Document · PDF

04. Beleidsbegroting Gemeente Woudenberg 2023-2026.pdf

Raadscommissie 4 oktober 2022, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 9: Beleidsbegroting 2023 -202633.432 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

CROW Woudenberg ‘gemiddeld’

A+

- 29 -

A+ = Zeer goed, A = goed, B = voldoende, C = matig, D = slecht We hanteren de B/C-norm voor de kwaliteit van de openbare ruimte. In het groenbeleidsplan wordt onderscheid gemaakt in de volgende beeldkwaliteitsniveaus Beeldkwaliteit: Functie: A Kijkgroen B Groenaankleding B/C Recreatiegroen C Natuurgroen Wat gaan we ervoor doen? We blijven ons inzetten om de gehanteerde streefwaarde B/C voor de kwaliteit van de openbare ruimte te behouden. Dit doen we door middel van regulier beheer. We geven uitvoering aan de herinrichting van formele en informele speellocaties in de wijken. Na de speellocaties in wijk Nieuwoord, De Grift en Laanzicht wordt dit jaar in de wijk Het Groenewoud de nieuwe speellocatie Berkenlaan (onderdeel plan Nijverheidsweg) uitgevoerd. In de jaren daarna verwachten we ook de overige wijken te voorzien van herziene formele en informele speellocaties. De herinrichting komt tot stand met de inwoners (jong en volwassenen) van de wijken. Samen met onze inwoners gaan we, op basis van het Groenbeleidsplan+, werken aan de thema’s die ons vandaag de dag bezig houden: klimaatadaptatie, natuur en biodiversiteit, innoveren en verduurzamen en burgerparticipatie. In het uitvoeringsplan staan de maatregelen om de doelen voor eerder genoemde thema’s op het gebied van openbaar groen en landschap te halen.

Een deel van de maatregelen is door bezuinigingsmaatregelen on-hold gezet tot er betere tijden aanbreken. Afval Woudenberg wil een gemeente zijn die als rentmeester zorg heeft voor de aarde. We streven naar vermindering van de hoeveelheid grondstoffen die we gebruiken en naar hergebruik en recycling. Zo groeien we naar een steeds meer circulaire gemeente: een gemeente waarin afval zoveel mogelijk beperkt wordt en het afval dat toch ontstaat zoveel mogelijk wordt hergebruikt als grondstof voor nieuwe producten. Circulariteit vraagt om investeringen in een tijd dat veel andere zaken ook om aandacht, tijd en middelen vragen. Het college wil in het kader van circulaire economie dan ook inzetten op de samenwerking met Woudenbergse ondernemers en actieve participatie in de regio. Het Grondstoffenbeleidsplan 2021-2025 (GSP) heeft de focus op het verminderen van de hoeveelheid restafval per inwoner, maar ook op het verbeteren van de zuiverheid van de verschillende grondstoffen. Daarbij is het van belang dat het afval goed gescheiden wordt aangeboden, waarbij zo weinig mogelijk vervuiling in de grondstoffen aanwezig is. In lijn hiermee gaan we onder andere werken aan een betere afvalscheiding, beperken van het gebruik van wegwerpplastic, meer recycling en minder voedselverspilling.

Om het goed scheiden van afval te stimuleren zal vooral ingezet worden op bewustwording bij de inwoners van Woudenberg door te informeren, te communiceren, te faciliteren en het bieden van maatwerk. Dit doen we in nauwe samenwerking met de inwoners van Woudenberg, SDW, ROVA, AVU en DES.

- 30 -

De komende jaren zal de gemeente inzetten op de volgende speerpunten: 1. kwaliteitsverbetering, met name bij pmd hebben we te maken met veel vervuiling. Hierdoor krijgen we afkeur van pmd met nadelige financiële gevolgen. 2. verschillende ‘bewustwordingsacties’; we zetten ons onder andere in voor voorlichting op scholen en in wijken. 3. kwantiteit, het verder verlagen van de hoeveelheid restafval per inwoner per jaar; 4. verbeteren serviceniveau, hierbij kan gedacht worden aan het schoonhouden van de omgeving van de ondergrondse containers, de openingstijden van de milieustraat en het bieden van service als het gaat om de wasbare luier; 5. kostenbeheersing: diverse externe factoren zoals de eerdergenoemde landelijke afvalverbrandingsbelasting en fluctuerende grondstofprijzen, zorgen er momenteel voor dat de afvalstoffenheffing onder druk staat. Er zal goed gekeken moeten worden naar mogelijkheden om de kosten beheersbaar te houden. Er is een aantal externe ontwikkelingen welke de richting en reikwijdte van het gemeentelijk beleid mede bepalen. We benoemen enkele belangrijke ontwikkelingen: • landelijk, regionaal en lokaal is er steeds meer aandacht en draagvlak voor circulariteit, ook onder inwoners. Dat er iets moet gebeuren in het kader van circulariteit van grondstoffen wordt breed gedeeld.

Tegelijkertijd verbreden de mogelijkheden voor hergebruik en recycling zich door snelle technologische ontwikkelingen. Het is belangrijk hier alert op te zijn, bijvoorbeeld als het gaat om de verwerking van luiers. • de markt van afval en grondstoffen is sterk in beweging en grondstoffen, zoals oud papier, brengen niet altijd (op de korte termijn) geld op. de laatste jaren verandert de markt voor grondstoffen sterk. Dit zorgt voor sterk fluctuerende prijzen voor de grondstoffen, met een algehele trend naar minder opbrengsten voor de grondstoffen; • de kosten voor verwerking van grondstoffen en van restafval, nemen verder toe. Verwerkers vragen hogere verwerkingstarieven onder meer vanwege de toenemende vervuiling in de grondstoffen, die de kosten voor goede verwerking opdrijft. Verwerkers stellen in dit verband steeds hogere kwaliteitseisen aan het te accepteren materiaal. Dit zien we zeer nadrukkelijk bij het pmd, maar ook bij bijvoorbeeld gft waar verwerkers strenger letten op vervuiling vanwege de invloed ervan op de verwerkingskosten en de kwaliteit van het compost. Ook dit leidt dat een toename van de verwerkingskosten; • de verwerkingskosten van restafval stijgen onder meer door de verhoging van de afvalstoffenbelasting die de landelijke overheid heeft ingevoerd.

Deze belasting zal de komende jaren naar verwachting verder stijgen waardoor de verbranding van restafval steeds duurder wordt. Daarbij komt dat er vanaf 2025 een extra CO2 heffing wordt opgelegd voor verbranding van het restafval. In combinatie met afnemende opbrengsten leidt dit er vrijwel zeker toe dat de afvalstoffenheffing gaat toenemen; • de oorlogssituatie in Oekraïne en de al langer bestaande krapte op de grondstoffenmarkt zorgen voor extreme prijsstijgingen voor onder andere energie en brandstoffen. Op dit moment kunnen we de totale impact van deze situatie nog onvoldoende overzien om een forecast te maken.

Maatschappelijk effect 2 – Borgen verkeersveiligheid Wat willen we bereiken? Vrijwel iedereen komt dagelijks in aanraking met verkeer en daarmee automatisch met verkeersveiligheid. Het belang van een goede verkeersveiligheid wordt onderstreept door de landelijke statistiek van 678 verkeersdoden en circa 21.700 ernstig gewonden (2018). Binnen het (landelijk) kader van ‘duurzaam veilig’ zetten alle overheden zich in voor een verbetering van de verkeersveiligheid. De gemeente Woudenberg streeft naast het borgen van de statistieken (objectieve verkeersveiligheid) ook naar het borgen van de beleving van verkeersveiligheid onder bewoners en andere weggebruikers binnen de gemeente (subjectieve verkeersveiligheid). Voor het borgen van de verkeersveiligheid wordt ingezet op de inrichting van de weg, handhaving en educatie en voorlichting.

