2025-11-13 Bijlage Programmabegroting 2026_2025-10-07
Tekst van het document
0
0
-6.000
0
75313001 Aanpas. nav NEN inspecties instal.2030 sportp.H'B
0
0
0
0
-5.000
75313002 Verv.2 dug-outs 2030 veld 4 sportp. JvHoek H'Heide
0
0
0
0
-15.400
75313003 Verv. groepenkast verlichting 2030 sportpark Putte
0
0
0
0
-2.500
75313004 Verv.gaashekwerk 2030 softbalveld De Batters Putte
0
0
0
0
-17.700
75313005 Verv.gaashekwerk 2030 honkbalveld De Batters Putte
0
0
0
0
-14.300
75313006 Verv. groepenkast verlichting 2030 sportpark W'Dr.
0
0
0
0
-2.500
-146.900
-215.742
-1.360.519
-250.889
-224.666
Totaal 2. Ruimte
Nut en noodzaak investeringen in begrotingsjaar Programma 2 In overeenstemming met artikel 5, lid 5 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025 beschrijft de programmabegroting nut en noodzaak van de investeringen die betrekking hebben op het begrotingsjaar 2026. Planmatig onderhoud buitensportaccommodaties De gemeenteraad heeft in september 2025 het 'Meerjarenonderhoudsplan buitensportaccommodaties 2025-2028' vastgesteld. Voor de locaties waar voetbal, tennis en honken softbal wordt beoefend, hebben we het kwaliteitsniveau in beeld gebracht en een meerjarige renovatieplanning opgesteld. Voor het jaar 2026 zijn investeringsbudgetten opgenomen voor een totaalbedrag van € 146.900, waaronder het tennispark in Huijbergen (€ 6.000) en Putte (€ 6.000), de voetbalsportparken in Hoogerheide (€ 6.000), Ossendrecht (€ 6.000), Putte (€ 68.800) en Woensdrecht (€ 54.100).
Programmabegroting 2026
39
2.6 Indicatoren Lokale indicatoren Programma 2. Ruimte Met ingang van de programmabegroting 2020 zijn de verplichte BBV-indicatoren aangevuld met een aantal lokale indicatoren. Lokale indicatoren
2021
2022
2023
2024
2025
1. Aantal afgegeven vergunningen voor nieuwbouw- woningen (grondgebonden woningen en appartementen) Hoogerheide
8
34
44
45
9
Huijbergen
4
23
22
2
0
Ossendrecht
8
7
2
4
0
Putte
2
2
1
0
6
5
5
1
1
0
Woensdrecht 2. Uitgifte reststroken en overige gemeentegrond
€ 100.935 € 78.910 € 24.270 € 114.760 € 108.765
Toelichting 1. Aantal nieuwbouwwoningen per kern. Bron: CLO/Squit/handmatige telling op 22 juli 2025. 2. Totaalopbrengst grondverkoop per jaar (reststroken en overige percelen, met uitzondering van bouwkavels); wat 2025 betreft is dit de stand van zaken op 15 juli 2025. Bron: financiële administratie gemeente Woensdrecht.
Verplichte BBV-indicatoren Programma 2. Ruimte In deze paragraaf worden de indicatoren weergegeven die bij Programma 2. Ruimte horen. Deze cijfers worden automatisch opgehaald van www.waarstaatjegemeente.nl en www.woensdrecht.incijfers.nl. Voor verdere verdieping en vergelijking met Nederland, de provincie Noord-Brabant en andere gemeenten verwijzen we u naar deze twee websites. Indien cijfers, jaarschijven of toelichtingen ontbreken, waren deze op het moment van het opstellen van dit document niet beschikbaar. De gemeente Woensdrecht heeft daar geen invloed op. In een volgend document worden deze indicatoren waarschijnlijk geactualiseerd.
40
Programmabegroting 2026
Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen
Bron: Basisregistraties adressen en gebouwen - bewerking ABF Research Gebied
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Woensdrecht
7,6
15,4
23,2
1,8
14,2
14,0
5,4
2,0
6,6
14,0
5,0
10,6
Niet-sporters
Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM Gebied
2012
2016
2020
2022
Woensdrecht
96,2%
97,4%
100,8%
112,8%
Programmabegroting 2026
41
Programma 3. Leefomgeving Inleiding De onderhoudsplannen voor het beheer van de openbare ruimte actualiseren we in samenhang met elkaar. Hierbij is het uitgangspunt dat de huidige kwaliteitsniveaus op alle terreinen in elk geval gehandhaafd blijven en waar mogelijk worden versterkt (zoals bijvoorbeeld bij de speelvoorzieningen het geval is). Haalbare burgerinitiatieven blijven we ondersteunen. Door extremere weersomstandigheden en de inrichtingskenmerken van ons landschap zijn er risico's op verdroging en wateroverlast. Daarom nemen we maatregelen om waar mogelijk water langer vast te houden en waar nodig water sneller af te voeren. We zetten in op maatregelen om de biodiversiteit te bevorderen. Dat doen we onder meer in het kader van ons groenbeheer. Met Waterschap Brabantse Delta, agrariërs en landschapseigenaren maken we ons sterk voor ons landschap waarbij de natuur en de open polders behouden blijven.
Verbonden partijen en samenwerkingspartners Bij de realisatie van doelstellingen en effecten in het programma Leefomgeving zijn de volgende organisaties betrokken: dorpsplatforms, Saver N.V., WVS (Werkvoorzieningsschap), Samenwerken aan water in Midden- en West-Brabant, Water- en klimaatkring West, Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord, Inkoopbureau West-Brabant, Waterschap Brabantse Delta, Waterwinbedrijf Evides, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Defensie, Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO), Namiro, Benegora, Grenspark Kalmthoutse Heide en de provincie Noord-Brabant.
Wat geven we uit aan programma 3. Leefomgeving? Met het vaststellen van de begroting autoriseert de raad de totale baten en de totale lasten per programma. Dit gebeurt op grond van artikel 5.1 van de 'Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025'.
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
2.819.721
1.000.400
3.820.121
3.792.702
3.850.888
3.850.888
3.850.888
Lasten
-8.097.147
-1.184.805
-9.281.952
-9.160.241
-9.074.153
-8.990.683
-8.861.985
Saldo
-5.277.426
-184.405
-5.461.831
-5.367.539
-5.223.265
-5.139.795
-5.011.097
42
Programmabegroting 2026
3.1 Landschap en natuur Wat willen we bereiken? We dragen actief bij aan het herstel van de biodiversiteit. Wat gaan we daarvoor doen? •
We passen actief maatregelen toe om hogere ecologische natuurwaarden te bereiken, die passen bij de locatie en maatschappelijk acceptabel zijn.
•
We realiseren daar waar mogelijk biodiverse landschappen door meer en verschillende beplanting toe te passen.
•
We wijzen gebiedseigenaren actief op de ‘Stimuleringsregeling Landschap’ om landschap en natuur in het buitengebied te versterken.
Wat willen we bereiken? We pakken de droogteproblematiek, natuurherstel en de landbouwtransitie aan. Wat gaan we daarvoor doen? •
We participeren in de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak (GGA) Brabantse Wal waarbij we samen met gebiedspartners inzetten op meekoppelkansen.
•
We verkennen kansen om water beter vast te houden en te infiltreren door samenwerking in de werkgroep Brabantse Wal, het uitvoeren van projecten (zoals Het Eiland) en kleinschalige buffer- en infiltratieprojecten (zoals het stuwen van de Kooisloot).
Wat geven we uit aan 3.1 Landschap en natuur? Het merendeel van de baten en lasten die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden verantwoord op product 3.3 Beheer openbaar gebied en 5.8 Overhead.
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
0
50.000
50.000
0
0
0
0
Lasten
-3.592
-101.534
-105.126
-43.948
-27.023
-27.082
-27.119
Saldo
-3.592
-51.534
-55.126
-43.948
-27.023
-27.082
-27.119
Programmabegroting 2026
43
3.2 Milieu en duurzaamheid Wat willen we bereiken? We stimuleren het verduurzamen van de woningvoorraad. Wat gaan we daarvoor doen? •
We voeren ons lokale isolatieprogramma uit.
•
We informeren inwoners over mogelijkheden om hun woning te verduurzamen.
•
We ondernemen samen met de Energiecoöperatie Woensdrecht acties die gericht zijn op het verduurzamen van de woningvoorraad.
