01b_blauw_omgevingsprogramma_20222027_a.pdf

Duurzame samenwerking We streven dat vanafcirculair 2023 onze uitvragen marktpartijenernaar en vanaf 2027 aan al onze 100 procent opdrachten circulair zijn . In 2027 gebruiken we 35 procent en in 2030 50 procent minder primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen) ten opzichte van 2018 . Schoner effluent In 2030 is 100 procent van ons effluent aangepast aan de benodigde kwaliteit van de omgeving. Als tussenstap nemen we 80 procent in 2027 .

De rioolwaterzuiveringsinstallaties van het waterschap zijn belangrijke hubs waar schoon water, energie (warmte, biogas, waterstof) en grondstoffen ( alginaat, struviet, cellulose) worden teruggewonnen uit rioolwater. Kortom: wij benutten de waarden van water.

Slim verminderen en gebruik biomassastromen In 2040 worden de biomassastromen uit ons watersysteem hoogwaardig hergebruikt. Als tussenstap nemen we 90 procent in 2027.

Hergebruik zuiveringsslib Vanaf 2027 zetten we in op 100 procent gebruik van zuiveringsslib als duurzame uitenergiebron en maximale terugwinning grondstoffen slib.

In 2027 zetten we 25 procent en in 2030 30 procent van het rioolwater om in waardevolle grondstoffen.

ROLLEN

Rechtmatig | Presterend

Samenwerkend

DUURZAME SAMENWERKING We dragen actief bij aan de transitie naar een regionale, circulaire economie en participeren heel bewust in samenwerkingsverbanden daarmee onze doelen te om bereiken.

SCHONER EFFLUENT Minder en schoner effluent draagt bij aan betere leefomgevingskwaliteit en minder grondwaterschaarste.

с CIRCULAIRE ECONOMIE

SLIM VERMINDEREN EN GEBRUIK VAN BIOMASSA We streven ernaar om de hoeveelheid biomassastromen te verminderen. Ons maaisel wordt hergebruikt als bodemverbeteraar in circulaire landbouw en het materiaal dat na baggeren vrijkomt gebruiken we hoogwaardig

HERGEBRUIK ZUIVERINGSSLIB Wegrootste gebruikenen optimaal onze reststroomkostbaarste .

< 119 >

1. INLEIDING 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN | BIJLAGEN

6.5 . VERANDEROPGAVE: ENERGIETRANSITIE

Ons waterschap is het eerste energieneutrale waterschap in Nederland en als zodanig een voorbeeld op het gebied van de energietransitie. In 2050 winnen we al onze energie uit her nieuwbare bronnen en is de CO,-uitstoot met 95 procent verminderd. Nu streven we naar een klimaatpositieve bijdrage aan onze leefomge ving. Met klimaatpositief bedoelen we dat we de ( effecten van) uitstoot van broeikasgassen mini maliseren, compenseren en /of opslaan in bodem of biomassa. We willen bij al ons handelen

rekening houden met de vraag: draagt dit bij aan de beweging richting een klimaatpositiefwater schap? Duurzaam denken en doen zit in ons DNA en is onderdeel van iedere opdracht. We zoeken ambassadeurs, die in onze eigen organisatie en daarbuiten verbindingen leggen , inspireren en enthousiasmeren om onze Europese en nationa le klimaatdoelen en BOVI -doelen te realiseren.

Energie besparen De energie -efficiency verbeteren met 30 procent in 2030 (175 terajoule ( T)) minder ten opzichte van 2018).

Energie duurzaam inkopen Onze ingekochte energie is duurzaam opgewekt.

In 2027 is dit 130 terajoule (T) ).

Voor elke categorie (elektriciteit, warmte en brandstof) is in 2030 minimaal 60 procent en in 2050 100 procent ingekocht.

Energie duurzaam opwekken In 2030 haalt het waterschap 30 procent van zijn eigen en energievraag uit de100primaire bodem en in 2050 procent.bronnen zon, wind, water

Verminderen en compenseren van uitstoot broeikasgassen De uitstoot van broeikasgassen is in 2030 met minimaal 55 procent teruggebracht. In 2050 is dat 95 procent.

In 2027 hebben we twee aquathermieprojecten uitgevoerd, één windturbine geplaatst en één in planvoorbereiding.

Beperken de CO -uitstoot, zowel uit onze installaties als uit actiefvanontwateren van veengebieden. Verkennen van interne beprijzing van CO2-uitstoot.

