CConstaterende datWoudenberg
Koppel je AI →
Document · PDF

01b_blauw_omgevingsprogramma_20222027_a.pdf

Gemeenteraad 28 april 2022, gemeente WoudenbergBij agendapunt: 8: Ingekomen stukken21.672 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Droogte en bodemdaling Hogere delen van de randzone zijn droogtegevoelig. Door aanwezigheid van ondiepe kleilagen in de ondergrond is er zowel sprake van wateroverlast als droogte. Het Natura 2000-gebied de Veluwe is daarnaast kwetsbaar voor de nutriëntenuitstoot van de landbouw. Na de inpoldering van Flevoland is dit gebied droger geworden doordat nog meer kwelwater onder de randmeren door naar de diepgelegen Flevopolder stroomt. In de noordoosthoek ligt een veengebied (met name Polder Oosterwolde) dat gevoelig is voor bodemdaling.

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

Hoge ecologische waarden Hierdense Beekdal Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

67

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

NOORD VELUWE

4.3.2 ONTWIKKELINGEN Noord - Veluwe en randmeerkust ontwikkelen zich momenteel in een goede balans tussen stedelijke ontwikkeling, landbouw , natuur en recreatie. De balans behouden tussen de natuur en de groeiende waterrecreatie op de randmeren , de energietransitie en landbouwtransitie zijn opgaven in de randmeerkustzone.

Stedelijke ontwikkeling, landbouw en natuur in balans

Fit

Groeiende waterrecreatie op de randmeren

Kernen De stedelijke kernen hebben elk hun projecten voor woningbouw of uitbreiding van bedrijventerreinen . Daarnaast vraagt de energietransitie in dit gebied ruimte voor windturbines en zonnepanelen. Waterplanten Het recreatief gebruik van de randmeren groeit. Water- en oeverrecreatie vraagt om ruimte en om goede waterkwaliteit en vaardiepte. De soms overmatige groei van waterplanten is een teken van verbeterde waterkwaliteit, maar hindert de recreatie en vraagt permanent aandacht bij de beheerder, Rijkswaterstaat en andere maatschappelijke partners. Landbouwtransitie In het hele deelgebied is landbouw een belangrijke gebruiksfunctie. De (geleidelijke) transitie naar kringlooplandbouw is hier aan de orde.

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

Defensieterreinen In dit deelgebied ligt het schietterrein ASK ('t Harde) van defensie. Defensie werkt op haar terreinen aan het infiltreren en vasthouden van water ten behoeve van een natuurlijker en veerkrachtiger watersysteem , mede ter versterking van de biodiversiteit.

Energietransitie en landbouwtransitie Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

69

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

NOORD 4.3.3 GEBIEDSOPGAVE Met de partners bouwen we aan een samenhangende en natuurlijke randmeerkustzone met veilige dijken en een dynamisch buitenwater en een robuust watersysteem van de Veluwerand. De grondwatervoorraad op de Veluwe vraagt om goede bescherming. We stimuleren grondwateraanvulling door met de partners te zoeken naar manieren om onder andere via een ander bos- en natuurbeheer de zoetwatervoorraad op de Veluwe te vergroten . De kwaliteit van de leefomgeving versterken we ook door de ontwikkeling van (klimaat)robuuste en natuurlijke beeksystemen, zoals de Hierdense Beek van bron tot monding. Ons blauwe sleutelgebied in de Noord Veluwe is: 1 Vergroten van de zoetwatervoorraad op de Veluwe Onder andere door vergroting van de infil tratie, bosomvorming en, in de flankzone, zowel vasthouden als beperken van droogval.

Oldebroek Nunspeet Harderwijk Etirelt 1 Putten

Hattem

Randmeerzone Harderwijk -Elburg De kernen hebben hun eigen ruimtelijke groei-ambities, met name Harderwijk. Ze kennen elk een eigen , binnenstedelijke wateropgave . Door hier de waterprincipes ( maximaal schoonhouden en water als ordenend principe ) toe te passen, kunnen we deze kernen robuuster maken, zodat ze beter bestand zijn tegen temperatuurstijging, hevige piekbuien en lange perioden van droogte. De rwzi van Harderwijk wordt een bron van grondstoffen en energie. We leveren groengas aan het gasnet en ontwikkelen samen met de gemeente Harderwijk drie windmolens. Daarnaast onderzoeken we of aan de nieuwe wijk Waterfront warmte kan worden geleverd, die wordt gewonnen uit het effluent (gezuiverd afvalwater) van de rioolwaterzuivering.

VELUWE

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

Door combinaties te zoeken met de RES opgaven, recreatieve kansen van de randmeerkust te benutten en te streven naar robuuste ecologische verbindingen naar onder andere De Oostvaardersplassen , werken we met de partners aan een gezonde en duurzame leefomgeving. Natuurgebieden als Bloemkampen en Oldenaller zijn parels om te versterken . WATERKWALITEIT De waterkwaliteit van de randmeren is na jarenlange inspanning goed op orde. Waterschap Vallei en Veluwe zorgt dat de randmeren worden gevoed met water, maar is geen beheerder van de randmeren, dat is Rijkswaterstaat. De opgave voor de toekomst is om de huidige goede waterkwaliteit te behouden, in goede balans met de wensen voor waterrecreatie. Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

71

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

NOORD Veluweflank en Hierdense beeksysteem De Noord-Veluwe(flank) is gevoelig voor droogte. Diverse beken voeren het water snel af naar de randmeren . Water dat je liever langer vasthoudt op de hogere gronden. Dat kan door ander bos- en natuurbeheer, vergroting van infiltratie en langer water vasthouden in agrarische bodems. Samen met partners kijkt het waterschap naar de mogelijkheid om de zoetwatervoorraad (blauwe motor) op de Veluwe te vergroten, om op die manier deze vitale blauwe motor te versterken. We verkennen samen met partners alternatieve winningsconcepten, zoals flexibele waterwinning op de flanken van de Veluwe en oppervlaktewater als bron voor drinkwater. We maken afspraken met defensie over infiltratie op haar terreinen. Afgelopen jaren hebben we in het systeem van de Hierdense beek succesvolle ervaringen opgedaan met water vasthouden en systeemherstel volgens het principe van Bouwen met Natuur. Dit principe proberen we, waar het passend is, ook te vertalen naar andere beeksystemen . LANDBOUW Rondom Uddel en Elspeet bevindt zich een cluster van intensieve veeteelt. De uitstoot van stikstof en uit- en afspoeling van meststoffen is ongunstig voor de natuur en kwaliteit van het water. Het beperken van de instroom van nutriënten (meststoffen ) uit de bovenstroomse landbouwenclaves en vanuit het Uddelermeer is een belangrijke opgave in dit gebied.

Samen met de landbouw en andere gebiedspartners, zoals de gemeente Apeldoorn, gaan we op zoek naar een betere balans tussen landbouw en natuur met perspectief voor de inwoners en ondernemers. Ook rond Staverden werken we via een pilot aan natuurinclusieve landbouw.

Oldebroek - Hattem In de polder Oosterwolde daalt de bodem door oxidatie van veen. Samen met lokale partners en inwoners in het gebied onderzoeken we hoe de bodemdaling kan worden geremd en de CO2-uitstoot beperkt. De energie- en landbouwtransitie, maar ook het behoud van het waardevolle weidevogelgebied nemen we hierin mee . Daarnaast willen we de biodiversiteit versterken .

VELUWE

De rwzi van Hattem wordt gerenoveerd. We proberen dit, samen met gemeenten, te koppelen aan bredere gebiedsontwikkeling rondom onder andere het bedrijvenpark in de zuiveringskring Hattem . De Noordelijke Randmeerdijk wordt versterkt. Dat moet in 2023 gerealiseerd zijn .

Ontwikkelingen

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied

Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

SAMENWERKING Binnen deze regio werken de gemeenten Oldebroek , Hattem , Putten , Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Elburg en het waterschap samen onder de noemer Water en klimaatadaptatie Noord-Veluwe . Dit is een werkregio in het kader van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie. Samen met de gebiedspartners werken we verder aan de realisatie van de gebiedsvisie Hoenwaard.

Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

73

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

4.3.4 GEBIED SKAART Categorieën BOP-doelen: Waterveiligheid

NOORD Wonen en zuiveren

Watersysteem

VELUWE N

N18

N2

N6

N16 Harderwijk N15 N13/ 14 Ermelo N3 N5 N13 14,

N1

N18 N8 Putten N131 14N3 N6

N20 N17 N19 N9 Wezep N13 /Hattem 14 N12 N3 Elburg N13 / 14 Oldebroek N13/ 14 ' t Harde N3 N1

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen 11 Gebiedsopgave

Nunspeet N13/ 14 N3 N7

Gebiedskaart & -doelen

N13/ 14 N4 N10 N11

10 km Legenda

Bos

Landbouwgebied

Heide

Stedelijk gebied

Rwzi

— Dijk Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

75

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

NOORD VELUWE

4.3.4 GEBIEDSDOELEN NOORD VELUWE , VALLEI EN VELUWE 2022-2027 Waterschap Vallei en Veluwe wil graag samen met de gebiedspartners de integrale gebiedsopgaven uitvoeren. Het waterschap doet dit vanuit de eigen verantwoordelijkheden via onderstaande doelen . BOVI2050 Verhaallijnen en gebiedskansen

BOP-doel

Maatschappelijke thema's

Rol waterschap

VITALE BLAUWE MOTOR

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied

Verkenning met partners van mogelijkheden grondwateraanvulling op de Veluwe door aangepast bos en bodembeheer.

mic

N1

Voldoende zoetwater

Ontwikkelingen 11

Verkenning beter benutten schone Veluwse kwel in Flevoland.

TriCL

N2

Voldoende zoetwater

Gebiedsopgave

inic

N3

Waterinclusief

N4

Robuust watersysteem

Kansen benutten voor verbeteren watersysteem en versterken natuurwaarde en Putten . in zone Veluwe -Wolderwijd -Nuldernauw tussen Ermelo

NS

Robuust watersysteem, natuurlijk water

Versterking van gebiedskwaliteiten in de randmeerkustzone ( o.a. Bloemkampen).

N6

Natuurlijk water

DYNAMISCHE BRONLANDSCHAPPEN OP DE FLANK Met partners in de kernen lokaal water vasthouden op de flanken (in stedelijk gebied ).

ROBUUST EN NATUURLIJK OPPERVLAKTEWATER VAN BRON TOT MONDING Verkenning mogelijkheden vasthouden en infiltreren rond Hierdense Beek en Uddelermeer, inclusief realisatie natte Natura 2000 -Veluwe MC doelen en stikstofopgave.

Gebiedskaart & -doelen

Monitoring zwemwater Zandenplas.

MC

N7

Natuurlijk water

KRW-maatregelen Schuitenbeek onder andere herprofilering van bestaande natuurvriendelijke oevers.

no

N8

Natuurlijk water

Rechtmatig

Presterend

THEMA'S:

Waardevolle leefomgeving

Klimaatverandering IC Circulaire economie

Energietransitie

Biodiversiteit | ROLLEN:

Samenwerkend

Responsief Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

77

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED 4. GEBIEDS PROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

NOORD BOVI2050 Verhaallijnen en gebiedskansen

BOP-doel

Maatschappelijke thema's

Rol waterschap

VELUWE

KRINGLOOPLANDSCHAPPEN OP LEVENDE BODEMS Verkenning met gebied tegengaan bodemdaling en natuurlijk peilbeheer in veenweidegebied (in polder Oosterwolde) .

N9

Robuust watersysteem, Natuurlijk water

Combinatie circulaire, natuurinclusieve landbouw en beter vasthouden en schoonhouden van water (klimaatmantels) in enclave Uddel/Elspeet.

THC

N10

Verbonden water

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied

Verbeteren bodemkwaliteit door toevoegen organische stof in Uddel/ Elspeet.

MC

N11

Natuurlijk water

Ontwikkelingen

Actualiseren peilbesluit Hattem .

MC

N12

Robuust watersysteem

Gebiedsopgave

Waterinclusieve, stedelijke vernieuwing ( infiltratieneutraal of infiltratiepositief aanleggen) en aanpassing bestaand stedelijk gebied regio Noord -Veluwe met als aandachtspunt water vasthouden op de flanken.

N13

Waterinclusief

Deelname en kennis leveren aan klimaata ieve maatre len geïnitieerd door derden, zoals klimaatmantels (bufferen hemelwater) rond stedelijke kernen .

N14

Waterinclusief

Aanpassen rwzi Harderwijk naar energiehub De Bech : toeleveren biomassa. In samenwerking met de omgeving duurzame energie initiatieven ontwikkelen met zon , wind en op termijn water.

N15

Water toekomst

Verkenning TEO en TEA ( onder andere uit randmeren en effluentwarmte Waterfront Harderwijk) in samenhang met de Transitievisie Warmte.

N16

Water toekomst

N17

Water zuiveren

Rechtmatig

Presterend

WATERINCLUSIEVE BEBOUWDE OMGEVING

Gebiedskaart & -doelen

LOKALE WATERFABRIEKEN EN GRONDSTOFFEN- EN ENERGIEHUBS

Renovatie rwzi Hattem , mede in relatie tot gebiedsontwikkeling. THEMA'S:

Waardevolle leefomgeving

it C

KlimaatveranderingIC Circulaire economie Energietransitie

Biodiversiteit | ROLLEN:

Samenwerkend

Responsief Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

79

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED 4. GEBIEDS PROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

NOORD BOP-doel

Maatschappelijke thema's

BOVI2050 Verhaallijnen en gebiedskansen

Rol waterschap

VELUWE

VEILIGE DIJKEN & DYNAMISCH BUITENWATER Natuurlijke randmeerkust met randmeerdijken als veilig, beleefbaar (recreatief) en ecologisch waardevol lint.

in c

N18

Op orde houden

De opgave voor de IJsseldijken bepalen en eventueel tijdelijke maatregelen treffen, rekening houdend met urgentie en kansen om maatregelen te verbinden met andere gebiedsopgaven.

IC

N19

Op orde houden

Realisatie dijkverbetering Noordelijke Randmeerdijk .

MC

N20

Op orde houden

THEMA'S: Ir waardevolle leefomgeving | Klimaatverandering IC Circulaire economie Energietransitie Biodiversiteit || ROLLEN:

Rechtmatig | Presterend

Samenwerkend

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen 11 Responsief Gebiedsopgave

De gebiedsdoelen op de kaart zien? Ga naar de website www.bovi2050.nl/bop

interactieve Bekijk dekaart

Gebiedskaart & -doelen

Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

4.4 IJSSELVALLEI De IJsselvallei en Oost-Veluwe vormen een landschappelijke overgang van hoog naar laag met veel landschappelijke en cultuurhistorische waarden en natuur. De kracht van het gebied ligt onder meer in het bijzondere watersysteem op de flanken van de Veluwe met sprengen en beken, het Apeldoorns Kanaal, en de lager gelegen weteringen. De beschikbaarheid van voldoende Veluws (grond)water van goede kwaliteit is een groeiend vraagstuk. In de IJsselvallei wordt de meeste grond gebruikt door de landbouw . Op de hogere gronden aan de zuidzijde bevinden zich meerdere landgoederen en natuurgebieden en ontstaan lokaal initiatieven voor kringlooplandbouw .