Wat willen we bereiken? We ontwikkelen beleid en zetten instrumenten in die op de energietransitie zijn gericht. Wat gaan we daarvoor doen? •
We stellen met de Regionale Energiestrategie (RES) een gebiedsgerichte aanpak op en geven verder invulling aan het Regionaal Programma Energievoorziening (RPE).
•
We ronden diverse haalbaarheidsstudies af in voorbereiding op en werken aan het opstellen van een warmteprogramma.
•
We voeren onderzoek uit in het kader van een soortenmanagementplan (SMP).
Wat willen we bereiken? We ondersteunen de verduurzaming van bedrijven. Wat gaan we daarvoor doen? •
We zetten samen met onder meer Defensie en Business Park Aviolanda in op de mogelijkheden voor waterstof en een energiehub.
•
We maken samen met ondernemers een plan voor de verduurzaming van onze grote bedrijventerreinen.
Wat geven we uit aan 3.2 Milieu en duurzaamheid? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
12.500
908.106
920.606
894.870
920.606
920.606
920.606
Lasten
-461.251
-527.420
-988.671
-977.214
-1.031.705
-1.047.983
-941.819
Saldo
-448.751
380.686
-68.065
-82.344
-111.099
-127.377
-21.213
44
Programmabegroting 2026
3.3 Beheer openbaar gebied Wat willen we bereiken? We bieden onze inwoners een schone, veilige, groene, klimaatrobuuste en toekomstbestendige leefomgeving Wat gaan we daarvoor doen? •
We onderhouden het groenbestand op de met de gemeenteraad afgesproken niveaus (A, B en C).
•
We zorgen ervoor dat wegen op het gewenste niveau blijven. Dit doen wij in afstemming met externe partners die ook werkzaam zijn in de openbare ruimte.
•
We verduurzamen het openbare verlichtingsnetwerk verder. Waar nodig breiden we dit netwerk uit.
Wat geven we uit aan 3.3 Beheer openbaar gebied? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
2.531.740
0
2.531.740
2.626.687
2.626.687
2.626.687
2.626.687
Lasten
-5.821.176
-50.543
-5.871.719
-6.338.021
-6.229.390
-6.116.535
-6.109.903
Saldo
-3.289.436
-50.543
-3.339.979
-3.711.334
-3.602.703
-3.489.848
-3.483.216
Programmabegroting 2026
45
3.4 Verkeer en vervoer Wat willen we bereiken? Het faciliteren van de overgang naar duurzame mobiliteit in de openbare ruimte. Wat gaan we daarvoor doen? •
We stellen een gemeentelijke plankaart vast met openbare laadpalen. De laadinfrastructuur breiden we uit.
Wat willen we bereiken? De uitvoering van het nog vast te stellen mobiliteitsplan (2026–2029). Wat gaan we daarvoor doen? •
We nemen maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren waar nodig.
•
We experimenteren met de inzet van tijdelijke verkeersmaatregelen (zoals snelheidsdisplays) om het gedrag van weggebruikers te beïnvloeden op locaties waar dat nodig is.
Wat willen we bereiken? Het verbeteren van de fietsverbindingen in en buiten de regio. Wat gaan we daarvoor doen? •
We zetten verdere stappen in de komst van een snelfietsroute tussen Bergen op Zoom en België.
Wat geven we uit aan 3.4 Verkeer en vervoer? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
24.369
88.042
112.411
24.398
24.398
24.398
24.398
Lasten
-712.637
-79.595
-792.232
-709.036
-715.140
-730.133
-716.681
Saldo
-688.268
8.447
-679.821
-684.638
-690.742
-705.735
-692.283
Baten
46
Programmabegroting 2026
3.5 Monumenten en cultuur Wat willen we bereiken? We beschermen en behouden het cultuurhistorisch erfgoed. Wat gaan we daarvoor doen? •
We wijzen nieuwe gemeentelijke monumenten aan. Daarnaast onderhouden wij contacten met organisaties om initiatieven voor nieuwe voordrachten voor gemeentelijke monumenten te bespreken.
•
We maken het erfgoed zichtbaar en toegankelijk op basis van het erfgoedbeleid en leveren een bijdrage aan de Open Monumentendagen.
•
We besteden meer aandacht aan ons immateriële cultureel erfgoed en lokale verhaallijnen (zoals prinses Paulientje en zuster Marie Adolphine)
Wat geven we uit aan 3.5 Monumenten en cultuur? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
43.000
0
43.000
43.000
43.000
43.000
43.000
Lasten
-80.378
-216.846
-297.224
-83.062
-83.765
-83.881
-83.956
Saldo
-37.378
-216.846
-254.224
-40.062
-40.765
-40.881
-40.956
Programmabegroting 2026
47
3.6 Burger- en overheidsparticipatie Wat willen we bereiken? We versterken de samenwerking tussen de gemeente en onze inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? •
We bespreken en prioriteren samen met de inwoners de thema's uit de lokale en regionale ontwikkelingen.
•
We blijven investeren in lokale samenwerking.
Wat willen we bereiken? We bewaken de kwaliteit van de burgerinitiatieven. Wat gaan we daarvoor doen? •
We stemmen af op leefbaarheid, sociale samenhang en ruimtelijke kwaliteit.
•
We evalueren effecten en koppelen terug via de netwerken.
•
We monitoren participatie en verbeteren gericht.
Wat geven we uit aan 3.6 Burger en overheidsparticipatie? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
13.396
559
13.955
0
0
0
0
Lasten
-83.158
-15.211
-98.369
-87.425
-88.380
-88.573
-86.741
Saldo
-69.762
-14.652
-84.414
-87.425
-88.380
-88.573
-86.741
48
Programmabegroting 2026
3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties Wat willen we bereiken? We voeren duurzaamheidsmaatregelen uit volgens de nota ‘verduurzamen van gemeentelijk vastgoed’. Wat gaan we daarvoor doen? •
We streven ernaar het gemeentelijk vastgoed energieneutraal - en waar mogelijk gasloos - te krijgen.
Wat willen we bereiken? We beheren en onderhouden gemeentelijk vastgoed op het conditieniveau zoals vastgelegd in het meerjarenonderhoudsplan gebouwenbeheer 2026-2029. Wat gaan we daarvoor doen? •
De gebruikers van gemeentelijk vastgoed gaan verantwoordelijkheid voor onderhoud dragen.
•
We maken een kwaliteitsslag om het bestaande vastgoed aan de hedendaagse eisen te laten voldoen.