Biogas We faseren biogas uit voor eigen gebruik in 2050 door het zo hoog mogelijk te verwaarden.

Meer CO , opslaan in bodems door verhogen organische stofgehaltes.

In 2030 zijn eigen bedrijfsgebouwen los van aardgas.

Actief(meewerken aan ) CO , vastleggen op de bodems door gewassen .

ROLLEN

Rechtmatig |

Presterend

Samenwerkend

ENERGIE BESPAREN Wijtenwillen de opzichte energie-efficiency van het peil jaar 2018 procent verbeteren. Om met dat te30 bereiken, zullen we ook fundamenteler naar onze (zuiverings)processen kijken .

ENERGIE DUURZAAM OPWEKKEN Alle energie die wij gebruiken, wekkenopwijuit uiterlijk duurzaam zon, wind,in 2050 water en bodem. Onze eigen arealenin. zetten wij hiervoor actief

VERMINDEREN EN COMPENSEREN VAN UITSTOOT BROEIKASGASSEN Wij geven invulling aan de wettelijk bepaalde waterschapstaken en leggen hierover op een transparante en navolgbare wijze verantwoording af. We streven hierbij naar doelmatigheid en efficiency oog voor voldoende kwaliteit.met

4 ENERGIE TRANSITIE

BIOGAS Ons biogas isbrandstof, een steedsdie belangrijkere wij inzetten voor de hoogst maatschappelijke waarde;oude bijvoorbeeld voor industrie, stadskernen , mobiliteit en/of eigen gebruik.

ENERGIE DUURZAAM IN KOPEN Alle elektriciteit, warmte en brandstof kopen we duurzaam in. Dit is nodig voor perioden dat de zon niet schijnt waait. en/of het niet

Bijlagen In de bijlage is meer informatie te vinden. Bijlage 1 bevat informatie over de KRW , inclusief het KRW -maatregelenprogramma, één van de verplichte onderdelen van het waterbeheerprogramma. In bijlage 2 zijn verschillende kaarten opgenomen , illustratief als achtergrondinformatie. Bijlage 3 is een

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

< 123 >

BIJLAGE 1 KADERRICHTLIJN WATER EN TOETSINGSKADER WATERKWALITEIT EN WATERBODEM

Kaderrichtlijn Water De Europese Kaderrichtlijn Water geeft het kader voor de doelen en bescherming van de kwaliteit van oppervlaktewater en grondwater. De richtlijn vereist dat in uiterlijk 2027 de waterkwaliteit op orde is. Hoe we dat gaan doen, wordt vastgesteld in het stroomgebiedbeheerplan ( SGBP) . Waterschap Vallei en Veluwe maakt deel uit van het deelstroomgebied Rijn -Oost (onderdeel van stroomgebied Rijn ). Waar komen we vandaan De vorige twee planperioden (2009-2015 en 2016-2021 ) is hard gewerkt aan de uitvoering van het maatregelenprogramma van de KRW . In vergelijking met de beginsituatie (rond 2000 ), zien we een significante verbetering van de waterkwaliteit en de ecologische toestand. De vele uitgevoerde projecten zoals beekherstel, verbeteringen van zuiveringen en natuurvriendelijke maaibeheer hebben hieraan bijgedragen . Huidige situatie In 2018 is een uitgebreide watersysteemanalyse afgerond volgens de systematiek van ecologische sleutelfactoren . Kenmerkend voor de situatie is dat de waterkwaliteit is verbeterd , maar we zijn er nog niet. Er liggen nog uitdagingen op het vlak van beheer, vismigratie en overschrijdingen

van ongewenste stoffen . Als waterschap hebben we een beperkt handelingsperspectief rondom deze prioritaire en specifiek verontreinigende stoffen . Daar waar we wel handelingsperspectief hebben, pakken we dat op. Denk bijvoorbeeld aan vispassages, optimalisaties van eerder uitgevoerde natuurvriendelijke oevers en voortzetten van ecologisch beheer. Ook drie droge jaren op rij en regionale overschrijdingen van biologie ondersteunende stoffen benadrukken het belang om de uitvoer van maatregelen uit het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer door derden verder te stimuleren . GRONDWATERLICHAMEN De KRW gaat behalve over oppervlaktewater ook over het grondwater. Net als voor het oppervlaktewater zijn voor het grondwater grondwaterlichamen aangewezen. Grondwaterlichamen moeten voldoen aan een goede chemische toestand en een goede kwantitatieve toestand waarbij aanvulling en onttrekking van grondwater in evenwicht zijn. Dit zijn de grondwaterdoelen. De provincies zijn verantwoordelijk voor de grondwaterdoelen. Ze nemen de maatregelen die nodig zijn om de grondwaterdoelen te realiseren op in de provinciale regionale waterprogramma's. Waterschap Vallei en Veluwe werkt samen met de provincies om maatregelen uit te voeren en de doelen te halen van zowel oppervlakte- als grondwater.

