Eerste bestuursrapportage 2024-incl. 1e prognose 2024
Tekst van het document
2.3 Inkomen en participatie Ambitie Wij zorgen ervoor dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Werk en inkomen en een goed vangnet voor bestaanszekerheid zijn hiervoor belangrijk. Winterswijk voelt zich verantwoordelijk voor de opvang van vluchtelingen en we bouwen mee aan de maatschappij waar iedereen dezelfde kansen heeft. We dragen zorg voor een goede start van nieuwkomers. Relevante documenten: Integrale Verordening sociaal domein. Samen aan het stuur. Beleidskader 2018 – 2022 Sociaal Domein ‘Meedoen in Winterswijk’. Beleidsnotitie Wet inburgering 2022. 28
Doelstellingen Nieuwkomers en statushouders moeten zo goed mogelijk inburgeren Activiteiten Monitoring nieuwe wet inburgering Binnen de wettelijke kaders heeft de gemeente Winterswijk het inburgeringsproces ingericht. Halfjaarlijks monitoren en evalueren we de resultaten. Kwaliteit (toelichting) In 2024 blijft het de opdracht voor de gemeente om de Inburgeringswet 2021 uit te voeren en te monitoren. De monitoring zal plaats vinden op de volgende onderdelen: Brede intake (klanttevredenheid). PIP (Persoonlijk plan Inburgering en Participatie) (klanttevredenheid). MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie): Draagt deze bij aan toeleiding naar de arbeidsmarkt? Financieel ontzorgen: Is de gekozen werkwijze werkbaar en voorkomt het financiële problemen? Financiële zelfredzaamheid: Leren nieuwkomers voldoende om financieel zelfredzaam te zijn/worden? PVT (Participatieverklaringstraject): Draagt het programma voldoende bij aan participeren in Nederland of missen er nog thema's? Maatschappelijke begeleiding: Zijn er verbeterpunten, loopt het ergens spaak? Inburgeringstraject taalaanbieders, subregionaal op inhoud en regionaal op contractniveau. Participatieaanbod: Is er voldoende aanbod, leidt het aanbod toe naar (vrijwilligers)werk, meedoen in de maatschappij? De verwachting is dat het aantal inburgeraars in 2024 zal stijgen.
De uitdaging blijft om voldoende leerroutes aan te kunnen bieden, vanwege het aanhoudende docententekort. Goede afstemming met de inburgeringsscholen is van groot belang. Dit wordt regionaal opgepakt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Monitoring vindt geheel 2024 plaats. Ieder kwartaal wordt de balans opgemaakt en de processen indien nodig bijgestuurd. Tijd (indicator) Opvang Oekraïners Er is een gemeentelijke opvanglocatie ingericht voor vluchtelingen uit Oekraïne. Kwaliteit (toelichting) Het betreft duurzame opvang voor plusminus 175 ontheemden uit Oekraïne op de locatie Vredense Hof in Winterswijk. Daarnaast worden er bij particulieren nog een aantal ontheemden opgevangen. 29
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De opvanglocatie is in ieder geval beschikbaar tot september 2024. Verwacht wordt dat de opvang ook daarna nog noodzakelijk zal zijn. De mogelijkheden voor opvang na 1 september 2024 worden onderzocht. Tijd (indicator) Doelstellingen Voorkomen en bestrijden van armoede en schulden Activiteiten Evalueren bewindvoering en indien nodig bijstellen werkwijze Bewindvoering is een onderdeel van de schuldhulpverlening waarmee veel kosten (bijzondere bijstand) zijn gemoeid. We onderzoeken op welke wijze we beter invloed kunnen uitoefenen op het al dan niet onder bewind stellen van inwoners. Kwaliteit (toelichting) We gaan onderzoeken of wij gebruik gaan maken van 'Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind', waarbij we als gemeente de rechter mogen adviseren of een inwoner het beste geholpen is met voortzetting van het bewind of dat volstaan kan worden met een lichtere vorm van ondersteuning. Het onderzoek start in het vierde kwartaal 2023 en loopt door in 2024. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Afronding onderzoek vierde kwartaal 2024. Tijd (indicator) Meedoenregeling kinderen In het kader van het gemeentelijk minimabeleid zijn er een aantal meedoenregelingen voor kinderen. Kwaliteit (toelichting) De kindregelingen zijn geëvalueerd in 2023.
Er is onderzocht of ze nog voldoende bijdragen aan het doel waarvoor ze in het leven zijn geroepen: het meedoen van kinderen aan de samenleving en het daardoor verkleinen van sociale achterstanden. Uit de evaluatie blijkt dat de kindregelingen in grote lijnen voldoen. Binnen de bestaande kaders zijn in het nieuwe beleid andere accenten gelegd, zodat het meer aan gaat sluiten bij de hedendaagse praktijk voor opgroeiende kinderen. De belangrijkste accenten zijn: Een computer/laptop per middelbare scholier in plaats van per huishouden. De budgetten voor schoolkosten en sociaal-culturele kosten worden samengevoegd zodat er meer keuzemogelijkheden zijn voor ouders en kinderen. Ook wordt er een splitsing gemaakt in deze budgetten voor de
30
leeftijden 0-4 jaar, 4-12 jaar en 12-18 jaar. Zodat de hoogte van de budgetten 'meegroeien' met de leeftijd van de kinderen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een continu proces. Tijd (indicator) Meedoenregeling voor volwassenen In 2023 zijn we gestart met de Meedoenregeling voor volwassenen. In het kader van die regeling krijgen volwassenen met een laag inkomen jaarlijks een bedrag van € 150 waarmee ze mee kunnen doen in de maatschappij. Bijvoorbeeld in de vorm van deelname aan cultuur of sport. Kwaliteit (toelichting) Het bereik van de doelgroep liet in 2023 te wensen over. In 2024 wordt nader onderzocht hoe het bereiken van de doelgroep kan worden verbeterd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting)
Tijd (indicator) Beleidsplan Armoedevrij Winterswijk We stellen, in samenwerking met de gemeenschap en belanghebbende partijen waaronder het Platform Armoedevrij Winterswijk, een plan op ter realisatie van de doelstelling Winterswijk Armoedevrij. Kwaliteit (toelichting) Tijdens de begrotingsbehandeling eind 2023 is het amendement 'Beleidsplan Armoedevrij Winterswijk' aangenomen. Naar aanleiding hiervan dient een concreet plan opgesteld te worden ter realisatie van de doelstelling Winterswijk Armoedevrij 2040. Het plan dient als leidraad voor de acties en interventies die zullen bijdragen aan het bereiken van de armoedevrije status in 2040. De mogelijke voorstellen worden ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het streven is het beleidsplan armoedevrij Winterswijk op te leveren in Q3 2024. Tijd (indicator)
31
Doelstellingen We ondersteunen inwoners naar regulier werk of zinvolle dagbesteding Activiteiten Stabilisering van het aantal bijstandsgerechtigden We blijven streven naar een stabilisering van het bijstandsbestand. Werkleerbedrijf Fijnder zet hiervoor diverse instrumenten in zoals om- of bijscholing, (gedeeltelijk) werk, arbeidsmatige dagbesteding, vrijwilligerswerk. Waar nodig wordt een loonkostensubsidie verstrekt aan de werkgever en/of wordt een jobcoach ingezet. Kwaliteit (toelichting) Voor de ontwikkeling van het bestandsvolume is voor 2023 de nullijn gehanteerd. Uit de bestandscijfers van Fijnder per 31 december 2023 blijkt dat het bestand van gemeente Winterswijk is toegenomen met 5,1%. Dit is vooral toe te schrijven aan een hogere instroom van statushouders gehuisvest in Winterswijk. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het beheersen van het bestandsvolume bijstandsgerechtigden is een continu proces. Tijd (indicator) Trends en ontwikkelingen 1. Participatiewet in Balans De Participatiewet wordt herzien. Doel is de Participatiewet beter te laten aansluiten op wat mensen (aan) kunnen en nodig hebben met als kernwaarden vertrouwen en menselijke maat. Het raakt thema’s als: een realistisch mensbeeld, een passend perspectief op participatie, een toereikend sociaal minimum en een voorspelbaar en begrijpelijk vangnet.
