Conceptverslag Algemene Raadscommissie 12 oktober 2023
Tekst van het document
13
De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ruessink. Dan kijk ik naar de commissie. De heer Sonderen. De heer Sonderen (VVD): Dank u wel voorzitter. Bij de begrotingsvergadering hebben wij de kans om het aan het college te vragen, maar ik ben benieuwd of het college ook contact met u heeft opgenomen om de overwegingen voor deze verkoop. De heer Ruessink: Nee, op geen enkele wijze. De heer Sonderen (VVD): Oké. De voorzitter: De heer Van Beek. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Nee ja, is eigenlijk een beetje een vraag in het verlengde daarvan: hoe is er met u gecommuniceerd? Want het is natuurlijk wel een gangbare manier dat vaak zulk soort gebouwen overgaan naar stichtingen die het op hele goede manier het beheer uitvoeren en ook beter subsidies weten te bereiken als de gemeente, dat zal natuurlijk niet naar de eerste de beste projectontwikkelaar gaan, daar ga ik vanuit. Maar hoe is daar met u over gesproken? De heer Ruessink: Nee niets, er is niet gecommuniceerd. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Beek. Zijn er nog meer vragen vanuit de commissie? Dan dank ik u voor uw inspraak, mijnheer Ruessink. En gaan we verder naar de volgende inspreker en dat is de heer Bruggers. En de heer Bruggers spreekt namens zichzelf. De heer Bruggers: Dank u wel. Geachte raads- commissieleden.
Ja, ik belde vanmorgen met de griffier, ik zeg: ik wil graag nog, ik ben even onvoorbereid maar ik wil even toch wel even inspreken want er gaat me iets aan het hart. Ik wil er iets aan vooraf zeggen, het is een verhaal wat ik eerst even vertel vooraf, dat is door mij even gefantaseerd maar het komt in het, als je het gaat vergelijken met hetgeen wat bij de toren en alles gebeurt, dan zie je daar het nut van in. Dus wat ik nu even vertel berust niet op waarheid, dat moet ik erbij zeggen en dat is het spannende van dit. In de wandelgangen vernam ik dat ik, ik ben namelijk eerste kerstdag jarig en dat ik van de gemeente Winterswijk bezoek krijg van onze burgemeester. Ik zeg: oh, dat is leuk. Hij komt en hij komt met een groot cadeau binnen en hij geeft me dat cadeau voor mijn verjaardag. Ik zeg: sjonge, wat is dat een mooi cadeau. Dat had ik niet gedacht dat ik dat van de gemeente Winterswijk zou kunnen krijgen. Hij zegt: ja, u hebt dat gewoon, je bent jarig en dat zijn we zo niet zo gewend maar in dit geval doen we dat. Komt intussen in, de burgemeester verdwijnt, de buurman komt in tussentijd binnen en die zegt: goh, wat heb jij een mooi cadeau gekregen. Ik zeg: ja, heb ik van de gemeente Winterswijk. Hij zegt, dat wil ik wel van je kopen. Ik zeg kopen, ik zei iets wat ik krijg, dat verkoop ik niet, dat behoud ik. En nou kom ik bij de toren.
Dan ga ik even ongeveer in de jaren tachtig, dus dat is ongeveer een jaar of veertig geleden. Ik was toen zelf veertig en toen kwam het idee van verschillende mensen, ook van de gemeente, om een carillon aan te schaffen. En ja, daar moest het nodige geld, het koste nogal behoorlijk wat en er werden allerlei mensen dus bij elkaar geroepen. En ik was er namelijk getuige van, dus vandaar dat ik dat verhaal even hier vertel. Wij hebben als bedrijven zijnde ook de koppen bij elkaar gestoken en er zijn verschillende bedrijven in Winterswijk en die hebben daar een behoorlijk bedrag gedoneerd voor een klok. Dus elk bedrijf wie toen gedoneerd heeft, heeft een klok hangen voor het carillon in de kerk. Dus dat is iets wat je dus als gemeente krijgt. Ik wil er maar zeggen: dat verkoop je niet en dat is wat ik graag wil zeggen, alsjeblieft. Die toren blijft de toren en er wordt wat mijns inziens betreft en ik hoop dat alle commissie- en raadsleden er precies zo over denken, zoiets verkoop je niet. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Bruggers. Dan kijk ik even naar de commissie, zijn er vragen vanuit de commissie? Dank u wel mijnheer Bruggers dan voor uw inspraak, dan gaan we nu kort schorsen. Schorsen vijf minuten. Schorsing De voorzitter: Dank u wel.
En als dan iedereen zijn plaats ingenomen heeft dan heropen ik de vergadering en dan gaan we verder met het inspreken van de heer Rietman namens RTV Slingeland. De heer Rietman: Heeft Winterswijk in 2026 een streekomroep of überhaupt nog wel een omroep? Dat is een vraag die ik me gesteld heb in ieder geval en die leg ik bij u neer. Binnen een paar weken 14
twee keer inspreken over hetzelfde onderwerp, dat is misschien wat veel van het goede en zeker als u ziet hoeveel belangstelling er vanavond is. Maar toch, het is nodig om twee redenen: er zijn ondertussen een aantal belangrijke ontwikkelingen op rijksniveau geweest en er is gebleken dat onze stap om uit het samenwerkingsverband 1Achterhoek te stappen toch heel veel vragen oproept. Om met het laatste te beginnen, we zijn niet luchthartig uit 1Achterhoek gestapt. We hebben uitgebreid en veelvuldig gesproken met beide andere omroepen, GelreFM en AFM. We hebben ze duidelijk gemaakt dat de verdeling van de advertentie-inkomsten zo nadelig voor ons zou uitpakken dat we over 2023 dit jaar een verlies zouden lijden van 11.000 euro. Dat is gelukkig gekeerd. Duidelijk is ook dat we niet van plan zijn en waren de Winterswijkse kleuring op de radio volledig los te laten en dat we bleven staan op ons standpunt dat waar wij de enige omroep zijn met tv, de verdeling van de kosten voor tv in geld en in menskracht volgens afspraak moet worden nagekomen. De beiden omroepen hebben daar geen antwoord op gegeven, zijn niet op onze vraag ingegaan en toch kwam er een nadrukkelijk verzoek van onze wethouder en notabene op onze eigen kosten, een mediation traject in te gaan, zonder enig resultaat. De beide andere omroepen hebben geen millimeter bewogen.
En na bijna drie maanden overleg hebben we besloten uit 1Achterhoek te stappen. Vervolgens hebben we ons onmiddellijk op het pad van de streekomroep gekeerd tot REGIO8. In gesprekken met die omroep werd duidelijk dat we onze radioactiviteiten goed zouden kunnen voorzetten, onze advertentieinkomsten zouden kunnen behouden en tv binnen het raamwerk van REGIO8 kunnen handhaven. Maar er staat wel een prijs tegenover, het behoud van de financiering zoals die nu gegolden heeft dit jaar voor tenminste 1,25 euro per inwoner per jaar en niet terug en dat is het collegevoorstel, naar 1,43 per huishouden. Het verschil is van tweeëneenhalve cent per inwoner per week naar nog minder dan anderhalve cent per inwoner per week. En hoe kun je dan verlangen dat een omroep toewerkt naar een professionele organisatie waar straks een betaalde kracht moet gaan werken? Dan de actuele ontwikkelingen. In een debat in de Kamercommissie op 5 oktober heeft staatssecretaris Uslu aangegeven dat de streekomroepen niet zo groot moeten worden dat ze een concurrent worden voor de regionale omroep, in casu Omroep Gelderland. En niet zo klein moeten worden dat ze een concurrent worden voor de plaatselijke huis aan huis- en streekbladen. Ze verwacht dat ze in op zijn vroegst in het voorjaar van 2024 in mei ongeveer daar concreet over kan worden.
