Document · PDF

04. Beleidsbegroting 2022-2025 gemeente Woudenberg.pdf

Raadscommissie 5 oktober 2021, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 9: Begroting 2022 en Meerjarenbegroting 2023-202532.127 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Tot die tijd verstrekt de accountant bij de jaarrekening een controleverklaring met een oordeel over de getrouwheid en rechtmatigheid. Geven de jaarstukken een goed financieel beeld? En zijn de financiële transacties die eraan ten grondslag liggen rechtmatig tot stand gekomen? Dat tweede oordeel, over de rechtmatigheid, verdwijnt. Het wordt de taak van het college zelf om zich daarover te verantwoorden. In 2020 zijn we (met externe expertise) gestart met de doorontwikkeling richting de rechtmatigheidsverantwoording via het college. Hiervoor wordt o.a. het intern controleplan en de normenkader van 2015 aangepast en geactualiseerd. De rechtmatigheidsverantwoording via het college wordt met ingang van de jaarrekening 2022 opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Denk hierbij aan: • Getroffen beheersmaatregelen om in de toekomst rechtmatigheidstekortkomingen (fouten of onduidelijkheden in processen) te voorkomen; • Relevante bevindingen die onder de verantwoordingsgrens vallen, maar wel relevant zijn om de raad hierover te informeren. Bijvoorbeeld aanbestedingsfouten die van een redelijk omvang zijn, maar per saldo niet groter zijn dan de verantwoordingsgrens; • Tussen College en Raad kan een rapporteringsgrens worden afgesproken. Dat is een gelijksoortige afspraak die de raad nu ook maakt met de externe accountant.

Hierbij spreken Raad en College af dat alle bevindingen die boven deze rapporteringsgrens vallen in de bedrijfsvoeringsparagraaf worden opgenomen; • Bewuste afwijkingen van wet- en regelgeving door bijzondere omstandigheden binnen de gemeente; • Andere zaken die het college relevant vindt om de raad nader over te informeren. De invloed van de veranderingen in de maatschappij op het werk, de uitdagingen op de arbeidsmarkt en het aantrekken en behouden van kwalitatief goed personeel zijn de komende jaren de belangrijkste uitgangspunten voor de organisatie om alert op te zijn en beleid op te voeren. Hieronder een korte samenvatting van de meest opvallende en impactvolle punten: • Door de snelle ontwikkeling van technische mogelijkheden verdwijnen veel eenvoudige taken en werkzaamheden in rap tempo; • Door deze veranderingen wordt een ander en breder kennisniveau van medewerkers gevraagd waarop we nu op dienen te anticiperen door oa.

gerichte opleiding; • Medewerkers hebben vaker met ongewenst gedrag, agressie en geweld te maken in dagelijkse dienstverlening aan inwoners (aandacht voor en training in); • Het gevecht om talent en de toenemende vergrijzing blijven uitdagingen; • Het aantal vacatures is groter dan het aantal werkzoekenden; • Behoefte (en noodzaak) om het aantrekken en behouden van medewerkers met breed vakmanschap en talent door middel van maximale inschalingsvergoedingen aan te bieden (landelijke trend) en hoe gaan wij hier tegen concurreren; • We willen een aantrekkelijk werkgever zijn en blijven (hoge waardering keurmerk sinds 2020 Beste Werkgever) en de positieve kenmerken van de waardering behouden; • Goed in- en overzicht door HR blijvend nodig om ontwikkelingen te volgen op het gebied van werk en vaardigheden en daarop te anticiperen;

- 55 • •

Thema’s zoals vitaliteit, werkdruk en herstelbehoefte blijvende aandacht geven, samen met onze partners zoals de arbodienstverlening; Het online/hybride werken heeft werkplek & werkgeverschap van de toekomst, organisatie & inrichting gemeentelijke gebouwen, informatiebeleid, thuiswerkvergoeding, middelen & protocol een boost gegeven- dit wordt verder uitgewerkt.

We benadrukken dat er aandacht blijft voor een gezonde verhouding tussen uit te voeren taken en voldoende capaciteit samen met tijdsinvestering om te kunnen ontwikkelen. Met een accent op een vitaal personeelsbestand volgen we oa.de ontwikkeling van verzuimcijfers op de voet. Verzuimcijfers gelden als een indicator over hoe het is gesteld met de vitaliteit binnen de organisatie. We gaan hierbij uit van een gemiddeld (jaar) percentage, waarbij we onder het landelijk gemiddelde hopen te blijven. In het afgelopen jaar lag dit cijfer ver boven het landelijk gemiddelde. Nu zien we dit cijfer dalen en verwachten we dat we deze trend kunnen volgen. Cijfers ondersteund met anonieme informatie over beweegredenen met betrekking tot in-, door en uitstroom van medewerkers is een graadmeter voor werkgeverschap. In een gebalanceerde conjunctuur zit (gemiddeld) een 3 jaarlijkse op en neerwaartse beweging in. Indien dit korter (korte dienstverbanden) of juist langer is (het is zit op slot) is het zaak om te onderzoeken of hier een patroon in zit. Wet open overheid Op 26 januari 2021 heeft de Tweede Kamer het initiatiefwetsvoorstel open overheid aangenomen. De Wet open overheid (Woo) is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en heeft als doel om overheden transparanter te maken. Na instemming van de Eerste Kamer zal de Woo hoogstwaarschijnlijk in 2022 in werking treding.

De Woo verplicht overheden om binnen 5 jaar hun informatiehuishouding zodanig op orde te hebben dat aan alle eisen van de wet voldaan wordt. Dat gebeurd stapsgewijs. Er is een ambtelijke werkgroep Woo ingesteld die vanuit de invalshoek Informatisering (ICT/Zaaksystemen) en Juridische Zaken onderzoek doen naar de gevolgen van de Woo voor Woudenberg. Voor overheden zijn middelen beschikbaar gesteld om invulling te geven aan de implementatie en uitvoering van de Woo. Hoe die invulling er concreet uit moet zien zal waarschijnlijk dit najaar duidelijk worden als de Eerste Kamer een besluit heeft genomen. De werkgroep komt met een plan op welke wijze gefaseerd voldaan kan worden aan de eisen van de Woo. Rekening houdend met de financiële positie wordt in 2022 de focus in eerste instantie gelegd op de wettelijke kaders.

Indicatoren Indicatoren

Definitie

Norm

2022

2023

2024

2025

Percentage burgerparticipatie monitor ‘Waar staat je gemeente’.

Burgerparticipatie-imago: de waarde die inwoners (willekeurige steekproef) de gemeente toekent op het stimuleren van de Woudenbergse samenleving om nieuwe initiatieven te ontwikkelen en betrekt bij zowel het opstellen als het uitvoeren van beleid.

Voldoende = 36%

monitoring Q4

50% (2021)

monitoring Q4

50% (2022)

Niveau B

Bevragen deelnemers in kwalitatief klantevredenheidsonderzoek. Audit digitale toegankelijkheid

Volgt uit participatiebeleid 2020.

In welke mate voldoen de gemeentelijke websites aan het tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid.

0-meting in 2020: niveau D Effectmeting in 2021: niveau B

- 56 Rapportcijfer dienstverlening.

Uitkomst ENSIAselfassessment m.b.t. DIGID, Suwinet, BAG, BGT, BRP, PUN. Uitkomst medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO).

Kort cyclische metingen

Meetlijst teamontwikkeling

Verzuimcijfer Accountantsverklaring

Het overall rapportcijfer dat inwoners, ondernemers en organisaties (willekeurige steekproef) de gemeente geven op het aspect dienstverlening. Uitvragen bij uitvoeren klanttevredenheidsonderzoek. De mate waarin de gemeente voldoet aan informatieveiligheid, privacy, beheer en ontsluiting van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties.

Eerste telling in juni 2016: 7,7 (kanalen balie, telefoon, digitaal). Effectmeting in KTO 2020: 8.

De gemeente voldoet aan de normen zoals gesteld binnen het ENSIA model m.b.t. DIGID, Suwinet, BAG, BGT, BRP, PUN. Voldoet = +

Het 2-jaarlijks MTO bevat een vraag naar de algehele tevredenheid van de medewerker. De streefwaarde is het gemiddelde van alle respondenten op die vraag.

