2021-07-08 Bijlage Jaarstukken 2020 Versie 8 juni 2021.pdf
Tekst van het document
Stand van zaken Op basis van het geactualiseerde plan van aanpak verbetermaatregelen heeft de Provincie ook voor 2019 de gemeente Woensdrecht als voldoende geclassificeerd. Voor 15 juli 2021 moet de gemeente Woensdrecht een verantwoording archiefwet over de periode 2020 en een plan van aanpak aan de Provincie toezenden. We implementeren en ondersteunen nieuwe wetgeving en ontwikkelingen: zoals Wet open overheid, Wet digitale overheid, Common Ground, Omgevingswet, Wet Inburgering etc. Stand van zaken In 2020 hebben we de ontwikkelingen gevolgd van de diverse wetgevingen en richtlijnen die moeten worden geïmplementeerd. Zoals de Wet Open Overheid, Wet Digitale Overheid, Common Ground, Wet Inburgering, Omgevingswet, richtlijnen ontsluiten bestuurlijke besluitvorming voor mensen met audio- en visuele beperkingen etc. Bij implementatie van sommige wetgevingen zijn de consequenties dat er nieuwe taken en rollen verplicht worden gesteld, moeten worden vertaald in beleid, meerjarenplannen opgesteld, software aangeschaft en formatie beschikbaar moet worden gesteld. De meeste van bovengenoemde wetgevingen worden in 2021/2022 van kracht en dan wordt pas duidelijk wat dit zowel financieel als formatief betekent voor de gemeente Woensdrecht.
Concreet hebben we in 2020 al wel het common groundprincipe uitgedacht in de informatiearchitectuur, zodat bij de aanschaf van nieuwe software hiermee al rekening moet worden gehouden. Er heeft een aanbesteding plaats gevonden voor nieuwe applicaties ter ondersteuning van de uitvoering van de Omgevingswet en een nieuwe applicatie voor Burgerzaken, waardoor de informatievoorziening voor deze wetgevingen opnieuw wordt ingeregeld en de dienstverlening aan de burger wordt verbeterd en uitgebreid. Ook is er een concept voor nieuw lokaal informatiebeleid 2021-2024 opgesteld, ter vaststelling in het eerste kwartaal 2021.
72
Jaarstukken 2020
We realiseren de aansluiting op het E-depot. Stand van zaken In 2020 is het gelukt om een aansluiting te maken op het e-depot in het project 'digitalisering bouwvergunningen'. Duizenden bouwvergunningen zijn digitaal te raadplegen via de bouwdossier applicatie van het West-Brabants Archief. Dit project loopt nog, maandelijks zijn er nieuwe bouwvergunningen online beschikbaar. Naar een data gestuurde organisatie. Welke maatregelen hoorden daarbij? We maken gebruik van data voor scenario- en voorspellingsanalyses bij beleidsvoornemens en risicobeheersing. Stand van zaken De ontwikkeling van Woensdrecht als 'datagedreven gemeente' vraagt nog aandacht. Voor beleidsontwikkeling en risicobeheersing maken we in toenemende mate gebruik van data(analyses). Zo zijn er in 2020 met name dashboards en data-analyses opgesteld op het gebied van: Wmo en Jeugd, afvaldumpingen, handhavingslocaties, bedrijfsvoering (financiën) en woningbouw. Verder is er in 2020 een aanvang gemaakt met de ontwikkeling van dashboards en data-analyses op het gebied van bedrijfsvoering (personeel) en van veiligheid/ondermijning. We maken gebruik van verdergaande digitalisering, informatietechnologie en data voor dienstverlening en opstellen van beleid.
Stand van zaken Op diverse manieren worden digitalisering, informatietechnologie en data ingezet voor (effectieve en efficiënte) dienstverlening, beleidsontwikkeling en beleidsuitvoering. Het informatiebeleidsplan geeft aan op welke wijzen beleidsmatig aan die ontwikkelingen invulling wordt gegeven. Naast verdere ontwikkeling van het ‘data-gedreven werken’ op basis van dashboards en data-analyses is in 2020 onder andere (niet limitatief) concreet ingezet op: • het uitbreiden van het aantal digi-formulieren voor diverse aanvragen/meldingen; • de invoering van een data-gestuurd proces voor de opvolging van terugbelnotities; • het organiseren van applicaties waarmee tijdig kan worden voldaan aan de Omgevingswet en de daarin gestelde eisen op het gebied van digitalisering en participatie; • de aanschaf van een nieuwe applicatie voor de Basisregistratie Personen voor een nog betere digitale dienstverlening aan onze inwoners; • door de verplichte coronamaatregelen is ook de gemeente Woensdrecht versneld gebruik gaan maken van “videobellen” en konden wij met enkele kleine wijzigingen onze medewerkers goed faciliteren in de ICT voorziening voor thuiswerken. We maken slim gebruik van data om onze manier van werken en organiseren te ondersteunen. Stand van zaken De ontwikkeling van Woensdrecht als 'data-gedreven gemeente' is nog in volle gang.
In toenemende mate maken we gebruik van data(-analyses) voor het (slimmer) organiseren van onze taken. Zo zijn er in 2020 met name dashboards en data-analyses opgesteld op het gebied van afvaldumpingen, stemgerechtigden van 70+ en de effecten van een extra avondopenstelling. Verder is er in 2020 een aanvang gemaakt met de ontwikkeling van dashboards en data-analyses op het gebied van veiligheid/ondermijning en de afhandeling van terugbelverzoeken.
Jaarstukken 2020
73
Verankering van informatieveiligheid en privacy. Welke maatregelen hoorden daarbij? We ontwikkelen een kwaliteitssysteem om beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van informatie te kunnen waarborgen. Stand van zaken In 2019 is een start gemaakt met het opzetten van een kwaliteitssysteem. Er is een nulmeting gestart om inzicht te krijgen in de status van de kwaliteit van de informatiehuishouding zodat een verbeterplan kan worden gemaakt. In 2020 is er door andere prioriteiten, waaronder de coronacrisis, geen verbeterplan opgesteld. Inmiddels is er bekend dat er een eenvoudigere versie komt van het kwaliteitssysteem. In samenwerking met de contactambtenaren van het West-Brabants Archief zal dit worden opgepakt. We toetsen de basisregistraties waarvan we als gemeente bronhouder zijn conform de verplichte Eenduidige Normatieve Single Informatie Audit (ENSIA). We rapporteren jaarlijks over de uitvoering. Stand van zaken De ENSIA-rapportage 2019 is tijdig vastgesteld en ingediend. De ENSIA-audit 2020 is tijdig uitgevoerd. Daarmee is voldaan aan de landelijke richtlijnen. We voeren het informatieveiligheidsbeleid uit en realiseren de ambities volgens de planning en met behulp van beschikbare middelen. We rapporteren jaarlijks over de uitvoering. Stand van zaken Op 6 februari 2018 is het 'Informatiebeveiligingsbeleid van de gemeente Woensdrecht 2018-2021' vastgesteld.
Dit beleid is gebaseerd op de landelijke Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten (BIG). Per 1 januari 2020 is deze BIG vervangen door de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Naar aanleiding hiervan moet het gemeentelijke informatiebeveiligingsbeleid worden geactualiseerd. Vanwege het feit dat de CISO-functie gedurende 2020 geruime tijd vacant is geweest heeft deze beleidsactualisatie nog niet plaatsgevonden. Om dezelfde reden is er ook geen jaarrapportage opgesteld. Overigens zijn er in 2020 wel de nodige activiteiten op het gebied van informatieveiligheid uitgevoerd, zoals het uitvoeren van de ENSIA's, organisatiebrede bewustzijnsvergroting via implementatie van de leercirkel Informatieveiligheid, de invoering van Zivver als tool voor 'veilig mailen, het invoeren van een 'wachtwoordkluis' en het ontwikkelen van loggingsbeleid. We voeren het privacybeleid uit en realiseren de ambities volgens de planning met behulp van beschikbare middelen. We rapporteren jaarlijks over de uitvoering. Stand van zaken De Functionaris Gegevensbescherming stelt jaarlijks een rapportage op, waarin hij rapporteert over de uitvoering van de (U)AVG en het gemeentelijke privacybeleid.
In de laatste jaarrapportage over 2019/2020 wordt aangegeven dat de gemeente Woensdrecht - ook in vergelijking met andere gemeenten - 'op schema' ligt voor wat betreft het per 2023 voldoen aan het geambieerde niveau waarop aan de AVG-eisen wordt voldaan. In 2020 is door de drie gemeentelijke 'verwerkingsverantwoordelijke organen' - raad, college en burgemeester - een geactualiseerd uniform privacybeleid vastgesteld.