Kortom, dat is een kwestie voor een volgend kabinet en zeker geen zodanige duidelijkheid dat de Rijksfinanciering van de gemeente naar het Rijk van op 01-01-‘25 in kan gaan. En dan is er nog een brief van uw eigen VNG die betrekkelijk onverwacht komt met het voorstel dat gemeenten toch financieel betrokken moeten blijven bij de lokale, dan wel de streekomroepen. De pas op de plaats die Winterswijk nu voorstelt, het bevriezen van het subsidiebedrag op 18.250 per jaar is geen pas op de plaats. Het is veel minder. RTV Slingeland behoudt niet de voor 2023 bestaande financiering maar gaat er fors op achteruit. De situatie waarin het Rijk de financiering overneemt op 01-01-25 of misschien zelfs 01-01‘26, is uiterst onzeker. Onzekerheid over het voortbestaan van RTV Slingeland is funest voor de motivatie van vrijwilligers en doet adverteerders aarzelen. Ze sluiten geen langetermijncontract af. RTV Slingeland wordt zonder de inbreng van extra middelen een onaantrekkelijke partner voor een streekomroep. Afsluitend, deze week sprak ik iemand die zei: waar visie ontbreekt, heersen de boekhouders. Daar voeg ik aan toe: en maken bestuurders geen beleid maar ze nemen slechts ad hoc maatregelen. Mocht u vragen hebben verder dan deze vergadering, <mobiel telefoonnummer geanonimiseerd>, ik beantwoord ze graag. <mobiel telefoonnummer geanonimiseerd>.
En u wil graag een streekomroep dan wel een lokale omroep. Wij ook. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Rietman. Dan zie ik vragen vanuit de commissie, mevrouw Prinsen. Mevrouw Prinsen (CDA): Ik heb twee vragen, want het doel van de streekomroep is dat de professionaliteit en de journalistieke waarde zeg maar omhooggaat. Toen u bij ons in de fractie was heeft u ook uitgelegd dat voor het bedrag wat u nu vraagt, daar zou als ik het goed heb herinner acht uur per week dan professionele journalist aan toe worden gevoegd. Kunt u aangeven wat dat oplevert aan het verzoek om de professionalisering toe te laten nemen? En de tweede vraag is: heeft u in cijfers het bereik van radio en tv Slingeland? De heer Rietman: Welke cijfers wilt u weten? Mevrouw Prinsen (CDA): Hoeveel mensen luisteren er? Hoeveel mensen kijken? De heer Rietman: Nee, we hebben in 2017 een kijk- en luisteronderzoek gedaan, dat is het meest recente. Er is niet zo heel veel redenen om te twijfelen dat dat heel erg veranderd is, maar zekerheid 15
heb ik daar niet over. Toen luisterde 51 procent van de Winterswijkse bevolking, met name de groep boven de vijftig jaar en keek tv 66 procent van de Winterswijkse bevolking en dat was de groep boven de 42 jaar. Maar uiteraard zijn de omstandigheden nu wat anders. En voor de goede orde, als een omroep niet één keer per vijf jaar zelf een luisteronderzoek kan doen dan mag ze volgens de wet een beroep doen op de gemeente. Kost ongeveer 30.000 euro. De eerste vraag was, die ben ik even kwijt. Mevrouw Prinsen (CDA): Wat de acht uur journalistieke ondersteuning, wat dat ging bijdragen aan het professionaliseren van RTV Slingeland. De heer Rietman: Ja, dat is op zich te weinig. Dit is een, moet een groeimodel worden. Dat is ook wat wij voorstellen in de gesprekken met REGIO8, dat we ernaartoe groeien, want REGIO8 zou onze professionele samenwerkingspartner worden en die levert dan een journalist. En die zou dat kunnen leveren voor ongeveer twintig uur per week, daar zit een veel hoger prijskaartje aan vast. Wij willen een begin maken om in ieder geval ervoor te zorgen dat in de radio bulletins en op de sociale media de actuele berichtgeving adequaat blijft. De voorzitter: Als u het nodig hebt. Mevrouw Prinsen (CDA): Ja, want u zegt: ernaartoe groeien en dat het dan, dan gaat het van acht dus richting zeg maar twintig uur.
Verwacht u dan uiteindelijk voor die twintig uur dan ook de bijdrage van de gemeente of verwacht u dat u dat kunt financieren vanuit de extra advertentie-inkomsten? De heer Rietman: Vanuit de advertentie-inkomsten is dat niet helemaal te financieren. Het is zo dat we in voor corona ongeveer 35 procent leunden op de subsidie en 65 procent aan advertentieinkomsten genereerden. Door corona en het feit dat we in 1Achterhoek zijn gaan samenwerken is dat teruggelopen. We zitten inmiddels weer op een bedrag dat het ongeveer fifty fifty is. Dat betekent dat we nog steeds tekortkomen op de exploitatie op dit moment. De voorzitter: Dan zie ik een vraag van de heer Van Beek. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Ja, dank u wel voorzitter. Ja, voor ons blijft het nog steeds een beetje onduidelijk of u nu echt al snel aan wil sluiten bij REGIO8. Heeft u met REGIO8 er wel eens overlegd of er echt een soort ingroeimodel mogelijk is, met een klein bedrag starten en uitgroeien naar het volledige bedrag over de jaren heen tot de volledige samenwerking? De heer Rietman: Zoals u weet hebben we in de vorige bijeenkomst gezegd dat REGIO8 eigenlijk uitgaat van 2,50 euro per inwoner per jaar. Dat bleek hier al onbespreekbaar, dat had ik ook verwacht. En wij zijn nu in overleg met REGIO8 om op basis van die 1,25 dat ingroeimodel te realiseren.
De voorzitter: Zijn er nog meer vragen bij de commissie? Dat zie ik niet. Dan dank ik u voor uw inspraak mijnheer Rietman. De heer Rietman: En ik dank u voor de aandacht. De voorzitter: En dan gaan wij verder met de volgende inspreker en dat is de heer Vielvoije en de heer Vielvoije spreekt in namens Vereniging het Museum en de Stichting Exploitatie het Museum in het Hart van Wenters. De heer Vielvoije: Ja, dank u wel. Zoals u zei, ik ben penning… secretaris van de Vereniging het Museum en penningmeester van de Stichting, die twee zijn nauw met elkaar verbonden. Ik zal het in mijn verhaal verder alleen maar over de vereniging hebben, omdat daar uiteindelijk de subsidie naartoe gaat. Eind 2020 was er een voornemen om de subsidie van de vereniging per 2022 terug te brengen van 35.000 naar 10.000 euro. Argument: te weinig bezoekers voor de Wereld van Wenters. We konden ontkomen aan deze korting door mee te werken aan de totstandkoming van een nieuwe museumvisie, alsof we een dergelijk dreigement nodig hadden om dat te doen. Medio 2022 was de museumvisie af.
In een gesprek met de ex-wethouder Tannemaat gaf hij aan dat hij enthousiast was over deze museumvisie en dat het college had besloten om geen geld te stoppen in de Wereld van Wenters maar dat vanaf 2023 de huisvestingskosten van de MuseumFabriek zouden worden gesubsidieerd en dat daarmee de voorgenomen bezuiniging van 25.000 euro geen doorgang zou vinden. Op basis van de museumvisie is er een convenant afgesloten door alle deelnemende partijen, 16
inclusief de gemeente. De vereniging speelt een actieve rol in de uitvoering van het convenant en is bezig met een herinrichting van de MuseumFabriek om deze toegankelijker te maken voor toeristen, schoolklassen en andere groepen, maar ook om het museale karakter van de MuseumFabriek te vergroten. Voor 2023 werd er conform de afspraak subsidie aangevraagd ter grootte van de huisvestingskosten, het gevraagde bedrag werd niet toegekend maar wel het geïndexeerde bedrag, dat ook voor 2022 was toegekend. Na een bezwaarschrift werd erkend dat dit fout was gegaan en werden we verzocht om via een andere maatregel het verschil aan te vragen. Dat hebben we gedaan. Het bedrag werd toegekend en het bezwaarschrift werd ingetrokken met de toezegging dat deze vergissing niet meer zou worden gedaan, niet meer zou worden gemaakt, sorry. Voor 2024 hebben we het bedrag voor de huisvestingskosten van de MuseumFabriek uit de bij de gemeente bekende meerjarenbegroting aangevraagd. In het Teams-gesprek op 26 september jongstleden werd ons medegedeeld dat er voor 2024 geen indexatie zou plaatsvinden en dat het subsidiebedrag gelijk zou zijn aan het oorspronkelijke bedrag van 2023, dus zonder het toegekende aanvullende bedrag.
