Document · PDF

03. (concept)Begroting 2026-2029 gemeente Woudenberg.pdf

Gemeenteraad 30 oktober 2025, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 8: Begroting 2026-202933.215 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Onderdeel van de gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar

7,3

7,5

Verbonden partijen/Relevante samenwerkingspartners

Verbonden partijen: Veiligheidsregio Utrecht. Relevante samenwerkingspartners: inwoners, ondernemers, politie, Openbaar Ministerie, Bureau Regionale Veiligheidsstrategie, Regionaal Informatie- en Expertisecentrum, Veiligheidshuis Amersfoort, Coöperatie De Kleine Schans, Omnia Wonen, maatschappelijke instanties, Bureau Halt, Buurtbemiddeling, Jeugdpunt, etc.

Wat gaat het kosten?

In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedrag in euro's (Lasten en nadelen worden met een “min” teken gepresenteerd)

Programma 3 Veiligheid Lasten Baten

Begroting

2026

2027

2028

Begroting 2029

-1.403.468

-1.412.154

Resultaat programma 3 voor bestemming

-1.403.468

-1.412.154

Resultaat in begroting 2025

-1.332.968

-70.500

-79.186

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2025

Financiële toelichAng programma 3 Bedrag in euro's (Lasten en nadelen worden met een “min” teken gepresenteerd) Programma 3 Veiligheid 1. Integrale veiligheid Kosten lijkschouwingen Dierenwelzijn Slachtofferhulp 2. Veiligheidsregio Gemeentelijke bijdrage VRU 3. Overige kosten Loonkosten (verdeling per programma) Totaal

Verwerkt kadernota

Budgettair neutraal

Nee Nee Nee

Nee

2026

2027

2028

2029

-4.000 -2.000 -1.000 -1.000 -38.000 -38.000 -28.500 -28.500 -70.500

-4.000 -2.000 -1.000 -1.000 -38.000 -38.000 -37.186 -37.186 -79.186

1. Integrale veiligheid (hogere kosten € 4.000) De kleine verschillen in programma 3, onderdeel Integrale veiligheid, ten opzichte van de begroPng 2025-2028 bedragen € 4.000 vanaf 2026. Dit betreﬀen: • Kosten lijkschouwing : Op basis van ervaringscijfers 2024-2025 wordt het budget structureel verhoogd met € 2.000. • Dierenwelzijn : Op basis van ervaringscijfers 2024-2025 wordt voorgesteld het budget (SPchPng Dierenambulance) structureel te verhogen met € 1.000. • Slachtoﬀerhulp : Al enkele jaren is de subsidie aan Slachtoﬀerhulp gelijk gebleven. Op basis van hun begroPng is het gerechtvaardigd om de subsidie structureel te verhogen met € 1.000. 2. Veiligheidsregio (hogere kosten € 38.000) Bijdrage VRU : In de ontwerpbegroPng 2026 is rekening gehouden met een sPjging van de rijksbijdrage vanwege loon- en prijssPjgingen. Deze sPjging van de rijksbijdrage wordt ingezet om de sPjging van de kosten van de VRU op te vangen. De sPjging ad. € 38.000 wordt veroorzaakt door de aanpassing van de ijkscores 2025, loon- en prijssPjgingen 2025 en 2026 en ontwikkeling brandweerzorg 2026. De bijdrage van Woudenberg aan de VRU is voor 2026 en verder begroot op € 940.000. 3. Overige kosten (hogere kosten € 28.500 in 2026 oplopend naar € 37.186 vanaf 2027) Loonkosten : De totale loonkosten worden jaarlijks toegerekend aan de diverse programma’s en projecten.

Ten opzichte van 2025 wordt in 2026 € 28.500 meer loonkosten toegerekend aan programma 3. De loonkosten worden toegelicht bij de paragraaf Bedrijfsvoering verderop in de begroPng.

4. Ruimte, wonen en ondernemen

Ruimte, wonen en ondernemen - Programma 4 Visie van het programma Een vitaal Woudenberg met ruimte voor wonen, werken en samenleven.

Wat houdt het programma in? Het programma ruimte, wonen en ondernemen omvat een diversiteit aan beleidsterreinen in het fysieke domein. Het gaat zowel om lokaal beleid, waarover gerapporteerd wordt via de diverse beleidsnota’s, maar ook over de uitvoering van diverse wettelijke taken. De integraliteit van het beleid krijgt steeds meer vorm via de Omgevingswet en de in 2026 vast te stellen Omgevingsvisie. Het programma kent diverse raakvlakken met onderdelen van andere programma’s, zowel in het fysiek als sociaal domein.

Onderwerpen in dit programma; Duurzaamheid, Ruimtelijke ontwikkeling, Erfgoedbeleid, Faciliteren en ondersteunen ruimtelijke projecten, handhaving, milieubeleid, Procedure Omgevingsplannen, Vergunningverlening, Wonen, Woningbouw, Woonruimteverdeling en regionale samenwerking.

Trends en ontwikkelingen

•

• •

•

• • •

Alle taken en ontwikkelingen die verband houden met het klimaatakkoord en de veranderingen die plaats (moeten) vinden in het energiesysteem, zoals de Regionale Energiestrategie (hierna: RES), het verduurzamen van panden, het opstellen en uitvoering geven aan het warmteprogramma, onderzoeken van mogelijkheden van alternatieve warmtebronnen, het omgaan met netcongestie en de veranderingen in het fysiek domein die hiermee samenhangen. Druk op het buitengebied door nieuwe functies, wetgeving en de transitie van de landbouw, naast het belang van een gezond en vitaal platteland. Woudenberg is een aantrekkelijke woongemeente en merkt de druk op de woningmarkt. De samenstelling van de bevolking verandert, we vergrijzen net als andere gemeenten in Nederland, maar er is in Woudenberg geen sprake van ontgroening. Daarnaast is er ook in Woudenberg sprake van een huishoudensverkleining. Bij een goede woonomgeving past ook een sterke werkomgeving. De wenselijkheid van het versterken van de synergie tussen denkers en doeners in de beroepsbevolking, een goede bereikbaarheid, maar ook behoud en versterking van natuur en landschap, zijn ontwikkelingen, waar wij oog voor hebben. Provinciale sturing op bouwen bij knooppunten van OV en wegen is bepalend voor de lange termijn ontwikkeling van Woudenberg.

De beleidskaders over de ruimtelijke kwaliteit moeten ervoor zorgen dat geen sprake is van ad-hoc-aanpassingen maar een ontwikkeling die ook op de lange termijn bijdraagt aan Woudenberg als aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. Het wettelijke kader is veranderd met de Omgevingswet en dat geeft zeker in de wettelijke overgangsperiode veel onzekerheden en vraagt om extra inspanningen zowel van de markt als van onze gemeentelijke organisatie. De Omgevingswet versterkt de speerpunten van de dienstverlening in het bijzonder op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Maatschappelijk effect 1

Maatschappelijk effect 1 - Vitaal dorp met ruimte voor het ontwikkelen van passend woning - en bedrijfsaanbod Wat willen we bereiken? Goede en passende woonruimte bieden voor alle Woudenbergers, maar zeker ook de mensen met een kleinere portemonnee, is onze uitdaging. De woonwensen en woningbehoefte van al onze inwoners (starters, doorstromers en aandachtsgroepen zoals senioren, jongeren, volwassenen uit zorginstellingen en statushouders) willen wij zoveel mogelijk binnen onze gemeentegrenzen mogelijk maken. Een sterke lokale economie en gezond ondernemersklimaat is van belang voor onze inwoners en dragen bij aan de vitaliteit van de gemeente. Hier willen wij ons voor inzetten, door regie te nemen en te ondersteunen en faciliteren. Doel is dat het prettig wonen en werken is en blijft in Woudenberg voor iedereen. De druk op het buitengebied vanuit diverse belangen (wonen, werken, agrarisch gebruik, versterking natuurwaarden, recreatie en energietransitie) maakt dat een goede afweging nodig is tussen economische en natuur belangen. Een vitaal dorp is meer dan voldoende woningen en ruimte voor bedrijven, het is ook een dorp waar het fijn wonen is. Onderdeel daarvan vormt het culturele erfgoed en het ruimtelijk raamwerk van dorp en buitengebied.

