CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Conceptverslag Algemene Raadscommissie 12 oktober 2023

Algemene raadscommissie 16 november 2023, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Vaststellen verslag vergadering algemene raadscommissie d.d. 12 oktober 202330.603 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Dat is het samenwerkingsverband van alle lokale natuurverenigingen in Winterswijk en een aantal regionale verenigingen die hier bezittingen hebben. In 2022 is het beheerplan voor de Winterswijkse bermen vastgesteld, een plan gericht op ecologisch bermbeheer voor alle bermen in het buitengebied met als doel om de biodiversiteit te vergroten en ecologische verbindingen in het landschap te versterken. Dit jaar is de gemeente gestart met de uitvoering maar er is nu in de conceptbegroting opgenomen dat volgend jaar deze uitbreiding van het ecologisch bermbeheer weer teniet gedaan wordt. En ja, daar maken wij bezwaar tegen uiteraard. Dat betekent ook voor de toekomst dat alleen de 174 kilometer berm die altijd al ecologisch beheerd werden, dat dat voortgezet wordt maar dat voor alle bermen 688 kilometer dus dat niet meer geldt. Als je kijkt naar de afgelopen zeventig jaar dan zijn de natuurwaarden van met name de lage begroeiingen in Winterswijk in het cultuurlandschap vooral door de intensivering van de landbouw grotendeels teruggedrongen tot de wegbermen en de sloten. En dan zie je dat vooral de afgelopen dertig jaar die natuurwaarden in die berm hard achteruit zijn gegaan. En die achteruitgang die wordt vooral veroorzaakt door stikstof. Als je maait of je klepelt, je laat het maaisel liggen, die bermen worden steeds rijker.

En ja goed, daar komt dan natuurlijk ook de stikstofneerslag uit de atmosfeer bij van industrie, verkeer en landbouw, dus er komt nog een flinke schep bovenop. Gevolg is dat stikstof-minnende planten zoals brandnetels, diverse soorten grassen, hier wel bij varen en dat die allerlei andere kruidachtige planten wegconcurreren. Iedereen kan zien dat de bermen steeds minder rijk worden aan bloemen, insecten, biodiversiteit van het cultuurlandschap staat daardoor sterk onder druk. Voor veel bedreigde en beschermde soorten vormen die Winterswijkse bermen in het buitengebied een heel belangrijk onderdeel van haar leefgebied en de gemeente heeft een wettelijke zorgplicht om met name die beschermde soorten, om die ook in stand te houden in de bermen. Als je kijkt naar schrale tot matig voedselrijke bermen en slootkant met een soortenrijke kruidachtige begroeiing, dat zijn hele belangrijke onderdelen van de ecologische infrastructuur tussen natuurgebieden. Wegbermen en slootkanten die vormen een fijnmazig netwerk in dat cultuurlandschap dus de gemeente heeft daarin een grote verantwoordelijkheid, samen ook met het Waterschap. Als je de watergang en de berm, als je dat bekijkt, het is echt een heel dicht netwerk over dat landschap. Dus ook het Waterschap Rijn en IJssel heeft daar een verantwoordelijkheid.

Nou, in de gemeente Winterswijk zijn we nu drie jaar op weg met het project Vitaal platteland, dat gebiedsproces dat wordt getrokken door de gemeente Winterswijk, 26

het Waterschap Rijn en IJssel en de provincie. En in dat proces is iedereen het erover eens dat er eigenlijk zo snel mogelijk werk gemaakt moet worden van maatregelen waar niemand spijt van heeft. En alleen als je kijkt, we zijn nu drie jaar bezig met dat project, er wordt heel veel gepraat maar uiteindelijk in de praktijk is er gewoon nog niks uitgevoerd. En vanuit het platform hebben we al een aantal zaken aangedragen die je, waar je gewoon mee kunt starten. Maar goed, tot op heden is dat nog niet gebeurd en ecologisch bermbeheer en het beheer van watergangen, ja, dat hoort echt in die categorie thuis. Als je kijkt naar de verhouding kosten en baten dan levert ecologisch bermbeheer het hoogste ecologisch rendement op van allerlei maatregelen die je kunt nemen. Als je het bijvoorbeeld vergelijkt met agrarisch natuurbeheer, dan … De voorzitter: Mijnheer Stronks, zou u tot een afronding kunnen komen? De heer Stronks: Dan zie je bij boeren als je die mee wil krijgen in dat beheer moet je ook de inkomstenderving betalen, dat heeft de gemeente niet. Nou, verder is het voor de landbouwsector gunstig ecologisch bermbeheer minder probleem onkruiden. Voor toerisme is het heel belangrijk.