De beoogde datum van inwerkingtreding is 1 januari 2025. 2. De nieuwe Wet van school naar duurzaam werk Deze nieuwe wet, die op 1 augustus 2025 van kracht moet worden, beoogt jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt de juiste begeleiding en ondersteuning te geven richting economische zelfstandigheid. Dit gebeurt met vier samenhangende maatregelen: 1. Aanvullende loopbaanbegeleiding tot een jaar na diplomering of het verlaten van de school in het beroepsonderwijs, praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs 2. De maximumleeftijd van de doelgroep van de Doorstroompunt-functie (voorheen RMC-functie) wordt verhoogd van 23 naar 27 jaar. 3. Gemeenten krijgen in de Participatiewet een meer preventieve rol bij het ondersteunen van jongeren naar werk. 4. Het wetsvoorstel stimuleert de samenwerking tussen onderwijs, doorstroompunten en gemeenten op casusniveau en bij een regionaal programma.
2.4 Educatie Ambitie Onderwijs is essentieel voor iedereen. Daarom werken we aan gelijke kansen samen met onderwijs en verenigingen. We bouwen onderwijsvoorzieningen conform het
32
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP), duurzaam, met goede ventilatie en groene schoolpleinen. Relevante documenten: Integraal huisvestingsplan Onderwijs 2021-2037. Beleidsnotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie. Doelstellingen Onderwijshuisvesting wordt uitgevoerd conform het Integraal huisvestingsplan Activiteiten Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan (IHP) scholen Onderwijs, kinderopvang, belangenverenigingen en gemeente voeren het Integraal huisvestingsplan 2021-2037 (IHP) uit. We starten met school Woold. De ontwikkeling van andere scholen uit fase 1 schuiven we voorlopig door na de begrotingsperiode 2024-2027. Kwaliteit (toelichting) Bij de begroting 2024 stellen we voor de uitvoering van het IHP te temporiseren totdat het financieel perspectief van de gemeente is verbeterd. De realisatie van een schoolgebouw ten behoeve van het buurtschapsonderwijs (Woold) wordt wel conform het IHP voortgezet. Dit vanwege het feit dat school Miste-Corle inmiddels is gesloten en kinderen in noodlokalen les krijgen. De andere projecten IKC Zuid-west (De Schakel, Julianaschool en de Korenburg), De Vrijeschool De Esch en 't Kempken worden 'on hold' gezet. Wel zal er in samenspraak met de betreffende schoolbesturen zoveel mogelijk verder gewerkt worden aan voorbereidende werkzaamheden zoals inhoudelijke samenwerking en locatiekeuzes.
Deze scholen worden opgenomen in het investeringsprogramma. We zullen de risico's van het vooruitschuiven van de projecten/investeringen in beeld brengen. Denk daarbij aan verdere verduurzaming en verbetering van het binnenklimaat van scholen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Loopt conform planning. Tijd (indicator) Doelstellingen We bevorderen kansen gelijkheid Activiteiten Aanpak laaggeletterdheid De rijksoverheid heeft als doel laaggeletterdheid terug te dringen. Daarom moet uiterlijk eind 2024 in alle gemeenten een effectieve aanpak van laaggeletterdheid gerealiseerd zijn. Om dit in de Achterhoek te bereiken is door de Achterhoekse gemeenten gezamenlijk het Regioplan Aanpak Laaggeletterdheid 2020-2024 opgesteld. We geven uitvoering aan dit regioplan. Kwaliteit (toelichting) In de Achterhoek kan iedereen die ondersteuning in zijn basisvaardigheden kan gebruiken, moeite heeft met lezen, schrijven en/of rekenen, een passend leertraject volgen. 33
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het is een continue proces. Tijd (indicator) Inzet NPO middelen We verstrekken NPO (Nationaal Programma Onderwijs) middelen voor de ontwikkeling van het onderwijs en om achterstanden in het onderwijs weg te werken. Kwaliteit (toelichting) In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zijn we vanaf september 2022 gestart met de volgende activiteiten, deze zullen worden voortgezet in 2024: Het versterken van het leesaanbod op alle scholen door middel van lessen en workshops vanuit de bibliotheek. Activiteiten voor sociale en emotionele ontwikkeling van tieners door middel van cultuureducatie. Dit aanbod is er voor de drie middelbare scholen in Winterswijk en is afgestemd op de behoefte vanuit de scholen. De buitenruimtes bij de middelbare scholen worden verbeterd, zodat er mogelijkheden zijn voor sport, cultuur en educatie. Middelbare scholen kunnen jaarlijks gebruikmaken van voorstellingen van een theatergezelschap dat voorstellingen met een boodschap ontwikkelt. Dit kan een maatschappelijk thema zijn dat aansluit bij de beleveniswereld van de leerlingen. Vanaf mei 2023 is de verlengde schooldag voor het basisonderwijs in Winterswijk uitgebreid met extra leesaanbod onder begeleiding van een consulent van de bibliotheek.
Dit om de kinderen een extra steuntje in de rug te geven op het gebied van leesvaardigheid en digitale vaardigheden. Als gemeente ontvangen we een tijdelijke specifieke uitkering gericht op versterking van de bibliotheek. Dat komt omdat we in Winterswijk "hoog scoren" op onderwijsachterstanden en op laaggeletterdheid. Er is hierbij een cofinanciering vanuit de gemeentelijke NPO-middelen. Van die extra NPOmiddelen zal de bibliotheek het aanbod voor kinderen en jongeren de komende jaren uitbreiden. Het programma bij de bibliotheek start in 2024. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De middelen zijn tijdelijk en moeten in het schooljaar 2024-2025 volledig besteed zijn. Tijd (indicator) Trends en ontwikkelingen Er zijn geen ontwikkelingen te melden.
Financiële afwijkingen programma 2 Baten en Lasten Bedragen x €1.000
34
Exploitatie
Begroting 2024
Mutaties Mutaties Prognose 2 2023 Jaarrekening 2023
Stand voor Prognose 1 2024
Mutaties Prognose 1 2024 Prognose 1 2024
Baten 2.1 Cultuur 5.5 Cultureel erfgoed
77
0
0
77
0
77
5.6 Media
0
0
220
220
29
249
Totaal 2.1 Cultuur
77
0
220
297
29
326
5.1 Sportbeleid en activering
189
0
323
512
0
512
5.2 Sportaccommodaties
597
0
0
597
17
613
Totaal 2.2 Sport
786
0
323
1.109
17
1.126
6.3 Inkomensregelingen
8.682
0
0
8.682
1.040
9.723
6.4 WSW en beschut werk
1.145
0
216
1.361
4.584
5.945
6.5 Arbeidsparticipatie
0
0
0
0
465
465
Totaal 2.3 Inkomen en participatie
9.827
0
216
10.043
6.089
16.133
879
0
473
1.352
221
1.573
11.569
0
1.233
12.801
6.356
19.158
1.676
33
0
1.709
0
1.709
2.2 Sport
2.3 Inkomen en participatie
2.4 Educatie 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Baten Lasten 2.1 Cultuur 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea
206
0
0
206
0
206
5.5 Cultureel erfgoed
570
-33
17
554
14
568
5.6 Media
491
0
220
711
29
740
2.942
0
237
3.179
43
3.222
997
0
323
1.320
3
1.323
5.2 Sportaccommodaties
2.653
0
52
2.704
18
2.723
Totaal 2.2 Sport
3.650
0
374
4.024
22
4.046
6.3 Inkomensregelingen
16.197
-106
0
16.092
1.040
17.132
6.4 WSW en beschut werk
6.413
0
216
6.629
4.736
11.366
6.5 Arbeidsparticipatie
783
0
0
783
465
1.247
Totaal 2.3 Inkomen en participatie
23.393
-106
216
23.504
6.242
29.745
4.2 Onderwijshuisvesting
1.524
0
0
1.524
24
1.549
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.863
106
473
2.442
172
2.614
Totaal 2.4 Educatie
3.387
106
473
3.966
196
4.162
Totaal Lasten
33.372
0
1.301
34.673
6.503
41.176
Gerealiseerd resultaat
-21.803
0
-69
-21.872
-146
-22.018
Totaal 2.1 Cultuur 2.2 Sport 5.1 Sportbeleid en activering
2.3 Inkomen en participatie
2.4 Educatie
35
Cultuur Er zijn geen mutaties > € 50.000 geweest. Sport Er zijn geen mutaties > € 50.000 geweest. Inkomen en participatie Het voordeel van € 6.089.000 bij de baten wordt als volgt verklaard: Verhoging Rijksbudget Algemene Bijstand (BUIG) € 1.040.000 V Ontvangen voorschot van het Rijk voor Hulp aan Oekraïners € 4.155.000 V Verhoging Rijksbudget Inburgeringsvoorzieningen € 428.000 V Verhoging budget Tijdelijke huisvesting statushouders (HAR) € 465.000 V Het voorlopige BUIG-budget voor 2024 is € 1.040.000 hoger toegekend. We hebben voor 2024 een voorschot aangevraagd bij het Rijk van € 4.155.000 voor de kosten voor de Hulp aan Oekraïners. Het Rijk heeft het budget voor de inburgeringsvoorzieningen voor 2024 verhoogd met € 428.000. In 2023 hebben we nog gelden ontvangen voor de Tijdelijke huisvesting statushouders maar hadden we geen mogelijkheid om het bedrag op te voeren in 2024. Het nadeel van € 6.242.000 bij de lasten is voor het grootste deel op dezelfde wijze te verklaren als de hogere baten. Het betreft hier allemaal posten waarbij zowel de baten als de lasten met hetzelfde bedrag worden gemuteerd. Daarnaast zijn de personeelslasten voor de SW-medewerkers met € 152.000 verhoogd als gevolg van de CAO-ontwikkelingen. Educatie Het Rijk heeft de specifieke uitkering (SPUK) Onderwijsachterstandenbeleid voor 2024 verhoogd met een bedrag van € 221.000.