83 >

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

IJSSEL VALLEI

4.4.1.KRACHT EN KWETSBAARHEID VAN HET GEBIED

Rijke cultuurhistorie

Bijzondere water systeem met sprengen en beken

Beken krijgen een plek in de openbare ruimte van Apeldoorn

A Sterk fluctuerende grondwaterstanden (overschot en tekort)

IT

Lage waterstand IJssel zet scheepvaart en waterkwaliteit onder druk

Bronnen en beken De Veluwe gaat in het oosten over in de IJsselvallei. Die flank van de Veluwe is bijzonder rijk aan cultuurhistorie, met vele sprengen en landgoederen, buitenplaatsen, kastelen, oude 'malebossen' en grafheuvels. Heel speciaal zijn de (kwel)veengebieden op de flank. Op de grens tussen de hoge en lage gronden ligt sinds 1868 het Apeldoorns Kanaal . In Apeldoorn worden de beken weer zichtbaar gemaakt door de ondergrondse afvoerleidingen open te maken en de beken een plek te geven in de openbare ruimte. Ten noorden van Apeldoorn monden de sprengen en beken uit in De Grift of rechtstreeks in het Apeldoorns Kanaal. Deze beken hebben bijzondere natuur- en cultuurhistorische waarden. Tussen Apeldoorn en Dieren gaan de beken onder het kanaal door, stromen van west naar oost door de Zuidelijke IJsselvallei en monden uit in de diepliggende IJssel . Bijzondere natuurgebieden liggen bijvoorbeeld in Epe (Wisselse Veen) en nabij Brummen in het IJsseldal, zoals de Empense en Tondense Heide, die deel uitmaken van Natura 2000-gebieden Veluwe en de landgoederen Brummen- Leusveld en Voorstonden . Weteringen In het overwegend open gebied van de Noordelijke IJsselvallei ligt het gebied van de weteringen . De weteringen wateren af van zuid naar noord, waarna ze nabij Wapenveld samenkomen en via gemaal Veluwe uitstromen in de IJssel .

Het waterpeil en de afvoer zijn hier gecontroleerd. Het brongebied van de weteringen ligt tussen Apeldoorn , Voorst/ Twello . Dit is een kwetsbare kwaliteit waar zorgvuldig mee moet worden omgegaan. De waterscheiding tussen de Noordelijke en Zuidelijke IJsselvallei is de Appense Dijk.

IJssel De inlaatpunten bij Dieren en Terwolde vormen 'tappunten' om een groot deel van het Apeldoorns Kanaal en de IJsselvallei van water te voorzien. Bij lage IJsselafvoeren en hoge temperaturen komen behalve de scheepvaart ook de waterkwaliteit van de IJssel en het inlaten van water onder druk. Dat heeft negatieve gevolgen voor de waterafhankelijke natuur in het buiten dijkse gebied en de landbouwfunctie. De drainerende IJssel en de vaker optredende droge perioden vergroten de druk op de grondwatervoorraden . Dit is ook een punt van aandacht voor de drinkwaterwingebieden en economische activiteiten, zoals toekomstbestendigheid van bijvoorbeeld de papierindustrie. Anderzijds kunnen extreme hoogwaterstanden op de IJssel ook vaker voorkomen. Hier speelt het aspect veiligheid weer een grote rol .

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

Grillig klimaat Klimaatverandering leidt tot droogte op de Veluwe en droogval van beken. De kans op natuurbranden neemt toe. In vooral de grotere kernen is kans op hitte stress. Voor vrijwel het gehele gebied geldt dat overlast door te veel of door te weinig water kan toenemen. Dit geldt voor het landelijk én het stedelijk gebied, zoals Apeldoorn, dat te maken krijgt met sterk fluctuerende grondwaterstanden .

Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

85 >

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

IJSSEL VALLEI

4.4.2 ONTWIKKELINGEN Deelgebied IJsselvallei krijgt te maken met de stedelijke ontwikkeling van de Cleantech Regio. In de Cleantech Regio staan de circulaire economie, duurzaamheid en een goed vestigingsklimaat centraal. Klimaatverandering landbouwtransitie en energietransitie hebben impact op het landschap en het watersysteem binnen de Cleantech Regio.

Oo Stedelijke ontwikkeling van Apeldoorn

Cleantech Regio Apeldoorn, Deventer en Zutphen

Vasthouden water: Blauwe Hart met bosstrategie

Cleantech Regio In de regio spelen diverse vraagstukken rondom woningbouw, de groei van bedrijventerreinen, landschap, duurzame energiewinning en mobiliteit. Tussen de Cleantech Regio en het Rijk zijn woningbouwafspraken gemaakt voor een groei met 25.000 woningen tot 2030. Het gaat om stedelijke inbreiding, maar ook om uitbreidingslocaties in een waardevol waterrijk landschap vol recreatiemogelijkheden . Gebiedsprocessen In het gebied tussen Apeldoorn , Twello en Dieren komen veel opgaven samen. De zones langs de A1 en A50 zijn zoekgebieden voor de winning van zon- en windenergie . Er wordt gewerkt aan het versterken van de natuurwaarden, kringlooplandbouw en in het gebied liggen kansen om Co, vast te leggen in de bodem en door klimaatbossen. Voor de IJsselvallei maken veel gebiedspartners, waaronder het waterschap , al een masterplan voor een 'vitaal, weerbaar en veelkleurig landschap'. Dit sluit aan op de gebiedsprocessen WaardeVOL Brummen en Soerens Beekdal, in Lampenbroek en het Voorsterbeeksysteem. Ook in Vaassen -Emst en in Wenum-Wiesel zijn gebiedsprocessen gaande over het vasthouden van water in combinatie met natuur, recreatie, cultuurhistorie , landschap, wonen en werken . Bos Provincie Gelderland zet met haar bosstrategie in op de aanleg van 15 procent meer ( klimaat)bos.

Particuliere grondeigenaren zoals Natuurmonumenten en Kroondomein ' t Loo werken zelf ook aan natuurlijke omvorming van bos.

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

87

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

4.4.3 GEBIEDSOPGAVE Een duurzame toekomst van dit gebied is alleen mogelijk door het natuurlijk systeem van bodem en water centraal te stellen . Met de partners werken we daarom aan een robuuster watersysteem in combinatie met het versterken van de onderscheidende kwaliteit van het Veluwe-IJsselgebied. In brongebieden streven we naar een betere sponswerking. Bij de groei van Apeldoorn is een aantrekkelijke, waterinclusieve, klimaatbestendige en energieneutrale leefomgevinggewenst. Onze blauwe sleutelgebieden zijn: Sponsgebieden op de flank Op de flank liggen verspreid veengebieden. Door de veengebieden te zien als spon zen kan juist in de flank van de vallei ('de klimaatmantel') water worden vastgehou den. De bovenlopen , veelal gekoppeld aan de doorstroomvenen , worden daardoor natuurlijker en robuuster. Het beheer van de sponsgebieden draagt bij aan natuurlijke beeksystemen en bijvoorbeeld het zicht baar maken van beken in Apeldoorn. 2 Waterrotonde Eerbeek Gezamenlijk verkennen met de lokale papierindustrie of we de waterkringloop kunnen sluiten, door middel van duurzaam hergebruik van water. Met als doel waardevol water in het gebied te behouden. 3 De klimaatcorridor in de Zuidelijke IJsselvallei Het koppelen van water- en natuurgebieden zien we steeds meer vorm krijgen door verschillende projecten van onder andere waterschap, provincie en Natuurmonumenten.

Met daarin natuurontwikkelingen als Lampenbroek, Empense en Tondense Heide en WaardeVOL Brummen. In de lopende

gebiedsprocessen zoeken we naar verdere samenwerking om de klimaatcorridor te realiseren of verder te versterken. Groene hart IJsselvallei In het gebied tussen Apeldoorn en Twello komen veel opgaven samen met kansen voor duurzame oplossingen, zoals energie winning, recreatie ( Bussloo) en natuur waarden en mogelijkheden om CO, vast te leggen in de bodem en klimaatbossen. Ook de waterfabriek Wilp bevindt zich in dit ge bied. Daarnaast worden de mogelijkheden voor verplaatsing van de drinkwater onttrekking en kleinschaliger meer decen trale drinkwaterwinning onderzocht. Heerde Epe

Apeldoorn

Twello

Beekbergen Eerbeek

Oostflank Veluwe ( sprengen /Grift) Op de hoge gronden van de Veluwe is grondwatersysteemherstel via infiltratie en het beperken van waterafstroming nodig. Dit kan door klimaatbestendig bosbeheer (vervanging van naaldbossen door loofbomen en extensivering van landbouw op de flanken) , de aanleg van klimaatbossen en het vasthouden van water in de boven- en middenlopen van de beken en sprengen. We zetten ons met de partners in om het erfgoed van bronnen, sprengen en watermolens te bewaren en toegankelijk te houden voor recreatie. BEEKDALEN De bovenlopen van beekdalen ontwikkelen we waar dat kan als natuurlijke bronlandschappen en doorstroomvenen , zoals dat nu al succesvol gebeurt in Epe bij het Wisselse veen. De Grift staat hoog op de prioriteitenlijst en we werken hier aan een ecologische verbindingszone. Oprwzi Epewordthet duurzame en unieke biopolymeer Kaumera gewonnen uit Nereda 'aeroob korrelslib'. Weteringengebied Het weteringengebied is een watersysteem met een gecontroleerd peil en het krijgt water via het Toevoerkanaal. Dit gebied biedt daarom goede perspectieven voor natuur inclusieve kringlooplandbouw. We werken hier met de gebiedspartners aan een kringlooplandschap op een levende bodem . De weteringen willen we slimmer benutten als regionale waterbuffer. We onderzoeken de toekomst van gemaal Terwolde in relatie tot het vasthouden van water in het gebied.