Wat gaan we doen Op grond van de huidige situatie zijn de maatregelen bepaald om in 2027 de doelen te behalen . Dit heeft geresulteerd in een maatregelenprogramma voor de nieuwe ( derde ) planperiode 2022-2027. De grootste investeringen in inrichting en zuivering hebben in de vorige perioden plaatsgevonden. Voor de komende planperiode is nog een relatief kleine restopgave. De maatregelen bestaan uit het optimaliseren van eerder genomen maatregelen en in grotere mate dan voorheen in slimme beheermaatregelen en maatregelen die samen met andere partijen worden uitgevoerd , zoals maatregelen op boerenland in het kader van het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer. Ook maatregelen die zich bewezen hebben, zoals natuurvriendelijk maaibeheer, zetten we door. ROLVERDELING De rolverdeling tussen provincies en waterschap is dat de provincies voor de oppervlaktewaterlichamen de doelen vastleggen in de regionale waterprogramma's en het waterschap de maatregelen in het waterbeheerprogramma (BOP ). Voor het overzicht zijn zowel de KRW-doelen (waar de provincies dus over gaan), als de maatregelen (waarvoor het waterschap verantwoordelijk is) in onderstaande tabel opgenomen.

CHEMISCHE KWALITEIT De chemische kwaliteit wordt (ook buiten de KRW -waterlichamen ) getoetst aan de omge vingswaarden voor prioritaire stoffen volgens het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (BKL) onder de Omgevingswet (treedt in werking op 1 januari 2022). Daarnaast zijn in het BKL ook omgevings waarden opgenomen voor de zogenaamde overige stoffen . Deze gelden voor alle opper vlaktewateren (ook niet -KRW waterlichamen). Op Europees niveau wordt bepaald welke stoffen op de prioritaire stoffenlijst staan . Wij verwachten in de nabije toekomst een uitbreiding van deze lijst met nieuwe stoffen , zoals hormonen, medi cijnen en bestrijdingsmiddelen. Vooruitlopend op deze aanpassing wordt op basis van onderzoek bepaald wat de aanpak zou kunnen zijn en of er een opgave uit volgt. KANSEN Naast de geplande maatregelen om de beoogde doelen te bereiken, zoeken we met onze gebiedspartners naar kansen om de kwaliteit van de waterlichamen te verbeteren . Daarbij kijken we met name buiten de KRW -waterlichamen , omdat we juist hier kansen zien. Wij verwachten met meer bovenstrooms gelegen ingrepen bij te dragen aan de kwaliteit van de beneden strooms gelegen waterlichamen. Alle informatie is per waterlichaam vastgelegd in factsheets. De factsheets zijn opgenomen in een centrale database van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (het zogenaamde Waterkwaliteitsportaal)

< 125 >

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN OVERZICHT KRW - DOELEN 2022-2027 GOED ECOLOGISCH POTENTIEEL Vis Macrofauna Fytoplankton -waarden) (EKR -waarden ) (EKR-waarden) (EKR

Zuurstof (verzadiging in %)

ALGEMEEN FYSISCH -CHEMISCHE PARAMETERS Zuurgraad (PH ) Doorzicht (m) Chloride (mg/L) Temperatuur(C) totaal P (mg P/L) totaal N (mg N/L)

nvt 0,60 0,4 0,55 0,50 0,45

> 70 - 5 120 > 40 -5 120 > 40-5 120 > 40-5 120 > 40 - 5 120 > 40-5 120

> 6 -5 8,5 25,5 - 8,5 > 5,5 -5 8,5 > 5,5 -58,5 > 5,5 - 5 8,5 > 5,5 - 8,5

0,2 0,10 0,10 0,25 0,1 0,20 0,15 0,20 0,25 0,1 0,2 0,1 0.15

nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt nvt

> 50 - < 100 > 70 - s 120 > 70 - $ 120 > 70 -5 120 2 70 -s 120 > 50 - 100 > 50 -5100 > 50 - < 100 > 70 - 5 120 > 70-5 120 > 70 - 5 120 > 50 - 5100 > 70-5 120

