Programmabegroting 2027-2030
Tekst van het document
Denk bijvoorbeeld aan de afname van het aantal vrijwilligers. • Bij onderhoud en restauratie aan monumenten wordt het steeds moeilijker om aan vakmensen en materialen te komen. Hierdoor lopen subsidieaanvragen nog wel eens langer door. Of er zijn aanvullende kosten, doordat er extra schade ontstaat door te lang wachten op herstel. 2.2 Sport Ambitie Sport moet voor iedereen betaalbaar en toegankelijk zijn. Sport levert een belangrijk aandeel aan de preventiedoelen. We stimuleren mensen die weinig tot niet actief zijn tot meer bewegen. Relevante documenten: • Sportnota • Lokaal sportakkoord • Regionaal sportakkoord Doelstellingen Sportvoorzieningen zijn toekomstbestendig en betaalbaar Activiteiten We brengen de subsidie voor Zwembad Jaspers structureel op orde, zodat de organisatie toekomstbestendig blijft functioneren zonder jaarlijkse incidentele aanvullingen Wij zien het overdekt zwembad als een belangrijke voorziening voor onze inwoners. Om zwembad Jaspers toekomstbestendig te houden worden er scenario's in 2027 uitgewerkt en afgerond. 27 In de begroting van 2028 is voor het zwembad in het MJOP nog geen bedrag opgenomen. Dit wijkt af van eerdere communicatie maar is wel in lijn met de afspraken die hierover in het verleden zijn gemaakt en die zijn vastgelegd in de statuten van het zwembad.
Een wijziging van deze systematiek vraagt om aanpassing van de statuten van het zwembad. Het voornemen is om dit op te pakken zodra het nieuwe bestuur in positie is. De financiële gevolgen worden vervolgens meegenomen in de begroting voor 2028. Voor het jaar 2027 wordt daarom de werkwijze gehanteerd zoals die ook de afgelopen jaren is toegepast waarbij de geraamde kosten voor het onderhoud van het gebouw onderdeel zijn van de subsidieaanvraag van het zwembad. Kwaliteit (toelichting) Met het nieuwe bestuur wordt het opstellen van de toekomstvisie inclusief een realistische begroting naar verwachting in 2027 afgerond. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2027 Tijd (indicator) Indicatoren • Het aantal actieve sporters blijft op het niveau van 2024. (Bron: Waarstaatjegemeente.nl) • Het aantal maatschappelijke activiteiten bij sportverenigingen breidt zich uit. Risico's De risico's zijn zo divers dat ze in elk project/elke activiteit apart worden afgewogen. 2.3 Inkomen en participatie Ambitie Wij zorgen ervoor dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Werk en inkomen en een goed vangnet voor bestaanszekerheid zijn hiervoor belangrijk. We willen intergenerationele problematiek, waaronder armoede, zoveel mogelijk doorbreken. Onze ambitie is dat Winterswijk in 2040 armoedevrij is. Relevante documenten: • Integrale verordening sociaal domein. • Samen aan het stuur.
• Wij Winterswijk, visie sociaal domein 2025-2033. • Beleidsplan armoedevrij Winterswijk 2025. • Beleidsnotitie Wet inburgering 2022. Doelstellingen Meedoen zonder belemmeringen Activiteiten Voorkomen en bestrijden van van armoede en schulden We werken aan het voorkomen van armoede en schulden, dit doen we door de volgende maatregelen: -We benaderen scholen om lessen te geven over financiën. We signaleren schulden vroegtijdig en zorgen ervoor dat er passende hulp, bv via de Stadsbank wordt geboden.- We bieden nazorg na schuldhulpverleningstrajecten om terugval te voorkomen door periodiek met de inwoner in gesprek te gaan zolang dat 28 nodig is. We activeren inwoners om duurzame uitstroom uit armoede te bevorderen. Dit doen we onder andere door de pilot perspectief. Kwaliteit (toelichting) Sociaal Team De Post ontwikkelt een uniforme inkomenstoets op besteedbaar inkomen. Inwoners hoeven hun financiële situatie dan niet meer bij elke instelling opnieuw aan te tonen en laten hun gegevens niet op verschillende plekken achter. Aan de hand van de toets kunnen wij hen direct doorverwijzen naar maatschappelijke instellingen, de Stadsbank Oost-Nederland of de inkomensvoorzieningen van Fijnder. Inwoners krijgen zo sneller de ondersteuning die bij hun situatie past. Inkomensondersteunende regelingen verstrekken wij, waar mogelijk, proactief.
Fijnder kent bijvoorbeeld de individuele inkomenstoeslag zonder nieuwe aanvraag toe aan inwoners die deze voorziening eerder hebben aangevraagd. We gaan de VoorzieningenWijzer inzetten. De VoorzieningenWijzer is een hulpmiddel waarmee alle lokale regelingen en landelijke toeslagen eenvoudig te vinden en aan te vragen zijn, ook op het gebied van energie en zorgverzekering. Inwoners kunnen dit hulpmiddel zelf gebruiken. Ook professionals van Fijnder en het Sociaal Team De Post en vrijwilligers kunnen ermee werken in hun gesprekken met inwoners. Daarnaast starten wij de samenwerking met ervaringsdeskundigen die zelf financiële problemen hebben meegemaakt en hun ervaring inzetten in de schuldhulpverlening en de armoedebestrijding. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van het beleidsplan Armoedevrij Winterswijk 2040 loopt door in 2027. Wij sluiten in 2027 aan bij de Divosa Benchmark Armoede & Schulden en starten we de samenwerking met de ervaringsdeskundigen. Tijd (indicator) Doelstellingen Perspectief bieden op een betere toekomst Activiteiten Pilot perspectief: verbinden van re-integratie en bestaanszekerheid We voeren een pilot uit voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en veelal meervoudige problematiek. In de pilot verbinden we re-integratie met bestaanszekerheid.
In de dienstverlening aan inwoners op weg naar (regulier) werk worden belemmeringen op alle leefgebieden, zoals schulden, verslaving in samenhang en parallel aangepakt. Kwaliteit (toelichting) De pilot staat open voor (vrijwel) alle inwoners op weg naar werk en participatie, ongeacht hun afstand tot de arbeidsmarkt. Veel van hen hebben te maken met meervoudige problematiek. Twee klantregisseurs vanuit Sociaal Team De Post voeren de regie op deze trajecten. Zij werken met een beperkte caseload en houden daardoor ruimte voor een individuele benadering en maatwerk. De doelstellingen en randvoorwaarden van de pilot leggen wij vast in een plan van aanpak. Het plan stellen wij samen met Fijnder, lokale werkgevers en het Sociaal Team De Post op. Het wegnemen van belemmeringen om te participeren in de samenleving blijft het belangrijkste doel. Participeren kan door aan het werk te gaan, maar ook vrijwilligerswerk is een mogelijkheid. 29 Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De pilot start in het najaar van 2026 en heeft een looptijd van twee jaar. Daarmee is 2027 het eerste volledige uitvoeringsjaar en loopt de pilot door tot in 2028. Wij houden de raad periodiek op de hoogte van de voortgang. In de loop van 2027 voeren wij een tussenevaluatie uit. Tijd (indicator) Doelstellingen We gaan het aanbod binnen de meedoenregeling en andere inkomensondersteunende regelingen verruimen.
Hierbij hebben we extra aandacht voor kinderen. We zorgen voor betere toegankelijkheid en bekendheid van deze regelingen Doelstellingen We gaan meer capaciteit beschikbaar stellen voor nazorg en begeleiding om herhaling van problemen en terugvallen zoveel mogelijk te voorkomen Indicatoren • Het aantal bijstandsgerechtigden blijft op het niveau van 2022. • We komen uit met het rijksbudget voor het betalen van bijstandsuitkeringen. Risico's • De economie verslechtert, waardoor er meer mensen een beroep doen op een bijstandsuitkering. • Door economische omstandigheden groeit het aantal mensen met problematische schulden. • De financiële compensatieregeling van het Rijk voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen wordt niet verlengd, terwijl we nog wel Oekraïners opvangen. 2.4 Educatie Ambitie Onderwijs is essentieel voor iedereen. Daarom werken we, samen met onderwijs en verenigingen, aan gelijke kansen. We bouwen onderwijsvoorzieningen conform het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). Duurzaam, met goede ventilatie en groene schoolpleinen. Relevante documenten: • Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2037. • Beleidsnotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie. 30 Doelstellingen Het middelbaar onderwijs in Winterswijk is belangrijk voor jeugd en de regio.