Hiermee is de verhoging van de baten verklaard. Aangezien bij een SPUK de baten en lasten gelijk oplopen zijn de lasten met hetzelfde bedrag verhoogd. Daarmee is het verschil bij de lasten van € 196.000 grotendeels verklaard. Onttrekkingen en reserves Er zijn geen mutaties geweest.
Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk Inleiding Openbare ruimte, klimaat, water en milieu, en gebiedsontwikkeling en wonen Het programma Werkend Winterswijk gaat aan de hand van vijf beleidsvelden in op alles wat we doen om onze inwoners een omgeving te bieden waar ze gezond, veilig en duurzaam kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren. Het beleidsveld duurzaamheid wordt in een opgave uitgewerkt. Hieronder worden de overige beleidsvelden besproken. Openbare ruimte Het beleidsveld openbare ruimte behandelt de ambities en de openbare ruimte. Een gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie zijn belangrijk. Ook biodiversiteit is een belangrijk thema.
36
Klimaat, water en milieu Naast de zorg voor een schone en veilige leefomgeving is het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie een belangrijk speerpunt. Gebiedsontwikkeling en wonen Het beleidsveld gebiedsontwikkeling is gericht op de realisatie of ontwikkeling van plannen. Dit zijn plannen die met een projectmatige aanpak worden uitgevoerd. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk. Het unieke karakter staat onder druk en we moeten inzetten op een gebiedsgerichte aanpak. Daarnaast is een visieontwikkeling op wonen een belangrijk speerpunt. We bieden ruimte voor woningen waar in Winterswijk behoefte aan is. Projecten die betrekking hebben op nieuwbouw of invulling van een gebied met een hoog gewaardeerde leefbaarheid. Meer concreet: er wordt onder andere een aantal mooie plannen (door) ontwikkeld en/of uitgevoerd. Denk bijvoorbeeld aan WoooW, de gebiedsvisie Molenveld, de woningbouw aan de Narcisstraat en op de Ribeslocatie en het Steengroeve gebied. Economie en lobby We koesteren de diversiteit aan Winterswijkse bedrijven en maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst op willen richten. Bedrijvigheid en nabije werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Er moet voldoende ruimte zijn voor deze ontwikkeling. Ook de vrijetijdseconomie is een belangrijke sector.
We zetten in op kwaliteit van voorzieningen en investeren in het kloppende hart: het centrum. Daarnaast behouden we de komende jaren de duurzame relaties met samenwerkingspartners in de regio en over de grens. We dragen Winterswijk als merk uit, binnen én buiten Nederland.
3.1 Openbare ruimte Ambitie Winterswijk heeft een uniek landschap met veel bijzondere planten en dieren. Om dit te behouden leggen we veel nadruk op de bescherming en verbetering van biodiversiteit. Wij vinden een veilige, gezonde leefomgeving met goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie belangrijk. Die gemeente maken we samen. De betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of dorp vinden we daarin cruciaal. We creëren voor iedereen een waardevolle leefomgeving die schoon, heel en veilig is. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid vinden we van groot belang; elke Winterswijker - jong of oud, voetganger, fietser of automobilist - moet zich veilig kunnen voelen en bewegen. We houden het centrum aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. We stimuleren wijkkracht door het realiseren van laagdrempelige ingang bij de gemeente voor vragen op alle domeinen. We maken een integrale analyse van de wijk Winterswijk-Oost op de thema’s ruimtelijke ordening, woningvoorraad, duurzaamheid en sociale samenhang. Aan de hand van die wijkanalyse stelt de wijkregisseur een strategie op voor de wijkaanpak in dit gebied. Relevante documenten: Groenstructuurplan Winterswijk. Omgevingsvisie buitengebied. Beleidsvisie landschap en biodiversiteit. 37
Doelstellingen De gemeente zorgt voor een laagdrempelig aanspreekpunt voor vragen van inwoners en stakeholders in een specifiek gebied Activiteiten Pilot wijkaanpak en wijkregie Afgelopen periode is flink geïnvesteerd in het bouwen van een netwerk en is gewerkt aan een wijkanalyse. Op basis van de wijkanalyse stellen we een strategie met doelstellingen op voor de verdere wijkaanpak. Kwaliteit (toelichting) Een veilige, gezonde leefomgeving met goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie is belangrijk voor Winterswijk. Die gemeente maken we samen. De betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of het dorp vinden we daarin cruciaal. Inwoners hebben waardevolle kennis van hun directe leefomgeving. Ze hebben daarom vaak goede ideeën over wat er nodig is in hun eigen wijk, buurt en omgeving. We steunen daarom initiatieven van inwoners om hun omgeving te verbeteren. In 2023 is een wijkregisseur gestart in Winterswijk-Oost. Door de inzet van een wijkregisseur zorgen we ervoor dat we toegankelijker zijn en meedenken over de kansen die de inwoners zien. In 2024 bepalen we aan de hand van de wijkanalyse van Winterswijk-Oost welke thema’s prioriteit hebben. Aan de hand daarvan bepalen we onze doelen en stellen we een strategie op voor de wijkaanpak in dit gebied.
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2024 bepalen we aan de hand van de wijkanalyse welke thema’s prioriteit hebben. Op basis daarvan bepalen we onze doelen en stellen we een strategie op voor de wijkaanpak Winterswijk-Oost. Tijd (indicator) Doelstellingen Elke inwoner moet zich veilig voelen en veilig kunnen bewegen door het verkeer Activiteiten Mobiliteitsprogramma met uitvoeringsagenda Het huidige gemeentelijk verkeerstructuurplan dateert uit 2010. Huidige maar ook nieuwe ontwikkelingen vragen om een nieuw verkeersstructuurplan. Daarom werken we aan een nieuw Mobiliteitsprogramma met uitvoeringsagenda. Kwaliteit (toelichting) Een actueel mobiliteitsprogramma opleveren met als onderdeel een meerjaren uitvoeringsagenda. Het mobiliteitsprogramma krijgt een pro-actieve, dynamische insteek met een grote nadruk op verkeersveiligheid. Als onderdeel van het mobiliteitsprogramma is daarom parallel de risicoanalyse verkeersveiligheid opgesteld om daarmee aan te sluiten bij het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 van het Rijk.