Wat gaan we ervoor doen? In 2025 en 2026 wordt doormiddel van participatie en nader onderzoek de omgevingsvisie 2040/2050 voorbereid. De omgevingsvisie wordt de opvolger van de Structuurvisie 2030 en zal het nieuwe kader bieden voor alle keuzen in het fysiek domein. Vrijwel alle beleidsdoelen uit programma 4, maar ook delen van programma 1 en 2, zullen tijdens dat proces integraal bezien worden en plek in krijgen. Omgevingsvisie zal daarmee de nieuwe basis voor beleid worden en daarmee ook de basis voor programma’s en het Omgevingsplan. De Woonvisie geldt als basis voor de uitgangspunten vanuit wonen bij nieuwbouw- en functie veranderingslocaties. Ook dient de Woonvisie als basis voor prestatieafspraken met Omnia Wonen en SHOW. Wij geloven dat het creëren van betaalbare woningen niet alleen een noodzaak is, maar ook een verantwoordelijkheid die we als gemeenschap delen. Samen werken we aan een toekomst waarin wonen toegankelijk is voor iedereen, want wonen is van ons allemaal. In 2026 wordt verder gewerkt aan de uitvoering van de actiepunten van de Woonvisie en de begin 2025 door de raad vastgestelde Woonzorgvisie. Gelijktijdig uitvoering worden gegeven aan het proces van voorbereiding en vaststelling van het verplichte Volkshuisvestingsprogramma.

60 In 2025 is de eerste fase van Hoevelaar fase 2 afgrond en is de bouw van de tweede fase van Hoevelaar fase 2 gestart, dat zal zijn vervolg krijgen in 2026 en 2027. Gelijktijdig zijn de voorbereidingen voor Hoevelaar fase 3 gestart en verwachten wij in 2026 het Omgevingsplan vast te kunnen stellen, om daarmee tot ca. 2032 ruimte te hebben voor circa 575 woningen die passen bij de woningbehoefte van Woudenberg. Daarnaast wordt samen met de eigenaren in het gebied van Dorpsrand Zuid bezien hoeveel en welk type woningen daar mogelijk zijn. Ook voor andere potentiële inbreidingslocaties blijven wij in gesprek met de eigenaren om, uitgaande van de kaders van de Woonvisie, zorg te dragen voor een passende nieuwe functie en tevens bij te dragen aan de noodzakelijke doorstroming. Hierbij wordt o.a. gebruik gemaakt van de starterslening, wij verwachten met fase 2 van Hoevelaar meer startersleningen. Het is van groot belang dat iedereen woont in een woning die passend is bij zijn/haar levensfase. Duurzaam en toekomstbestendig voor iedereen in Woudenberg. Met Omnia Wonen en SHOW (Stichting Huurders Omnia Wonen) worden daarom jaarlijks prestatieafspraken gemaakt. Daarnaast is in 2025 ook een start gemaakt met het beleid voor pré mantelzorg woningen en (tijdelijke) woonvormen voor andere doelgroepen. In het verlengde hiervan brengen we in 2026 dit beleid verder in de praktijk.

Ten behoeve van alle ondernemers (bedrijven, detailhandel, recreatie en agrarisch) investeren wij in een goede samenwerking met de provincie, de regio Amersfoort en op onderdelen de regio Food Valley. Vanuit de Visie op de Retail ten behoeve van Vitaal Dorpshart stimuleren wij de uitvoering van deelplannen in het centrum en continueren wij de taskforce centrum. We zijn, via een aanjager vanuit de provincie, nauw in gesprek met de MKB-ondernemers om de wensen in kaart te brengen en om de kansen voor de verduurzaming concreet te maken. Tevens verwachten we in 2026 de contouren voor een kansrijk bedrijventerrein Laagerfseweg te kunnen uitwerken, waarna het proces om te komen tot een Omgevingsplan gestart kan worden. De beleidsregels voor het budget economie- en recreatie worden geëvalueerd, daarbij wordt onderzocht of aanpassing wenselijk en mogelijk is, met als doel het budget in de toekomst effectiever en doelgerichter in te zetten. In 2026 wordt het budget in ieder geval ingezet voor de organisatie van een ondernemersavond, bedoeld om de lokale ondernemers te informeren, inspireren en met elkaar te verbinden. De druk op het landelijk gebied en een transitie van de landbouw is groot. Het handelingsperspectief Buitengebied van de Regio Amersfoort en nieuwe instrument voor vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen (VAB) vormen een eerste basis.

Eind 2025/begin 2026 is/wordt de nadere uitwerking voor het VAB-beleid, een visie op het buitengebied, vastgesteld. In die periode wordt ook duidelijk of het UPLG van de provincie Utrecht leidt tot actieve gebiedsprocessen in de transitie van het buitengebied. Als gemeente hebben wij binnen Europese, landelijke en provinciale uitgangspunten slechts een beperkte positie. Ons uitgangspunt is een vitaal buitengebied waar binnen landbouw, water en natuur een plek hebben. Daarom bieden wij ruimte aan agrariërs voor functieverbreding, functiewijziging en transitie van de landbouw, met als uitgangspunt de bedrijven van de toekomst. We gaan door met de samenwerking met het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT). Een belangrijke samenwerkingspartner voor de marketing van het toerisme en daarmee voor onze recreatiesector. Daarbinnen werken RBT en DES samen om meer toeristen naar het dorpscentrum te trekken. Ook binnen de recreatie is spreiding en bieden van een breed pallet van mogelijkheden het doel, dus niet alleen de Heuvelrug maar ook de mogelijkheden in de Vallei o.a. rond de Grebbelinie met het project Merkversterking. De uitvoering van het convenant wandelknooppunten zal bijdragen aan de benutting van de paden en aan het wandelplezier, is goed voor de gezondheid van inwoners en

61 recreanten en draagt bij de gewenste zonering (gebieden met hoge natuurwaarde en rust behoefte kunnen gemeden worden). Het cultuurerfgoed in de vorm van rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en landgoederen draagt bij aan een aantrekkelijk en vitaal dorp. Het is van belang is om deze voor de toekomst te behouden. Voor een actuele gemeentelijke monumentenlijst zal een inventarisatie gemaakt worden van de panden die van belang zijn om toegevoegd te worden aan de gemeentelijke monumentenlijst. Voor het inventariseren en beschrijven van de panden zal een deskundige worden betrokken.

Maatschappelijk effect 2

Maatschappelijk effect 2 - Ja, mits als basis voor vergunningverlening en ruimtelijke plannen en het faciliteren van particulier initiatief Wat willen we bereiken? De Structuurvisie 2030 en daarna de medio 2026 vast te stellen Omgevingsvisie vormen het kader van ons beleid in het fysiek domein. Plannen van particulieren, projectontwikkelaars en onze eigen organisatie worden daaraan getoetst, waarbij wij in de toetsing uitgaan van de ja, mits beoordelen. Kijken naar kansen en mogelijkheden, zonder de rechtszekerheid uit het oog te verliezen. Daarvoor is ook de nota ruimtelijke kwaliteit een basis ter zekerstelling van het behoud en versterking van de waarden van Woudenberg.

Wat gaan we ervoor doen? Doel is een actueel omgevingsplan met aandacht voor de versterking van het karakter van Woudenberg, maar ook ruimte voor toekomstgerichte doorontwikkeling. In de voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet is het beleid de afgelopen jaren geactualiseerd. In 2025/2026 wordt aandacht besteed aan het opstellen van een Omgevingsvisie. Daarnaast faciliteren wij plannen voor inbreidingslocaties en blijven wij in gesprek over uitbreidingslocaties en richten onze aandacht op de voortzetting van Hoevelaar en het opstellen van een Omgevingsplan voor het nieuwe bedrijventerrein Laagerfseweg. Het bieden van maatwerk en meer aandacht voor gezondheid en leefbaarheid zijn het uitgangspunt voor het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. Bij al deze plannen binnen en buiten de bebouwde kom gelden de uitgangspunten van ruimtelijke kwaliteit, landschappelijke inpassing, gezondheid, het convenant toekomstgerichte bouw en een goede balans tussen natuurwaarden en economische belangen. Daarbij is ruimte voor een proactieve houding en inbreng van burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties. De participatiewijzer is de basis voor de brede betrokkenheid bij nieuwe ontwikkelingen. De kaders van rechtszekerheid vormen de basis van ons beleid en in onze dienstverlening.