We zetten in op kwalitatief, aantrekkelijk, duurzaam onderwijsaanbod en versterken de samenwerking tussen onderwijs, ondernemers, politie en maatschappelijke organisaties Doelstellingen Vanuit de behoefte van de regionale arbeidsmarkt kijken we waar we kunnen faciliteren in kansen voor mbo- en hbo-opleidingen Doelstellingen We bevorderen kansengelijkheid Activiteiten Uitvoeren Notitie Lokale Educatieve Agenda gemeente Winterswijk 2025-2033 Onderwijs, kinderopvang en de gemeente Winterswijk bevorderen samen de kansengelijkheid, talentontwikkeling, inclusie en het welzijn voor alle kinderen van nul tot achttien jaar in Winterswijk. Dit is afgesproken in de Notitie Lokale Educatieve Agenda Winterswijk 2025-2033. Kwaliteit (toelichting) In het kader van het uitvoeringsprogramma bij de Notitie Lokale Educatieve Agenda Winterswijk 2025-2033 is het bestuurlijk overleg in september 2025 gestart met de uitvoering van de doelen uit de notitie. In de periode 2025-2033 werken we aan de volgende doelen: • We vergroten gelijke kansen en talentontwikkeling voor alle kinderen van nul tot achttien jaar. We voorkomen onderwijsachterstanden, ondersteunen kinderen die opgroeien in armoede, bieden een rijk naschools aanbod, stimuleren het behalen van een startkwalificatie en versterken basisvaardigheden. • We bevorderen inclusie voor alle kinderen van nul tot achttien jaar.
We werken aan gelijke onderwijskansen, verminderen segregatie en stimuleren integratie. Ieder kind krijgt toegang tot kinderopvang en onderwijs in de buurt. Daarnaast versterken we de ketenaanpak voor zorg en veiligheid, zodat ondersteuning goed op elkaar aansluit. • We versterken het welzijn van alle kinderen van nul tot achttien jaar. We verbinden onderwijs steviger met kunst, cultuur en sport, en zetten in op weerbaarheid en mentale gezondheid. We verbeteren de samenwerking tussen ouders, school en omgeving (de gouden driehoek) en zorgen voor een veilige, ondersteunende schoolomgeving met passende zorg. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De doelen uit de Notitie Lokale Educatieve Agenda Winterswijk worden uitgevoerd in de periode van 2025 tot en met 2033. Tijd (indicator) Doelstellingen We breiden de verlengde schooldag uit op de scholen waar dit nodig is. We verbeteren het concept de inclusieve bso en breiden deze verder uit Doelstellingen We voeren het Integraal Huisvestingsplan voor schoolgebouwen uit. Daarbij zorgen we waar nodig voor passende sportvoorzieningen zoals gymzalen Activiteiten Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan (IHP) scholen We werken samen met onderwijs, kinderopvang en belangenverenigingen aan het IHP 2021-2037. Samen met betrokken partijen werkt de gemeente aan het IHP en de bijbehorende planning.
Kwaliteit (toelichting) De ontwikkeling van de buurtschapsschool in ’t Woold wordt in bouwteamverband gerealiseerd; dit team is inmiddels samengesteld en heeft in 2026 een ontwerp uitgewerkt en naar verwachting volgt in 2027 de bouwfase. Het bestuur van vrije school De Esch is in 2026 een voorbereidingskrediet toegekend. Daarmee is de start van het renovatie traject gemarkeerd, wat naar verwachting tot in 2027 doorloopt. Ook zijn de gesprekken over de realisatie van het Integraal Kindcentrum (IKC) Zuid-West opnieuw opgestart. De betrokken scholen zijn De Korenburg, De Schakel en Julianaschool. ’t Kempken in Meddo is in 2026 een voorbereidingskrediet toegekend; het bestuur heeft gekozen voor renovatie. Deze wordt begeleid door stichting Mevrouw Meijer (ideëel bureau schoolarchitectuur) en er wordt nadrukkelijk afgestemd met de overige ruimtelijke ontwikkelingen die uit de dorpsvisie voortvloeien. De start van de uitvoering wordt in 2027 verwacht. Tot slot is de evaluatie van het IHP samen met betrokken partijen nog voor de zomer van 2026 gestart; Naar verwachting wordt de raad die begin 2027 voorgelegd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Doorlopend Tijd (indicator) Indicatoren • | De voortgang van de (ver)bouw van scholen gaat volgens planning van de eerste fase van het Integraal Huisvestingsplan. Risico's • | Integraal Huisvestingsplan: stijgende bouwkosten.
Financiële afwijkingen programma 2 Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie | Rekening | Begroting Begroting Aanpassing Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 | 2026 | 2027 stand | begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1e prognose | 2027 2026 Baten 2.1 Cultuur 5.5 Cultureel erfgoed | 53 | 127 | 77 | 0 | 77 | 77 | 77 | 77 5.6 Media | 62 | 42 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 2.1 Cultuur | 114 | 169 | 77 | 0 | 77 | 77 | 77 | 77 2.2 Sport 31 Exploitatie | Rekening | Begroting | Begroting | Aanpassing | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 stand | begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1e prognose | 2027 2026 5.1 Sportbeleid en | 317 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 activering 5.2 | 888 | 838 | 838 | 1 | 839 | 839 | 839 | 839 Sportaccommodaties Totaal 2.2 Sport | 1.205 | 838 | 838 | 1 | 839 | 839 | 839 | 839 2.3 Inkomen en participatie 6.3 | 10.728 | 11.648 | 10.262 | 0 | 10.262 | 10.262 | 10.262 | 10.262 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut | 5.395 | 5.436 | 1.070 | 13 | 1.083 | 1.058 | 1.037 | 1.015 werk 6.5 | 414 | 751 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Arbeidsparticipatie Totaal 2.3 Inkomen | 16.537 | 17.835 | 11.332 | 13 | 11.345 | 11.320 | 11.299 | 11.277 en participatie 2.4 Educatie 4.3 Onderwijsbeleid | 1.316 | 1.476 | 1.100 | 0 | 1.100 | 1.100 | 1.100 | 1.100 en leerlingzaken Totaal Baten | 19.173 | 20.319 | 13.347 | 14 | 13.361 | 13.336 | 13.315 |
13.293 Lasten 2.1 Cultuur 5.3 | 2.609 | 2.662 | 1.847 | 82 | 1.929 | 1.913 | 1.913 | 1.906 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea | 215 | 230 | 230 | 43 | 273 | 273 | 273 | 273 5.5 Cultureel erfgoed | 486 | 613 | 504 | 35 | 539 | 525 | 525 | 524 5.6 Media | 704 | 720 | 678 | 26 | 703 | 662 | 662 | 662 Totaal 2.1 Cultuur | 4.013 | 4.225 | 3.257 | 187 | 3.444 | 3.373 | 3.373 | 3.365 2.2 Sport 5.1 Sportbeleid en | 2.607 | 1.210 | 1.013 | 129 | 1.143 | 1.143 | 1.143 | 1.197 activering 5.2 | 2.678 | 2.944 | 2.831 | 240 | 3.071 | 3.243 | 3.228 | 3.212 Sportaccommodaties Totaal 2.2 Sport | 5.285 | 4.154 | 3.844 | 369 | 4.213 | 4.385 | 4.370 | 4.409 2.3 Inkomen en participatie 6.3 | 18.650 | 20.465 | 18.984 | 325 | 19.309 | 19.309 | 19.309 | 19.309 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut | 8.550 | 9.111 | 5.855 | 61 | 5.917 | 5.940 | 5.906 | 5.871 werk 6.5 | 1.002 | 1.350 | 610 | 154 | 763 | 783 | 803 | 803 Arbeidsparticipatie Totaal 2.3 Inkomen | 28.202 | 30.926 | 25.448 | 540 | 25.988 | 26.032 | 26.017 | 25.983 en participatie 2.4 Educatie 4.2 | 1.592 | 1.571 | 1.516 | 147 | 1.663 | 1.739 | 2.143 | 2.132 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid | 2.375 | 2.786 | 2.360 | 95 | 2.454 | 2.374 | 2.373 | 2.373 en leerlingzaken Totaal 2.4 Educatie | 3.967 | 4.357 | 3.876 | 242 | 4.117 | 4.113 | 4.516 | 4.504 Totaal Lasten | 41.467 | 43.663 | 36.426 | 1.337 |
37.763 | 37.903 | 38.277 | 38.262 Stortingen 2.4 Educatie 4.2 | 0 | 18.332 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onderwijshuisvesting Gerealiseerd | -22.294 | -41.676 | -23.079 | -1.323 | -24.402 | -24.568 | -24.962 | -24.969 resultaat 32 33 Cultuur De verhoging van de lasten met € 187.000 wordt grotendeels als volgt verklaard: • Verhoging subsidie De Storm € 28.000 N • Verhoging subsidie Boogie Woogie € 36.000 N • Verhoging subsidie Villa Mondriaan € 36.000 N • Verhoging subsidie Bibliotheek € 25.000 N • Verhoging lasten Erfgoedcentru m € 28.000 N De subsidies aan De Storm, Boogie Woogie, Villa Mondriaan en de Bibliotheek zijn geïndexeerd met 4,1 %. Daarnaast is de subsidie aan Villa Mondriaan aanvullend verhoogd omdat Villa Mondriaan een professionaliseringsslag doorvoert. De bijdrage aan het Erfgoedcentrum Achterhoek Liemers (ECAL) wordt op basis van de goedgekeurde begroting van de ECAL naar boven bijgesteld. Sport De verhoging van de lasten met € 369.000 wordt grotendeels als volgt verklaard: • Verhoging subsidie zwembad Jaspers € 162.000 N • Verlaging lasten combinatiefunctie (buurtsportcoach) € 55.000 V • Verhoging lasten compensatie zaalhuur € 54.000 N • Verhoging lasten diverse binnensportaccommo daties € 182.000 N In 2026 heeft de Raad ingestemd met een verhoging van de subsidie aan zwembad Jaspers voor 2026.