38
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De startbijeenkomst heeft plaatsgevonden. Inmiddels is ook de opstartfase en de beleidsanalysefase afgerond. Naar verwachting zal de definitieve versie van het mobiliteitsprogramma eind 2024 opgeleverd worden. Tijd (indicator) Herinrichting Groenloseweg Besloten is om wegen binnen de bebouwde kom af te waarderen van 50 km/u naar 30 km/u, tenzij er gegronde redenen zijn om voor 50 km/u te (blijven) kiezen volgens het afwegingskader. Alvorens een verkeersbesluit wordt genomen over het afwaarderen van een weg(gedeelte) wordt er hierover een voorstel voorgelegd aan de raad. Kwaliteit (toelichting) Besluitvorming over de herinrichting van de Groenloseweg heeft op 28 maart 2024 in de raad plaatsgevonden. Een verkeersbesluit kan nu genomen worden. Er kan nu worden overgegaan tot uitvoering van de herinrichting Groenloseweg. De Acacialaan en Vredenseweg volgen, waarbij de Raad opnieuw een voorstel wordt voorgelegd alvorens een verkeersbesluit wordt genomen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De aannemer, NTP uit Enschede, is op 4 april gestart met de voorbereiding. Dat wil zeggen het aanpassen van de tekeningen en het maken van uitvoeringstekeningen en het bestek. Start uitvoering Groenloseweg; 16 augustus. Acacialaan staat gepland voor 2025. Vredenseweg staat gepland voor 2026.
Tijd (indicator) Doelstellingen Het creëren van een gezond leefklimaat Activiteiten Dienstverleningsovereenkomst ROVA We geven uitvoering aan de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de ROVA voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Uitgangspunt is om het merendeel van de werkzaamheden op kwaliteitsgestuurde wijze uit te voeren, conform de standaardkwaliteitsniveaus van het CROW. (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek.) Kwaliteit (toelichting) Voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte in Winterswijk zijn de standaardkwaliteitsniveaus van het CROW het uitgangspunt; van CROW-A+ (zeer hoog beeldkwaliteitsniveau) tot CROW-D (zeer laag beeldkwaliteitsniveau). Momenteel haalt de ROVA het afgesproken kwaliteitsniveau niet, we zijn daarover in gesprek. 39
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het uitvoering geven aan de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) alsook de monitoring is een continu en jaarrond proces. Tijd (indicator) Visiedocument BOSS (Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen in de openbare ruimte) In 2022 is opdracht gegeven om een visie op spelen te ontwikkelen. De visie is gestart bij speel- en beweegruimte voor kinderen en van daaruit is gewerkt aan een BOSS-vriendelijke ruimte voor iedereen. Vanuit spelen vindt de verbreding plaats naar jongeren, volwassenen en senioren in de vorm van een meer integrale benadering van bewegen, ontmoeten, spelen en sporten in de openbare ruimte van de bebouwde kom van Winterswijk. Kwaliteit (toelichting) Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Na het vaststellen van de visie wordt er een beheer en uitvoeringsplan opgesteld. Deze zal dit jaar naar verwachting worden opgeleverd. Tijd (indicator) Beleidsplan openbare verlichting In verband met technologische ontwikkelingen en nieuwe inzichten werken wij aan een nieuw beleidsplan voor de openbare verlichting in de gemeente. Kwaliteit (toelichting) In het eerste kwartaal van 2024 ontstond de behoefte om nieuw beleid via een tweetrapsraket de besluitvorming in te brengen. Zo heeft het college op 9 april de uitgangspuntennotitie 'Licht in de openbare ruimte gemeente Winterswijk, 2024-2030' vastgesteld.
In het tweede kwartaal wordt het beleidsplan opgesteld, getoetst bij stakeholders en zo nodig bijgeschaafd. In het derde kwartaal wordt het beleidsplan ter vaststelling aangeboden aan de raad. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Door aanpassingen in de beleidsvoorbereiding is niet voldaan aan de planning van de bestuurlijke termijn agenda. Dat wil zeggen dat het beleidsplan 'Licht in de openbare ruimte gemeente Winterswijk, 2024-2030' niet in het tweede kwartaal, maar in het derde kwartaal aan de raad wordt aangeboden. Tijd (indicator) 40
Doelstellingen We optimaliseren de bereikbaarheid en verkeersdoorstroming van Winterswijk Activiteiten Parkeerroute Informatiesysteem We werken door aan een modern ParkeerRouteInformatiesysteem (PRIS). Kwaliteit (toelichting) Met de investering in het parkeerroute-informatie systeem (PRIS) kunnen bezoekers van binnen en buiten Winterswijk sneller een vrije parkeerplaats in het centrum vinden. We verbeteren hiermee de beleving van bezoekers aan het centrum, we beperken het zoekverkeer en dragen bij aan de verbetering van de leefomgeving op plekken waar dat zoekverkeer nu nog onnodig rijdt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2023 is gestart met de investeringen in het parkeerroute-informatie systeem (PRIS). Dit betreft het weer werkend krijgen van de bestaande voorzieningen. In 2024 volgt de Europese aanbesteding en de uitbreiding van het systeem over meerdere parkeerterreinen. Tijd (indicator) Doelstellingen We stimuleren en faciliteren emissieloos vervoer. Activiteiten We hebben een dekkend netwerk laadinfra De komende jaren willen wij de groei van het aantal elektrische auto's faciliteren en waar mogelijk stimuleren. Dit doen wij, door deelname aan de provinciale concessie publieke laadinfrastructuur en door te experimenteren met innovatieve en alternatieve laadoplossingen.
Kwaliteit (toelichting) In 2024 gaan wij: • De Integrale visie op laadinfrastructuur en plaatsingsleidraad Winterswijk actualiseren. • Door met het op aanvraag plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte voor inwoners die niet de mogelijkheid hebben om de auto op eigen terrein te laden. • Minimaal vier laadpalen (acht laadplekken) proactief, vooruitlopend op de vraag, in de openbare ruimte plaatsen. • Beoordelen of de Verlengde Private Aansluiting (VPA) en het gebruik van de kabelgoottegels een definitieve laadoplossing is in de openbare ruimte. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Elektrisch vervoer is, als onderdeel van de landelijke mobiliteitsopgave, onderhevig aan technologische ontwikkelingen die elkaar in hoog tempo opvolgen. Zo hebben zich ontwikkelingen voorgedaan op het gebied van snelladen, logistiek en 41
doelgroepenvervoer. Dit betekent dat wij in 2024 de Integrale visie op laadinfrastructuur en plaatsingsleidraad Winterswijk gaan actualiseren. Het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte loopt vertraging op. De streeftermijn van 18 weken, van aanvraag tot realisatie van de openbare laadpaal, wordt in de praktijk niet gehaald. Zeer beperkte netcapaciteit alsook materiële en personele tekorten bij aannemers doen de voortgang ernstig vertragen. In 2024 beoordelen we of en in welke vorm de pilot met de Verlengde Private Aansluiting (VPA) een vervolg krijgt. Tijd (indicator) Trends en ontwikkelingen In dit beleidsveld spelen diverse thema’s een rol: ROVA Jaarlijks worden de wijzigingen in het areaal en de prijsindexatie doorberekend. Op ons verzoek is het afgelopen jaar de eenheidsprijs per onderhoudsmaatregel in de openbare ruimte in beeld gebracht. Daarnaast wordt er overhead in rekening gebracht voor het verder verbeteren en uitbreiden van de uit te voeren dienstverlening. We zijn nog in gesprek met ROVA welk financiële effect dit gaat hebben. Wegen en bruggen Uit de globale weginspecties uitgevoerd in het najaar 2022 bleek dat het noodzakelijk is om tijdig preventief onderhoud uit te voeren op met name de asfaltverhardingen. Ook voor bruggen zijn preventieve en kleine onderhoudsmaatregelen van belang.