Wat geven we uit aan 3.7 Gemeentelijke gebouwen en accommodaties? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
194.716
-46.307
148.409
203.747
236.197
236.197
236.197
Lasten
-934.955
-193.656
-1.128.611
-921.535
-898.750
-896.496
-895.766
Saldo
-740.239
-239.963
-980.202
-717.788
-662.553
-660.299
-659.569
Programmabegroting 2026
49
3.8 Nieuwe investeringen Investeringen programma 3. Leefomgeving Voor dit programma voorziet het college voor de komende jaren de volgende investeringen. Met het vaststellen van de financiële positie bij de begrotingsbehandeling autoriseert de gemeenteraad uitsluitend de nieuwe investeringen van het komende begrotingsjaar. Verder kan de gemeenteraad aangeven van welke nieuwe investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen (artikel 5.2 'Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025'). Meerjarig investeringsschema Programma 3 Bedragen in €
Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030
3. Leefomgeving 70152603 Zonnepanelen 2026 scouting Ossendrecht
-20.764
0
0
0
0
70152604 WTB installatie 2026 scouting Ossendrecht
-15.972
0
0
0
0
70152605 Dakisolatie 2026 scouting Ossendrecht
-175.692
0
0
0
0
70152606 Zonnepanelen 2026 MFC De Kloek Huijbergen
-124.914
0
0
0
0
70152607 WTB installatie 2026 MFC De Kloek
-226.190
0
0
0
0
70152608 Dakisolatie 2026 MFC De Kloek Huijbergen
-192.511
0
0
0
0
70153004 Aanleg zonnepanelen 2030 bedrijfsgeb. team Wijk&D
0
0
0
0
-82.315
70153005 Àanleg WTB-installatie 2030 bedrijfsgeb.team W&D
0
0
0
0
-82.315
70159200 Uitvoeringsprogramma gebouwenbeheer 2026
-488.402
0
0
0
0
70159300 Uitvoeringsprogramma gebouwenbeheer 2027
0
-252.764
0
0
0
70159400 Uitvoeringsprogramma gebouwenbeheer 2028
0
0
-361.024
0
0
70159500 Uitvoeringsprogramma gebouwenbeheer 2029
0
0
0
-221.891
0
70159600 Uitvoeringsprogramma gebouwenbeheer 2030
0
0
0
0
-362.883
-300.000
0
0
0
0
72102601 Rec. Kapuc.str. Wilhelm.str, Kartuiz.st Leempad 27
0
-300.000
0
0
0
72102701 Reconstructie Montgomerystraat Huijbergen 2024
0
0
0
0
0
72102702 Herinrichting Antwerpsestraat Putte 2027
0
-450.000
0
0
0
72102501 Reconstructie Prinsessenwijk Putte 2026
72103000 Renovatie openbare verlichting 2026
-264.750
0
0
0
0
72103100 Renovatie openbare verlichting 2027
0
-259.500
0
0
0
72103200 Renovatie openbare verlichting 2028
0
0
-300.000
0
0
72103300 Renovatie openbare verlichting 2029
0
0
0
-237.750
0
72103700 Renovatie openbare verlichting 2030
0
0
0
0
-240.750
72105200 Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2026
-1.047.000
0
0
0
0
72105300 Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2027
0
-1.047.000
0
0
0
72105400 Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2028
0
0
-1.047.000
0
0
72105500 Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2029
0
0
0
-1.047.000
0
72105600 Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2030
0
0
0
0
-1.047.000
72112601 Verkeersk.maatregelen Groene Papegaai-Postbaan H'h
-125.000
0
0
0
0
72402501 Reconstructie kunstwerk De Blaffert O'dr 2026
-900.000
0
0
0
0
75800005 Vervang./aanschaf speelvoorzieningen en -locaties
-125.000
-125.000
0
0
0
77228300 Uitvoeringsprogramma rioolbeheer 2026
-736.600
0
0
0
0
77228400 Uitvoeringsprogramma rioolbeheer 2027
0
-675.800
0
0
0
77228500 Uitvoeringsprogramma rioolbeheer 2028
0
0
-2.533.000
0
0
77228600 Uitvoeringsprogramma rioolbeheer 2029
0
0
0
-2.533.000
0
77228800 Vervangen riolering Antwerpsestraat Putte 2027
0
-1.050.000
0
0
0
77228900 Uitvoeringsprogramma rioolbeheer 2030
0
0
0
0
-2.533.000
-4.742.795
-4.160.064
-4.241.024
-4.039.641
-4.348.263
Totaal 3. Leefomgeving
50
Programmabegroting 2026
Nut en noodzaak investeringen in begrotingsjaar Programma 3 In overeenstemming met artikel 5, lid 5 van de 'Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025' beschrijft de programmabegroting nut en noodzaak van de investeringen die betrekking hebben op het begrotingsjaar 2026. Verduurzamen gemeentelijk vastgoed 2026 De gemeenteraad heeft in november 2023 de nota ’Verduurzamen van gemeentelijk vastgoed 20242030 - Multifunctionele centra en verenigingsgebouwen' vastgesteld. In de nota staat beschreven hoe de gemeente de multifunctionele centra en verenigingsgebouwen energieneutraal maakt (nulop-de-meter). In de nota is een investeringsbudget van € 212.428 respectievelijk € 543.615 opgenomen voor het verduurzamen van het scoutinggebouw in Ossendrecht en MFC De Kloek in Huijbergen. Uitvoeringsprogramma gebouwenbeheer 2026 In december 2021 is het ‘Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) gebouwenbeheer 2022-2025’ vastgesteld. In het MJOP is voor het jaar 2026 oorspronkelijk een investeringsbudget van € 513.731 opgenomen. Op basis van besluitvorming door de raad is het investeringsbudget bijgesteld naar € 488.402. Wegreconstructies 2026 De komende jaren zijn wegreconstructies gepland voor een totaalbedrag van € 1.050.000. Voor 2026 betreft het de Prinsessenwijk in Putte.
De Antwerpsestraat in Putte, de Kapucijnenstraat in Ossendrecht, de Kartuizersstraat in Ossendrecht, het Leempad (gedeelte) in Ossendrecht en de Wilhelmietenstraat in Huijbergen volgen in 2027. De reconstructies worden uitgevoerd in combinatie met de vervanging van de riolering. De middelen voor de vervanging van de riolering zijn opgenomen in het Gemeentelijk Waterprogramma (GWP). Renovatie openbare verlichting 2026 In november 2023 is het ‘Beleids- en beheerplan openbare verlichting 2024-2027’ vastgesteld. Conform het plan is voor 2026 een investeringsbudget van € 264.750 in de programmabegroting opgenomen. Uitvoeringsprogramma wegbeheer 2026 In november 2013 is het ‘Beleidsplan wegen 2024-2027’ vastgesteld. Conform het plan is voor 2026 een investeringsbudget van € 1.047.000 in de programmabegroting opgenomen. Verkeerskundige maatregelen Groene Papegaai / Postbaan Hoogerheide Met het oog op de komst van het themapark De Tovertuin worden verkeerskundige maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid te bevorderen. Reconstructie waterreguleringswerk ‘de Blaffert’ in Ossendrecht 2026 Het waterreguleringswerk ‘de Blaffert’ in Ossendrecht is in slechte staat. Herstel is noodzakelijk. Voor de deze werkzaamheden is een investeringsbudget van € 900.000 in de programmabegroting opgenomen.
Programmabegroting 2026
51
Aanschaf en vervanging speelvoorzieningen 2026 In juni 2025 is het ’Beleid- en Beheerplan Speelvoorzieningen 2026-2029’ vastgesteld. De raad heeft een startkrediet van € 250.000 beschikbaar gesteld voor de aanschaf en vervanging van speelvoorzieningen. Het startkrediet is verdeeld over de jaren 2026 (€ 125.000) en 2027 (€ 125.000). Afhankelijk van hoe snel de middelen worden benut zal te zijner tijd een nieuw verzoek voor aanvullend budget aan de raad worden voorgelegd. De raad heeft bij amendement € 100.000 gevoteerd voor de omheining van speeltuinen. Uitvoeringsprogramma rioolbeheer 2026 In november 2023 is het ‘Gemeentelijk Waterprogramma Woensdrecht 2024-2027’ vastgesteld. Conform het plan is voor 2026 een investeringsbudget van € 736.600 in de programmabegroting opgenomen. De vervanging van de riolering van de Antwerpsestraat in Putte (2027) is in tijd naar voren gehaald in verband met de geplande reconstructie en herinrichting in 2027. Voor de riolering van de Antwerpsestraat is een budget van € 1.050.000 (2027) in de programmabegroting opgenomen.
52
Programmabegroting 2026
3.9 Indicatoren Lokale indicatoren Programma 3. Ruimte Voor programma 3 bestaan er geen verplichte BBV-indicatoren (meer). Met ingang van de programmabegroting 2020 zijn de verplichte BBV-indicatoren aangevuld met een aantal lokale indicatoren. Burgerinitiatieven openbaar gebied Burgerinitiatieven openbaar gebied
2020
2021
2022
2023
2024
17
15
26
39
36
Totaal aantal Totaal bedrag
€ 22.127 € 53.250 € 23.570 € 25.569 € 17.979
Het betreft hier de burgerinitiatieven die uit het bijbehorende budget zijn bekostigd. Initiatieven worden vaak ook uit andere budgetten betaald.