Ja en ook vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid is schrale en lage vegetatie is voor de verkeersveiligheid beter en je hebt ook minder insporing en je hebt kostenbesparing op bestrijding van eikenprocessierupsen, dat kun je afschaffen. De voorzitter: Ja, mag ik u … De heer Stronks: En het afschrapen van bermen. Hier wil ik het bij houden. De voorzitter: Oké. Ja. Wat u nog graag zo kwijt zou willen aanvullend dat kan dan schriftelijk via de griffie. Dus ik dank u voor uw inspraak. Dan ga ik naar de commissie om te kijken of er vragen zijn. Ik zie geen vragen bij de commissie, dank u wel voor uw inspraak. En dan gaan we nu verder met de volgende inspreker en dat is de heer Hendrik van Prooije en die spreekt ook in over het ecologisch bermbeheer. De heer Van Prooije: Dank u wel voorzitter. Ik wil graag inspreken inderdaad over het ecologisch bermbeheer. En dan spreek ik in als winnaar van de duurzaamheidsprijs 2022 van de gemeente Winterswijk. Toen ik hoorde dat ecologisch bermbeheer geschrapt zou worden schaamde ik me eigenlijk dat ik die prijs gekregen heb. De oorkonde die bij de prijs hoorde vermeldt dat ik de prijs onder andere gekregen heb voor inzet op het vergroten van landschapskwaliteit en biodiversiteit en inrichten van natuurpercelen die aantoonbaar werken.

Verder staat er: omdat Hendrik van Prooije actief is met biodiversiteit, is hij een winnaar die anderen zeker zal inspireren tot het zetten van stappen voor een meer duurzaam Winterswijk. Ik weet niet wie ik geïnspireerd heb, maar in ieder geval blijkbaar niet het gemeentebestuur waar ik de prijs van ontvangen heb. En dat voelt erg pijnlijk. Bij de prijs heb ik ook honderd euro waardebonnen ontvangen. Ik heb ze destijds aan de Voedselbank gegeven, maar graag wil ik honderd euro aan waardebonnen van Klaas Knot inleveren om te zorgen dat het bermbeheer door kan gaan. Zegt u mij waar ik dat kan doen? Ook als u de ozb voor mij zult verhogen, ik zal geen bezwaar maken als we dat bermbeheer erin houden. Ik spreek ook in namens de natuur. De natuur heeft immers zelf geen stem en ze kan ook geen bezwaar maken tegen korte termijn denken waar het schrappen van het ecologisch bermbeheer uit de begroting van getuigt. Door het ecologisch bermbeheer te schrappen, laten we eerst soorten verdwijnen om daarna, als we geld hebben, te proberen ze weer terug te halen. We verergeren op korte termijn een probleem wat een volgend gemeentebestuur op lange termijn weer mag proberen goed te maken. Is dat waar u als gemeenteraad voor staat? Ten derde spreek ik in namens mijn kleinkinderen. Zij worden opgezadeld immers met het verlies aan biodiversiteit dat het voorgestelde beleid zal opleveren.

We hebben het hier over de lange termijn want dit is een lange termijn maatregel en op de lange termijn, ach, dan ben ik al uitgestrooid. Maar voor die kleinkinderen is het wel van belang om nu de goede dingen te doen. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties meldde in een speech dat het aanpakken van de biodiversiteitscrisis misschien nog wel urgenter is dan de klimaatcrisis. Ik kan en wil mij niet voorstellen dat de gemeenteraad van Winterswijk hier met de rug naartoe gaat staan. Dus ik roep u op om het collegevoorstel op het punt van het ecologisch bermbeheer niet te accepteren. Om het overtuigen van het college iets makkelijker te maken wil ik u als raad een paar handvatten geven uit het coalitieakkoord. Bijvoorbeeld op pagina 13 in het hoofdstuk Buitengebied in balans: het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk. Door eeuwenlang zorgvuldig beheer is een landschap ontstaan dat zich kenmerkt door een fijnmazige afwisseling van landbouw, natuur en landgoederen. De bermen zijn de meest fijnmazige verbindingen tussen alle elementen in het 27