Uitkomst voorgaande MTO bv 2019

nvt

Voldoende (en groei tov vorige mto)

nvt

Metingen die in een kort tijdsbestek worden uitgezet in de vorm van een poll, een enquête of interview om snel en gericht zicht te krijgen op behoefte, ervaringen of meningen. Aanvullen obv meetlijst

Meting uitgevoerd = +

Voldoende (en groei tov vorige mto) +

Effectmeting 2

Effectmeting 3

Effectmeting 4

Norm conform personeelsmonitor A&O fonds 2019 voor gemeentes: < 20.000 is 4,2% Jaarlijkse verklaring van de externe accountant over de mate waarin de gemeentelijke financiële administratie getrouw is.

Binnen de landelijke norm blijven = +

Effectmeting 1 na nulmeting in 2020 +

In 2022 is Woudenberg zichtbaar in beweging en ontwikkeling op het terrein van verschillende dimensies zoals kwaliteit van werk, verdeling van werkzaamheden, regeltaken, besluitvorming , talentgebruik etc.

Een positieve (+) verklaring van de accountant. Uitkomst over 2020: positieve verklaring.

Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners / Deelnemingen / Aandeelhouder Relevante samenwerkingspartners: Gemeente Veenendaal (ICT en vanaf 2021 belastingen), Gemeenten Barneveld en Amersfoort (sociaal domein), het Veiligheidshuis Utrecht, bestuurlijke samenwerking regio Amersfoort. Gemeenschappelijke regelingen • Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) • GGD regio Utrecht (GGDrU) • Veiligheidsregio Utrecht (VRU) • Afvalverwijdering Utrecht (AVU) • Sociaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort e.o. (RWA)

Deelnemingen • N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) • Vitens N.V. • Inkoop Bureau Midden Nederland (IBMN) • N.V. ROVA

Stichtingen/Coöperaties • Stichting Openbaar Primair Onderwijs Eem-Vallei Educatief • Coöperatie de Kleine Schans

Bestuursconvenant • Bureau Regio Amersfoort

- 57 Wat gaat het kosten? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Programma 5 Dienstverlening Lasten Baten

Begroting

2022

2023

2024

2025

-6.107.887

-6.024.802

-5.851.554

-5.869.960

608.733

609.676

613.750

617.884

Resultaat programma 5 voor bestemming

-5.499.154

-5.415.125

-5.237.805

-5.252.076

Resultaat in begroting 2021

-5.355.627

-5.527.674

-5.750.089

-143.527

112.549

512.284

498.013

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2021

- 58 Financiële toelichting programma 5 Programma 5 Dienstverlening

- = nadelig Verwerkt

2022

2023

2024

2025

+ = voordelig kaderbrief Regionale samenwerking (bezuiniging)

15.000

Personeelskosten (bezuiniging)

15.000

45.000

70.000

Verhoging huuropbrengsten/ verlaging kosten vastgoed (bezuiniging)

5.000

10.000

15.000

Personeelskosten politieke ambtsdragers

-50.000

Brandverzekering

-29.746

Kosten verkiezingen

-5.000

-9.000

-9.500

ICT dienstverlening derden

-10.000

Bedrijfsvoering (uitvoering beleid)

-6.000

ICT Omgevingswet

-12.000

Personeelskosten (Cao verhoging 2022)

-120.000

Uitvoeringskosten WOZ/Belastingen Veenendaal

-5.000

Kosten basisregistraties (luchtfoto's)

-15.000

Kosten organiseren gemeenteraadsverkiezingen 2022

-2.500

Kosten bestuur (fractieondersteuning)

-100

Opbrengst leges bevolkingsadministratie

-10.000

Ondersteuning CDKS diensten

-3.069

-6.139

Vervallen stelpost herijking gemeentefonds

220.000

440.000

660.000

Vervallen stelpost extra uitkering jeugdzorg

Nee

-190.000

Raadsvergoedingen

Nee

-9.459

Bezuinigingsopgave programma 2 t/m 4

Nee

75.000

150.000

250.000

Taakstellende bezuinigingsopgave programma 1

Nee

50.000

100.000

Aanschaf P&C software

Nee

-10.000

Verbetertraject FZ

Nee

-15.000

-5.000

Wet Open Overheid (WOO)

Nee

-90.532

-100.948

-111.365

-122.463

Beheer gebouwwen Laagerfseweg

Nee

-10.000

Loonkosten (verdeling per programma)

Nee

56.400

Kapitaallasten

Nee

7.479

-5.461

-1.307

-51.915

Overige mutaties

Nee -143.527

112.549

512.284

498.013

Totaal

3.935

- 59 Regionale samenwerking (structurele bezuiniging) Bezuiniging van € 15.000 door budget intensiveren regionale samenwerking te laten vervallen en inzet op te lossen binnen de huidige capaciteit. Personeelskosten (structurele bezuiniging) Vanuit dit product wordt een bezuiniging gerealiseerd op de kosten voor HRM van € 15.000 in 2022 oplopend naar € 70.000 in 2024. Concreet wordt ingezet op preventie van verzuim. De gemeente Woudenberg heeft een relatief lagere formatie om haar taken uit te voeren (minder medewerkers) ten opzichte van referentie-gemeenten. Ook blijkt uit de financiële scan van provincie Utrecht dat de overhead relatief laag is. Een besparing oplopend naar één fte in 2024 is haalbaar door geleidelijke afbouw. Het realiseren van de bezuinigingen in de programma’s één tot en met vier vragen in de eerste jaren inzet van de ambtelijke organisatie om de ombuigingen te realiseren. Verhoging huuropbrengsten/ verlaging kosten vastgoed (structurele bezuiniging) Analyse van het beheer, gebruik en verhuur van gemeentelijk vastgoed (eigendom) laat zien dat efficiënter en effectiever gebruik beperkt haalbaar is. Het betreft incidentele of structurele verhuur van met name ruimten op De Schans, in het Cultuurhuis, het gemeentehuis en de aula. Een eerste stap die is genomen, is de verhuizing van Coöperatie de Kleine Schans naar het Cultuurhuis.

Door het vertrek van de Rabobank kwam de exploitatie van het Cultuurhuis onder druk te staan. Op De Schans huurde de Coöperatie ruimte van Omnia Wonen. De huuropbrengst komt nu ten goede aan gemeentelijk vastgoed en het Cultuurhuis. In dit geval ter compensatie van de vervallen huuropbrengsten van de Rabobank. Met het aantrekken van meer huurders en gebruikers in het gemeentelijk vastgoed zijn extra huuropbrengsten haalbaar. Personeelskosten politieke ambtsdragers In 2022 wordt naar verwachting de grens van 14.000 inwoners overschreden. Indien dit twee jaar achter elkaar op 1 januari het geval is, heeft dit met terugwerkende kracht gevolgen voor het loonhuis van de politieke ambtsdragers (vanaf 2023). Op grond van de Gemeentewet valt de gemeente hierdoor namelijk in een hogere inwonersklasse met een ander loonhuis voor de politieke ambtsdragers. De consequenties van de hogere inwonersklasse voor het loonhuis van de ambtelijke organisatie worden momenteel in beeld gebracht. Zekerheidshalve is hiervoor een bedrag in de risicoparagraaf opgenomen. Brandverzekering Betreft premieverhoging als gevolg van nieuwe taxaties gebouwen en indexeringen. Kosten verkiezingen De kosten voor verkiezing stijgen door uitbreiding met twee extra stemlokalen en met de toename van het aantal stemgerechtigden.

Uitvoeringskosten ICT door gemeente Veenendaal Betreft indexering dienstverlening ICT 2022 door Veenendaal. Bedrijfsvoering (uitvoering beleid) De MTO-cyclus is tweejaarlijks waardoor de besparing uit de besparingsopgave 2020-2023 slechts om het jaar ingeboekt had mogen worden. ICT Omgevingswet ICT kosten in verband met de invoering van de omgevingswet.

- 60 Personeelskosten (Cao verhoging 2022) De huidige cao Gemeenten loopt tot 31 december 2020. Voor 2021 is rekening gehouden met een loonstijging van 2,5%. Voor 2022 houden we rekening met een loonstijging van 2%. We ramen de Cao verhoging voor 2022 op € 120.000. Uitvoeringskosten WOZ/Belastingen Veenendaal De exploitatiekosten WOZ/belastingen vanuit Veenendaal zullen stijgen met € 5.000 als gevolg van loon- en prijsstijgingen. Kosten basisregistraties (luchtfoto’s) Kosten luchtfoto's vallen hoger uit doordat voor WOZ/Belastingen en BAG een hogere kwaliteit van de luchtfoto's wordt geëist. Kosten organiseren gemeenteraadsverkiezingen 2022 Inschatting dat de kosten voor coalitievorming 2022 hoger uitvallen. Kosten bestuur (fractieondersteuning) Kosten vallen € 100 hoger uit. Opbrengst leges bevolkingsadministratie Doordat reisdocumenten vanaf 2014 voor een periode van 10 jaar geldig zijn krijgen we nauwelijks aanvragen van reisdocumenten van personen boven de 18 jaar. Jaarlijks 80% minder aanvragen. Deze periode duurt tot maart 2024. Dan verlopen de eerste documenten weer. De legesopbrengsten dalen met € 10.000. Ondersteuning CDKS diensten Op basis van de werkelijk gemaakte uren ondersteunende dienstverlening 2020 zijn tussen de gemeente en Coöperatie de Kleine Schans vanaf 2022 nieuwe afspraken gemaakt.

