opvang was geweest. Tegelijker- tijd stellen ook de huisarts van GZA in het opvangcentrum en de medewerkers van de gemeentelijke opvanglocatie dat zij niet verantwoordelijk zijn voor een overplaatsingsaanvraag op basis van medische gronden, en wijzen volgens mmm moeder naar elkaar. Ondertussen verblijft het gezin al acht maanden in een containerwoning.®® (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Mere: ‘Om te douchen moeten we naar buiten. Lopen in de buitenlucht na het douchen is heel zwaar voor mijn zus. Die heeft een immuunziekte en heeft het zelfs in de zomer koud. Zij is altijd moe.” (geanonimiseerd) 153 TGO staat voor tijdelijke gemeentelijke opvanglocatie. Kinderen in nood, september 2026 | H3 De veiligheidsrisico's voor kinderen in de noodopvang Figuur 33: Een informatiebordje over de aanwezigheid van de huisarts van GZA op een noodopvanglocatie (bron: Onderzoeksraad voor Veiligheid). ox mm kampt met gezondheidsproblemen.

Ik hoop op een betere plek, maar ik Figuur 35: Foto van een Figuur 36: Foto van een lege maak me zorgen dat we worden overgeplaatst naar ergens noodopvanglocatie waar gezinskamer op een nood- waar het net zo erg is als hier. We horen mensen zeggen containerunits op een leegstaand opvanglocatie die binnen enkele dat we straks misschien in een tent moeten slapen, of dat terrein zijn geplaatst (bron: weken moet sluiten (bron: we op straat moeten leven totdat ze ons overplaatsen. Ik Onderzoeksraad voor Veiligheid). Onderzoeksraad voor Veiligheid). krijg daar veel stress van en mijn ouders ook. Ik heb last van mijn verstandskiezen, die doen veel pijn. Ik moet geopereerd worden, maar dat moet wachten tot na de verhuizing. ‘Veel kinderen die hier woonden zijn Misschien moeten we wel naar de andere kant van het land...’ al verhuisd. Ik weet niet wanneer wij Ik had een vriendinnetje hier, maar zij is overgeplaatst naar aan de beurt zijn, en waarheen wij een gewoon opvangcentrum. Daar kunnen ze koken en moeten verhuizen. Het wachten en de hebben ze een grotere kamer. Ze stuurt foto's en laat mij zien hoe blij ze is daar is. Haar moeder kookt voor hen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/4293/documents/79254