Gisteren kwam de mededeling van de wethouder dat indexatie toch zou plaatsvinden op basis van het oorspronkelijke bedrag van 2023 en dat het extra aanvullende bedrag niet werd meegenomen omdat het niet door haar was toegezegd. Dit betekent dat er na indexatie voor de vereniging een verschil is van circa achtduizend euro, oftewel 16.5 procent van de aangevraagde subsidie. En dat is zeer aannemelijk is dat dit verschil, als het niet aangepast wordt, in de komende jaren steeds groter zal worden. Hierdoor zal er een uitholling plaatsvinden van het eigen vermogen van de vereniging waardoor het voortbestaan in gevaar zal komen en onze rol in de uitvoering van het convenant rond de museumvisie onder druk zal komen te staan. Vandaag aan het einde van de middag hebben we een bericht ontvangen dat niet een individuele wethouder over de hoogte van de subsidie gaat, maar de gemeenteraad en dat het college betreurt dat er in het verleden verwachtingen zijn gewekt die niet worden nagekomen. Hoewel wij begrijpen dat de gemeenteraad daar het laatste woord in heeft, verwondert het ons dat er in eerste instantie na ons bezwaarschrift erkend wordt dat er iets is misgegaan en dat de gemaakte afspraak met de heer Tannemaat herbevestigd wordt. Blijkbaar leefde er op dat moment ook bij het ambtelijk apparaat een andere verwachting.
Achteraf lijkt het erop dat er zelfs geen moeite is gedaan om deze toezegging aan de raad voor te leggen, anders zou bij het bespreken van ons bezwaarschrift dit zeker al aan de orde zijn gekomen. Naar onze mening verdient dit geheel niet de schoonheidsprijs en helpt de wijze waarop dit geheel is verlopen niet mee aan de vertrouwensrelatie tussen de gemeente en een vrijwilligersorganisatie zoals de Vereniging het Museum. Namens de Vereniging het Museum roep ik de raad dan ook op om alsnog de toegezegde subsidie toe te kennen, zodat de gemaakte afspraak wordt nagekomen. Hoe dan ook zijn we van mening dat het college met de huidige bezuinigingsvoorstellen de infrastructuur van cultureel Winterswijk beschadigt. Cultuur loopt dwars door onze maatschappij en is een verbindende factor, waardoor Winterswijkers elkaar ontmoeten, samen leren en creëren, ieder op zijn of haar eigen niveau, maar iedereen met evenveel plezier. Cultuur verbindt als geen ander middel. Ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Vielvoije. Dan kijk ik naar de commissie. De heer Pleiter. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Dank u wel. Ja, u spreekt over een toezegging van de wethouder en over huisvestingskosten, twee dingen. Een toezegging van een wethouder, ik weet ook dat zijn gevleugelde uitspraak vaak is geweest dat de raad is de baas en er is een museumvisie vastgesteld.
Maar mijn vraag gaat over het volgende, volgens mijn informatie gaat het over de huur zonder gas, water, elektra, u spreekt over huisvestingskosten en dat het gaat over de huur van de fabriek en niet de Meddosestraat. De heer Vielvoije: Klopt, maar wel over de huisvestingskosten, inclusief energie. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Oké. Want mijn vraag is: hoe kijkt u naar deze nuancering? U geeft al een antwoord op over die huisvestingskosten en dat het niet gaat over de Meddosestraat. De heer Vielvoije: Nee, het gaat niet over de Meddosestraat, het gaat puur over de MuseumFabriek. De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Ja. En bij u leeft, is huisvestingskosten is de huur inclusief gas, water, elektra. De heer Vielvoije: Ja, dat klopt.
17
De voorzitter: Dan mevrouw Prinsen heeft nog een vraag. Mevrouw Prinsen (CDA): Naar aanleiding van die toezegging zeg maar heeft u destijds het bezwaar ingetrokken. Is dat, is die toezegging ook ergens schriftelijk bevestigd? De heer Vielvoije: Wij hebben het bezwaarschrift ingetrokken nadat de subsidie, de aanvullende subsidie uit een andere maatregel is toegekend. Wij hebben het gesprek met de ambtenaren gehad en daarin hebben we ook onze afspraken in dat gesprek nog eens schriftelijk bevestigd en daar hebben we geen commentaar op gekregen. Mevrouw Prinsen (CDA): En die afspraak was ondubbelzinnig het bedrag wat … De heer Vielvoije: De huisvestingskosten, ja. Mevrouw Prinsen (CDA): Het eerste bedrag plus die aanvulling. Dat is de basis, dat zouden … De heer Vielvoije: Ja, de basis was dus huisvestingskosten van de MuseumFabriek. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar de commissie. Ik zie geen vragen meer, dan dank ik u voor uw inspraak, mijnheer Vielvoije. En gaan we verder met de volgende inspreker en dat is mevrouw Louwers. En mevrouw Louwers spreekt in namens de bibliotheek Oost-Achterhoek. Mevrouw Louwers: Dank u wel voorzitter. De koning sprak op Prinsjesdag waarderende woorden uit voor cultuur en bibliotheken in het bijzonder. Cultuur confronteert, inspireert en overbrugt tegenstellingen. Van festivalterrein tot concertgebouw en van museum tot muziekschool.
Daarom blijft het kabinet bevorderen dat mensen kunnen genieten van cultuur. Ook wil het kabinet de openbare bibliotheken op zoveel mogelijk plekken terugbrengen als plek waar mensen kunnen lezen, leren en elkaar ontmoeten. Het kabinet voegde al eerder de daad bij het woord en heeft 57 miljoen extra ter beschikking gesteld voor de bibliotheken. En door een aanpassing van de bibliotheekwet wordt de huidige bevorderingstaak van gemeenten en provincies in 2025 omgezet in een zorgplicht. In 2023 en ‘24 is er een specifieke uitkering die gemeenten kunnen aanvragen voor de bibliotheken en vanaf 2025 wordt het budget structureel. Het is waardering voor de maatschappelijke taken die de bibliotheek oppakt op het gebied van leesvaardigheid en leesplezier, van ontmoeting en debat, op het gebied van educatie en het laten kennismaken met kunst en cultuur. De gemeente Winterswijk heeft al een subsidie aangevraagd en gekregen voor de bibliotheek zodat we tien uur extra open kunnen vanaf 2024, we de bibliotheek geschikter kunnen maken voor al onze taken en programma kunnen toevoegen voor met name de jeugd. Voorwaarde om de subsidie te krijgen is cofinanciering van de gemeente. Geweldig dat de gemeente dat doet met overtuiging. Tot zover het goede nieuws.
Op 27 september werd ons medegedeeld dat de subsidies in Winterswijk niet worden geïndexeerd, omdat de gemeente voor een grote financiële uitdaging staat. Voor de bibliotheek geldt net als voor alle andere organisaties dat de kosten oplopen. Het grootste deel daarvan zit in de stijging van salarissen maar wij zien dat alle kosten stijgen, van boeken en daar hebben we er best wel veel van, tot koffie. Autonome ontwikkelingen waar wij als bibliotheek geen directe invloed op hebben. Het niet-indexeren is een bezuiniging die wij in onze begroting niet kunnen opvangen zonder consequenties. Gisteren kwam ineens het telefoontje dat het college de subsidies toch wil gaan indexeren met 4,6 procent, omdat in de septembercirculaire voldoende middelen zitten om dat te kunnen doen. Natuurlijk zijn wij heel blij met dat nieuws en wij hopen dat de gemeenteraad instemt met dat voorstel. Dat betekent voor ons minder bezuinigen. Tegelijkertijd voelen deze acties niet als consistent beleid. Als maatschappelijke partners werken wij samen aan een aantal grote opgaven in de gemeente. Wij doen dat met overtuiging en met heel veel plezier. Wij vragen de gemeenteraad dat met kracht te blijven ondersteunen. Want cultuur loopt dwars door onze maatschappij en is een verbindende factor, waardoor Winterswijkers elkaar ontmoeten, samen leren en creëren.
