Document · PDF

04. Beleidsbegroting Gemeente Woudenberg 2023-2026.pdf

Raadscommissie 4 oktober 2022, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 9: Beleidsbegroting 2023 -202633.432 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Maatschappelijk effect 3 – Digitale dienstverlening waar mogelijk en persoonlijke dienstverlening waar nodig Wat willen we bereiken? Inwoners, bedrijven en organisaties verwachten (24/7) een beroep te kunnen doen op gemeentelijke dienstverlening via meerdere kanalen. Dit vraagt om een organisatie die klaar staat om beschikbare informatie en technische mogelijkheden aan te bieden. Met een voldoende informatiehuishouding kan de gemeente Woudenberg haar ambities (blijven) waarmaken. We zijn aangesloten op de gemeenschappelijke visie en ambitie op dienstverlening van gemeenten, provincies, waterschappen, uitvoeringsorganisatie en het Rijk: ‘één digitale overheid: betere service, méér gemak’. Hierin staat de vraag van inwoners, organisaties en ondernemers centraal. We richten onze dienstverlening zo efficiënt mogelijk in. Waar mogelijk heeft digitaal contact met inwoners, organisaties en bedrijven de voorkeur. Hierbij voldoen we zoveel mogelijk aan het tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid voor onze websites en mobiele applicaties. We houden rekening met onze lezers, kiezen een persoonlijke benadering kiezen en zorgen dat de taal begrijpelijk is. Dit volgens de ‘direct duidelijk-deal’ van 2020. Waar persoonlijk contact nodig is, maken we dit mogelijk.

Wat gaan we er voor doen? De gemeente Woudenberg zal de aankomende jaren steeds kritisch moeten kijken naar wat we moeten, wat we willen en wat we kunnen. Digitale dienstverlening is een ruim begrip en de financiële middelen zijn niet onbeperkt. Insteek is om de aankomende jaren quick wins mee te pakken, mee te liften op landelijke ontwikkelingen en verstandig om te gaan met de aanschaf van systemen. De visie op dienstverlening wordt in het najaar 2022 herzien en dit werkt door in 2023 en verder. Een belangrijk component van de totstandkoming van de visie is het klanten tevredenheidsonderzoek dat in de zomer 2022 is gevoerd. De invoering van de omgevingswet lijkt per 1 januari 2023 door te gaan. De systemen en werkprocessen zijn hiervoor ingericht en worden de aankomende jaren verder doorontwikkeld. Vanuit onze Woudenbergse visie is doorontwikkelen soms ook kiezen voor een praktische oplossing. We gaan geen systemen optuigen wanneer dit voor een heel klein aantal burgers van toepassing is. In deze gevallen past een persoonlijke Woudenbergse benadering beter. Samenwerken om zelfstandig te blijven in dienstverlening vraagt om sturing die de continuïteit van onze bedrijfsprocessen waarborgt. Met onze samenwerkingspartners maken we afspraken over hoe we de teams van onze organisatie voldoende faciliteren en vullen onze rol van opdrachtgever in.

Voorbeelden hiervan zijn de transitie belastingsamenwerking, basisregistratie grootschalige topografie (BGT) en basisregistratie adressen en gebouwen (BAG). En de samenwerking met de gemeente Veenendaal op het terrein van ICT.

- 56 Maatschappelijk effect 4 – Zorgvuldig beheer en gebruik van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties Wat willen we bereiken? Toenemende digitalisering vereist dat we zorgvuldig en veilig omgaan met de informatie en gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties. Een betrouwbare, beschikbare en correcte informatiehuishouding is essentieel. Inwoners willen zaken digitaal kunnen regelen bij de gemeente, ongeacht plaats en tijd. Denk bijvoorbeeld aan het maken van een afspraak of het aanvragen van producten of diensten. Dit vraagt om een organisatie die informatieveiligheid op orde heeft en gebruik kan maken van beschikbare data en technische mogelijkheden. De gemeente voldoet aan BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) waarin wordt gestreefd naar één basisniveau voor informatiebeveiliging binnen de gehele overheid. Hiernaast voldoen we aan de AVG en ENSIA-normen die worden gesteld aan informatieveiligheid, privacy, beheer en ontsluiting van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties. Bijvoorbeeld het gebruik van DIGID, Suwinet en de basisregistraties. Wat gaan we er voor doen? De BIO kent verplichte en niet verplichte maatregelen. Aan de verplichte maatregelen wordt al voldaan.

Voldoen aan de niet verplichte maatregelen is een proces van jaren, waarbij steeds gekeken wordt waar verbeteringen nodig zijn en welke inspanning (tijd en geld) hiervoor nodig is. Focus ligt daarbij eerst op de belangrijkste processen. Daarom wordt door Woudenberg gewerkt volgens het principe “pas toe of leg uit”. Het uiteindelijke doel is om aan alle maatregelen van de BIO te voldoen. Afhankelijk van verschuivingen binnen de BIO (er komen steeds meer verplichte maatregelen bij die prio hebben) streven we er naar ook alle niet verplichte maatregelen binnen 5 jaar doorgevoerd te hebben. Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) is een gezamenlijk project van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de VNG, gemeenten, het ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid en het ministerie van Infrastructuur & Milieu en is bedoeld om het verantwoordingsproces over informatieveiligheid bij gemeenten verder te professionaliseren. Door het toezicht te bundelen en aan te sluiten op de gemeentelijke planning & control-cyclus heeft het gemeentebestuur meer overzicht over de stand van zaken van de informatieveiligheid en kan het hier ook beter op sturen. De ENSIA-selfassessments worden jaarlijks, periodiek afgenomen, gevolgd door een collegeverklaring en een assurance-verklaring voor DIGID, Suwinet en de basisregistraties BAG, BGT, BRO, WOZ, BRP en PUN.

Doordat thuiswerken een vlucht heeft gekregen is de veilige werkplek nog belangrijker geworden. Insteek is dat alle apparatuur die medewerkers gebruiken door de gemeente wordt geleverd. Hierdoor kunnen devices goed beveiligd worden en zijn deze uitwisbaar bij verlies of diefstal. Werken buiten de deur gebeurt altijd via een beveiligde verbinding en/ of via 2 weg authentificatie. Beheren en het veilig houden van applicaties en data vergt tijd, kennis en capaciteit. De gemeente Woudenberg kan dit niet zelfstandig leveren voor alle aanwezige applicaties. Daarom worden zoveel mogelijk applicaties naar de Cloud gemigreerd. De gemeente Woudenberg treedt op als regisseur, waarbij duidelijk afspraken met leveranciers gemaakt worden

Maatschappelijk effect 5 - Effectieve en efficiënte bedrijfsvoering Wat willen we bereiken? Met een nieuw organisatieplan streven naar de doorontwikkeling van de organisatie en haar bedrijfsvoering. Begin 2020 is gestart met zelforganisatie. Dit laten we nu deels los. We zijn en blijven een platte organisatie. Binnen de gemeente zijn de lijnen kort. Veel van de verantwoordelijkheid is laag in de organisatie belegd. We leveren daarbij

- 57 maatwerk. We vergroten de zelfstandigheid van de professionals en faciliteren in de behoefte aan sturing en prioritering voor de medewerkers die daar behoefte aan hebben. Dat betekent dat we een hybride organisatie hebben. Waardoor voor inwoners, organisatie en ondernemingen merkbaar is dat we een efficiënte bedrijfsvoering voeren. Wat gaan we er voor doen? In 2022 werken we verder aan de uitvoering van Juridische kwaliteitszorg om de juridische kennis van medewerkers en de kwaliteit van producten en diensten voor inwoners te waarborgen en verbeteren. Vanaf het boekjaar 2023 (dit is met een jaar uitgesteld, waardoor er extra tijd om goed voor te bereiden) even colleges van burgemeester en wethouders zelf een rechtmatigheidsverantwoording af in de jaarstukken. Tot die tijd verstrekt de accountant bij de jaarrekening een controleverklaring met een oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid. Geven de jaarstukken een goed financieel beeld? En zijn de financiële transacties die eraan ten grondslag liggen rechtmatig tot stand gekomen? Dat tweede oordeel, over de rechtmatigheid, verdwijnt. Het wordt de taak van het college zelf om zich daarover te verantwoorden.