0,45 0,45 0,60 0,60 0,60

0,15 0,15 0,3 0,60 0,60

nvt nvt nyt 0,5 0,5

0,50 0,60 0,60 0,60 0,35 0,45 0,35 0,60

0,25 0,55 0,60 0,60 0,10 0,40 0,10 0,60

nvt 0,60 0,60 0,60 nvt 0,60 nyt 0,60

Watertype

( Waterplanten EKR-waarden)

EEMLAND Eem Wiel Eemnesservaart Noorderwetering .............. Haarse Wetering Arkervaart

R7 M3 M3 M3 M3 M7b

0,45 0,50 0,45 0,35 0,40 0,25

0,30 0,60 0,60 0,60 0,55 0,60

0,15 0,60 0,60 0,60 0,60 0,35

GELDERSE VALLEI Heelsumse Beek Valleikanaal Zijdewetering Lunterse Beek Heiligenbergerbeek Modderbeek Grote Valk se Beek Barneveldse Beek, kleine Barneveldse Beek, midden loop Barneveldse Beek, benedenloop Esvelderbeek Moorsterbeek Hoevelakense Beek

R4a R6 R5 R5 R5 R4a R4a R4a R5 R6 R5 R4a R5

0,55 0,40 0,25 0,40 0,40 0,40 0,30 0,40 0,40 0,45 0,35 0,40 0,45

0,60 0,40 0,15 0,25 0,35 0,35 0.35 0,3 0,4 0,4 0,35 0,3 0,3

NOORD VELUWE Schuitenbeek Veldbeek Hierdense Beek Puttenerbeek Watergangen Oosterwolde

R5 R5 R5 M3 M3

0,50 0,50 0,50 0,45 0,45

IJSSELVALLEI Grift Apeldoorns Kanaal Weteringen ---Toevoerkanaal Fliert Bussloo Voorsterbeek Oude IJssel

R5 M6а M3 M6a R5 M20 R5 M3

0,50 0,30 0,40 0,35 0,45 0,50 0,45 0,45

< 150 300 < 300 < 300 < 300 < 300

< 25 s 25 < 25 < 25 < 25 < 25

< 0.14 < 0,15 < 0,15 < 0,15 < 0.15 < 0,25

52.5 s 2,8 < 2,8 52,8 < 2,8 < 3,8

> 4,5-58 > 5,5 - 5 8,5 > 5,5 - 5 8,5 > 5,5 - 5 8,5 > 5,5 - 58,5 > 4,5-58 > 4,5-58 > 4,5-58 > 5,5 - 8,5 > 5,5 - 5 8,5 5,5 - 58,5 > 4,5-58 > 5,5 - 5 8,5

< 40 < 150 < 150 < 150 < 150 s 40 < 40 < 40 s 150 < 150 < 150 < 40 < 150

< 18 < 25 s 25 s 25 < 25 518 < 18 < 18 < 25 s 25 < 25 < 18 < 25

< 0,11 < 0,11 < 0,11 < 0,11 < 0,11 < 0.11 s 0.11 30.11 < 0,11 < 0.11 < 0,11 < 0.11 50.11

52.3 < 2,3 32,3 52.3 < 2,3 2,3 52,3 < 2,3 < 2,3 < 2,3 2,3 52,3 5 2,3

> 70-5 120 > 70 - $ 120 > 70 - 5 120 > 40 - 5 120 > 40 -5 120

> 5,5 - 58,5 > 5,5 -5 8,5 > 5,5 - 5 8,5 > 5,5 - 5 8,5 > 5,5 - 5 8,5

< 150 < 150 s 150 < 300 300

< 25 < 25 < 25 < 25 < 25

30.11 < 0,11 30.11 < 0.15 < 0,15

< 2,3 52.3 < 2,3 < 2,8 < 2.8

> 70 - 3 120 > 40-5 120 > 40-5 120 > 40-5 120 > 70-5 120 > 60 - 5 120 > 70 - < 120 > 40 -5 120

> 5,5 - 5 8,5 > 5,5 -58,5 > 5,5 - 5 8,5 > 5,5 -58,5 25,5 - 5 8,5 > 6,5 - 58,5 > 5,5 -58,5 > 5,5 - 5 8,5