74
Jaarstukken 2020
Wat hebben we daaraan besteed? De structurele middelen vanuit het collegewerkprogramma voor Informatie- en communicatietechnologie, informatiebeveiliging en privacy worden vanwege BBV-technische redenen opgenomen onder product 5.8 Overhead. Bedragen Primaire begroting 2020 Begrotings- wijzigingen in € 2020
Begroting 2020 (incl. wijziging)
Realisatie 2020
Verschil 2020
Baten
154
0
154
154
0
Lasten
-115.457
0
-115.457
-101.811
13.646
Resultaat
-115.303
0
-115.303
-101.657
13.646
Wat veroorzaakt het verschil? Geen bijzonderheden. 5.8 Overhead Wat wilden we bereiken? We willen de kwetsbaarheid verkleinen, de kwaliteit verhogen en de continuïteit, de klantgerichtheid en de kostenbeheersing waarborgen. Welke maatregelen hoorden daarbij? Met betrekking tot de regionale samenwerking grijpen we mogelijkheden die zich voordoen aan om de samenwerking op het gebied van de bedrijfsvoering vorm te geven. Stand van zaken In samenwerking met regiogemeenten continueren we de in 2019 ingevulde diverse functies. Denk aan applicatiebeheer, databeheer, CISO en Functionaris Gegevensbescherming. Daarnaast is in 2020 gestart met intensieve samenwerking tussen diverse salarisadministrateurs in de regio. Er is en blijft continu aandacht voor kansen die zich op diverse gebieden voordoen. We brengen onze bedrijfsvoering basis verder op orde. Stand van zaken In 2020 zijn we gestart met het maken van kwartaalrapportages. Deze rapportages zorgen er voor dat we in control zijn en tijdig kunnen bijsturen. Tevens is gestart met de aanpak van de bevindingen van de accountant uit de Management Letter. Ook deze acties leveren een bijdrage aan het op orde brengen van de bedrijfsvoering. We werken aan een verdere professionalisering van onze interne dienstverlening.
Stand van zaken In 2020 is de aandacht vooral uitgegaan naar het continueren van de bedrijfsvoering tijdens de coronapandemie. Ook hebben we de interne samenwerking geoptimaliseerd door aandacht te besteden aan eigenaarschap en verwachtingen ten aanzien van rollen en taken. Wat hebben we daaraan besteed? Om te voorkomen dat er verschillen ontstaan in de wijze van toerekening van overhead is een algemene definitie van 'overhead' in artikel 1 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgenomen: 'het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces'. Uitgangspunt van deze definitie is dat (andere uitvoerings-)kosten zoveel
Jaarstukken 2020
75
mogelijk direct aan de betreffende taken/activiteiten worden toegerekend. Dit uitgangspunt wordt vanzelfsprekend gehanteerd. Vanwege BBV worden alle personeelslasten die niet direct toewijsbaar zijn aan een taakveld binnen dit product geraamd. Bedragen Primaire begroting 2020 Begrotings- wijzigingen in € 2020
Begroting 2020 (incl. wijziging)
Realisatie 2020
Verschil 2020
Baten
26.950
144.000
170.950
376.967
206.017
Lasten
-7.888.760
-120.496
-8.009.256
-7.822.803
186.453
Resultaat
-7.861.810
23.504
-7.838.306
-7.445.835
392.471
Wat veroorzaakt het verschil? Binnen dit product zijn o.a. salariskosten verantwoord die toe te wijzen zijn aan overhead. Hierop is een overschot doordat er niet begrote detacheringsvergoedingen zijn ontvangen. Daarnaast hebben we een aantal in 2020 ontstane vacatures niet direct kunnen opvullen, waardoor we lagere salariskosten hadden. Eind 2020 heeft de gemeente Woensdrecht retourbedragen ontvangen vanwege de afrekening van inhuur personeel over voorgaande jaren. Daarnaast is er met de startende jaarwerkzaamheden de afwikkeling van de laatste aflossing HNG-depot geboekt. Deze was minder hoog dan verwacht. Verder is er aan het einde van het jaar een extra teruggaaf omzetbelasting voorgaande jaren ontvangen. De facilitaire kosten zijn in 2020 minder geweest door het verplicht thuis werken door de medewerkers. Minder kosten zijn met name gemaakt op de posten cateringvoorzieningen personeel, telefoonkosten en portikosten. Tot slot bleek de BWI minder gebruikersaccounts (digitale werkplekken) nodig te hebben dan we hadden begroot. 5.9 Personeel en organisatie Wat wilden we bereiken? Cultuur en organisatieontwikkeling waarbij vanuit de kernwaarden wordt gehandeld en gastvrijheid centraal staat. Welke maatregelen hoorden daarbij? Onder externe begeleiding vertalen we onze kernwaarden naar houding en gedrag. Stand van zaken In 2019 is gestart met het programma Welkom in Woensdrecht.
Ondersteund door ambassadeurs zijn de leidinggevenden in 2020 gestart met het de uitvoering. Als gevolg van de corona uitbraak en de maatregelen zoals thuiswerken en veranderingen in prioriteiten heeft dit programma vertraging opgelopen. We borgen dit door medewerkers op te leiden die intern een coachende en stimulerende rol krijgen. Stand van zaken Binnen de organisatie zijn ambassadeurs "Welkom in Woensdrecht" benoemd die tot taak hebben initiatieven te ontwikkelen en leidinggevenden te ondersteuning in het vertalen van de kernwaarden naar werkafspraken en gedrag.
76
Jaarstukken 2020
We stimuleren de duurzame inzetbaarheid, zelfredzaamheid en de ontwikkelmogelijkheden van ons personeel. Welke maatregelen hoorden daarbij? We focussen op talentontwikkeling. Stand van zaken In 2020 zijn we gestart met een strategische personeelsplanning. Dit helpt ons om een beter beeld te krijgen van het in de organisatie aanwezige talent en ontwikkelpotentieel. Dit traject wordt in 2021 afgerond waarna concrete invulling gegeven kan worden aan talentontwikkeling in het belang van organisatie en medewerker. We ontwikkelen stapsgewijs een digitale omgeving waarin leren en ontwikkelen centraal staan. Stand van zaken We maken meer gebruik van de beschikbare faciliteiten van het A&O fonds gemeente, namelijk de website Allesuitjezelf waarin informatie, cursussen en inspiratie beschikbaar is voor de medewerkers van onze gemeente. We zetten er, via een digitaal platform, op in om ontwikkeling van mogelijkheden steeds aan te laten sluiten bij de behoefte van de organisatie en medewerkers. We zorgen ervoor dat het HR-beleid en -instrumentarium de gestelde doelen ondersteunen. Stand van zaken In 2020 is een strategische HR-visie vastgesteld. Nieuw beleid wordt in lijn met deze visie opgesteld. We zorgen voor aantrekkelijk werkgeverschap en trekken daarin regionaal op.
Welke maatregelen hoorden daarbij? We geven een vervolg aan het medewerkers onderzoek en gebruiken de resultaten om te leren en verbeteren. Stand van zaken In 2019 is een medewerkersonderzoek gehouden dat diende als 0-meting. In november 2020 is hieraan een vervolg gegeven door het houden van een nieuw medewerkersonderzoek dat dient als 1-meting. Naast een toetsing van de verbeteracties die in 2019 zijn gestart is ook het effect van de coronamaatregelen getoetst. Het inzicht dat hierdoor is verkregen wordt door de leidinggevenden geconcretiseerd in de jaarplannen voor 2021. We staan open voor regionale samenwerking. Stand van zaken In 2020 is op verschillende terreinen de samenwerking gezocht. Zo heeft onze gemeente het initiatief genomen om met de gemeenten Halderberge, Rucphen, Zundert en Steenbergen de samenwerking aan te gaan voor de functie van Functionaris Gegevensbeheer, een vanuit de AVG verplichte functie. Daarnaast zijn er afspraken met collega-gemeenten gemaakt om de continuïteit van werkzaamheden (zoals bijvoorbeeld salarisadministratie) te waarborgen, om kennis te delen of controlesystemen in te richten. We versterken de positionering van onze organisatie op de arbeidsmarkt.