landschap. Als die fijnmazigheid, als we die fijnmazigheid als gemeente wel onderkennen, waarom trekken we er dan niet de consequentie uit? Dan staat er op pagina 16 bij biodiversiteit en landschap: in het buitengebied zijn de natuurgebieden, landschapselementen en bermen belangrijk voor de biodiversiteit. Daarna wordt in dat akkoord gesproken over zorgvuldige invoering van het ecologisch bermbeheer. Hoe kan dat nou ineens niet meer belangrijk zijn, is het dan toch de korte termijn waardoor het college zich laat leiden? Nee, want op pagina 21 staat bij onze manier van werken: we werken met visies voor de lange termijn. Geachte raad, zou u het college alstublieft bij de les willen houden en haar willen herinneren aan haar belofte om te werken met visies voor de lange termijn? Nog een paar citaten uit de begroting. Winterswijk heeft een uniek landschap met veel bijzondere planten en dieren. Om dit te behouden leggen we veel nadruk op de bescherming en verbetering van biodiversiteit. Nou, het inhoudelijke verhaal van Jan Stronks is duidelijk geweest hierin denk ik. Ook in de begroting staat: Winterswijk wil dat de huidige kwaliteiten klimaat, biodiversiteit, cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke voorraden ook beschikbaar zijn voor volgende generaties. Duurzaamheid gaat over het beschermen en behouden van deze waarden.

Geacht gemeentebestuur, de Engelsen die zeggen: practice what you preach. Oftewel: praktiseer wat je preekt. Tenslotte nog even aandacht, allerlaatste, voor de European Green Leaf Award 2022. Aan alle gemeentelijke uitingen te zien is het gemeentebestuur erg trots op deze prijs. Ik heb voorafgaand aan deze avond even nagezocht waarom de jury de Green Leaf Award aan Winterswijk gaf. De voorzitter: Ja, ik wil u wel verzoeken, het laatste punt maar het laatste punt wel kort te houden. De heer Van Prooije: Er komen geen vragen, dus wat dat betreft. De voorzitter: Ja, maar ik wil u toch vragen om tot een afronding te komen, mijnheer Van Prooije. De heer Van Prooije: Winterswijk is genuinely committed to making green transition happen on the ground. Oftewel: oprecht toegewijd om een groene transitie te maken. The city has a high potential to become a champion of green solution that can inspire others. Geachte dames en heren van de raad, indien het college voor het schrappen van ecologisch bermbeheer gevolgd wordt, staat het haaks op het oordeel van de Europese jury en het is tegen die achtergrond van die prijs niet uit te leggen dat het beheer geschrapt wordt.

Indien u het voorstel tot schrappen toch zou aannemen dan hoop ik dat er in ieder geval een partij opstaat die gaat voorstellen om de Green Leaf Award terug te sturen naar Brussel, met een briefje erbij: wij verdienen hem niet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Prooije. Dan kijk ik naar de commissie of er vragen zijn vanuit de commissie. Dat hebt u goed ingeschat, mijnheer Van Prooije. Dank u wel. Dan gaan we verder met de volgende inspreker en dat is mevrouw Leus. En zij spreekt in namens de werkgroep Taboe doorbreken Armoedevrij Winterswijk 2040. Mevrouw Leus: Iets heel anders. Wat hebben psychische klachten, seks, gewicht en geld anno 2023 met elkaar te maken? Nou, het zijn eigenlijk allemaal taboes. Als lid van de werkgroep Taboe doorbreken wil ik het vandaag graag over geld hebben. Mensen vinden het ongemakkelijk om over hun inkomen te praten, laat staan als je nauwelijks of geen inkomen hebt of zelfs schulden. Nee, met armoede lopen de meeste mensen niet te koop. Niet voor niets bleek uit een CBS-onderzoek uit 2018 dat minder dan vijftig procent van de mensen met een minimaal inkomen gebruik maakt van de gemeentelijke voorzieningen in Winterswijk. De meeste mensen kijken beschaamd om zich heen als ze naar bijvoorbeeld de Kledingbank, Mini Manna of de Voedselbank moeten.