Het aantal uren dat de gemeente ondersteunende dienstverlening aan Coöperatie de Kleine Schans biedt, gaat omlaag waardoor de gemeente minder inkomsten ontvangt. Voor 2022 wordt 50% van de lagere inkomsten gedekt uit programma 1 samenleving. Vervallen stelpost herijking gemeentefonds Het Rijk heeft recent besloten om weer tot een nieuwe afweging/voorstel te komen betreffende de herijking van het gemeentefonds. Vanwege alle onzekerheden en het advies van de provincie om op dit onderdeel het voorzichtigheidsprincipe te hanteren, wordt voorgesteld de herijking voor 100% op te nemen in de risicoparagraaf. Vervallen stelpost extra uitkering jeugd In de meicirculaire 2020 is aangegeven dat gemeenten vanaf 2022 gezamenlijk € 300 miljoen als stelpost mogen ramen voor extra middelen voor jeugdhulp in afwachting van de uitkomst onderzoek jeugdzorg. De stelpost mag structureel meegenomen worden. € 300 miljoen voor alle gemeenten betekent voor Woudenberg € 190.000 voor de jaren 2022 tot en met 2024. Voor 2022 hebben het kabinet en de VNG begin juni 2021 afspraken gemaakt over extra middelen jeugdzorg. Op basis van deze afspraken stelt het Rijk in 2022 per saldo € 1,6 miljard extra beschikbaar aan gemeenten voor de tekorten vanwege de jeugdzorg. Deze extra middelen zijn in de begroting verantwoord bij de algemene dekkingsmiddelen. De stelpost van € 190.000 komt hiermee te vervallen.

- 61 Raadsvergoedingen De raadsvergoedingen voor 2022 vallen hoger uit. Stelpost bezuinigingsopgave programma 2 tot en met 4 Bij de besluitvorming omtrent de begroting 2021-2024 heeft de raad unaniem een amendement aangenomen inzake de bezuinigingsopgave voor de programma’s 2 tot en met 4. Overwegende dat de bezuinigingsdialoog zich uit diende te strekken tot alle programma’s en de toezegging van het college om bij de kadernota 2022 een presentatie van bezuinigingsmogelijkheden in de programma’s 2 tot en met 4 te voegen, is besloten deze inventarisatie af te wachten alvorens een besluit te nemen over de aanpak. De toegezegde presentatie van bezuinigingsmogelijkheden in de programma’s 2 tot en met 4 is als bijlage bij de kaderbrief 2022-2025 opgenomen. De ambtelijke inventarisatie laat zien dat besparingen in de programma’s 2, 3 en 4 vragen om scherpe keuzes in het wel of niet uitvoeren van bepaalde taken en/of verlaging van de kwaliteit van de dienstverlening en/of uitvoering van het beheer. De inventarisatie is een ambtelijke inventarisatie op hoofdlijnen welke zonder maatschappelijke participatie is uitgevoerd. Bij de vaststelling van de kaderbrief 2022-2025 is besloten de ambtelijke inventarisatie 2021 programma’s 2 tot en met 4 voor kennisgeving aan te nemen en deze te betrekken bij het Eerste Herstelplan financiën gemeente Woudenberg 2021.

In het Eerste Herstelplan financiën gemeente Woudenberg 2021 is een taakstellende bezuiniging voor de programma’s 2 tot en met 4 opgenomen van € 75.000 in 2022 oplopend naar € 250.000 in 2025. Deze taakstellende bezuiniging is als stelpost verwerkt in de begroting 20222025. De concrete uitwerking van de stelpost volgt in het Tweede Herstelplan (raad december 2021). De besluitvorming over de concrete uitwerking van de taakstelling voor de programma’s 2 tot en met 4 vindt dan ook gelijktijdig met de besluitvorming over het Tweede Herstelplan plaats. Taakstellende bezuinigingsopgave programma 1 Zoals uit bijlage 9 Witboek bezuinigingsdialoog 2020-2021 blijkt, zijn er naast denkrichtingen waarvan een potentiele opbrengst te bepalen is, ook denkrichtingen zonder geschatte opbrengst. Voor deze denkrichtingen is aanvullend onderzoek nodig om een potentiele besparing te kunnen bepalen. In het raadsvoorstel Witboek bezuinigingsdialoog 2020-2021 is de raad gevraagd om ook denkrichtingen zonder geschatte opbrengst en waarvan 50 of meer procent van de deelnemers heeft laten weten het eens te zijn, over te nemen en te laten uitvoeren. Daarnaast zijn in den lande enkele voorbeelden beschikbaar die niet in de bezuinigingsdialoog naar voren zijn gebracht. Uitgewerkt en ingevoerd kunnen deze voorbeelden ook voor Woudenberg tot mogelijke besparingen leiden.

Omdat hier mogelijk interessante voorbeelden tussen zitten, wil de gemeente hier graag verder onderzoek naar doen. Zodoende is door de raad besloten als aanvullende herstelmaatregel een taakstelling voor programma 1 in de begroting te verwerken van € 50.000 in 2024 oplopende naar € 100.000 in 2025. Deze taakstelling wordt ingevuld met de uitkomsten uit de onderzoeken naar de denkrichtingen zonder geschatte opbrengst en de onderzoeken naar voorbeelden uit den lande. Aanschaf P&C-software In 2021 is de organisatie voornemens een P&C software aan te schaffen. Steeds meer gemeenten maken een digitaliseringsslag in de samenstelling en presentatie van de Planning en Control (P&C) cyclus producten. De samenstelling/productie van deze producten vindt bij deze gemeenten via een applicatie geheel digitaal en efficiënter plaats. Aanvullend bestaat de mogelijkheid de P&C-producten via een online omgeving, interactief te presenteren en is daarmee eenvoudig te benaderen door alle belanghebbenden. De jaarrekening en de begroting zijn de meest in het oog springende producten van de P&C cyclus. De gemeente Woudenberg wil mee gaan in deze ontwikkeling. Om in te spelen op deze ontwikkeling en om in de ontstane behoefte te voorzien is een aanbestedingstraject opgestart.

Een aantal leveranciers wordt gevraagd om een offerte uit te brengen voor een applicatie die de digitalisering van de P&C-cyclus faciliteert. We verwachten dat de jaarlijkse onderhouds- en licentiekosten € 10.000 bedragen.

- 62 Verbetertraject FZ Voor verschillende doeleinden werken we binnen de organisatie met andere systemen. Zo heeft salarispakket een eigen systeem en hebben we voor de begraafplaatsleges een ander systeem. Komend jaar willen we diverse systemen koppelen aan het financiële pakket om zo een efficiency en verbeterslag te maken. Dit vraagt in 2022 een investering van € 10.000 en jaarlijks € 5.000 aan extra licentiekosten. Wet Open Overheid (Woo) De Wet Open Overheid (Woo) is de opvolger van Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De wet is bedoeld om overheden meer transparant te maken en deze wet moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en toegankelijk wordt. Het grootste verschil met de huidige Wob is dat de Woo-overheidsorganen en colleges die onder reikwijdte van deze wet vallen verplicht zijn om bepaalde informatie actief openbaar te maken. Naar verwachting zal de Woo waarschijnlijk in 2022 in werking treden. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken heeft toegezegd om decentrale overheden te compenseren voor de extra kosten die moeten worden gemaakt als de Woo wordt ingevoerd. De toegezegde compensatie is verwerkt in de meicirculaire 2021. De gelden die beschikbaar zijn gesteld zijn als kosten verwerkt in programma 5. Beheer gebouwen Laagerfseweg Sinds 2020 is een woonboerderij met opstallen aan de Laagerfseweg in bezit van de gemeente.