Door tijdig conserveren van leuningen en dek en tijdig herstel van schade aan dragende constructieonderdelen, wordt de veiligheid vergroot en ingrijpende vervangingen voorkomen. In 2024 komen we met een nieuw beheerplan hiervoor. Monumentale bomen In Winterswijk zijn verschillende monumentale bomen aanwezig. In 2024 worden deze bomen geïnventariseerd om ze beter te kunnen beschermen en om eigenaren van monumentale bomen te ondersteunen bij het onderhoud van deze bomen. Digitalisering mobiliteitsdata Sinds 2021 werken we aan de 'Digitaliseringsopgave Mobiliteit'. Binnen deze opgave werken we landelijk aan een uniforme manier om data over mobiliteit digitaal aan te leveren. Met deze data kunnen weggebruikers goed geïnformeerd worden over de situatie op de weg en zijn zij in staat hun reis goed te plannen. De digitaliseringsopgave bevat op dit moment 15 data items. Een aantal van deze data items wordt aangeleverd door gemeentelijke wegbeheerders. Dit betreft onder andere data over wegwerkzaamheden, evenementen, parkeren, beperkingen voor de logistiek en maximumsnelheden. In de afgelopen drie jaar hebben de provincies Gelderland en Overijssel vanuit het Regionaal Data Team Oost-Nederland, samen met gemeentelijke wegbeheerders, gewerkt aan de realisatie van deze opgave. Vanaf 2024 moet het beheer en onderhoud van deze data ingericht zijn.
Voor het beheer en onderhoud van deze data gaan we het programma ‘Greenpoint’ aanschaffen. Mobiliteit & Verkeer Er wordt een mobiliteitsplan met uitvoeringsagenda opgesteld. Daarnaast is er vanuit de raad de wens uitgesproken om een parkeerstrategie en een verkeerscirculatie/structuurplan op te stellen.
42
Er spelen diverse ontwikkelingen rondom verkeersveiligheid (Strategisch Plan Verkeersveiligheid) en opgaven vanuit het rijk (o.a. 0 verkeersslachtoffers). Daarnaast zijn er regionale ontwikkelingen aansluitend op Achterhoek Visie 2030 rondom openbaar vervoer en MAAS (Mobility as a Service)/Gaon en spelen er diverse ontwikkelingen als duurzame mobiliteit, actieve vervoerswijzen en de verplichte digitaliseringsopgave. Wijkaanpak Om de afstand tussen inwoners en gemeente te verkleinen en inwonersinitiatieven te helpen realiseren, willen we structureel invulling gaan geven aan de wijkaanpak.
3.2 Klimaat, water en milieu Ambitie Samen met inwoners en ondernemers zorgen we voor een schone leefomgeving. We waarborgen een optimale milieukwaliteit en richten ons op de basisvoorwaarden; gezond, schoon en veilig. Voor het onderhoud van riolering maken we transparante keuzes op basis van een risicoafweging. Om in de toekomst gezond en veilig te kunnen wonen verkleinen we de kans op wateroverlast, droogte en hittestress. Relevante documenten: Gemeentelijk waterplan 2019 – 2023. Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda (raadsbesluit sept. 2022). Huishoudelijk grondstoffenbeleid Winterswijk 2013-2017. Afvalstoffenverordening Winterswijk 2015. Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Winterswijk 2018. Doelstellingen We voeren noodzakelijk projecten uit op het gebied van milieu Activiteiten Project sanering wegverkeerslawaai Door de autonome groei van het wegverkeer ervaren bewoners langs drukke wegen geluidsoverlast van het verkeer. In het verleden zijn daarom 177 woningen aangemeld bij het Rijk om in aanmerking te komen voor geluidssanering. De gemeente voert de sanering wegverkeerslawaai uit met subsidie van de rijksoverheid. Kwaliteit (toelichting) In 2024 wordt, nadat het saneringsprogramma definitief is vastgesteld, verdere uitvoering gegeven aan het programma. Concreet betekent dit dat de geluidsniveaus in de te saneren woningen wordt bepaald.
Voor de voorbereiding (inclusief het bepalen van binnenniveaus) hebben wij subsidie ontvangen. Voor de woningen met een te hoog binnenniveau wordt voor de uitvoering van gevelmaatregelen opnieuw subsidie aangevraagd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In Winterswijk was een saneringsprogramma opgesteld voor 177 aangemelde woningen. In dat concept programma is destijds uitgegaan van gevelmaatregelen. Na het besluit van de raad om bij wegen binnen de bebouwde kom uit te gaan van '30 km per uur, tenzij', is dat saneringsprogramma aangepast omdat in dat geval sprake was van een bronmaatregel. De raad heeft de weginrichting van de Groenloseweg vastgesteld waarbij de maximale snelheid 30 km per uur is. De 43
planning is om in mei het concept saneringsprogramma opnieuw ter goedkeuring in te dienen. Tijd (indicator) Sanering stortplaats WAL De deklaag van de voormalige stortplaats WAL (de stortplaats ligt tussen de Driemarkweg en de Vreehorstweg ter hoogte van Vreehorstweg 43) is te dun en voldoet niet aan de wettelijke eisen. Daarom hebben we een saneringsplan opgesteld. De sanering wordt gefaseerd in 2024 en 2027 uitgevoerd vanwege de beschermde dieren op de WAL. Naast de deklaag wordt ook de Japanse duizendknoop aangepakt, de waterafvoer verbeterd en de WAL heringericht. Kwaliteit (toelichting) Er zijn afspraken gemaakt met de provincie over de uitvoering. De provincie gaat de regie voeren over de sanering. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Voor de uitvoering van de sanering is een vergunning Wet natuurbescherming nodig. Die ontheffing is inmiddels verleend. De provincie start de aanbesteding. Tijd (indicator) Trends en ontwikkelingen De 'recentelijk' door de raad vastgestelde Klimaatadaptatiestrategie 2022-2027 en het Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028 vindt aansluiting bij de actualiteit. Binnen het programma klimaat, water en milieu zijn op dit moment dan ook geen nieuwe trends en ontwikkelingen te melden.
3.3 Duurzaamheid en milieu Ambitie Winterswijk wil dat de huidige kwaliteiten, klimaat, biodiversiteit, cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke voorraden, ook beschikbaar zijn voor volgende generaties. Duurzaamheid gaat over het beschermen en behouden van deze waarden. Omdat we wel gevolgen ondervinden van de verandering van het klimaat is het ook een ambitie om ons daarop voor te bereiden. In 2050 is Winterswijk klimaatneutraal, energieneutraal en circulair. Relevante documenten: Akkoord van Groenlo. Uitvoeringsagenda duurzaamheid januari 2019. RES 1.0. Doelstellingen We wekken in 2030 voldoende duurzame energie op voor de doelstelling van een energieneutraal gebouwde omgeving in 2030 Activiteiten Realiseren zonnepanelen op bedrijfsdaken Ook in 2024 gaan we door met de plannen voor zonnepanelen op bedrijfsdaken. Dit gaat om bedrijven met een kleinzakelijke aansluiting. Samen met ondernemers kijken 44
welke aandachtspunten er in hun situatie zijn. Dit gaat dan om de mogelijkheden voor het dak, subsidies en leenmogelijkheden, offertevergelijkingen en andere vraagstukken. Omdat er momenteel onzekerheden zijn rond teruglevering, tarieven en netcapaciteit etc. is het des te belangrijker dat we ondernemers helpen. Kwaliteit (toelichting) Goede rapportages naar aanleiding van bedrijfsbezoeken. Dit gaat dan onder meer om het gebruiksprofiel, de mogelijkheden voor het dak, subsidies en leenmogelijkheden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoering vindt geheel 2024 plaats. Tijd (indicator) Uitvoeren visie Warmtetransitie In de Warmtetransitievisie staat de manier waarop we gebouwen klaarmaken voor de toekomst. Hiervoor moet in 2024 een plan van aanpak voor gemaakt worden. In Winterswijk ontbreekt een bron voor grootschalige opwekking van warmte die we kunnen inzetten voor verwarming. Dat betekent dat we voor het grootste deel uitgaan van vervanging van gasketels door warmtepompen op elektriciteit. We zetten ons er voor in dat zoveel mogelijk woningen transitiegereed gemaakt worden. We maken hiervoor gebruik van Rijkssubsidies in het kader van de aanpak slechte energielabels. De mogelijkheden voor waterstof ten behoeve van monumenten en de andere kansen op dit gebied houden we in de gaten.