Deze verhoging hebben wij ook voor 2027 in de begroting opgenomen en is de subsidie met 4,1 % geïndexeerd. 34 Vanuit het Rijk ontvangen wij een uitkering voor de combinatiefunctie. Dit wordt budgetneutraal in de begroting verwerkt. Daarnaast willen wij aanvullende activiteiten gaan uitzetten. Hiervoor is een bedrag benodigd van € 80.000. Het in de primitieve begroting opgenomen bedrag kan naar beneden worden bijgesteld omdat een bedrag van € 135.000 was opgenomen. Een deel van de ingeboekte bezuiniging sport is elders gevonden binnen het beleidsveld sport (onderhoud sportaccommodaties ROVA en vermindering schoonmaakfrequentie sporthallen). Hierdoor is de ingeboekte bezuiniging op dit onderdeel teruggedraaid. De schoonmaakkosten van de binnensportaccommodaties stijgen door indexatie en toename van werkzaamheden. Daarnaast is het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) geactualiseerd en zijn de toevoegingen aan de voorzieningen gestegen.
Inkomen en participatie De verhoging van de lasten met € 540.000 wordt grotendeels als volgt verklaard: • Hogere lasten uitvoeringsko sten Fijnder € 31.000 N • Hogere lasten integratieuitk ering inburgering € 100.000 N • Hogere lasten bijzondere bijstand € 166.000 N • Hogere lasten personeelsko sten Sw- medewerkers € 61.000 N • Hogere lasten sociale activering (re-integratie) € 147.000 N De uitvoeringskosten Fijnder zijn gestegen als gevolg van de doorgevoerde indexering. In de praktijk blijkt het dat er meer inzet in het 2e en 3e jaar nodig is bij de inburgeraars. Als gevolg van de toegenomen vraag en het verruimen van de inkomens grens zijn de lasten voor de bijzondere bijstand gestegen. Door de nieuwe CAO voor de Sw-medewerkers zijn de personeelslasten gestegen. Fijnder ziet een steeds grotere instroom van cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Dit betekent een opwaartse druk op het re-integratiebudget. Daarnaast heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld in de Algemene Uitkering voor de sociale infrastructuur. Dit budget is beschikbaar gesteld door het Rijk om als vangnet te dienen voor mensen die wel kunnen werken, maar voor wie dit niet, of nog niet, bij reguliere werkgevers mogelijk is. Hiervan is afgesproken dat deze één op één worden doorbetaald aan Fijnder.
Educatie De verhoging van de lasten met € 242.000 wordt grotendeels als volgt verklaard: • | Hogere lasten OZB | € | 40.000 scholen | N • | Hogere lasten Internationale | € 105.000 N schakelklas (ISK) • | Hogere lasten | € 80.000 N Grenslandcollege De lasten van de OZB bij de diverse scholen zijn bijgesteld op basis van de werkelijke OZB-lasten 2026. Bij het ISK zijn een 3-tal portacabins geplaatst waarvoor huur betaald moet worden. De Raad heeft een amendement aangenomen om voor de schooljaren 2026-2027 en 2027-2028 jaarlijks maximaal € 80.000aan het Grenslandcollege beschikbaar te stellen. Kredieten In de begroting 2027-2030 zijn binnen dit programma diverse kredieten opgevoerd. Hieronder vindt u de 5 belangrijkste kredieten, die voor de jaren 2027-2030 zijn opgenomen. Krediet | Bedrag | Jaar IKC Buurtsch | € 6.443.193 | 2028 appen - de Esch IKC Buurtsch appen - | € 2.761.369 | 2028 de Esch (installati es) Toplaag kunstgras FC | € 1.377.427 | 2027 Winterswi jk 35 36 Basissch ool 't Kempken Meddo € 1.307.890 2027 Kunstgra svelden FC Winterswi jk € 996.310 2027 Voor een volledig overzicht van de kredieten die zijn opgenomen in de begroting 2027-2030 verwijzen wij naar bijlage 4. Onttrekkingen en toevoegingen reserves In 2027 zijn er geen onttrekkingen of toevoegingen aan de bestemmingsreserves begroot.
Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk Inleiding Openbare ruimte, klimaat, water en milieu, gebiedsontwikkeling en wonen Het programma Wonen en werken in Winterswijk gaat aan de hand van vijf beleidsvelden in op alles wat we doen om onze inwoners een omgeving te bieden waar ze gezond, veilig en duurzaam kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren. Hieronder worden de beleidsvelden besproken. Openbare ruimte Het beleidsveld openbare ruimte behandelt de ambities en de openbare ruimte. Een gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie zijn belangrijk. Ook biodiversiteit en de uitvoering van het visiedocument BOSS (bewegen, ontmoeten, spelen en sporten) zijn belangrijke thema's. Klimaat, water en milieu Naast de zorg voor een schone en veilige leefomgeving is het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie een belangrijk speerpunt. Duurzaamheid en milieu Het beleidsveld duurzaamheid en milieu gaat over het beschermen en behouden van de huidige kwaliteit op het gebied van klimaat, biodiversiteit, cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke voorraden. Gebiedsontwikkeling en wonen Het beleidsveld gebiedsontwikkeling is gericht op de realisatie of ontwikkeling van plannen. Dit zijn plannen die met een projectmatige aanpak worden uitgevoerd. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk.