Jaarstukken 2020
77
Stand van zaken De populariteit van (lokale) overheden als werkgever is de laatste 2 jaar gestegen. Onze organisatie profiteert hiervan maar gaat vooral uit van de eigen kracht en blijft zich als goed werkgever profileren. We werken samen met de andere West-Brabantse gemeenten, overheidsorganisaties en samenwerkingsverbanden in het Mobiliteitscentrum Regio West-Brabant. Daarnaast hebben we goed contact met opleidingsinstituten voor studie-opdrachten en stages om zo meer contact te krijgen met de nieuwe toetreders tot de arbeidsmarkt en onze bekendheid bij hen te verhogen. Wat hebben we daaraan besteed? Bedragen Primaire begroting 2020 Begrotings- wijzigingen in € 2020
Begroting 2020 (incl. wijziging)
Realisatie 2020
Verschil 2020
Baten
82
21.504
21.586
81.269
59.683
Lasten
-61.357
-21.504
-82.861
-43.432
39.429
Resultaat
-61.275
0
-61.275
37.838
99.113
Wat veroorzaakt het verschil? Bij het vaststellen van de jaarrekening 2019 is er een voorziening gevormd voor de wettelijke verplichte uitkeringen aan een voormalig medewerker. Na het doorlopen van een bezwaarprocedure valt deze medewerker echter in een andere regeling - waardoor de gemeente geen risicodrager meer is. Enerzijds valt hierdoor het restantbudget van deze voorziening vrij ten gunste van de exploitatie 2020 (batenzijde). Anderzijds betalen we minder aan uitkeringen aan het UWV (lastenzijde). 5.10 Communicatie Wat wilden we bereiken? We beïnvloeden thema's die voor de gemeente Woensdrecht relevant zijn. Welke maatregelen hoorden daarbij? We dragen uit dat we 'de groene gemeente op de Brabantse Wal' zijn. Stand van zaken Wij zijn de groene gemeente op de Brabantse Wal. In 2020 hebben we bijvoorbeeld een communicatieve bijdrage geleverd aan het groen beleidsplan, de "Groene Agenda 2021-2025". Daarnaast hebben we een bijdrage geleverd aan het uitdragen van de recreatieve toeristische gemeente (MTB-routes Grenspark, Fiets- en wielerplan). We werken actief en planmatig aan ons netwerk om verbinding te leggen met de belangrijkste stakeholders. Stand van zaken Aan de hand van de college agenda werken we actief aan het onderhouden van het netwerk en we breiden dat uit op relevante thema's. Met gerichte werkbezoeken / ontvangsten geven we hier invulling aan.
Vanwege de coronapandemie is dit in 2020 beperkt fysiek mogelijk geweest, waar mogelijk zijn online alternatieven toegepast. Wij voeren de lobby agenda uit.
78
Jaarstukken 2020
Stand van zaken Contacten met enkele van onze stakeholders waren in 2020 vanwege de coronapandemie beperkt. Echter, bij stakeholders zijn deze aangehaald/versterkt. Online zal relatiemanagement voorlopig de meeste aandacht krijgen. Zodra het weer toegestaan is, zullen de banden nader worden aangehaald in fysieke bijeenkomsten. We informeren onze inwoners volledig, in duidelijke taal en op een effectieve manier, zodat zij zich begrepen en gehoord voelen. Welke maatregelen hoorden daarbij? Communicatie krijgt expliciet aandacht bij gemeentelijke projecten voortvloeiend uit het collegewerkprogramma 'Samen Door'. Stand van zaken Van het collegewerkprogramma is een communicatiewerkprogramma gemaakt. Alle projecten die opgenomen zijn in het werkprogramma voor 2020 zijn op passende wijze gecommuniceerd. We geven uitvoering aan het communicatiewerkprogramma naar aanleiding van het collegewerkprogramma. Stand van zaken In 2020 is open en transparant gecommuniceerd via social media en traditionele communicatiekanalen. Hierbij is aandacht voor het gebruik van duidelijke, begrijpelijke taal, toegespitst op diverse doelgroepen. We trainen onze medewerkers in en begeleiden ze naar hostmanship, om inzicht te verwerven in het effect van gedrag en uitingen op de (beleving van de) kwaliteit van dienstverlening.
Stand van zaken Onder de noemer "Welkom in Woensdrecht" werken we aan het doorleven en toepassen van onze kernwaarden: daadkracht, dienstbaar, eigen wijze en betrokken. We gaan daarbij uit van de gedachte van hostmanship. We versterken de verbinding tussen online communicatie en dienstverlening. Welke maatregelen hoorden daarbij? We reageren en/of acteren op binnenkomende signalen via bijvoorbeeld social media. Stand van zaken In 2020 hebben we een tool aangeschaft om actief social media te kunnen monitoren. Ook gebruiken we deze tool voor rapportages/analyses en webcare. Met name tijdens de coronapandemie heeft deze tool zijn meerwaarde bewezen. We werken samen met het Klant Contact Centrum op het gebied van webcare.
Jaarstukken 2020
79
Stand van zaken Webcare en de social media monitoring tool zijn tijdens de coronapandemie van groot belang geweest. Mede daardoor is de samenwerking tussen servicelijn en communicatie versterkt. In 2021 zullen we dit verder vorm geven. Daarnaast zullen we de monitoring tool ook voor andere afdelingen in gaan zetten. Wat hebben we daaraan besteed? Bedragen Primaire begroting 2020 Begrotings- wijzigingen in € 2020
Begroting 2020 (incl. wijziging)
Realisatie 2020
Verschil 2020
Baten
49
0
49
49
0
Lasten
-36.364
3.161
-33.203
-31.112
2.091
Resultaat
-36.315
3.161
-33.154
-31.063
2.091
Wat veroorzaakt het verschil? Aan voorlichting en public relations hebben we minder uitgegeven, omdat we vanwege de coronacrisis geen invulling kunnen geven aan werkbezoeken en ontvangsten. 5.11 Juridische zaken Wat wilden we bereiken? We bereiden de organisatie voor op nieuwe wet- en regelgeving. Welke maatregelen hoorden daarbij? We implementeren de wet Modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Stand van zaken De wet Modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer is net als in 2019 met een jaar uitgesteld en treedt naar verwachting medio juli 2022 in werking. We ondersteunen de organisatie met en bereiden haar voor op implementatie van diverse wetgeving zoals de Wet open overheid, de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren, de Omgevingswet en de Wijzigingswet Wet gemeenschappelijke regelingen. Stand van zaken In 2020 is ondersteuning geboden bij de implementatie van verschillende wetten. De WNRA is vanaf 2020 in werking, waarbij met name ondersteuning is geboden bij het omzetten van de ambtelijke aanstellingen naar arbeidsovereenkomsten. De Wet elektronische publicaties (Wep) treedt naar verwachting op 1 juli 2021 in werking. De wet verplicht tot het publiceren van alle beleidsregels per 1 juli 2022. In 2020 is gestart met de inventarisatie van deze beleidsregels. Het wetsvoorstel voor de Wet open overheid is op 26 januari jl.
met een reeks moties en amendementen aangenomen door de Tweede Kamer. Als deze wordt aangenomen, dan zal de Woo waarschijnlijk in 2023 in werking treden. De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 januari 2022 in werking. Door deelname aan de stuurgroep Omgevingwet, wordt de juridische kwaliteit van de nieuwe producten geborgd. Tot slot ligt er momenteel een nota van wijziging van het voorstel van wet tot wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen. We borgen juridische kwaliteitszorg bij onze medewerkers. Welke maatregelen hoorden daarbij?
80
Jaarstukken 2020
We beschrijven en beperken juridische risico’s en benutten kansen. Stand van zaken In 2020 is op verschillende manieren gewerkt aan het bevorderen van de juridische kwaliteit van de medewerkers. Informatiedeling vindt plaats door een juridisch vakberaad, waarin verschillende disciplines binnen de gemeente zijn vertegenwoordigd, een goede representatie uit de organisatie. Controle en verbetering van producten vinden plaats door juridische audits, waarbij producten, beleidstukken, overeenkomsten etc. juridisch worden getoetst. Daarnaast worden bevindingen aan de hand van klachten en bezwaarschriften altijd teruggekoppeld aan de organisatie, zodat geconstateerde gebreken in de toekomst niet meer plaatsvinden. Tot slot wordt Juridische Zaken regelmatig gevraagd om mee te denken over de inhoud van collegevoorstellen. We controleren op juridische kwaliteit en verbeteren de kwaliteit waar nodig. Stand van zaken In 2020 is gestart met het systeem van juridische audits. Steekproefsgewijs worden drie gemeentelijke producten gecontroleerd op juridische kwaliteit. De resultaten worden teruggekoppeld aan de organisatie. Dat leidt tot verbetering van deze producten. We stimuleren de ontwikkeling en het delen van juridische kennis bij onze medewerkers. Stand van zaken Door middel van het juridisch vakberaad is gewerkt aan juridische informatiedeling binnen de organisatie.