Het gedachtengoed van de Omgevingswet, ruimte voor lokale afweging en maatwerk, past geheel bij onze uitgangspunten. De komende jaren zal dit doorwerken in het totaal van de dienstverlening en alle producten die daar onderdeel van zijn. Het wettelijke overgangsrecht zal daarbij de uiterste grens zijn. Vanuit de afwegingen van dienstbaarheid, rechtszekerheid en betaalbaarheid, worden daarbinnen praktische keuzes gemaakt. Zolang de praktische hulpmiddelen (o.a. 1 omgevingsplan)

63 nog niet gereed zijn en de nieuwe wetgeving ook voor aanvragers nog nieuw en daardoor complex is, zal een persoonlijke dienstverlening aan de initiatiefnemer het uitgangspunt zijn. De Omgevingsdienst Utrecht is onze uitvoeringsdienst, deze dienst start per 1 januari 2026 vanuit de samenvoeging van RUD en ODRU. De financiering voor 2026 is deels gebaseerd op aannames uit het verleden. Deze dienst, bestaande uit vergunningverleners, handhavers en ondersteunende medewerkers, voert de verplichte en deels aanvullende taken uit op het gebied van een schoon milieu, natuurbehoud en een veilige leefomgeving, waarvoor wij als gemeente bevoegd gezag zijn. Naast een actueel beleid, een goede dienstverlening en vergunningverlening dragen ook toezicht en handhaving bij aan een veilig, gezond en aantrekkelijk Woudenberg. Toezicht en handhaving worden uitgevoerd op basis van de door de raad vastgestelde handhavingsstrategie.

Maatschappelijk effect 3

Maatschappelijk effect 3 - Duurzaamheid voor mens, milieu en markt Wat willen we bereiken? Binnen Woudenberg streven we naar een zo goed mogelijk leefklimaat voor iedereen en zetten vol in op de vier grote duurzaamheidsthema’s, te weten energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en biodiversiteit. Dat doen we samen met inwoners en organisaties zoals de Stichting Duurzaam Woudenberg (SDW), coöperatie ZonopWoudenberg, Omnia Wonen, bedrijven en projectontwikkelaars. Wij willen inwoners, de buitenruimte en onze eigen organisatie voorbereid hebben op een situatie zonder fossiele warmte en energiebronnen.

Wat gaan we ervoor doen? De transities die nodig zijn om als Nederland en Woudenberg invulling te geven aan het klimaatakkoord zullen de komende jaren veel inspanning en geld kosten. We zetten in op de transitie van fossiele naar duurzame bronnen voor verwarmen en elektriciteit. Daarnaast is er een grondstoffentransitie gaande, waarbij kringlopen worden gesloten en materialen circulair worden toegepast. Hoeveel geld deze transities uiteindelijk gaan kosten, is op dit moment nog niet goed in te schatten, want voor een belangrijk deel van deze transities zijn wij afhankelijk van nieuwe technieken en beslissingen die op een ander niveau genomen (moeten) worden. Duidelijk is wel dat wij ons daar als gemeente goed op moeten voorbereiden. Deze voorbereiding bestaat uit twee hoofdlijnen: • Gedragsverandering en besparen door aanmoedigen van isolatie (met gebruik van biobased materialen); • De voorbereiding op technische aanpassingen van de samenleving waarschijnlijk vooral in de openbare ruimte. We nemen onze verantwoordelijkheid met de uitvoering van onder andere de RES, beperken van de effecten van netcongestie, ontzorgingsprogramma voor inwoners die last hebben van energiearmoede, uitvoering van het groenbeleidsplan, een uitvoeringsplan circulaire economie.

We zijn bovendien in 2025 gestart met de voorbereidingen voor het opstellen van het Warmteprogramma (opvolger van de Transitievisie warmte). Het warmteprogramma zal in 2026 als programma onder de Omgevingswet moeten worden vastgesteld en geeft daarna de kaders richting een wijkaanpak. Voor de andere thema’s is het in 2024 vastgestelde uitvoeringsplan Duurzaamheid 2024 – 2030 de basis. Hierin staat beschreven op welke wijze en met welke prioriteit uitvoering gegeven wordt aan het duurzaamheidsbeleid voor alle pijlers (energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en biodiversiteit).

65 In 2026 zal naast het opstellen van het warmteprogramma aandacht zijn voor het bereiken van de RES-doelstelling met name zon-op-dak en een zonneveld van circa 8 hectare tevens wordt met de regio bezien hoe de RES doelstelling 2030 behaald kan worden. De basis van ons beleid blijft het stimuleren van verduurzaming van bestaande huizen samen met de energiecoaches van SDW en de regionale aanpak. Ondersteunend daaraan is de campagne “Energie in Woudenberg”, waarin huiseigenaren worden ondersteund in het verduurzamen van hun woning. Dit kunnen kleine en grotere isolerende maatregelen in de woningen zijn. Gezien de schaarse middelen richten wij onze acties primair op de bewoners met een laag inkomen, in koopwoningen en samen met Omnia Wonen in de huurwoningen, om daarmee tevens bij te dragen aan het verminderen van energie armoede. Maar ook andere inwoners kunnen op deze manier aan passende informatie komen. Gelijk met het warmte programma komt een uitvoeringsagenda die inzicht zal geven in de wijk aanpak. In de voorbereiding daarop blijven wij samen met o.a. ZonopWoudenberg onderzoek doen naar alternatieve warmte oplossingen, zoals aquathermie en riothermie en de opties voor kleine of grotere warmtenetten. Naast de aandacht voor woningen en de openbare ruimte geven wij in 2026 een vervolg aan de acties ten behoeve van de verduurzaming van bedrijven en bedrijfsterreinen.

Ondernemers en eigenaren van vastgoed vragen om een eigen aanpak. Er wordt voor 3 jaar een regionaal expertisecentrum opgezet van waaruit adviseurs en aanjagers beschikbaar worden gesteld. Deze helpen ondernemers aan kennis rond noodzakelijke maatregelen aan hun vastgoed en ondersteuning om het bedrijventerrein te verduurzamen. Er wordt nu al samengewerkt met ondernemers binnen Woudenberg gericht op de verdere verkenning van een energie Hub. Ook wordt er verkend wat de mogelijkheden zijn van het delen van restwarmte of stroom tussen bedrijven. Om zoals bedrijven meer onafhankelijk te worden voor stroom en warmte en daarmee minder gevoelig voor netcongestie. Hiervoor is sprake van een integrale benadering vanuit economische zaken en duurzaamheid. Immers de maatschappelijke verduurzamingsopgaven lopen uiteen van netcongestie tot intensief ruimte gebruik en al deze opgaven zijn verbonden met elkaar en kunnen elkaar in positieve zin versterken als dit wordt aangepakt. Het Rijk heeft de ambitie om in 2050 een volledig circulaire economie te hebben. Woudenberg ziet het ook als haar verantwoordelijkheid om aan deze ambitie bij te dragen. Dit vanuit het volle besef dat onze natuurlijke grondstoffen eindig zijn en het gebruik van ‘nieuwe’ (virgin) grondstoffen voor producten een grote weerslag heeft op ons milieu, bijvoorbeeld door het hoge energie- en waterverbruik en CO2-uitstoot.

We streven naar vermindering van de hoeveelheid grondstoffen die we gebruiken en naar hergebruik en recycling. Dit doen wij enerzijds door zelf het juiste voorbeeld te geven. Zo groeien we naar een steeds meer circulaire gemeente, bijvoorbeeld door bij aanbestedingen circulariteit als een beoordelingscriterium mee te nemen. Anderzijds blijven wij inwoners en ondernemers stimuleren. Zo gaan wij bijvoorbeeld in gesprek met ondernemers over het verpakkingsvrij ondernemen. Wij zetten ons in voor de uitvoering van de afspraken die zijn opgenomen in het Schone Lucht Akkoord. Wij willen daarmee meer bewustwording creëren bij inwoners en hen informeren over wat zij ook zelf kunnen doen om bij te dragen aan een betere luchtkwaliteit. Voor het monitoren van de verduurzaming van gemeentelijke organisatie wordt een plan van aanpak opgesteld (gereed Q4 2025), waarbij we onder andere bewustwording kweken binnen de organisatie en onze CO2-voetafdruk kunnen monitoren. In 2026 en verder wordt hier uitvoering aangegeven. Op 2 juli 2025 hebben wij het convenant schoon- en emissieloos bouwen getekend en ons gecommitteerd aan de landelijke afspraken. Op deze manier maken we elektrisch gereedschap

66 en materieel nu en in de toekomst de norm. Samen met aannemers in de regio hebben we een routekaart opgesteld om te bepalen hoe we de komende jaren omgaan met inzet van elektrisch gereedschap en materieel. Met deze afspraken werken we toe naar Co2 neutraal in 2050. We onderzoeken wat de huidige situatie is van ons eigen materieel en de mogelijkheden voor de toekomst om dit materieel in te zetten. Veel onderdelen van ons duurzaamheidsbeleid kunnen alleen succesvol zijn als inwoners en bedrijven zich bewust zijn van wat zij zelf ook kunnen doen, daarom blijven wij actief met bewustwording, bijvoorbeeld door WAUW!denberg. Natuurlijk houden wij rekening met de gevolgen van klimaatverandering, zoals wateroverlast, hittestress en droogte, zie daarvoor programma 2.