Het unieke karakter staat onder druk en we moeten inzetten op een gebiedsgerichte aanpak. Daarnaast is de visieontwikkeling op wonen een belangrijk speerpunt. We bieden ruimte voor woningen waar in Winterswijk behoefte aan is. Projecten die betrekking hebben op nieuwbouw of invulling van een gebied met een hooggewaardeerde leefbaarheid. Meer concreet: er wordt onder andere een aantal mooie plannen (door)ontwikkeld en/of uitgevoerd. Denk bijvoorbeeld aan de woningbouw op de Rikker, aan de Narcisstraat, Kloetenseweg en de Ribeslocatie. 37 Economie en lobby We koesteren de diversiteit aan Winterswijkse bedrijven en maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst op willen richten. Bedrijvigheid en nabije werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Er moet voldoende ruimte zijn voor deze ontwikkelingen. Ook de vrijetijdseconomie is een belangrijke sector. Daarnaast behouden we de komende jaren de duurzame relaties met samenwerkingspartners in de regio en over de grens. We dragen Winterswijk als merk uit, binnen én buiten Nederland. 3.1 Openbare ruimte Ambitie Winterswijk heeft een uniek landschap met veel bijzondere planten en dieren. Om dit te behouden leggen we veel nadruk op de bescherming en verbetering van de biodiversiteit.
Wij vinden een veilige, gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie belangrijk. Die gemeente maken we samen. De betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of dorp vinden we daarin cruciaal. We creëren voor iedereen een waardevolle leefomgeving die schoon, heel en veilig is. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid vinden we van groot belang; elke Winterswijker - jong of oud, voetganger, fietser of automobilist - moet zich veilig kunnen voelen en bewegen. We houden het centrum aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. We stimuleren wijkkracht door het realiseren van een laagdrempelige ingang bij de gemeente voor vragen op alle domeinen. Relevante documenten: • Groenstructuurplan Winterswijk • Omgevingsvisie buitengebied • Beleidsvisie landschap en biodiversiteit Doelstellingen De gemeente zorgt voor een laagdrempelig aanspreekpunt voor vragen van inwoners en stakeholders in een specifiek gebied Activiteiten Pilot wijkaanpak en wijkregie De afgelopen periode is flink geïnvesteerd in het bouwen van een netwerk. Ook is gewerkt aan een wijkanalyse. Op basis van de wijkanalyse stellen we een strategie met doelstellingen op voor de verdere wijkaanpak in Winterswijk-Oost. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een voorstel voor wijkregie gemeente breed.
Kwaliteit (toelichting) Een veilige, gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie is belangrijk voor Winterswijk. Die gemeente maken we samen. De betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of het dorp vinden we daarin cruciaal. Inwoners hebben waardevolle kennis van hun directe leefomgeving. Ze hebben daarom vaak goede ideeën over wat er nodig is in hun eigen wijk, buurt en omgeving. We steunen daarom initiatieven van inwoners om hun omgeving te verbeteren. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Voor het afronden van de Pilot wijkregie Winterswijk Oost en het opstellen van een inhoudelijk en organisatorisch kader voor wijkregie is begin 2026 een ervaren 38 projectleider gestart. In Q3 worden de uitkomsten en advies in het college besproken. Tijd (indicator) Doelstellingen Een gezond en veilig leefklimaat. Activiteiten Dienstverleningsovereenkomst ROVA Wij geven uitvoering aan de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met ROVA voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Uitgangspunt is om het merendeel van de werkzaamheden op kwaliteitsgestuurde wijze uit te voeren, conform de standaardkwaliteitsniveaus van het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW). Onderliggend zetten wij in op verdere optimalisatie van de samenwerking.
Kwaliteit (toelichting) Het streven is om eind 2026 een gewijzigde dienstverleningsovereenkomst met ROVA vast te stellen. Dit collegebesluit kan beschouwd worden als het sluitstuk op het doorlopen verbeterproces en is onder meer ingegeven vanuit de wens om de regiefunctie van de gemeente Winterswijk in de samenwerking met ROVA te versterken. Daarvoor zijn verschillende instrumenten ontwikkeld. Deze instrumenten leggen een hernieuwde basis onder onze samenwerking. Een belangrijk instrument is het ‘verrekenmodel’: een financieel jaaroverzicht van de uit te voeren dienstverlening, waarbij de kosten per onderhoudstaak inzichtelijk zijn gemaakt. Per kwartaal wordt de voortgang gerapporteerd zodat tijdige bijsturing mogelijk wordt. Daarnaast blijven wij kritisch kijken naar onze werkprocessen en worden zo nodig optimalisaties doorgevoerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het uitvoering geven aan de dienstverleningsovereenkomst is een doorlopend proces dat we structureel toetsen. Het verbeterproces is een intensief traject naast het reguliere takenpakket en heeft in 2026 tot bijstelling van de planning geleid. Tijd (indicator) Herstellen stormschade Op 2 juli 2025 werd Winterswijk getroffen door een valwind. In het eerste noodzakelijke herstel is veel werk verzet.
In de Startnotitie herstel stormschade Winterswijk wordt een eerste aanzet gegeven voor een meerjarig herstel (2025-2029). Het doel is om maatschappelijke meerwaarde te realiseren, waarbij het cultuurlandschap in een betere staat wordt gebracht dan voor de storm en sociale cohesie wordt versterkt. Kwaliteit (toelichting) Er wordt een gefaseerde aanpak voorgesteld. Een aanpak die bestaat uit drie fases. De eerste twee fases (crisis en voldoen aan zorgplicht) zijn voor het grote deel in 2025 en 1e kwartaal 2026 uitgevoerd. De derde fase, herstel gemeentelijk areaal bomen en terreinen van derden, loopt naar verwachting van 2026 tot 2029. Begin 2026 heeft de raad scenario's voor herstel gekozen. Kwaliteit (indicator) 39 Tijd (toelichting) In 2026 is een plan van aanpak voor het herstel van de stormschade uitgewerkt. De provincie Gelderland heeft middelen beschikbaar gesteld voor herstel van gemeentelijk groen en groen op percelen van particulieren. In het najaar 2026 wordt gestart met de herplant van gemeentelijke laanbomen. In de zomer van 2026 is gestart met het project om particulieren te adviseren over geschikte herplant en aansluitend wordt beplanting geleverd voor het uitvoeren van het beplantingsplan.
Tijd (indicator) Doelstellingen We helpen Scouting Winterswijk met het realiseren van toekomstbestendige huisvesting die zelfstandig kan worden geëxploiteerd Doelstellingen We optimaliseren de bereikbaarheid en verkeersdoorstroming van Winterswijk Activiteiten Parkeerroute-informatiesysteem We werken door aan een modern parkeerroute-informatiesysteem (PRIS). Kwaliteit (toelichting) Met de investering in het parkeerroute-informatiesysteem (PRIS) kunnen bezoekers van binnen en buiten Winterswijk sneller een vrije parkeerplaats vinden in het centrum. We verbeteren hiermee de beleving van bezoekers, we beperken het zoekverkeer en dragen bij aan de verbetering van de leefomgeving op plekken waar dat zoekverkeer nu nog onnodig rijdt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De werkzaamheden voor de plaatsing van het PRIS zijn gepland in de maanden augustus en september 2026. De aanwezige stroomvoorziening van de bestaande portalen worden aangesloten op de nieuwe portalen. Daarnaast worden op een aantal nieuwe locaties, waar het energieverbruik van de matrixborden beperkt is, tijdelijke stroomvoorzieningen gerealiseerd met behulp van accupacks. Op basis van de meest recente informatie wordt de definitieve netaansluiting door Liander gerealiseerd in de weken 38, 47, 50 en 51 van 2027.
Dan worden ook het uitstekende deel van de oude mast en de tijdelijke stroomvoorziening (accupacks) verwijderd. De grotere Full LED-displays langs de provinciale wegen N319 (ter hoogte van de Bataafseweg) en N820 (Vredenseweg) zullen bij ingebruikname van het systeem nog niet operationeel zijn. Vanwege het hogere energieverbruik is een tijdelijke voorziening met een accupack hier niet haalbaar. Volgens de meest recente planning wordt de definitieve stroomaansluiting door Liander in week 51 van 2026 gerealiseerd. Tijd (indicator) Uitvoeringsprogramma mobiliteit We werken het mobiliteitsplan (deel b) uit in een uitvoeringsprogramma. Kwaliteit (toelichting) In het uitvoeringsprogramma voeren we de prioritaire maatregelen uit die bijdragen aan een veilige en toekomstbestendige inrichting van het mobiliteitsnetwerk. Daarbij ligt de focus op verkeersveiligheid, verbetering van fiets- en wandelverbindingen, 40 bereikbaarheid van het centrum en buitengebied en een goede balans tussen leefbaarheid en bereikbaarheid. De uitvoering van deze maatregelen draagt bij aan een aantrekkelijke openbare ruimte en een duurzame mobiliteitstransitie. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2027 stellen we het uitvoeringsprogramma op en werken we aan de uitvoering op basis van de vastgestelde prioriteiten en budgetten.