Ieder op zijn of haar eigen niveau maar iedereen met evenveel plezier. Cultuur verbindt als geen ander middel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Louwers. Ja, misschien komen er nog vragen. Zijn er vragen vanuit de commissie? Uw inschatting was goed dat u duidelijk hebt gesproken. Dank u wel. Dan gaan we verder met de volgende inspreker en dat is mevrouw Helmink. Mevrouw Helmink spreekt in namens Theater de Storm.
18
Mevrouw Helmink: Dank u wel. Geacht college, geachte raad, geachte toehoorders. Zoals u wellicht weet, schrijft Theater de Storm het komend jaar een negatieve begroting. Stijgende kosten voor personeel en energie maar ook inkoop van voorstellingen, horeca en diensten als schoonmaak wegen niet op tegen de goedgevulde theaterzalen aankomend jaar. Wij voorzien een kostenstijging van minimaal tien procent en dat zal voor de vele cultuurcollega’s en andere samenwerkingspartners die hier vanavond staan niet anders zijn. Daarom ben ik enorm opgelucht dat ik gisteren mocht vernemen dat de aangekondigde indexatie van nul procent op de subsidies van mij en mijn cultuurcollega’s heroverwogen wordt. Dat betekent bij positieve besluitvorming in de raad voor ons concreet dat ik mijn best kan blijven doen om de samenwerking met bijvoorbeeld Stichting Komt het Zien maar ook de Stichting Steengroeve Theater overeind te houden. Betekent overigens niet dat mijn begroting richting de nul gaat, wij teren nog steeds stevig in op eigen reserves. Theater de Storm presteert het al jaren om met minimale middelen en een zeer smalle basis aan menskracht het maximale te doen. Ook dat geldt voor de vele cultuurcollega’s en samenwerkingspartners die hier vanavond staan.
Samen beleven, maken en delen van cultuur verhoogt het saamhorigheidsgevoel en draagt bij aan een creatieve, innovatieve, inclusieve en kansrijke samenleving. Op dit moment ontwikkelt de Storm een aantal broodnodige scenario's met als doel niet alleen een toekomstbestendig pand, maar ook een bijpassende organisatie en daarmee een toekomstbestendige theaterfunctie voor Winterswijk. Hier stoppen wij tijd en geld in. Wij houden wel van een anticyclische investering. We begrijpen dat voor deze investeringsopgave op dit moment geen geld in de gemeentelijke begroting is opgenomen, we maken ons daar natuurlijk wel zorgen over. Ik spreek op deze plek vanavond ook mijn zorg uit over het voortbestaan, de cohesie, van de gehele keten die wij hier met ons allen vertegenwoordigen en waarvoor wij op de bres gaan. Met de voorgenomen bezuinigingen en keuzes verdwijnt de verbinding, de gezamenlijke denkkracht, de innovatie en het bereik dat we met z’n allen door hard werken en met visie hebben opgebouwd. Iedereen trekt zich terug op zijn eigen eiland, met pijnlijke gevolgen. Een paar voorbeelden: de match tussen vraag en aanbod voor scholen en alle culturele instellingen valt weg door het verdwijnen van het cultuurpunt en het daarmee wegstrepen van het zorgvuldig opgestelde scholenconvenant. Dit gaat ten koste van de jeugd.
Een van de hoogtepunten van het afgelopen theaterseizoen waren de duizenden bezoeken aan schoolvoorstellingen in de Storm. Zonder het cultuurpunt hadden wij dit niet kunnen realiseren. Door deelname aan het Cultuur en Erfgoedpact worden verhalen gehoord die verteld moeten worden en die verrijken. Door samenwerking worden culturele activiteiten ontwikkeld die ervoor zorgen dat mensen blijven meedoen in deze samenleving en die het leefgeluk in de Achterhoek aantoonbaar verbeteren. Ik kan me niet voorstellen dat Winterswijk hier afscheid van wil nemen. En dan bijvoorbeeld de samenwerking met Present Winterswijk, voor mij persoonlijk een van de meeste impactrijke van afgelopen jaar. Deze instantie zorgt ervoor dat mensen die buiten de samenleving vallen of dreigen te vallen aangehaakt blijven, bijvoorbeeld door per jaar vijftig matches te maken met mensen die anders nooit een avond naar het theater zouden kunnen gaan en die en ik quote ze, zich een avond een normaal mens hebben gevoeld in plaats van een buitenstaander. Van onmisbare waarde voor onze samenleving. Het zijn slechts een paar concrete voorbeelden. U moet keuzes maken in financieel zware tijden, dat begrijp ik, maar ik vraag u wel om oog te blijven houden voor de grote sociale, maatschappelijke en culturele impact die nu dreigt te verdwijnen.
Ik geloof heel erg in de kracht van herhaling, want kunst en cultuur is in Winterswijk en de regio Oost Achterhoek alles behalve een hobby van een kleine groep. Cultuur in Winterswijk loopt dwars door onze maatschappij heen, is een verbindende factor waardoor Winterswijkers elkaar ontmoeten, met elkaar praten en met elkaar cultuur beleven en bedrijven. Kunst en cultuur verbinden als geen ander middel. Dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Helmink. En dan kijk ik naar de commissie of er vragen zijn vanuit de commissie. Ik zie geen vragen. Dank u wel voor uw inspraak. Dan gaan we verder met de inspraak van mevrouw Westendorp. En mevrouw Westendorp spreekt in namens Cultuur Oost. Mevrouw Westendorp: Dank u voorzitter. Cultuur Oost is een provinciale ondersteuningsinstelling voor kunst en cultuur in Gelderland. Wij werken vanuit een provinciale blik aan een sterke culturele infrastructuur op regionaal en lokaal niveau. Ik ben een beetje een vreemde eend in de bijt vanavond, maar als enigszins buitenstaander zou ik toch graag een aantal woorden tot u richten. In uw coalitieakkoord uit 2022 gaf u aan dat het verenigingsleven voor onder andere sport, cultuur en participatie een grote bijdrage levert aan de Winterswijkse samenleving. Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt. Cultuur is een belangrijke factor voor het welzijn.
En u heeft de ambitie uitgesproken de verbinding tussen kunst en cultuur, het onderwijs en het sociaal domein te willen versterken. U heeft vanuit deze ambities de afgelopen jaren geïnvesteerd in een toekomstbestendige culturele infrastructuur omdat u ziet dat cultuur het cement is voor de samenleving, essentieel voor 19
leefbaarheid in stad en platteland. Dat zijn we hartgrondig met u eens. Dankzij die investeringen hebben uw Theater de Storm en Villa Mondriaan een stevige positie kunnen innemen in de regionale culturele infrastructuur en heeft Boogie Woogie op het gebied van cultuureducatie een sterk cultuureducatiepunt neergezet dat het convenant cultuur en onderwijs Winterswijk met de scholen, amateurkunstverenigingen en culturele partners heeft kunnen sluiten. Hierdoor hebben lokale aanbieders en het onderwijs, u hoorde het net al, de weg naar elkaar gevonden. Op dit moment staat u voor complexe vraagstukken. Uw financiële situatie dwingt u tot keuzes en dan komt het erop aan: wanneer doet u als lokale overheid het goede voor de samenleving en staat u daarin alleen of kunt u samen met anderen optrekken, waardoor de opbrengst van uw bijdrage groter wordt? Daarover wil ik u namens Cultuur Oost iets meegeven. Winterswijk is een van de trekkers van het Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek waarbij de financiële inleg van acht gemeenten wordt verdubbeld door de provincie. Cultuur Oost, begeleidt pacten in heel Gelderland en ik kan u zeggen: u loopt als Achterhoek voorop als het gaat om regionale samenwerking op het gebied van cultuur en erfgoed. De impact is groot, ambtenaren en instellingen wisselen kennis en ervaringen uit en vinden daardoor niet ieder voor zich steeds opnieuw het wiel uit.