- 31 -

Wat gaan we ervoor doen? Conform het wegbeheerplan (2019-2023) en de landelijke normen van het CROW voert de gemeente Woudenberg onderhoud uit aan bestaande wegen en paden. Dit onderhoud komt ten goede aan de verkeersveiligheid. Dit jaar wordt er een nieuw wegbeheerplan opgesteld voor de jaren 2023-2027. Behalve door onderhoud aan bestaande wegen worden ook middelen ingezet voor de realisatie van nieuwe verkeersmaatregelen gericht op verkeersveiligheid. Zoals bijvoorbeeld verkeersdrempels, verkeersteller met display en fietsparkeervoorzieningen. Tevens zal in de komende jaren de aanpak van verkeersveiligheid en infrastructuur worden geïntensiveerd, dit resulteert in de volgende projecten/acties: • rotonde N224/N226, gemeentelijke bijdrage voor voormalig project VERDER; • SPV projecten; • herinrichting verkeer en afwatering van oostelijk deel oude wijk Laanzicht te combineren met uitvoering van de rioolvervangingen in het kader van de klimaatadaptatie. Per jaar wordt een gedeelte van de beschreven wijk aangepakt. Deze projecten/acties zijn noodzakelijk om de verkeersveiligheid en de verkeersinrichting te borgen en het wegennet klaar te maken voor de toekomstige groei afkomstig van de nieuwe woonwijken. Daarnaast werken de gemeente Woudenberg en de Provincie Utrecht nauw samen om overlast van zowel de N224 alsmede N226 zoveel mogelijk te voorkomen.

De aanpassing van de rotonde N224/N226 komt tot uitvoering (vanuit project VERDER). De provincie is trekker van het project en daarmee initiatiefnemer van de procedures. De planning is dat de werkzaamheden worden uitgevoerd in 2024. Naast het onderhoud van bestaande wegen en renovaties, is binnen diverse projecten (Nijverheidsweg, Hoevelaar en diverse inbreidingslocaties) nadrukkelijk aandacht voor het ontwikkelen van een verkeersveilige leefomgeving. Verder gaan we in 2023 door middel van participatie in gesprek met inwoners om meer zicht te krijgen op verkeersonveilige knelpunten in het dorp en verwerken we uitkomsten hiervan vervolgens in ons beleid. Handhaving valt onder programma 3 ‘veiligheid’. De politie en de gemeentelijke Boa besteden aandacht aan verkeersveiligheid door, waar nodig, verkeersdeelnemers op gedrag aan te spreken en eventueel te handhaven. Hierbij wordt gehandeld vanuit het uitvoeringsprogramma integrale veiligheid. In samenwerking met de provincie Utrecht, Veilig Verkeer Nederland, Fietsersbond en andere gemeenten wordt ingezet op het aanbieden van permanente verkeerseducatie. Per jaar worden verkeer educatieve activiteiten georganiseerd die zich richten op verschillende leeftijdsgroepen.

Maatschappelijk effect 3 – Geen toename van wateroverlast door klimaatontwikkelingen Wat willen we bereiken? Als gevolg van klimaatontwikkelingen ontstaan de laatste jaren in Nederland steeds vaker, steeds hevigere regenbuien. Als gevolg hiervan komt het vaker voor dat het rioolstelsel de neerslag niet kan verwerken, waardoor tijdelijk “water op straat” ontstaat. Het idee dat de neerslag altijd door het riool verwerkt kan worden, moet worden losgelaten. In de plaats hiervan wordt bij hevige regenbuien gekeken naar berging van de neerslag in de openbare ruimte (wegen, groenstroken, etc.) zonder schade aan gebouwen. Ook zetten we in op vergroening van de leefomgeving om de gevolgen van klimaatverandering niet toe te laten nemen.

- 32 -

Wat gaan we ervoor doen? De maatregelen uit het BWKP worden in de komende jaren (2020-2029) uitgevoerd. Herinrichting en daarmee aanleg regenwater riool in de wijk Laanzicht Oost wordt de komende jaren gefaseerd uitgevoerd. De samenwerking binnen het Platform Water Vallei en Eem wordt verder voortgezet, met name om de kwetsbaarheid binnen de regio te verminderen en kennis te vergroten op het gebied van onder andere klimaatadaptatie. Baggeren van diverse watergangen is in 2023 gepland en zal in samenwerking met de gemeente Scherpenzeel en het waterschap Vallei en Veluwe uitgevoerd worden.

Indicatoren Indicatoren Beeldkwaliteit

Beleving beeldkwaliteit

Verkeersveiligheid

Beleving verkeersveiligheid

Wateroverlast

Definitie

Wijze van meten

Kwaliteit van onderhoud, inrichting en gebruik openbare ruimte (A= goed, B= voldoende, C= matig, D=slecht). Beleving van fysieke leefbaarheid openbare ruimte uitgedrukt in een rapportcijfer.

CROW-monitor openbare ruimte (jaarlijks in de maand oktober).

Welk percentage van het gemeentelijk wegennet voldoet aan de inrichtingskenmerken van Duurzaam Veilig? Percentage bewoners dat te hard rijden als belangrijkste buurtprobleem aanduidt

Berekende oppervlak bebouwde kom dat voldoet aan het gestelde toetsingskader BWKP

2023

2024

2025

2026

B/C

Onderdeel van de gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar. Inventarisatie

7,5

Nul situatie (2020)

Onderdeel van de Gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar.

29% (gemeten in 2013) 26% (gemeten in 2017) 75% (situatie 2018)

24%

79%

Jaarlijks aanpassingen verwerken in rioleringsmodel en berekenen conform BWKP-methode.

Norm

Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: ROVA, AVU Relevante samenwerkingspartners: Amfors, Waterschap, Platform Water Vallei en Veluwe, Provincie Utrecht

- 33 -

Wat gaat het kosten? Programma 2 Leefomgeving

Begroting

Bedragen

2023

2024

2025

2026

Lasten

-5.104.006

-5.168.735

-5.175.379

-5.185.778

Baten

3.350.945

3.351.445

Resultaat programma 2 voor bestemming

-1.753.062

-1.817.290

-1.823.935

-1.834.334

Resultaat in begroting 2022

-1.557.150

-1.580.978

-1.588.164

-195.912

-236.312

-235.771

-246.170

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2022

- 34 -

Financiële toelichting programma 2

- 35 -

Openbaar groen minder maaien gazon (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget openbaar groen (onderdeel maaien gazon) structureel verlaagd met € 2.300. Openbaar groen minder maaien bosplantsoen (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget openbaar groen (onderdeel maaien bosplantsoen) structureel verlaagd met € 5.000. Begraafplaats hagen machinaal knippen (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget begraafplaats (onderdeel hagen machinaal knippen) structureel verlaagd met € 1.000. Landschapsbeheer voorlichting (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget landschapsbeheer (onderdeel communicatie) structureel verlaagd met € 1.000. Openbaar groen communicatie groenbeleidsplan (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget openbaar groen (onderdeel communicatie groenbeleidsplan) structureel verlaagd met € 1.500. Groot onderhoud wegen en bermen (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget groot onderhoud wegen en bermen structureel verlaagd met € 2.000. Reclame uitingen aan lichtmasten (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget reclame uitingen aan lichtmasten structureel verhoogd met € 1.500.

Openbare verlichting (kapitaallasten) Toename kosten als gevolg van vervanging 65 armaturen ten waarde van € 50.000 in 2026 met een afschrijvingstermijn van 20 jaar. Openbare verlichting (areaaluitbreiding) Betreft areaaluitbreiding Hoevelaar en inbreidingen. Openbare verlichting (energiekosten) Stijging van het budget als gevolg van hogere energieprijzen. Het budget is aangepast naar de tarieven die medio juli 2022 bekend zijn voor het jaar 2023. Het energiecontract elektra van de DVEP loopt nog door tot en met 31 december 2023. In de periode juli t/m november 2022 worden door het energiecollectief, waar Woudenberg bij is aangesloten, de prijzen vastgelegd voor het jaar 2023. De verwachting is dat de energieprijzen voor elektra 5 keer zo hoog zullen zijn als het tarief voor de 1e helft van 2022. Circa 1/3 deel van de energiebudgetten betreft verbruikskosten waar de energietarieven op van toepassing zijn. Het overig deel van de energiebudgetten betreft transportkosten en energiebelasting. Groot onderhoud wegen en bermen Het budget wordt verhoogd als gevolg van hogere prijzen voor element verhardingen (8%) en asfalt (100%).