Klimaatmitigatie Energie 1. NIP: Aantal verstrekte subsidies 2. Energielabels: percentage woningen met minimaal label B 3. Opwek: Aantal duurzaam opgewekte GWh (RES) Circulair 4. Restafval: Aantal kg restafval per inwoner 5. Afval: Aantal kg afval per inwoner 6. Inkoop: Toepassen van de R-ladder in onze inkopen en aanbestedingen Mobiliteit 7. CO2: CO2-uitstoot Verkeer in kiloton Onderwerp Nr. Thema
Realisatie / Doel
Indicator
2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030
1
Energie NIP
-
2
Energie Energielabels woningen
3
Energie Opwek
-
195
779 779
38%
50%
100%
60
206 159
159
4 Circulair Restafval
128 125
116 111
93
5 Circulair Afval
686 657
610 587
493
114
90
6 Circulair Inkoop* 7 Mobiliteit CO2
138
Programmabegroting 2026
53
Toelichting Voor het thema duurzaamheid zijn we van plan om komend jaar een duurzaamheidsmonitor te ontwikkelen. Hierin zullen we de ontwikkelingen rondom de doelen in de duurzaamheidsvisie uitgebreider inzichtelijk maken. We stellen echter voor om daar in elk geval bovenstaande indicatoren in op te nemen om de komende jaren te kunnen volgen. Deze indicatoren zijn afgeleid uit de duurzaamheidsvisie. *) Inkoop: we onderzoeken nader hoe we dit inzichtelijk kunnen maken en kunnen monitoren. Legenda Kleurstelling Arceringskleur Betekenis
Tekstkleur Betekenis
Geel
Gerealiseerd
Zwart
Doelstelling
Grijs
Niet bekend
Groen
Gehaald
Geen
Nog niet bekend
54
Programmabegroting 2026
Programma 4. Economie Inleiding De ligging van Woensdrecht tussen de havens van Antwerpen, Moerdijk en Rotterdam is ideaal. Dankzij deze strategische ligging zijn we een aantrekkelijk voor bedrijven en gunstig gelegen voor logistieke activiteiten. Grote werkgevers - in het bijzonder in de luchtvaartsector en vliegtuigonderhoud - en een sterk midden- en kleinbedrijf zijn onmisbaar voor de lokale arbeidsmarkt en leefbare dorpen. Samenwerking met regionale partners zoals Regio West-Brabant, REWIN en ondernemers in België versterkt de economische positie van Woensdrecht in WestBrabant. We zetten in op de volgende doelen: het versterken van netwerken met ondernemers en het bevorderen van samenwerking, zodat we gezamenlijk kunnen bouwen aan een sterke en veerkrachtige lokale economie. Samen met ondernemers en inwoners geven we uitvoering aan de economische visie door een uitvoeringsagenda op te stellen die richting geeft aan de gewenste ontwikkelingen. Daarnaast stimuleren we verbindingen tussen overheid, onderwijs en ondernemers ook wel bekend als een triple helix-samenwerking - om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar aan te laten sluiten.
Tot slot werken we samen met partners in de regio op diverse beleidsterreinen, zoals natuur en landschap, recreatie, toerisme en economie, met als doel afstemming van belangen, krachtenbundeling en het vergroten van kansen om ontwikkelingen mogelijk te maken.
Verbonden partijen en samenwerkingspartners Bij de realisatie van doelstellingen en effecten in het programma Economie zijn de volgende organisaties betrokken: Business Park Aviolanda, Regio West-Brabant, N.V. REWIN, Saver N.V., ondernemers in het midden- en kleinbedrijf, bedrijven, ondernemersverenigingen en Bedrijventerreinverenigingen, Vliegbasis Woensdrecht, werkgeversorganisatie VNO-NCW.
Wat geven we uit aan programma 4. Economie? Met het vaststellen van de begroting autoriseert de raad de totale baten en de totale lasten per programma. Dit gebeurt op grond van artikel 5.1 van de 'Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025'.
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
3.320.095
60.708
3.380.803
3.539.035
3.539.035
3.539.035
3.531.830
Lasten
-2.979.555
-106.064
-3.085.619
-3.258.605
-3.237.527
-3.238.057
-3.238.386
Saldo
340.540
-45.356
295.184
280.430
301.508
300.978
293.444
Programmabegroting 2026
55
4.1 Werkgelegenheid Wat willen we bereiken? We versterken het economisch klimaat en de arbeidsmarkt. Wat gaan we daarvoor doen? •
We voeren actiepunten uit die zijn opgenomen in de uitvoeringsagenda 'Economie, Recreatie & Toerisme'.
•
We dragen de economische samenwerking op de Brabantse Wal en binnen de stedelijke regio uit en geven die verder vorm. De focus ligt op de drie pijlers biobased, innovatief en circulair.
Wat geven we uit aan 4.1 Werkgelegenheid? Bedragen in € Lasten
56
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-69.317
-34.819
-104.136
-133.164
-98.220
-98.434
-98.569
Programmabegroting 2026
4.2 Middenstand en winkelgebieden Wat willen we bereiken? Samen met onze ondernemersverenigingen blijven we inzetten op een zo aantrekkelijk en divers mogelijk winkelaanbod in de dorpen. Wat gaan we daarvoor doen? •
We voeren de nieuwe economische visie uit op basis van de uitvoeringsagenda 'Economie, Recreatie & Toerisme'. Daarmee geven we richting aan ons middenstands- en winkelgebiedenbeleid.
•
We hebben actief contact met ondernemersverenigingen in gesprekken en door het versturen van nieuwsbrieven.
Wat geven we uit aan 4.2 Middenstand en winkelgebieden? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
22.000
0
22.000
22.000
22.000
22.000
22.000
Lasten
-85.251
10.400
-74.851
-71.825
-84.922
-85.109
-85.225
Saldo
-63.251
10.400
-52.851
-49.825
-62.922
-63.109
-63.225
Programmabegroting 2026
57
4.3 Bedrijventerreinen Wat willen we bereiken? Bedrijvigheid behouden, uitbreiden en duurzaam versterken. Wat gaan we daarvoor doen? •
We nemen deel aan de specifieke uitkeringsregeling (SPUK) voor de verduurzaming van bedrijventerreinen.
•
We werken - voor wat betreft de programmering - samen met de gemeenten Bergen op Zoom en Steenbergen aan het strategisch regionaal bedrijventerrein Reinierpolder in Steenbergen.
Wat willen we bereiken? Businesspark Aviolanda en de luchtmacht ontwikkelen tot een gezamenlijke campus. Wat gaan we daarvoor doen? •
We nemen deel aan werkgroepen.
•
We nemen maatregelen op het gebied van huisvesting en bereikbaarheid.
•
We ondersteunen het businessplan van Business Park Aviolanda door investeringsopgaven in de regionale investeringsagenda mee te nemen.
Wat geven we uit aan 4.3 Bedrijventerreinen? De baten en lasten, die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden verantwoord binnen product 3.4 Verkeer en vervoer en product 3.3 Beheer openbaar gebied op basis van de vastgestelde kostensoort/kostenplaatsstructuur.
58
Programmabegroting 2026
4.4 Afvalinzameling Wat willen we bereiken? Voldoen aan de doelstellingen in het beleidsprogramma Van Afval Naar Grondstof (VANG), waarbij het aandeel restafval binnen de totale afvalstroom zoveel mogelijk wordt verlaagd. Wat gaan we daarvoor doen? •
We monitoren de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de dienstverlening en inzamelfaciliteiten zodat inwoners hun afval effectiever kunnen scheiden.
•
We informeren inwoners actief en verkennen educatieve mogelijkheden om (jonge) inwoners te motiveren om afval beter te scheiden. Dat doen we onder andere door deelname aan het ‘Zero Waste Festival 2026’.
•
We realiseren inzamelvoorzieningen voor groente-, fruit- en tuinafval (GFT) voor hoogbouwen appartementenlocaties.
Wat willen we bereiken? Afvalinzameling- en verwerking is 100% kostendekkend waarbij de gebruiker betaalt. Wat gaan we daarvoor doen? •
We nemen maatregelen waardoor de gebruiker betaalt en proberen kostenverhoging voor inwoners te beperken tot indexatie door inflatie.
•
We actualiseren de afvalstoffenverordening en het uitvoeringsbesluit van de afvalstoffenverordening.
Wat geven we uit aan 4.4 Afvalinzameling? Onderstaande tabel laat voor de meerjarenraming een overschot op het product Afvalinzameling zien. Om de tarieven te bepalen moet echter ook nog rekening worden gehouden met de kosten voor kwijtschelding die begroot zijn onder het product 1.3 Werk en inkomen in programma 1 Sociaal Domein en de omzetbelasting. De omzetbelasting wordt voor afval niet geraamd in de begroting maar wordt voor het bepalen van de tarieven van de afvalstoffenheffing en hun kostendekkendheid wel als last meegenomen. Voor het totaaloverzicht verwijzen wij u naar de paragraaf Lokale heffingen, onderwerp ‘afvalstoffenheffing’.
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
3.298.095
60.708
3.358.803
3.517.035
3.517.035
3.517.035
3.509.830
Lasten
-2.824.987
-52.478
-2.877.465
-2.996.019
-2.996.019
-2.996.019
-2.996.019
Saldo
473.108
8.230
481.338
521.016
521.016
521.016
513.811
Programmabegroting 2026
59
4.5 Aviolanda Wat willen we bereiken? We faciliteren een gunstig onderwijsklimaat voor studenten. Wat gaan we daarvoor doen? •
We beheren de studentenhuisvesting bij de Volksabdij in Ossendrecht.