Indicatoren

Doel

Omschrijving

Bron

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Raming 2025

Raming 2026

Nieuw gebouwde woningen Vestiging van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners)

BAG/CBS (StatLine) LISA

170

122

120

100

150,3

156,6

181,3

Hernieuwbare elektriciteit[KK2] (%)

Rijkswaterstaat

29,2%

30%*

30 %

30%

Aantal overnachtingen

Toeristenbelasting 221.176

221.000

Verbonden partijen/Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: RUD Utrecht, Mooi sticht, Veiligheidsregio Utrecht. Samenwerkingspartners: Omnia Wonen, Stichting Huurders Omnia Wonen, regio Amersfoort, Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Koninklijk Horeca Nederland, DES (winkeliersvereniging Door Eendracht Sterk), BSW (bedrijvenkring Scherpenzeel Woudenberg), LTO-Noord, RBT (Regionaal Bureau voor Toerisme) Heuvelrug en Vallei, Regionale Alliantie Cirkelregio Utrecht, Projectontwikkelaars / initiatiefnemers ruimtelijke ontwikkelingen, Stichting Duurzaam Woudenberg, landbouwnetwerk Food Valley, Natuur- en Milieufederatie Utrecht, ZonopWoudenberg,

Wat gaat het kosten?

In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedrag in euro's (Lasten en nadelen worden met een “min” teken gepresenteerd) Programma 4 Ruimte, wonen en ondernemen Lasten Baten Resultaat programma 4 voor bestemming Resultaat in begroting 2025 Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2025

Begroting 2026 -4.759.433 3.780.918 -978.515 -1.396.564 418.049

Begroting 2027 -3.630.997 2.542.899 -1.088.097 -1.406.669 318.572

Begroting 2028 -3.408.525 2.305.427 -1.103.097 -1.386.669 283.572

Begroting 2029 -2.209.968 1.006.870 -1.203.097 -1.386.669 183.572

Financiële toelich&ng programma 4 Bedrag in euro's (Lasten en nadelen worden met een “min” teken gepresenteerd) Programma 4 Ruimte, wonen en ondernemen Verwerkt kadernota 1. Ruimtelijke ordening Vervallen toevoeging reserve Omgevingsvisie Ja 2. Recreatie en toerisme Bijdrage Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug Ja Regionaal Bureau voor Toerisme Nee 3. Wabo vergunning Kostendekkendheid leges Ja 4. Milieu Gemeentelijke bijdrage ODU Nee Extra deel CDOKE ter dekking van loonkosten Nee 5. Grondexploitaties Mutaties in de grondexploitaties Nee 6. Overige kosten Loonkosten (verdeling per programma) Nee Totaal

Budgettair neutraal Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee

2026

2027

2028

2029

40.000 40.000 -2.500 -1.500 -1.000 0 0 77.700 12.700 65.000 254.848 254.848 48.000 48.000 418.048

40.000 40.000 -2.500 -1.500 -1.000 50.000 50.000 77.700 12.700 65.000 135.000 135.000 18.369 18.369 318.569

40.000 40.000 -2.500 -1.500 -1.000 50.000 50.000 77.700 12.700 65.000 100.000 100.000 18.369 18.369 283.569

40.000 40.000 -2.500 -1.500 -1.000 50.000 50.000 77.700 12.700 65.000 18.369 18.369 183.569

1. Ruimtelijke ordening (lagere kosten € 40.000) BetreT een door de raad vastgestelde maatregel n.a.v. de recente kerntakendiscussie. Met ingang van 2026 komt de jaarlijkse toevoeging aan de reserve Omgevingsvisie/plan van € 40.000 te vervallen. 2. Recrea&e en toerisme (hogere kosten € 2.500) De hogere kosten betreﬀen: • Bijdrage NaWonaal Park Utrechtse Heuvelrug: indexering gemeentelijke bijdrage routes en paden € 1.500. • Regionaal Bureau voor Toerisme: indexering gemeentelijke bijdrage € 1.000. 3. Wabo vergunning (hogere opbrengsten € 50.000 vanaf 2027) BetreT een door de raad vastgestelde maatregel n.a.v. de recente kerntakendiscussie. We onderzoeken en realiseren waar mogelijk een verhoging van de kostendekkendheid van leges, met name binnen vergunningverlening. Dit houdt in dat de kosten die de gemeente maakt voor deze taken beter worden doorberekend aan de aanvragers. Vanaf 2027 is € 50.000 aan extra opbrengsten leges verwerkt in deze begroWng. 4. Milieu (lagere kosten € 77.700) De hogere kosten betreﬀen: • De gemeentelijke bijdrage aan de nieuwe omgevingsdienst ODU voor 2026 wordt € 445.300. In de begroWng 2025-2028 is voor begroWngsjaar 2026 rekening gehouden met een gemeentelijke bijdrage van € 458.000.

In de nieuwe begroWng 2026-2029 van de gemeente wordt de gemeentelijke bijdrage aan de ODU structureel naar beneden bijgesteld met een bedrag van € 12.700 (= voordeel). • Een deel van de loonkosten team Duurzaamheid wordt gedekt uit de CDOKE gelden. Ten opzichte van begroWngsjaar 2025 betreT dit een bedrag van € 65.000. 5. Grondexploita&es Jaarlijks worden de mutaWes in de grondexploitaWes verwerkt in programma 4 en de reserves. Voor 2026 gaat het om een bedrag van € 254.848 extra winstneming t.o.v. de raming van € 32.652, zoals

70 verwerkt in de begroWng van 2025-2028. Voor 2027 wordt € 135.000 aan winstneming verwacht en voor 2028 € 100.000. Deze bedragen worden zowel in programma 4 als bij de reserves verwerkt en hebben geen invloed op het begroWngsresultaat (= budgeYair neutrale posten). 6. Overige kosten (lagere kosten variërend tussen € 18.369 en € 48.000) Loonkosten : De totale loonkosten worden jaarlijks toegerekend aan de diverse programma’s en projecten. Ten opzichte van 2025 wordt in 2026 € 48.000 minder loonkosten toegerekend aan programma 4. De loonkosten worden toegelicht bij de paragraaf Bedrijfsvoering verderop in de begroWng.

Overzicht verwerkte maatregelen kerntakendiscussie programma 4 Verwerkte maatregelen kerntakendiscussie programma 4 Geen aanvulling reserve Omgevingsvisie/omgevingsplan Kostendekkendheid leges Totaal

2026 40.000 0 40.000

2027 40.000 50.000 90.000

2028 40.000 50.000 90.000

2029 40.000 50.000 90.000

5. Dienstverlening

Dienstverlening - Programma 5 Visie van het programma We zijn een klantgerichte gemeente. We zien en horen onze inwoners, ondernemers en organisaties en werken samen waar het kan.

Wat houdt het programma in? Het programma Dienstverlening omvat een diversiteit aan beleidsterreinen. Onder dit programma valt publieksdienstverlening maar ook bedrijfsvoering, organisatieontwikkeling, bestuur, human resource, automatisering, informatisering en gebouwen beheer.