< 150 < 300 s 300 < 300 < 150 < 200 < 150 < 300

< 25 < 25 < 25 < 25 < 25 < 25 < 25 < 25

< 0,11 < 0.15 30,15 50.15 < 0.11 < 0,03 0,11 < 0.15

52,3 < 2.8 2,8 52,8 s 2,3 50.9 < 2,3 <

> 0,65 > 0,65 > 0,65 20,65 > 0,65

> 0,65 > 0,65 > 0,65 20,65 > 0,65 > 1.7 > 0,65

< 127 >

1. INLEIDING 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN KRW MAATREGELEN PAKKET MAATREGELEN2022 - 2027 MET TOELICHTING OMVANG EN EENHEID WATERLICHAMEN EEMLAND 40 uren Noorderwetering Optimalisatie peilbeheer: Optimalisatie peilbeheer ter voorkoming droogval/oxidatie veen 1 locatie Noorderwetering Migratie: Passeerbaarheid gemaal voor aal Haarse Wetering Optimalisatie peilbeheer:vanTegen natuurlijk peil zorg voor droogval in de 40 uren winter en mineralisatie de bodem Arkervaart 0,63 km Natuurvriendelijke inrichting: Vooroever (kribbe) aanleggen in nevengeul vogeleiland GELDERSE VALLEI 1 locatie Heelsumse Beek Migratie: Verbeteren van optrek (optimaliseren bestaande vistrap)mogelijkheden vanuit de Nederrijn Valleikanaal 0,7 km Optimalisatieinrichting: Groot onderhoud natuurlijk vriendelijke oever (NVO ) Amersfoort Aanpak rwzi: Extra beluchten in verband met ammoniumreductie 1 locatie Zijdewetering 0,5 km Optimalisatie inrichting: Optimalisatie oude herinrichting Heiligenbergerbeek Modderbeek 1 locatie Mirgratie: Vispassage (indien ja na onderzoek) Grote Valkse Beek Natuurvriendelijke kleine maken) inrichtingsmaatregelen is een 0,85 km grote winst te halen;inrichting: (om enomMet" lobjes" 20 uren Grote Valkse Beek Berging: Stimuleren water vasthouden in de haarvaten Barneveldse Beek, kleine 20

uren Berging: Stimuleren water vasthouden in de haarvaten Esvelderbeek km Optimalisatie inrichting: Aanplant van bomen, lokale herinrichting/ verwijderen van beschoeiing Esvelderbeek 40 uren Optimalisatie inrichting: Evaluatie en evtuele optimalisatie van slibvang bij Peutweg 40 uren Moorsterbeek Berging:slibOnderzoek naar waterverdeling oude/nieuwe Moorsterbeek i.v.m. Hoevelakense Beek Natuurvriendelijke inrichting: Herinrichting benedenloop, beschaduwing 0,93 km NOORD VELUWE uren Schuitenbeek Berging: Stimuleren water vasthouden in de haarvaten Schuitenbeek 0,75 km Natuurvriendelijke inrichting: Plaatselijke verlaging overstromingszone (herprofilering bestaande NVO) voor meer geleidelijke overgangnat/droog uren Watergangen Oosterwolde Optimalisatie peilbeheer: In gebruik nemen bandbreedte nieuw peilbesluit IJSSELVALLEI uren Apeldoorns Kanaal Optimalisatie inrichting: In SGBP3 een verkenning doen of een natuurvriendelijke fietspad (dus alleenoever uren )(NVO ) mogelijk is op die trajecten zonder uren Weteringen Optimalisatie peilbeheer: peilbeheer en inlaatbeleid. Nieuw peilbesluit komt in Optimalisatie 2023 Fliert 20 uren Berging: Stimuleren water vasthouden in de haarvaten Voorsterbeek 20 uren Berging: Stimuleren water vasthouden in de haarvaten 1,22 km Oude IJssel Natuurvriendelijke inrichting: Oude IJssel A -watergang bij Empense bocht herinrichten.