Er hoeft dan mogelijk minder water te worden gepompt van en naar de IJssel. BIODIVERSITEIT Door aanleg van natuurvriendelijke oevers en zones met een flexibeler peilbeheer wordt meer CO , vastgelegd in de bodems, wordt de

IJSSEL VALLEI

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

89

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN biodiversiteit in dit landschap verbeterd en stijgt de belevingswaarde voor kleinschalige recreatie. Door het werk aan de KRW -opgaven van De Fliert en de weteringen bouwen we aan een gezonde leefomgeving met ruimte voor waterrecreatie . WATERBERGING We verkennen mogelijkheden van een waterbergingsgebied bij Nijbroek en bij de benedenstroomse natuurontwikkeling Hattemerpoort en Hoenwaard . In het kader van de actualisatie van het peilbesluit herzien we samen met de omgeving het waterpeil van de Noordelijke IJsselvallei. Rwzi Terwolde wordt gerenoveerd waarbij hergebruik van materialen en circulariteit het uitgangspunt is. Cleantech Regio: Apeldoorn -Voorst Met de gemeente Apeldoorn streven we naar een aantrekkelijke en groene leefomgeving. Het herstellen en zichtbaar maken van beken in de stad is daarvan een sprekend voorbeeld . Hierbij worden beekzones gecreëerd die ruimte bieden aan verbetering van grondwaterbeheersing, afgekoppeld regenwater, natuurontwikkeling, recreatie en cultuurhistorie met verbetering van de ruimtelijke kwaliteit Bij de verdere ontwikkeling van Apeldoorn spelen de ondergrond en het watersysteem een belangrijke rol bij keuzes over hoe en waar kan worden gebouwd.

Het bekensysteem en het Apeldoorns Kanaal kunnen worden ingericht als waterbuffer (klimaatkanaal ), waar in natte perioden water kan worden vastgehouden . Dat water kan in droge perioden weer worden benut. KLIMAATROBUUST Het gebied rond de A1 en de landgoederen bij Twello is een belangrijk brongebied voor de weteringen . Samen met de gemeente Apeldoorn, Voorst, de provincie en Natuurmonumenten werken we aan een klimaatrobuuste, landschap pelijke zone (klimaatmantel). Natuurlijke laagtes zijn te benutten om water vast te houden boven strooms in het watersysteem , in combinatie met

de ontwikkeling van natte natuur, agroforestry (combinatie van bos- en landbouw ) en de ontwik keling van bos en veen dat CO, kan opnemen. WATERFABRIEK De rwzi Apeldoorn wordt geoptimaliseerd voor de winning van grondstoffen en energie, die we ook leveren aan de naburige omgeving. Bij Wilp verkennen we de realisatie van een water fabriek , een zuiveringsconcept waarbij afval water met een nog hoger zuiveringsrendement wordt gezuiverd. Dit effluent kan als aanvulling op het oppervlaktewater worden ingezet. ENERGIENEUTRAAL In de regionale energiestrategieën ( RES) werken we samen aan een energieneutrale, bebouwde omgeving. In de RES zijn scenario's geschetst voor grootschalige opwekking van hernieuwbare elektriciteit uit zon en wind met de A1 en A50 als zoekgebieden. Voor een deel van deze energieopgave wordt door diverse gemeenten in deze zones ruimte gezocht. We zien kansen in de combinatie van kleinschalige zonnevelden, waterberging en natuurontwikkeling met recreatie . WARMTE In de Regionale Structuur Warmte, een onderdeel van de RES, zijn de belangrijkste warmtebronnen in beeld, zoals onze rwzi's . We werken samen met de gemeenten Apeldoorn, Voorst en Epe aan de ontwikkeling van een warmtevisie. In Apeldoorn werken we aan het aquathermie project Kerschoten. Hierin wordt het effluent van Apeldoorn ingezet als warmtebron voor de wijk met 880 woonequivalenten .

Ook in de wijk De Maten loopt een TEO / Transformproject. Zuidelijke IJsselvallei Voor de hele IJsselvallei werken we met meerdere gebiedspartijen aan de realisatie van het Masterplan IJsselvallei . We zien kansen om de landschappen bij Apeldoorn richting het zuiden te verbinden met een 'groene ruggengraat' ( klimaatcorridor) door de hele IJsselvallei, waarin natuurgebieden worden

verbonden. Zo koppelen we ook Voorsterbeek ( KRW), Beekbergse beeksysteem , WaardeVOL Brummen, Tichelbeekse Waard en Soerense Beekdal . Tegelijk zetten we ons met de partners in de IJsselvallei in voor een omslag naar natuurinclusieve kringlooplandbouw en lokale economie . WATER VASTHOUDEN Veel water in de IJsselvallei komt van de Veluwe en wordt snel afgevoerd naar de IJssel . Zo functioneerde het watersysteem altijd, maar we zoeken naar een manier om dat water langer vast te houden. De Oude IJssel en de Voorsterbeek hebben nog een KRW-opgave waar we ons voor inzetten, ook daarvoor is water vasthouden in het bovenstroomse gebied essentieel . De zwemwaterkwaliteit in Cortenoever blijven we goed in de gaten houden. WATERWINNING Op de flanken van de Veluwe wint Vitens drinkwater. Bij de ontwikkelingen in dit gebied is het zaak om een nieuwe balans te vinden tussen waterwinning, infiltratie, beperken van de afstroming en het terugbrengen of afvoeren van water. Met Vitens en andere partners onderzoeken we een dynamische vorm van waterwinning, die beter inspeelt op klimaatomstandigheden en veranderende wensen van stad en land en die de zoetwatervoorraad vergroot. Ook wordt onderzocht in onder andere Waterrotonde Eerbeek of gezuiverd rioolwater kan worden benut om het watersysteem aan te vullen.

WATERAFVOER Met het project Ruimte voor de Rivier, met inrichting van uiterwaarden en dijken, is op sommige locaties de afvoercapaciteit vergroot. Daardoor is de overstromingskans kleiner geworden. In de komende planperiode vindt een nieuwe toetsronde van de primaire waterkering plaats en brengen we gezamenlijk met de andere waterschappen de veiligheidsopgave langs de IJssel in beeld.

IJSSEL VALLEI

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

91 >

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

4.4.4 GEBIED SKAART Categorieën BOP-doelen: Waterveiligheid

Wonen en zuiveren

IJSSEL VALLEI

Watersysteem

1J27

N

Heerde 11151 1J20 17 1J13 1J1

133

1J12

Epe1J20 115

Ontwikkelingen

1J8 Ij30151 J20 17

Uddel 1J11 IJ 10

J19 1J1

Legenda

Bos

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied

17

1J26

Gebiedsopgave

1J13

1J9 1J25 Twello 1J10 115/ 17

IJ6

Gebiedskaart & -doelen

1121 112 Ij22 Apeldoorn 1J20 1J28 1J14 1J8 1J157 Ij24 1J16 Ij4 17 Ij22 ‫ונל‬ 1J18 J7 Beekbergen IJ 16 120 1J6 IJ10 Ij 1 115/ IJS 17 Ij8 1J18 1J20 Eerbeek 1J15/ 17 1J23

Landbouwgebied

Heide

Stedelijk gebied

10km Rwzi

— Dijk Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

93 >

1. INLEIDING 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

IJSSEL VALLEI

4.4.4 GEBIEDSDOELEN IJSSELVALLEI , VALLEI EN VELUWE 2022-2027 Waterschap Vallei en Veluwe wil graag samen met de gebiedspartners de integrale gebiedsopgaven uitvoeren . Het waterschap doet dit vanuit de eigen verantwoordelijkheden via onderstaande doelen . BOVI2050 Verhaallijnen en gebiedskansen

BOP-doel

Maatschappelijke thema's

VITALE BLAUWE MOTOR Verkenning beter benutten schone Veluwse kwel in Flevoland.