Kinderen van ouders met financiële problemen zullen niet snel vertellen dat ze niet kunnen voetballen omdat dat shirt niet betaald kan worden, of de laptop. Ja, die ben ik vergeten, die is er niet of überhaupt nieuwe kleren of een uitje. Het is te duur. Anders gezegd: mensen schamen zich voor armoede. Een jaar of zes geleden erkende de gemeente Winterswijk het taboe op armoede. En terecht, want het was toen al een belangrijke oorzaak voor het niet bereiken van de doelgroep. Na diverse participatieavonden werd er destijds in samenspraak met de gemeente voor gekozen om hier een werkgroep voor op te richten, naast andere onderwerpen waarmee een armoedevrij Winterswijk 2040 aangepakt moest worden. Het systeem rond voorzieningen moest versimpeld worden en er moest preventief omgegaan worden met taboe doorbreken. U kunt het zich waarschijnlijk levendig voorstellen hoe zeer wij schrokken toen we twee weken geleden na een geweldig festival, Voor niets gaat de zon op, hoorden dat de gemeente de stekker trekt uit de opgave Armoedevrij Winterswijk en in het verlengde daarvan dus ook uit onze werkgroep. In eerste instantie liepen de emoties hoog op, omdat we juist het bespreekbaar maken van armoede zo belangrijk vinden. Daarnaast begonnen we net het vertrouwen te winnen van de 28

doelgroep en dat is de beste start die je hebben kunt volgens ons. Graag willen we dan hier ook een vervolg aan geven, positief blijven en niet blijven hangen in verwijten of wantrouwen. Als werkgroep hebben we juist het idee dat we behoorlijk op dreef zijn. We hebben zeker tien keer het ludieke koken met de voedseltas georganiseerd waarbij een aantal aanwezigen ook aanwezig zijn geweest, een avond waar bestuurders, managers, beleidmakers en hulporganisaties niet alleen gekookt hebben voor ervaringsdeskundigen maar vooral ook een klein beetje konden ervaren wat het betekent als je echt afhankelijk bent van die Voedselbank. We zijn ervan overtuigd dat iedere avond opnieuw een stukje bewustwording heeft opgeleverd en we weten zeker dat het in ieder geval geweldige gesprekken en begrip heeft opgeleverd. We hoorden weken later soms nog dat mensen echt ontdaan waren van wat ze gezien en gehoord hebben. Daarnaast hebben we net de tweede editie van het festival Voor niets gaat de zon op georganiseerd, een festival waarmee we mensen met een kleine beurs of geen enkele beurs op een leuke, gezellige, inspirerende, lekkere middag bieden, zo'n middag die ze anders niet zouden hebben of zouden kunnen betalen. Jullie willen niet weten hoeveel positieve reacties we daarop gekregen hebben.

Wat raakte was een moeder die aan het eind van de middag aangaf dat ze zo gelukkig was dat haar kind de volgende morgen in het kringgesprek op school nu ook eens wat leuks kon vertellen en dat ze fijne gesprekken had gevoerd met allerlei mensen en dat ze niet alleen thuis in de kou had gezeten. Uiteraard zijn dit soort activiteiten geen doelen op zich, maar middelen om contact te komen met de doelgroep en om de samenleving te laten zien dat armoede bestaat en bespreekbaar moet zijn. Hebben we de afgelopen periode tientallen mensen uit de armoede gehaald? Nee, natuurlijk niet, maar we hebben het onderwerp wel meer op de agenda weten te krijgen en dat was precies het doel wat we zes jaar geleden voor ogen hadden. Laat ik een beetje onbescheiden zijn namens de werkgroep: we zijn best op dreef en we voelen een soort van momentum dat we niet willen laten schieten. We hebben zaadjes geplant die we graag de komende jaren willen oogsten. We willen dus heel graag doorgaan met wat we begonnen zijn. We snappen heel goed dat het dan in een andere constructie zou moeten. Het goede nieuws is: die constructie is gevonden. We kunnen de werkgroep Taboe doorbreken relatief eenvoudig onder de kapstok van Stichting ‘t Kreil hangen. Dit is statutair ook mogelijk.