Kosten excl mogelijk opruimen explosieven . HELE BEHEER GEBIED uren hele beheergebied Procesmaatregel: stromende beken Onderzoeken toepassing nieuw moerasbeektype voor hele beheergebied Procesmaatregel: Stimulering DAW projecten ( voorlichtingsavonden , voor de KRW) adviesgesprekken expliciet

Overige wateren Naast de doelen voor de KRW -wateren zijn de doelen voor de overige water en bepaald . Aan elk water is een watertype toegekend dat het best omschrijft wat voor soort water het is: sloten, beken, vennen en plassen. De doelen zijn onderverdeeld in vijf niveaus: Natuurwater (niveau A); Belevingswater ( niveau B); Gebruikswater (niveau C ); . Basiswater ( niveau D); Droogvallend (niveau E ). Natuurwater (niveau A) zijn de wateren met het hoogste ecologische doel . Belevingswater ( niveau B) zijn alle wateren liggend in een Natura 2000 -gebied (habitatrichtlijn) , Nationaal Natuur Netwerk of natte landnatuur. Deze hebben een ambitie conform het beheerplan, maar minder hoog dan natuurwater . Gebruikswater (niveau C ) zijn kleine geïsoleerde plassen, kolken en vennen zonder de status van natuurwater. Ze hebben een lagere ambitie dan natuurwater of belevingswater, maar hebben door hun geïsoleerde ligging een betere kwaliteit dan basiswater. Basiswater (niveau D ) zijn alle overige wateren zonder speciale natuurambities. De kaarten met de watertypen en doelen van de overige wateren en een toelichting vindt u hier (https://arcg.is/nmeil ). Bij ieder water zijn naast de doelen de richtwaarden voor de biologie ondersteunende stoffen (als stikstof en fosfaat) aangegeven . De doelen voor overig water hebben een inspanningsverplichting.

Het standstill-principe (geen verslechtering) geldt voor alle wateren.

De doelen zoals opgenomen in bovengenoemde link vormen het toetsingskader voor onze vergunningen in het overig water voor de komende planperiode. ROLVERDELING De provincie Utrecht stelt in het Regionaal Bodem- en Waterprogramma alle doelen vast voor het overig water, overeenkomstig de bovengenoemde link. Provincie Gelderland stelt alleen de doelen vast voor het niveau van het natuurwater. Van de overige niveaus ( belevingswater, gebruikswater en basiswater) zijn de doelen niet vastgelegd in het Regionaal Waterprogramma van de provincie Gelderland maar meegenomen en in dit BOP vastgelegd als toetsingskader. Onverdachte watergangen Voorafgaand aan het baggeronderhoud van watergangen onderzoeken en toetsen we de waterbodemkwaliteit in verdachte watergangen . Dit gebeurt op basis van landelijke methoden en normen. In een aantal situaties wordt de waterbodem per definitie als verdacht aangemerkt. Voorbeelden hiervan zijn locaties in bebouwd gebied, locaties langs drukke ( vaar )wegen en locaties waar geloosd kan zijn . In gebieden waar we op basis van vooronderzoek vrij zeker weten dat de baggerkwaliteit aan de waarden voor verspreiden voldoet, kan de bagger zonder onderzoek op de kant worden verspreid.

1. INLEIDING 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

Afhankelijk van derden In het KRW maatregelpakket (tabel blz.126 ) en het Nationaal Waterprogramma staan diverse maatregelen beschreven. Toch blijft het onzeker of het lukt om daarmee de doelen voor de grond- en oppervlaktewaterlichamen volledig te bereiken . Hiervoor zijn we namelijk afhankelijk van derden. Een hardnekkig probleem is de te hoge belasting van ons water met nutriënten en bestrijdingsmiddelen. Provincies en waterschappen hebben nauwelijks bevoegdheden om maatregelen af te dwingen die bemesting en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen tegengaan. De belangrijkste instrumenten hiervoor zijn in handen van het Rijk: de meststoffenwetgeving en het toelatingsbeleid voor stoffen . Deze door het Rijk te treffen maatregelen zijn echter nog niet uitgekristalliseerd. De maatregelen die het waterschap moet nemen, zijn geprogrammeerd . KRW -doelen behalen De doelen van de KRW moeten in 2027 zijn bereikt. Dit betekent dat de maatregelen die nodig zijn om deze doelen te behalen, van de Europese Commissie uiterlijk in 2027 moeten zijn getroffen. Het daadwerkelijk bereiken van de doelen mag dan na- ijlen, als dit tenminste komt door natuurlijke omstandigheden, zoals de traagheid waarmee het watersysteem en de ecologie reageren op de genomen maatregelen. De KRW kent de mogelijkheid om minder strenge milieudoelstellingen (doelverlaging) vast te stellen.