Trends en ontwikkelingen

•

• • •

•

In 2014 werd de geldigheidsduur van reisdocumenten voor volwassenen verlengd van 5 naar 10 jaar. Na de reisdocumentendip van 2019 tot en met 2023, merkt de organisatie vanaf 2024 de effecten van de nieuwe cyclus die is ontstaan door invoering van de langere geldigheidsduur. Deze piek duurt naar verwachting tot 2029. Politieke instabiliteit zorgt ervoor dat kabinetten steeds vaker voortijdig vallen, wat leidt tot extra verkiezingen buiten het reguliere schema. Gemeenten staan daarbij in de frontlinie van de uitvoering. Zeker bij onverwachte verkiezingen betekent dit dat gemeenten in korte tijd veel extra werk moeten verzetten zoals het werven en trainen van voldoende stembureauleden, het op tijd beschikbaar maken van stemlocaties en het afstemmen met landelijke instanties zoals de Kiesraad. Dit komt vaak bovenop bestaande taken en krappe capaciteit. Vanuit wetgeving worden steeds hogere eisen aan veiligheid gesteld. Om hieraan te kunnen voldoen worden steeds meer ICT-diensten uitbesteedt bij derden. Dit brengt hogere kosten met zich mee. Door diensten uit te besteden krijgt leveranciersmanagement een steeds grotere rol. ICT-diensten gaan steeds meer in de Cloud. Dit zorgt voor een verschuiving, en in eerste instantie ook een verhoging, van kosten.

De jaarlijkse kosten zullen de aankomende jaren stijgen, terwijl de investeringskosten in eerste instantie nog blijven om alle data naar de Cloud te migreren. Thuiswerken is geen trend meer maar een gegeven. Gegevens worden niet meer alleen in het gemeentehuis geraadpleegd. Investeringen om een veilige flexibele werkplek te faciliteren zijn nodig om te zorgen dat informatie veilig is en blijft. Artifical intelligence heeft een vlucht genomen en het gebruik hiervan zal toenemen. De gemeente kijkt kritisch waar er efficiency behaald kan worden. De verplichting naar de samenleving om veilig met de beschikbare data om te gaan weegt daarbij zwaar. Ook de komende jaren blijven we geconfronteerd met een krappe arbeidsmarkt. Het oplossen van dit personeelsvraagstuk vraagt om creativiteit en flexibiliteit zoals nieuw talent aantrekken, het werk anders organiseren en medewerkers binden en boeien. De groei in de gemeentelijk bezetting zal naar verwachting afvlakken gezien de financiële tegenwind. Dit dwingt ons de komende jaren tot het maken van strategische keuzes en de focus te leggen op duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Vitaliteit krijgt hierdoor een steeds grotere rol en blijft leren en ontwikkelen een belangrijke pijler. De toenemende digitalisering en het gebruik van online kanalen zorgen voor steeds meer mogelijkheden voor interactie tussen de gemeente en haar inwoners.

Het maakt het gemakkelijker voor de gemeente om op een laagdrempelige en snelle manier in gesprek te gaan met haar inwoners. Iets wat bevorderlijk is wanneer het gaat om participatie. Daarnaast wordt het voor inwoners gemakkelijker om snel toegang te krijgen tot informatie. En zij verwacht dit vandaag de dag ook. In het delen van informatie met inwoners gaat kwaliteit boven kwantiteit. We maken steeds meer gebruik van gegevensanalyse om inzichten te verkrijgen in het communicatiebereik, de effectiviteit en het sentiment van berichten. Zo kunnen we investeren in effectieve

•

• •

•

• •

•

communicatiestrategieën om bewoners op de juiste manier te informeren, de betrokkenheid te vergroten en de tevredenheid van de gemeenschap te bevorderen. De gemeente streeft naar een nog grotere betrokkenheid van inwoners bij beleidsvorming en besluitvorming. In participatieve processen worden inwoners actief betrokken bij het identificeren van behoeften, het bedenken van oplossingen en het toetsen van beleid. In 2025 is een nieuw participatiebeleid vastgesteld en geïmplementeerd, gericht op een transparanter en beter georganiseerd proces. Met dit toekomstbestendige beleidskader speelt de gemeente in op veranderende behoeften in de samenleving en de eigen organisatie. In 2026 ligt de focus op aanscherping en verdere doorontwikkeling. Hierbij is ook aandacht voor inclusiviteit: het bestaande toegankelijkheidspanel wordt verder doorontwikkeld, zodat ook hun stem structureel en op gelijkwaardige wijze wordt meegenomen in beleid en uitvoering. Met dit nieuwe beleidskader is er een up-to-date beleid geïntroduceerd dat aansluit bij de huidige behoeften in de samenleving en de eigen organisatie. Hoewel de kern van participatie hetzelfde blijft, zorgt dit beleid voor een meer transparant en eenduidig participatieproces. Daarmee wordt bedoeld: Duidelijkheid over verwachtingen, betere verslaglegging en het gebruik van hulpmiddelen zoals een participatietool en handvatten voor collega’s.

Er is en blijft een groeiende behoefte en erkenning van de noodzaak om diverse groepen te betrekken en te vertegenwoordigen in de communicatie-inspanningen van de gemeente. We blijven investeren op het gebruik van duidelijke en begrijpelijke taal voor iedereen, het bevorderen van toegankelijkheid van informatie voor mensen met beperkingen. Zo kan de gemeente een sterker en veerkrachtiger gemeenschapsgevoel bevorderen. Het betrekken van jongeren bij de democratie komt terug in het initiatief om een Jongerenraad te starten. Ook in het nieuwe beleid is hier aandacht voor. Aandacht voor de participatieve democratie is essentieel, maar kan en mag de rol van de raad niet uithollen. De representatieve en de participatieve democratie vullen elkaar wederzijds aan; het samenspel is van wezenlijk belang. Daarom moet er ook aandacht zijn en blijven voor versterking van de rol van de raad. Het werk van de raad is moeilijker geworden door de uitbreiding van de intergemeentelijke samenwerking. Door de complexiteit en omvang van de opgaven waarmee de gemeente te maken heeft, vindt besluitvorming vaker plaats in regionaal verband. Taakverzwaring en intergemeentelijke samenwerking – in verschillende, opgavegerichte verbanden – verhouden zich steeds moeizamer met de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad.

Een belangrijke opgave voor de raad is om goed te bedenken bij welke samenwerkingsverbanden de maatschappelijke belangen het grootst zijn. Met de andere deelnemende raden kan de aandacht verdeeld worden, waarbij door middel van bijvoorbeeld rapporteurs/accounthouders iedereen optimaal geïnformeerd beslissingen kan nemen.

Maatschappelijk effect 1

Maatschappelijk effect 1 - Ondersteunen van bewonersinitiatieven die minimaal kostenneutraal zijn. Wat willen we bereiken? De gemeente wil actief verbinding leggen met inwoners en ondernemers, transparant opereren en benaderbaar zijn. Door bewonersinitiatieven te ondersteunen die inspelen op de behoeften in straten, buurten en wijken, versterken we de leefbaarheid en sociale cohesie. Als gemeente nemen we een faciliterende rol aan en maken we ruimte voor de creativiteit en inzet van onze inwoners. Met het nieuwe participatiebeleid en de inzet van (nieuwe) digitale communicatiemiddelen vergroten we de effectiviteit van onze participatie en bouwen we samen aan een betrokken en veerkrachtig Woudenberg. Wat gaan we er voor doen? De gemeente communiceert actief met haar inwoners over gemeentelijke aangelegenheden. Zonder een actieve en effectieve communicatie kan het moeilijk zijn voor inwoners om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen, kwesties of mogelijkheden voor participatie binnen de gemeente. Juist hierdoor kan de gemeente een omgeving creëren waarin participatie wordt aangemoedigd, inwoners zich gehoord voelen en vertrouwen hebben in het besluitvormingsproces. In 2025 is er nieuw participatiebeleid vastgesteld. Hiermee wordt er ingezet op een stevigere verankering van participatie binnen de organisatie en op meer verbinding met de samenleving.

Er wordt gewerkt aan toegankelijke, herkenbare en effectieve vormen van participatie die nog beter aansluiten bij de diversiteit aan inwoners, ondernemers en organisaties. We stimuleren bewonersinitiatieven via o.a. onze website. Hiervoor is jaarlijks een structureel budget van €2500,- beschikbaar gesteld. Op deze manier is informatie hierover makkelijker en sneller vindbaar voor inwoners. De lopende projecten worden zichtbaar en zo hopen we meer mensen te inspireren om mee te doen of zelf een initiatief te starten. Denk aan voorbeelden zoals Heuvelrugtuinen en bijenlinten. Door deze initiatieven een podium te bieden, vergroten we ook hun bereik en versterken we hun impact in de gemeenschap. Daarnaast wordt het bestaande Toegankelijkheidspanel doorontwikkeld. Dit panel, waarin inwoners gevraagd en ongevraagd hun mening en ideeën geven over gemeentelijk beleid en plannen, speelt een rol in het signaleren van knelpunten en het aandragen van verbeteringen. We versterken de positie van het panel en onderzoeken welke rol zij in participatieprocessen kunnen spelen.