Rol waterschap

Ontwikkelingen

1J1

Voldoende zoetwater

Ij2

Robuust watersysteem

Ij3

Robuust watersysteem

1J4

Voldoende zoetwater

1J5

Robuust watersysteem

1J6

Robuust watersysteem

KRW-maatregelen Voorsterbeek, Weteringen , Fliert en Oude IJssel.

IJZ

Natuurlijk water

Zwemwater Bussloo in samenhang met TEO en omgeving, zwemwater Cortenoever, Heerderstrand, Kievitsveld monitoren. THEMA'S: Waardevolleleefomgeving Klimaatverandering ! Circulaire economie Energietransitie

1J8

Natuurlijk water

Gebiedsopgave

DYNAMISCHE BRONLANDSCHAPPEN OP DE FLANK Principe klimaatmantel uitwerken voor stroomgebied Grift en Voorsterbeek.

trt C

Ontwikkeling van doorstroomvenen aan de bovenlopen van beken bij beekdalkoppen , voorbeeld Wisselse Veen Epe . Verkenning met partners van alternatieve winningsconcepten, zoals flexibele winningen op de flanken en oppervlaktewater als bron voor drinkwater om de drinkwatervoorziening duurzaam in te passen in een toekomstbestendig watersysteem ..

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied

MCM

Gebiedskaart & -doelen

次

ROBUUST EN NATUURLIJK OPPERVLAKTEWATER VAN BRON TOT MONDING Water vasthouden in robuust beekdallandschap (omgeving Zuidelijke IJsselvallei) . Concept Apeldoorns Kanaal als klimaatkanaal uitwerken voor stroomgebieden Grift en Voorsterbeek .

inic

Biodiversiteit | ROLLEN:

Rechtmatig

Presterend

Samenwerkend

Responsief

Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

95

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED 4. GEBIEDS PROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

BOP-doel

Maatschappelijke thema's

BOVI2050 Verhaallijnen en gebiedskansen

Rol waterschap

IJSSEL VALLEI

ROBUUST EN NATUURLIJK OPPERVLAKTEWATER VAN BRON TOT MONDING Onderzoek gemaal Terwolde, in samenhang met aanvoer van achterliggend watersysteem.

Tic

M

1J9

Robuust watersysteem Kracht & kwetsbaarheid van het gebied

KRINGLOOPLANDSCHAPPEN OP LEVENDE BODEMS Combinatie circulaire, natuurinclusieve landbouw en beter vasthouden en schoonhouden van water (klimaatmantels) in enclave Uddel/Elspeet en de IJsselvallei. Verbeteren bodemkwaliteit door toevoegen organische stof.

1J10

Verbonden water

J11

Natuurlijk water

Actualiseren peilbesluit Noordelijke IJsselvallei.

MC

1J12

Robuust watersysteem

Verkenning waterbergingsgebied met natuurlijk moerasland en natte landbouw weteringen: integrale opgave in het weteringengebied inclusief bovenloop van de Fliert.

in C

1J13

Robuust watersysteem

1J14

Waterinclusief

1J15

Waterinclusief

016

Waterinclusief

Ontwikkelingen o Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

WATERINCLUSIEVE BEBOUWDE OMGEVING Bekenplan Apeldoorn uitvoeren. Stedelijke groei van de kernen: waterinclusieve ontwikkeling in en om steden en dorpen, vergroening, energie.

tc

Integrale gebiedsopgave in en om Cleantech Regio: o.a. dynamische waterwinning Veluwe-Apeldoorn -IJsseldal; Apeldoorns Kanaal (zuid) meer gebruiken als buffer/opslag van water en vasthouden voor droge perioden/ bescherming van natuur in Zuidelijke IJsselvallei (Masterplan ). Klimaatadaptieve maatregelen uitvoeren in bestaand stedelijk gebied en verkenning klimaatmantels (onder andere bufferen hemelwater) rond stedelijke kernen

NYC

017

Waterinclusief

Ontwikkelen duurzame , stedelijke landschappen gestuurd door natuurlijk watersysteem (Apeldoorn /Eerbeek ).

it C

1J18

Waterinclusief

THEMA'S:

Waardevolle leefomgeving

Klimaatverandering |

Circulaire economie Energietransitie 1 Biodiversiteit | ROLLEN:

Rechtmatig |

Presterend 1 Samenwerkend

Responsief

Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

97

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED 4. GEBIEDS PROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

BOP-doel

Maatschappelijke thema's

BOVI2050 Verhaallijnen en gebiedskansen

Rol waterschap

IJSSEL VALLEI

WATERINCLUSIEVE BEBOUWDE OMGEVING Kleinschalig circulair wonen in verwevingslandschap (ten noorden van Apeldoorn) .

in C

Waterinclusief maken bestaand stedelijk gebied Cleantech Regio en flankdorpen (onder andere ook TEA), inzet op waterbewustzijn en waterbeleving.

OJ19

Waterinclusief

UJ20

Waterinclusief

Kracht & kwetsbaarheid van het gebied Ontwikkelingen

LOKALE WATERFABRIEKEN EN GRONDSTOFFEN- EN ENERGIEHUBS Rwzi Apeldoorn; optimalisatie Energiefabriek en grondstoffenfabriek.

MC

0 21

TEO en TEA Kerschoten en De Maten in Apeldoorn.

IC

0222

Water toekomst

Verkenning rioolwaterEerbeek lokaal zuiveren en lokaal benutten gezuiverd . water: Waterrotonde

in C

1J23

Water zuiveren , Watertoekomst

Realisatie waterfabriek Wilp (hergebruik gezuiverd rioolwater).

MC4

1J24

Water toekomst

1J25

Water toekomst

0J26

Op orde houden

Renovatie circulaire rwzi Terwolde.

Water zuiveren Gebiedsopgave Gebiedskaart & -doelen

VEILIGE DIJKEN & DYNAMISCH BUITENWATER De opgave voor de IJsseldijken bepalen en eventueel tijdelijke maatregelen treffen, rekening houdend met urgentie en kansen om maatregelen te verbinden met andere gebiedsopgaven. Realisatie dijkverbetering IJsseldijk Apeldoorns Kanaal .

MC

(J27

Op orde brengen

Samenspel dijken en riviersysteemmaatregelen verkennen met partners.

MC

(328

Op orde houden

Rechtmatig |1

Presterend 1

THEMA'S:

Waardevolle leefomgeving

Klimaatverandering11IC Circulaireeconomie | Energietransitie

De gebiedsdoelen op de kaart zien? Ga naar de website www.bovi2050.nl/bop

Bekijk de interactieve kaart

Biodiversiteit || ROLLEN:

Samenwerkend

Responsief Klik op de kaart en op de knop om direct naar de gewenste gebiedspagina te

V Zo houden we

< 101 >

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN | BIJLAGEN

5.

5.1

ZO HOUDEN WE KOERS

STURINGSFILOSOFIE

De Omgevingswet stelt de beleidscyclus voor overheden centraal. Deze beleidscyclus bestaat grofweg uit vier stadia: beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering, terugkoppeling. Met de BOVI hebben we invulling gegeven aan de beleidsontwikkeling. Het voorliggende BOP vormt de basis voor de externe en interne beleidsdoorwerking van de BOVI2050 naar de vier gebieden in de gebiedsprogramma's.

Uitgangspunten Spelregels We werken als één overheid, samen met de samenleving We stellen de opgave(n ) centraal We werken gebiedsgericht We werken permanent en adaptief aan de opgaven Sturingsrollen Rechtmatig Presterend Samenwerkend Responsief

De beleidsdoorwerking via het BOP kan niet zonder de beleidsuitvoering en beleidsterug koppeling van de beleidscyclus. Hoe we hier invulling aan geven en hoe we koers houden beschrijven we in dit voorliggende hoofdstuk .