Dit kan als waterlichamen zodanig door menselijke activiteiten zijn aangetast dat het bereiken van die doelstellingen niet haalbaar is of onevenredig kostbaar zou zijn (artikel 4, 5e lid, KRW) . In het provinciaal waterprogramma kan worden besloten tot doelverlaging voor regionale wateren (artikel 2.17, Besluit kwaliteit leefomgeving)

Landelijk is in de Stuurgroep Water afgesproken (april 2018 ) om vast te houden aan de ambitie om in de periode 2022-2027 te werken aan het behalen van de KRW doelen. Blijkt dat in 2027 de KRW-doelen niet kunnen worden gerealiseerd, dan nemen we pas tijdens deze periode een besluit over doelverlaging. In het landelijk bestuurlijk overleg op 4 november 2020 zijn de genoemde onzekerheden over het doelbereik in 2027 besproken en de afspraken uit april 2018 bevestigd . Maatregelen evalueren Het waterschap zal de voortgang van maatregelen periodiek evalueren . Met die evaluatie beoordelen we in hoeverre het lukt om de KRW-doelen te bereiken en welke wijzigingen ( in maatregelen of doelen ) we eventueel tussentijds moeten doorvoeren in de programma's. We maken afspraken met de betrokken partijen hoe we de monitoring en evaluatie zullen vormgeven .

< 129 >

< 131 >

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

BIJLAGE 2 VALLEI EN VELUWE IN KAARTEN THEMAKAART WATERVEILIGHEID

THEMAKAART WATERSYSTEEM N

N Oldebroek

Ermelo

Ermelo Putten Soest

Putten

Uddel

Nijkerk

Garderen

Twello Apeldoorn Soest fieveld

Barneveld

Veenendaal

Uddel Garderen

Voorthuizen Amersfooy

Epe

Harderwijk

Epe

Harderwijk

Ede Wageningen

Wageningen 10 km Primaire waterkering Regionale waterkering Overige waterkering

Buitendijkse gebieden Hoogtelijn

10 km A -water B-water

C-water

< 133 >

1. INLEIDING 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

THEMAKAART WONEN EN ZUIVEREN

THEMAKAART WATERFUNCTIES N

N Oldebroek

Oldebroek

Harderwijk

Epe

Harderwijk

Ermelo

Ermelo Putten

Uddel

Nijkerk Soest

Amersfoort

Putten

Garderen

Twello Apeldoorn Soest

Voorthuizen

Garderen

Ede

Barneveld

Veenendaal

Ede Wageningen

Wageningen 10 km Rioolwaterzuivering Rioolgemaal

Persleiding Zuiveringsgebied

Twello Apeldoorn

Voorthuizen Amersfoort

Barneveld

Veenendaal

Uddel

Nijkerk

10 km Zwemwater Vaarwater Vaarweg

Waterwingebied

< 135

1. INLEIDING 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

THEMAKAART OVERIG WATER

THEMAKAART NATUUR

N

N Oldebroek

Oldebroek

Ermelo

Ermelo

Putten

Putten Nijkerk Soest

Amersfood

Garderen

Uddel Garderen

Nijkerk

Apeldoorn Soest

Voorthuizen Sameveld

Veenendaal

Epe

Harderwijk

Harderwijk

Ede

Voorthuizen Amersfoort

Barneveld

Veenendaal

Ede Wageningen

Wageningen 10 km Gebieden met natuurfunctie Natura 2000

Twello Apeldoorn

KRW waterlichamen Water met natuurfunctie

10 km Natuurwater (niveau A) Basiswater (niveau D) Stadswater SWIB Belevingswater (niveau B) Stadswater zonder SWIB (niveau C ) Gebruikswater Voor meer detail is de kaart ook te raadplegen via

Droogvallende watergang

1. INLEIDING | 2. BLAUW OMGEVINGSPROGRAMMA | 3. VAN VISIE NAAR GEBIED | 4. GEBIEDSPROGRAMMA'S 5. ZO HOUDEN WE KOERS | 6. BOP - DOELEN BIJLAGEN

BIJLAGE 3 BEGRIPPENLIJST

Aquathermie Blauwe Motor BOVI2050 BOP Gebiedsprogramma Grondstoffenhub Klimaatbos Klimaatmantel KRW Kringlooplandbouw Nationaal Water Programma