De kosten van het beheer van deze gebouwen wordt de komende vier jaar geschat op € 10.000 per jaar welke gedekt worden uit de reserve grondbedrijf. Loonkosten (verdeling per programma) De totale loonkosten worden jaarlijks toegerekend aan de diverse programma’s en projecten. Ten opzichte van 2021 wordt in 2021 € 56.400 minder loonkosten toegerekend aan programma 5. De loonkosten worden toegelicht bij de paragraaf Bedrijfsvoering verderop in de begroting. Kapitaallasten Stijging/daling kapitaallasten op basis van actualisering investeringen programma 5. Overige mutaties De overige verschillen zijn het gevolg van verschuivingen binnen de vijf beleidsprogramma’s betreffende o.a. post verzekeringen/indexeringen/etc.

- 63 -

Algemene dekkingsmiddelen In de vijf beleidsprogramma’s van deze begroting zijn de specifieke lasten en baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook lasten en baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreffen de algemene uitkering, de algemene belastingen, dividenduitkeringen en stelposten. Deze nemen we op bij het onderdeel algemene dekkingsmiddelen. Tabel 10.1 Algemene dekkingsmiddelen (bedragen x € 1.000) meerjarenbegroting

rekening

begroting

2020

2021

2022

2023

2024

2025

17.433

17.296

18.794

18.484

18.496

18.682 2.975

Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering gemeentefonds Algemene belastingen: - Onroerende zaakbelastingen

2.494

2.696

2.799

2.857

2.915

- Hondenbelasting

- Toeristenbelasting

261

236

241

Dividenden

-0

Treasury

-2

-1

20.308

20.305

21.905

21.663

21.732

21.969

Resultaat algemene dekkingsmiddelen

Gemeentefonds (algemene uitkering) De raming van de algemene uitkering 2022 en volgende jaren is gebaseerd op de meicirculaire 2021. Voor de ontwikkeling van het gemeentefonds vanaf 2022 zijn voor de gemeente Woudenberg de volgende punten van belang: • accres-ontwikkeling septembercirculaire 2020 (voordelig); • accres-ontwikkeling meicirculaire 2021 (voordelig); • nominale ontwikkeling (verleggen basisjaar) meicirculaire 2021 (voordelig); • hoeveelheidsverschillen, onder andere toename inwoners, woningen, etc. (voordelig); • extra middelen jeugdzorg (€ 1,3 miljard landelijk/ voordelig). Algemene belastingen Onroerende zaakbelastingen De gemeente Woudenberg laat in 2022 de OZB-tarieven met de volgende percentages stijgen: Woningen 2,7% Niet-woningen 2,7%

- 64 -

Dividenden De gemeente Woudenberg ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen uit hoofde van haar aandelenbezit voor 2022 van: Bank Nederlandse Gemeenten € 6.500 Dividend Vitens € 0 Saldo financiering De gemeente Woudenberg heeft ter financiering van haar activiteiten in totaal € 15,6 miljoen aan geldleningen opgenomen. Hiervan wordt € 3,8 miljoen in 2022 afgelost. De totale rentelast van de leningen bedraagt € 29.100 (gemiddeld 0,19%). Eén lening wordt doorberekend aan de woningbouwvereniging. De rente hiervan is € 35.498. Per saldo komt de rente hiermee onder € 0. Aan investeringen en grondexploitaties wordt, conform de BBV-richtlijnen, daarom geen interne rente meer doorberekend. De negatieve rente zorgt ervoor dat er een klein positief renteresultaat ontstaat.

Wat gaat het kosten/opleveren? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het de algemene dekkingsmiddelen verbonden zijn. Programma 6 Algemene Dekkingsmiddelen

Begroting

2022

2023

2024

2025

Lasten

-37.124

-25.592

-26.030

-32.362

Baten

21.941.758

21.688.114

21.757.906

22.001.816

Resultaat programma 6 voor bestemming

21.904.635

21.662.522

21.731.876

21.969.454

Meerjarenresultaat in begroting 2021

20.411.800

20.590.909

20.785.061

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2021

1.492.834

1.071.613

946.815

1.184.393

- 65 -

Financiële toelichting Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen

- = nadelig

Verwerkt

+ = voordelig

kaderbrief

2022

2023

2024

2025

Algemene uitkering (aanpassing n.a.v. septembercirculaire 2020)

477.599

357.668

448.104

506.584

OZB woningen

-30.752

-62.415

OZB - niet woning eigenaar

-6.614

-13.327

OZB - niet woning gebruiker

-4.134

-8.329

OZB nieuwbouw

30.000

Hondenbelasting

-1.000

Toeristenbelasting

-4.814

-9.725

Algemene uitkering (aanpassing n.a.v. meicirculaire 2021)

Nee

188.906

-11.979

-155.442

-5.374

Algemene uitkering (extra middelen jeugdzorg)

Nee

793.088

699.338

646.838

624.338

OZB stijging 2022 = 1,7 % i.p.v. 1,5%

Nee

5.393

Extra OZB stijging jaarlijks 1 %

Nee

26.961

54.951

83.520

112.675

Dividend opbrengsten

Nee

-1.500

Renteresultaat

Nee

2.388

15.058

14.699

7.074

1.492.835

1.071.615

946.816

1.184.394

Totaal

Algemene uitkering (aanpassing n.a.v. septembercirculaire 2020) Aanpassing algemene uitkering als gevolg van septembercirculaire 2020, aantal inwoners en andere kengetallen. OZB woningen Correctie in verband met automatisch in begroting verwerkte indexering. Na toepassing van deze correctie wordt ten aanzien van deze post aangesloten bij het uitgangspunt dat alleen voor het eerste jaar indexering wordt toegepast en niet voor de jaren erna. OZB niet-woning eigenaar Correctie in verband met automatisch in begroting verwerkte indexering. Na toepassing van deze correctie wordt ten aanzien van deze post aangesloten bij het uitgangspunt dat alleen voor het eerste jaar indexering wordt toegepast en niet voor de jaren erna. OZB niet-woning gebruiker Correctie in verband met automatisch in begroting verwerkte indexering. Na toepassing van deze correctie wordt ten aanzien van deze post aangesloten bij het uitgangspunt dat alleen voor het eerste jaar indexering wordt toegepast en niet voor de jaren erna. OZB nieuwbouw Hogere OZB 2025 ten opzichte van 2024 als gevolg van toename aantal woningen.

- 66 -

Hondenbelasting Correctie in verband met automatisch in begroting verwerkte indexering. Na toepassing van deze correctie wordt ten aanzien van deze post aangesloten bij het uitgangspunt dat alleen voor het eerste jaar (in dit geval 2%) indexering wordt toegepast en niet voor de jaren erna. Toeristenbelasting Correctie in verband met automatisch in begroting verwerkte indexering. Na toepassing van deze correctie wordt ten aanzien van deze post aangesloten bij het uitgangspunt dat alleen voor het eerste jaar (in dit geval 2%) indexering wordt toegepast en niet voor de jaren erna. Algemene uitkering (aanpassing naar aanleiding van meicirculaire 2021) Aanpassing algemene uitkering als gevolg van meicirculaire 2021. Algemene uitkering (extra middelen jeugdzorg) Het kabinet stelt voor 2022 € 1,314 miljard extra beschikbaar aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Dat komt bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen voor dat jaar. Hierin is ook meegenomen dat gemeenten uitvoering geven aan maatregelen die in 2022 een besparing van € 214 miljoen op de jeugdzorguitgaven opleveren. Het kabinet en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben dat met elkaar afgesproken naar aanleiding van het oordeel van de Commissie van Wijzen. Voor de jaren na 2022 dient het oordeel als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie.

Tegelijk committeren gemeenten en het Rijk zich nu al aan het maken van afspraken over maatregelen waarmee het jeugdstelsel op de lange termijn beter houdbaar wordt. OZB stijging 2022 = 1,7% in plaats van 1,5% Bij de vaststelling van de begroting 2020-2023 is besloten de OZB-tarieven de komende jaren jaarlijks te corrigeren met niet meer dan de inflatiecorrectie. De huidige verwachting is dat dit voor 2022 1,7% zal zijn. In de kaderbief is uitgegaan van 1,5% Extra OZB-stijging jaarlijks 1% Bij het vaststellen van het Eerste Herstelplan Financiën is besloten de OZB-tarieven de komende jaren met 1% extra per jaar te verhogen. Met deze herstelmaatregel wordt het OZB-tarief jaarlijks met 2,7% verhoogd in plaats van met 1,7%. Dit levert oplopend tot € 112.000 in 2025 aan extra opbrengsten op. Dividend opbrengsten De verwachting is dat de opbrengst dividend BNG de komende jaren structureel € 1.500 lager zal uitvallen. Renteresultaat Bij de algemene dekkingsmiddelen is de rentetoerekening aan de 5 programma's verantwoord. Dit zijn kleine verschuivingen door de hele begroting heen.