Verschillende juridische disciplines wisselen daarbinnen informatie uit. Daarnaast worden geconstateerde gebreken en risico's altijd teruggekoppeld aan de organisatie, zodat verbeteringen kunnen plaatsvinden. We handelen ontvangen bezwaar- en klaagschriften tijdig en efficiënt af. Welke maatregelen hoorden daarbij? Juridische procedures handelen we binnen de gestelde termijn af. Als daarvan wordt afgeweken is dat in samenspraak met de wederpartij. Stand van zaken Er is zo veel als mogelijk binnen de wettelijke termijn gehandeld. Waar dit niet is gelukt, is dat gebeurd in overleg met de bezwaarmaker. Er is in 2020 éénmaal een dwangsom verbeurd wegens te laat besluiten op een bezwaarschrift. Dit betrof een complexe zaak. Hiervoor is de termijn niet gehaald omdat nader onderzoek noodzakelijk was. We gaan waar mogelijk in gesprek aan de hand van mediation. Daarbij streven we naar een voor alle betrokken partijen aanvaardbare oplossing. Stand van zaken Bij de behandeling van bezwaarschriften en klachten wordt zo veel als mogelijk gestreefd naar een informele aanpak door toepassing van mediation. In 2020 zijn opvallend weinig bezwaarschriften ingediend. Hierdoor is ook het aantal bezwaarschriften dat is ingetrokken na een informele aanpak laag. Van de 24 bezwaarschriften zijn er 4 ingetrokken door het bereiken van een informele oplossing.
Jaarstukken 2020
81
Wat hebben we daaraan besteed? Bedragen Primaire begroting 2020 Begrotings- wijzigingen in € 2020 Baten
Begroting 2020 (incl. wijziging) 10
Realisatie 2020
Verschil 2020
10
0
Lasten
-7.315
0
-7.315
-4.392
2.923
Resultaat
-7.305
0
-7.305
-4.382
2.923
Wat veroorzaakt het verschil? Geen bijzonderheden.
82
Jaarstukken 2020
10
0
5.12 Indicatoren BBV- en beleidsindicatoren Met ingang van de programmabegroting 2020 zijn de verplichte BBV-indicatoren aangevuld met een aantal lokale indicatoren. BBV-Indicatoren
Gemeente Woensdrecht
Grootte klasse < 25.000 inwoners
Geheel Nederland
2018
2019
2020
2018
2019
2020
2018
2019
2020
1 Woonlasten éénpersoonshuishouden 590 2 Woonlasten meerpersoonshuishouden 671 3 Winkeldiefstal 0,9 4 Diefstal uit woning 2,3 5 Geweldsmisdrijven 2,8 6 Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) 5,0 7 Verwijzingen Halt 154 8 Jongeren met delict voor de rechter 2% 9 Formatie per 1.000 inwoners 6,1 10 Bezetting per 1.000 inwoners 6,2 11 Apparaatskosten 775 12 Externe inhuur 14,3% 13 Overhead 12% 2018 Lokale indicatoren 14 Veiligheidsgevoel (1) 15 Klanttevredenheid dienstverlening - balie 8,6 - telefoon 7,4 - digitale kanalen 8
607 697 0,7 1,8 2,5 4,3 202 1% 6,4 6,5 864 15,2% 12,7%
615 702 6,4 6,17 756 7,4% 13,6%
687 764 0,6 2,1 2,9 3,6 100 1% -
708 784 0,7 2,0 2,7 3,9 110 1% -
749 827 -
649 721 2,2 2,5 4,8 5,4 119 1% -
669 739 2,3 2,3 4,8 5,9 132 1% -
700 773 -
2019
2020
8,4
-
8,6 7,6 8,1
8,6 7,2 8,1
(1) Cijfers zijn afkomstig uit het Lemon-onderzoek. Deze cijfers worden eens per drie jaar gepubliceerd.
Leg end a 1. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. Bron: COELO, Groningen. 2. Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Bron: COELO, Groningen. 3. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Bron: CBS - Diefstallen. 4. Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Bron: CBS - Diefstallen. 5. Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Bron: CBS - Criminaliteit. 6. Het aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inwoners. Bron: CBS - Criminaliteit. 7. Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12-18 jaar. Bron: Stichting Halt. 8. Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Bron: CBS - Jeugd. 9. Formatie betreft het aantal fte´s dat in dienst mag zijn. 10. Bezetting betreft het werkelijke aantal fte´s dat werkzaam is. 11. Apparaatskosten per inwoner: alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. 12. Externe inhuur: kosten als percentage van de totale loonsom. 13. Overhead: percentage van de totale lasten. 14. Veiligheidsbeleving is weergegeven op een schaal van 1 (heel laag) tot 10 (heel hoog). De laatst bekende gegevens betreffen 2016 en zijn om die reden niet in bovenstaande tabel opgenomen.
De voorlopige resultaten over 2019 zijn opgenomen. Bron: Lemon-onderzoek 'Leefbaarheid in Woensdrecht'. 15. Waardering die de afnemer van de dienst geeft aan de dienstverlening aan de balie (respectievelijk telefoon of website) op een schaal van 1 (heel laag) tot 10 (heel hoog). Bron: NVVB Dashboard Continu.
5.13 Gevolgen coronapandemie voor Programma 5 Ook op de resultaten van programma 5 heeft de coronapandemie invloed, omdat we mensen en middelen in 2020 in hebben gezet om deze crisis het hoofd te bieden. Met name op de onderdelen veiligheid, rampenbestrijding en handhaving is dat evident. Voor wat betreft handhaving en veiligheid hebben we ervoor gekozen om het programma aan te passen en zoveel als mogelijk de bestaande formatie binnen de beschikbare uren in te zetten op handhaving van coronabeleid. De crisisorganisatie is uitgebreid voor wat betreft capaciteit om wisselende maatregelen te vertalen naar de Woensdrechtse situatie, hieraan uitvoering te geven en ook om een door corona getroffen medewerker te vervangen. Ook crisiscommunicatie is opgelijnd om betrokkenen tijdig en regelmatig te informeren.
Jaarstukken 2020
83
Onze dienstverlening is aangepast aan de situatie zowel voor wat betreft die aan de balie (fysiek), als aan de telefoon. We hebben ingezet op de samenwerking tussen communicatie en de servicelijn om de vragen van inwoners adequaat te kunnen beantwoorden. Raad, college en organisatie hebben flexibel ingespeeld op het werken op afstand. Op het gebied van informatiemanagement, overleg en aanwezigheid/ telewerken zijn daarvoor aanpassingen getroffen en afspraken gemaakt. Omdat fysieke ontmoetingen veelal onmogelijk waren, zijn diverse bijeenkomsten in het kader van externe oriëntatie, lobby, relatiemanagement en samenwerking in de regio geannuleerd. Dat heeft afstemming bemoeilijkt en vertraging te weeg gebracht. Op het gebied van personeel is van belang te melden dat diverse medewerkers zijn geraakt door de pandemie, wat ten koste is gegaan van (volledige) inzet. Werken op afstand biedt voordelen, maar we merken ook dat het niet alle medewerkers energie geeft en dat dat ten koste kan gaan van betrokkenheid. Dat vraagt extra aandacht van het management. Diverse opleidingen zijn noodgedwongen niet doorgegaan. Op het gebied van financiën is extra aandacht besteed aan overzicht en borging in het kader van diverse compensatiebijdragen van de rijksoverheid. Doel is verantwoord, flexibel én tevens ruimhartig inzetten van de beschikbaar gestelde middelen.
84
Jaarstukken 2020
2. Paragrafen
Jaarstukken 2020
85
Paragraaf 1 Opgaves Woensdrecht pakt de navolgende opgaves op. Opgave Aviolanda In Woensdrecht ligt het hart van de topsector maintenance. Aviolanda is de banenmotor van de regio. We voorzien een groei van werkgelegenheid door de groei van het maintenancecluster. In de komende vijf jaar zal een enorme behoefte aan goed opgeleide technici op voornamelijk MBO-niveau ontstaan. Het onderwijsaanbod moet afgestemd worden op de vraag van het bedrijfsleven. De opgave is een kwantitatief hogere output vanuit het onderwijs naar de arbeidsmarkt te realiseren. Hiervoor is ook een grotere instroom van studenten noodzakelijk. Innovatie en samenwerking zijn sleutelbegrippen. De gemeente Woensdrecht neemt binnen de ontwikkeling van het cluster haar rol als één van de stakeholders binnen de Triple Helix aanpak. Welke maatregelen hoorden daar bij? Wij zijn als aandeelhouder betrokken bij de onderhandelingen met Fokker-GKN, Provincie en Business Park Aviolanda over de benodigde investering voor de wide-body hangar. Stand van zaken De coronacrisis heeft de vliegtuigindustrie hard geraakt. Investeringen en nieuwe ontwikkelingen zijn door bedrijven on hold gezet. We verbinden partijen (onderwijs, bedrijfsleven, overige organisaties en overheid) gericht op tijdige beschikbaarheid van voldoende gekwalificeerd personeel en het ontwikkelen, aanjagen en uitvoeren van duurzame en innovatieve projecten.