Maatschappelijk effect 2

Maatschappelijk effect 2 - Meedenken, participeren en faciliteren van de inwoners, ondernemers en organisaties, passend bij de mogelijkheden. Wat willen we bereiken? Participatie is voor iedereen, ook voor inwoners die minder goed de weg naar de gemeente kennen hebben wij vormen en oplossingen om hen te betrekken bij participatie. Participatie kent een passende vorm bij de vragen en uitdagingen die voorliggen. Van co-creatie tot aan informeren, we ontwikkelen een gereedschapskist die maatwerk oplevert. De gemeente is benaderbaar en toegankelijk, we zijn makkelijk bereikbaar en horen de signalen die komen uit de samenleving. We gaan niet voorbij aan de lokale democratie, de rollen van raad, college en ambtelijke organisatie zijn in de individuele participatieprocessen helder. We geloven dat participatie leidt tot betere resultaten. Wat gaan we er voor doen? Participatie is van groot belang voor een gezonde democratie en een inclusieve samenleving. Met het verstrekken van toegankelijke informatie, via verschillende communicatiekanalen en het bieden van mogelijkheden voor participatie, kan de gemeente veel inwoners bereiken. Ook in tijden van noodsituaties, rampen of andere crisisgebeurtenissen speelt communicatie een cruciale rol. Hiervoor worden er verschillende kanalen ingezet waaronder de website, sociale media, nieuwsbrief en (pers)bijeenkomsten.

Het betrekken van inwoners bij besluitvormings- en beleidsprocessen en het bieden van (nieuwe) mogelijkheden (on- en offline communicatiemiddelen) om mee te denken, kan hun betrokkenheid vergroten, hun stem versterken en hen helpen bij het ontwikkelen van actief burgerschap. En dit helpt de gemeente op haar beurt om passend beleid te creëren en dichter bij de inwoners te staan. Het onlangs vastgestelde participatiebeleid is voor het eerst op basis van participatie opgesteld en is een samenspel van de gemeenteraad, de gemeenschap en het college. Met in de uitvoering de ambtelijke organisatie. Sport- en cultuurverenigingen, ondernemers, kerken en maatschappelijke organisaties zijn betrokken in dit proces. Er wordt ingezet op een stevigere verankering van participatie binnen de organisatie en op meer verbinding met de samenleving. Er wordt gewerkt aan toegankelijke, herkenbare en effectieve vormen van participatie die nog beter aansluiten bij de diversiteit aan inwoners, ondernemers en organisaties.

Daarnaast worden bestaande en nieuwe participatie- en communicatiemiddelen onderzocht en waar nodig aangepast, zodat ze blijven aansluiten bij de actuele behoeften, wensen en mogelijkheden van inwoners en andere betrokkenen. Het nieuwe beleid heeft haar beslag gekregen in een participatieverordening zoals verplicht wordt gesteld in de aankomende wetgeving. Om participatie toegankelijker te maken voor een bredere doelgroep, wordt er een digitale participatietool aangeschaft. Deze tool maakt het eenvoudiger en laagdrempeliger om inwoners, organisaties en andere belanghebbenden actief te betrekken bij plannen en projecten in de gemeente. Door deze digitale ondersteuning wordt participatie laagdrempeliger en inclusiever. Daarnaast biedt de tool biedt ook ruimte aan bewonersinitiatieven, mogelijk kunnen inwoners eenvoudig ideeën aandragen, delen en samen verder brengen. In 2025 nemen we de Gemeentelijke Beleidsmonitor af. Deze monitor geeft inzicht in hoe inwoners het ervaren om te wonen, werken en leven in Woudenberg en welke thema’s zij belangrijk vinden. De resultaten gebruiken we om onze communicatie, dienstverlening en beleid beter af te stemmen op de wensen en behoeften van de inwoners. In 2025 wordt gestart met het opstellen van een Omgevingsvisie.

Hierbij worden inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief betrokken, zodat ook hun ideeën, wensen en zorgen worden meegenomen in het proces. Ook bij andere ruimtelijke projecten zetten we in op participatie. Denk aan het (her)inrichten van straten, het onderzoeken van geschikte locaties voor woningbouw en het vormgeven van groene ruimtes. Daarnaast zijn er (jaarlijks) terugkerende onderwerpen waarbij we, waar nodig, in gesprek gaan met inwoners over o.a. de wolf, evenementen, opvang en het realiseren van een veilige en feestelijke jaarwisseling. Hoewel participatie niet garandeert dat iedere inwoner volledig tevreden is met het eindresultaat, draagt het wel bij aan een zorgvuldige besluitvorming. Tenslotte is communicatie de sleutel tot het succesvol betrekken van inwoners.

Maatschappelijk effect 3

Maatschappelijk effect 3 – Digitale dienstverlening waar mogelijk en persoonlijke dienstverlening waar nodig. Wat willen we bereiken? De gemeente streeft naar persoonlijke dienstverlening waarin inwoners, ondernemers en organisaties centraal staan, ook binnen de digitale kanalen. Dit betekent dat er wordt ingeleefd in de positie van de inwoners en dat klantgerichtheid vooropstaat. Door zaakgericht te werken en de juiste vragen te stellen, wordt duidelijk wat de werkelijke wens of behoefte is. Inwoners, ondernemers en organisaties kunnen zelf kiezen op welke manier zij contact opnemen, digitaal of persoonlijk – afhankelijk van wat het beste bij hen past. Via alle kanalen wordt klantgerichte dienstverlening aangeboden. Door meer digitaal mogelijk te maken en de digitale dienstverlening te verbeteren en uit te breiden, ontstaat er meer ruimte voor persoonlijke aandacht. Wat gaan we er voor doen In 2026 wordt een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd om inzicht te krijgen in de tevredenheid van inwoners over de gemeentelijke dienstverlening. De uitkomsten van dit onderzoek vormen de basis voor verbeteringen binnen de organisatie. Veelvoorkomende vragen worden geëvalueerd en samen met vakspecialisten wordt een FAQ opgesteld. Op deze manier ontvangt de inwoner een eenduidig antwoord, ongeacht het gekozen contactkanaal.

De komende jaren is het van belang om kritisch te blijven kijken naar wat noodzakelijk, wenselijk en haalbaar is. Digitale dienstverlening is een breed begrip en de beschikbare financiële middelen zijn beperkt. De focus ligt op het benutten van quick wins, het meebewegen met landelijke ontwikkelingen en het zorgvuldig investeren in systemen. Doorontwikkeling vraagt soms om praktische keuzes. Systemen worden niet aangeschaft wanneer deze slechts voor een zeer beperkte groep inwoners relevant zijn. In dergelijke situaties is een persoonlijke benadering passender en effectiever.

Maatschappelijk effect 4

Maatschappelijk effect 4 – Zorgvuldig beheer en gebruik van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties Wat willen we bereiken? Toenemende digitalisering vereist dat er zorgvuldig en veilig wordt omgaan met de informatie en gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties. Een betrouwbare, beschikbare en correcte informatiehuishouding is essentieel. Inwoners willen zaken digitaal kunnen regelen bij de gemeente, ongeacht plaats en tijd. Denk bijvoorbeeld aan het maken van een afspraak of het aanvragen van producten of diensten. Dit vraagt om een organisatie die informatieveiligheid op orde heeft en gebruik kan maken van beschikbare data en technische mogelijkheden. De gemeente voldoet aan de verplichte maatregelen vanuit de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) waarin wordt gestreefd naar één basisniveau voor informatiebeveiliging binnen de gehele overheid. Deze maatregelen worden ieder jaar aangescherpt. Daarnaast zijn er ook maatregelen die niet verplicht, maar wel wenselijk zijn. Dit blijft een continu proces. De organisatie voldoet aan de AVG en ENSIAnormen die worden gesteld aan informatieveiligheid, privacy, beheer en ontsluiting van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties. Een voorbeeld daarvan is het gebruik van DIGID, Suwinet en de basisregistraties. Wat gaan we ervoor doen? De BIO kent verplichte en niet verplichte maatregelen.