- 67 -

Reserves In de kadernota zijn de reserves en voorzieningen opgenomen. Bij het opstellen van de begroting 2022 is een aantal aanpassingen gedaan welke hierna worden toegelicht. Reserves

Begroting

2022

2023

2024

2025

-975.050

-572.074

-580.878

-585.909

Baten

586.911

555.753

538.931

531.373

Resultaat programma 7 voor bestemming

-388.139

-16.321

-41.947

-54.536

Meerjarenresultaat in begroting 2021

-912.726

-25.399

206.020

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2021

524.586

9.078

-247.967

-260.556

2024

2025

Lasten

Financiële toelichting Reserves Reserves

- = nadelig

Verwerkt

+ = voordelig

kaderbrief

2022

2023

Aanwending reserve overlopende kredieten

8.900

Aanwending reserve wegen

25.000

Aanwending reserve kunstwerken

440

Aanwending reserve duurzaamheid

5.000

Algemene reserve (vertserken reserve positie)

Nee

-220.000

-140.000

-220.000

Algemene reserve (extra kosten afval 2019 terugvloeien naar alg,uitkering)

Nee

-54.600

Algemene reserve grondbedrijf (verliezen/winsten/rente grondexpl)

Nee

745.890

168.837

Algemene reserve grondbedrijf (dekking kosten Laagerfseweg)

Nee

10.000

Aanwending reserve kapitaallasten Cultuurhuis

Nee

-7.500

Toevoeging/ aanwending reserve machinepark

Nee

391

-1.949

-1.242

-6.201

Aanwending reserve huisvesting onderwijs

Nee

10.684

10.585

Aanwending reserve speelvoorzieningen

Nee

3.895

Aanwending reserve kapitaallasten Centrumplan

Nee

132

Toevoeging reserve overlopende kredieten

Nee

Totaal

-2.246

-2.261

-2.278

-2.309

524.586

9.078

-247.969

-260.558

- 68 -

Aanwending reserve overlopende kredieten In algemene uitkering 2021 is € 8.900 ontvangen voor waterschapsverkiezingen 2023. Dit bedrag is gereserveerd. Aanwending reserve wegen Opstellen wegbeheerplan in 2022 op basis van vierjaarlijkse weginspectie om onderhoudstoestand en kosten te bepalen (dekking via de reserve wegen). Aanwending reserve kunstwerken Aanwending in verband met de vervanging van de voetgangersbrug Van Steenbergenlaan (versneld einde levensduur), investering € 22.000 excl. btw afschrijving over 50 jaar = € 440 per jaar. Aanwending reserve duurzaamheid Aanwending in verband met hogere kosten digitaal energieloket (dekking via reserve duurzaamheid). Toevoeging algemene reserve Om onze reservepositie te versterken wordt er in de voorliggende periode van vier jaar ten minste € 800.000 aan de algemene reserve toegevoegd. Toevoeging algemene reserve In 2019 was het tekort op de afvalstoffenheffing € 337.706. Afgesproken is dat er jaarlijks € 10 extra per huishouden doorberekend wordt in het afvaltarief om dit “terug te verdienen” en weer toe te voegen aan de algemene reserve. In deze begroting rekenen we met een jaarlijkse toevoeging van € 54.600. Mutaties algemene reserve grondbedrijf (grondexploitaties) In beleidsprogramma 4 zijn de extra winst- en verliessaldi vanuit de grondexploitaties begroot.

Deze worden toegevoegd of onttrokken uit de algemene reserve grondbedrijf. Daarnaast loopt de rente van de grondexploitaties via de algemene reserve grondbedrijf. Beheer gebouwen Laagerfseweg Sinds 2020 is een woonboerderij met opstallen aan de Laagerfseweg in bezit van de gemeente. De kosten van het beheer van deze gebouwen wordt de komende vier jaar geschat op € 10.000 per jaar welke gedekt worden uit de reserve grondbedrijf. Aanwending reserve kapitaallasten Cultuurhuis Bij de vaststelling van de begroting 2021-2024 is besloten een deel van de reserve kapitaallasten Cultuurhuis over te hevelen naar de algemene reserve. Dit was nodig om de algemene reserve weer op peil te krijgen voor de tekorten in 2020 en de risico’s in 2021. Door de overheveling zullen de komende jaren minder kapitaallasten Cultuurhuis worden gedekt via de reserve. De extra lasten in de begroting lopen vanaf 2021 op van € 7.500 naar € 42.000 in 2026. De extra lasten tot en met 2024 zijn reeds verwerkt in de begroting 2021-2024. De extra lasten 2025 en 2026 worden verwerkt in de begroting 2022-2025 en de begroting 2023-2026. Toevoeging reserve kapitaallasten machinepark buitendienst Om het vervangen van groot materieel van onze gemeentelijke buitendienst beter inzichtelijk te maken is er een meerjarenplanning gemaakt van wanneer welk materieel vervangen moet worden.

Het is de bedoeling om de jaarlijkse afschrijvingskosten mee te nemen is de jaarbudgetten op de diverse kostenposten waarvoor het materieel

- 69 -

ingezet wordt. De meerjarenplanning bevat een geschatte vervangingswaarde van in het totaal € 815.000 voor het grote materieel met een gemiddelde afschrijvingstermijn van 10 tot 15 jaar. De huidige reserve is daarvoor ontoereikend. Daarom wordt de reserve structureel extra aangevuld, vanaf 2020 met € 5.000 en daarna jaarlijks met € 5.000 extra tot we in 2028 jaarlijks € 45.000 extra toevoegen aan de reserve. Aanwending reserve kapitaallasten machinepark buitendienst Betreft de jaarlijkse aanwending van de reserve ter dekking van de kapitaallasten investeringen groot materieel buitendienst. Aanwending reserve huisvesting onderwijs Betreft aanvullende aanwending van de reserve ter dekking van de kapitaallasten investeringen onderwijshuisvesting. Aanwending reserve speelvoorzieningen Betreft de jaarlijkse aanwending van de reserve ter dekking van de kapitaallasten investeringen speelvoorzieningen. Aanwending reserve kapitaallasten Centrumplan Betreft kleine aanpassing aanwending van deze reserve ter dekking van de kapitaallasten Centrumplan. Toevoeging reserve overlopende kredieten De gemeente heeft via de meicirculaire 2021 gelden ontvangen ten behoeve van de Waterschapsverkiezingen.

Op basis van het uitgevoerde onderzoek bij de waterschapsverkiezingen 2019 hebben de VNG en de Unie van Waterschappen (UvW) overeenstemming bereikt over een vergoeding van landelijk € 11,2 miljoen voor de waterschapsverkiezingen 2023.

PA - 1 -

PARAGRAFEN

PA - 2 -

Paragrafen algemeen Dwarsdoorsnede begroting De voor de programmabegroting verplicht voorgeschreven paragrafen beogen een “dwarsdoorsnede” te geven van de begroting, telkens bezien vanuit een bepaald perspectief. Het gaat daarbij om onderdelen van de financiële functie die betrekking hebben op de kaderstelling voor het beheer. Deze onderdelen hebben betrekking op financiële belangen en raken de hele begroting. Daarnaast zijn ze van belang voor het realiseren van de programma’s. Het doel van de paragrafen is tweeledig. Ten eerste wordt de informatie die in de programma’s en overige financiële stukken versnipperd is weergegeven, gebundeld waardoor de raad een beter inzicht vanuit de verschillende, financieel gezien relevante, invalshoeken wordt verschaft. Daarnaast wordt door middel van de paragrafen aan de raad een instrument aangereikt dat kan fungeren om de kader stellende en controlerende taak uit te oefenen. Wettelijk kader Er zijn zeven paragrafen wettelijk voorgeschreven in het BBV. Verplichte indicatoren zijn vanaf 2017 door Woudenberg in een aparte paragraaf verwerkt. A. Lokale heffingen In deze paragraaf vindt u het beleid van Woudenberg met betrekking tot de lokale heffingen. Verder zijn hier opgenomen de belastingvoorstellen en de gevolgen hiervan voor de tarieven.