- 36 -

Begraafplaats opbrengst begrafenisrechten De verwachting is dat de opbrengsten de komende jaren lager zullen uitvallen, gezien de werkelijke opbrengsten van de afgelopen 3 jaar. De opbrengsten worden structureel naar beneden bijgesteld. Begraafplaats onderhoud Als gevolg van prijsstijgingen wordt het budget verhoogd met € 500. Openbaar groen (benzine machines) Als gevolg van de hogere benzineprijzen wordt het budget verhoogd met € 3.000. Gemeentewerf (benzine vervoermiddelen) Als gevolg van de hogere benzineprijzen wordt het budget verhoogd met € 6.000. IBOR extern bestek De prognose beheerovername areaaluitbreiding Hoevelaar fase 1 is bijgesteld naar 2024 (in plaats van 2023). IBOR inhuur groen Een deel van het budget inhuur groen is overgeheveld naar het personeelsbudget. Verkeer en vervoer Het budget wordt structureel verhoogd met € 2.000 als gevolg van hogere kosten (prijsstijging) voor vervanging verkeersborden. Verkeer en vervoer (bijdrage expl kosten spoorweg) Betreft hogere jaarlijkse bijdrage in de exploitatie spoorweg Laagerfseweg (indexering ProRail). Verkeer en vervoer (afschrijvingskosten Nico Bergsteijnweg) Het project verkeersmaatregelen Nico Bergsteijnweg valt hoger uit dan geraamd door prijsstijgingen en extra kosten vanwege een slechte ondergrond. De begrote investering van € 450.000 dient bijgesteld te worden naar € 672.000.

De investering wordt in 40 jaar afgeschreven waardoor de jaarlijkse afschrijvingskosten € 5.550 hoger uitvallen. Openbaar groen (eikenprocessierups) Voorgesteld wordt jaarlijks € 10.000 beschikbaar te stellen voor preventieve maatregelen ter bestrijding eikenprocessierups.

- 37 -

Wegen (afschrijvingskosten investering infra rondom De Olijfboom De businesscase Uitbreiding De Olijfboom geeft aan dat het noodzakelijk is de infra rondom de school te wijzigen. De geraamde investeringskosten infra bedragen € 353.565 en worden in 30 jaar afgeschreven. De jaarlijkse afschrijvingskosten zijn € 11.785. De businesscase is als bijlage bij de stukken van de begroting 2023-2026 gevoegd. Afval Betreft mutatie in de exploitatie afval voor de jaren 2023-2026 ten opzichte van de begroting 2022-2025. Riolering Betreft de mutatie in de exploitatie riolering voor de jaren 2023-2026 ten opzichte van de begroting 2022-2025. Speelvoorzieningen In de vorige begroting 2022-2025 zijn de investeringen speelruimtebeleidsplan tot en met boekjaar 2025 verwerkt. De verwerking tot en met boekjaar 2026 is meegenomen in deze begroting (de investeringen fluctueren jaarlijks). Loonkosten (verdeling per programma) De totale loonkosten worden jaarlijks toegerekend aan de diverse programma’s en projecten. Ten opzichte van 2022 wordt in 2023 € 88.500 meer loonkosten toegerekend aan programma 2. De loonkosten worden toegelicht bij de paragraaf Bedrijfsvoering verderop in de begroting. Kapitaallasten Stijging/daling kapitaallasten op basis van actualisering investeringen programma 2. Overige Betreft overige klein mutaties.

- 38 -

Veiligheid Programma 3 Visie van het programma Woudenberg is een gemeente waarin inwoners zich veilig voelen, weerbaar zijn, omzien naar elkaar en waar respect de basisnorm is. En waarin overlast en (ondermijnende) criminaliteit een uitzondering zijn en worden integraal aangepakt.

Wat houdt het programma in? Onder programma veiligheid valt de brandweerzorg (Veiligheidsregio Utrecht), voorbereidingen met betrekking tot rampen en crisisbeheersing, toezicht in het publieke domein en diverse samenwerkingsvormen, zoals Bureau Regionale Veiligheidsstrategie, het Veiligheidshuis en het RIEC. Kosten die verbonden zijn aan uiteenlopende initiatieven, maatregelen of projecten op het gebied van veiligheid worden gedekt uit het programma veiligheid.

- 39 -

Trends en ontwikkelingen • • •

• • •

Crime change: er is in Midden Nederland sprake van een verschuiving van de meer ‘traditionele’ criminaliteit naar de harde wereld van de drugscriminaliteit, cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. De afhankelijkheid en risico’s van digitalisering nemen toe. Mede door Corona is de digitalisering in een versnelling terecht gekomen. De beveiliging is echter niet meegegroeid. Digitale criminaliteit verandert razendsnel: van WhatsApp-fraude en fraude met online aankopen naar helpdeskfraude naar diefstal van cryptomunten. Jeugd kwetsbaar is in gewelddadige ondermijnende criminaliteit. Midden Nederland is een kraamkamer voor jongeren die verstrikt raken in de (drugs)criminaliteit. Dit komt vooral door de aanwezigheid van een grote hoeveelheid drugsclusters die geen enkel middel schuwen om kwetsbare jongeren te dwingen of te lokken zich te mengen in de drugswereld. Ook het feit dat drugs makkelijk verkrijgbaar is, samen met de aantrekkingskracht van het grote geld, en het hoge aandeel jongeren en jongvolwassen op de totale bevolking in Midden-Nederland spelen een rol. Eenmaal een voet binnen maakt het heel moeilijk nog te ontsnappen aan de harde drugswereld. Kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek krijgen vaak te maken met een overheid die ingewikkeld en veelal gefragmenteerd georganiseerd is. Maatschappelijke ongenoegen neemt toe.

Mensenhandel is een groot maatschappelijk probleem. Mensenhandel vormt een grove inbreuk op de menselijke waardigheid en lichamelijke en geestelijke integriteit van slachtoffers. We onderscheiden drie vormen: arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en seksuele uitbuiting.

Maatschappelijk effect 1 – Een veilig Woudenberg Wat willen we bereiken? Bijdragen aan de veerkracht en eigen kracht in de buurt door ongewenst gedrag zoveel mogelijk te voorkomen en waar het zich voordoet, consequent aan te pakken. We doen dit door het inzetten van persoonsgerichte, gebiedsgerichte en themagerichte maatregelen. Wat gaan we ervoor doen? Voor het goede leven is het heel belangrijk hoe veilig je je voelt. En dat veiligheidsgevoel wordt voor een belangrijk deel bepaald door de directe leefomgeving en door de privésituatie waarin je verkeert. De leefbaarheid in de wijken, het gevoel van saamhorigheid, het kennen van je buren en het doorbreken van anonimiteit is daarbij essentieel. Integriteit en het veilig kunnen uitvoeren van de publieke taak zijn van belang voor het waarborgen van de rechtstaat. Dit vraagt om een samenspel tussen samenleving, partners en gemeente. De coronacrisis zal zijn sporen nalaten, ook in 2023. Wij blijven investeren in het oprichten van WhatsApp-groepen in de buurt, het inzetten van Burgernet, het gebruik van Mob-eyes en blijven hier actief over communiceren. Ook het vergroten van de meldingsbereidheid onder de inwoners blijft onze aandacht houden. Door de meldingen krijgen wij beter zicht op wat er speelt in de buurt en het vergroot de pakkans. Het huidige evenementenbeleid stamt uit 2014 en wordt in 2023 herzien.

De belangrijkste reden hiervoor is gewijzigde wet- en regelgeving maar ook opgedane ervaringen uit de afgelopen acht jaar spelen hierbij een rol. Gedurende de herziening zal participatie van onder andere inwoners en de vaste organisatoren van evenementen in Woudenberg een cruciaal onderdeel zijn.