Wat geven we uit aan 4.5 Aviolanda? Bedragen in € Lasten
60
Primaire Begroting 2025 0
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-29.167
-29.167
-57.597
-58.366
-58.495
-58.573
Programmabegroting 2026
4.6 Nieuwe investeringen Voor dit programma zijn in de periode 2026-2029 geen nieuwe investeringen voorzien.
Programmabegroting 2026
61
4.7 Indicatoren Lokale indicatoren Programma 4. Economie Met ingang van de programmabegroting 2020 zijn de verplichte BBV-indicatoren aangevuld met een aantal lokale indicatoren. Lokale indicatoren
2021
2022
2023
2024
2025
1. Gemiddeld aantal aanbiedingen grijze container 140 liter
9,3
9
8,3
8,99
-
240 liter
12
11,7
10,5
11,36
-
2. Kostendekkendheid afvalinzameling
101% 107,5% 106,7% 107,6% 100%
3. Hoeveelheid ingezameld afval bij de milieustraat 6.757 6.219
6.057
6.648 6.250
Toelichting 1. Gemiddeld aantal aangeboden containers voor restafval (grijze containers) per huishouden per jaar. Bron: Saver. 2. De mate van kostendekkendheid weerspiegelt de mate waarin de gemeente voldoet aan de opgave om kosten en opbrengsten van afvalverwerking in evenwicht te houden. Bron: financiële administratie gemeente Woensdrecht. 3. Hoeveelheid ingezameld afval (x 1.000 kg) per jaar. Bron: Saver N.V. De hoeveelheid afval van het jaar 2025 betreft de raming zoals opgenomen in de Programmabegroting 2025. Bron: financiële administratie gemeente Woensdrecht. 4. Zie voor aantallen kg per inwoner de indicatoren van Programma 3. Deze indicatoren vloeien voort uit de Duurzaamheidsvisie en staan daarom gebundeld in Programma 3.
Verplichte BBV indicatoren Programma 4 Economie In deze paragraaf worden de indicatoren weergegeven die bij Programma 4. Economie horen. Deze cijfers worden automatisch opgehaald van www.waarstaatjegemeente.nl en www.woensdrecht.incijfers.nl. Voor verdere verdieping en vergelijking met Nederland, de provincie Noord-Brabant en andere gemeenten verwijzen we u naar deze twee websites. Indien cijfers, jaarschijven of toelichtingen ontbreken, waren deze op het moment van het opstellen van dit document niet beschikbaar. De gemeente Woensdrecht heeft daar geen invloed op. In een volgend document worden deze indicatoren waarschijnlijk geactualiseerd.
62
Programmabegroting 2026
Omvang huishoudelijk restafval in kg. per inwoner
Bron: CBS - Huishoudelijk afval Gebied
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Woensdrecht
302
292
286
290
264
280
270
252
250
Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
Bron: berekening Gebied
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Woensdrecht
2,2%
2,2%
2,4%
3,2%
3,8%
5,0%
6,0%
6,4%
9,6%
14,4%
56,8%
94,4%
90,6%
Programmabegroting 2026
63
Banen per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
Bron: CBS Bevolkingsstatistiek / LISA - bewerking ABF Research Gebied
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Woensdrecht
1.349
1.373
1.383
1.409
1.391
1.376
1.384
1.395
1.368
1.379
1.371
1.354
1.342
1.342
Vestigingen (van bedrijven) per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar
Bron: LISA Gebied
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Woensdrecht
192
204
210
214
218
224
232
240
243
253
266
280
288
305
64
Programmabegroting 2026
Netto arbeidsparticipatie in % van de (potentiële) beroepsbevolking
Bron: CBS - Arbeidsdeelname (gemeente) Gebied
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Woensdrecht
128,8%
128,4%
130,4%
132,4%
134,4%
134,8%
135,8%
138,8%
139,6%
140,8%
Functiemenging in %
Bron: CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research Gebied
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Woensdrecht
99,8%
98,4%
98,6%
98,6%
97,2%
97,4%
96,8%
96,2%
95,8%
95,6%
Programmabegroting 2026
65
Werkloze jongeren 16-22 jaar in %
Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Woensdrecht
2,0%
2,0%
4,0%
2,0%
2,0%
2,0%
4,0%
2,0%
2,0%
2,0%
66
Programmabegroting 2026
Programma 5. Bestuurskracht Inleiding Vanuit haar dienstverlenende rol aan de samenleving en als partner in andere maatschappelijke opgaven, blijft het boeken van tastbare resultaten in maatschappelijke vraagstukken de belangrijkste opgave voor gemeenten. Deze opgave wordt echter al lang niet meer alleen door de gemeente bepaald. Opgaven worden bepaald in nauw contact met de omgeving. Digitalisering en veranderende wetgeving hebben hun invloed op de inhoud en uitvoering van deze opgaven. We zien dat we met veel uitdagingen te maken hebben: invoering van de Omgevingswet, stikstofcrisis, woningbouwopgave, opvang van vluchtelingen, huisvesting van asielzoekers en statushouders, krapte op de arbeidsmarkt, toenemende vraag binnen het sociaal domein, snelheid van informatie (sociale media), klimaat, duurzaamheid en energietransitie. Het zijn allemaal vraagstukken die naast de lokale ambities - die hier veelal op aansluiten - veel van de politiek, het bestuur en van de ambtelijke organisatie vragen. De opgaven waar wij voor staan vragen om meer flexibiliteit en wendbaarheid om adequaat te kunnen inspelen op onze snel veranderende omgeving. Het nastreven van die wendbaarheid staat centraal in programma 5, Bestuurskracht. Vanuit dit programma worden de randvoorwaarden gecreëerd waarbinnen college en organisatie kunnen voldoen aan de eisen van deze tijd.
Verbonden partijen en samenwerkingspartners Bij de realisatie van het programma Bestuurskracht zijn de volgende organisaties betrokken: GGD, Politie, buurtpreventie, WijZijn, Regio West-Brabant (RWB), Omgevingsdienst Midden- en WestBrabant (OMWB), Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (VRMWB), Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB), N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), Karel. (Stichting Inkoopbureau West-Brabant), het West-Brabants Archief (WBA), Equalit, Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Zeeland West-Brabant. Wat geven we uit aan programma 5. Bestuurskracht? Met het vaststellen van de begroting autoriseert de raad de totale baten en de totale lasten per programma. Dit gebeurt op grond van artikel 5.1 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025. Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
BegrotingsBegroting 2025 wijzigingen 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
49.765.009
9.465.281
59.230.290
59.517.405
54.651.366
51.772.173
52.528.646
Lasten
-16.411.910
-6.128.330
-22.540.240
-23.911.723
-18.353.006
-16.612.651
-16.701.995
Saldo
33.353.099
3.336.951
36.690.050
35.605.682
36.298.360
35.159.522
35.826.651
Onttrekkingen
1.602.220
4.044.977
5.647.197
1.419.437
1.679.156
972.891
688.290
Stortingen
-1.898.444
-1.371.627
-3.270.071
-1.644.549
-874.601
-272.101
-180.101
Mutaties reserves
-296.224
2.673.350
2.377.126
-225.112
804.555
700.790
508.189
Resultaat
33.056.875
6.010.301
39.067.176
35.380.570
37.102.915
35.860.312
36.334.840
Programmabegroting 2026
67
5.1 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? We bieden inwoners een veilige leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? •
We bereiden ons voor op langdurige crisissituaties die voor onze inwoners kunnen ontstaan. Dit doen we door steunpunten in te richten, lokale netwerken te betrekken, kwetsbare doelgroepen te benaderen en in te zetten op risico- en crisiscommunicatie.
•
We verbeteren de operationele gereedheid bij natuurbranden. Dit doen we door te investeren in bereik- en berijdbaarheid van natuurgebieden, in het bijzonder rondom geboorde bluswaterputten.
Wat willen we bereiken? We voorkomen zoveel mogelijk dat (georganiseerde) criminaliteit de openbare (rechts)orde aantast. Wat gaan we daarvoor doen? •
We voeren gezamenlijke acties uit met veiligheidspartners zoals de politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst en het RIEC om ondermijning en andere vormen van criminaliteit tegen te gaan.