De invloed van de veranderingen in de maatschappij op het werk, de uitdagingen op de arbeidsmarkt en het aantrekken en behouden van kwalitatief goed personeel zijn de komende jaren de belangrijkste uitgangspunten voor de organisatie om alert op te zijn en beleid op te voeren. Hieronder een korte samenvatting van de meest opvallende en impactvolle punten: • Door de snelle ontwikkeling van technische mogelijkheden verdwijnen veel eenvoudige taken en werkzaamheden in rap tempo; • Door deze veranderingen wordt een ander en breder kennisniveau van medewerkers gevraagd waarop we nu op dienen te anticiperen door oa. gerichte opleiding; • Medewerkers hebben vaker met ongewenst gedrag, agressie en geweld te maken in dagelijkse dienstverlening aan inwoners (aandacht voor en training in); • Het gevecht om talent en de toenemende vergrijzing blijven uitdagingen; • Het aantal vacatures is groter dan het aantal werkzoekenden; • Behoefte (en noodzaak) om het aantrekken en behouden van medewerkers met breed vakmanschap en talent door middel van maximale inschalingsvergoedingen aan te bieden (landelijke trend) en hoe gaan wij hier tegen concurreren; • Goed in- en overzicht door HR blijvend nodig om ontwikkelingen te volgen op het gebied van werk, vaardigheden en het personeel en daarop te anticiperen bv d.m.v.

strategische personeelsplanning • Thema’s zoals vitaliteit, werkdruk en herstelbehoefte blijvende aandacht geven, samen met onze partners zoals de arbodienstverlening; • Met een nieuw Werving & Selectie strategie in combinatie met een herziene aanpak qua arbeidsmarktcommunicatie zetten we in op de uitdagingen; • Het onboardingsprogramma dat eind 2022 is afgerond wordt in 2023 uitgerold. We benadrukken dat er aandacht blijft voor een gezonde verhouding tussen uit te voeren taken en voldoende capaciteit samen met tijdsinvestering om te kunnen ontwikkelen. Met een accent op een vitaal personeelsbestand volgen we oa.de ontwikkeling van verzuimcijfers op de voet. Verzuimcijfers gelden als een indicator over hoe het is gesteld met de vitaliteit binnen de organisatie. We gaan hierbij uit van een gemiddeld (jaar) percentage, waarbij ons streven is om onder het landelijk gemiddelde te blijven. In het afgelopen jaar lag dit cijfer ver boven het landelijk gemiddelde. We werken hard vanuit werkgeverschap om het verzuimcijfer positief te beïnvloeden om in een voorstadium bv signalen van werkdruk tijdig met medewerkers in gesprek te gaan.

- 58 Wet open overheid Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer het initiatiefwetsvoorstel open overheid aangenomen. De Wet open overheid (Woo) is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en heeft als doel om overheden transparanter te maken. Op 1 mei 2022 is de WOO gedeeltelijk in werking getreden. De Woo verplicht overheden om binnen 5 jaar hun informatiehuishouding zodanig op orde te hebben dat aan alle eisen van de wet voldaan wordt. Dat gebeurt stapsgewijs. Er is een ambtelijke werkgroep Woo ingesteld die vanuit de invalshoek Informatisering (ICT/Zaaksystemen) en Juridische Zaken onderzoek doen naar de gevolgen van de Woo voor Woudenberg. Voor overheden zijn middelen beschikbaar gesteld om invulling te geven aan de implementatie en uitvoering van de Woo.

Indicatoren Indicatoren

Definitie

Norm

2023

2024

2025

2026

Percentage burgerparticipatie monitor ‘Waar staat je gemeente’.

Burgerparticipatie-imago: de waarde die inwoners (willekeurige steekproef) de gemeente toekent op het stimuleren van de Woudenbergse samenleving om nieuwe initiatieven te ontwikkelen en betrekt bij zowel het opstellen als het uitvoeren van beleid.

Voldoende = 36%

50% (2021

Monitoring Q4

50% (2022)

Monitoring Q4

Bevragen deelnemers in kwalitatief klantevredenheidsonderzoek.

Volgt uit participatiebeleid 2020.

Audit digitale toegankelijkheid

In welke mate voldoen de gemeentelijke websites aan het tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid.

0-meting in 2020: niveau D Effectmeting in 2021: niveau B

Niveau B

Rapportcijfer dienstverlening.

Het overall rapportcijfer dat inwoners, ondernemers en organisaties (willekeurige steekproef) de gemeente geven op het aspect dienstverlening. Uitvragen bij uitvoeren klanttevredenheidsonderzoek. De mate waarin de gemeente voldoet aan informatieveiligheid, privacy, beheer en ontsluiting van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties.

Eerste telling in juni 2016: 7,7 (kanalen balie, telefoon, digitaal). Effectmeting in KTO 2020: 8. Effectmeting in KTO 2022: volgt in q4 De gemeente voldoet aan de normen zoals gesteld binnen het ENSIA model m.b.t. DIGID, Suwinet, BAG, BGT, BRP, PUN. Voldoet = +

Het 2-jaarlijks MTO bevat een vraag naar de algehele tevredenheid van de medewerker. De streefwaarde is het gemiddelde van alle respondenten op die vraag.

Uitkomst voorgaande MTO bv 2019 Uitkomst MTO 2022/2023 volgt

nvt

Metingen die in een kort tijdsbestek worden uitgezet in de vorm van een poll, een enquête of interview om snel en gericht zicht te krijgen op behoefte, ervaringen of meningen. Aanvullen obv meetlijst

Meting uitgevoerd = +

Voldoende (en groei tov vorige mto) +

Uitkomst ENSIAselfassessment m.b.t. DIGID, Suwinet, BAG, BGT, BRP, PUN. Uitkomst medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO).

Kort cyclische metingen

Meetlijst teamontwikkeling

In 2022 is Woudenberg zichtbaar in beweging en ontwikkeling op het terrein van verschillende dimensies zoals kwaliteit van werk, verdeling van werkzaamheden, regeltaken, besluitvorming , talentgebruik etc.

- 59 -

Verzuimcijfer Accountantsverklaring

Norm conform personeelsmonitor A&O fonds 2021 voor gemeentes: < 20.000 is 3,8 % Jaarlijkse verklaring van de externe accountant over de mate waarin de gemeentelijke financiële administratie getrouw is.

In 2023 is een nieuw organisatie model ingevoerd waarbij deze meetlijst geen onderdeel meer van uitmaakt. Binnen de landelijke norm blijven = + Een goedkeurende (+) verklaring van de accountant. Uitkomst over 2021: goedkeurende verklaring.

Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners / Deelnemingen / Aandeelhouder Relevante samenwerkingspartners: Gemeente Veenendaal (ICT en vanaf 2021 belastingen), Gemeenten Barneveld en Amersfoort (sociaal domein), het Veiligheidshuis Utrecht, bestuurlijke samenwerking regio Amersfoort. Gemeenschappelijke regelingen • Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) • GGD regio Utrecht (GGDrU) • Veiligheidsregio Utrecht (VRU) • Afvalverwijdering Utrecht (AVU) • Sociaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort e.o. (RWA)

Deelnemingen • N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) • Vitens N.V. • Inkoop Bureau Midden Nederland (IBMN) • N.V. ROVA

Stichtingen/Coöperaties • Stichting Openbaar Primair Onderwijs Eem-Vallei Educatief • Coöperatie de Kleine Schans

Wat gaat het kosten? Programma 5 Dienstverlening Lasten

Begroting

2023

2024

2025

Begroting 2026

-7.614.176

-7.610.453

-7.648.853

-7.440.813

656.880

1.618.779

1.234.391

937.291

Resultaat programma 5 voor bestemming

-6.957.296

-5.991.674

-6.414.462

-6.503.523

Resultaat in begroting 2022

-5.415.125

-5.237.805

-5.252.076

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2022

-1.542.171

-753.869

-1.162.386

-1.251.447

Baten

Bestuursconvenant • Bureau Regio Amersfoort

- 60 Financiële toelichting programma 5 Programma 5 Dienstverlening

- = nadelig + = voordelig

Verwerkt

2023

2024

2025

2026

kaderbrief

KCC telefonische bereikbaarheid (2e herstelplan)

Nee

26.400

Bezuinigingsopgave programma 2 t/m 4 vervallen (2e herstelplan)