Tijd (indicator) Indicatoren • We werken transparant en resultaatgericht samen met ROVA aan een veilige, schone en goed onderhouden openbare ruimte. De kwaliteit van de uitvoering wordt maandelijks gemonitord met beeldschouwrapportages. De uitkomsten worden gezamenlijk besproken en waar nodig vertaald naar concrete verbetermaatregelen. • Naast de beeldschouwen monitoren we maandelijks het aantal meldingen en klachten van inwoners over de beeldkwaliteit van de openbare ruimte. Door de resultaten van beeldschouwen en meldingen te combineren, krijgen we inzicht in de ervaren kwaliteit en kunnen we de uitvoering gericht bijsturen. • De inzet van mensen en middelen wordt transparant verantwoord via het verrekenmodel. Hiermee ontstaat inzicht in de relatie tussen de geleverde prestaties, de gemaakte kosten en de gerealiseerde beeldkwaliteit. Deze informatie vormt de basis om de inzet van capaciteit en budgetten continu te optimaliseren. Risico's • Wijzigingen in de mate van groenonderhoud en bermbeheer leiden tot een ander straatbeeld. Hierover communiceren we met onze inwoners. • De eenheidsprijzen zijn in beeld. Hieruit blijkt dat het totale budget voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte niet toereikend is om aan gemaakte kwaliteitsafspraken te kunnen voldoen. Hierop is geanticipeerd in de begroting.
Echter, het totale budget is onder meer onderhevig aan wijzigingen in areaal en materiaalkosten. Dit brengt een bepaalde onzekerheid met zich mee. 3.2 Klimaat, water en milieu Ambitie Samen met inwoners en ondernemers zorgen we voor een schone leefomgeving. We waarborgen een optimale milieukwaliteit en richten ons op de basisvoorwaarden gezond, schoon en veilig. Voor het onderhoud van de riolering maken we transparante keuzes op basis van een risicoafweging. Om in de toekomst gezond en veilig te kunnen wonen, verkleinen we de kans op wateroverlast, droogte en hittestress. Relevante documenten: • Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028. • Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda (raadsbesluit september 2022). • Huishoudelijk grondstoffenbeleid Winterswijk 2024-2030 (raadsbesluit februari 2024). • Afvalstoffenverordening Winterswijk 2015. 41 • Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Winterswijk 2018. Doelstellingen We voeren noodzakelijke projecten uit op het gebied van het milieu Activiteiten Project sanering wegverkeerslawaai Door de autonome groei van het wegverkeer ervaren bewoners langs drukke wegen geluidsoverlast van het verkeer. In het verleden zijn daarom 177 woningen aangemeld bij het Rijk om in aanmerking te komen voor geluidssanering. De gemeente voert de sanering wegverkeerslawaai uit met subsidie van de Rijksoverheid.
Kwaliteit (toelichting) Het saneringsprogramma is vastgesteld. Gelijktijdig heeft de minister de maatregelen uit het saneringsprogramma vastgesteld. Naar aanleiding van dit zogenaamde Homa besluit hebben we bezwaarschriften ontvangen. Het advies van het ministerie is om te wachten met de verdere uitvoering van het project totdat het bezwaren traject is afgerond. Na afronding van de bezwaren worden de geluidsniveaus in de woningen bepaald. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uiteindelijke planning hangt af wanneer de bezwaren door het ministerie worden afgehandeld. En de werkvoorraad van het bureau. Tijd (indicator) Sanering stortplaats WAL De deklaag van de voormalige stortplaats WAL (tussen de Driemarkweg en de Vreehorstweg, ter hoogte van Vreehorstweg 43) is te dun en voldoet niet aan de wettelijke eisen. Daarom hebben we een saneringsplan opgesteld. De sanering wordt gefaseerd uitgevoerd (in 2024 en 2027) vanwege de beschermde dieren op de WAL. Naast de deklaag wordt ook de Japanse duizendknoop aangepakt, de waterafvoer verbeterd en de WAL heringericht. Kwaliteit (toelichting) Er zijn afspraken gemaakt met de provincie over de uitvoering. De provincie voert regie over de sanering. De eerste fase is in 2025 afgerond. De provincie start in 2027 met de voorbereiding van fase 2.
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De sanering van fase 2 wordt in 2028 door de provincie uitgevoerd. Tijd (indicator) Indicatoren 1. ROVA legt maandelijks via de (beeld)schouwrapportages verantwoording af over de kwaliteit van het beheer van de openbare ruimte en de afvalinzameling. De rapportages geven inzicht in de gerealiseerde beeldkwaliteit, het aantal meldingen over de openbare ruimte en de prestaties van de afvalinzameling, waaronder de ingezamelde hoeveelheden per afvalstroom. 42 2. Daarnaast monitoren we het aantal klachten over de afvalinzameling, met als uitgangspunt maximaal 2,0 klachten per 1.000 aansluitingen. Door deze resultaten periodiek te bespreken, kunnen we de dienstverlening gericht verbeteren en waar nodig bijsturen. 3. Ook volgen we de voortgang van de maatregelen uit de uitvoeringsagenda van de klimaatstrategie (tot en met 2027). Verbeteringen in de afvalinzameling dragen bij aan een hogere afvalscheiding, minder restafval en betere klimaat- en duurzaamheidsprestaties van de gemeente. Risico's • Draagvlak en inzet van inwoners Het behalen van de klimaatdoelstellingen en een schone leefomgeving is mede afhankelijk van de inzet van inwoners. Goede communicatie en participatie zijn essentieel om betrokkenheid en gewenst gedrag te stimuleren.
• Prijsstijgingen Stijgende prijzen van materialen, brandstoffen en personele inzet kunnen leiden tot hogere uitvoeringskosten. Ondanks de opgenomen prijsindexering blijft dit een financieel risico. • Klimaatverandering Extreem weer en klimaatverandering vragen om extra investeringen in beheer, onderhoud en klimaatadaptieve maatregelen, waardoor de kosten de komende jaren naar verwachting zullen toenemen. 3.3 Duurzaamheid en milieu Ambitie Winterswijk wil dat de huidige kwaliteiten - klimaat, biodiversiteit, cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke voorraden - ook beschikbaar zijn voor volgende generaties. Duurzaamheid gaat over het beschermen en behouden van deze waarden. Omdat we wel de gevolgen ondervinden van de verandering van het klimaat, is het ook een ambitie om ons daarop voor te bereiden. In 2050 is Winterswijk klimaatneutraal, energieneutraal en circulair.
Relevante documenten: • Akkoord van Groenlo • Regionaal Uitvoeringsprogramma Energietransitie Achterhoek • RES Achterhoek • Raadsbesluit 26 februari 2026 Moratorium wind op land Doelstellingen Een energieneutrale Achterhoek uiterlijk in 2050 met als tussendoel 55% energiebesparing in 2030 en het realiseren van de opwek van 1,35 TWh per jaar in de Achterhoek via de Regionale Energiestrategie Activiteiten We zijn bereikbaar in ons Duurzaam Winterswijk Duurzaam Winterswijk is een kennis- en inspiratiecentrum op het gebied van duurzaamheid. Via de thema’s energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, kringlopen en cultuurhistorie, wordt duurzaamheid op een laagdrempelige manier zichtbaar, tastbaar en beleefbaar gemaakt. Vanuit Duurzaam Winterswijk helpen we mensen onder meer met subsidies , regelingen en leningen. Duurzaam Winterswijk is tevens ons (fysieke) energieloket. 43 Kwaliteit (toelichting) Bij Duurzaam Winterswijk ontvangen we gemiddeld ongeveer honderdtwintig bezoekers per maand. Via het platform Duurzaam Winterswijk ontvangen we gemiddeld duizend digitale bezoekers per maand. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering vindt in heel 2027 plaats. Tijd (indicator) Uitvoering RES In de RES is afgesproken dat het regionale bod bestaat uit grootschalige zon op daken (0,35 TWh) en grootschalige opwek op land (1 TWh).