•
We versterken de weerbaarheid van zowel onze inwoners als de gemeentelijke organisatie tegen ondermijning door onder andere voorlichting en goede samenwerking met de veiligheidspartners.
Wat geven we uit aan 5.1 Openbare orde en Veiligheid? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
24.895
0
24.895
24.895
24.895
24.895
24.895
Lasten
-2.021.473
-84.353
-2.105.826
-2.122.665
-2.185.887
-2.243.526
-2.316.804
Saldo
-1.996.578
-84.353
-2.080.931
-2.097.770
-2.160.992
-2.218.631
-2.291.909
68
Programmabegroting 2026
5.2 Handhaving Wat willen we bereiken? We voeren de wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) uit samen met onze partners en conform de actuele kwaliteitscriteria. Wat gaan we daarvoor doen? •
We passen voortdurend de werkprocessen en werkwijze aan op de doorontwikkeling van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb).
•
We stellen het VTH-uitvoeringsprogramma op.
Wat willen we bereiken? We voeren toezicht en handhaving uit volgens het uitvoeringsprogramma. Indien de dynamiek van de omgeving daarom vraagt, passen we het uitvoeringsprogramma aan. Wat gaan we daarvoor doen? •
We voeren risico-gestuurd toezicht uit, waarbij naleving van regels centraal staat en overtredingen in een vroeg stadium worden voorkomen.
•
We voeren gerichte handhaving uit bij moedwillige of herhaalde overtredingen, waarbij bestuursrechtelijke en/of strafrechtelijke middelen worden ingezet.
•
We spelen in op actuele ontwikkelingen, signalen uit de omgeving en incidenten.
Wat geven we uit aan 5.2 Handhaving? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
17.301
0
17.301
16.450
16.450
16.450
16.450
Lasten
-290.785
-56.613
-347.398
-304.372
-312.052
-307.729
-318.867
Saldo
-273.484
-56.613
-330.097
-287.922
-295.602
-291.279
-302.417
Programmabegroting 2026
69
5.3 Dienstverlening en burgerzaken Wat willen we bereiken? Ons dienstverleningsproces sluit aan op het gastvrijheidsprogramma ‘Welkom in Woensdrecht’, waarbij we de gebruikerservaring versterken en contactmomenten uitbreiden. Wat gaan we daarvoor doen? •
We starten met de gefaseerde uitvoering van een kanaalstrategie voor contacten met inwoners. We introduceren bijvoorbeeld een chatbot en we sturen op kanaalgebruik.
•
We ontwikkelen een klantreis over dienstverlening van de gemeente met samenwerkende partners.
•
Medewerkers van het klantcontactcentrum begeleiden inwoners naar passende digitale kanalen en zorgen er op die manier voor dat de dienstverlening efficiënter en gebruiksvriendelijker wordt.
Wat geven we uit aan 5.3 Dienstverlening en burgerzaken? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
0
411.635
493.712
493.712
493.712
493.712
Baten
411.635
Lasten
-222.636
-3.090
-225.726
-262.147
-265.646
-266.230
-266.590
Saldo
188.999
-3.090
185.909
231.565
228.066
227.482
227.122
70
Programmabegroting 2026
5.4 Samenwerken en besturen Wat willen we bereiken? We zoeken samenwerking op waar het ons werk efficiënter en effectiever maakt zodat we de bestuurskracht versterken. Wat gaan we daarvoor doen? •
Zowel bestuurlijk als ambtelijk - en uitgaande van de eigen doelstellingen - vervult de gemeente bewust de juiste rol in regionale samenwerking met andere overheden en organisaties.
Wat geven we uit aan 5.4 Samenwerken en besturen? Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
155.776
-56.461
99.315
138.040
138.040
138.040
138.040
Lasten
-2.147.031
-414.959
-2.561.990
-2.894.392
-2.928.685
-2.943.608
-2.957.730
Saldo
-1.991.255
-471.420
-2.462.675
-2.756.352
-2.790.645
-2.805.568
-2.819.690
Programmabegroting 2026
71
5.5 Financiën Wat willen we bereiken? We zijn een financieel gezonde gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? •
Onze meerjarenbegroting voldoet aan de criteria die de provincie Noord-Brabant voor repressief toezicht heeft gesteld. Dit blijkt uit schriftelijke goedkeuring van onze begroting door de provincie.
•
Onze jaarstukken voldoen aan de criteria van de accountant, met als resultaat een goedkeurende controleverklaring.
Wat willen we bereiken? We verantwoorden transparant. Wat gaan we daarvoor doen? •
We geven opvolging aan de bevindingen van onze accountant uit de jaarlijkse managementletter.
•
De verbijzonderde interne controle wordt zodanig uitgevoerd, dat het college bij de jaarstukken een rechtmatigheidsverklaring kan afgeven over het af te sluiten boekjaar.
•
Gedurende het lopende begrotingsjaar verstrekken we openbare financiële tussenrapportages. De gemeenteraad is daardoor in staat om tussentijds bij te sturen.
Wat geven we uit aan 5.5 Financiën? Het merendeel van de (te ontvangen) Algemene Uitkering Gemeentefonds is begroot op dit product. Onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves lopen ook via dit product.
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
BegrotingsBegroting 2025 wijzigingen 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029 44.324.252
Baten
41.971.447
9.641.976
51.613.423
51.509.395
46.577.896
43.633.241
Lasten
-508.501
-6.404.830
-6.913.331
-7.493.306
-1.805.118
-267.139
-261.838
Saldo
41.462.946
3.237.146
44.700.092
44.016.089
44.772.778
43.366.102
44.062.414
Onttrekkingen
1.602.220
4.044.977
5.647.197
1.419.437
1.679.156
972.891
688.290
Stortingen
-1.898.444
-1.371.627
-3.270.071
-1.644.549
-874.601
-272.101
-180.101
Mutaties reserves
-296.224
2.673.350
2.377.126
-225.112
804.555
700.790
508.189
Resultaat
41.166.722
5.910.496
47.077.218
43.790.977
45.577.333
44.066.892
44.570.603
72
Programmabegroting 2026
5.6 Belastingen en heffingen Wat willen we bereiken? We streven ernaar om de gemeentelijke heffingen en belastingen op hetzelfde niveau te houden en passen maximaal alleen een inflatiecorrectie toe. Wat gaan we daarvoor doen? •
Voor 2027 streven we ernaar maximaal de inflatiecorrectie toe te passen op de tarieven van 2026.
Wat geven we uit aan 5.6 Belastingen en heffingen? Het merendeel van de gemeentelijke belastinginkomsten (vooruitlopend op vaststelling van de nieuwe belastingverordeningen) wordt binnen dit product geraamd.
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
6.924.365
0
6.924.365
7.250.113
7.315.573
7.381.035
7.446.497
Lasten
-598.457
0
-598.457
-497.327
-535.483
-565.905
-597.130
Saldo
6.325.908
0
6.325.908
6.752.786
6.780.090
6.815.130
6.849.367
Programmabegroting 2026
73
5.7 Informatievoorziening en automatisering Wat willen we bereiken? We voldoen aan de Wet open overheid (Woo). Wat gaan we daarvoor doen? •
We nemen nieuwe software in gebruik voor het integraal zoeken, anonimiseren en publiceren van informatie. We richten deze omgeving in en leiden beheerders en gebruikers op, zodat openbare informatie goed beschikbaar en makkelijk te vinden is.
Wat geven we uit aan 5.7 Informatievoorziening en automatisering? De structurele middelen voor informatie- en communicatietechnologie, informatiebeveiliging en privacy worden vanwege BBV-technische redenen opgenomen onder product 5.8 Overhead.
Bedragen in € Lasten
74
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-285.505
678
-284.827
-317.998
-324.868
-332.010
-339.877
Programmabegroting 2026
5.8 Overhead Wat willen we bereiken? Goed en aantrekkelijk werkgeverschap en de ontwikkeling van mens en organisatie. Wat gaan we daarvoor doen? •
We zorgen voor een gezonde en veilige werkomgeving. We geven medewerkers vertrouwen, verantwoordelijkheid en vrijheid in de uitvoering van werkzaamheden binnen de gestelde kaders.
•
Waar nodig werken we samen om te blijven voldoen aan de kwaliteit en continuïteit van onze dienstverlening.