Nee

-150.000

-250.000

Bezuinigingsopgave programma 1 vervallen (2e herstelplan)

Nee

-50.000

-100.000

Bevolkingsadministratie regelen huwelijken

-1.650

Bevolkingsadministratie leges huwelijken

1.650

Archiefbeheer

-3.000

Schrijf en bureaubehoeften

3.000

Opleidingskosten personeel

-20.000

Uitvoeringskosten WOZ/belastingen Veenendaal

-10.000

Huuropbrengst Europaweg 6

7.000

Salarissen Cao verhoging 2023 (inschatting)

Nee

-220.540

CAO 2023 2e extra verlofdag (gelijktrekken verlofregelingen)

Nee

-25.000

ICT kosten (indexering)

Nee

-11.340

ICT kosten omgevingswet (overheveling programma 4)

Nee

-10.000

Wet Open Overheid (WOO)

Nee

-1.863

Doorberekening bedrijfvoeringskosten CDKS diensten

Nee

-8.473

VNG bijdrage fonds GGU

Nee

-12.000

Energiekosten gemeentehuis

Nee

-60.000

Groot onderhoud gemeentehuis (verschuiving dagelijks onderhoud)

Nee

17.000

Dagelijks onderhoud gemeentehuis (verschuiving groot onderhoud)

Nee

-17.092

Energiekosten brandweerkazerne

Nee

-32.000

Energiekosten Cultuurhuis

Nee

-23.479

Energiekosten De Schans

Nee

-20.000

Energiekosten gemeentewerf

Nee

-9.000

Energiekosten uitvaartcentrum

Nee

-16.500

Energiekosten Europaweg 6

Nee

-2.300

Huur en servicekosten Cultuurhuis

Nee

-15.448

-17.466

-19.516

Exploitatie De Schans

Nee

1.691

435

-839

Uitvoeringskosten BAG Veenendaal

Nee

-1.500

Uitvoeringskosten BGT Veenendaal

Nee

-2.500

Kosten rekenkamer

Nee

-3.000

Accountantskosten

Nee

-9.700

Stelpost extra middelen jeugdzorg

Nee

961.100

575.900

278.800

Stelpost begrotingsruimte terugdraaien bezuinigingen

Nee

-150.000

Overheveling buget inhuur groen naar personeelskosten

Nee

-26.000

Overheveling budget personeel omgevingswet naar personeelskosten

Nee

-138.000

Budget formatieplan personeel

Nee

-211.482

-236.482

Structurele budgetaanvraag formatieplan

Nee

-470.000

Incidentele budgetaanvraag formatieplan (kwaliteitsslag vergunningen)

Nee

-120.000

Loonkosten doorberekend naar de programma's

Nee

533.250

Organisatie ontwikkeling

Nee

-15.000

Participatiebeleid Structureel budget bijzondere inzet

Nee Nee

-15.000 -5.000

533.250 -15.000 -5.000

Investering alarmeringssysteem (afschrijvingskosten)

Nee

-255

Investering restauratie monumentaal deel gemeentehuis (afschr kosten)

Nee

-11.950

Loonkosten (verdeling per programma)

Nee

-274.450

Kapitaallasten

Nee

-8.639

-3.164

26.843

99.882

-1.542.170

-753.869

-1.162.386

-1.251.447

Totaal

- 61 KCC telefonische bereikbaarheid (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget bedrijfsvoering (onderdeel KCC telefonische bereikbaarheid) structureel verlaagd met € 26.400. Bezuinigingsopgave programma 2 t/m 4 vervallen (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget stelposten (onderdeel bezuinigingsopgave programma 2 t/m 4 vervallen) verlaagd met € 150.000 in 2023 oplopend naar € 250.000 vanaf 2024. Bezuinigingsopgave programma 1 vervallen (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget stelposten (onderdeel bezuinigingsopgave programma 1 vervallen) verlaagd met € 50.000 in 2024 oplopend naar € 100.000 vanaf 2025. Bevolkingsadministratie regelen huwelijken Betreft diverse kosten en regelen huwelijken op maandag met beperkt aantal genodigden (speciaal tarief). Bevolkingsadministratie leges huwelijken Betreft leges huwelijken op maandag met beperkt aantal genodigden (speciaal tarief). Archiefbeheer Kosten archief Eemland stijgen als gevolg van het bewaren van 20 meter archief Nederlands Hervormde Kerk gemeente Woudenberg. Conform de archiefverordening is de gemeente Woudenberg verantwoordelijk voor de kosten van het bewaren van dit archief.

Schrijf en bureaubehoeften Op basis van de ervaring cijfers van de afgelopen 2 jaar kan dit budget structureel naar beneden worden bijgesteld met € 3.000. Opleidingskosten personeel Hogere investering ad. € 20.000 is noodzakelijk voor behoud personeel en het op peilhouden kennisniveau. Uitvoeringskosten WOZ/Belastingen Veenendaal De exploitatiekosten WOZ/belastingen vanuit Veenendaal zullen stijgen met € 10.000 als gevolg van loon- en prijsstijgingen. Huuropbrengst Europaweg 6 Betreft opbrengst verhuur Europaweg 6 peuteropvang Eigenwijs. Deze opbrengst stond nog niet structureel in de begroting.

- 62 Personeelskosten (Cao verhoging 2023) De huidige cao Gemeenten loopt tot 31 december 2022. Voor 2022 is rekening gehouden met een loonstijging van 2%. Voor 2023 houden we rekening met een loonstijging van 3,6%. We ramen de Cao verhoging voor 2023 op € 220.540. De 3,6% is een inschatting op basis van raming Centraal Planbureau maart 2022 (loonvoet sector overheid 2023). Dit percentage is ook benoemd in de meicirculaire 2022 van het rijk. CAO 2023 2e extra verlofdag (gelijk trekken verlofregelingen) Het bovenwettelijk verlof wordt geharmoniseerd. Er komt een einde aan de verschillen tussen gemeentelijke organisaties en tussen verschillende (groepen) medewerkers. Vanaf 1 januari 2023 heeft elke medewerker 6 bovenwettelijke vakantiedagen per jaar. Het financiële effect hiervan is structureel € 25.000. ICT kosten (indexering) Betreft aanpassing budget software en licentiekosten als gevolg van loon- en prijsstijgingen. ICT kosten omgevingswet (overheveling van programma 4) Betreft software en licentiekosten ICT Omgevingswet welke wordt overgeheveld naar ICT kosten algemeen op programma 5. Wet Open Overheid (Woo) Vanaf 2022 heeft de gemeente via de algemene uitkering structureel en incidenteel geld ontvangen voor de invoering van de Wet Open Overheid (Woo). De Wet Open Overheid (Woo) is de opvolger van Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

De wet is bedoeld om overheden meer transparant te maken en deze wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en toegankelijk wordt. Het grootste verschil met de huidige Wob is dat de Woo-overheidsorganen en colleges die onder reikwijdte van deze wet vallen verplicht zijn om bepaalde informatie actief openbaar te maken. De structurele gelden worden ingezet om personeel te werven voor werkzaamheden betreffende de Woo. De stijging van het budget met € 1.863 betreft ingeschatte loonstijging voor 2023 van 3,6 % (zie toelichting personeelskosten Cao verhoging 2023). Doorberekening bedrijfsvoeringkosten CDKS diensten Het aantal uren dat de gemeente ondersteunende dienstverlening aan Coöperatie de Kleine Schans biedt, gaat iets omlaag waardoor de gemeente minder inkomsten ontvangt. VNG bijdrage fonds GGU Stijging kosten VNG als gevolg van stijging aantal inwoners en financiering gezamenlijke gemeentelijke activiteiten door de VNG. Energiekosten gemeentehuis De energiebudgetten van de gemeentelijke gebouwen en de openbare verlichting zijn aangepast naar de tarieven die medio juli 2022 bekend zijn voor het jaar 2023. Het energiecontract elektra van de DVEP loopt nog door tot en met 31 december 2023. Recent is voor gas met ingang van 1 oktober 2022 een contract afgesloten met Vattenfall welke loopt tot en met 31 december 2023.

In de periode juli t/m november 2022 worden door het energiecollectief, waar Woudenberg bij is aangesloten, de prijzen vastgelegd voor het jaar 2023.