- 40 -

Maatschappelijk effect 2 - Verbinding tussen zorg en veiligheid Wat willen we bereiken? De onderlinge verbinding tussen het zorg- en veiligheidsdomein versterken en verbeteren. We doen dat door het creëren van een integrale (beleids-)aanpak, het maken van afspraken met partners over onder meer op- en afschaling van casuïstiek en informatiedeling en het lokaal en bovenlokaal leggen van de benodigde verbindingen. Wat gaan we ervoor doen? Woudenberg kent, net als andere gemeenten, ook een groep inwoners die in kwetsbare situaties verkeren. Om deze inwoners te helpen en om de veiligheid(gevoelens) en overlast voor de omgeving beheersbaar te maken, is intensieve samenwerking nodig tussen het sociale en veiligheidsdomein. Bij het dichter bij elkaar brengen van zorg en veiligheid, hanteren we de volgende uitgangspunten: • zorg- en veiligheidsprofessionals werken intensiever samen aan concrete veiligheidsvraagstukken; • meer ‘eropaf’; • investeren in kwetsbare groepen; • signalen herkennen en oppakken; • ruimte maken voor maatwerk: doen wat nodig is. Vanuit de basis richten we ons op verschillende doelgroepen. Hierbij moet gedacht worden aan jeugd, slachtoffers en daders bij huiselijk geweld, mensen met verward en gevaarlijk gedrag en multi-problem gezinnen. In 2023 willen we in dit kader verdere stappen zetten in de verbinding tussen zorg en veiligheid.

Maatschappelijk effect 3 – Beperken ondermijnende criminaliteit Wat willen we bereiken? Samen met professionals signaleren, voorkomen en bestrijden van de onzichtbare criminaliteit die het gezag ondermijnt en het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aantast. En de gemeente Woudenberg en haar inwoners weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit. Wat gaan we ervoor doen? We zetten in op een strategie waarin preventieve maatregelen en tijdige signalering en onderkenning van ondermijningsproblematiek centraal staan. Met een positief handelingsperspectief weten we te voorkomen dat mensen verleid worden tot crimineel gedrag. Positieve en welwillende krachten in de samenleving worden gemobiliseerd. Denk hierbij aan ondernemers, ouders, scholen en organisaties zoals het jongerenwerk een actieve rol laten pakken bij het vergroten van de leefbaarheid in de buurt, of maatregelen om de aanwas van jongeren in de criminaliteit terug te dringen. Weerbare overheid In de pijler weerbare overheid willen we de organisatie en haar professionals (bestuurders, politici en ambtenaren) weerbaar maken tegen ondermijning, integriteitskwesties en intimidatie. Zij voelen zich gesteund vanuit de gemeente, worden getraind in weerbaarheid en weten waar zij signalen en dilemma's kwijt kunnen.

Daarnaast wordt in deze pijler ingezet op het effectief inzetten van het instrument Bibob, het optimaal benutten van de in te zetten bestuurlijke maatregelen (bijvoorbeeld

- 41 -

Last onder dwangsom, sluiting panden, etc.), het versterken van bewustwording en training van professionals op signalen van ondermijning (thema’s zoals drugs, uitbuiting en het criminele verdienmodellen, zoals zorgfraude). Verstoren criminele ondernemersklimaat Daarnaast zetten wij in op repressieve aanpak van criminelen, het terugdringen en verstoren van georganiseerde criminaliteit en beperking van de effecten daarvan op de samenleving. We stellen duidelijke grenzen door de criminelen en hun netwerken krachtig integraal aan te pakken. Door het versterken van onze informatiepositie door bijvoorbeeld slimme signalering en integrale acties maken wij, samen met het RIEC, politie, Openbaar Ministerie en netwerkpartners, optimaal gebruik van onze handhavende bevoegdheden om criminele activiteiten tegen te gaan. Extra gelden Boa capaciteit Door de Ministerie van Justitie en Veiligheid worden structureel extra gelden beschikbaar gesteld voor extra toezicht- en handhavingscapaciteit. Voor de gemeente Woudenberg geldt dat er 0,5 fte kan worden aangesteld als Buitengewoon Opsporingsambtenaar Openbare ruimte. Het college kiest er voor om dit bedrag in de begroting te verdubbelen, om een hele FTE te creëren. Dat betekent dat de gemeente Woudenberg vanaf 2023 structureel over twee Boa’s kan beschikken.

De Boa krijgt als taakaccent ondermijning, zodat er extra kan worden ingezet op het opsporen en bestrijden ondermijnende criminaliteit. Regionale veiligheidsstrategie 2023-2026 In de Veiligheidsstrategie worden de gezamenlijke prioriteiten, ambities en strategische keuzes voor de komende jaren vastgelegd. Met de Veiligheidsstrategie geven de 39 gemeenten, het Openbaar Ministerie en de politie van Midden-Nederland gevolg aan hun wens om de verantwoordelijkheid voor de integrale aanpak van de veiligheidsthema's ook echt gezamenlijk invulling te geven. De regionale veiligheidsstrategie 2023 – 2026 wordt begin 2023 ter vaststelling aangeboden. Wie praat, die gaat 3.0 Voor het ontwikkelen van nieuwe aanpak voor het tegengaan van georganiseerde ondermijnende criminaliteit is de huidige aanpak geëvalueerd. De volgende aanbevelingen worden meegegeven vanuit de verschillende betrokken instanties, namelijk: het fundament van Wie praat, die gaat is goed: deze hoofdstrategie handhaven, versterken en verbreden (lokale) uitvoeringskracht, meer maatwerk en grotere vrijheid in de (decentrale) uitvoering en als laatste scherper in gespreksvoering. De sterke punten van de huidige aanpak zijn; partners voelen zich verbonden aan 1 plan, de hoofdstrategie staat, werken aan de hand van thema’s en waardering voor lokale doorvertaling en organisatie.

In “Wie praat, die gaat 3.0” is de ambitie de weerbaarheid vergroten en criminele organisaties terug te dringen. Daarvoor wordt er ingezet op het volgende: • versterken van de lokale uitvoering; • leren van elkaar steviger inbedden; • informatiepositie verbeteren, informatie slimmer delen; • meer RIEC-partners betrekken in de aanpak; • casuïstiek meer verbinden aan criminele organisaties; • maatwerk in districten op thema’s: doe en ontwikkelthema’s. De aanpak “ Wie praat, die gaat 3.0” wordt eind 2022 aangeboden aan de deelnemende gemeenten.

- 42 -

Kadernota integrale veiligheid 2023-2028 Woudenberg – wordt gezamenlijk integraal veiligheidsplan basisteam ZBLW Binnen het basisteam Zeist, Bunnik, Leusden en Woudenberg (ZBLW) waarin de burgemeesters, het basisteam politie en het Openbaar Ministerie zijn vertegenwoordigd, is besloten om een gezamenlijke Integraal Veiligheidsplan voor de komende jaren te ontwikkelen. Door samen te werken, kunnen we strafrechtelijk én bestuurlijk een vuist maken naar criminelen. Zij houden zich namelijk niet aan gemeentegrenzen. Daarom stellen we nu een gezamenlijk IVP op. Zo brengen we meer focus aan op de ambitie(s) die we willen bereiken, zijn we effectiever en efficiënter en kunnen we elkaar verder versterken. In dit kader zijn wij voornemens om in Woudenberg extra capaciteit in te zetten op het gebied van veiligheid. Beleidsplan VRU 2024 en verder De Wet veiligheidsregio’s schrijft voor dat het bestuur van de veiligheidsregio eenmaal in de vier jaar een beleidsplan vaststelt. Het beleidsplan vormt hét strategische beleidskader voor de veiligheidsregio en beschrijft de koers voor de komende jaren. Wat komt er op ons af, hoe kunnen we op deze opgaven anticiperen en wat is daarvoor nodig? Het regionaal risicoprofiel ligt ter grondslag van het beleidsplan VRU 2024 en verder.