Kwaliteit (toelichting) Doelmatig inzetten van de subsidie voor het aanpakken van woningen met slechte labels. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In de Warmtetransitievisie staat de manier waarop we gebouwen klaarmaken voor de toekomst. Hiervoor stellen we in 2024 een plan van aanpak op. Tijd (indicator) Uitvoering RES 1.0 In de RES 1.0 is afgesproken dat het regionale bod bestaat uit grootschalige zon op daken (0,35 TWh) en grootschalige opwek op land (1 TWh). Voor Winterswijk betekent dit dat we aan beide werken. Over zon op bedrijfsdaken wordt elders gerapporteerd. De plannen voor grootschalige opwek op land passen in ons beleidskader zonneparken en zonnevelden. Het gaat hier op dit moment over de realisatie van 120 ha voor Winterswijk. Ondertussen werken we in regionaal verband aan de RES 2.0. Kwaliteit (toelichting) 45
Samen met de RES-partners realiseren we de opwek die afgesproken is voor het 2030 doel. Ook werken we aan de RES 2.0. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We geven in 2024 uitvoering aan de doelen uit RES 1.0. Verder werken we in regionaal verband aan de RES 2.0. Die is in 2024 gereed. Tijd (indicator) We zijn bereikbaar in ons Centrum Duurzaam Winterswijk Het Centrum Duurzaam Winterswijk is een kenniscentrum en inspiratiecentrum op het gebied van duurzaamheid. Via de thema’s energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, kringlopen en cultuurhistorie wordt duurzaamheid op een laagdrempelige manier zichtbaar, tastbaar en beleefbaar gemaakt. Vanuit het Centrum helpen we mensen onder meer met subsidies en leningen. Het Centrum Duurzaam Winterswijk is tevens ons energieloket. Kwaliteit (toelichting) In het Centrum ontvangen we gemiddeld ongeveer 120 bezoekers per maand. Via het platform Duurzaam Winterswijk ontvangen we gemiddeld 1000 digitale bezoekers per maand. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoering vindt geheel 2024 plaats. Tijd (indicator) Evaluatie moratorium Windenergie Op 29 juni 2017 is een moratorium op windturbines ingesteld in de raad. Afgesproken is dat dit besluit vanaf 1 januari 2023 periodiek wordt geëvalueerd.
Kwaliteit (toelichting) Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het starten met de evaluatie is door de raad verzet naar 1 juli 2025. Uiterlijk in de raad van september 2024 zal hiervoor een Plan van Aanpak aan de raad worden aangeboden. Tijd (indicator)
46
Doelstellingen We willen duurzaamheid bereikbaar en betaalbaar maken voor iedereen Activiteiten Verduurzamen woningen als onderdeel bestrijden energiearmoede We helpen inwoners om hun energierekening omlaag te brengen: - De aanpak met energieconcierges en energiebespaarmaatjes gaan we in 2024 continueren. Samen met andere organisaties helpen we inwoners met energiearmoede om energie te besparen en hun woning te verduurzamen; - We geven ondersteuning via het Centrum Duurzaam Winterswijk; - We ondersteunen met subsidies en regelingen. Kwaliteit (toelichting) Goede voortzetting energiearmoedeaanpak. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Uitvoering vindt in geheel 2024 plaats. Tijd (indicator) Trends en ontwikkelingen Een belangrijk deel van de personele kosten van de energietransitie wordt gedekt door de CDOKE-regeling. Deze regeling geldt voor de kosten voor klimaat- en energiebeleid (beleid dat bijdraagt aan het behalen van de doelen uit de Klimaatwet, bv. 55% CO2 reductie in 2030). Daarnaast is subsidie ontvangen voor de LAI, de Landelijke Aanpak Isolatie. Hiermee pakken we de slechte energielabels aan. Deze gelden gebruiken we voor een eigen subsidieregeling. Een belangrijke ontwikkeling die invloed heeft op de verduurzaming is de Netcongestie. Dit speelde al aan de opwek kant, maar dit speelt nu ook aan de afnamekant.
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen Ambitie We willen dat Winterswijk een aantrekkelijke plaats is om te wonen, te werken en te recreëren. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk en verdient een aanpak waarbij we de handen ineen slaan. In de buurtschappen streven we naar behoud van leefbaarheid. In het centrum komen wonen en culturele functies samen waar ontmoeten, ontdekken en ontplooiing voorop staan. Nieuwe ontwikkelingen krijgen de ruimte, met behoud van kwaliteit van de leefomgeving. Relevante documenten: Woonvisie gemeente Winterswijk 2020 – 2025. Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019 – 2025. Structuurvisie kom Winterswijk 2010-2020. Groenstructuurplan Winterswijk. Omgevingsvisie buitengebied. Beleidsvisie landschap en biodiversiteit. Centrumvisie 2021.
47
Doelstellingen We bereiden de organisatie voor op de nieuwe wetten in de fysieke leefomgeving Activiteiten We werken volgens de Omgevingswet De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Voor de inwerkingtreding moet er een Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zijn ingeregeld. Verder bereiden we de organisatie voor om te kunnen werken volgens de wet, zowel op juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, participatie, houding en gedrag. Kwaliteit (toelichting) De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Ten behoeve van de inwerkingtreding zijn het afgelopen jaar de nodige zaken opgepakt. Er is een participatiekader vastgesteld door de gemeenteraad. De legesverordening is zo goed als klaar. Er wordt gewerkt aan een Omgevingsvisie bebouwde kom en loket Leef wordt verder doorontwikkeld. Ook is er vorig jaar geoefend met de software. Voor de komende tijd is het belangrijk om zoveel mogelijk te voldoen aan de minimale acties van de VNG. Dit gaan we doen met behulp van werkgroepen. Bijvoorbeeld een werkgroep die aan de slag gaat met het in kaart brengen van het werkproces voor de Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa). Daarnaast leiden we dit jaar waar nodig onze collega's verder op. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. We werken nu met de wet.
Dit zal nog steeds de nodige tijd vergen om de nieuwe wet eigen te maken. Op dit moment zijn de minimale acties van de VNG grotendeels uitgevoerd. Binnenkort gaan we een start maken met het bouwen aan het Omgevingsplan. Hier hebben we de tijd voor tot 2032. Hiervoor zijn middelen en personen nodig. De gelden uit de meicirculaire worden hiervoor ingezet worden. De middelen zijn ook nodig om de reguliere dienstverlening op peil te houden en extern in te huren. Tijd (indicator) We werken volgens de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Onderdeel van de Omgevingswet is de Wet kwaliteit bouw (Wkb). De Wkb treedt in werking gelijk met de Omgevingswet. De Wkb regelt dat private kwaliteitsborgers voortaan bouwtechnische regels toetsen en controleren. Dit wijzigt het proces van de bouwvergunning toets. Kwaliteit (toelichting) We hebben een impactanalyse rondom de Wkb opgesteld. Hieruit kwamen conclusies naar voren. Deze zijn concreet vertaald in een uitvoeringsagenda zodat we vóór de inwerkingtredingdatum klaar zijn voor de Wkb. Na de inwerkingtreding van de Wkb/Omgevingswet in 2024 zijn aanpassingen en doorontwikkeling nodig op dit gebied. Kwaliteit (indicator) 48
Tijd (toelichting) Begin 2023 werd aangekondigd dat de Omgevingswet en hierdoor de Wkb in werking treedt op 1 januari 2024. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden, echter eind 2023 is aangekondigd dat het onderdeel van de Omgevingswet, de Wkb niet geheel in werking treedt. Per 1 januari 2024 is de Wkb in werking getreden voor wat betreft nieuwbouw. Verbouw-plannen vanaf 1 januari 2024 zijn daardoor wat betreft volledige bouwkundige toetsing bij de gemeente gebleven. Nieuwbouw-plannen zijn per 1 januari 2024 in handen wat betreft de technische toetsing van een kwaliteitborger. De wetgever heeft aangekondigd halverwege 2024 de balans op te maken of per 1 januari 2025 de gehele Wkb, dus ook voor verbouw in werking treedt. Eind 2023 zijn vanwege de Omgevingswet en de Wkb veel plannen nog onder de oude wetging ingediend. Door deze verhoogde aantallen zijn deze nog in behandeling. Dee eerste plannen onder de nieuwe Wkb volgen nu ook. Acties, monotoring en doorontwikkeling in verband met de Wkb blijven benodigd. Zowel inhoudelijk als wat betreft systemen. Tijd (indicator) Doelstellingen We maken plannen en voeren deze uit voor specifieke vraagstukken zoals WOOOW, Steengroeve en Ribeslocatie Activiteiten Afdekken kleiput We ronden het afdekken van de kleiput af.