We geven u een overzicht van de totale belastingopbrengsten en geven inzicht in de gevolgen voor de lokale lastendruk. Tenslotte melden wij u het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid voor belastingen. B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze paragraaf wordt ingegaan op het weerstandsvermogen van de gemeente. Het weerstandsvermogen is de mate waarin onze gemeente in staat is de middelen vrij te maken om incidentele financiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van het bestaande beleid inzake de gemeentelijke dienstverlening. In de paragraaf wordt aangegeven hoe hoog het weerstandsvermogen is en hoe wij de financiële risico’s schatten. C. Onderhoud kapitaalgoederen Dit onderdeel gaat in op het onderhoud van de infrastructuur. Wij geven een stand van zaken met betrekking tot het beleid van de gemeente inzake de kwaliteit en onderhoud van de kapitaalgoederen. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de totale kosten voor onderhoud kapitaalgoederen zoals opgenomen in de programma’s. D. Financiering In deze paragraaf gaat het om de uitvoering van de treasuryfunctie. Dit beantwoordt de vraag hoe het beleid wordt gefinancierd en hoe wordt omgegaan met het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn.

PA - 3 -

E. Bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering is vanaf 2018 weer opgenomen. Het betreft onder meer de onderwerpen Personeel en Organisatie. Dat we hier weer aandacht aanbesteden heeft vooral te maken de BBV-wijziging waardoor bijvoorbeeld de personeelskosten naar de afzonderlijke producten/taakvelden worden geboekt en niet langer op één groot overzichtelijk budget. In deze paragraaf wordt dit toegelicht. Vanaf 2022 zal over de rechtmatigheid (verantwoordelijkheid van het college) in deze paragraaf worden gerapporteerd. F. Verbonden partijen Deze paragraaf geeft inzicht in de partijen waar Woudenberg zich bestuurlijk en financieel aan heeft verbonden. Dat wil zeggen dat de gemeente een zetel of stemrecht heeft in het bestuur en dat de gemeente middelen beschikbaar stelt. In de paragraaf worden de financiële risico’s benoemd en de ontwikkelingen geschetst. G. Grondbeleid Het grondbeleid kan belangrijk zijn bij het uitvoering geven aan de doelstellingen zoals opgenomen in de programma’s. Daarom is hier een afzonderlijke paragraaf aan gewijd. In deze paragraaf is aangegeven wat de actuele stand van zaken is van de in uitvoering zijnde complexen. Ook wordt er een prognose gegeven van de exploitatieresultaten van de complexen. H. Verplichte indicatoren In de herziene BBV wordt voorgeschreven dat gemeenten een basis set van beleidsindicatoren opnemen in de begroting.

Doel hiervan: de begrotingen inzichtelijker maken voor raadsleden die niet met financiën zijn belast en een betere onderlinge vergelijkbaarheid van de gemeentebegrotingen mogelijk maken.

PA - 4 -

A. Paragraaf lokale heffingen Wettelijk kader In de Gemeentewet en in enkele bijzondere wetten is geregeld welke heffingen de gemeente aan haar inwoners en bedrijven mag opleggen. Welke heffingen er daadwerkelijk worden geheven, is een keuze van de raad. Gekozen is om verhoging van de belastingdruk zoveel mogelijk te beperken.

Kaderstellende beleidsnota’s Het beleid in Woudenberg voor de lokale heffingen is opgenomen in: • de Begroting 2022-2025.

Huidige lokale lastendruk:

Beleid Woudenberg

Nederland Woudenberg Woudenberg Verschil Verschil in 2021 2021 2022 2022-2021 % (Coelo)

De gemeente Woudenberg kent een aantal heffingen welke wordt gelegitimeerd op basis van belastingverordeningen welke door de raad zijn vastgesteld. Deze heffingen zijn te verdelen in belastingen en retributies.

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonhuishouden

€ 729

€ 901

€ 921

€ 20,00

2,22%

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

€ 811

€ 941

€ 961

€ 20,00

2,13%

OZB woningen

0,1043%

0,1176%

0,1208%

0,0032%

2,7%

Onder belastingen wordt verstaan een gedwongen betaling aan de overheid, waar geen individuele prestatie van de betreffende overheid tegenover staat. Een retributie is de vergoeding van een dienst welke de overheid presteert ten voordele van de heffingsplichtige. Op dit punt verschilt zij van een belasting, omdat daar geen onmiddellijke concrete tegenprestatie tegenover staat.

OZB niet-woningen

0,5146%

0,3405%

0,3497%

0,0092%

2,70%

WOZ waarde gemiddelde

€ 293.000

€ 343.500

€0

0,00%

OZB berekening (WOZ waarde x OZB %)

€ 305

€ 404

€ 415

€ 10,95

2,71%

Afvalstoffenheffing 140 liter container*

€ 241

€ 264

€ 268

€ 3,80

1,44%

Afvalstoffenheffing 240 liter container*

€ 305

€ 304

€ 308

€ 3,80

1,25%

*(2020 + 2021 inclusief extra € 10 vanwege tekort 2019) Door de gemeente Woudenberg worden de volgende heffingen opgelegd: Rioolheffing éénpersoonhuishouden € 183 € 233 € 238 € 4,60 • Belastingen, tot deze groep behoren onroerende zaakbelastingen, hondenbelasting Rioolheffing meerpersoonshuishouden € 201 € 233 € 238 € 4,60 en toeristenbelasting. De opbrengst van deze heffingen is vrij besteedbaar. • Retributies, tot de retributies behoren de afvalstoffenheffing, reinigingsrecht, Hondenbelasting (per hond) € 44,36 € 73,97 € 75,45 € 1,48 rioolrechten, leges, marktgeld, begrafenisrechten en brandweerrechten. Bij Toeristenbelasting (per overnachting) € 2,80 € 1,53 € 1,56 € 0,03 retributies mogen de geraamde inkomsten niet boven de geraamde uitgaven van de betreffende dienst uitkomen. Winst maken is niet toegestaan. Bij sommige diensten gelden wettelijk vastgelegde tarieven welke landelijk gelijk zijn, bijvoorbeeld voor het opmaken van aktes van de burgerlijke stand of bij het behandelen van naturalisatieverzoeken. In bepaalde gevallen zijn in hogere wetgeving maximumtarieven opgenomen. Voorbeelden hiervan zijn de afgifte van paspoorten en identiteitskaarten.

Voor de hoogte van de tarieven en leges gelden de volgende beleidsuitgangspunten: • voortzetten van gemaakte keuzes vanuit het verleden; • streven naar 100% kostendekking van tarieven en leges; • de lokale lastendruk stijgt in principe niet met meer dan de inflatiecorrectie.

1,97% 1,97% 2,00% 1,96%

PA - 5 -

Ontwikkelingen De lokale lastendruk in de gemeente Woudenberg scoort in de verschillende publicaties gemiddeld als het gaat om de laagste lastendruk. In 2021 liggen de woonlasten van Woudenberg boven het landelijk gemiddelde. In dit hoofdstuk wordt een eerste inzicht geboden in de ontwikkeling van de belastingen en tarieven in het jaar 2022. De ontwikkelingen van de volgende belastingsoorten worden onder de loep genomen: • onroerende zaakbelastingen; • afvalstoffenheffing en reinigingsrechten; • rioolheffing; • hondenbelasting; • toeristenbelasting; • overige tarieven. Onroerende zaakbelastingen (OZB) Bij de vaststelling van de begroting 2020-2023 is besloten de OZB-tarieven de komende jaren jaarlijks te corrigeren met niet meer dan de inflatiecorrectie. De huidige verwachting is dat dit voor 2022 1,7% zal zijn. Bij de berekening van het OZB-tarief 2022 zal de verwachte inflatiecorrectie van 1,7% meegenomen worden. Dit is een lichte verhoging ten opzichte van de geraamde 1,5%.

OZB

2022

OZB woningen

2,7%

OZB niet-woningen

2,7%

Motie In het financieel herstelplan is voorgesteld om bovenop de inflatiecorrectie de totale opbrengsten onroerendezaakbelasting met 1% extra te verhogen. Dit geeft een extra opbrengst van € 26.961. Bij de kaderbief is de motie OZB niet woningen aangenomen. Gevraagd is om in beeld te brengen als we de 1% verhoging anders verdelen over woningen / niet woningen. In de tabel hieronder ziet u een aantal mogelijke verdeling om toch op ongeveer 1% gemiddelde verhoging te komen. Stijging woningen raming opbrengst Stijging niet woningen OZB Woningen € 2.030.230 OZB Niet woningen € 665.900 € 2.696.130

1,00% 0,00% 0,10% 0,25% 0,50% 0,75% 1,00% 4,00% 3,50% 3,00% 2,50% 1,75% € 20.302 € 0 € 2.030 € 5.076 € 10.151 € 15.227 € 6.659 € 26.636 € 23.307 € 19.977 € 16.648 € 11.653 € 26.961 € 26.636 € 25.337 € 25.053 € 26.799 € 26.880

Bij de vaststelling van de belastingverordeningen (raad december 2021) wordt het definitieve OZB-tarief 2022 aan de raad voorgelegd.