Het wordt ontwikkeld in nauwe samenwerking met belangrijke partners van de veiligheidsregio, zoals de gemeenten, politie, waterschappen, defensie, andere veiligheidsregio’s, etc. Herijking regionale crisisorganisatie Op 8 februari 2021 heeft de coördinerend functionaris van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) aan de adviseurs crisisbeheersing van de 26 gemeenten (ACB’er) van de VRU gevraagd een plan van aanpak op te stellen om invulling te geven aan de bestuurlijk vastgestelde opdracht, namelijk: ”Op basis van een onderzoek naar de uitvoering en uitvoerbaarheid van het huidige systeem gemeentelijke crisisbeheersing 2.0, komen tot een herijking daarvan. Hierbij wordt aandacht besteed aan een heldere afbakening tussen de rol van VRU en de rol van de gemeenten, een verbetering van de governance structuur, en aan het realiseren van meer verbinding tussen de verschillende gemeenten, en de gemeenten en VRU.” Een aantal ACB’ers (ambtelijke ontwikkelgroep) heeft de opdracht aangenomen en is aan de slag gegaan met de bovengenoemde opdracht. Fase 1 (probleemanalyse en uitgangspunten) is eerder dit jaar al afgerond. Op 1-7-2022 heeft de ontwikkelgroep het concept model bevolkingszorg 3.0 aan de adviseur crisisbeheersing gepresenteerd waarmee een start gemaakt is aan fase 2. De verwachting is dat de formele besluitvorming begin 2023 van start gaat.

Indicatoren Indicatoren Totaal aantal misdrijven Rapportcijfer veiligheid

Definitie Aantal aangiften van het totaal van misdrijven Rapportcijfer over hoe de inwoner veiligheid ziet danwel ervaart in de gemeente Woudenberg

Wijze van meten

Norm

2023

2024

2025

2026

Overzicht uit het politieregistratiesysteem Onderdeel van de gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar

Misdrijven in 2021 - 356

<310

< 300

Rapportcijfer in 2021 – 7,7

- 43 -

Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: Veiligheidsregio Utrecht Relevante samenwerkingspartners: inwoners, ondernemers, politie, Openbaar Ministerie, Bureau Regionale Veiligheidsstrategie, Regionaal Informatie- en Expertisecentrum, Veiligheidshuis Amersfoort, Coöperatie De kleine Schans, Omnia Wonen, maatschappelijke instanties, Bureau Halt, Buurtbemiddeling, Jeugdpunt, etc. Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Programma 3 Veiligheid

Begroting

2023

2024

2025

2026

Lasten

-2.530.283

-1.087.883

-1.083.083

Baten

2.450.000

Resultaat programma 3 voor bestemming

-80.283

-1.087.883

-1.083.083

Resultaat in begroting 2022

-972.123

-980.123

-976.123

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2022

891.840

-107.760

-106.960

Financiële toelichting programma 3 Programma 3 Veiligheid

- = nadelig + = voordelig

Verwerkt

2023

2024

2025

2026

kaderbrief

Bijdrage VRU (2e herstelplan)

Nee

19.000

Uitvoering beleid (2e herstelplan)

Nee

2.100

2.500

3.300

Bijdrage VRU (begroting 2023)

-25.000

Overheveling Meld- en Adviespunt Bezorgd (overheveling van programma 1)

-3.000

Uitbreiding 1,0 fte BOA

Nee

-61.760

Bijdrage rijk opvang Oekraïners

Nee

2.450.000

Kosten opvang Oekraïners

Nee

-1.450.000

Kosten jaarwisseling

Nee

-15.000

Loonkosten (verdeling per programma)

Nee

-24.500

891.840

-107.760

-106.960

Totaal

Bijdrage VRU (bezuiniging 2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is de bijdrage VRU (onderdeel Postcommandant) structureel verlaagd met € 19.000.

- 44 -

Uitvoering beleid (bezuiniging 2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget Uitvoering beleid structureel verlaagd met € 2.100 in 2023 oplopend naar € 3.300 in 2025 en verder. Bijdrage VRU (begroting 2023) In de begroting 2023 van de VRU stijgt de bijdrage van de gemeente Woudenberg structureel met € 25.000. De stijging wordt vooral veroorzaakt door loon- en prijsstijgingen. Overheveling Meld- en Adviespunt Bezorgd (overheveling van programma 1) In het kader van herverdeling van werkzaamheden wordt Meld- en Adviespunt Bezorgd overgeheveld van programma 1 naar programma 3 (valt meer onder veiligheid dan zorg). Uitbreiding naar 1 FTE BOA Bij de meicirculaire van 2022 is structureel € 31.000 aan middelen in de algemene uitkering opgenomen voor extra inzet van de buitengewoon opsporingsambtenaren. Dit betekent voor de gemeente Woudenberg ongeveer 0.5 FTE. Het college kiest er voor om dit bedrag in de begroting te verdubbelen, om een hele FTE te creëren. Dat betekent dat de gemeente Woudenberg vanaf 2023 structureel over twee BOA’s kan beschikken. Dit is nodig vanwege voorziene inzet op het gebied van ondermijning, horeca en preventie. Daarnaast betekent dit standaard vervanging bij ziekte of verlof.

Vergoeding Rijk opvang Oekraïne Het Rijk heeft de toezegging gedaan dat zij in 2022 de kosten dragen voor de verbouwing van de opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen aan de Europaweg en dat zij vanaf 1 januari 2023 minimaal één jaar het normbedrag garanderen voor het totaal aantal plekken dat wordt geleverd. Dit komt neer op een bedrag van € 2.450.000. Vanwege deze harde toezegging van het Rijk hebben we deze vergoeding volledig en eenmalig in de begroting 2023 opgenomen. Kosten opvang Oekraïne We gaan in 2023 uiteraard ook kosten maken voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen aan de Europaweg. Deze kosten worden vooralsnog voorzichtig ingeschat op €1.450.000. Dit is enerzijds terug te zien in het bedrag van € 1.303.000 wat aan kosten is opgenomen maar ook in het bedrag aan loonkosten (verdeling per programma). Van de bijstelling van € 171.500 in 2023 ziet namelijk € 147.000 expliciet op de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Kosten jaarwisseling Voor een veilig verloop van jaarwisseling wordt € 15.000 begroot. Dit kan voor zowel preventieve (zoals communicatiestrategie en garantstelling activiteiten) als repressieve (zoals extra toezicht) maatregelen worden ingezet. Loonkosten De totale loonkosten worden jaarlijks toegerekend aan de diverse programma’s en projecten. Ten opzichte van 2022 wordt in 2023 € 171.500 meer loonkosten toegerekend aan programma 3.

€ 147.000 hiervan heeft te maken met de opvang van Oekraïners. Dit wordt gedekt uit de rijksbijdrage die wij ontvangen. Vanaf 2024 wordt € 24.500 meer loonkosten toegerekend. De loonkosten worden toegelicht bij de paragraaf Bedrijfsvoering verderop in de begroting.

- 45 -

Ruimte, wonen en ondernemen Programma 4 Visie van het programma Een vitaal Woudenberg met ruimte voor wonen, werken en samenleven.

Wat houdt het programma in? Het programma ruimte, wonen en ondernemen omvat een diversiteit aan beleidsterreinen in het fysieke domein. Het gaat zowel om lokaal beleid, waarover gerapporteerd wordt via de diverse beleidsnota’s, maar ook over de uitvoering van diverse wettelijke taken. De integraliteit van het beleid krijgt steeds meer vorm en een nieuw wettelijk kader via de toekomstige Omgevingswet. Het programma heeft ook diverse raakvlakken met onderdelen van andere programma’s.

- 46 -

Trends en ontwikkelingen • • •

• •

De taken en ontwikkelingen die verband houden met het klimaatakkoord, zoals de Regionale Energiestrategie (hierna: RES), het verduurzamen van panden, het opstellen van een Warmtevisie en een uitvoeringsagenda daarbij, klimaatadaptatie, circulaire economie en de veranderingen in het fysiek domein die hiermee samenhangen. De druk op het buitengebied door nieuwe functies, wetgeving en de transitie van de landbouw, naast het belang van een gezond en vitaal platteland. Woudenberg is een aantrekkelijke woongemeente en merkt de druk op de woningmarkt. De samenstelling van de bevolking verandert, we vergrijzen net als andere gemeenten in Nederland, maar er is in Woudenberg geen sprake van ontgroening. Daarnaast is er ook in Woudenberg sprake van een huishoudensverkleining. Bij een goede woonomgeving past ook een sterke werkomgeving. Het versterken van de synergie tussen denkers en doeners in de beroepsbevolking, een goede bereikbaarheid, maar ook behoud en versterking van natuur en landschap, zijn daarbij belangrijk. De beleidskaders over de ruimtelijke kwaliteit moeten ervoor zorgen dat geen sprake is van ad-hoc-aanpassingen maar een ontwikkeling die ook op de lange termijn bijdraagt aan Woudenberg als aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. Het wettelijke kader zal veranderen met de Omgevingswet.