Wat geven we uit aan 5.8 Overhead? Om te voorkomen dat er verschillen ontstaan in de wijze van toerekening van overhead is een algemene definitie van ’overhead’ in artikel 1 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgenomen: ’het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces’. Uitgangspunt van deze definitie is overigens dat (andere uitvoerings)kosten zoveel mogelijk direct aan de betreffende taken/activiteiten worden toegerekend. Dit uitgangspunt wordt vanzelfsprekend gehanteerd. Vanwege BBV worden alle personeelslasten die niet direct toewijsbaar zijn aan een taakveld binnen dit product geraamd.
Bedragen in €
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Baten
259.590
-120.234
139.356
84.800
84.800
84.800
84.800
Lasten
-9.715.320
1.318.312
-8.397.008
-9.494.757
-9.479.297
-9.213.821
-9.169.835
Saldo
-9.455.730
1.198.078
-8.257.652
-9.409.957
-9.394.497
-9.129.021
-9.085.035
Programmabegroting 2026
75
5.9 Personeel en organisatie Wat willen we bereiken? We binden en boeien (potentiële) medewerkers, die bewust de keuze maken om bij onze gemeente te werken. Wat gaan we daarvoor doen? •
We stemmen ontwikkeltrajecten, beleid en personeelsvoorwaarden af op de behoefte van organisatie en medewerkers.
Wat willen we bereiken? We streven naar een leiderschapsstijl die voortkomt uit een inspirerende visie. Op die manier motiveren we medewerkers en voelen zij zich gewaardeerd. Wat gaan we daarvoor doen? •
Leidinggevenden stimuleren en coachen de onderlinge samenwerking en verbinding tussen het bestuur en medewerkers. We bevorderen zelforganisatie.
•
We leggen minder nadruk op hiërarchie en meer nadruk op samenspel en houden in de organisatie rekening met de verschillen tussen mensen, teams en taken.
•
We versterken de zelfstandigheid en het probleemoplossend vermogen van onze medewerkers.
Wat geven we uit aan 5.9 Personeel en organisatie? Vanwege BBV-regelgeving worden de baten en lasten voor formatie grotendeels verantwoord binnen product 5.8 Overhead.
Bedragen in € Lasten
76
Primaire Begroting 2025
Begrotingswijzigingen 2025
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-586.025
-483.475
-1.069.500
-488.218
-478.942
-435.573
-436.163
Programmabegroting 2026
5.10 Communicatie Wat willen we bereiken? Onze inwoners worden goed geïnformeerd en zijn tevreden over de communicatie met de gemeente en het bestuur. Wat gaan we daarvoor doen? •
We communiceren tijdig en kiezen de meest passende kanalen.
•
We werken aan de toegankelijkheid van onze communicatie en (online) informatie.
Wat willen we bereiken? Duidelijke communicatie van de ambities en maatregelen uit het op te stellen collegewerkprogramma 2026-2030. Wat gaan we daarvoor doen? •
Na vaststelling van het collegewerkprogramma wordt een communicatiewerkprogramma opgesteld. Hierin wordt voor deze collegeperiode de communicatielijn uitgezet.
Wat geven we uit aan 5.10 Communicatie? Bedragen in € Lasten
Primaire Begroting 2025 -36.177
Begrotingswijzigingen 2025 0
Begroting 2025 (incl. wijzigingen)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-36.177
-36.541
-37.028
-37.110
-37.161
Programmabegroting 2026
77
5.12 Nieuwe investeringen Voor dit programma voorziet het college voor de komende jaren de volgende investeringen. Met het vaststellen van de financiële positie bij de begrotingsbehandeling autoriseert de gemeenteraad uitsluitend de nieuwe investeringen van het komende begrotingsjaar. Tevens kan de gemeenteraad aangeven van welke nieuwe investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen (artikel 5.2 'Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025').
Meerjarig investeringsschema Programma 5 Bedragen in €
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
5. Bestuurskracht 70151709 Aanschaf plateauwagen 2026(drangh.)
-11.000
0
0
0
0
70152501 Aanschaf 3 pick-ups 2026 team Wijk- & Dorpsbeheer
-185.500
0
0
0
0
70152601 Aanschaf bladzuigwagen 2026 team Wijk- & Dorpsbeh.
-35.000
0
0
0
0
70152701 Aanschaf veegmachine 2027 team W&D
0
-125.000
0
0
0
70152702 Aanschaf riooldoorspuitapparaat 2027 team W&D
0
-20.000
0
0
0
70152703 aanschaf hogedrukreiniger 2027 team W&D
0
-3.500
0
0
0
70152801 Aanschaf tractor 2028 team Wijk- & Dorpsbeheer
0
0
-80.000
0
0
70152802 Aanschaf houtversnipperaar 2028 team W&D
0
0
-37.500
0
0
70152803 Aanschaf kunstmeststrooier 2028 team W&D
0
0
-6.000
0
0
70152804 Aanschaf 2 aanhangwagens 2028 uitleendranghekken
0
0
-12.000
0
0
70152901 Aanschaf schutfrees 2029 team Wijk- & Dorpsbeheer
0
0
0
-25.500
0
70152902 Aanschaf wied-eg 2029 team Wijk- & Dorpsbeheer
0
0
0
-5.000
0
70152903 Aanschaf rolveger gladheidbestrijding 2029 team WD
0
0
0
-9.000
0
70153006 Aanleg zonnepanelen 2030 brandweerkaz. Hoogerheide
0
0
0
0
-91.000 -60.000
70153007 Aanleg WTB-installatie 2030 brandweerkaz. H'Heide
0
0
0
0
70162601 Aanschaf hardware raadsleden
-20.000
0
0
0
0
Totaal 5. Bestuurskracht
-251.500
-148.500
-135.500
-39.500
-151.000
Nut en noodzaak investeringen in begrotingsjaar Programma 5 In overeenstemming met artikel 5, lid 5 van de 'Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2025' beschrijft de programmabegroting nut en noodzaak van de investeringen die betrekking hebben op het begrotingsjaar 2026.
78
Programmabegroting 2026
Aanschaf materieel team Wijk- & dorpsbeheer De gemeenteraad heeft in november 2021 het ’Beheerplan 2022-2025 materieel team Wijk- & dorpsbeheer’ vastgesteld. Het plan geeft inzicht in de concrete voornemens en doelstellingen om te komen tot een vervangings- en investeringscyclus van het materieel van het team Wijk- & dorpsbeheer. Voor 2026 zijn investeringsbudgetten opgenomen voor een totaalbedrag van € 231.500. Het betreft het volgende materieel: plateauwagen voor opslag en vervoer dranghekken (€ 11.000), bladzuigwagen (€ 35.000) en drie pick-ups (€ 185.500). Aanschaf hardware raadsleden De huidige laptops en tablets van gemeenteraadsleden zijn financieel en technisch afgeschreven en dienen vervangen te worden. Dit zal in 2026 na de gemeenteraadsverkiezingen gebeuren. De investering bedraagt € 20.000.
Programmabegroting 2026
79
5.13 Indicatoren Lokale indicatoren Programma 5. Bestuurskracht Met ingang van de programmabegroting 2020 zijn de verplichte BBV-indicatoren aangevuld met een aantal lokale indicatoren. In onderstaande tabel zijn indicatoren 1 tot en met 5 ook verplicht vanuit het BBV, maar omdat deze lokaal ingevuld moeten worden, komen deze in onderstaande tabel terecht. Lokale indicatoren
2021
2022
2023
2024 2025
1. Formatie per 1000 inwoners
6,1
6,1
6,2
6,3
6,7
2. Bezetting per 1000 inwoners
6,1
5,6
5,8
6,1
6,2
3. Apparaatskosten
€ 776
€ 889
€ 1.148
€ 1.330
-
4. Externe inhuur
3,20%
10,20%
9,30%
10,60%
-
5. Overhead
15,30%
13,81%
12,06%
14,31%
-
-
-
-
8,3
-
-
-
7,3
-
6. Veiligheidsgevoel overdag 7. Veiligheidsgevoel 's-avonds 8. Klanttevredenheid dienstverlening Baliebezoek
8,1
8
8,5
9,1
-
Inrichting wachtruimte
-
-
-
8,4
-
Privacy balie
-
-
-
8,2
-
Openingstijden
-
-
-
8,4
-
Telefoon
7,7
8,2
9
7,4
-
Toelichting: 1. Formatie betreft het aantal fte’s dat in dienst mag zijn. Uitgaande van formatie per 1 september 2025. 2. Bezetting betreft het werkelijke aantal fte’s dat werkzaam is. Uitgaande van bezetting per 1 september 2025. 3. Apparaatskosten per inwoner: alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. 4. Externe inhuur: kosten als percentage van de totale loonsom. 5. Overhead: percentage van de totale lasten. 6. Veiligheidsbeleving is weergegeven op een schaal van 1 (laag) tot 10 (hoog). Bron: Lemononderzoek 'Leefbaarheid in Woensdrecht'. 7. Waardering die de afnemer van de dienst geeft aan de dienstverlening op een schaal van 1 (laag) tot 10 (hoog). Bron: Intern klanttevredenheidsonderzoek.