Beleidscyclus

We werken bij de uitvoering van het BOP vanuit de vier overheidsrollen van de NSOB (Nederlandse School voor Openbaar Bestuur). Dit noemen we ons 'sturingswieľom de (geïntegreerde) opgaven uit dit BOP te realiseren . Hierbij gaan we uit van een open en samenwerkingsgerichte houding; het waterprincipe 'partnerschap als watermerk ’ is ons vertrekpunt. Per opgave , per gebied en per stadium waarin een planproces zich bevindt, bekijken we welke rol het best passend is. Per opgave bepalen we of we bijdragen of niet. Dit is maatwerk. We zien dat ons werk meer en meer verschuift naar de samenwerkende en responsieve overheidsrollen.

Gebiedsgericht

We zien daardoor onze opgaven meer in samen hang met de opgaven van onze partners en stre ven ernaar hiermee de hoogste maatschappelijke meerwaarde te creëren. Dit neemt niet weg dat de rechtmatige en presterende rollen er zijn en blijven en indien nodig zullen wij bijsturen .

PRESTERENDE OVERHEID Regisseren bijv. dijkversterking

TERUGKOPPELING BELEIDSUNIWIKKELING BELEIDSPOORWERKING UITVOERING

PROGRAMMEREN RECHTMATIGE OVERHEID Reguleren bijv. illegale lozing

KOPPELEN

OPLEGGEN + OVERLATEN

RESPONSIEVE OVERHEID Faciliteren bijv .

SAMENWERKENDE OVERHEID Participeren / cocreëren bijv. planprocessen

< 103

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN | BIJLAGEN

5.2

5.3

PARTICIPATIE

BEHEER EN ONDERHOUD

Bij het uitvoeren van het BOP hanteren we in gesprekken met onze maatschappelijke partners (publiek en privaat) een open en samenwerkingsgerichte houding. Niet alleen omdat de Omgevingswetgebaseerd is op de éénoverheidsgedachte en verplicht tot participatie, maar vooral omdat we grensontkennend samenwerken en ieders krach ten bundelen , zonder individuele en sectorale organisatiebelangen voorop te stellen .

Waterschap Vallei en Veluwe is via beheer en onderhoud aanwezig in alle deelgebieden. Via het beheer en de uitvoering krijgen onze doelen via basisprestaties concreet vorm . Dit doen we maatschappelijk verantwoord , gedifferentieerd en gebiedsgericht afgestemd op en met de omgeving.

Samenwerking bepalend voor succes We delen onze kennis en kunde. Hierbij willen we het waterbewustzijn vergroten waar het kan. De samenwerking is bepalend voor het succes van de oplossingsrichting om grote maatschappelijke opgaven te realiseren. Rond verschillende complexe vraagstukken werken we nauw samen met onze vaste kennispartners Wageningen Universiteit en Researchcentrum en Hogeschool Van Hall Larenstein in Velp .

Beheer volgt functie Met de BOP -doelen werken we aan een waardevolle fysieke leefomgeving. Vaak leidt dat uiteindelijk tot maatregelen in het watersysteem of de herinrichting van de omgeving. Soms is een andere onderhoudsmethode de sleutel tot het behalen van de doelen. Door het beheer gebiedsgericht af te stemmen op de functie, zorgen we ervoor dat de maatregelen, die bijdragen aan onze doelen, in stand blijven of gerealiseerd worden. Hiermee realiseren we de doelen meer en meer in de beheerfase .

Spelregels Bij partnerschap als watermerk staan voor het BOP vier uitgangspunten centraal : 1. We werken als één overheid, samen met de samenleving. 2. We stellen de opgave(n) centraal. 3. We werken gebiedsgericht. 4. We werken permanent en adaptief aan de opgaven. Deze uitgangspunten gebruikt het Rijk ook bij het uitvoeren van de opgaven van de NOVI .

TERUGKOPPELING BELEIDSONT

UITVOERING

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

5.4 VERGUNNINGVERLENING , TOEZICHT EN HANDHAVING

Ook vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn belangrijke instrumenten om te zorgen voor het in stand houden of realiseren van onze doelen . Tót inwerkingtreding van de Omgevingswet (1-1-2022 ) werken we op basis van de Waterwet (voor lozingen ) en de keur ( voor handelingen in het watersysteem ). Ná inwerkingtreding gebeurt dit op basis van de Omgevingswet en de waterschapsverordening. De regels gelden voor zowel inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties als voor het waterschap. Uitgangspunt is vertrouwen en het ja-mits-beginsel. Basis van de regels zijn een algemeen geldende zorgplicht en algemene regels. Voor complexe situaties of meer verstrekkende handelingen geldt een vergunningplicht.

TERUGKOPPELING BELEIDSON WIK ELING

UITVOERING

< 105

< 107

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN | BIJLAGEN

5.5

5.6

BELEIDSTERUGKOPPELING

UITNODIGEN & UITGENODIGD

EN MONITORING

WORDEN : AAN DE SLAG !

Hoe houden we koers bij de uitvoering van dit programma ? Het belangrijkste is dat we regelmatig ons beleid evalueren. Op basis daarvan kan het beleid worden aangepast. De Omgevingswet noemt dit beleidsterugkoppeling . Hierin sluiten we aan op onze bestaande monitoring, die we uitvoeren als onderdeel van onze jaarlijkse begrotingscyclus.

Dit BOP is een uitnodiging om samen te werken aan een waardevolle leefomgeving. Het bevat de doelen en langetermijnambities van Waterschap Vallei en Veluwe. Nu komt het aan op samen aan de slag gaan .

Flexibiliteit en transparantie De uitdaging is om als overheid niet het onvoorspelbare als voorspelbaar te presenteren. Immers, vraagstukken worden adaptief, gebiedsgericht en in wisselende coalities en verschillende samenwerkingsvormen gerealiseerd. Het is altijd work in progress. Hierbij zijn en blijven transparantie en betrouwbaarheid bij de besteding van publiek geld randvoorwaarden . Monitoring De monitoring van het BOP doen we gebiedsgericht, eigentijds en datagedreven. We maken inzichtelijk waar we in welke gebieden onze doelen realiseren en hoe we ervoor staan . We geven in de begrotingscyclus een actueel beeld van de voortgang in het BOP en waar de kansen liggen om onze opgaven te verbinden met die van onze partners. Dit wordt natuurlijk ook met hen afgestemd. Gezonde financiële basis Als waterschap bouwen we door op een financieel gezond fundament. Daarmee zijn we een aantrekkelijke en solide partner. We hebben een nuchtere kijk op haalbaarheid

en betaalbaarheid van ambities in relatie tot de maatschappelijke context, draagkracht en het draagvlak van het gebied . Voor een vaste koers houden we dit als overheid scherp in het oog, in verbinding met onze partners en de maatschappelijke meerwaarde die we kunnen creëren. De opgaven die we in het BOP schetsen, passen binnen de lijn van de huidige meerjarenraming. Jaarlijks wordt dit beeld in het voorjaar geactualiseerd .

TERUGKOPPELING

UITVOERING

BELEIDSON

Het waterschap onderhoudt het contact actief. Medewerkers van het waterschap leggen en onderhouden contact om onze doelen te verbinden aan die van de gebiedspartners. Andersom staan wij open om op uitnodiging van onze partners mee te denken en te werken . Om te beginnen in de brede gebiedsopgaven van de blauwe sleutelgebieden .

.

W

.

VI BOP - doelen

Waar staan we voor als waterschap in de periode 2022-2027 ? In dit hoofdstuk vindt u de doelen voor deze beheerperiode. Het zijn de BOP -doelen . Ze zijn verfijnd in subdoelen en dit is gebiedsgericht vertaald in de gebiedsprogramma's (zie hoofdstuk 4 ).

We noemen eerst de BOP-doelen op hoofdlijnen en vervolgens de subdoelen. We onderscheiden vijf categorieën. Dit zijn onze drie programmalijnen waterveiligheid , watersysteem , wonen en zuiveren en onze twee veranderprogramma's circulaire economie en energietransitie. Bij de subdoelen hebben we , net als in de gebiedsprogramma's, ook aangegeven wat

onze voornaamste overheidsrollen (zie hiervoor ook paragraaf 5.1 ) zijn. Soms zijn, mede door de samenwerkingsmogelijkheden met gebiedspartners, de BOP-doelen procesmatig geformuleerd. Gedurende de looptijd van het BOP worden deze procesmatige doelen in programmaplannen en begroting geconcretiseerd

< 111 >

1. INLEIDING 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN | BIJLAGEN Op orde houden Wij geven invulling aan de zorgplicht en hebben continu inzicht in de actuele toestand van de waterkeringen.