Innovatieve lokale projecten worden bij succes regionaal doorontwikkeld. Denk aan de Silo Art Tour, die de Achterhoek als merk op de landelijke kaart zet, of de Achterhoekse voorleesbrigade, waarbij vrijwilligers aan ouderen voorlezen en zo indirect samen opstaan tegen eenzaamheid. Op Winterswijks niveau wordt vanuit deze regiogelden met name geïnvesteerd in culturele projecten met een domein overstijgend effect. De door Boogie Woogie recent aangestelde talentmakelaars sorteren effect in het sociaal welzijn en talentontwikkeling van jongeren en diverse koren zorgen ervoor dat werkelijk iedereen kan meedoen. Met deze en andere projecten heeft Winterswijk een stevige positie ingenomen in het culturele veld en het sociaal domein in de Achterhoek. Mede dankzij deze positie in het Achterhoekse bent u zowel provinciaal als landelijk opgevallen en wordt Winterswijk regelmatig als proeftuin en best practice gebruikt. De werkwijze richting het sociaal domein krijgt navolging in andere steden in de regio en de provincie. Daar kunt u niet anders dan trots op zijn. Winterswijk brengt niet alleen expertise, haalt niet alleen expertise, maar haalt ook geld. Landelijke en provinciale investeringen en kunst, cultuur en erfgoed nemen toe. Juist dankzij de stevige regionale verankering verkrijgt cultureel Winterswijk investeringen van buiten uw gemeentegrenzen.
De lokale euro's worden verveelvoudigd door medefinanciers en die medefinanciers dragen zo bij aan uw huidige financiële en maatschappelijke uitdagingen. En die gelden vallen echter in de put als u de stevige lokale en de regionale basis wegneemt. Die basis is belangrijk, zowel voor cultuureducatie op scholen als voor cultuurbeoefening in de vrije tijd, als voor de lokale aantrekkingskracht en de uitdagingen in het sociaal domein. Kortom, de relatief kleine lokale investering in cultuur en erfgoed levert een grote impact op lokaal en regionaal niveau en op andere beleidsterreinen. Het draagt in grote mate bij aan een samenleving met meer samenhang, meer kansen voor jongeren op het platteland, het terugdringen van eenzaamheid bij ouderen en meer publiek in en belangstelling voor cultuur in de regio. Met die relatief kleine investering kan juist nu de vruchten worden geplukt van alles wat is opgebouwd. U kunt nu samen met uw regionale partners een flinke stap maken in een sociaal fundament onder uw maatschappelijke uitdagingen, een investering waar u decennia profijt van zult hebben. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Westendorp. Ik kijk naar de commissie voor vragen. Ik zie geen vragen bij de commissie. Dan dank ik u voor uw bijdrage.
Dan gaan we verder met de volgende inspreker en dat is de heer Grooten namens cultuur…, of ja, hij is bestuurder van cultuurcentrum Boogie Woogie en hij spreekt ook in namens het instituut voor, nou ja, het is instituut voor kunst en cultuur natuurlijk, sorry. De heer Grooten: Goedenavond, geachte leden van de raad, toehoorders hier in de raadzaal en natuurlijk iedereen thuis. Ook wij kregen op 27 september te horen dat de subsidies in Winterswijk niet zouden worden geïndexeerd in 2024. Omdat deze mededeling kwam na de start van ons schooljaar en besloten is en wij niet tijdig voor de zomer zijn meegenomen in het proces zijn alle, nog meer dan vorig jaar, cursisten geplaatst tot eind juni 2024 en de daarbij behorende contracten afgesloten met vast personeel en zzp’ers. Sinds gisteren weten we inmiddels dat er toch geld elders gevonden is en dat er een voorstel ligt om alsnog te indexeren. Daar zijn we natuurlijk ook blij mee, anders waren wij namelijk in mei 2024 volgens onze rekenmodellen niet in staat geweest alle salarissen uit te betalen. Door het succes van de afgelopen jaren wordt namelijk de activiteitsubsidie volledig gebruikt om het maximaal aantal cursisten te kunnen plaatsen. Door deze explosieve groei hebben wij momenteel zelfs een wachtlijst. Dus bezuiniging op deze korte termijn kunnen wij in het huidige schooljaar niet opvangen.
Echter, het feit dat er überhaupt in het eerste voorstel van de begroting indexering was geschrapt, baart ons grote zorgen met betrekking tot de visie van de gemeente korte en lange termijn 20
op kunst en cultuureducatie. Met dit nieuwe voorstel van indexering van 4,6 procent op de subsidie en de te verwachten cao-stijging van de salarissen van minimaal 7 procent en effectief is dat 10 procent na verwerking van de anciënniteit, wordt het alsnog niet mogelijk om in 2024 de extra kosten te dekken. Daarnaast zijn de prijsstijgingen met de bedrijfslasten naar verwachting minimaal 6,5 procent. Ook wij zullen naar alle waarschijnlijkheid geen sluitende begroting kunnen afgeven. Als de subsidie niet evenredig wordt aangepast, kan dit leiden tot een aanhoudende financiële druk en het niet op kunnen bouwen van een gezond weerstandsvermogen. Een strategische visie, missie en beleid zal dan hierdoor ook moeilijker op te stellen zijn en misschien zelfs wel onmogelijk. En we hebben het net al verhaal gehoord over de CEPA, dus ja, preluderend op de beslissingen van het demissionair kabinet heeft dit college vervolgens voorgesteld om zich terug te trekken als gemeente uit het Erfgoedpact en dat is een samenwerkingsverband van acht Achterhoekse gemeenten met doorgaande leerlijnen, amateurkunstbeoefening, jeugdactiviteit, sociaal domein en toerisme dat daarin wordt bevorderd, gestimuleerd en ook gekapitaliseerd met behulp van aanvullende financiering, we hebben het net uitgebreid gehoord, van de provincie Gelderland.
Dit bedrag van de gemeente Winterswijk van 15.000 euro per jaar, 0,01 procent op uw begroting, wordt hierdoor een hefboom van vele tonnen die binnengehaald kunnen worden ten behoeve van inwoners van en rondom Winterswijk dus wij vinden dit een onbegrijpelijke bezuiniging. Vervolgens dezelfde gemeente die de nadruk legt op lokale en regionale samenwerking, wil nu ook vanaf 2026 Boogie Woogie als cultuurpunt wegsaneren, een onbegrijpelijke beslissing in de B&W nota van 8 september 2021. Geworteld in de uitvoering van de cultuurnota 2018 staat: wij stellen voor in het najaar 2021 samen met het Winterswijkse basisonderwijs en cultuuraanbieders een lokaal cultuurconvenant te ondertekenen met de basisboodschap: wij zijn samen verantwoordelijk voor culturele ontwikkeling van ieder Winterswijks kind. Hiermee werd Boogie Woogie het coördinatiepunt cultuureducatie. Nu, twee jaar later, ondanks de tevredenheid van het basisonderwijs blijkend uit de recente evaluatie, zou dat convenant dus in 2026 opgeheven worden waardoor alle begroting maar ook alle kosten weer terugkomen bij alle individuele aanbieders en scholen. Het risico van het opheffen van het cultuurpunt voor 25.000 euro per jaar, wat 0,02 procent van de begroting is, is dat met het verbreken van de samenwerking daarmee de cultuurketen in ons dorp uit elkaar getrokken wordt en dit raakt het hele maatschappelijke middenveld.
Scholen zouden kunnen overwegen te stoppen met culturele activiteiten, omdat het te veel werk is om deze per school met cultuuraanbieders te ontwikkelen, onderhandelen en implementeren. Dit geeft dan een directe negatieve uitwerking op aanmeldingen bij verenigingen en Boogie Woogie en een directe en indirecte financiële impact op onze cultuurcollega’s in het dorp, in de arbeidsmarkt van de zzp'ers, om maar niet te spreken van de emotionele en creatieve ontwikkeling van ieder kind door cultuureducatie. Ook ik wil nogmaals het Troonrede-citaat aanhalen: cultuur confronteert, inspireert en overbrugt tegenstellingen van festivalterrein tot concertgebouw en van museum tot muziekschool. En u heeft het vanavond al vaker gehoord dus ook ik sluit af, in de kunst van de herhaling en de kracht daarvan: kunst en cultuur is in Winterswijk en de regio Oost Achterhoek allesbehalve een hobby van een kleine groep. Cultuur in Winterswijk loopt dwars door onze samenleving, is een verbindende factor waardoor Winterswijkers elkaar ontmoeten, samen creëren, leren en beleven. Kunst en cultuur verbinden als geen ander middel. Dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Grooten. Ik kijk naar de commissie, zijn er vragen? Mevrouw Prinsen. Mevrouw Prinsen (CDA): U gaf net het belang aan ook voor het cultuurpunt, ook voor Boogie Woogie.