De plannen voor grootschalige opwek van zonne-energie op land passen in ons beleidskader zonneparken en zonnevelden. In de RES zijn ook afspraken gemaakt over de opwek van Windenergie. Kwaliteit (toelichting) Samen met de RES-partners realiseren we de opwek die is afgesproken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Samen met onze partners in de regio werken we aan de realisatie van de RES- doelen. Inmiddels is de RES 2.0 vastgesteld. Tijd (indicator) Realiseren zonnepanelen op bedrijfsdaken We gaan door met het helpen van ondernemers met vragen over zon op bedrijfsdaken. Gezien de problematiek rond salderen en netcongestie is het aantal nieuwe daken dat voorzien wordt van zonnepanelen beperkt. Kwaliteit (toelichting) Ondernemers kunnen bij Duurzaam Winterswijk of het Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek (DOA) terecht voor informatie over zon op bedrijfsdaken. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering vindt in heel 2027 plaats. Tijd (indicator) Opstellen warmteprogramma In de Transitievisie Warmte Winterswijk (TVW) uit 2021 hebben we een eerste plan gemaakt voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. In 2027 geven we hieraan een vervolg via het maken van een Warmteprogramma. Het Warmteprogramma is een verplicht programma onder de Omgevingswet.
In het Warmteprogramma beschrijft een gemeente de aanpak van het isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving voor een periode van ongeveer 10 jaar (t/m 2035). Iedere vijf jaar wordt het Warmteprogramma geactualiseerd. De uitvoering vindt plaats totdat de gebouwde omgeving aardgasvrij en klimaatneutraal is. Het vaststellen van het Warmteprogramma is een collegebevoegdheid, de gemeenteraad kan kaders stellen. Het in de toekomst (eventueel) inzetten van de 44 aanwijsbevoegdheid voor het aardgasvrij maken van een gebied is een raadsbevoegdheid. Kwaliteit (toelichting) We stellen in 2027 het Warmteprogramma op. Daarnaast maken we zoveel mogelijk woningen ‘transitie gereed’ door het treffen van isolatiemaatregelen via bijvoorbeeld onze Lokale Aanpak Isolatie (LAI) en energiearmoede aanpak. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het Warmteprogramma moet uiterlijk in 2027 opgeleverd worden. Tijd (indicator) Evaluatie moratorium windenergie Het moratorium wordt opgeheven zodra er windbeleid vastgesteld is door de raad. Kwaliteit (toelichting) Het windbeleid wordt opgesteld. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het werken aan windbeleid start in 2027. De exacte startdatum is nog onbekend. De doorlooptijd is minimaal 2 jaar.
Tijd (indicator) Doelstellingen We willen duurzaamheid bereikbaar en betaalbaar maken voor iedereen Activiteiten Verduurzamen woningen als onderdeel bestrijden energiearmoede We helpen inwoners om hun energierekening omlaag te brengen en om hun woning duurzaam te maken. Dit doen we door onderstaande maatregelen: - De aanpak met energieconciërges en energiebespaarmaatjes gaan we continueren. Samen met andere organisaties helpen we inwoners met energiearmoede om energie te besparen en hun woning te verduurzamen. - We bieden ondersteuning via het Centrum Duurzaam Winterswijk. - We ondersteunen door middel van subsidies en regelingen. Kwaliteit (toelichting) We zetten ons in voor een goede voortzetting van de aanpak van energiearmoede. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering vindt in heel 2027 plaats. Tijd (indicator) Indicatoren • Gemiddeld bezoeken 120 mensen per maand ons Centrum Duurzaam Winterswijk. • Gemiddeld hebben we iedere maand duizend digitale bezoekers op ons platform Duurzaam Winterswijk. Risico's Het behalen van de opwekdoelstellingen is sterk afhankelijk van technische factoren, zoals de aansluitingsmogelijkheden op het elektriciteitsnet. Ook is het afhankelijk van politieke keuzes rondom de opwek van duurzame energie.
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen Ambitie We willen dat Winterswijk een aantrekkelijke plaats is om te wonen, te werken en te recreëren. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk en verdient een aanpak waarbij we de handen ineenslaan. In de buurtschappen streven we naar behoud van leefbaarheid. In het centrum komen wonen en culturele functies samen, waarbij ontmoeten, ontdekken en ontplooiing voorop staan. Nieuwe ontwikkelingen krijgen de ruimte, met behoud van kwaliteit van de leefomgeving. Relevante documenten: • | Woonvisie gemeente Winterswijk 2020-2025. • | Volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw Winterswijk 2019-2025. • | Structuurvisie kom Winterswijk 2010-2020. • | Groenstructuurplan Winterswijk. • | Omgevingsvisie buitengebied. • | Beleidsvisie landschap en biodiversiteit. • | Centrumvisie 2021. Doelstellingen We bereiden de organisatie voor op de nieuwe wetten in de fysieke leefomgeving Activiteiten We werken volgens de Omgevingswet De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Voor de inwerkingtreding moet er een Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zijn ingeregeld. Verder bereiden we de organisatie voor op het werken volgens de wet, zowel op juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, participatie, houding en gedrag.
Kwaliteit (toelichting) In 2027 werken we aan de hand van het opgestelde transitieplan verder aan het Omgevingsplan. Daarnaast wordt in 2027 verder gewerkt aan een omgevingsvisie voor het gehele grondgebied van de gemeente Winterswijk. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het door het college vastgestelde transitieplan zorgt ervoor dat we ook in 2027 verder werken aan het omgevingsplan. We liggen op schema om op 1 januari 2032 de beschikking te hebben over een nieuw gebiedsdekkend omgevingsplan. Inmiddels zijn de eerste paar wijzigingen van het Omgevingsplan afgerond en beginnen we steeds meer grip te krijgen op de nieuwe manier van werken. Tijd (indicator) 45 46 Doelstellingen We maken plannen en voeren deze uit voor specifieke vraagstukken, zoals, WOOOW, de Steengroeve en de Ribeslocatie Activiteiten Afdekken kleiput We ronden het afdekken van de kleiput af. Kwaliteit (toelichting) Nadat de gemeenteraad het inrichtingsvoorstel heeft vastgesteld zijn we in samenspraak met de klankbordgroep en het waterschap gestart met het opstellen van een inrichtingsplan. Na vaststelling van het inrichtingsplan door ons leggen we het inrichtingsplan ter besluitvorming voor aan het Waterschap Rijn en IJssel. We onderzoeken in hoeverre de grond uit de naastgelegen kleigroeve geschikt is en gebruikt kan worden om de kleiput af te dekken.
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Op basis van het definitieve inrichtingsplan bepaalt het waterschap als bevoegd gezag welke juridische procedure noodzakelijk is. Daarnaast onderzoek we of de grond uit de naastgelegen kleigroeve geschikt is. Als hierover duidelijkheid is worden de (voorbereidende) werkzaamheden met de aannemer verder opgepakt. Vanwege de aanwezigheid van de Oehoe kunnen werkzaamheden slechts in een beperkte periode plaatsvinden. We proberen in 2026 een start te maken met de werkzaamheden, deze zullen in ieder geval ook in 2027 doorlopen. Op het moment dat duidelijk is welke grond kan worden toegepast en welke juridische procedure noodzakelijk is kan een definitieve planning worden opgesteld. Tijd (indicator) Bestemmingsplan uitbreiding Het Winkel We behandelen het initiatief tot uitbreiding van camping Het Winkel. Kwaliteit (toelichting) Op dit moment is de gemeente in afwachting van de indiening van een voorstel voor de verdere ontwikkeling van Het Winkel. De hele planologische procedure wordt opgestart na indiening van de aanvraag. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De start wordt bepaald door het moment waarop het voorstel door de initiatiefnemer wordt ingediend. De gesprekken zijn inmiddels weer opgestart en de verwachting is dat dit op korte termijn zal leiden tot een het indienen van de aanvraag voor de gewenste uitbreiding.