6.1 WATERVEILIGHEID We streven naar een zo goed mogelijke bescherming van onze inwoners en ons gebied tegen overstromingen. Onze waterkeringen voldoen minimaal aan de wettelijke normen . Bij het op orde houden en op orde brengen van onze waterkeringen houden wij rekening met andere functies en waarden op en aan de dijk, zoals natuur en biodiversiteit, ruimtelijke kwaliteit en recreatie. Daarbij werken wij zoveel mogelijk samen met inwoners en gebiedspartners.

Wij hebben in 2022 de primaire waterkeringen voor de eerste keer beoordeeld aan de hand van de geldende omgevingswaarden. Wij toetsen uiterlijk in 2024 de regionale waterkeringen en definiëren en programmeren vervolgens waar nodig verbetermaatregelen. Van de overige waterkeringen starten wij deze periode met de eerste veiligheidstoetsing. Wij hebben en houden onze legger en beheerregister voor de waterkeringen op orde. Wij geven in ons beheer extra aandacht aan waterkeringen, die (nog) niet voldoen aan de gestelde normen door bijvoorbeeld monitoring, tijdelijke beheermaatregelen en gerichte inspecties.

OP ORDE HOUDEN We beheren onze waterkeringen doelmatig, rekening met andere functies, houdend waarmee ze blijven voldoen aan de wettelijk gestelde normen. WATER VEILIGHEID

GEVOLGEN BEPERKING We hebben actuele kennis van de gevolgen van onverhoopte overstromingen in ons beheergebied en adviseren onze gebiedspartners pro actief hierover bij ruimtelijke plannen ontwikkelingen en bijofcalamiteiten (oefeningen ).

We stellen jaarlijks een waterveiligheidsrapportage op waarmee wij ons Algemeen Bestuur en onze gebieds partners informeren over onze zorgplicht voor de waterkeringen. Wij beherenmetonze risico -gestuurd, rekening houdend ons waterkeringen streven naar een hoogwaardiger leefomgevingskwaliteit zoals meer biodiversiteit, een hogere ruimtelijke kwaliteit en ruimte voor medegebruik. ............. Wij zoeken samenwerking en kennisuitwisseling met andere waterschappen bij het beheer van de waterkeringen, zowel regionaal als landelijk.

c00 OP ORDE BRENGEN We voeren waar nodig dijkverbeteringen uit om onze keringen op orde te brengen. Waar mogelijk zoeken of laten we ruimte voor het realiseren van andere ambities en wensen op en aaninfrastructuur, de dijk voor bijvoorbeeld natuur en cultuurhistorie .

THEMA'S IYO Waardevolle leefomgeving | Klimaatverandering C Circulaire economie Energietransitie

Op orde brengen Wij zijn alliantiepartner van het Hoogwaterbeschermings programma en dragen bij in geld en kennis. Wij realiseren de dijkverbetering Grebbedijk in de periode 2022-2025 als een verbrede gebiedsontwikkeling. Wij realiseren in 2023 de dijkverbetering Noordelijke Randmeerdijken , ook gericht op doelmatig beheer.

Biodiversiteit

Op basis van de veiligheidsbeoordeling van primaire waterkeringen starten wij waar nodig met de voorbereiding van verbetermaatregelen langs de IJssel via het Hoogwaterbeschermingsprogramma ( HWBP). Daarbijuit houden wij rekening met de riviersysteemmaatregelen het programma Integraal Riviermanagement ( IRM). Wij bieden ruimte en benutten kansen om dijkverbeterin gen te verbinden met (ruimtelijke) maatregelen buiten dijks en binnendijks in een gebiedsgerichte samenwerking met onze gebiedspartners. en energie TIF********** Circulariteit en duurzaamheid zijn uitgangspunt bij het beheren en verbeteren van onze waterkeringen. Dit streven we na door de bestaande waterkering zo goed mogelijk te benutten met slim beheer, om dijkverbeteringen uit te stellen . Bij verbeteringen gebruiken wij waar het kan gebiedseigen grond en zoeken actief met gebiedspartners naar combinaties met bijvoorbeeld natuurontwikkeling of grondstoffenwinning. Mede door regelgeving voor stikstof zoeken wij binnen de het innovaties Hoogwaterbeschermingsprogramma dekaders marktvannaar in de inzet van materieel enmet de toepassing van materiaal. Gevolgenbeperking Het actueel houden, beheren, ontsluiten en verbeteren van overstromingsinformatie.

Wij informeren gebiedspartners pro -actief en adviseren over overstromingsgevolgen en risico's en onderzoeken samen waar aanpassing of aanvulling van het ruimtelijk beleid wenselijk of nodig is. Wij gebruiken overstromingsinformatie als onder steuning bij de communicatie over beheer- en verbetermaatregelen . Wij passen overstromingsinformatie toe in de calamiteitenbeheer in samenspraak met de veiligheidsregio's.

Wij leveren overstromingsinformatie aan de provincies aan voor de Richtlijn Overstromingsrisico's ( ROR). Wij realiseren in 2022 de dijkverbetering IJsseldijk Apeldoorns Kanaal en benutten kansen voor verbetering van de leefomgevingskwaliteit op en aan de dijk. 太 ROLLEN Rechtmatig | Presterend Samenwerkend

< 113

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN Robuust watersysteem Het watersysteem wateroverlast.voldoet aan de omgevingswaarden voor

6.2 WATERSYSTEEM

We streven naar een toekomstbestendig en klimaatrobuust grond-en oppervlakte watersysteem , dat passend is ingericht naar de veranderende gebiedswensen. De landbouwtransitie, meer focus op ecologie en waterkwaliteit en de toenemende ver vlechting van functies vragen om een nieuwe kijk op waterbeheer. Daarbij zijn we ons bewust van de eindige maakbaarheid en het toenemende belang van bewustwording en acceptatie bij gebiedspartners. ROBUUST WATERSYSTEEM Wij hebben een robuust, klimaatbestendig met balans tussenwatersysteem wateroverlast metdroogte minimaalen menselijk ingrijpen.

VOLDOENDE ZOETWATER Wij dragen zorg voor voldoende, schoon grondwater. Dit doen wij in nauwe samenwerking met mede overheden en drinkwaterbedrijven .

GOEDE OVERHEID

Wij gebiedsgericht ( binnen deBeek stroomgebieden Grift,gaan Lunterse Beek, Barneveldse en Voorsterbeek) integrale proeftuinen starten met een klima atrobuust beheer en inrichting, waarbij we de principes klimaatmantel en klimaatkanaal concretiseren . Wij actualiseren de peilbesluiten Noordelijke IJsselvallei (22 ), Arkemheen (22 ), Eemland ( 23) en Hattem ( 26 ). Voldoende zoetwater Wijversterken ons Blauwe Hart door uitvoering van het strategisch plan grondwaterbeheer.

Wij geven invulling aan de wettelijk bepaalde waterschapstaken en leggen hierover op een transparante en navolgbare wijze verantwoording af. We streven hierbij naar doelmatigheid en efficiency kwaliteit.met oog voor voldoende

WATER SYSTEEM

Om meer water vast te houden (in de bodem en oppervlaktewater)Klimaat voerenuit,wijwaarbij samen we metookpartners het aandacht Actieprogramma hebben voor het peilbeheer in de beeksystemen .

Wij informeren onze partners over de ruimtegebruiks mogelijkheden bij een veranderend grondwaterpeil. o Wij onderzoeken met Vitens en de provincies de mogelijkheden voor flexibele grondwaterwinning streven naar minimaal één operationele pilot. en

VERBONDEN WATER Wij beschouwen water als drager van brede gebiedsdoelen. Daarom zoeken we verbinding met partners en faciliterenen vanuit kennis.ons netwerk

Natuurlijk water Wij geven in afstemming met onze gebiedspartners uitvoering voor de biodiversiteit. verbeteringaanvanhetde maatregelenprogramma We voeren alle maatregelen uit van het KRW stroomgebiedsbeheerplan zijn als uitvoerende partij. 2022-2027 waar wij genoemd Volgens de samenwerkingsafspraken met de provincies Utrecht en Gelderland dragen we bij aanwaterkwaliteit doelen rondom onder andere klimaat, N2000, stikstof, en natte landnatuur.