PA - 6 Rioolheffing Voor rioolheffing geldt als uitgangspunt een 100% kostendekking. Op basis van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) wordt het tarief bepaald om tot een kostendekkende rioleringszorg te komen. In het vastgestelde Waterplan 2020-2024 is aangegeven dat 100% kostendekkendheid wordt gerealiseerd bij een tarief voor rioolheffing van € 238,82 (excl. inflatie). Het totaaltarief voor rioolheffing bedraagt voor 2022 € 234,75. In het Waterplan 2020-2024 is voorgesteld het tarief voor rioolheffing vanaf 2020 te laten stijgen met € 5 (+/-2,1%) per jaar zodat in 2024 het kostendekkend tarief van € 238,82 (excl. inflatie) wordt gerealiseerd. Op basis van het nieuwe waterplan zijn de tarieven voor rioolheffing voor 2022 tot en met 2025 als volgt: Afvalstoffenheffing We willen inwoners stimuleren het afval beter te scheiden en daarmee de hoeveelheid restafval te verminderen. Hiervoor is per 1 januari 2017 diftar ingevoerd. Inwoners betalen voor het aantal keren dat ze restafval aanbieden. Daarnaast betalen ze een vast bedrag voor de overige afvalstromen. Zodoende betalen inwoners vanaf 2017 twee tarieven: het vastrecht en het variabele tarief. Het vastrecht is voor iedereen gelijk. Het variabele tarief hangt af van het aantal keren dat een minicontainer aan de straat wordt gezet of van het aantal keren dat afval in de ondergrondse container gestort wordt.

Met het variabele tarief worden alleen de kosten van het inzamelen, transporteren en verwerken van het restafval gedekt. De overige kosten worden gedekt vanuit het vastrecht.

Rioolheffing Gebruiker Eigenaar Totaal

2021 € 77,70 € 155,45 € 233,15

2022 € 79,25 € 158,50 € 237,75

2023 € 81,00 € 162,00 € 243,00

Tarieven voor de afvalstoffenheffing

2024 € 82,50 € 165,00 € 247,50

2021

2025 € 84,00 € 168,00 € 252,00

2022

Vastrecht per aansluiting

€ 235,00 € 238,80

Aanbieden van 240 liter restafvalcontainer per keer

€ 11,50

Aanbieden van 140 liter restafvalcontainer per keer

€ 6,50

Aanbieden van zak restafval aan ondergrondse container

€ 1,90

De laatste jaren zijn er forse wijzigingen geweest op zowel de kosten kant (negatief) als de inkomsten kant (ook negatief). Hierdoor is het afvaltarief de laatste jaren flink gestegen. Vanaf 2021 zal er meer stabiliteit optreden in de te verwachten kosten en inkomsten. Extra tariefstijgingen behoudens inflatie lijkt daarmee niet nodig. Op basis van de huidige cijfers stellen we voor het vastrecht deel met 1,7% = € 3,80 te laten stijgen.

PA - 7 Voor 2022 gaan we uit van 5.460 huishoudens. Onze tarieven per lediging liggen iets boven de voorgestelde tarieven van ROVA waardoor het voorstel is om de 1,7% inflatiecorrectie alleen toe te rekenen aan het vaste tarief. Het vaste tarief stijgt hiermee naar € 238,80 per huishouden. Dit is inclusief de extra € 10 om het negatieve resultaat van 2019 te verrekenen. Het definitieve tarieven 2022 zullen aan de raad worden voorgelegd bij de vaststelling verordeningen 2022 (raad dec 2021).

Rekenvoorbeelden Vastrecht

aantal tarief per ledigingen lediging

totaal (€) Kwijtschelding /vrijstelling

Totaal te betalen

240 liter container

€ 238,80

4,5

€ 11,50

€ 290,55

240 liter container (gem. 2020)

€ 238,80

€ 11,50

€ 307,80

240 liter container

€ 238,80

€ 11,50

€ 388,30

140 liter container (gem. 2020)

€ 238,80

4,5

€ 6,50

€ 268,05

140 liter container

€ 238,80

€ 6,50

€ 277,80

140 liter container

€ 238,80

€ 6,50

€ 323,30

ondergrondse container

€ 238,80

€ 1,90

€ 269,70

ondergrondse container (gem. 2020)

€ 238,80

21,7

€ 1,90

€ 280,03

ondergrondse container

€ 238,80

€ 1,90

€ 292,50

ondergrondse container

€ 238,80

€ 1,90

€ 337,60

Minima

€ 238,80

4,5

€ 11,50

€ 290,55

Minima

€ 238,80

€ 11,50

€ 307,80

€ 0,00

Minima

€ 238,80

€ 11,50

€ 330,80

€ 307,80

€ 23,00

Minima

€ 238,80

€ 11,50

€ 388,30

€ 307,80

€ 80,50

Medicatie indicatie

€ 238,80

€ 11,50

€ 388,30

€ 80,50

€ 307,80

Hondenbelasting In de begroting 2020-2023 is besloten dat het tarief voor hondenbelasting jaarlijks met 2% stijgt. In de begroting 2022 wordt eveneens uitgegaan van een verhoging van 2% voor het tarief hondenbelasting. Gekozen is om de indexering alleen op het eerste begrotingsjaar toe te passen.

Hondenbelasting Per hond Kennel

2021 € 73,97 € 369,85

2022 € 75,45 € 377,25

2023 € 76,95 € 384,80

2024 € 78,50 € 392,50

2025 € 80,00 € 400,00

Toeristenbelasting Bij de vaststelling van de begroting 2021-2024 heeft de raad besloten het tarief voor toeristenbelasting per overnachting per 2021 met 18% (= € 0,23) te verhogen. In de begroting 2022-2025 wordt uitgegaan van een verhoging van +/-2%. Gekozen is om de indexering alleen op het eerste begrotingsjaar toe te passen.

Toeristenbelasting Per overnachting

2021 € 1,53

2022 € 1,56

2023 € 1,59

2024 € 1,62

2025 € 1,65

€ 0,00

PA - 8 -

Leges Uitgangspunt voor de leges is een 100% kostendekking. Jaarlijks brengt het COELO (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden) een jaarboek uit over de overheidsfinanciën. In dit jaarboek zijn onder andere de tarieven in beeld gebracht van alle gemeenten betreffende de omgevingsvergunning. Dit geeft het volgende beeld:

Lijkbezorgingsrechten De raad heeft eind 2012 ingestemd met de handhaving van kwaliteitsbeeld A op de begraafplaats zoals vastgelegd in het Groenbeleidsplan 2011. De raad heeft toen tevens besloten de grafrechten geleidelijk te verhogen met 3% (in 2013 en 2014), 4% (in 2015) en 5% (in de jaren 2016-2023). Voor 2024 wordt voorgesteld de tarieven te verhogen met 2%. De geleidelijke verhoging voor de jaren 2022 tot en met 2025 is als volgt:

Omgevingsvergunning Nederland Bedrag voor dakkapel (€ 11300) € 435 Bedrag voor uitbouw woning (€ 50.600) € 1.661 Bedrag voor nieuwbouw woning (€ 158.000) € 4.735

Woudenberg € 521 € 1.542 € 4.335

Lijkbezorgingsrechten Grafrechten (verlenen grafrecht)

2022 5%

2023 5%

2024 2%

2025 2%

Overige (begraven/grafdekking/etc)

PA - 9 -

Recapitulatie voorstellen college In het onderstaande overzicht zijn de voorstellen van het college met betrekking tot de stijging van de lokale heffingen weergegeven: Lokale heffingen

2022

Tarief OZB woningen

+2,7%

Tarief OZB niet-woningen

+2,7%

Tarief afvalstoffenheffing (huishouden)

+1,7%

Tarief rioolheffing (excl. inflatie)

+2,1%

Tarief toeristenbelasting (per overnachting)

+2%

Tarief hondenbelasting (per hond)

+2%

Kwijtscheldingsbeleid Voor inwoners van Woudenberg met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid om voor kwijtschelding in aanmerking te komen. Gehele of gedeeltelijke kwijtschelding is mogelijk voor de afvalstoffenheffing, het rioolrecht en hondenbelasting.