Wat zouden de consequenties zijn als Boogie Woogie dat cultuurpunt uit eigen middelen zou moeten financieren bijvoorbeeld? De heer Grooten: Nou, dat is een onmogelijkheid omdat de activiteitensubsidie, die is natuurlijk bedoeld voor de lessen, voor het onderwijs, muziek en cultuureducatie. En die aanvullende taak die wij gekregen hebben naar aanleiding van de beslissing van de raad in 2019 en bekrachtigd in 2021, dat zijn hele andere taken. Daar is ook een speciale fte voor ingericht bij een speciale website en dat is een coördinerende functie voor het hele dorp om alle partijen om vraag en aanbod bij elkaar te brengen, is een aanvullend opdracht. Vandaar ook dat het op die manier gehonoreerd is, voor 25.000 euro per jaar. Dus als die eraf gaat, dan kunnen wij die taak niet uitvoeren. De ironie van mijn verhaal is dat als het bij ons slecht zou gaan op dit moment, als wij bijvoorbeeld maar vierhonderd leerlingen zouden hebben in plaats van het dubbele, dan had ik geld over om eventuele bezuinigingen op te vangen. Maar dat is natuurlijk niet de bedoeling van de activiteitsubsidie. Dus wij doen het goed, wij maken die activiteitsubsidie op daar waar het hoort en dus kunnen wij het cultuurpunt, de kosten voor een cultuurpuntcoördinatie natuurlijk niet daarmee opvangen want dan zouden wij in tegenspraak tot 21
eerder besluiten van deze raad, dan zouden wij doelbewust intern onze activiteitensubsidie aanwenden voor niet toegestane doelen eigenlijk. De voorzitter: Ja, dan gaan we ... De heer Van Beek. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik begrijp dat u recent ook een begroting aangeleverd hebt aan het college. Is die begroting sluitend, is die in de plus sluitend of is hij in de min sluitend, kunt u daar ... De heer Grooten: We hebben nog geen begroting aangeleverd. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Maar hoe ziet uw begroting eruit voor dit jaar? De heer Grooten: Ja, die krijgen wij niet sluitend. Sinds gisteren weten we dat we 4,6 procent krijgen, maar met die 4,6 procent, zoals ik hem even al heb aangeven, ja, dat komt, dat is ongeveer de helft van wat je nodig hebt. De voorzitter: Mevrouw Ten Dolle. Mevrouw Ten Dolle (D66): Dank u wel voorzitter. Ja, ik heb nog een vraag. Ik hoorde u ook praten over cultuureducatie dus op scholen. Wat ik daarmee bedoel is niet cultuureducatie in brede zin van het woord en vanaf 2026. Ziet u het risico dat het door deze keuzes in deze begroting verdwijnt? De heer Grooten: Ja, dat verdwijnt volledig.
Het is, voordat dit door de gemeente overigens geïnitieerde plan van cultuurpunt gelanceerd werd, deden de school het zelf, maar deden ze het vaak niet en was er dus geen structurele, geen structureel aanbod op de scholen en consistent aanbod met doorgaande leerlijnen. Er waren ook geen coaching trajecten voor de docenten bijvoorbeeld die wij ook doen, wij doen co-creatie met de school. En er was ook geen aansluiting op de arbeidsmarkt. We hebben door de coördinatie op ons te nemen hebben we ook heel veel zzp'ers in Winterswijk en omstreken aan het werk kunnen zetten. We hebben heel veel werk gecreëerd voor de arbeidsmarkt. En dat is natuurlijk ook goed voor Winterswijkers die hier in de cultuursector werkzaam zijn. De voorzitter: Ik zie geen vragen meer vanuit de commissie dus dan dank ik u hartelijk voor uw inspraak, mijnheer Grooten. En de volgende inspreker is mevrouw Olde Hartmann en zij spreekt in namens cultuurcoalitie van het Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek. Mevrouw Olde Hartmann: Geachte raadsleden, beste voorzitter, beste toehoorders en mensen via de livestream. Ik ben Nathalie Olde Hartmann, directeur van Culturije, cultuur en erfgoed partner van de gemeente Berkelland. En ik sta hier namens de cultuurcoalitie, zes grote culturele spelers uit de regio.
Achterhoek Toerisme, Amphion Cultuurbedrijf, Boogie Woogie, DRU Industriepark en Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers. Samen met acht Achterhoekse gemeenten - Aalten, Berkelland, Bronkhorst, Doetinchem Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en op dit moment nog Winterswijk - vormen wij het Cultuur en Erfgoedpact Achterhoek, het CEPA. Samenwerking in kunst en cultuur leidt tot een rijker cultureel aanbod. Veel meer mensen kunnen dan genieten van kunst, cultuur en erfgoed, je kunt immers kennis delen. Door duurzaam te investeren in deze verbinding, verdieping en infrastructuur van het regionaal cultuuraanbod krijgen we veel meer voor elkaar. Dat is niet alleen goed voor de kwaliteit van kunst en cultuur in de hele regio, maar het is ook erg goed voor de economische ontwikkeling, het toerisme en daardoor voor het vestigingsklimaat en het behoud van voorzieningen en mensen. Misschien heeft u nog nooit van dit regionale samenwerkingsverband gehoord, maar ik weet zeker dat u wel voorbeelden gezien hebt van wat het oplevert. De prachtige beschilderde silo bij de Steengroeve in Winterswijk, onderdeel van de Silo Art Tour, een van onze prachtige projecten. De Achterhoekse stillevens van Louise te Poele. Inderdaad, ook van het CEPA. Theater de zintuigen: CEPA. 1572 de Geboorte van Nederland: ook van CEPA. Raken met Smaken, idem.
Maar ook programma's zoals Wiesneus, streektaallessen voor basisschoolleerlingen, kunst door de brievenbus voor ouderen, JAFA jonge Achterhoekse filmartiesten, de Dag van de Achterhoekse popmuziek, de Achterhoekse voorleesbrigade, een prachtige website met een Achterhoekse culturele uitagenda, de talentenmakelaar urban, en ga zo maar door. Dus, zes culturele organisaties en acht Achterhoekse gemeenten zetten zich samen met hart en ziel in voor kunst, cultuur en erfgoed. Elke gemeente betaalt hiervoor jaarlijks 15.000 euro, een relatief klein bedrag voor wat het oplevert, ook voor Winterswijk en Boogie Woogie. Zo gaat er bijvoorbeeld 100.000 euro naar de talentmakelaars urban 22
en 20.000 naar korenondersteuning. En dit is nog naast de versterking die Winterswijk krijgt door culturele en toeristische samenwerking met en in de Achterhoek. Een mate van samenwerking waarin de Achterhoek vooroploopt en Winterswijk een onmisbare pijler is. De provincie verdubbelt immers de inleg van de gemeente en heeft het CEPA daarnaast gevraagd om de culturele infrastructuur te verbeteren voor nog eens zesenhalve ton, verdeeld over drie jaar. De provincie draagt ons een warm hart toe en ziet ons als voorbeeld van krachtige regionale samenwerking en wil ook in het nieuwe coalitieakkoord door met de cultuurpacten. Maar dat is dan zonder Winterswijk. Want met ingang van 2025 wil de gemeente Winterswijk zich niet meer financieel verbinden aan het CEPA en stapt daarmee uit deze samenwerking en wat het oplevert en scheidt daarmee Winterswijk af van een zo uit concrete successen bestaand pact. Een te groot verlies voor een besparing van 15.000 euro als u het mij vraagt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mevrouw Olde Hartmann. Ik kijk naar de commissie voor vragen. Ik zie geen vragen bij de commissie. Dank u wel voor uw inspraak. Dan gaan we verder met de volgende inspreker en dat is de heer Willink namens Stichting Terra Temporalis. De heer Willink: Ja, geacht college, commissieleden, raadsleden, zoals al gezegd mijn naam is Dirk Willink.