Tijd (indicator) De Rikker We werken aan woningbouw op het nog onbebouwde gedeelte van de Rikker. Kwaliteit (toelichting) Het bestemmingsplan is vastgesteld en bekendgemaakt. De beroepstermijn is verstreken. Het bestemmingsplan is onherroepelijk geworden. Kwaliteit (indicator) 47 Tijd (toelichting) De verkoop van fase 1 loopt en de bouw is inmiddels gestart. Voor de volgende fasen worden voorbereidingen getroffen. De planningen zijn afhankelijk van de resultaten van een aantal te actualiseren onderzoeken en onderbouwingen bij de vergunningaanvragen. Met MeeWonen zijn we in gesprek om in fase 3 een passende vorm van geclusterd wonen te realiseren. Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling De Morse (voorheen Gaudium) De gemeente Winterswijk is eigenaar van het pand aan de Laan van Hilbelink 32 waarin een weverij is gevestigd. Het aangrenzende pand aan de Laan van Hilbelink 28 (De Hazewind) is opgekocht door een ontwikkelaar die woningen in dit pand wil realiseren. Er zijn ontwikkelingen die vragen om een integrale visie voor dit gebied. Kwaliteit (toelichting) Er ligt een concreet initiatief om de cultuurhistorisch waardevolle voormalige textielfabriek De Hazewind aan de Laan van Hilbelink 28/Morsestraat 32-34 te transformeren tot een woongebouw met 40 appartementen.
Door de milieudruk van meerdere omliggende bedrijven was het niet mogelijk medewerking aan dit initiatief te verlenen, omdat er geen goed woonklimaat kan worden gerealiseerd. Met de aanstaande verplaatsing van het bedrijf dat grenst aan de ontwikkellocatie ontstaat er ruimte voor nieuwe functies in het pand dat eigendom is van de gemeente, en is er mogelijk voldoende milieuruimte om medewerking aan het transformatieplan van De Hazewind te kunnen verlenen. Het gebied De Morse (van oudsher textielindustrie) leent zich mede door de ligging aan de Whemerbeek voor een combinatie van functies (wonen, werken, bedrijvigheid en voorzieningen). Inzetten op een combinatie van functies sluit aan bij de bestaande dynamiek in het gebied én biedt de condities voor een nieuw woon- en leefmilieu waar Winterswijk op dit moment nog geen tot weinig aanbod in heeft. Vanwege de actuele ontwikkelingen is het gewenst om voor dit gebied een ontwikkelvisie op te stellen en daarbij de omliggende gebieden mee te nemen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Inmiddels staat vast dat de weverij die in het pand Laan van Hilbelink 28 is gevestigd binnen afzienbare tijd gaat verhuizen naar een nieuwe locatie op bedrijventerrein Misterweg. De grond is aangekocht en de nieuwbouw is in uitvoering. Hiermee is de weg vrij om te starten met het opstellen van een gebiedsvisie voor gebied De Morse (en omgeving).
Over de aanpak van dit project vindt overleg plaats. Doel van dit overleg is het project af te bakenen en de gewenste ontwikkelrichting te bepalen. Ook kan dan worden besproken of vooruitlopend op de gebiedsvisie al kan worden gestart met de planologische procedure voor voormalige textielfabriek De Hazewind. In de gebiedsvisie wordt dit dan als vaststaand uitgangspunt meegenomen. Tijd (indicator) 48 Gebiedsontwikkeling recreatiegebied 't Hilgelo We behandelen een door Leisurelands BV ingediende aanvraag ter ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. Het plan is gericht op een bestendiging van bestaande functies (zandwinning, dagrecreatie, natuur et cetera) en een versterking van de recreatieve mogelijkheden binnen dat gebied. In hoofdzaak gaat het daarbij om een uitbreiding van verblijfsrecreatie en horeca. Kwaliteit (toelichting) Op basis van het participatietraject is de initiatiefnemer bezig met de doorontwikkeling van het plan. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het conceptplan voor wijziging van het omgevingsplan is ingediend door de initiatiefnemer. De Omgevingskamer adviseert over het gewijzigde plan en aan de hand daarvan worden er vervolgstappen genomen. Op dit moment zijn we nog in afwachting van aanpassing van het concept Omgevingsplan.
De verwachting is dat in 2027 het plan in procedure gebracht kan worden Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling de Steengroeve We werken aan een gebiedsontwikkeling rondom de Steengroeve. Onderdeel hiervan is de ontwikkeling van het museaal concept Terra Temporalis. Kwaliteit (toelichting) We hebben besloten tot een herdefinitie van de aanpak waarbij we de twee afzonderlijke sporen nu integreren . Dat betekent: we werken vanaf nu aan één planologische regeling voor de gehele inhoud van het Ruimtelijk Afsprakenkader zoals dat in 2019 door de raad is vastgesteld. Dat omvat: de juridische borging van de toekomst van Sibelco door het mogelijk maken van een nieuwe groeve, de realisatie van een bezoekersfaciliteit door een algemene regeling (dus niet meer specifiek passend op en onderbouwd met de voorstellen voor Terra Temporalis), en de twee wegomleggingen: de kleine voor Terra Temporalis en de grote voor Sibelco. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We stemmen met de betrokken partijen af welke voortgang er mogelijk is en welke acties er uitgevoerd worden.
Op dit moment zijn er zoveel factoren die een rol spelen, dat feitelijk eerst zaken zoals de Nota Ruimte (over bedrijven met kritische grondstoffen), provinciale omgevingsverordening (over de regels voor de stikstofzones), de Gebiedsontwikkeling Winterswijk en financiële haalbaarheid helder moeten zijn voordat weer nieuwe stappen gezet kunnen worden. Voor Sibelco hadden we ingezet op de gebiedsvisie die een tussenresultaat zou moeten worden van het proces gebiedsontwikkeling Winterswijk. Op dit moment is onduidelijk wanneer deze voorzien is. Om nu voortgang te kunnen boeken hebben we besloten om een integrale planologische regeling op te stellen: een aanpassing van het omgevingsplan. Hiermee wordt de juridische planologische toekomst van Sibelco geborgd die voorwaardelijk is voor de realisatie van een bezoekersfaciliteit. Tijd (indicator) 49 Herontwikkeling Groenloseweg 60-locatie De Harmonie We behandelen het initiatief tot herontwikkeling van de locatie van De Harmonie (Groenloseweg 60) van horeca naar wonen. Kwaliteit (toelichting) De gemeenteraad heeft op 23 april 2026 besloten het omgevingsplan te wijzigen om woningbouw mogelijk te maken. Deze wijziging is inmiddels onherroepelijk. Op 24 maart 2026 hebben we een overeenkomst aangegaan met de ontwikkelaar van de locatie. Hierin zijn onder meer afspraken gemaakt over de te bouwen woningen.
De ontwikkelaar werkt het plan nu uit tot een aanvraag omgevingsvergunning. We verwachten dat de aanvraag in het derde kwartaal van 2026 wordt ingediend. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De gemeenteraad heeft op 23 april 2026 besloten het omgevingsplan te wijzigen. De exacte doorlooptijd is verder afhankelijk van de indieningsdatum van de aanvraag omgevingsvergunning en de doorlooptijden tijdens de vergunningprocedure. Tijd (indicator) Omgevingsvisie Wij werken aan een integrale Omgevingsvisie voor heel Winterswijk. Hierin brengen we de ambities voor de bebouwde kom en het buitengebied samen in één samenhangende visie voor de fysieke leefomgeving. In 2026 is gestart met een beleidsanalyse die dient als basis voor het vervolgtraject. Kwaliteit (toelichting) Begin 2026 is de Omgevingsvisie voor de bebouwde kom vastgesteld en is het proces daarna geëvalueerd. De opgedane ervaringen benutten we bij het opstellen van een startnotitie voor de integrale Omgevingsvisie voor heel Winterswijk. Ook de resultaten van de beleidsanalyse worden hierin meegenomen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Na vaststelling van de startnotitie werken wij in 2027 verder aan het proces en de uitwerking van de integrale Omgevingsvisie voor heel Winterswijk. De verdere fasering, werkzaamheden en planning worden in de startnotitie nader uitgewerkt.