Deze wetswijziging heeft effect maar versterkt ook de speerpunten van de dienstverlening in het bijzonder op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Maatschappelijk effect 1: Duurzaamheid voor mens, milieu en markt Wat willen we bereiken? Binnen Woudenberg streven we naar een zo goed mogelijk leefklimaat voor iedereen en zetten vol in op de energietransitie. Dat doen we samen met inwoners en organisaties zoals de Stichting Duurzaam Woudenberg (SDW), coöperatie ZonopWoudenberg, Omnia Wonen en projectontwikkelaars. We werken aan vier grote duurzaamheidsthema’s, te weten energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en biodiversiteit. We blijven inzetten op bewustwording en kennisdelen. Wat gaan we ervoor doen? Voor het monitoren van de verduurzaming van gemeentelijke organisatie hebben we tot nu toe gebruik gemaakt van de lokale duurzaamheidsmeter. Het instrument is inmiddels gedateerd. Met het opstellen van een CO2-prestatieladder wordt inzicht verkregen in de uitstoot en reductiemogelijkheden van CO2 voor de gemeentelijke organisatie. We nemen onze verantwoordelijkheid met de uitvoering van onder andere de RES en de transitievisie warmte, het groenbeleidsplan en het duurzaamheidsbeleid wordt vormgegeven aan de 4 duurzaamheidsthema’s. Er wordt gewerkt in het ontwikkelteam duurzaamheid met het uitvoeringsprogramma aanpak duurzaamheid, waar medewerkers voor alle pijlers (energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en biodiversiteit) zitting in hebben.

De regionale energiestrategie (RES) is in ontwikkeling. De komende jaren zetten we in op zon-op-dak en stimuleren we verduurzaming van bestaande huizen door samen met de energiecoaches van SDW een versnelling te brengen in een wijkgerichte aanpak. Ondersteunend daaraan is de campagne “Energie in Woudenberg”, waarin huiseigenaren worden ondersteund in het verduurzamen van hun woning. Dit kunnen kleine en grotere isolerende maatregelen in huizen van Woudenbergers zijn en is niet alleen gericht zijn op (sociale) huurwoningen, maar juist ook op huishoudens met een laag inkomen en die in het bezit zijn van koopwoningen die matig geïsoleerd zijn. Basis hiervoor is de Transitievisie warmte, waar een uitvoeringsagenda de komende jaren als een routekaart zal dienen. Waar mogelijk worden innovatieve technieken toegepast en wordt gezocht naar koppelkansen en een efficiënte manier van samenwerken. Ook blijven we actief met bewustwording, bijvoorbeeld door WAUW!denberg.

- 47 -

We houden rekening met de gevolgen van klimaatverandering, zoals wateroverlast, hittestress en droogte (zie programma 2). Het Rijk heeft de ambitie om in 2050 een volledige circulaire economie te hebben. Woudenberg ziet het ook als haar verantwoordelijkheid om aan deze ambitie bij te dragen. Dit vanuit het volle besef dat onze natuurlijke grondstoffen eindig zijn en het gebruik van ‘nieuwe’ (virgin) grondstoffen voor producten een grote weerslag heeft op ons milieu, bijvoorbeeld door het hoge energie- en waterverbruik en CO2-uitstoot. We streven naar vermindering van de hoeveelheid grondstoffen die we gebruiken en naar hergebruik en recycling. Zo groeien we naar een steeds meer circulaire gemeente, bijvoorbeeld door bij aanbestedingen circulariteit als een beoordelingscriterium mee te nemen. De gemeente Woudenberg zet zich in voor de uitvoering van de afspraken die zijn opgenomen in het Schone Lucht Akkoord. De Gemeente Woudenberg wil meer bewustwording creëren bij inwoners en hen informeren over wat zij ook zelf kunnen doen om bij te dragen aan een betere luchtkwaliteit. Denk aan oproepen om met beleid hout te stoken en te barbecueën. Door aan te sluiten bij het SLA, wil de gemeente Woudenberg: • een veilige en gezonde leefomgeving in de eigen gemeente bevorderen.

• een permanente verbetering van de luchtkwaliteit en daarmee gezondheidswinst te boeken in heel Nederland én dat gezamenlijk aan te pakken. • mogelijkheid benutten om hier, vanuit het akkoord, integraal mee aan de slag te gaan. • bewustwording bij inwoners verder te vergroten. De komende periode gaat de gemeente Woudenberg aan de slag om het uitvoeringsplan voor luchtkwaliteit op te zetten en te implementeren.

Maatschappelijk effect 2: Vitaal dorp met ruimte voor het ontwikkelen van passend woning en bedrijfsaanbod. Wat willen we bereiken? Goede en passende woonruimte bieden voor alle Woudenbergers is onze uitdaging. De woonwensen en woningbehoefte van al onze inwoners (starters, doorstromers en senioren) willen wij zoveel mogelijk binnen onze gemeentegrenzen mogelijk maken. Duurzaam en toekomstbestendig voor iedereen in Woudenberg. Daarnaast maken wij jaarlijks prestatieafspraken met Omnia Wonen en de SHOW (Stichting Huurders Omnia Wonen). Een sterke lokale economie en gezond ondernemersklimaat is van belang voor onze inwoners en dragen bij aan de vitaliteit van de gemeente. Hier willen wij ons voor inzetten, door regie te nemen en te ondersteunen en faciliteren. Doel is dat het prettig wonen en werken is en blijft in Woudenberg voor iedereen. De druk op het buitengebied vanuit diverse belangen (wonen, werken, agrarisch gebruik, versterking natuurwaarden, energie transitie) maakt dat een goede afwijking nodig is tussen economische en natuur belangen. Wat gaan we ervoor doen? Elke twee jaar wordt een woonbehoefteonderzoek (WBO) uitgevoerd. Het laatste WBO is uitgevoerd in 2022. Met de uitkomsten van het WBO 2022 gaan wij in 2023 aan de slag om te kijken welke beleidswijzigingen er noodzakelijk zijn.

We kijken of de Woonvisie 2019+ met de Oplegger 2020+ nog aansluiten qua aantallen te realiseren woningen en de uitgangspunten. In de afgelopen jaren zijn er diverse maatregelen ten behoeve van de woningmarkt ingesteld, deze worden vervolgd of aangepast aan de nieuwste inzichten. Bevordering van doorstroming staat daarbij hoog op de agenda. In de beleidsnotitie ingrepen woningmarkt (2022) is vastgelegd dat de gemeente

- 48 -

Woudenberg de opkoopbescherming wil introduceren. In de tweede helft van 2022 wordt gekeken welk onderzoek noodzakelijk is om dit juridisch goed te borgen en dan gaan wij, na besluitvorming van de gemeenteraad, in 2023 de opkoopbescherming invoeren. Naar verwachting worden in 2023 circa 160 woningen gebouwd. Ten behoeve van alle ondernemers (bedrijven, detailhandel, recreatie en agrarisch) investeren wij in een goede samenwerking met de provincie, de regio Amersfoort en op onderdelen de regio Food Valley. Vanuit de Visie op de Retail ten behoeve van Vitaal Dorpshart stimuleren wij de uitvoering van deelplannen. We gaan in nauw gesprek met de ondernemers om de wensen in kaart te brengen. In de maatwerkgesprekken met de provincie zetten we ons in voor meer ruimte voor ondernemers. Wij bieden ruimte aan agrariërs voor functieverbreding, functiewijziging en transitie van de landbouw, zoveel mogelijk in samenhang met Food Valley ten behoeve van een Vitaal Buitengebied. We willen doorgaan met de samenwerking met het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT). Het RBT heeft tijdens de Coronacrisis haar belang en meerwaarde voor een duurzame gastvrijheidseconomie op de Heuvelrug en in de Gelderse Vallei bewezen.

De deelname aan en uitvoering van het convenant wandelknooppunten zal bijdragen aan de benutting van de paden en aan het wandelplezier, is goed voor de gezondheid van inwoners en recreanten en draagt bij de gewenste zonering (gebieden met hoge natuurwaarde en rust behoefte kunnen gemeden worden).