- 63 De verwachting is dat de energieprijzen voor gas en elektra 5 á 6 keer zo hoog zullen zijn als het tarief voor de 1e helft van 2022. Circa 1/3 deel van de energiebudgetten betreft verbruikskosten waar de energietarieven op van toepassing zijn. Het overig deel van de energiebudgetten betreft transportkosten en energiebelasting. Het budget voor het gemeentehuis wordt met € 60.000 verhoogd. Groot onderhoud gemeentehuis (verschuiving naar dagelijks onderhoud) Op basis van ervaringscijfers wordt een deel van dit budget overgeheveld naar het dagelijks onderhoud. Verschuiving is mogelijk aangezien deel groot onderhoud loopt via de reserve gebouwen. Dagelijks onderhoud gemeentehuis (verschuiving van groot onderhoud) Jaarlijks is er een overschrijding op het budget dagelijks onderhoud. Op basis van ervaringscijfers wordt een deel van het budget groot onderhoud overgeheveld naar het dagelijks onderhoud. Verschuiving is mogelijk aangezien deel groot onderhoud loopt via de reserve gebouwen. Energiekosten brandweerkazerne Het budget voor de brandweerkazerne wordt met € 32.000 verhoogd (voor verdere toelichting zie energiekosten gemeentehuis). Energiekosten Cultuurhuis Het budget voor het Cultuurhuis wordt met € 23.479 verhoogd (voor verdere toelichting zie energiekosten gemeentehuis).

Energiekosten De Schans Het budget voor de Schans wordt met € 20.000 verhoogd (voor verdere toelichting zie energiekosten gemeentehuis). Energiekosten gemeentewerf Het budget voor de gemeentewerf wordt met € 9.000 verhoogd (voor verdere toelichting zie energiekosten gemeentehuis). Energiekosten uitvaartcentrum Het budget voor het uitvaartcentrum wordt met € 16.500 verhoogd (voor verdere toelichting zie energiekosten gemeentehuis). Energiekosten Europaweg 6 Het budget voor Europaweg 6 wordt met € 2.300 verhoogd (voor verdere toelichting zie energiekosten gemeentehuis). Huur en servicekosten Cultuurhuis In de vorige begrotingen zijn de huur en servicekosten van de gebruikers in het cultuurhuis jaarlijks geïndexeerd. In deze begroting zijn alleen de huur en servicekosten van het jaar 2023 geïndexeerd en niet van de jaren 2024 tot en met 2026. De afspraak is dat alleen in het 1e begrotingsjaar met lopende prijzen (wel rekening houden met loonen prijsstijgingen) wordt gewerkt en de overige 3 begrotingsjaren met constante prijzen (geen rekening houden met loon- en prijsstijgingen. Dit wordt zowel aan de uitgaven als inkomstenkant gedaan in de begroting. Deze aanpassing heeft een nadelig effect van € 15.448 in 2023 oplopend naar € 19.516 in 2026.

- 64 Exploitatie De Schans Er zitten kleine verschillen in de exploitatie De Schans ten opzichte van de vorige begroting 2022-2025. Deze variëren van € 1.691 positief in 2023 tot € 839 negatief in 2026. Uitvoeringskosten BAG Veenendaal De exploitatiekosten Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) vanuit Veenendaal zullen stijgen met € 1.500 als gevolg van loon- en prijsstijgingen. Uitvoeringskosten BGT Veenendaal De exploitatiekosten Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) vanuit Veenendaal zullen stijgen met € 2.500 als gevolg van loon- en prijsstijgingen. Kosten rekenkamer Stijging kosten als gevolg van indexering en toename aantal inwoners. Accountantskosten Hogere kosten als gevolg van de nieuwe aanbesteding, toename aantal Sisa regelingen en indexering. Recent is via een nieuwe aanbesteding de accountant vastgelegd voor de begrotingsjaren 2022 tot en met 2024. Sinds 2021 stijgt het aantal specifieke uitkeringen van het rijk. Alle specifieke uitkeringen dienen door de accountant uitgebreid gecontroleerd te worden in opdracht van het rijk. Stelpost extra middelen jeugdzorg Rijk en VNG werken op dit moment aan de Hervormingagenda jeugdzorg. Deze zal naar verwachting dit najaar worden afgerond.

Vooruitlopend hierop zijn voor de jaren 2022 en 2023 reeds aanvullende, incidentele middelen toegevoegd aan het gemeentefonds, in lijn met de financiële reeks van de uitspraak van de Commissie van Wijzen (CvW). Naast de besparingsopgave die volgt uit de uitspraak van de Commissie van Wijzen heeft het kabinet besloten tot het realiseren van de aanvullende besparing van structureel € 511 miljoen, welke een Rijksverantwoordelijkheid is gemaakt. Concreet betekent dit dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden (bv door middel van de invoering van een eigen bijdrage). Ook draagt het Rijk het budgettaire risico ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden. Partijen erkennen de noodzaak om op deze ontwikkelingen te anticiperen en aanvullende afspraken te maken ten aanzien van de te verwachten ruimte in de gemeentelijke begroting aanvullend op de meicirculaire 2022. Het rijk en de VNG hebben het volgende afgesproken: • Gemeenten mogen in de jaarschijven 2024 tot en met 2026 de middelen die op de aanvullende post zijn gereserveerd meenemen in hun meerjarenraming. Concreet gaat het om respectievelijk € 1.265 miljoen, € 758 miljoen en € 367 miljoen.

• Daarnaast mogen gemeenten in hun begroting rekening houden met een besparing van € 100 miljoen in 2024, € 500 miljoen in 2025, € 500 miljoen in 2026 en vanaf 2027 € 511 miljoen structureel als gevolg van maatregelen die het Rijk zal uitwerken. Het gaat hier om afspraken die gehanteerd worden voor het toezicht op de meerjarenraming in de gemeentebegroting voor 2023.

- 65 De aanvullende post (inkomsten) die Woudenberg in de begroting mag opnemen bedraagt: 2024 : € 961.100 2025 : € 575.900 2026 : € 278.800 Woudenberg mag ook besparingen meenemen voor de jaren 2024 tot en met 2026. Dit betekent dat voor die jaren minder uitgaven jeugdzorg ingeboekt mogen worden (= voordeel in de begroting 2023-2026). Aangezien Woudenberg reeds flinke bezuinigingen op de jeugdzorg heeft ingeboekt is afgesproken hiervoor geen bedragen in te boeken. Bovenstaand is afgestemd met onze toezichthouder de provincie Utrecht. Stelpost begrotingsruimte inzetten voor terugdraaien bezuinigingen Het te verwachten positieve begrotingsresultaat laat naast het reserveren voor 2026 € 150.000 ruimte om enkele bezuinigingsmaatregelen terug te draaien. Overheveling deel budget inhuur groen (progr. 2) naar personeelskosten Er is en extra medewerker gekomen bij de buitendienst en daardoor kan het inhuur budget deels verlaagd worden. (€ 26.000) Overheveling budget omgevingswet (progr. 4) naar personeelskosten Voor de invoering van de omgevingswet is destijds ook uitbreiding van personeel geraamd. Dit budgetdeel van € 138.000 wordt overgeheveld naar personeelskosten.

Formatiebudget Voor de inhoudelijke toelichting op budget formatieplan, structurele budgetaanvraag formatieplan en de incidentele budgetaanvraag formatieplan wordt verwezen naar paragraaf E bedrijfsvoering hierna opgenomen in de begroting. Organisatieontwikkeling Het college heeft € 15.000 opgenomen als incidentele middelen voor de organisatieverandering, voor een periode van drie jaar. Deze middelen kunnen bijvoorbeeld worden ingezet voor trainingen, coaching en opleidingen van personeel en voor personeelsbijeenkomsten. Participatiebeleid In deze begroting is een apart structureel budget van € 15.000 voor participatie opgenomen om hier extra op in te kunnen zetten. Structureel budget bijzondere inzet Het college heeft een structureel budget van jaarlijks € 5.000 in de concept begroting opgenomen voor de directie. In de afgelopen jaren hebben medewerkers met regelmaat laten zien dat zij inzet leveren die ver boven hun taken en uren uitstijgt. Inzet zoals voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen, tijdens de Corona crisis, vervangingen bij langdurige ziekte, de coalitieonderhandelingen en de bezuinigingsdialogen toont het zéér grote verantwoordelijkheidsgevoel van medewerkers. Voor dit soort inzet zijn incidenteel op individuele basis bedankjes gegeven aan medewerkers (denk aan bloemen, cadeaubonnen en gratificaties). Hiervoor was geen structureel budget aanwezig.