Kwaliteit (toelichting) In 2023 is de klankbordgroep kleiput opnieuw bij elkaar gekomen, omdat het eerder gekozen scenario 2 niet wenselijk was. Op dit moment wordt gewerkt aan de uitgangspunten voor een nieuw scenario. Deze uitgangspunten worden met de klankbordgroep besproken, voordat een derde partij de opdracht krijgt om een nieuw scenario op te stellen. Nadat een besluit is genomen over het nieuwe scenario, wordt een inrichtingsplan door Royal HaskoningDHV opgesteld. De gebiedsontwikkeling van het Molenveld is afhankelijk van het vaststellen van de begroting door de raad. De raad heeft in november 2023 besloten om het resterende budget voor de gebiedsontwikkeling te schrappen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Allereerst moeten verschillende scenario's worden uitgewerkt. In deze fase zijn we nu. Uiteindelijk neemt de gemeenteraad een besluit over welk scenario wordt uitgewerkt in een inrichtingsplan. In kwartaal 4 2024 neemt de gemeenteraad hierover een besluit. Tijd (indicator)
49
Gebiedsontwikkeling Gaudium Gemeente Winterswijk is eigenaar van het pand van Gaudium. Daarnaast is het aangrenzende pand de Hazewind opgekocht door een ontwikkelaar. Door de huidige ontwikkelingen vraagt deze omgeving om een visie. Kwaliteit (toelichting) Er ligt een concreet initiatief voor het verbouwen van voormalige textielfabriek "De Hazewind" aan de Laan van Hilbelink 28/Morsestraat 32-34. Het is de bedoeling dit fabriekscomplex te transformeren naar een woongebouw met 26 appartementen. In de naastgelegen fabriekshal is Kvadrat Weaving (voorheen bekend als Gaudium) gevestigd. Dit gebouw is eigendom van de gemeente. Milieutechnisch is dit bedrijf een obstakel voor verbouw van De Hazewind tot appartementencomplex. Met Kvadrat Weaving lopen gesprekken over een mogelijke bedrijfsverplaatsing. Tegenover De Hazewind is Hittech Bihca gevestigd. Dit bedrijf heeft uitbreidingsplannen op de huidige locatie en kan vanuit milieutechnisch oogpunt ook een obstakel zijn voor het woningbouwinitiatief in De Hazewind. De actuele ontwikkelingen in dit gebied vragen om een duidelijke planologische/stedenbouwkundige visie en een perspectief voor het woningbouwinitiatief in De Hazewind.
Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het beschikbare budget voor het opstellen van gebiedsvisie De Morse (€ 33.000) is bij de jaarrekening niet overgeheveld naar 2024, omdat er nog geen duidelijke onderbouwing was en het bovendien niet voldeed aan de interne spelregels. Door het vervallen van het budget voor gebiedsvisie De Morse moet het opstellen van de visie worden uitgesteld. Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling Steengroeve We werken aan een gebiedsontwikkeling rondom de steengroeve. Onderdeel hiervan is de ontwikkeling van het museaal concept Terra Temporalis. Kwaliteit (toelichting) Het ontwerpbestemmingsplan is in december 2023 ter inzage gelegd. Er zijn zienswijzen op binnengekomen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Momenteel worden de zienswijzen verwerkt. We zijn met de initiatiefnemers in gesprek over goede (financiële) afspraken over het vervolgproces van het project. De uitkomsten daarvan bepalen wanneer het bestemmingsplan ter vaststelling aan de raad zal worden aangeboden. Tijd (indicator)
50
Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk De Omgevingswet schrijft voor dat iedere gemeente op 1 januari 2027 een omgevingsvisie moet hebben vastgesteld. We werken op dit moment aan een omgevingsvisie voor de bebouwde kom van Winterswijk. De omgevingsvisie gaat over het dagelijks leven. Hoe we werken, wonen, studeren en recreëren. Bij het opstellen van de omgevingsvisie bebouwde kom houden we rekening met actuele visies zoals bijvoorbeeld de centrumvisie, groenvisie en woonvisie. De omgevingsvisie voor het buitengebied is in 2019 al vastgesteld en wordt in 2024 op een aantal onderdelen aangevuld. Kwaliteit (toelichting) In 2023 zijn de ontwikkeling van Winterswijk en de daaruit volgende opgaven in beeld gebracht. Al deze onderdelen zijn samengebracht in het Verhaal van Winterswijk (fase 1). Het Verhaal van Winterswijk dient als basisdocument voor de verdere uitwerking van de omgevingsvisie in fase 2. De verwachting is dat we de eerste fase van de omgevingsvisie begin 2024 af kunnen ronden en kunnen laten vaststellen door de raad. Daarna wordt gestart met fase 2. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De omgevingsvisie moet volgens de wet op 1 januari 2027 gereed zijn. In 2023 zijn er inhoudelijke stappen gezet om te komen tot een eerste basisdocument; in 2024 werken we verder aan de uitwerking van de omgevingsvisie.
Er is voldoende tijd om de wettelijke termijn van 1 januari 2027 te halen. Het streven is om eind 2025 de omgevingsvisie vast te stellen. Tijd (indicator) Programma bouwen aan Winterswijk We stellen een meerjarige programmering op voor alle toekomstige investeringen. Dit om financieel verantwoord onze voorzieningen in stand te kunnen houden en nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken. Verder zijn we scherp op ons opdrachtgeverschap. Dit moet leiden tot een integraal en realistisch investeringsprogramma waarbij de jaarlijkse overhevelingen qua omvang beperkt worden. Kwaliteit (toelichting) We werken met een investeringsprogramma. Met een integraal en realistisch investeringsprogramma willen we grote projecten gefaseerd mogelijk maken. Het gaat om de investeringen zoals o.a. in de huisvesting van het basisonderwijs, WoooW en huisvesting cultuurpartners, zwembad Jaspers, theater De Storm en (alternatieve maatregelen voor) de doortrekking van de Dingstraat. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De prioritering moet in de begroting 2025-2028 voor het eerst leiden tot prioritering en programmering van ruimtelijke investeringen 51
Tijd (indicator) Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze planontwikkeling. Kwaliteit (toelichting) De geselecteerde ontwikkelaar heeft helaas aangegeven dat het niet mogelijk is tot een haalbare exploitatie te komen. Samen met Stadt Vreden bekijken we nu op welke wijze het project verder kan worden uitgezet. Wij zullen beide gemeenteraden op de hoogte houden van de aanpak en de voortgang. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Omdat er op dit moment geen concrete ontwikkelaar is voor uitwerking van de plannen is onduidelijk op welke termijn de plannen uitgevoerd gaan worden. Als meer duidelijk is over de aanpak en voortgang zullen wij samen met Stadt Vreden beide gemeenteraden informeren. Tijd (indicator) Revitalisering Dennenoord We werken aan afronding van de revitalisering van het terrein Dennenoord. Kwaliteit (toelichting) Uitgangspunt voor de uitvoering van de revitalisering is dat het nog aanwezige bedrijf gevestigd blijft op de huidige locatie. De voorbereidingen voor de uitvoering zijn begonnen en worden zorgvuldig afgestemd met de verschillende disciplines.