Maatschappelijk effect 3: Ja, mits als basis voor vergunningverlening en ruimtelijke plannen en het faciliteren van particulier initiatief. Wat willen we bereiken? Woudenberg wil het culturele erfgoed en het ruimtelijk raamwerk goed onderhouden en 'beleefbaar' maken. Dit is belangrijk voor de identiteit van Woudenberg. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de nota ruimtelijke kwaliteit, de Structuurvisie Woudenberg 2030 en de oplegger. Het wordt nader uitgewerkt in bestemmingsplannen en in de toekomst in omgevingsplannen. De rol van de gemeente kan veranderen en dat wordt juridisch verankerd door de komst van de Omgevingswet. Het bieden van maatwerk en meer aandacht voor gezondheid en leefbaarheid zijn het uitgangspunt voor het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij is ruimte voor een proactieve houding en inbreng van burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties. De participatiewijzer biedt een goede basis voor het ontwikkelen van lokaal maatwerk, waarvoor wij binnen de kaders van rechtszekerheid ruimte bieden in ons beleid en in onze dienstverlening. Wat gaan we ervoor doen? Doel is actuele bestemmingsplannen en omgevingsplannen met aandacht voor de versterking van het karakter, maar ook ruimte voor toekomstgerichte doorontwikkeling.

Bij het schrijven van de teksten van deze begroting is nog niet zeker of vanaf 1-1-2023 gewerkt zal worden op basis van de Omgevingswet. Welke wet ook van toepassing is wij faciliteren projecten en voeren deze deels uit zoals opgenomen in de Structuurvisie. Daarbij zetten wij in op het ontwikkelen van inbreidingslocaties en gaan wij in gesprek over uitbreidingslocaties en de voortzetting van Hoevelaar. Daarbij gelden de uitgangspunten van ruimtelijke kwaliteit, landschappelijke inpassing, gezondheid, het convenant duurzame woningbouw en een goede balans tussen natuurwaarden en economische belangen. Het gedachtengoed van de Omgevingswet, ruimte voor lokale afweging en maatwerk, past geheel bij onze uitgangspunten. De komende jaren zal dit doorwerken in het totaal van de dienstverlening en alle producten die daar onderdeel van zijn. Het wettelijke overgangsrecht zal daarbij de uiterste grens zijn. Vanuit de afwegingen van dienstbaarheid, rechtszekerheid en betaalbaarheid, worden daarbinnen praktische keuzes gemaakt. Zolang de praktische hulpmiddelen (oa 1 omgevingsplan) nog niet gereed zijn, zal de persoonlijke dienstverlening aan de initiatiefnemer daarvoor de basis vormen. Hierbij is de dienstverlening en ondersteuning via de RUD voor onderdelen van grote waarde.

Naast overleg en vergunningverlening dragen we ook middels toezicht en handhaving bij aan een veilig, gezond en aantrekkelijk Woudenberg.

- 49 -

De RUD Utrecht is onze uitvoeringsdienst, bestaande uit vergunningverleners, handhavers en ondersteunende medewerkers, waarmee we samenwerken aan een schoon milieu, natuurbehoud en een veilige leefomgeving. Met de komst van de Omgevingswet in het vizier werd de noodzaak voor de RUD, om als organisatie door te groeien, belangrijker en in lijn hiermee wordt het eerder gestarte proces Kleur Bekennen en de voorbereiding op de gewijzigde taakstelling onder de Omgevingswet gecombineerd. Het gaat daarbij onder andere om de bodemtaken die op grond van de Omgevingswet verschuiven van de provincie naar gemeenten, maar ook om welke nieuwe werkafspraken gemaakt moeten worden om de integrale dienstverlening van de Omgevingswet te kunnen uitvoeren. De precieze invulling van de verschuiving van het bevoegd gezag voor de bodemtaken onder de Omgevingswet moet echter nog definitief gemaakt worden. Ook is er nog geen volledige helderheid over wat de wettelijke basistaken zijn. De RUD Utrecht is, gezamenlijk met haar deelnemers, druk bezig om hier zo snel mogelijk helderheid in te krijgen. Hierbij zijn zij echter ook afhankelijk van andere partijen zoals het Rijk. De financiële vertaling daarvan is daarom nog niet volledig inzichtelijk gemaakt.

In de begroting gaan wij daarom nu uit van de best mogelijke inschatting die de RUD Utrecht op dit moment kan maken van de hoogte van de kosten voor de gemeente Woudenberg onder de Omgevingswet.

Indicatoren Indicatoren

Definitie

Wijze van meten

Spanning op de woningmarkt

Kijkend naar de woningbehoefte zien wij dat er vraag is naar 90 – 110 woningen per jaar.

De twee jaarlijkse behoefte meting.

Aantal verleende omgevingsvergunningen voor bouwen

Per jaar verleende omgevingsvergunningen voor bouwen

Lokale werkgelegenheid

Particuliere plan initiatieven

Norm

2023

2024

2025

2026

90 – 110 woningen per jaar

90110

90-110

Per jaar verleende omgevingsvergunningen voor bouwen. Uit Key2.

2018: 140

140

Ontwikkeling arbeidsplaatsen

Jaarlijks beschikbaar in Economische monitor Regio Amersfoort

2019: 5.463

5.400

Aantal per jaar vastgestelde bestemmingsplannen / wijzigingsplannen naar aanleiding van particuliere initiatieven. Of hieraan gelijk te stellen omgevingsplannen

Tussen 1-1 en 31-12 vaststellingsbesluiten tevens rapportage aan provincie

Norm 2018: 6

Verbonden partijen / relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: RUD Utrecht, Mooi sticht, Veiligheidsregio Utrecht. Samenwerkingspartners: Omnia Wonen (per 2020 in plaats van Vallei Wonen), Huurdersbelangenvereniging Woudenberg, regio Amersfoort, Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Koninklijk Horeca Nederland, DES (winkeliersvereniging Door Eendracht Sterk), BSW (bedrijvenkring Scherpenzeel Woudenberg), LTO-Noord, RBT (Regionaal Bureau voor Toerisme) Heuvelrug en Vallei, Projectontwikkelaars / initiatiefnemers ruimtelijke ontwikkelingen, Stichting Duurzaam Woudenberg, landbouwnetwerk Food Valley, Natuur- en Milieufederatie Utrecht, ZonopWoudenberg.

- 50 -

Wat gaat het kosten? Programma 4 Ruimte, wonen en ondernemen

Begroting

2023

2024

2025

2026

Lasten

-3.129.602

-2.715.421

-1.835.734

-1.837.061

Baten

1.957.541

1.432.540

552.918

554.310

Resultaat programma 4 voor bestemming

-1.172.062

-1.282.881

-1.282.816

-1.282.751

Resultaat in begroting 2022

-1.340.895

-1.409.044

-1.408.979

168.833

126.163

126.228

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2022

Begroting

Financiële toelichting programma 4 Programma 4 Ruimte, wonen en ondernemen

- = nadelig + = voordelig

Verwerkt

2023

2024

2025

2026

kaderbrief

Ruimtelijke ordening vervallen Leader (2e herstelplan)

Nee

8.660

Recreatie en toerisme promotie (2e herstelplan)

Nee

3.000

Economie uitvoering beleid (2e herstelplan)

Nee

6.145

RUD (2e herstelplan)

Nee

40.000

Duurzaamheid lidmaatschappen (2e herstelplan)

Nee

1.000

Duurzaamheid natuur- en milieu-educatie (2e herstelplan)

Nee

1.000

1.000 4.500

Duurzaamheid uitvoering beleid (2e herstelplan)

Nee

4.500

Routebureau (indexering 2023)

Nee

-747

Verhoging bijdrage Regionale Omroep

Nee

-940

-940 10.000

Omgevingswet (overheveling ICT kosten naar programma 5)

Nee

10.000

Omgevingwet (uitvoering beleid)

Nee

-5.256

Omgevingwet (overheveling deel naar personeelskosten)

Nee

138.000

Woonbeleid (aflossing geldlening)