Het college hecht er aan dit structureel mogelijk te maken en te verantwoorden.

- 66 Investering alarmeringssysteem (afschrijvingskosten) Betreft de afschrijvingskosten voor de investering alarmeringssysteem en portofoons in het gemeentehuis. De investering is ter vervanging van het huidige verouderde systeem. Een nieuw alarmeringssysteem en nieuwe portofoons zijn nodig ten behoeve van de BHV en Respons organisatie op het gemeentehuis. Investering restauratie monumentaal deel gemeentehuis (afschrijvingskosten) Het monumentaal deel van het gemeentehuis heeft achterstallig onderhoud. In 2021 heeft de raad een krediet beschikbaar gesteld voor een Plan van Aanpak onderhoud en restauratie buitenkant gemeentehuis door bureau Delfgou. Delfgou heeft een plan gemaakt en een begroting. Op basis van deze stukken is bij de provincie Utrecht een subsidie aangevraagd. De provincie heeft een subsidie beschikbar gesteld van € 135.466 (excl. btw). De begroting van de restauratie monumentaal deel gemeentehuis bedraagt € 433.647 (excl. btw). De btw is voor de gemeente compensabel. De netto investering = begroting minus de subsidie van de provincie ad. € 298.181 (€ 433.647 - € 135.466) wordt in 25 jaar afgeschreven. De jaarlijkse afschrijvingskosten ad. € 11.950 zijn verwerkt in de begroting. Loonkosten (verdeling per programma) De totale loonkosten worden jaarlijks toegerekend aan de diverse programma’s en projecten.

Ten opzichte van 2022 wordt in 2023 € 274.450 meer loonkosten toegerekend aan programma 5. De loonkosten worden toegelicht bij de paragraaf Bedrijfsvoering verderop in de begroting. Kapitaallasten Stijging/daling kapitaallasten op basis van actualisering investeringen programma 5.

- 67 -

Algemene dekkingsmiddelen In de vijf beleidsprogramma’s van deze begroting zijn de specifieke lasten en baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook lasten en baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreffen de algemene uitkering, de algemene belastingen, dividenduitkeringen en stelposten. Deze nemen we op bij het onderdeel algemene dekkingsmiddelen. Tabel 10.1 Algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) rekening

begroting

meerjarenbegroting

2021

2022

2023

2024

2025

2026

18.766

18.794

21.210

20.979

21.400

19.872

2.872

2.799

2.896

2.926

2.956

2.986

Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering gemeentefonds Algemene belastingen: - Onroerende zaakbelastingen - Hondenbelasting

- Toeristenbelasting

347

241

356

Dividenden

Treasury

22.129

21.942

24.568

24.332

24.784

23.286

Resultaat algemene dekkingsmiddelen

Gemeentefonds (algemene uitkering) De raming van de algemene uitkering 2023 en volgende jaren is gebaseerd op de meicirculaire 2022. Voor de ontwikkeling van het gemeentefonds vanaf 2023 zijn voor de gemeente Woudenberg de volgende punten van belang: • accres-ontwikkeling septembercirculaire 2021 (voordelig); • accres-ontwikkeling meicirculaire 2022 (voordelig); • nominale ontwikkeling (verleggen basisjaar) meicirculaire 2022 (voordelig); • hoeveelheidsverschillen, onder andere toename inwoners, woningen, etc. (voordelig); • extra middelen jeugdzorg 2023 (€ 1,4 miljard landelijk/ voordelig); • herijking gemeentefonds (nadelig : € 7,50 per inwoner in 2023 oplopend naar € 37,50 per inwoner vanaf 2025). Algemene belastingen Onroerende zaakbelastingen De gemeente Woudenberg laat in 2023 de OZB-tarieven met de volgende percentages stijgen: Woningen 2,4% (2,4% inflatiecorrectie) Niet-woningen 2,4% (2,4% inflatiecorrectie)

- 68 -

Dividenden De gemeente Woudenberg ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen uit hoofde van haar aandelenbezit voor 2023 van: Bank Nederlandse Gemeenten € 6.500 Dividend Vitens € 0 Saldo financiering De gemeente Woudenberg heeft ter financiering van haar activiteiten in totaal € 10,8 miljoen aan geldleningen opgenomen. Hiervan wordt € 4,6 miljoen in 2023 afgelost. De totale rentelast van de leningen bedraagt € 37.600 (gemiddeld 0,35%). Eén lening wordt doorberekend aan de woningbouwvereniging. De rente hiervan is € 34.266. Per saldo komt de rente hiermee rond de € 0. Aan investeringen en grondexploitaties wordt, conform de BBV-richtlijnen, daarom geen interne rente doorberekend.

Wat gaat het kosten/opleveren? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het de algemene dekkingsmiddelen verbonden zijn. Programma 6 Algemene Dekkingsmiddelen

Begroting

2023

2024

2025

2026

Lasten

-45.592

-17.401

-17.526

-17.376

Baten

24.568.195

24.332.462

24.783.679

23.285.589

Resultaat programma 6 voor bestemming

24.522.603

24.315.061

24.766.153

23.268.213

Meerjarenresultaat in begroting 2022

21.662.522

21.731.876

21.969.454

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2022

2.860.081

2.583.185

2.796.699

1.298.759

- 69 -

Financiële toelichting Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen

- = nadelig

Verwerkt

+ = voordelig

kaderbrief

2023

2024

2025

2026

Algemene uitkering septembercirculaire 2021 (2e herstelplan)

Nee

383.000

359.000

387.000

OZB woningen (correctie tarief 2022)

-72.000

Aanwending voorziening OZB

72.000

OZB woningen (inflatiecorrectie)

50.761

OZB - niet woning eigenaar (inflatiecorrectie)

9.968

OZB - niet woning gebruiker (inflatiecorrectie)

6.445

OZB nieuwbouw

30.000

Toeristenbelasting

115.280

OZB woningen (terugdraaien 1% stijging)

Nee

-21.150

-42.812

-64.991

OZB - niet woning eigenaar (terugdraaien 1% stijging)

Nee

-4.153

-8.348

-12.585

OZB - niet woning gebruiker (terugdraaien 1% stijging))

Nee

-2.686

-5.398

-8.138

Hondenbelasting

Nee

-1.000

Algemene uitkering (aanpassing n.a.v. meicirculaire 2022)

Nee

2.343.616

2.123.664

2.330.833

802.743

Renteresultaat

Nee

-20.000

-24.375

-16.875

-16.725

2.860.081

2.583.185

2.796.698

1.298.758

Totaal

Algemene uitkering (aanpassing n.a.v. septembercirculaire 2021) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is de algemene uitkering septembercirculaire 2021 verwerkt in de begroting 2023-2026. OZB woningen (correctie tarief 2022) In 2022 was het OZB tarief voor woningen te hoog als gevolg van aangepaste gemiddelde WOZ waardestijging 2022. In 2023 wordt dit gecorrigeerd door het tarief eenmalig te verlagen. Hierdoor zal de opbrengst OZB woningen 2023 € 72.000 lager uitvallen. Hogere Opbrengst OZB woningen als gevolg van hoger tarief (te corrigeren in 2023) Aanwending voorziening OZB In 2022 valt de opbrengst OZB woningen € 72.000 hoger uit als gevolg van te hoog tarief. De hogere opbrengst wordt in de voorziening OZB gestopt zodat dit bedrag in 2023 beschikbaar is om de lagere opbrengst OZB woningen 2023 te kunnen dekken. OZB woningen (inflatiecorrectie) Aanpassing budget in verband met automatisch in begroting verwerkte indexering voor 2023.