Opleggen belastingaanslagen In 2022 worden de belastingaanslagen (samen met de beschikkingen, WOZ tijdvak 2022) eind februari verzonden. De belastingaanslag dient in maximaal vier termijnen uiterlijk voor 1 juli betaald te zijn. Er kan gekozen worden voor automatische incasso, het belastingbedrag wordt dan in negen maanden geïnd. Betaaltermijnen belastingaanslagen 2022 1e betaaltermijn 2e betaaltermijn 3e betaaltermijn 4e betaaltermijn 5e betaaltermijn 6e betaaltermijn 7e betaaltermijn 8e betaaltermijn 9e betaaltermijn

Automatische incasso Maart 2022 April 2022 Mei 2022 Juni 2022 Juli 2022 Augustus 2022 September 2022 Oktober 2022 November 2022

Niet automatische incasso Maart 2022 April 2022 Mei 2022 Juni 2022

PA 10

B. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Het weerstandsvermogen is het vermogen om onverwachte, substantiële kosten op te vangen, zonder dat de uitvoering van de taken en de bedrijfsvoering in gevaar komt. Het geeft de robuustheid van de financiële positie aan. Om vast te kunnen stellen of het weerstandsvermogen voldoende is, inventariseren wij de belangrijkste risico’s. De risico’s zetten we af tegen de middelen en mogelijkheden om de risico’s op te vangen. Beleidskaders Het algemene beeld ten aanzien van het weerstandsvermogen is vastgelegd in de bijlage Notitie reserve positie en weerstandsvermogen 2021 in de Kadernota 2022-2025. Beleidswijzigingen op dit gebied worden indien van toepassing aan u voorgelegd door middel van een raadsvoorstel. Het beleid van onze gemeente voor het weerstandsvermogen is vastgelegd in de volgende nota’s: Beleidsstuk

Jaar vaststelling

Planperiode

2006 2020 2020

N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Notitie risicomanagement Notitie stille reserves 2020 Notitie herschikking reserves

Ontwikkelingen Op het gebied van het weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn er geen bijzondere externe ontwikkelingen te melden. Risicoprofiel Hier presenteren wij de belangrijkste risico’s. De prioritering van de risico’s vindt plaats aan de hand van de volgende schaalindeling van de kans: Schalen voor de inschatting van de kans dat het risico zich in volle omvang voordoet - Groot (= 60%) waarschijnlijk, de kans dat de gebeurtenis zich voordoet is groot; - Gemiddeld (= 40%) mogelijk, de kans dat de gebeurtenis zich voordoet is gemiddeld; - Klein (= 20%) de kans dat de gebeurtenis zich voordoet is klein. In de volgende tabel presenteren wij de inschatting van de belangrijkste structurele risico’s voor 2022: De incidentele risico’s en de risico’s voor de grondexploitatie presenteren wij afzonderlijk.

PA 11

Programmarisico’s Programma 1 - Samenleving Leerlingenvervoer Onderwijshuisvesting Sociaal domein uitgaven Totaal programma 1 - Samenleving Programma 2 - Leefomgeving Volksgezondheid/groen Totaal programma 2 - Leefomgeving Programma 5 - Bestuur en dienstverlening Gemeenschappelijke regelingen Salarissen en sociale lasten a.g.v. hoger inwonertal Totaal programma 5 - Bestuur en dienstverlening Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering Herijking gemeentefonds (€ 115 p/inw.) Totaal Algemene dekkingsmiddelen Overige kleinere risico’s Totaal structurele risico's

Begroting 2022

Risico %

Omvang risico

Kans

Bedrag risico

562.500 149.000 8.500.000 9.211.500

10,00% 100% 15,00%

56.250 149.000 1.275.000 1.480.250

60% 60% 60%

33.750 89.400 765.000 888.150

P.m. 0

50.000 50.000

60%

30.000 30.000

2.450.000 440.000 2.890.000

5,00% 50,00%

122.500 220.000 342.500

60% 60%

73.500 132.000 205.500

18.800.000 1.610.000 20.410.000

2,50% 100,00%

470.000 1.610.000 2.080.000 150.000 4.102.750

40% 50%

188.000 805.000 993.000 30.000 2.146.650

32.511.500

20%

Toelichting structurele risico’s Programma 1 - Samenleving - Leerlingenvervoer Wij zijn wettelijk verplicht om een adequaat systeem van leerlingenvervoer aan te bieden. De kosten van het vervoer zijn sterk afhankelijk van het aantal leerlingen, het aantal ritten en de bestemming van de ritten. Doordat het een open-einde regeling betreft, moet als risico rekening worden gehouden met een bedrag van € 56.250 (= +/- 10 % van het huidige budget) met een kans hierop van 60%. Het uiteindelijke risicobedrag komt daarmee op € 33.750. - Onderwijshuisvesting In 2020 hebt u het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting gemeente Woudenberg (IHP) vastgesteld. Bij de vaststelling van het IHP hebt u structureel € 47.000 beschikbaar gesteld voor de uitbreiding van De Olijfboom en De Wartburg. Bij de vaststelling van het IHP hebt u besloten het financieel risico op te nemen dat onze gemeente loopt bij mogelijke beslissing van het Rijk om renovatie die de levensduur van een schoolgebouw verlengt onder de verantwoordelijk van de gemeente te laten vallen. Indien wij verantwoordelijk worden voor renovatie van scholen zullen in de toekomst de structurele lasten voor de gemeente stijgen met € 149.000. De kans hierop ramen we op 60%. Het risicobedrag komt daarmee op € 89.400.

PA 12

- Sociaal domein De taken en verantwoordelijkheden voor de Jeugdzorg en Wmo (de onderdelen dagactiviteiten en begeleiding) liggen voor een groot deel bij gemeenten. Net als bij leerlingenvervoer, betreft dit ook een open-einde regeling. Voor het sociaal domein houden wij als risico rekening met 15% van de totale uitgaven, uitgaande van recente cijfers. 15% van het totale budget van € 8.500.000 is € 1.275.000. De kans hierop ramen we op 60%. Het risicobedrag komt daarmee op € 765.000. Programma 2 - Leefomgeving - Volksgezondheid/groen Wij kunnen geconfronteerd worden met ziekten en plagen zoals MKZ, teken en de eikenprocessierups. Voor preventie, toezicht en bestrijding hiervan is een beperkt budget beschikbaar. De kosten voor het bestrijden variëren, afhankelijk van de mate van overlast en de methode van bestrijding. Wij gaan uit van een financieel risico van € 50.000. Vanwege de klimaatverandering is de kans bijgesteld naar 60% met een risicobedrag van € 30.000. Programma 5 - Bestuur en dienstverlening - Gemeenschappelijke regelingen Het deelnemen aan gemeenschappelijke regelingen betekent het gedeeltelijk inleveren van autonomie op bepaalde beleidsterreinen. Besluiten binnen de gemeenschappelijke regeling met financiële gevolgen zijn bindend voor alle deelnemende gemeenten.

Wij kunnen besluiten met betrekking tot nieuw beleid niet zelfstandig beïnvloeden, met als gevolg dat de financiële consequenties een voldongen feit zijn. Als risico nemen we 5% op van de totale bijdrage van € 2.450.000 is € 122.500. De kans hierop ramen we op 60%. Het risicobedrag komt daarmee op € 73.500. - Salarissen en sociale lasten als gevolg van hoger inwonertal In 2022 bereiken wij naar verwachting de grens van 14.000 inwoners. Blijft dit gedurende twee jaar op 1 januari zo, dan heeft dit gevolgen voor het loongebouw van onze organisatie, waarbij het tijdstip en de omvang vooralsnog onduidelijk zijn Het risico schatten wij in op € 440.000 met een risico van 50% en een kans van 60%. Algemene dekkingsmiddelen - Algemene uitkering; De algemene uitkering vormt een belangrijke risicofactor. De hoogte van de algemene uitkering is afhankelijk van heel veel factoren. Uitgaande van een marge van 2,5% van de geraamde algemene uitkering bedraagt het inkomstenrisico € 450.000. Hiervan nemen we 40% is € 180.000 mee als risicobedrag. - Herijking Gemeentefonds; Hoewel het gemeentefonds mogelijk pas vanaf 2023 wordt herijkt vinden we dit structurele risico te belangrijk om niet al vast te noemen en mee te nemen in de berekening van het weerstandsvermogen. De laatst bekende effecten voor de gemeente Woudenberg zijn zeer ongunstig, namelijk op termijn € 115 per inwoner nadelig.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/1224/documents/32708