Tijd (indicator) Wij werken aan het programma Bouwen aan Winterswijk Speerpunt van ons beleid blijft de instandhouding van het voorzieningenniveau. De bestemmingsreserve instandhouding voorzieningen is bedoeld voor investeringen die moeten voorkomen dat een voorziening moet sluiten of activiteiten moeten worden beëindigd, met name door achterstallig onderhoud aan bestaande gebouwen. Nieuwbouw voor zwembad Jaspers, Theater De Storm en Boogie Woogie is voorlopig niet aan de orde, omdat de middelen daarvoor ontbreken. Daarom is de reserve gericht op het kopen van tijd: vijf tot tien jaar continuïteit voor gebouwen die langer bruikbaar moeten blijven. Verder zijn we scherp op ons opdrachtgeverschap en het eigendom van de gebouwen. 50 Kwaliteit (toelichting) Hiervoor is een bestemmingsreserve ingesteld met een omvang van € 10 miljoen. Inmiddels zijn er voor drie voorzieningen beslissingen genomen door de raad: zwembad Jaspers, Theater De Storm en in het kader van BOSS (Bewegen, ontmoeten, spelen en sporten). Daarnaast vallen ook de basisscholen en Boogie Woogie binnen de bestedingdsdoelen van deze bestemmingsreserve. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Eventuele nieuwe aanvragen worden ook in 2027 afgewikkeld binnen de vastgestelde kaders.
Sinds instelling van de bestemmingsreserve is er voor de basisscholen een nieuw budget ter beschikking gekomen ter uitvoering van de eerste fase van het Integraal Huisvestingsplan. Dat maakt dat in minder situaties een beroep op de bestemmingsreserve kan worden gedaan. Op dit moment wordt een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar een verhuizing van Boogie Woogie naar De Post. We hebben als gemeente € 20.000 beschikbaar voor bekostiging van die studie. Mocht uit de haalbaarheidsstudie blijken dat verhuizing mogelijk is heeft dit gevolgen voor de bestemmingsreserve. Een eventuele verbouwing van De Post valt niet binnen de huidige bestedingsdoelen van deze bestemmingsreserve. Tijd (indicator) Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze planontwikkeling. Kwaliteit (toelichting) De geselecteerde ontwikkelaar heeft helaas aangegeven dat het niet mogelijk is tot een haalbare exploitatie te komen. Samen met Stadt Vreden bekijken we nu op welke wijze het project kan worden voortgezet. Wij houden beide gemeenteraden op de hoogte van de aanpak en de voortgang.
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Omdat er op dit moment geen concrete ontwikkelaar is voor de uitwerking van de plannen, is onduidelijk op welke termijn de plannen uitgevoerd gaan worden. Als meer duidelijk is over de aanpak en voortgang, informeren wij samen met Stadt Vreden beide gemeenteraden. Tijd (indicator) Ribeslocatie Gemeente Winterswijk is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie waar een basisschool was gesitueerd. In 2015 is deze basisschool gefuseerd en heeft gemeente Winterswijk de grond terug in eigendom gekregen. Vanaf 2025 is gewerkt aan de herontwikkeling van de Ribeslocatie om hier woningbouwmogelijk te maken, hierbij hebben we veel aandacht gehad voor participatie. 51 Kwaliteit (toelichting) De ontwikkelaar heeft de omgevingsvergunning bij de gemeente ingediend. Voor dit plan heeft de gemeenteraad een bindend adviesrecht. We verwachten het plan in het najaar van 2026 aan de gemeenteraad voor te leggen. De ontwikkelaar is voornemens om in het najaar 2026 te starten met de verkoop van de woningen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Naar verwachting wordt in 2027 gestart met de bouw van de woningen. Tijd (indicator) Uitvoering project WoooW - gebiedsontwikkeling het Weurden WoooW staat voor Winterswijk ontmoet, ontdekt en ontplooit.
Het WoooW- projectgebied ligt aan één van de aanloopstraten (het Weurden) in het centrum van Winterswijk, waar winkelleegstand en verpaupering dreigde. Daarom heeft de gemeente de afgelopen jaren een aantal woon-winkelpanden aangekocht om het gebied op te knappen en nieuwe impulsen te geven. Kwaliteit (toelichting) We werken aan de uitvoering van het raadsbesluit van juni 2023. Het maakt ontwikkelingen mogelijk aan het Weurden (winkels plus woningen), de Spoorstraat (nieuw cultuurgebouw), op de huidige locatie van Boogie Woogie (wonen) en aan het Weurden - Dingstraat - Weverstraat (hierna kortweg 'de Plus-locatie': wonen, supermarkt en parkeren centrum). Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De ontwikkeling van de gedachte nieuwbouwlocatie voor Boogie Woogie ligt stil in afwachting van het haalbaarheidsonderzoek dat loopt naar een alternatieve locatie: De Post. Daarmee ondernemen we nu ook nog geen vervolgactie voor de huidige locatie van Boogie Woogie. Voor de Plus-locatie zijn we in onderhandeling met De Woonplaats om het eigendom van de grote parkeerplaats over te nemen. Vastned (eigenaar van het supermarktgebouw) en Plus zijn de stakeholders voor de supermarkt en haar toekomst. De planvorming gaat niet eerder door dan dat we daadwerkelijk het eigendom van de grote parkeerplaats in handen hebben.
We streven naar afronding van de Didam-publicatie voor de verkoop van de panden in het eerste kwartaal 2027. Tijd (indicator) Woningbouw Narcisstraat Dit gebied als geheel vraagt om een kwaliteitsimpuls. De gemeente heeft een grondpositie in het gebied bij de Misterweg/Hyacinthstraat. Wij werken mee met een door een ontwikkelaar ingediende aanvraag voor woningbouw. 52 Kwaliteit (toelichting) De gemeenteraad heeft het bestemmingsplan in 2026 gewijzigd vastgesteld. Naar aanleiding hiervan is het eerder ingediende beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State ingetrokken, waardoor het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Nu het bestemmingsplan onherroepelijk is, werkt de ontwikkelaar aan de voorbereidingen voor de start van de verkoop en de bouw. De daadwerkelijke start van de bouw is mede afhankelijk van de beschikbaarheid van voldoende energiecapaciteit. Tijd (indicator) Doelstellingen We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied Activiteiten Uitvoeren project LEADER We geven uitvoering aan LEADER-projecten. LEADER is een subsidieregeling die is bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied, door het behoud van de leefbaarheid van het platteland, het versterken van de sociale cohesie en het behouden/versterken van het voorzieningenniveau.
Kwaliteit (toelichting) Stichtingen, verenigingen, organisaties en bedrijven kunnen gebruikmaken van LEADER-subsidies. LEADER is een onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB). Initiatiefnemers worden bij hun aanvraag ondersteund door de Lokale Actie Groep (LAG). De LAG bestaat uit lokale (inwoner)leden en een projectleider. Alle aanvragers geven een verplichte pitch aan de LAG over hun project. De LAG adviseert Gedeputeerde Staten bij het beschikbaar stellen van financiën. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van LEADER- projecten heeft een looptijd van 2024-2028. Er zijn meerdere voorstellen besproken met de LEADER-coördinator. Het beschikbare budget is nog niet geheel weggezet. Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling Winterswijk Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten: extreme droogte, stikstofnormen voor vier Natura 2000-gebieden, ruimtevraag vanuit de energietransitie, kwetsbaar cultuurlandschap en bekenstelsel, en een sterke terugloop van het aantal boeren. Deze situatie is een bedreiging voor het waardevolle agrarische cultuurlandschap en de leefbaarheid. Samen met de Stichting Waardevol Cultuurlandschap Winterswijk (WCL) is in 2020 het programma Vitaal Platteland opgesteld.