- 70 -

OZB niet-woning eigenaar (inflatiecorrectie) Aanpassing budget in verband met automatisch in begroting verwerkte indexering voor 2023. OZB niet-woning gebruiker (inflatiecorrectie) Aanpassing budget in verband met automatisch in begroting verwerkte indexering voor 2023. OZB nieuwbouw Hogere OZB 2026 ten opzichte van 2025 als gevolg van toename aantal woningen. Toeristenbelasting Hogere opbrengst als gevolg van uitbreiding bij vakantiepark De Heigraaf en indexering tarief. OZB woningen (terugdraaien 1% stijging) Nu er ruimte is in de begroting om keuzes te maken, stelt het college voor de standaard verhoging van de OZB die met de bezuinigingen is ingevoerd terug te draaien. De 1 procent verhoging, die elk jaar opnieuw zou worden ingezet, wordt stopgezet. OZB niet-woning eigenaar (terugdraaien 1% stijging) Nu er ruimte is in de begroting om keuzes te maken, stelt het college voor de standaard verhoging van de OZB die met de bezuinigingen is ingevoerd terug te draaien. De 1 procent verhoging, die elk jaar opnieuw zou worden ingezet, wordt stopgezet. OZB niet-woning gebruiker (terugdraaien 1% stijging) Nu er ruimte is in de begroting om keuzes te maken, stelt het college voor de standaard verhoging van de OZB die met de bezuinigingen is ingevoerd terug te draaien. De 1 procent verhoging, die elk jaar opnieuw zou worden ingezet, wordt stopgezet.

Hondenbelasting Op basis van de ervaringscijfers van de afgelopen paar jaar wordt de opbrengst iets naar beneden bijgesteld. Algemene uitkering (aanpassing naar aanleiding van meicirculaire 2022) Aanpassing algemene uitkering als gevolg van meicirculaire 2022. Renteresultaat Bij de algemene dekkingsmiddelen is de rentetoerekening aan de 5 programma's verantwoord. Op dit moment wordt er geen rente toegerekend aan de producten. Het resultaat hier betreft de rentekosten van een geldlening die wij verwachten aan te moeten trekken in 2023.

- 71 -

Reserves In de kadernota zijn de reserves en voorzieningen opgenomen. Bij het opstellen van de begroting 2023 is een aantal aanpassingen gedaan welke hierna worden toegelicht. Reserves

Begroting

2023

2024

2025

2026

-1.674.745

-820.878

-835.909

-370.909

Lasten Baten

752.188

502.697

489.965

1.171.241

Resultaat programma 7 voor bestemming

-922.557

-318.181

-345.944

800.332

Meerjarenresultaat in begroting 2022

-16.321

-41.947

-54.536

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2022

-906.236

-276.234

-291.408

854.868

Financiële toelichting Reserves Reserves

- = nadelig

Verwerkt

+ = voordelig

kaderbrief

2023

2024

2025

2026

Toevoeging algemene reserve (2e herstelplan)

Nee

-390.000

-240.000

-250.000

Aanwending reserve wegen (vervallen)

Nee

-35.000

Algemene reserve grondbedrijf (verliezen/winsten/rente grondexpl)

Nee

-42.671

Algemene reserve extra toevoeging 2023

Nee

-470.000

Algemene reserve niet doortrekken toevoeging algemene reserve in 2026

Nee

Aanwending algemene reserve

Nee

Aanwending reserve overlopende kredieten

Nee

30.880

Aanwending reserve kapitaallasten Cultuurhuis

Nee

Aanwnding reserve dorpsvoorzieningen

Nee

-200.000

Toevoeging reserve cofinancieringen

Nee

200.000

Toevoeging reserve machinepark

Nee

Aanwending reserve machinepark

Nee

1.340

Aanwending reserve huisvesting onderwijs

Nee

-784

-6.084

-906.235

-276.234

-291.408

854.868

Totaal

470.000 800.000 -

-3.876

-117.252

-5.000

-450

-1.748

-1.796

Toevoeging algemene reserve (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is de toevoeging naar de algemene reserve voor de periode 2022-2025 in het jaar 2023 € 390.000 aflopend naar € 250.000 in 2025. Voor hands is voor het jaar € 2026 voorlopig ook een bedrag van € 250.000 ingeboekt.

- 72 -

Aanwending reserve wegen De afgelopen jaren werd jaarlijks € 35.000 onttrokken uit de reserve wegen conform Beheerplan wegen 2019-2023. In de Monitor Plan van Aanpak financiële scan Woudenberg wordt geadviseerd te stoppen met deze structurele dekking via de reserve wegen aangezien de toezichthouder de provincie Utrecht deze post niet als structurele dekking ziet voor de kosten in het Beheerplan wegen voor de periode 2019-2023. Conform het advies van de toezichthouder is de jaarlijkse onttrekking uit de reserve wegen in de begroting 2023-2026 komen te vervallen. Algemene reserve grondbedrijf (verliezen/winsten/rente grondexploitaties) In programma 4 Ruimte, wonen en ondernemen zijn de extra winst- en verliessaldi vanuit de grondexploitaties begroot. Deze worden toegevoegd of onttrokken uit de algemene reserve grondbedrijf. Daarnaast loopt de rente van de grondexploitaties via de algemene reserve grondbedrijf. Extra toevoeging algemene reserve in 2023 In begrotingsjaar 2023 is er ruimte om € 470.000 extra toe te voegen aan de algemene reserve. Deze extra toevoeging is nodig om het tekort in begrotingsjaar 2026 deels te kunnen dekken. Niet doortrekken toevoeging algemene reserve 2026 Tot en met begrotingsjaar 2025 worden jaarlijks verschillende bedragen toegevoegd aan de algemene reserve om de reservepositie van Woudenberg te verbeteren.

Het tekort in begrotingsjaar 2026 laat het niet toe om ook in dat begrotingsjaar een toevoeging aan de algemene reserve te doen. Aanwending algemene reserve 2026 Een aanwending in de algemene reserve in 2026 van € 800.000 is noodzakelijk om het tekort in dat begrotingsjaar weg te werken. Aanwending reserve overlopende kredieten De rijksmiddelen 2022 voor uitbreiding 0,5 fte BOA worden via de reserve overlopende kredieten beschikbaar gesteld in 2023 voor uitbreiding BOA. Aanwending reserve kapitaallasten Cultuurhuis Bij de vaststelling van de begroting 2021-2024 is besloten een deel van de reserve kapitaallasten Cultuurhuis over te hevelen naar de algemene reserve. Dit was nodig om de algemene reserve weer op peil te krijgen voor de tekorten in 2020 en de risico’s in 2021. Door de overheveling zullen de komende jaren minder kapitaallasten Cultuurhuis worden gedekt via de reserve. De extra lasten in de begroting lopen vanaf 2021 op van € 7.500 naar € 42.000 in 2026. De extra lasten tot en met 2024 zijn reeds verwerkt in de begroting 2021-2024. De extra lasten 2025 en 2026 worden verwerkt in de begroting 2022-2025 en de begroting 2023-2026.

Vormen reserve cofinancieringen / dekking uit reserve dorpsvoorziening Er wordt voorgesteld een reserve cofinanciering te vormen om het mogelijk te maken subsidies aan te vragen waarbij de gemeente voor de helft mee moet betalen aan de uitvoeringskosten. Deze 50% is vaak niet geraamd. Ter financiering dient deze reserve. Voorgesteld wordt om deze reserve éénmalig te voeden uit de reserve dorpsvoorzieningen met een bedrag van € 200.000.

- 73 -

Toevoeging reserve kapitaallasten machinepark buitendienst Om het vervangen van groot materieel van onze gemeentelijke buitendienst beter inzichtelijk te maken is er een meerjarenplanning gemaakt van wanneer welk materieel vervangen moet worden. Het is de bedoeling om de jaarlijkse afschrijvingskosten mee te nemen is de jaarbudgetten op de diverse kostenposten waarvoor het materieel ingezet wordt. De meerjarenplanning bevat een geschatte vervangingswaarde van in het totaal € 815.000 voor het grote materieel met een gemiddelde afschrijvingstermijn van 10 tot 15 jaar. De huidige reserve is daarvoor ontoereikend. Daarom wordt de reserve structureel extra aangevuld, vanaf 2020 met € 5.000 en daarna jaarlijks met € 5.000 extra tot we in 2028 jaarlijks € 45.000 extra toevoegen aan de reserve. Aanwending reserve kapitaallasten machinepark buitendienst Betreft kleine mutaties in de jaarlijkse aanwending van de reserve ter dekking van de kapitaallasten investeringen groot materieel buitendienst. Aanwending reserve huisvesting onderwijs Betreft kleine mutaties in de jaarlijkse aanwending van de reserve ter dekking van de kapitaallasten investeringen onderwijshuisvesting.