Ik sta hier namens de Stichting Terra Temporalis, de initiatiefnemer van het Steengroeve Museum. Ruim twee jaar geleden was het bestemmingsplan voor het Steengroeve Museum klaar om ter visie te leggen. Helaas heeft de gemeente dat toen niet gedaan. Dit ondanks het feit dat de gemeenteraad ons initiatief al meerdere malen unaniem heeft gesteund. Meerdere wethouders hebben ons de afgelopen jaren gezegd dat we nu echt samen de schouders onder moeten zetten, samen met nadruk. Maar het college heeft besloten helaas zonder overleg met ons dat wij zelf de kosten van de kleine wegverlegging zullen moeten betalen. Er is een grote wegverlegging voor de toekomstige uitbreiding van Sibelco gepland maar de kleine wegverlegging zorgt ervoor dat het Steengroeve Museum straks aan de rand van de groeve komt. Een heel belangrijk onderscheidend element. Dit stukje weg stond al jaren in de gemeentelijke begroting voor vier à vijf ton geboekt. Een heel bijzondere keuze om die kosten nu bij ons neer te leggen. Door de enorme stijging van de bouwkosten gedurende de ruim twee jaar dat de gemeente de bestemmingsplanprocedure heeft vertraagd en het besluit over de kosten van de kleine wegverlegging is de realisatie van het Steengroeve Museum met anderhalf tot twee miljoen euro benadeeld.
Gelukkig staat de gemeentelijke bijdrage voor de realisatie van het plan van een miljoen nog steeds overeind maar u begrijpt onze teleurstelling over de wijze waarop de gemeente denkt de samenwerking met ons vorm te moeten geven. We vragen de raad opnieuw te besluiten de kosten voor de kleine wegverlegging in haar begroting op te nemen. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Willink. Zijn er vragen? De heer Van Beek. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Ja, dank u wel voorzitter. Ja, u zegt twee miljoen benadeeld. Volgens mij stond die wegverlegging voor 570.000 euro te boek. En u weet ook dat dat besluit tot stand gekomen is in goed overleg met het bestuur van uw stichting want dat uw stichting eigenlijk heeft gezegd: nou, dat geld speelt eigenlijk geen rol voor die wegverlegging, wij zijn blij dat we verder kunnen en die ruim vijf ton speelt eigenlijk geen rol want die gaan we wel ergens anders ophalen. De heer Willink: Nou, dat is wel een hele eigen interpretatie van het verhaal. Wij hebben natuurlijk geen grote zak van Sinterklaas op de rug en vier miljoen voor een museum is heus een heleboel geld voor een stichting om bij elkaar te harken. Het helpt natuurlijk dat de gemeente daar al een miljoen voor beschikbaar stelt, is een hele belangrijke zelfs. Dezelfde hefboom die ook al eerder is genoemd, is daarvan voor toepassing.
Maar wij hebben nooit gezegd dat wij die kosten wel even voor onze rekening zullen nemen. Het is een, we hebben serieus gezegd op dat moment stoppen we met het hele plan, omdat de gemeente blijkbaar niet meer ondersteunt. Maar we hebben in de raad meerdere malen unanieme steun gekregen en daarom hebben we gezegd: nou, dan gaan we toch maar door. Maar wij zijn als bestuur nooit akkoord gegaan, dus dit is ook niet in overleg, dit is gewoon opgedrongen. Jullie moeten dat betalen, klaar. De voorzitter: Ja, ik wil echt verduidelijkende vragen, want dit, de vorige was geen verduidelijkende vraag in mijn beleving. Nu echt een verduidelijkende? De heer Van Beek. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Hoeveel heeft u op dit moment al binnen voor aan de financiën? 23
De heer Willink: Nou, wij hadden al redelijk wat tonnen binnen maar door die twee jaar dat we hebben zitten wachten zijn er een aantal partijen waar we de termijnen zijn verstreken waardoor we op dit moment dus een lager bedrag aan concrete toezeggingen binnen hebben dan twee jaar geleden. Omdat we ook nu niet verder kunnen met fondsenwerving, omdat fondsen die serieuze bedragen willen overmaken, die gaan zich verdiepen in het onderwerp en die zeggen: wij zien op internet dat er bezwaarmakers zijn, maar we zien niet hoe de gemeente met de bezwaarmakers omgaat en wij gaan niet in een conflict investeren. Dus wij zijn echt aan handen en voeten gebonden geweest door de vertraging die er door de gemeente is veroorzaakt. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Nijkerken. De heer Van Nijkerken: Ja voorzitter, dank u wel. Nou, wat ik wel heel belangrijk vind om nog even van u te horen is, ik hoor u zeggen dat door vertragingen enzovoorts eigenlijk het kostenplaatje inmiddels heel anders ligt.
Ik denk dat het voor de raad wel heel belangrijk is, kunt u ook, heeft u ook een gevoel bij, want we hebben vanavond heel veel gehoord over participatie en over betrouwbare overheid en dat soort dingen, maar is het inderdaad zo dat door de vertragingen op het bestemmingsplan et cetera, dat het kostenplaatje nu inmiddels veel hoger ligt en om wat voor orde bedragen gaat dat dan in totaal? De heer Willink: Nou, wij hebben ruim twee jaar geleden, toen we ook de gemeenteraad het Bidbook hebben aangeboden, daarvoor hebben we een calculatiebureau het hele verhaal laten doorrekenen en zo zijn we uiteindelijk op die vier miljoen uitgekomen wat toen de definitieve realisatiekosten van het hele plan inclusief de inrichting en zo zouden zijn. We hebben gewoon in de tussentijd gezegd: we gaan niet iedere zoveel maanden opnieuw al die kosten maken om het door een bureau te laten uitrekenen, want wij weten niet wanneer we eindelijk weer in beweging komen. Nu hebben we opnieuw de opdracht gegeven omdat het bestemmingsplan ter visie zal worden gelegd om de definitieve cijfers te maken. Eind oktober krijgen wij die terug. Maar dit is gewoon zoals de samenleving op dit moment ons informeert en dat is natuurlijk niet volledig keihard uitgerekend, maar dat is de verwachting dat er zomaar vijftien tot twintig procent bovenop kan zijn.
En daar komen we met het besluit van de kosten van de kleine wegverlegging op een totaal van anderhalf tot twee miljoen hogere kosten dan destijds. De heer Van Nijkerken: Oké, maar even voor de helderheid, u zegt: dat is voor een flink deel ook te danken aan de gemeente zelf, die hier dus aarzelend en treuzelend heeft opgetreden. De heer Willink: Als wij gewoon twee jaar geleden waren doorgegaan, dan hadden we die hele situatie niet gehad. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Ten Dolle heeft nog een vraag. Mevrouw Ten Dolle (D66): Ja, dank u wel voorzitter. Ja, een korte vraag. Als het gaat over die wegverlegging is er naast dan, naast het feit dat het eerder in de begroting was opgenomen ook iets van een afspraak, een besluit of een convenant over de bijdrage vanuit de gemeente dan wel het college over die wegverlegging. Excuus. De heer Willink: Ja, de gemeente had de kosten voor die kleine wegverlegging in haar begroting opgenomen. Dat is op een gegeven moment, het is niet een overeenkomst over gesloten maar dat was wel de samenwerking met de stichting en dat was de afspraak die daar was gemaakt. En nou, daar waren we natuurlijk superblij mee. Kunt je wel voorstellen als je dit museum niet aan de rand van de groeve maakt, maar een eindje verderop, dan is het een totaal ander plaatje. En met ook een echt een andere wisselwerking op de bezoekers dan wat we nu gaan realiseren.
Dus het is echt wel een belangrijk stukje. Wij waren superblij dat de gemeente dat voor haar rekening nam, maar op dit moment dus niet tenzij u als raad daar een ander besluit over neemt. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie geen vragen meer bij de commissie dus dan dank ik u ook voor uw inspraak, mijnheer Willink. De heer Willink: Ik u voor de aandacht.