Stand van zaken De coronacrisis heeft de vliegtuigindustrie hard geraakt. Nieuwe ontwikkelingen en personeelsbehoeftes worden door de bedrijven herijkt. We faciliteren behoud en versterking van de intensieve samenwerking tussen overheden, ondernemers en onderwijs (Triple Helix), waaronder het composiet maintenance center. Stand van zaken Fysiek bij elkaar komen is in 2020 moeilijk gebleken. Toch hebben er diverse initiatieven plaatsgevonden om onderwijs, bedrijfsleven en overheden beter te laten samenwerken. Zo is een samenwerking tussen ACRATS en Curio tot stand gekomen om stageplekken voor leerlingen te realiseren gericht op composietenonderhoud. Ook rond het Dutch Drone Centre wordt steeds meer samenwerking gezocht tussen diverse onderwijsinstellingen en bedrijfsleven. Ten behoeve van de Human Capital Agenda zijn diverse contacten warm gehouden om in een tijd waarin zeker ook de luchtvaartsector het economisch zwaar heeft ook de kansen voor samenwerking in beeld te houden. Samen met Wings over Woensdrecht wordt in 2020 het experience center luchtvaart techniek gerealiseerd, inclusief bijbehorende onderwijsprogramma’s. Stand van zaken Het experience centrum is gerealiseerd middels een subsidie vanuit de RWB.
We geven, in samenwerking met Aviolanda, het ZuidWestHoek college, ROC West-Brabant en de Avans Hogeschool, vorm aan de doorlopende leerlijn (VMBO, MBO, HBO) op het gebied van dronetechnieken.
86
Jaarstukken 2020
Stand van zaken Door de ingestelde lock-down voor het HBO en MBO is er in beperkte mate voortgang geboekt. Opgave Branding Woensdrecht / Brabantse Wal Woensdrecht wil dat meer toeristen en recreanten de Brabantse Wal bezoeken. De Brabantse Wal biedt vele mogelijkheden en streeft naar nationale en internationale bekendheid. De Brabantse Wal wordt een gebied dat aantrekkelijk is voor een diversiteit aan bezoekers, die langer in het gebied vertoeven. Welke maatregelen hoorden daar bij? Woensdrecht werkt samen met de Brabantse Walgemeenten aan het Uitvoeringsprogramma Veerkrachtig Bestuur, programma Toerisme en Recreatie. Stand van zaken In 2020 hebben we ons gericht op de uitvoeringsagenda van Veerkrachtig bestuur. We hebben ons ingezet op het verbeteren van de routestructuur door middel van het verbeteren van de themaroutes. Vanwege corona hebben we geen evenementen of activiteiten kunnen organiseren om ons te promoten (denk hierbij aan brochures, folders, bezoek aan beurzen etc.). Wel hebben we ons gezamenlijk gericht op de campagne ‘hier moet je zijn’ van VisitBrabant. Met deze campagne hebben we geprobeerd deze regio te promoten als aantrekkelijke locatie voor een vakantie in eigen land. De strategische samenwerking tussen de drie gemeenten liep in 2020 moeizaam vanwege de ontwikkelingen in Bergen op Zoom en het bijbehorende focusakkoord.
Om deze reden was het ook niet mogelijk om nieuwe projecten op te zetten. Nadat de raad van Bergen op Zoom besloten heeft voorlopig nog niet te bezuinigen op deze samenwerking is er in het bestuurlijk overleg besloten om de overeenkomst toeristische samenwerking 2008 en het bijbehorende beleidsplan uit 2009 te herzien/vernieuwen. De overeenkomst en het beleidsplan zullen in 2021 opgesteld worden. Opgave Duurzaamheid In 2017 heeft de gemeenteraad de "Duurzaamheidsvisie 2017-2035" vastgesteld. In 2018 is tevens het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid vastgesteld. De gemeente Woensdrecht werkt hard aan de uitvoering hiervan. We betrekken ondernemers, organisaties en inwoners bij de opgaven. Ook de Vliegbasis en Business Park Aviolanda (BPA) zijn belangrijke partners. Enerzijds is de gemeente een aanjager, facilitator, verbinder en anderzijds staat zij ook zelf aan de lat om te investeren in duurzaamheid. Welke maatregelen hoorden daar bij? In samenwerking met de partners wordt het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid uitgevoerd. Stand van zaken In lijn met het uitvoeringsprogramma Duurzaamheid wordt invulling gegeven aan het thema duurzaamheid. Opgave Huisvesting Het gemeentehuis (inclusief Multifunctioneel Centrum, bibliotheek, cultureel centrum en sporthal) wordt een interactief bruisend ´huis van de gemeente´.
Met de herinrichting van het gemeentehuis bereiken we dat het gebouw een prettige omgeving biedt, die ondersteunend is aan ontmoeten, samenwerken en bedenken. Qua dienstverlening biedt de inrichting een laagdrempelige, gastvrije en informele sfeer. De dienstverlening aan de Kromstraat op het gebied van participatie (ISD) en welzijn (BWI) brengen we onder in het gemeentehuis. Hierdoor ontstaat één integrale toegang tot zorg en
Jaarstukken 2020
87
welzijn en één integrale toegang tot dienstverlening. Door een flexibele inrichting is vestiging van diverse partijen gemakkelijk te realiseren. In de publieke ruimtes van het gebouw worden (openbare) bijeenkomsten, huwelijksvoltrekkingen, concerten, exposities en dergelijke gehouden. Welke maatregelen hoorden daar bij? We bereiden besluitvorming over herinrichting van het gemeentehuis tot een 'huis van de gemeente' voor. Stand van zaken In het kader van de gezamenlijke visie op huisvesting “Verbinden door Ontmoeten” is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de huisvesting van o.a. de gemeentelijke organisatie, bibliotheek en het Welzijnscentrum K4. Er is een ontwerp opgesteld door een interieurarchitect en een bijbehorende kostenraming opgesteld. De uitvoering van het ontwerp is grotendeels gereed. We wachten nog op een aantal leveringen. Er volgen in de ontmoetingsruimte nog aanpassingen om het sociaal domein beter zichtbaar te maken. Opgave Omgevingswet De Omgevingswet integreert zo'n 26 wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving. Hieronder vallen onderwerpen als bouwen, milieu, waterbeheer, ruimtelijke ordening, monumentenzorg en natuur. De komst van de Omgevingswet betekent niet automatisch verandering. Dat heeft Woensdrecht zelf in de hand. We kijken op een nieuwe manier naar onze leefomgeving en introduceren een andere wijze van denken en werken.
Dat laatste is pas mogelijk als alle betrokkenen willen samenwerken. Welke maatregelen hoorden daar bij? We implementeren de Omgevingswet, op basis van de Omgevingsvisie, op zodanige wijze dat er meer ruimte is voor initiatief en maatwerk en de regeldruk vermindert. Stand van zaken In 2020 is een plan van aanpak Omgevingswet vastgesteld met daarbij de nadruk op de implementatie van de op 1 januari 2022 verplicht gestelde vereisten rondom planvorming, vergunningverlening en digitalisering. Er zijn in 2020 applicaties ingekocht. Daarnaast is in het licht van de Omgevingsvisie in 2020 een bijeenkomst met de raad en stakeholders gehouden. Het concept Omgevingsplan is mede op basis daarvan in 2020 tot in een vergevorderd stadium gebracht. We maken een integrale en breed gedragen visie op de fysieke leefomgeving en de wijze waarop Woensdrecht daarin samenwerkt met haar inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties, als basis voor de implementatie van de Omgevingswet. Stand van zaken Vanwege corona en het uitstel van de Wet naar 2022 hebben geen grootschalige bijeenkomsten plaatsgevonden met de raadswerkgroep en stakeholders. Wel is gewerkt aan de implementatie van de Wet op basis van de uitgangspunten in de conceptvisie.