NATUURLIJK WATER Wij zijn trots op de kwaliteit van ons water. We zetten ons in voor het behoud van deze kwaliteit en benutten kansen voor verbetering.

Wij werken met een handelings perspectief uit omde degebiedspartners negatieve effecten van nutriënten naar het watersysteem te beperken. De aangewezen zwemwateren voldoen aan de Europese zwemwaterrichtlijn.

THEMA'S IYO Waardevolle leefomgeving | Klimaatverandering C Circulaire economie Energietransitie

Biodiversiteit

ROLLEN

Rechtmatig | Presterend

Wij hebben de kwaliteit in de KRW - waterlichamen gemonitord conform voorschrift. Verbonden water Wij leverenlandbouw een actieveen bijdrage aan de transitie naar circulaire ondersteunen de agrarische sector, mede binnen het DAW , bij de invulling van maat schappelijke waterkwaliteit.doelen zoals klimaat, biodiversiteit en Wij maken een kennisdossier watersysteem waarmee we onze informatievraag het informatieaanbod vanuit de kennisinstituten kunnenen verbinden. We voorzien onze partners van informatie middels het digitaal ontsluiten van gegevens. Wij adviseren en faciliteren onze partners bij initiatieven en stimuleren recreatief voor recreatiefopgebruik van water medegebruik onze eigen terreinen waar het kan. Wij professionaliseren het accountmanagement met terreinbeherende organisaties, Vitens, landbouw organisaties en provincies. Goede overheid De infrastructuur van het watersysteem is in kaart gebracht, risico's zijn in beeldop behoud en het watersysteem van functie . wordt adequaat beheerd gericht Wij hebbenmeteenuitvoeringsprogramma zesjaarlijks roulerendeingericht watersysteem . Hierbij toetsing kijken we naast wateroverlast ook naar knelpunten op het gebied van droogte, ecologie en waterkwaliteit. Circulair Wij streven naar 90 procent nuttige toepassing van maaisel. Energie We maken vier gemalen energieneutraal.

We streven naar een vermindering van 5 procent in het energiegebruik en CO2-uitstoot bij ons watersysteemonderhoud. Samenwerkend

< 115 >

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN | BIJLAGEN Waterinclusief aan de Het watersysteem in steden en dorpen voldoet omgevingswaarden van waterkwaliteit en wateroverlast.

6.3 WONEN EN ZUIVEREN

Wonen en zuiveren omvat het gehele proces van het verwerken van extreme neerslag en inzamelen van stedelijk en industrieel afvalwater in bebouwd gebied, tot aan het lozen van effluent in het watersysteem . In het stedelijk gebied houden we water zoveel mogelijk lokaal vast en infiltreren het in de bodem door onder andere vergroening en verblauwing (meer groen en water in de stad). Deze klimaatadaptatie bevordert niet alleen de biodiversiteit, het draagt ook bij aan het waterbewustzijn en het verhogen van de leefbaarheid. In de samenwerkingsverbanden met gemeenten wordt gewerkt aan het

implementeren van klimaatadaptieve maatregelen en het verbeteren van het huidige watersysteem en rioolstelsel. We werken voortdurend aan het efficiënt onderhouden, optimaliseren en verduurzamen van bestaande installaties en streven naar circulariteit door terugwinning van energie en grondstoffen. En met een zo schoon mogelijk effluent kunnen we onder andere KRW -doelen realiseren.

WATER INCLUSIEF We werken aan een robuust watersysteem in een waterinclusieve bebouwde omgeving.

WATERTOEKOMST We bereiden ons waterzuiveringssysteem voor op nieuwevanopgaven en het hergebruik onze grondstoffen .

We houden goed functioneren van onzehetwaterzuiverende installaties op orde.

Biodiversiteit

Kansen om gezuiverd rioolwater en hemelwater in te zetten als bron voor zoetwater, zijn verkend en indien mogelijk uitgevoerd. Nieuwe concepten voor scheiden aan de bron, lokale behandeling en inzet van rioolwater en hemelwater zijn ontwikkeld en toegepast.

Maatregelen voor het creëren van een robuust watersysteem in de bebouwde omgeving zijn uitgevoerd.

Circulair We hebben het volume van ons afval uit de afvalwaterketen gereduceerd.

We werken actief mee aan initiatieven van bewoners, woningbouwcorporaties en andere partijen en we faciliteren door kennis en expertise in te brengen.

Bij (her)investeringen hebben we gebruikgemaakt van de mogelijkheid om zoveel mogelijk grondstoffen uit rioolwater te winnen (zoals nutriënten en cellulosevezels).

Water zuiveren Transport en zuivering van rioolwater voldoen aan de gestelde eisen zoals onze afnameverplichting en vergunningsverplichting.

Bij elke (her)investering wordt een afweging gemaakt op basis van de totale CO2-footprint en circulariteit. Wij bedrijven de bestaande installaties en werkprocessen zo duurzaam mogelijk.

Onze zuiveringen voldoen aan de omgevingswaarden en overige doelen vanuit de leefomgeving en het ontvangend water ( KRW of doelen overig water).

WATER ZUIVEREN

Circulaire economie Energietransitie

Samen met onze gebiedspartners werken we aan groen blauwe dooradering en voeren we de gezamenlijke afspraken uit het Manifest Ruimtelijke Adaptatie. o met gebiedspartners zijn water maatregelen om deSamen biodiversiteit en beleving van te vergroten, uitgevoerd.

Transport en zuivering verkeren in goede onderhouds toestand en voldoen aan de bedrijfswaarden van het waterschap.

WONEN EN ZUIVEREN

THEMA'S IYO Waardevolle leefomgeving | Klimaatverandering

Ruimtelijke plannen en visies voldoen aan het uitgangspunt 'water als ordenend principe' .

Watertoekomst In samenwerking met gemeenten streven we naar een versnelling van de reductie van de hoeveelheid ' schoon' bijvoorbeeld door het reduceren water naar de zuivering, van rioolvreemd water en afkoppelen van regenwater.

We zetten chemicaliën zo minimaal mogelijk in. Onze en werkprocessen zijn zo duurzaam en circulairinstallaties als haalbaar.

De geleverde op lokale behoefte van waterkwaliteit de ontvangendeis afgestemd partij.

Energie Onze ( her)investeringen hebben we dat ons energieverbruik vermindert. zodanig ontworpen

We hebben ons voorbereid op de verwijdering van micro verontreinigingen waterkwaliteit. op locaties waar dat nodig is voor de

Het geproduceerde biogas is zo hoog mogelijk op de waardepiramide ingezet.

We hebben nieuwe zuiveringsconcepten ontwikkeld (en blijven ze ontwikkelen) om te voldoen aan onze toekomstige opgaven op het gebied van de verwijdering van microveront reinigingen, circulariteit en lokaal gebruik van rioolwater.

Kansen voor warmte uit oppervlaktewater (TEO ) en rioolwater (TEA) voor het verwarmen van bijvoorbeeld woningen, zijn in samenwerking met partners verkend en uitgevoerd .

ROLLEN

Rechtmatig |

Presterend

Samenwerkend

< 117 >

1. INLEIDING 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN | BIJLAGEN

6.4 . VERANDEROPGAVE : CIRCULAIRE ECONOMIE Waterschap Vallei en Veluwe wil in 2050 volledig circulair zijn. We dragen daarmee actief bij aan de transitie naar een regionale circulaire economie . Ons Beleidskader Circulaire Economie is hierbij het vertrekpunt. Dat betekent een omwenteling in de manier waarop we omgaan metgrondstoffen , samenwerkingen en onze leefomgeving. Door regionaal samen te werken kunnen we met onze maatschappelijke partners kringlopen sluiten en het gebruik van nieuwe grondstoffen , verspilling en afval tot een noodzakelijk minimum beperken. We gaan samenwerkingsverbanden aan om onze grondstoffen en vrijkomende materialen hoogwaardig te hergebruiken .

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentebestuur.woudenberg.nl/api/v1/meetings/1695/documents/37042