Natuurinclusieve landbouw

Aquathermie is de verzamelnaam voor de winning, opslag en distributie van warmte en /of koude uit riool-, afval-, drink- en oppervlaktewater. De grootste zoetwatervoorraden van Nederland diep onder de grond in het beheergebied. Blauwe Omgevingsvisie 2050 Blauw Omgevingsprogramma, het nieuwe waterbeheerprogramma van Waterschap Vallei en Veluwe. Het juridische instrument van het waterschap om de doelen voor de middellange termijn in vast te leggen. In de gebiedsprogramma's worden de geïntegreerde opgaven voor het gebied geprioriteerd in beeld gebracht. Rwzi waar waterstof, grondstoffen en duurzame energie worden geproduceerd. biobrandstof. Het resterende zuiveringsslib wordt omgevormd tot Bos dat aangeplant wordt om kooldioxide uit de atmosfeer op te slaan. Een klimaatmantel is een zone van multifunctioneel landgebruik, zoals natuur en natuurinclusieve landbouw, die als buffer dient tegen klimaatveranderingen en die de biodiversiteit vergroot. Kaderrichtlijn Water, een Europese richtlijn voor het verhogen van de ecologische waterkwaliteit van oppervlakte- en grondwater. Het sluiten van bodem -plant -dier-mestkringlopen in de landbouw. In het Nationaal Water Programma 2022-2027 schrijft de rijksoverheid op wat de hoofdlijnen, de principes en de richting zijn van het nationale waterbeleid en het beheer van de rijkswateren .

Het Nationaal Waterplan, en het Beheer- en ontwikkelplan voor de rijkswateren worden hier in één programma samengebracht. Een vorm van duurzame landbouw die uitgaat van een veerkrachtig voedsel- én ecosysteem . Deze maakt optimaal gebruik van de natuurlijke omgeving (het 'natuurlijk kapitaal') en integreert die in de bedrijfsvoering.

Nieuwe Waterdenken

Peilbesluit RAS RES Robuust klimaatkanaal

Schaalsprong Sprengenbeek

ROR TEA TEO Zwemwaterrichtlijn

Verbinden van water aan actuele thema's zoals klimaatverandering, de energietransitie, de transitie naar een circulaire economie, biodiversiteit en bovenal een waardevolle , fysieke leefomgeving waar ruimtelijke kwaliteit een belangrijk aandachtspunt is: hoe houden we het leefbaar en mooi. In een peilbesluit stelt het waterschap de gewenste oppervlaktewaterpeilen vast voor het gebied waarvoor het besluit geldt. Regionale Adaptatie Strategie Regionale Energie Strategie Kanaal dat zodanig ingericht en beheerd wordt dat het een zo groot mogelijke bijdrage levert aan het tegengaan van ongewenste effecten van toekomstige klimaatomstandigheden op mens, dier en landschap . Dient als centrale waterbuffer en voor levering in droge tijden . Een snelle en forse stedelijke groei in aantallen en in kwaliteiten , waardoor de stad wezenlijk anders (meer grootstedelijk) gaat functioneren . Sprengen zijn typerende cultuurlandschap selementen van de Veluwe. Sprengen zijn aangelegd door min of meer horizontale geulen te graven in de hellingen van stuwwallen, om op deze wijze het grondwater aan te tappen. Richtlijn Overstromingsrisico's Thermische Energie uit Afvalwater Thermische Energie uit Oppervlaktewater De Europese richtlijn heeft tot doel het behoud, de bescherming en de verbetering van de milieukwaliteit en de bescherming van de gezondheid van de mens, aanvullend op de Kaderrichtlijn Water

< 137

Blauw Omgevingsprogramma 2022-2027

Samen werken aan een duurzame samenleving met water als een ordenend principe, daar zet Waterschap Vallei en Veluwe op in. Hoe? Dat leest u in dit Blauw Omgevingsprogramma (BOP) . Het BOP is het waterbeheerprogramma nieuwe stijl. Met de Blauwe Omgevingsvisie 2050 (BOVI2050), ontwikkeld samen met onze omgevings- en kennispartners, is de stip op de horizon gezet. Met het BOP maken we de BOVI2050 concreet voor de planperiode 2022-2027. waterschap vallei en veluwe

Steenbokstraat 10 postbus 4142 7320 AC Apeldoorn

( 055) 527 29 11 info @ vallei veluwe.nl www.vallei