88
Jaarstukken 2020
Paragraaf 2 Lokale heffingen Algemeen Deze paragraaf gaat nader in op de lokale heffingen die gedurende het rapportagejaar zijn ontvangen. • De lokale heffingen zijn onder te verdelen in twee categorieën. Belastingen zijn heffingen waar geen aanwijsbare tegenprestatie van de overheid tegenover staat. De lokale belastingen dragen bij aan de algemene middelen van de gemeente. • Rechten zijn heffingen voor het gebruik van bepaalde werken, diensten of inrichtingen van de overheid. Tegenover de heffing staat een tegenprestatie van de overheid. De belastingverordeningen voor 2020 zijn door de raad in de openbare raadsvergadering van november 2019 vastgesteld. Na de uitgangspunten van ons lokaal beleid, een tabel van de geraamde en gerealiseerde inkomsten in 2020 (A) en een overzicht van de tariefontwikkeling 2016-2020 (B) worden achtereenvolgens de volgende onderwerpen toegelicht: 1. Onroerende zaakbelastingen (ozb) 2. Afvalstoffenheffing 3. Rioolheffing 4. Lokale lastendruk 5. Vergelijkend overzicht woonlasten 6. Hondenbelasting 7. Forensenbelasting 8. Toeristenbelasting 9. Marktgelden 10. Lijkbezorgingsrechten 11. Leges 12. Kwijtscheldingsbeleid Lokaal beleid Het beleid ten aanzien van lokale heffingen is gebaseerd op de uitgangspunten van het coalitieakkoord 2018-2022 en het collegewerkprogramma 2018-2022 “Samen door”.
Zoveel als mogelijk wordt gekozen voor het uitgangspunt dat voor de tarieven van die belastingen, waarbij maximaal de kosten mogen worden verhaald, de gemeentelijke dienstverlening 100% kostendekkend dient te zijn (onder andere afvalstoffen-, rioolheffing, leges). De uitgangspunten met betrekking tot de financiën van de gemeente zijn: • Inwoners en bedrijven betalen, buiten de inflatiecorrectie, niet méér aan gemeentelijke lasten dan in 2018; • We houden vast aan het principe "de vervuiler betaalt". Inwoners ervaren dat verbeterd afvalscheidingsgedrag leidt tot minder hoge afvalkosten én inwoners en bedrijven zijn meer bereid tot het scheiden van afval. De kosten voor het ophalen en verwerken van afval zullen de komende jaren toenemen, waarbij we hebben afgesproken dat de afvalverwerking een kostendekkend proces moet zijn; • De opbrengsten uit de heffing van hondenbelasting moeten in evenwicht zijn met de kosten. In 2017 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college wordt opgeroepen om de baten en lasten op het gebied van de hondenbelasting in de jaren 2018-2020 gefaseerd in evenwicht te brengen. Het college voert deze motie uit. We monitoren de behoefte aan maatregelen en de kosten die daar bij horen; • We hebben een begroting waarbij de lasten en baten structureel in evenwicht zijn, zonder lastenverhoging voor de inwoner;
Jaarstukken 2020
89
•
De gemeente beschikt over een gezonde reservepositie en heeft haar risico's voor de komende jaren duidelijk in beeld.
A. Geraamde en gerealiseerde inkomsten In 2020 zijn de volgende inkomsten met betrekking tot de lokale heffingen geraamd en gerealiseerd: Bedragen kolom 2 t/m 7 x € 1.000 Inkomsten lokale heffingen per belastingsoort Begroting 2020 Titel
1
Jaarstukken Primitieve Heffings Wijzigingen Totaal 2019 begroting 2020 maatregel begroot 2020 2
3
4
5
Onroerende zaakbelastingen
€ 4.360
€ 4.370
€ 194
€ -120
Afvalstoffenheffing
€ 2.012
€ 2.053
€ 252
Rioolheffing
€ 1.949
€ 1.939
€-
Hondenbelasting
€ 106
€ 105
Forensenbelasting
€ 35
Toeristenbelasting Totaal:
6 (3 t/m 5)
Jaarstukken % Aandeel in Bedrag 2020 Realisatie % 2020 van totaal (per 2020 inwoner) 7
8
9
10
€ 4.444
€ 4.453
100%
47%
€ 204
€ -23
€ 2.282
€ 2.251
99%
24%
€ 103
€ 19
€ 1.958
€ 1.946
99%
21%
€ 89
€ -8
€6
€ 103
€ 108
105%
1%
€5
€ 33
€1
€ 13
€ 47
€ 47
100%
0%
€2
€ 478
€ 414
€ 207
€ 20
€ 641
€ 641
100%
7%
€ 29
€ 8.940
€ 8.914
€ 646
€ -85
€ 9.475
€ 9.446
100%
100%
€ 432
(1) Inwonertal gemeente Woensdrecht per 1-1-2020, definitief cijfer vastgesteld door het CBS: 21.876.
B. Tariefontwikkeling 2016-2020 De belastingverordeningen voor 2020 zijn door de raad in de openbare raadsvergadering van november 2020 vastgesteld. De vastgestelde tarieven voor 2016 - 2020 zijn opgenomen in het onderstaand overzicht.
90
Jaarstukken 2020
Tarieven per belastingsoort
2016
2017
2018
2019
2020
Onroerende zaakbelastingen Woningen: eigenaren
0,1156% 0,1139% 0,1127% 0,1104% 0,1083%
Niet-woningen: eigenaren
0,1657% 0,1657% 0,1664% 0,1683% 0,1661%
Niet-woningen: gebruikers
0,1380% 0,1380% 0,1386% 0,1401% 0,1382%
Afvalstoffenheffing Vast deel € 157,00 € 150,00 € 150,00 € 150,00 € 150,00 Afvalcontainer (per lediging): - 240 liter restafvalcontainer
€ 4,75
€ 4,00
€ 4,00
€ 6,00
1 - 13 ledigingen, per lediging
€ 8,00
14 -20 ledigingen, per lediging
€ 10,00
21 -26 ledigingen, per lediging
€ 12,00
- 140 liter restafvalcontainer
€ 2,80
€ 2,35
€ 2,35
€ 3,50
1 - 13 ledigingen, per lediging
€ 4,70
14 -20 ledigingen, per lediging
€ 5,85
21 -26 ledigingen, per lediging
€ 7,00
- 240 liter gft-afvalcontainer
€-
- 140 liter gft-afvalcontainer - Ondergrondse afvalcontainer (per inworp) Rioolheffing
Art.nr. Systematiek
Vastrecht
1.1.1 woning met één persoon
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€-
€ 0,60
€ 0,50
€ 0,50
€ 0,75
€ 1,00
€ 144,00 € 147,00 € 147,00 € 147,00 € 147,00 woning met meerdere personen € 192,00 € 196,00 € 196,00 € 196,00 € 196,00 1.1.2 niet-woning € 192,00 € 196,00 € 196,00 € 196,00 € 196,00 Gedifferentieerde tarieven niet-woningen
2.1.1 vastrecht + variabel tarief voor de hoeveelheid afgevoerd water > 501 m3, per m3
€ 0,87
€ 0,89
€ 0,89
€ 0,89
€ 0,89
2.1.2 voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 1.001 tot en met 2.000 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 berekende bedrag
€ 0,59
€ 0,60
€ 0,60
€ 0,60
€ 0,60
2.1.3 voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 2.001 tot en met 5.000 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 en 2.1.2 berekende bedrag
€ 0,36
€ 0,37
€ 0,37
€ 0,37
€ 0,37
2.1.4 voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 5.001 tot en met 10.000 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 tot en met 2.1.3 berekende bedrag
€ 0,28
€ 0,29
€ 0,29
€ 0,29
€ 0,29
2.1.5 voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf 10.001 m3, per m3 verhoogd met het op basis van 2.1.1 tot en met 2.1.4 berekende bedrag
€ 0,21
€ 0,21
€ 0,21
€ 0,21
€ 0,21
€ 60,00
€ 54,00
€ 47,50
€ 40,00
€ 37,50
€ 90,00
€ 80,00
€ 70,00
€ 65,00
Hondenbelasting 1e hond 2e en volgende hond € 100,00 Kennel € 250,00 € 225,00 € 200,00 € 170,00 € 155,00 Forensenbelasting Tarief
2,12‰
2,12‰
2,14‰
2,18‰
3,36‰
€ 1,00
€ 1,00
€ 1,00
€ 1,00
€ 1,50
Toeristenbelasting Per overnachting, per persoon
Jaarstukken 2020
91
Tarieven per belastingsoort
2016
2017
2018
2019
2020
Weekmarkt Hoogerheide
€ 4,50
€ 4,50
€ 4,50
€ 4,50
€ 4,50
Weekmarkt Putte
€ 6,75
€ 6,75
€ 4,50
€ 4,50
€ 4,50
Marktgelden
Jaarmarkt Putte € 105,00 € 105,00 € 105,00 € 105,00 € 105,00
1. Onroerende zaakbelastingen (ozb) De onroerende zaakbelastingen worden met ingang van 1 januari 2009 berekend naar een percentage van de waarde van de onroerende zaak, de WOZ-waarde. De peildatum van de WOZ-waarde is 1 januari van het jaar voorafgaand aan het jaar waarop de aanslag betrekking heeft. De WOZ-waarde per 1 januari 2019 is leidend voor de belastingaanslag van 2020. De tarieven voor 2020 zijn gecorrigeerd op basis van de verwachte stijging van de WOZ-waarden voor 2020. Conform het Collegewerkprogramma 2018-2022 is het tarief voor 2020 vervolgens geïndexeerd met het inflatiepercentage voor 2020 (+2,66%). WOZ: transitie naar gebruiksoppervlakte De Waarderingskamer heeft besloten dat per 1 januari 2022 de gebruiksoppervlakte het enige juiste uitgangspunt is voor de taxaties van woningen in het kader van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ). De WOZ wordt voor onze gemeente uitgevoerd door de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB). Tot op heden zijn gemeenten vrij om voor het objectkenmerk ‘grootte’ te kiezen tussen bruto inhoud of gebruiksoppervlakte. Net als de meeste andere gemeenten waardeert de BWB tot op heden op basis van inhoud en dat was ook de basis op het moment van toetreding tot de BWB. De transitie naar gebruiksoppervlak wordt de komende jaren door de BWB uitgevoerd. Voor Woensdrecht gaat het om circa 10.600 woningen. 2.