Nee

1.392

Grondexploitaties wijzigingen in saldo

Nee

42.671

Loonkosten (verdeling per programma)

Nee

-79.200

Kapitaallasten

Nee

Totaal

168.833

126.162

-1.326 126.228

- 51 -

Ruimtelijke ordening vervallen Leader (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget ruimtelijke ordening (onderdeel contributie lidmaatschappen) structureel verlaagd met € 8.660. Recreatie en toerisme promotie (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget recreatie en toerisme (onderdeel promotie) structureel verlaagd met € 3.000. Economie uitvoering beleid (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget economie (onderdeel uitvoering beleid) structureel verlaagd met € 6.145. RUD (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget RUD (onderdeel gemeentelijke bijdrage) structureel verlaagd met € 40.000. Duurzaamheid lidmaatschappen (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget duurzaamheid (onderdeel lidmaatschappen) structureel verlaagd met € 1.000. Duurzaamheid natuur- en milieu-educatie (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget duurzaamheid (onderdeel natuur- en milieu-educatie) structureel verlaagd met € 1.000. Duurzaamheid uitvoering beleid (2e herstelplan) Conform 2e herstelpIan Woudenberg (raad dec 2021) is het budget duurzaamheid (onderdeel uitvoering beleid) structureel verlaagd met € 4.500. Route Bureau Kosten voor het Route Bureau worden geïndexeerd.

Verhoging bijdrage aan regionale omroep. De bijdrage is landelijk geregeld en gericht op het aantal huishoudens vermenigvuldigd met een vergoeding per huishouden. Zowel het aantal huishoudens als de vergoeding is gestegen. Omgevingswet (overheveling ICT kosten naar programma 5) De software en licentiekosten omgevingswet zijn overgeheveld naar programma 5 ICT kosten. Omgevingswet Betreft Cao verhoging 2023. De huidige Cao Gemeenten loopt tot 31 december 2022. Voor 2023 houden we rekening met een loonstijging van 3,6 %. Dit is op basis van raming Centraal Planbureau maart 2022 (loonvoet sector overheid 2023).

- 52 -

Omgevingswet In het omgevingswet budget is rekening gehouden met uitbreiding personeel. De € 138.000 die hier voor geraamd is hevelen we over naar programma 5 personeelskosten. Woonbeleid Betreft aflossing geldlening 2026 Omnia Wonen. Grondexploitaties (wijzigingen in saldo) De winsten en verliezen op grondexploitaties loopt via de reserve grondbedrijf. Voor de begroting is dit budgettair neutraal. Loonkosten De totale loonkosten worden jaarlijks toegerekend aan de diverse programma’s en projecten. Ten opzichte van 2022 wordt in 2023 € 79.200 meer loonkosten toegerekend aan programma 4. De loonkosten worden toegelicht bij de paragraaf Bedrijfsvoering verderop in de begroting. Kapitaallasten Stijging/daling kapitaallasten op basis van actualisering investeringen programma 4.

- 53 -

Dienstverlening Programma 5 Visie van het programma Inwoners, ondernemers en organisaties ervaren de gemeente Woudenberg als dienstverlener en partner.

Wat houdt het programma in?

Trends en ontwikkelingen • •

Gemeenten richten steeds meer wendbare en flexibele organisaties in, om in te spelen op de maatschappelijke vragen en initiatieven van inwoners, ondernemers & organisaties en om te voldoen aan de aanvullende eisen van onze dienstverlening. Hierdoor staan zij steeds meer naast de inwoners en is de traditionele overheidsrol veranderd. We zijn flexibel in en op en af schalen van de regels van ‘1,5 meter de samenleving’ Deze bewegingen blijven invloed hebben op de samenwerking met de samenleving, het organisatiebeleid, de dienstverlening, het HR-beleid en het communicatiebeleid.

- 54 • • • • •

Informatietechnologie krijgt een steeds grotere rol binnen onze samenleving. Door de voortschrijdende technologie komt steeds meer (big en open) data beschikbaar, zowel binnen de eigen gemeente als daarbuiten. Data vervullen een steeds belangrijkere rol in het functioneren van de overheid/gemeenten. De afhankelijkheid van ICT en internet groeit. Uit landelijk onderzoek blijkt dat de ICT kosten bij gemeenten gemiddeld de afgelopen tien jaar zijn toegenomen. Dit als gevolg van verdergaande digitalisering, extra personele lasten door meer aandacht voor beveiliging, privacy, applicatie- en gegevensbeheer en de opkomst van data-science. Thuiswerken is geen trend meer, maar een gegeven. Gegevens worden niet alleen maar in het gemeentehuis geraadpleegd. Investeringen om een veilige flexibele werkplek zijn nodig om te zorgen dat informatie veilig is en blijft’ ICT gaat steeds meer in de cloud, dit zorgt voor een verschuiving en in eerste instantie een verhoging van kosten. Jaarlijkse kosten zullen de aankomende jaren stijgen, terwijl de investeringskosten in eerste instantie blijven om alle data naar de Cloud te migreren. Gemeenten hebben op verschillende terreinen te maken met een veranderende arbeidsmarkt (werkgeversmarkt is werknemersmarkt geworden, een vergrijzend ambtenarenbestand en het veranderen, verschijnen en verdwijnen van functies.

Bijvoorbeeld door opgaven als klimaatverandering en digitalisering. Vooral in functiegebieden ruimtelijke ordening/milieu/vergunningen, sociaal domein en automatisering/ICT/communicatie wordt groei verwacht.

Maatschappelijk effect 1 – Ondersteunen van bewonersinitiatieven die minimaal kostenneutraal zijn Wat willen we bereiken? Veel inwoners zetten zich graag in voor het verbeteren van de eigen buurt, anderen richten zich op thema’s als eenzaamheid, klimaat, wonen en duurzaamheid. Zij verwachten hierbij een overheid die meedoet en niet meer alleen vertelt hoe het moet. Dit vraagt om een overheid die samenwerkt, faciliteert en loslaat. Wat gaan we er voor doen? Bij het stimuleren van inwoners, ondernemers en organisaties om nieuwe initiatieven te ontwikkelen, speelt de gemeente Woudenberg een faciliterende rol. Dit betekent dat wij communiceren dat wij als gemeente ruimte bieden aan ideeën en initiatieven van inwoners. Daarbij geven we ook aan hoe wij hier als gemeente in kunnen faciliteren binnen onze financiële mogelijkheden. Dit vraagt om een flexibele en open houding van de gemeente en hier zal de reserve cofinanciering de gemeente in de toekomst mogelijk ook bij kunnen ondersteunen.

Maatschappelijk effect 2 – Meedenken, participeren en faciliteren van de inwoners, ondernemers en organisaties passend bij de mogelijkheden Wat willen we bereiken? Begrijpelijk en gedragen beleid en besluiten die aansluiten bij de wensen en behoeften van de Woudenbergse samenleving. De samenleving staat centraal. We zien dat beleid vaak beter wordt als inwoners betrokken worden bij de voorbereiding daarvan en dat het draagvlak onder inwoners de legitimiteit en acceptatie van beslissingen vergroot. Wat gaan we er voor doen? Om te blijven leren van participatietrajecten is het belangrijk om regelmatig te evalueren op het proces en de beleving van de betrokkenen en de volgende keer waar nodig bij te sturen. We geven uitvoering aan het in het najaar van 2021 geactualiseerde participatiebeleid. Hierbij zetten we in op een combinatie van offline en online middelen om inwoners te betrekken. De gemeente Woudenberg wil dat iedereen kan meedenken, meedoen en invloed kan uitoefenen op wat de gemeente doet. Inwoners,

- 55 ondernemers en organisaties staan centraal en bij alles wat wij doen zoeken wij de verbinding met de samenleving. Participatie gaat over de vraag: hoe maken wij met elkaar Woudenberg? Er wordt ingezet op het op nieuwe manieren betrekken van inwoners. Om deze inzet beter mogelijk te maken is een structureel participatiebudget opgenomen. De gemeente zorgt voor goed toegankelijke gemeentelijke apps en websites met begrijpelijke taal (B1) die voldoen aan het Tijdelijke besluit digitale toegankelijkheid. Dit blijft een doorlopend proces.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/1687/documents/39679