24
De voorzitter: Dan gaan we verder met de volgende inspreker, dat is de heer Aalderink namens de Stichting Ondernemen Met Cultuur. De heer Aalderink: Geachte leden van de raad, college, toehoorders. Zoals gezegd, mijn naam is Wim Aalderink en ik sta hier als voorzitter van de Stichting Ondernemen Met Cultuur. De stichting die is voortgekomen uit de stuurgroep 1572 en die in 2023 het project Vrijheidsbomen heeft afgerond, gezorgd heeft voor de fantastische muurschilderingen met Winterswijkse prominenten als Tante Riek, Gerrit Komrij, Piet Mondriaan en Hulzer Willem. En Winterswijk heeft vergast op de evenementen Midzomer Mondriaan en Kerst op de Lappenbrink. De stichting waaraan door uw raad in maart van dit jaar een subsidie is toegekend van 60.000 euro, waarvoor wij nog steeds heel dankbaar zijn. De begroting voor 2024 laat een verlaging van de subsidie zien met 13,5 duizend euro en daarna een afbouw van 15.000 per jaar. In het licht wat sommige van mijn culturele collega's is overkomen, moet daarmee te leven zijn. Vanwaar, zult u zich afvragen, dan toch de moeite om in te spreken? De naam Ondernemen Met Cultuur dekt de lading van wat wij gedaan hebben, nu doen en willen blijven doen volledig.
Samen met centrumondernemers ondernemen wij culturele activiteiten ten behoeve van Winterswijk, haar inwoners en haar bezoekers, ondernemerschap dat is gebouwd op het fundament cultuur en iedereen weet dat een gebouw zonder goede fundering gedoemd is in te storten. En dat fundament cultuur wordt, zoals u zojuist een aantal sprekers al heeft horen noemen, volledig ondergraven door deze begroting die nu voorligt. Binnen een jaar is er geen cultureel fundament meer waarop onze stichting haar activiteiten kan bouwen. Daarnaast wordt er gekort op de ambtelijke ondersteuning die in brede zin beschikbaar is voor ons centrum waarmee de economische ontwikkeling van ons centrum wordt geschaad en daarmee het fundament ondernemen onder onze stichting. En als klap op de vuurpijl dreigt het carillon stil te vallen. Bij de slotmanifestatie van het project vrijheidsbomen waren alle zes Winterswijkse muziekkorpsen betrokken. Korpsen die het huidige hoge niveau alleen kunnen handhaven wanneer er kwalitatief goed hoogwaardig muziekonderwijs is. Wat onze stichting doet is op een laagdrempelige manier cultuur in al haar verschijningsvormen onder de aandacht brengen van een zo breed mogelijk publiek en zo de weg naar theater, de musea, de muziekkorpsen, de bibliotheek en de stap naar zelf aan de slag gaan te effenen.
Zelf aan de slag gaan bij centrum voor cultuureducatie Boogie Woogie is hiervan wellicht het meest in het oog springende voorbeeld, maar theaterbezoek met uw, museumbezoek met uw kinderen of zoals in mijn geval kleinkinderen, zijn ook voorbeelden van wat een laagdrempelig cultuuraanbod mogelijk maakt. Cultuur is in Winterswijk en u heeft het al vaker gehoord, allesbehalve een hobby van een kleine groep. Cultuur in Winterswijk loopt dwars door onze maatschappij, is een verbindende factor waardoor Winterswijkers elkaar ontmoeten, met elkaar praten en met elkaar cultuur bedrijven. Ieder op zijn eigen of haar eigen niveau, maar iedereen met evenveel plezier. Cultuur verbindt als geen ander middel. En dat wordt met deze begroting, die door dit college wordt voorgesteld, op het spel gezet. Deze begroting slaat het fundament onder niet alleen ons culturele leven maar onze verbonden samenleving weg. Met het accepteren van deze begroting slaat u niet alleen het fundament waarop de Stichting Ondernemen Met Cultuur is gebouwd weg, maar brengt u het rijke culturele leven in Winterswijk in gevaar. U morrelt aan het fundament van Winterswijk als gemeenschap. Het gaat bij deze begroting om de samenhang in de samenleving die u hiermee misschien wel onherstelbaar beschadigt.
Ik roep u dan ook op om geen onomkeerbare schade toe te brengen aan het culturele fundament van Winterswijk en ik wens u dan ook heel veel wijsheid en vooral lef om te doen wat nodig is. Ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aalderink. Ik kijk naar de commissie, ik zie geen vragen bij de commissie. Dan dank ik u voor uw bijdrage. Ja, dan zijn we nu aan het eind gekomen van het onderdeel cultuur. Dus er is, ja, gelegenheid voor mensen die speciaal voor cultuur gekomen zijn om de zaal te verlaten maar u bent uiteraard van harte welkom om te blijven, dus het is aan u. Dus als u wilt dan kunt u nu vertrekken. En dan gaan we verder met de volgende inspreker en dat is mevrouw Bodt en mevrouw Bodt spreekt in namens de stichting Winkie. Mevrouw Bodt: Goedenavond. In aanloop naar de begrotingsvergaderingen maken wij als Stichting Winkie nogmaals graag gebruik van ons spreekrecht. We staan als Winkie pal achter de doelen van de gemeente om elk kind gelijke kansen te geven en ervoor te zorgen dat elk kind mee kan doen in de samenleving. Om dit te bewerkstelligen houden we de prijs van een Winkiekaart zo laag mogelijk en hebben we samenwerkingen met bijvoorbeeld de Voedselbank. Zo kunnen kinderen meedoen aan Winkie via de Meedoen Pas. Tijdens de vorige raadsvergadering hebben we via het spreekrecht aandacht gevraagd voor ons ontstane huisvestingsprobleem.
Een oplossing voor dit probleem kan zijn dat we elders in de gemeente een ruimte huren en hiervoor betalen. We hebben zo'n ruimte 25
gevonden, kosten daarvan zijn 14.000 euro per jaar. Mevrouw Prinsen vroeg die avond wat het alternatief was, stel dat Winkie geen opslagruimte heeft, dan zouden we spullen moeten huren. Mocht het zover komen, dan is de huur van alle materialen die we nodig hebben jaarlijks duurder dan wat een ruimte huren kost. Daarnaast wordt huren elk jaar duurder door indexatie en komen we tot de conclusie dat we dan niet alle spullen kunnen huren die we echt nodig hebben. In de afgelopen 45 jaar hebben we veel spullen verzameld en zelf ontwikkeld, zodat het voor ons perfect werkend is. Daarnaast levert een deel van onze spullen ons ook geld op doordat we deze verhuren, bijvoorbeeld onze wc-wagens. Het gaat vanavond veel over indexatie. Wij krijgen sinds 2011 hetzelfde bedrag van 6.300 euro. Daarvoor, voor 2011, was dit bedrag zelfs hoger. Dit is een bedrag waar we blij mee zijn en waarnaast we zelf jaarlijks voor zorgen dat we onze begroting rondkrijgen. Dit lukt onder andere juist door geen kosten te maken aan het huren van spullen. Voor de duidelijkheid, het organiseren van een Winkie kost rond de 30.000 euro. Uiteindelijk is onze conclusie dat we eigenlijk helemaal geen geld nodig hebben. Wat we nodig hebben is ruimte, een plek waar we onze spullen goed en veilig kunnen opslaan.
Het liefst gratis, zoals dit de afgelopen 45 jaar altijd in goede harmonie tussen de gemeente en Winkie is gedaan. We zorgen dan ook graag wat langer voor het gebouw waar we nu in zitten of een andere leegstaande ruimte binnen de gemeentegrenzen. Lukt dit niet en moeten we huren, dan moeten we het hebben over een tegemoetkoming in huurkosten. Kan de gemeente ons op beide gebieden niet tegemoetkomen, dan gaan we het als Winkie niet redden. We hebben gemerkt dat het niet voor iedereen even duidelijk is wat wij aan ruimte nodig hebben, welke spullen we in eigen beheer hebben en wat dit betekent. Daarom willen wij de raad en het college van burgemeester en wethouders van harte uitnodigen om een keer te komen kijken, dit kan bijvoorbeeld zaterdag 21 oktober wanneer wij het depot winterklaar gaan maken. Om half elf staat de koffie klaar. Graag zien we jullie dan. De voorzitter: Dank wel, mevrouw Bodt. Ik kijk naar de commissie of er vragen zijn. Ik zie geen vragen bij de commissie. Dank u wel. En dan gaan we verder met de volgende inspreker en dat is de heer Stronks. De heer Stronks spreekt in namens het Platform Natuur en Landschap Oost Achterhoek. De heer Stronks: Ja, beste mensen, na heel veel cultuur een beetje natuur op deze avond. Ja, Platform Natuur en Landschap Oost Achterhoek, dat behoeft misschien enige toelichting.