Afvalstoffenheffing Iedere gemeente heeft de wettelijke plicht tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen binnen haar grondgebied (art. 10.21 en 10.22 Wet milieubeheer). De gemeente kan, ter compensatie van de kosten die verbonden zijn aan de verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen, een heffing instellen, alleen voor inwoners, voor ieder perceel (woning) waar de mogelijkheid bestaat tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen, ook al wordt er geen afval aangeboden. Landelijk zoeken gemeenten naar manieren om meer ‘afval’ te recyclen en minder aan te bieden als restafval. Zo ook in Woensdrecht. Het verwerken van afval wordt steeds duurder en de noodzaak om grondstoffen duurzaam te recyclen neemt toe. Het beleid in Woensdrecht is er op gericht de hoeveelheid restafval te verminderen tot maximaal 100 kg per persoon per jaar, de zogenaamde VANG-doelstelling. Tevens moet de activiteit ‘afvalinzameling & -verwerking’ kostendekkend uitgevoerd worden. Dat betekent dat de lasten financieel gedekt moeten worden door de baten. Maar ook dat het principe geldt: 'de vervuiler betaalt'. Om de doelstelling te behalen heeft de raad in 2019 besloten met ingang van 2020 de volgende maatregelen te nemen: • Verhoging van de variabele en invoering van progressieve tarieven van het aanbieden van het restafval; • Verhoging van het tarief voor de extra tikken op de milieustraat.
De ophaalfrequentie van het afval blijft gehandhaafd op eenmaal in de twee weken. Het verlagen van de ophaalfrequentie van het restafval naar eenmaal in de vier weken is om redenen van hygiëne en serviceniveau niet doorgevoerd. In 2019 is gestart met een proef met het zelf wegbrengen van restafval naar een ondergrondse restafvalcontainer. In 2020 zijn de resultaten van de proef geëvalueerd. In totaal hebben circa 300 inwoners gedurende de periode van 1 jaar deelgenomen aan
92
Jaarstukken 2020
de proef. De deelnemers aan de pilot produceerden gemiddeld 107 kg restafval per persoon per jaar ten opzichte van 165 kg per persoon van de overige inwoners van de gemeente. Op basis van deze resultaten van de pilot kan worden geconcludeerd dat het zelf wegbrengen van restafval een positief effect heeft op de hoeveelheid aangeboden hoeveelheid restafval per persoon per jaar. 90% van de deelnemers aan de pilot hebben er voor gekozen gebruik te blijven maken van het zelf wegbrengen van het restafval. Tarieven Vanuit het principe “de vervuiler betaalt” zijn de tarieven voor 2020 aangepast. Het tarief voor een 240 liter restafvalcontainer is verhoogd van € 6 (2019) per lediging, naar € 8 per lediging voor de lediging 1 t/m 13, € 10 per lediging voor de lediging 14 t/m 20 en € 12 per lediging voor de lediging 21 t/m 26. Het tarief voor een 140 liter restafvalcontainer is verhoogd van € 3,50 (2019) per lediging, naar € 4,70 per lediging voor de lediging 1 t/m 13, € 5,85 per lediging voor de lediging 14 t/m 20 en € 7 per lediging voor de lediging 21 t/m 26. De kosten voor een inworp in een ondergrondse container is verhoogd van € 0,75 (2019) naar € 1,00 (2020). Het vaste tarief van € 150 is voor 2020 niet gewijzigd.
Voorziening 'egalisatie afvalinzameling en -verwerking' Woensdrecht heeft geruime tijd een voorziening 'egalisatie afvalinzameling & -verwerking' tot haar beschikking gehad voor het afdekken van risico's en financiële resultaten van afval. Het saldo van de voorziening is eind 2017 naar nul gedaald. De raad heeft besloten in 2018 eenmalig middelen aan de voorziening toe te voegen om de initiële kosten af te dekken als gevolg van het in 2018 en 2019 ondergronds brengen van de bovengrondse afvalinzamelingscontainers op de gemeentelijke milieuparkjes. Na de aanwending in 2019 is het saldo van de voorziening gedaald naar € 0. Met ingang van de programmabegroting 2017 is een overzicht van de kostendekkendheid, ingericht naar taakvelden, opgenomen. Onderstaand het overzicht voor het jaar 2020. Kostendekkendheid afvalinzameling en -verwerking Taakveld/omschrijving
Specificatie
Begroting 2020
%
Realisatie 2020
1. Afvalinzameling
€ -948.750
€ -936.296
2. Afvalverwerking
€ -718.215
€ -454.077
3. Milieustraat
€ -674.500
€ -840.336
4. Overig
€ -129.285
€ -131.024
5. Kwijtschelding afvalstoffenheffing
€ -75.000
€ -63.247
2. Afvalverwerking
€ 480.000
€ 443.037
%
Lasten 7.3 Afval
6.3 Inkomensregelingen Baten (exclusief opbrengsten afvalstoffenheffing) 7.3 Afval
3. Milieustraat
€ 5.705
€ 13.801
€ 215.000
€ 215.226
BTW
€ -477.429
€ -438.255
Totaal (lasten minus baten)
€ - 100% 2.322.474
6. Dividenduitkering Saver NV
Opbrengsten afvalstoffenheffing (opgenomen in taakveld 7.3 Afval) Saldo en kostendekkendheid
€ 2.282.500 € -39.974
Onttrekking aan de voorziening 'afvalinzameling & - verwerking' Saldo afvalinzameling & -verwerking na onttrekking aan de voorziening
Jaarstukken 2020
€ -2.191.171 100% € 2.250.536
98%
€ 59.365 103%
€-
€-
€ -39.974
€ 59.365
93
Toelichting op de tabel ‘kostendekkendheid ‘afvalinzameling & - verwerking’ Het taakveld ´7.3 Afval´ is het centrale taakveld. Het taakveld ´6.3 Inkomensregelingen´ wordt voor het deel van de kwijtschelding van de afvalstoffenheffing (totaalbedrag van de realisatie afgerond € 63.000) in de heffing betrokken. Financieel resultaat afvalinzameling & -verwerking Het voordelig resultaat op 'afval' bedraagt in 2020 (afgerond) € 59.000. De kostendekkendheid bedraagt 103%. In de begroting werd rekening gehouden met een nadelig resultaat van (afgerond) € 40.000. Het voordelig resultaat op 'afval' is opgenomen in het jaarrekeningresultaat 2020. In de Financiële tussenrapportages 2020 is de raad geïnformeerd over een verwacht voordeel op ‘afval’, waarbij is gemeld dat dit vooral het gevolg is van eenmalige meevallers. Enerzijds zijn we geconfronteerd met een hoger aanbod van afval op de milieustraat, een afname van opbrengsten van monostromen en lagere opbrengsten van de afvalstoffenheffing. Daartegenover staan het vervallen van de kosten per 1 april 2020 voor de overslag van PMD (plastic, metaal en drankverpakking) als gevolg van een wijziging in de verrekening en een aantal eenmalige meevallers, zoals een hogere dividenduitkering van Saver, vergoedingen voor zwerfafval en afrekeningen van de inzameling van PMD, glas en oud papier van voorgaande jaren.