80
Programmabegroting 2026
Verplichte BBV-indicatoren Programma 5. Bestuurskracht In deze paragraaf worden de indicatoren weergegeven die bij Programma 5. Bestuurskracht horen. Deze cijfers worden automatisch opgehaald van www.waarstaatjegemeente.nl en www.woensdrecht.incijfers.nl. Voor verdere verdieping en vergelijking met Nederland, de provincie Noord-Brabant en andere gemeenten verwijzen we u naar deze twee websites. Indien cijfers, jaarschijven of toelichtingen ontbreken, waren deze op het moment van het opstellen van dit document niet beschikbaar. De gemeente Woensdrecht heeft daar geen invloed op. In een volgend document worden deze indicatoren waarschijnlijk geactualiseerd.
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden in euro's
Gebied
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Woensdrecht
562
574
575
571
590
607
615
674
727
790
Programmabegroting 2026
81
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden in euro's
Bron: COELO - Atlas lokale lasten Gebied
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Woensdrecht
1.328
1.330
1.328
1.308
1.342
1.394
1.404
1.526
1.642
1.776
1.866
1.920
Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
Bron: CBS - Geregistreerde diefstallen Gebied
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Woensdrecht
1,8
1,0
1,0
1,8
1,8
1,4
1,8
1,0
1,4
2,2
1,4
82
Programmabegroting 2026
Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners
Bron: CBS - Geregistreerde diefstallen Gebied
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Woensdrecht
6,0
6,0
5,0
5,4
4,6
3,6
3,6
3,6
1,8
1,8
3,2
Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners
Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Woensdrecht
8,8
8,4
7,8
8,2
5,6
5,0
7,4
6,4
5,4
7,2
7,6
Programmabegroting 2026
83
Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag per 1.000 inwoners
Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit Gebied
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Woensdrecht
13,0
13,0
11,0
8,8
10,0
8,6
7,8
11,4
8,6
7,6
10,4
Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren
Bron: Stichting Halt Gebied
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Woensdrecht
20
28
24
38
34
30
40
18
20
18
18
26
84
Programmabegroting 2026
Percentage jongeren 12-21 jaar met een delict voor de rechter
Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied
2000 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023
Woensdrecht 4%
4%
4%
6%
4%
2%
4%
6%
4%
6%
4%
6%
4%
4%
4%
4%
2%
4%
2%
2%
2%
Gemiddelde WOZ-waarde woningen (x €1000)
Gebied
2019
2020
2021
2022
2023
Woensdrecht
248
261
278
292
330
Programmabegroting 2026
85
Paragrafen
86
Programmabegroting 2026
Paragraaf 1 Opgaven Algemeen De Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2023 stelt dat de raad, bij aanvang van de raadsperiode, kan aangeven over welke aanvullende onderwerpen zij in een aparte paragraaf bij de P&C-stukken wenst te worden geïnformeerd. In het Collegewerkprogramma 2022-2026 heeft het college de volgende onderwerpen bestempeld als opgaven: 1. Verduurzaming: Klimaatadaptatie, Duurzaamheid en Energietransitie 2. Economie 3. Bouwen & wonen
Opgave Verduurzaming: Klimaatadaptatie, Duurzaamheid en Energietransitie Inleiding Woensdrecht is de groene gemeente op de Brabantse Wal en heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. De 'Duurzaamheidsvisie 2025' heeft als doel de gemeente in 2050 energie- en klimaatneutraal te maken. Met uitvoeringsprogramma’s op de thema's energie, circulair, mobiliteit en klimaatadaptatie geven we hier invulling aan. We kijken ook wat we als gemeente zelf kunnen in de openbare ruimte, gemeentelijk vastgoed en inkoop. Hierin vervullen we en nemen daarbij ook een voorbeeldfunctie in. Daarnaast zoeken we nadrukkelijk de samenwerking op met onze inwoners, verenigingen en ondernemers/bedrijven. Dit is noodzakelijk voor de gezamenlijke verduurzamingsopgave. De agrarische sector is onlosmakelijk verbonden met ons landschap. Daar moet ruimte voor blijven. We realiseren ons dat het verminderen van stikstofuitstoot noodzakelijk is, maar we zijn geen voorstander van een gedwongen uitkoop van onze agrariërs.
Ontwikkelingen • •
•
Klimaatverandering: We zien steeds vaker extremere weersvormen, met langere perioden van droogte en wateroverlast door hevige regenbuien. Klimaatakkoord: Vanuit het klimaatakkoord dienen Nederlandse gemeenten een warmteprogramma op te stellen waarin beschreven staat hoe we uiterlijk 2050 van het aardgas af zijn. De ‘energietransitie’ hangt hiermee samen, waarbij we overgaan van fossiele brandstof naar duurzame en CO2 neutrale energiebronnen. Landelijk zien we een onduidelijkheid op het gebied van milieuwetgeving/stikstof en fluctuaties binnen energieprijzen.
Programmabegroting 2026
87
Ambities • • •
Duurzaamheid en klimaatbestendigheid zetten we in om de lasten voor onze inwoners betaalbaar te houden en om een veilige en aantrekkelijke leefomgeving te creëeren. Een energie- en klimaatneutrale gemeente in 2050. Hoeveelheid (rest) afvalstoffen verder naar beneden brengen en voldoen aan de VANGDoelstellingen (Van Afval Naar Grondstof).
Wat doen we in deze bestuursperiode? • •
•
88
We denken op een duurzame en klimaatbestendige manier en handelen in de ontwikkeling en uitvoering van plannen op alle beleidsterreinen. We hebben een nieuwe visie duurzaamheid opgesteld aan de hand van vier kernwaarden: inwoners voorop, flexibiliteit, schaarste en integraliteit. Aan de hand van deze kernwaarden gaan we vanuit de visie aan de slag met nieuwe uitvoeringsprogramma's op de thema's energie, circulariteit, mobiliteit en klimaatadaptatie. Uitvoering geven aan diverse projecten en activiteiten: o
Warmteprogramma Het warmteprogramma is de opvolger van de warmtevisie. We zijn gestart met de voorbereidende haalbaarheidsonderzoeken en studies. Het warmteprogramma, dat in 2026 vastgesteld dient te worden beschrijft hoe we woningen en gebouwen in een wijk of buurt aardgasvrij gaan maken en overgaan op duurzame warmtebronnen. Het plan bevat de aanpak, de gekozen warmtetechnieken (zoals warmtenetten of warmtepompen) en de betrokken partijen met het doel om in 2050 alle gebouwen aardgasvrij te hebben.
o
Energiebesparing en verduurzaming In deze bestuursperiode worden het gemeentelijk vastgoed en de gemeentelijke accommodaties zo energieneutraal mogelijk gemaakt volgens het ‘BENG’ (bijna energieneutraal) of ‘ENG’ (energieneutraal) uitgangspunt. Met subsidies vanuit het Rijk stimuleren we energiebesparing en verduurzaming bij inwoners en bereiken we de kwetsbare huishoudens die het meest te lijden hebben onder de hoge energieprijzen.
o
In 2026 starten we met onze Lokale Aanpak Isolatie. Daarin gaan we met subsidies huiseigenaren met slecht geïsoleerde woningen helpen om te verduurzamen.
o
Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 We starten met uitvoeringsprogramma's die aan de hand van het nieuw vastgestelde Regionaal Plan Energie worden opgesteld. Hierin gaan we gebiedsgericht kijken hoe we het energiesysteem in balans kunnen krijgen.
o
Groene Agenda Afronding uitvoering van de Groene Agenda die in 2025 afloopt en in 2026 wordt herzien. Hierin wordt extra aandacht geschonken aan de thema’s biodiversiteit, klimaatbestendigheid en duurzaamheid.