Er is een inrichtingsplan voor de natuurinvulling opgesteld dat onderdeel is van het nieuwe bestemmingsplan. Hierbij is de aanwezige flora en fauna en cultuurhistorie als uitgangspunt genomen. We maken een uitvoeringsplan voor de werkzaamheden voor de revitalisering met sanering. De aannemer zal in 2024 de werkzaamheden uitvoeren. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het streven is alle procedures en werkzaamheden in 2024 uit te voeren. Tijd (indicator) Ribeslocatie Gemeente Winterswijk is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie waar een basisschool was gesitueerd. In 2015 is deze basisschool gefuseerd en heeft gemeente Winterswijk de grond terug in eigendom gekregen. Tot op heden is geen andere invulling voor de Ribeslocatie gerealiseerd. In 2023 wordt verder 52
gewerkt aan de herontwikkeling van de Ribeslocatie. Een plan voor woningbouw wordt voorbereid. Kwaliteit (toelichting) Op 26 januari 2023 heeft de raad besloten een budget beschikbaar te stellen voor planvoorbereiding en bestemmingsplanwijziging voor woningbouw voor starters op de Ribeslaan. Het participatietraject met de buurt en de doelgroep is afgerond. Nadat het college het plan van aanpak (programma van eisen, vervolg bestemmingsplan, verkoopstrategie) heeft behandeld, kan de omgevingsplanprocedure worden opgestart. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Streven is om het omgevingsplan in 2024 door de raad te laten vaststellen. Tijd (indicator) Uitvoering project WoooW - gebiedsontwikkeling Weurden WoooW staat voor Winterswijk ontmoet, ontdekt en ontplooit. Het WoooW projectgebied ligt aan één van de aanloopstraten (Weurden) in het centrum van Winterswijk, waar winkelleegstand en verpaupering dreigde. Daarom heeft de gemeente de afgelopen jaren een aantal woon- winkelpanden aangekocht om het gebied op te knappen en nieuwe impulsen te geven. Kwaliteit (toelichting) Op dit moment wordt gewerkt aan de uitvoering van het raadsbesluit van juni 2023. Daarin is het voorkeursscenario van de raad vastgelegd.
Het maakt ontwikkelingen mogelijk aan het Weurden (winkels plus woningen), Spoorstraat (nieuw Cultuurgebouw), Boogie Woogie (wonen) en Weurden - Dingstraat - Weverstraat (wonen, supermarkt, centrumparkeren) Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In het tweede kwartaal van 2024 worden de uitwerkingen van het in juni 2023 door de raad gekozen scenario voorgelegd, tezamen met het voorstel voor de aanvraag Impulsaanpak Winkelgebieden. Eind 2024 zal duidelijk zijn of en hoeveel subsidie het Rijk toekent. Vervolgens zal in het tweede kwartaal van 2025 het definitieve voorstel aan de raad worden voorgelegd. Tijd (indicator) Woningbouw Narcisstraat Dit gebied als geheel vraagt om een kwaliteitsimpuls. De gemeente heeft een grondpositie in het gebied bij de Misterweg/Hyacinthstraat. Wij werken mee met een door een ontwikkelaar ingediende aanvraag voor woningbouw. Kwaliteit (toelichting) 53
De planontwikkelaar heeft het woningbouwplan Parallelweg-Narcisstraat uitgewerkt. Het college heeft het ontwerp bestemmingsplan in december 2023 ter inzage gelegd, daarop is een zienswijze binnengekomen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Allereerst moet de zienswijze worden afgehandeld voordat het bestemmingsplan door de raad kan worden vastgesteld. Tijd (indicator) De Rikker We werken aan woningbouw op het nog onbebouwde gedeelte van de Rikker. Kwaliteit (toelichting) We werken aan een bestemmingsplan voor een nieuwe woonwijk. Het ontwerpbestemmingsplan heeft ter inzage gelegen en de zienswijzen worden nu behandeld. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Er is weliswaar geen heldere termijn, maar voortgang is er nauwelijks geweest omdat een inhoudelijk gesprek over aanpassing van de plannen tot stand is gekomen. We hebben geen gemeentelijke tijdsplanning. De start wordt bepaald door het moment van indienen van het voorstel. Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling recreatiegebied 't Hilgelo We behandelen een door Leisurelands BV ingediende aanvraag ter ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. Het plan ziet op een bestendiging van bestaande functies (zandwinning, dagrecreatie, natuur, etc.) en een versterking van de recreatieve mogelijkheden binnen dat gebied. In hoofdzaak gaat het daarbij om een uitbreiding van verblijfsrecreatie en horeca.
Kwaliteit (toelichting) Het doel van dit project is een toekomstbestendige ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. We streven naar een ruimtelijk-planologisch kader waarin de bestaande functies en beoogde ontwikkelingen plek krijgen. In de zomer van 2023 is door het college een voorontwerpbestemmingsplan (conceptplan) ter inzage gelegd. Er zijn 18 inspraakreacties ingediend die de verschillende belangen in beeld hebben gebracht (formele participatie). Initiatiefnemer heeft een vervolg gegeven aan de participatie en werkt momenteel aan een doorontwikkeling van het plan. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 54
Dit jaar zal een nieuwe versie aan het college worden voorgelegd (initiatief ligt bij de indiener). Tijd (indicator) Bestemmingsplan uitbreiding 't Winkel We behandelen het initiatief tot uitbreiding van camping Het Winkel. Kwaliteit (toelichting) Op dit moment is de gemeente in afwachting van de indiening van een voorstel voor de verdere ontwikkeling van 't Winkel. De gehele planologische procedure moet nog gelopen worden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De start wordt bepaald door het moment van indienen van het voorstel door de initiatiefnemer. Tijd (indicator) Herontwikkeling Groenloseweg 60-locatie Harmonie We behandelen het initiatief tot herontwikkeling van locatie Harmonie (Groenloseweg 60) van horeca naar wonen. Kwaliteit (toelichting) Na een aantal gesprekken met de initiatiefnemers (Walvoort Ontwikkelaars b.v.) en behandeling in de Commissie Omgevingskwaliteit is er overeenstemming over de ontwikkeling van locatie De Harmonie. De architect werkt het plan nu uit. Het plan hoeft niet terug naar de Cie Omgevingskwaliteit, maar wordt nog wel beoordeeld door de Mandaatcommissie. Na goedkeuring door de Mandaatcommissie kan de omgevingsvergunning worden aangevraagd. Het geldende omgevingsplan zal aangepast moeten worden (wijziging horeca naar wonen).
B&W hebben op 20 juni 2023 al besloten medewerking te verlenen aan deze ontwikkeling, onder voorwaarde van het ruimtelijk kader zoals vastgelegd in het Integraal Ambtelijke Advies van de Omgevingskamer. Het plan voldoet daar nu aan. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Tijdsplanning is moeilijk aan te geven. Eén en ander is afhankelijk van indiening door de initiatiefnemer en doorlooptijden bij ruimtelijke ordening. Tijd (indicator)
55
Doelstellingen We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied Activiteiten Uitvoeren project LEADER We geven uitvoering aan LEADER projecten. LEADER is een subsidieregeling die is bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied, door het behoud van de leefbaarheid van het platteland, het versterken van de sociale cohesie, en behouden/versterken van het voorzieningenniveau. Kwaliteit (toelichting) De Regio Achterhoek is opnieuw als LEADER gebied aangewezen. Er is een nieuwe LOS (lokale Ontwikkelings Strategie gemaakt en er is gestart om nieuwe leden voor de LAG (lokale Actie Groep) te krijgen en een nieuwe projectleider. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De officiële periode is 2023 - 2027 (deze lopen altijd gelijk aan de perioden van het Gemeenschappelijke Landbouw Beleid (BLB). Voor wat betreft de uitvoering van projecten zal de looptijd 2024 - 2028 zijn. Proces ligt op schema Tijd (indicator) We voeren het programma Vitaal Platteland uit door middel van een gebiedsgerichte aanpak Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten: extreme droogte, stikstofnormen voor vier Natura 2000-gebieden, ruimtevraag vanuit de energietransitie, kwetsbaar cultuurlandschap en bekenstelsel en een sterke terugloop van het aantal boeren. Deze situatie is een bedreiging voor het waardevolle agrarische cultuurlandschap en de leefbaarheid.