PA - 1 -

PARAGRAFEN

PA - 2 -

Paragrafen algemeen Dwarsdoorsnede begroting De voor de programmabegroting verplicht voorgeschreven paragrafen beogen een “dwarsdoorsnede” te geven van de begroting, telkens bezien vanuit een bepaald perspectief. Het gaat daarbij om onderdelen van de financiële functie die betrekking hebben op de kaderstelling voor het beheer. Deze onderdelen hebben betrekking op financiële belangen en raken de hele begroting. Daarnaast zijn ze van belang voor het realiseren van de programma’s. Het doel van de paragrafen is tweeledig. Ten eerste wordt de informatie die in de programma’s en overige financiële stukken versnipperd is weergegeven, gebundeld waardoor de raad een beter inzicht vanuit de verschillende, financieel gezien relevante, invalshoeken wordt verschaft. Daarnaast wordt door middel van de paragrafen aan de raad een instrument aangereikt dat kan fungeren om de kader stellende en controlerende taak uit te oefenen. Wettelijk kader Er zijn zeven paragrafen wettelijk voorgeschreven in het BBV. Verplichte indicatoren zijn vanaf 2017 door Woudenberg in een aparte paragraaf verwerkt. A. Lokale heffingen In deze paragraaf vindt u het beleid van Woudenberg met betrekking tot de lokale heffingen. Verder zijn hier opgenomen de belastingvoorstellen en de gevolgen hiervan voor de tarieven.

We geven u een overzicht van de totale belastingopbrengsten en geven inzicht in de gevolgen voor de lokale lastendruk. Tenslotte melden wij u het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid voor belastingen. B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf wordt ingegaan op het weerstandsvermogen van de gemeente. Het weerstandsvermogen is de mate waarin onze gemeente in staat is de middelen vrij te maken om incidentele financiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van het bestaande beleid inzake de gemeentelijke dienstverlening. In de paragraaf wordt aangegeven hoe hoog het weerstandsvermogen is en hoe wij de financiële risico’s schatten. C. Onderhoud kapitaalgoederen Dit onderdeel gaat in op het onderhoud van de infrastructuur. Wij geven een stand van zaken met betrekking tot het beleid van de gemeente inzake de kwaliteit en onderhoud van de kapitaalgoederen. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de totale kosten voor onderhoud kapitaalgoederen zoals opgenomen in de programma’s. D. Financiering In deze paragraaf gaat het om de uitvoering van de treasuryfunctie. Dit beantwoordt de vraag hoe het beleid wordt gefinancierd en hoe wordt omgegaan met het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn.

PA - 3 -

E. Bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering is vanaf 2018 weer opgenomen. Het betreft onder meer de onderwerpen Personeel en Organisatie. Dat we hier weer aandacht aanbesteden heeft vooral te maken de BBV-wijziging waardoor bijvoorbeeld de personeelskosten naar de afzonderlijke producten/taakvelden worden geboekt en niet langer op één groot overzichtelijk budget. In deze paragraaf wordt dit toegelicht. Vanaf 2022 zal over de rechtmatigheid (verantwoordelijkheid van het college) in deze paragraaf worden gerapporteerd. F. Verbonden partijen Deze paragraaf geeft inzicht in de partijen waar Woudenberg zich bestuurlijk en financieel aan heeft verbonden. Dat wil zeggen dat de gemeente een zetel of stemrecht heeft in het bestuur en dat de gemeente middelen beschikbaar stelt. In de paragraaf worden de financiële risico’s benoemd en de ontwikkelingen geschetst. G. Grondbeleid Het grondbeleid kan belangrijk zijn bij het uitvoering geven aan de doelstellingen zoals opgenomen in de programma’s. Daarom is hier een afzonderlijke paragraaf aan gewijd. In deze paragraaf is aangegeven wat de actuele stand van zaken is van de in uitvoering zijnde complexen. Ook wordt er een prognose gegeven van de exploitatieresultaten van de complexen. H. Verplichte indicatoren In de herziene BBV wordt voorgeschreven dat gemeenten een basis set van beleidsindicatoren opnemen in de begroting.

Doel hiervan: de begrotingen inzichtelijker maken voor raadsleden die niet met financiën zijn belast en een betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk maken.

PA - 4 -

A. Paragraaf lokale heffingen Wettelijk kader In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke heffingen de gemeente aan haar inwoners en bedrijven mag opleggen. Welke heffingen er daadwerkelijk worden geheven, is een keuze van de raad. Gekozen is om verhoging van de belastingdruk zoveel mogelijk te beperken.

Kaderstellende beleidsnota’s Het beleid in Woudenberg voor de lokale heffingen is opgenomen in: • de Begroting 2023-2026.

Nederland 2022 (Coelo)

Woudenberg 2022

826 904

€ 991 € 1.025

€ 1.008 € 1.042

€ 17,46 € 17,46

1,76% 1,70%

OZB woningen OZB niet-woningen

0,0978% 0,5209%

0,1068% 0,3282%

0,1094% 0,3361%

0,0026% 0,0079%

2,40% 2,40%

WOZ waarde gemiddelde OZB berekening (WOZ waarde x OZB %)

€ 409.000 € 400

€ 447.000 € 477

€ 447.000 € 489

€0 € 11,46

0,00% 2,40%

Afvalstoffenheffing 140 liter container* Afvalstoffenheffing 240 liter container*

€ 256 € 317

€ 272 € 306

€ 0,00 € 0,00

0,00% 0,00%

€ 191

€ 242

€ 248

€ 5,80

2,40%

Huidige lokale lastendruk:

Beleid Woudenberg De gemeente Woudenberg kent een aantal heffingen welke wordt gelegitimeerd op basis van belastingverordeningen welke door de raad zijn vastgesteld. Deze heffingen zijn te verdelen in belastingen en retributies. Onder belastingen wordt verstaan een gedwongen betaling aan de overheid, waar geen individuele prestatie van de betreffende overheid tegenover staat. Een retributie is de vergoeding van een dienst welke de overheid presteert ten voordele van de heffingsplichtige. Op dit punt verschilt zij van een belasting, omdat er bij een belasting geen onmiddellijke concrete tegenprestatie tegenover staat.

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonhuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Woudenberg Verschil 2023 2023-2022

Verschil in %

*(2020 + 2021 inclusief extra € 10 vanwege tekort 2019)

Rioolheffing éénpersoonhuishouden

Rioolheffing meerpersoonshuishouden € 207 € 242 € 248 € 5,80 2,40% Door de gemeente Woudenberg worden de volgende heffingen opgelegd: • Belastingen, tot deze groep behoren onroerende zaakbelastingen, Hondenbelasting (per hond) € 39,60 € 75,45 € 77,26 € 1,81 2,40% hondenbelasting en toeristenbelasting. De opbrengst van deze Toeristenbelasting (per overnachting) € 2,92 € 1,56 € 1,60 € 0,04 2,40% heffingen is vrij besteedbaar. • Retributies, tot de retributies behoren de afvalstoffenheffing, reinigingsrecht, rioolrechten, leges, marktgeld, begrafenisrechten en brandweerrechten. Bij retributies mogen de geraamde inkomsten niet boven de geraamde uitgaven van de betreffende dienst uitkomen. Winst maken is niet toegestaan. Bij sommige diensten gelden wettelijk vastgelegde tarieven welke landelijk gelijk zijn, bijvoorbeeld voor het opmaken van aktes van de burgerlijke stand of bij het behandelen van naturalisatieverzoeken. In bepaalde gevallen zijn in hogere wetgeving maximumtarieven opgenomen. Voorbeelden hiervan zijn de afgifte van paspoorten en identiteitskaarten.

Voor de hoogte van de tarieven en leges gelden de volgende beleidsuitgangspunten: • voortzetten van gemaakte keuzes vanuit het verleden; • streven naar 100% kostendekking van tarieven en leges; • de lokale lastendruk stijgt in principe niet met meer dan de inflatiecorrectie.