Aan de verplichte maatregelen wordt al voldaan. Maar momenteel zijn veel van deze maatregelen echter nog niet (goed) vastgelegd. In 2026 hebben we alle maatregelen waar we aan voldoen aantoonbaar vastgelegd (denk hierbij bijvoorbeeld aan 'wachtwoordbeleid', 'back-up and restore beleid' en 'toegangsbeleid'. Hiernaast wordt dit beleid ook jaarlijks geëvalueerd en indien nodig aangepast. Sinds oktober 2024 is de NIS2 (nieuwe Europese cybersecuritywet) van toepassing. Het is voor veel overheidsinstanties nog steeds niet helemaal duidelijk welke extra maatregelen hieruit voort komen. Veel maatregelen sluiten al aan bij de maatregelen die in de BIO worden beschreven. In 2026 is een projectplan beschikbaar waarin extra maatregelen die voortkomen uit de NIS2 zijn benoemd en worden opgepakt in volgorde van prioritering. Beheren en het veilig houden van applicaties en data vergt tijd, kennis en capaciteit. De gemeente Woudenberg kan dit niet zelfstandig leveren voor alle aanwezige applicaties. Daarom worden kleine applicaties zoveel mogelijk uit gefaseerd en grote applicaties naar de Cloud gemigreerd. De gemeente Woudenberg treedt op als regisseur, waarbij duidelijke afspraken met leveranciers gemaakt worden. Hieronder vallen in het bijzonder ook het beheer en monitoren van het gemeentelijk netwerk.

79 In 2026 worden 1 à 2 applicaties gemigreerd naar de Cloud. Daarnaast worden van de grootste applicaties contracten aangepast zodat er concrete afspraken zijn gemaakt over het veilig houden van onze data. Artificial Intelligence (AI) krijgt een steeds grotere plek in de samenleving. De gemeente Woudenberg ontwikkeld zelf geen software. Wel kunnen we als gemeente gebruik maken van AI. Verantwoord gebruik van data is van groot belang. Daarom zijn kaders nodig. Door geopolitieke ontwikkelingen is het beleid dat opgesteld zou worden in 2025 uitgesteld naar 2026. Hierin wordt bepaald hoe we verantwoord gebruik kunnen maken van AI. Hiernaast zijn er veel lopende onderwerpen die jaarlijks terugkomen en daarom in 2026 ook weer op de agenda staan. De ENSIA-selfassessments worden jaarlijks, periodiek afgenomen, gevolgd door een collegeverklaring en een assurance-verklaring voor DIGID, Suwinet en de basisregistraties BAG, BGT, BRO, BRP en PUN*. Het blijvend veilig houden van de werkplek is continu in doorontwikkeling. Dit vraagt aanpassingen in apparatuur (laptops, tablets en mobiele telefoons) en applicaties, waardoor deze niet door derden benaderd kunnen worden. Het vergroten van bewustwording bij alle medewerkers (phisingmails, themasessies, wekelijkse vragen enz).

*Eenduidige Normatiek Single Information Audit **Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), Basisregistratie Ondergrond (BRO), Basisregistratie Personen (BRP), Paspoortuitvoeringsregeling Nederland (PUN)

Indicatoren

Doel Omschrijving

Bron

Realisatie 2022

Realisatie 2023

Realisatie 2024

Raming 2025

Raming 2026

Formatie (fte per 1.000 inwoners)

Eigen gegevens

5,2

7,1

6,6

7,6

7,1

Bezetting (fte per 1.000 inwoners)

Eigen gegevens

5,2

5,6

6,6

7,6

7,1

Apparaatskosten (kosten per inwoner) Externe inhuur (kosten als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen)

Eigen begroting

€ 722

€ 693

€ 760

€ 822

€ 825

Eigen begroting

29,5 %

31,8 %

20,1 %

5,4 %

Overhead (% van de totale lasten)

Eigen begroting

9,5 %

9,8 %

13 %

12,5 %

13 %

Rapportcijfer Dienstverlening

Verzuimcijfer: Binnen landelijke norm blijven conform personeelsmonito r A&O fonds 2021 voor gemeentes:

Kwalitatief tevredenheidsonderzoek. Eigen gegevens

< 20.000 is 3,8 %

7,5

Verbonden partijen/Relevante samenwerkingspartners Relevante samenwerkingspartners: Gemeente Veenendaal (ICT), Gemeenten Barneveld en Amersfoort (sociaal domein), het Veiligheidshuis Utrecht, bestuurlijke samenwerking regio Amersfoort. Gemeenschappelijke regelingen ·Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) ·GGD regio Utrecht (GGDrU)

Deelnemingen

Stichtingen/Coöperaties Bestuursconvenant

·N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

·Stichting Openbaar Primair Onderwijs EemVallei Educatief ·Coöperatie de Kleine Schans

·Veiligheidsregio Utrecht (VRU)

-Stedin Holding NV

·Afvalverwijdering Utrecht (AVU)

·Vitens N.V.

·Bureau Regio Amersfoort

·Inkoop Bureau Midden Nederland (IBMN)

·N.V. ROVA ·Sociaal Werkvoorzieningsschap Amersfoort e.o. (RWA)

Wat gaat het kosten?

In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn.

Bedrag in euro's (Lasten en nadelen worden met een “min” teken gepresenteerd) Programma 5 Dienstverlening

Begroting

2026

2027

2028

Begroting 2029

Lasten

-8.941.110

-9.245.824

-9.625.779

-9.793.913

Baten

900.148

1.090.148

1.050.148

Resultaat programma 5 voor bestemming

-8.040.962

-8.345.677

-8.535.631

-8.743.765

Resultaat in begroting 2025

-7.491.120

-7.546.064

-7.560.359

-549.842

-799.613

-975.272

-1.183.406

Verschil begroting t.o.v. meerjarenbegroting 2025

Financiële toelich+ng programma 5 Bedrag in euro's (Lasten en nadelen worden met een “min” teken gepresenteerd) Programma 5 Dienstverlening

in kadernota

Budgettair neutraal

1. Basisregistraties

2026

2027

2028

2029

-33.500

Belastingsamenwerking GBLT

Nee

-8.500

Overige opbrengsten

Nee

-10.000

Kosten BGT

Nee

-11.500

Kosten BAG

Nee

-3.500

-3.206

-3.203

40.000 -40.000

2. Bevolkingsadministratie Inhuur derden

Opbrengst leges

Verkiezingen

Nee

-3.206

-3.203

-105.600

-95.600

3. Bestuur Vergoeding raadsleden (indexering)

Nee

-21.250

Vergoeding raadsleden (aanpassing rechtspositie)

Nee

-25.300

Loonkosten Griffie

Nee

-8.000

Loonkosten college

Nee

-36.500

Rekenkamer

Nee

-1.250

VNG

Nee

-3.300

Kosten nieuwe raad

Nee

-10.000

-147.009

4. Vastgoed Verbouwing Cultuurhuis

deel uit reserve

5. Bedrijfsvoering

-147.009

-11.637

-37.957

-36.637

-37.957

Archiefkosten Eemland

Nee

25.000

Deelneming IBMN

Nee

-5.900

Kosten verzekeringen

Nee

-13.000

Mediakosten

Nee

-3.000

Kosten gemeentelijke website

Nee

-1.320

Kosten regio Amersfoort

Nee

-12.237

Kosten dienstauto's

Nee

-14.500

Inhuur voorzitter bezwarencommissie

Nee

-16.000

Abonnementen

Nee

10.000

Gemeentehuis op vrijdag sluiten

Nee

18.000

-600.672

-791.670

-591.670

6a. HRM/ loonkosten Salariskosten (Cao 2026)

Nee

-102.814

Salariskosten (Cao 2027)

Nee

-190.998

Overheveling salariskosten naar inhuur begraven

8.000

Overheveling loonksten naar inhuur bezwaarschriften

Nee

16.000

Loonkosten beheer Cultuurhuis

Nee

-50.000

Overheveling inhuur cultuur naar loonkosten

Nee

-36.250

Dekking uit CDOKE

Nee

-151.000

-151.000 60.000

Vrijdag sluiting gemeentehuis

Nee

60.000

Tijdelijke uitbreiding (dekking jaarresultaat 2024)