Het totaalbedrag aan incidentele meevallers voor 2020 bedraagt voor ± € 369.000 (incl. omzetbelasting). 3. Rioolheffing Onder de naam ‘rioolheffing’ wordt geheven: een belasting ter bestrijding van de kosten die voor de gemeenten verbonden zijn aan: • De inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, evenals de zuivering van huishoudelijk afvalwater; • De inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerking van het ingezamelde en afvloeiende hemelwater, evenals het treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. De raad stelt voor een daarbij vast te stellen periode een gemeentelijk rioleringsplan vast (art. 4.22 Wet milieubeheer). In het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) wordt aangegeven op welke manier de gemeente de gemeentelijke watertaken wil verbeteren, uitbreiden, onderhouden en beheren en welke middelen noodzakelijk zijn om de gestelde doelen te bereiken. Het huidige GRP 'Samen schakelen naar een toekomstbestendige waterketen' is vastgesteld door de raad in september 2019 en heeft een looptijd van 4 jaar (2020-2023). Tarieven Met ingang van het belastingjaar 2010 wordt een rioolheffing geheven naar het aantal kubieke meters water dat vanuit het perceel wordt afgevoerd.
De rioolheffing kent twee grondslagen: • Een vast tarief per perceel; • Een bedrag op basis van het aantal kubieke meters water dat vanuit het perceel direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Het vaste tarief en de variabele tarieven 2020 zijn niet gewijzigd ten opzichte van 2019. Voor het variabele tarief worden er staffels (grootteklassen) onderscheiden. Met ingang van de programmabegroting 2017 is een overzicht van de kostendekkendheid, ingericht naar taakvelden, opgenomen. Onderstaand het overzicht voor het jaar 2020.
94
Jaarstukken 2020
Kostendekkendheid riolering Taakveld/omschrijving
Specificatie
Begroting 2020
1. Exploitatie en beheer riolering
%
Realisatie 2020
%
Lasten 7.2 Riolering
€ -1.695.422
€ -1.710.540
2. Heffing en invordering rioolheffing
€ -42.827
€ -42.625
2.1 Verkeer en vervoer
3. Aandeel kosten straatreiniging
€ -52.000
€ -52.989
6.3 Inkomensregelingen
4. Kwijtschelding rioolheffing
€ -70.000
€ -58.909
Baten (exclusief opbrengsten rioolheffing) 7.2 Riolering
N.v.t.
BTW
€-
€-
€ -97.991
€ -80.977
Totaal (lasten minus baten)
€ -1.958.240
Opbrengsten rioolheffing (opgenomen in taakveld 7.2 Riolering)
€ 1.958.240
Saldo en kostendekkendheid
€-
100%
€ -1.946.040
100%
€ 1.946.040 100%
€-
100%
Toelichting op de tabel ‘kostendekkendheid ‘riolering’ In de tabel zijn de lasten en baten opgenomen, die voor het bepalen van de tarieven van de rioolheffing van toepassing zijn. Naast de baten en lasten uit het taakveld ‘7.2 Riolering’ wordt van het taakveld ‘2.1 Verkeer en vervoer’ een bedrag van (afgerond) € 53.000 in de heffing betrokken. Dit betreft 75% van de gerealiseerde lasten van straatreiniging inclusief het veegvuil. Van het taakveld ´6.3 Inkomensregelingen´ wordt een bedrag van € 59.000 voor het deel van de kwijtschelding van de rioolheffing in de heffing betrokken. In de lasten van het taakveld '7.2 Riolering´ is een toevoeging aan de voorziening ´rioolbeheer´ opgenomen van € 1.164.000. De toevoeging aan de voorziening is gebaseerd op het 'GRP Woensdrecht 2020-2023’. Het kostendekkingspercentage van riolering is 100%. 4. Lokale lastendruk In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de lastenontwikkeling van een gezin (meerpersoonshuishouden). De woonlasten bestaan uit drie onderdelen: onroerende zaakbelasting, afvalstoffen- en rioolheffing. Voor de onroerende zaakbelasting is uitgegaan van een gezin met in eigendom een woning met een getaxeerde waarde voor het jaar 2020 van € 256.000. De waarde van € 256.000 is gebaseerd op de gemiddelde geschatte woningwaarde van 2020 van de gemeente Woensdrecht (bron: CBS Statline 03-2021).
Lokale lastendruk Lastenontwikkeling gezin
2016 (t) € 663,91
2017
2018
2019
€ 655,41
€ 660,59
€ 686,27
2020* € 727,25
% Stijging t.o.v. (t) 9,54%
* Berekend als volgt: OZB € 256.000 x 0,1083% + riool € 196 + afval vast € 150 + afval variabel 13 x € 8.
5. Vergelijkend overzicht woonlasten Om inzicht te hebben in de hoogte van de woonlasten in Woensdrecht zijn in onderstaande tabel de woonlasten van een aantal (buur)gemeenten opgenomen. Ter informatie zijn ook de “laagste” en de “hoogste” waarden opgenomen. De cijfers zijn ontleend aan “de Atlas van de lokale lasten 2020” van het COELO. Het begrip ´bruto gemeentelijke woonlasten´ is samengesteld uit de OZB voor een woning met een voor die gemeente gemiddelde waarde, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing.
Jaarstukken 2020
95
Bedragen in € Vergelijkend overzicht woonlasten Gemeente
Bruto woonlasten eph 2020
Bruto woonlasten mph 2020
Landelijk rangtelnummer
Aalten
€ 432
€ 573
1
Woensdrecht
€ 615
€ 702
54
Moerdijk
€ 605
€ 734
91
Gemiddelde Noord-Brabant
€ 681
€ 751
Rucphen
€ 695
€ 764
135
Halderberge
€ 661
€ 769
145
Gemiddelde Nederland
€ 705
€ 776
Etten-Leur
€ 760
€ 794
188
Reimerswaal
€ 660
€ 820
233
Steenbergen
€ 729
€ 826
239
Roosendaal
€ 794
€ 828
245
Bergen op Zoom
€ 823
€ 859
280
€ 839
€ 880
306
€ 1.321
€ 1.440
377
Zundert Bloemendaal eph = éénpersoonshuishouden mph = méérpersoonshuishouden met eigen woning
Hieruit blijkt dat Woensdrecht ten opzichte van 2019 in de stand van het landelijk rangnummer is gedaald. Stond Woensdrecht in 2019 op nummer 93 (bruto woonlasten € 697), nu staat Woensdrecht op nummer 54 (bruto woonlasten € 702). 6. Hondenbelasting In 2017 zijn de tarieven van de hondenbelasting met 10 procent verlaagd. In 2018 tot en met 2020 zijn de tarieven en opbrengsten van de hondenbelasting in drie stappen verlaagd en teruggebracht tot een kostendekkend niveau in 2020; dit uitgaande van het huidige voorzieningenniveau. 7. Forensenbelasting De forensenbelasting wordt opgelegd aan natuurlijke personen (die geen hoofdverblijf in de gemeente hebben) en die meer dan 90 dagen een tweede (gemeubileerde) woning beschikbaar houden voor zichzelf of hun gezin. De raad heeft het tarief voor 2020 geïndexeerd naar 3,36‰. 8. Toeristenbelasting Toeristenbelasting is een directe belasting die geheven wordt voor het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente tegen vergoeding in welke vorm dan ook door personen die niet als ingezetene met een adres in de basisadministratie personen van de gemeente zijn opgenomen. De belastingplichtige is degene die gelegenheid biedt tot verblijf in hem ter beschikking staande ruimten dan wel op hem ter beschikking staande terreinen. De belasting wordt geheven naar het aantal overnachtingen.
In de verordening toeristenbelasting is een registratieplicht opgenomen, zodat duidelijk is dat de exploitant de verplichting heeft zorg te dragen voor een registratie van het aantal overnachtingen, tenzij de forfaitaire regeling wordt toegepast. Door de coronacrisis zijn er minder overnachtingen geweest. In de cijfers is rekening gehouden met lagere opbrengsten ter grootte van € 250.000 (zie overzicht in paragraaf 9). Vanuit het Rijk zijn we voor de eerste lockdown periode voor € 101.000 gecompenseerd voor deze inkomstenderving. De definitieve opbrengsten 2020 zijn nog niet bekend, omdat de afrekeningen over 2020 niet eerder dan