PA - 5 -

Ontwikkelingen De lokale lastendruk in de gemeente Woudenberg scoort in verschillende publicaties bovengemiddeld als het gaat om de lastendruk. Daarnaast liggen in 2022 de woonlasten van Woudenberg boven het landelijk gemiddelde. In dit hoofdstuk wordt een eerste inzicht geboden in de ontwikkeling van de belastingen en tarieven in het jaar 2023. De ontwikkelingen van de volgende belastingsoorten worden onder de loep genomen: • onroerende zaakbelastingen; • afvalstoffenheffing en reinigingsrechten; • rioolheffing; • hondenbelasting; • toeristenbelasting; • overige tarieven. Onroerende zaakbelastingen (OZB) Bij de vaststelling van de begroting 2020-2023 is besloten de OZB-tarieven de komende jaren jaarlijks te corrigeren met niet meer dan de inflatiecorrectie. In afwijking hierop heeft de raad van december 2021 met het oog op het 2e herstelplan, bepaald dat de OZB jaarlijks met 1% bovenop de inflatie stijgt tot en met het jaar 2025. Nu er ruimte is in de begroting om keuzes te maken, stelt het college voor de standaard verhoging van de OZB, die met de bezuinigingen is ingevoerd, terug te draaien. De 1% verhoging die elk jaar opnieuw zou worden ingezet wordt stopgezet. Voor 2023 is de huidige inflatie verwachting op basis van de raming van het Centraal Planbureau maart 2022 (inflatie, nationale consumentenprijsindex cpi 2023) 2,4%.

Hiermee komt de verhoging van het OZB-tarief uit op een percentage van in totaal 2,4% in 2023.

OZB

2023

OZB woningen

2,4%

OZB niet-woningen

2,4%

Rioolheffing Voor rioolheffing geldt als uitgangspunt een 100% kostendekking. Op basis van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) wordt het tarief bepaald om tot een kostendekkende rioleringszorg te komen. In het vastgestelde Waterplan 2020-2024 is aangegeven dat 100% kostendekkendheid wordt gerealiseerd bij een tarief voor rioolheffing van € 238,82 (excl. inflatie). In het Waterplan 2020-2024 is daarom voorgesteld het tarief voor rioolheffing vanaf 2020 te laten stijgen met € 5 (+/-2,1%) per jaar zodat in 2024 het kostendekkend tarief van € 238,82 (excl. inflatie) wordt gerealiseerd. In 2022 bedraagt het totaaltarief (gebruiker en eigenaar) voor rioolheffing € 241,80. Hiermee is het kostendekkend tarief bereikt. Voor 2023 wordt het tarief daarom alleen bijgesteld met het inflatiepercentage van 2,4%. De tarieven op basis van het nieuwe waterplan zijn voor 2023 tot en met 2026 in de tabel weergegeven.

Rioolheffing Gebruiker Ei gena a r Tota a l

2022 € 80,60 € 161,20 € 241,80

2023 € 82,53 € 165,07 € 247,60

2024 € 84,52 € 169,03 € 253,55

2025 € 86,54 € 173,09 € 259,63

2026 € 88,62 € 177,24 € 265,86

PA - 6 Afvalstoffenheffing We willen inwoners stimuleren het afval beter te scheiden en daarmee de hoeveelheid restafval te verminderen. Hiervoor is per 1 januari 2017 diftar ingevoerd. Inwoners betalen voor het aantal keren dat ze restafval aanbieden. Daarnaast betalen ze een vast bedrag voor de overige afvalstromen. Zodoende betalen inwoners vanaf 2017 twee tarieven: het vastrecht en het variabele tarief. Het vastrecht is voor iedereen gelijk. Het variabele tarief hangt af van het aantal keren dat een minicontainer aan de straat wordt gezet of van het aantal keren dat afval in de ondergrondse container gestort wordt. Met het variabele tarief worden alleen de kosten van het inzamelen, transporteren en verwerken van het restafval gedekt. De overige kosten worden gedekt vanuit het vastrecht. De laatste jaren zijn er forse wijzigingen geweest op zowel de kosten kant (negatief) als de inkomsten kant (ook negatief). Hierdoor is het afvaltarief de laatste jaren flink gestegen. Voor 2021 is mede door hogere oud papierprijzen een overschot op het product afval behaald. Dit overschot is toegevoegd aan de egalisatievoorziening afvalfonds. Voor 2023 is de verwachting dat het tarief niet hoeft te stijgen om 100% kostendekkendheid te realiseren. De definitieve tarieven 2023 zullen aan de raad worden voorgelegd bij de vaststelling verordeningen 2023 (raad dec 2022).

Tarieven voor de afvalstoffenheffing

2022

2023

Vastrecht per aansluiting

€ 238,80

Aanbieden van 140 liter restafvalcontainer per keer

€ 6,50

Aanbieden van 240 liter restafvalcontainer per keer Aanbieden van zak restafval aan ondergrondse container

€ 11,50 € 1,90

Rekenvoorbeelden Vastrecht

aantal tarief per ledigingen lediging

totaal (€) Kwijtschelding /vrijstelling

Totaal te betalen € 290,55

240 liter container

€ 238,80

4,5

€ 11,50

€ 290,55

240 liter container

€ 238,80

€ 11,50

€ 307,80

240 liter container

€ 238,80

€ 11,50

€ 388,30

140 liter container

€ 238,80

4,5

€ 6,50

€ 268,05

140 liter container

€ 238,80

€ 6,50

€ 277,80

140 liter container

€ 238,80

€ 6,50

€ 323,30

ondergrondse container

€ 238,80

€ 1,90

€ 269,20

ondergrondse container

€ 238,80

21,7

€ 1,90

€ 280,03

ondergrondse container

€ 238,80

€ 1,90

€ 292,00

ondergrondse container

€ 238,80

€ 1,90

€ 337,60

Minima

€ 238,80

4,5

€ 11,50

€ 290,55

Minima

€ 238,80

€ 11,50

€ 307,80

€ 0,00

Minima

€ 238,80

€ 11,50

€ 330,80

€ 307,80

€ 23,00

Minima

€ 238,80

€ 11,50

€ 388,30

€ 307,80

€ 80,50

Medicatie indicatie

€ 238,80

€ 11,50

€ 388,30

€ 80,50

€ 307,80

€ 0,00

PA - 7 -

Hondenbelasting In de begroting 2020-2023 is besloten dat het tarief voor hondenbelasting jaarlijks met 2% stijgt. In afwijking hierop, wordt in de begroting 2023 uitgegaan van een verhoging van 2,4% (inflatiepercentage) voor het tarief hondenbelasting. Gekozen is om de indexering alleen op het eerste begrotingsjaar toe te passen. Jaarlijks zal bij de nieuwe begroting de stijging opnieuw worden bepaald a.d.h.v. het dan geldende inflatiecijfer.

Toeristenbelasting In de begroting 2023-2026 wordt uitgegaan van een verhoging van +2,4%. Gekozen is om de indexering alleen op het eerste begrotingsjaar toe te passen. Jaarlijks zal bij de nieuwe begroting de stijging opnieuw worden bepaald a.d.h.v. het dan geldende inflatiecijfer.

Leges Uitgangspunt voor de leges is een 100% kostendekking. Jaarlijks brengt het COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) een jaarboek uit over de overheidsfinanciën. In dit jaarboek zijn onder andere de tarieven in beeld gebracht van alle gemeenten betreffende de omgevingsvergunning. In de tabel zijn de tarieven inzichtelijk gemaakt.

Lijkbezorgingsrechten De raad heeft eind 2012 ingestemd met de handhaving van kwaliteitsbeeld A op de begraafplaats zoals vastgelegd in het Groenbeleidsplan 2011. De raad heeft toen tevens besloten de grafrechten geleidelijk te verhogen met 3% (in 2013 en 2014), 4% (in 2015) en 5% (in de jaren 2016-2023). Hoe de ontwikkeling van de tarieven vanaf 2024 gaat lopen wordt in de volgende begroting opgenomen. Voor de overige lijkbezorgingsrechten wordt het tarief verhoogd met de verwachte inflatie van 2,4% voor 2023.

Hondenbelasting Per hond Kennel

2022 € 75,45 € 377,25

2023 € 77,26 € 386,30

2024 € 77,26 € 386,30

2025 € 77,26 € 386,30

2026 € 77,26 € 386,30

Toeristenbelasting Per overna chti ng

2022 € 1,56

2023 € 1,60

2024 € 1,60

2025 € 1,60

2026 € 1,60

Omgevingsvergunning Bedrag voor dakkapel (€ 11.900) Bedrag voor uitbouw woning (€ 53.300) Bedrag voor nieuwbouw woning (€ 166.000)

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/1687/documents/39679