Nee

-200.000

Extra loonkosten periodieken en toelages

Nee

-144.608

405.800

505.051

305.051

Nee

405.800

505.051

305.051

-51.500

6b. Verdeling extra loonkosten Loonkosten (naar overige programma's) 6c. HRM overige personeelskosten Arbokosten

Nee

-5.000

Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Nee

-19.000

Werkkostenregeling

Nee

-15.000

Ondersteuning CDKS diensten

Nee

-12.500

-10.360

Nee

-10.360

-163.500

Software en licentiekosten

Nee

-23.500

Dienstverlening derden

Nee

-140.000

28.520

-155.570

-187.570

-409.570

Vastgoed

Nee

-15.000

Afspraken Jeugdmiddelen

Nee

-147.480

-109.570

Jeugdzorg (begrotingsadvies VNG)

Nee

190.000

BTW-compensatiefonds

Nee

191.000

Herijking gemeentefonds

Nee

-222.000

-444.000

-666.000

-4.187

38.197

40.226

55.412

Nee

-4.187

38.197

40.226

55.412

-549.842

-799.612

-975.272

-1.183.406

7. Huisvestingskosten Renovatie gemeentehuis 8. ICT

9. Stelposten

10. Overige kosten Afschrijvingslasten Totaal

83 1. Basisregistra+es (hogere kosten € 33.500) De verschillende mutaUes betreﬀen: • BelasUngsamenwerking GBLT € 8.500 hogere kosten : Aanpassing kosten op basis van de begroUng GBLT 2026 (indexering). • Overige opbrengsten invordering € 10.000 lagere opbrengsten : Deze post komt te vervallen aangezien de invordering gemeentelijke belasUngen in z’n geheel via GBLT loopt. • Kosten BGT € 11.500 hogere kosten : BetreX hogere kosten landmeetkundige inwinning en mutaUesignalering sUjgen door loon- en prijssUjgingen. Daarnaast verwachten we sUjging van de kosten deel BGT wat is uitbesteed aan de gemeente Veenendaal door indexering. De kosten BGT zullen naar verwachUng structureel sUjgen met € 11.500. • Kosten BAG € 3.500 hogere kosten : Hogere kosten uitbesteding als gevolg van indexering. 2. Bevolkingsadministra+e (hogere kosten € 3.206) De hogere kosten betreﬀen: • Verkiezingen € 3.206 hogere kosten : Op basis van ervaringscijfer 2024 en indexering wordt budget verhoogd met € 3.206. • Inhuur derden € 40.000 lagere kosten en opbrengst leges € 40.000 lagere opbrengsten vanaf 2029 : Voor de piek aan uitgiXe paspoorten in de jaren 2024 t/m 2028 zijn extra budgeYen geraamd. Aan de uitgaven kant € 40.000 voor personeelslasten en aan de inkomsten kant € 40.000 voor opbrengst leges paspoorten. Vanaf 2029 vervalt de piek aan uitgiXe paspoorten.

In 2029 worden de budgeYen voor personeelslasten en opbrengst leges paspoorten structureel naar beneden gesteld met € 40.000. 3. Bestuur (hogere kosten variërend tussen € 95.600 en € 105.600) Hogere kosten door: • Vergoeding raadsleden (indexering) € 21.250 hogere kosten : Als gevolg van het doorberekenen van de indexaUe van de cao-lonen sUjgen de raadsvergoedingen vanaf 2025 met 7,3 %. Voor 2026 wordt rekening gehouden met een sUjging van 3 %. De raadsvergoedingen sUjgen hierdoor structureel met € 21.250. • Vergoeding raadsleden (aanpassing rechtsposiUe) € 25.300 hogere kosten : Op grond van rechtsposiUebesluit poliUeke ambtsdragers is onlangs besloten per jaar een bedrag toe te kennen waarmee een raadslid voorzieningen kan treﬀen ter zake van arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden. Het gaat om een bedrag ter hoogte van een het bedrag van de vergoeding van de werkzaamheden voor één maand. De raadsvergoedingen sUjgen hierdoor structureel met € 25.300. • Loonkosten Griﬃe (indexering) € 8.000 hogere kosten • Loonkosten college (indexering) € 36.500 hogere kosten • Rekenkamer € 1.250 hogere kosten : Kosten rekenkamer sUjgen door indexering en toename aantal inwoners. • VNG € 3.300 hogere kosten : Kosten VNG sUjgen door indexering en toename aantal inwoners.

• Kosten nieuwe raad € 10.000 hogere kosten in 2026 : Voor 2026 wordt een extra budget gevraagd van € 10.000 ten behoeve van het installeren van de nieuwe raad. 4. Vastgoed (hogere kosten € 147.009 vanaf 2028) De verbouwing van het pand van het Cultuurhuis ad. € 3,2 miljoen brengt jaarlijkse kapitaallasten met zich mee van € 147.009. Deze extra lasten worden deels gedekt door de nog te vormen reserve dekking kapitaallasten Cultuurhuis (€ 65.569 per jaar) en deels via een extra OZB-verhoging van 2,39 % (€ 81.440 per jaar). De OZB-verhoging van 2,39 % komt bovenop de € 450.000 OZB-verhoging die wordt voorgesteld bij de voorgelegde maatregelen. De nieuwe reserve kapitaallasten wordt gevormd door een uitname uit de Algemene Reserve.

84 5. Bedrijfsvoering (hogere kosten € 11.637 oplopend naar € 37.957) De verschillende mutaUes betreﬀen: • Archief Eemland € 25.000 lagere kosten in 2026 : De verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan Archief Eemland wordt stapsgewijs ingevoerd. In de begroUng 2025-2028 is rekening gehouden met een structurele sUjging vanaf 2025. Voor 2026 valt de bijdrage € 25.000 lager uit. • Deelneming IBMN € 5.900 hogere kosten : BetreX indexering bijdrage Woudenberg aan Inkoop Bureau Midden Nederland. • Verzekeringen € 13.000 hogere kosten : Op basis van ervaringscijfers 2024-2025 wordt budget verhoogd met € 13.000. • Media € 3.000 hogere kosten : De kosten gemeentenieuws gaan sUjgen. We verwachten een sUjging van € 3.000 vanwege gestegen kosten De Woudenberger als gevolg van inﬂaUe. • Gemeentelijke website € 1.320 hogere kosten 1 x per 2 jaar : Om de 2 jaar vindt er een toegankelijkheidstoets plaats van de gemeentelijke website. De kosten daarvoor zijn € 1.320. • Regio Amersfoort € 12.237 hogere kosten : De gemeentelijke bijdrage aan regio Amersfoort is voor 2026 berekend op € 76.237. In onze begroUng is € 64.000 geraamd. De gemeentelijke bijdrage vanaf 2026 sUjgt als gevolg van de toename van het aantal inwoners in Woudenberg en de jaarlijkse indexering. • Dienstauto’s € 14.500 hogere kosten : € 100.000 wordt gereserveerd ter vervanging van de huidige dienstauto's.

De investering wordt in 7 jaar afgeschreven. Jaarlijkse afschrijvingskosten afgerond € 14.500. • Abonnementen € 10.000 lagere kosten : BetreX een door de raad vastgestelde maatregel n.a.v. de recente kerntakendiscussie. • Gemeentehuis op vrijdag sluiten € 78.000 lagere kosten : BetreX een door de raad vastgestelde maatregel n.a.v. de recente kerntakendiscussie. 6a. HRM/ loonkosten (hogere kosten € 600.672) De verschillende mutaUes betreﬀen: • Salariskosten (Cao 2026) € 102.814 hogere kosten oplopend naar € 293.812 vanaf 2027 : De huidige Cao loopt tot en met 31 maart 2025. In april 2025 is een nieuwe Cao overeengekomen voor de periode 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. Deze nieuwe Cao wordt in juni 2025 deﬁniUef. De loonsUjging voor de periode van 2 jaar wordt in vijf stappen doorgevoerd. De loongroei voor de hogere salarisschalen is 7 % en voor de lagere salarisschalen 8,5 %. Voor 2025 is reeds rekening gehouden met een loonsUjging van 4,4 %. • Overheveling € 8.000 aan salariskosten naar inhuur begraven : Om de conUnuïteit te kunnen waarborgen wordt voorgesteld het grafdelven in z’n geheel uit te besteden aan derden. De kosten voor het uitbesteden worden jaarlijks geraamd op € 16.000. Tegenover de extra kosten staat een bedrag van € 8.000 aan lagere personeelskosten.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/3268/documents/68828