Van daaruit kunnen we de samenwerking blijven zoeken met andere werkgroepen, andere partners en zelfs nieuwe partners en fondsen gaan betrekken. De voorzitter: Mevrouw Leus, u bent bijna aan uw tijd, wil u tot een afronding komen? Mevrouw Leus: Ja. Hopelijk begrijpt u dat we wel een klein beetje budget nodig hebben. Wij willen zelf op zoek gaan naar 15.000 euro, we hopen dat u een andere 15.000 euro wilt aanvullen. En tot slot willen we iedereen graag uitnodigen voor 13 maart 2024 voor een speciale editie koken met de voedseltas. Bedankt voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Leus. Dan kijk ik naar de commissie, zijn er vragen vanuit de commissie? Ik zie geen vragen. Dank u wel voor uw inspreken. En dan gaan we verder met de volgende inspreker en dat is mevrouw De Graaff. En zij spreekt in ook namens het platform Armoedevrij Winterswijk. Mevrouw De Graaff: Nou, er is al heel veel gezegd en ik wil niet in herhaling vallen maar een beetje aanvullen op wat Anke net heeft gezegd. Wij zijn in 2020 opgericht door de gemeente omdat de gemeente zag dat het noodzakelijk was om iets te gaan doen aan armoede. En dat was het natuurlijk ook. Het vreemde is eigenlijk wel dat de armoede groter is geworden, de nood is groter, er zijn meer mensen in armoede en er is besloten in de gemeente om te bezuinigen op armoede, dus dat is vreemd.

Ik snap dat een begroting kloppend moet zijn, ik ben zelf verantwoordelijk voor begrotingen voor zo'n veertig bedrijven dus ik weet echt wel hoe het werkt, dat het moeilijk is en dat het, ja, dat je soms moet snijden in bepaalde dingen, maar tegelijkertijd moet je ook toekomstvisie hebben. En ik hoop dat hier de raad ingrijpt en dat de rest ook een toekomstvisie wil hebben. In die zin, het is uitgezocht als je een euro in armoede besteedt dat het 2,50 oplevert. Maar je kan het ook omkeren: als je een euro uit armoede haalt, dan zal het je te zijner tijd 2,50 gaan kosten. Nou en dan denk ik wat is nou slim begroten, wat is nou een slim beleid voeren? Beleid zou verder moeten gaan dan de komende vier jaar moet het passen of onze politieke partij staat hiervoor, we zouden verder moeten kijken we moeten uiteindelijk winst maken. En ik wil niet gaan herhalen, er zijn al heel veel details van ons die ga ik niet noemen. Ik ga een klein stukje noemen uit mijn ervaring. Ik ben een ervaringsdeskundige, ooit aan het eind van de hippieperiode was ik zelf heel arm. Ik heb onder de armoedegrens geleefd samen met mijn vrienden en ik weet dat een vriendin van mij met haar jonge gezin kreeg tien gulden per dag van haar man om boodschappen te doen. Vroeger kreeg je nog geld 29

van je man, dat doen we tegenwoordig niet meer, maar toen was het nog zo. Dat mocht ze uitgeven. Dan krijg je een soort armoede status quo: ze kwam niet verder in armoede, niet verder in de schulden, maar ze kwam er ook nooit uit. Ik dacht: zo ga ik het niet doen. Ik had die tien gulden maar er was waspoeder in de aanbieding, wasgoed is duur, grote doos wasgoed, ik kocht gelijk drie dozen. Budget naar de maan maar ik had tien gulden bespaard en die tien gulden was alweer een dag waar ik van kon leven. Je moet moed hebben en lef hebben om met het budgetteren en een begroting te maken naar de toekomst te kijken. Als we niet naar de toekomst kijken krijgen we nu een status quo in armoede en stilstand geeft uiteindelijk achteruitgang. En zullen we straks veel meer moeten investeren dan nu. Dus ik hoop dat de moed gevonden wordt om het te gaan doen. Wij vragen als platform niet eens om veel geld, een beetje geld zou leuk zijn en daar kunnen we een hele hoop mee doen, maar wat we vooral vragen is effectiever werken, meer betrokken zijn bij beslissingen die genomen worden, niet achteraf dus medegedeeld worden, maar in het vormen van besluitvorming, daar zouden wij aan moeten zijn. Wij staan er middenin, we weten wat het is, we staan tussen de mensen in armoede, mensen in met trauma, jongelui. We willen armoedevrij in 2040, dan moeten we nu met de jongelui wat doen.

Helaas zie ik het om me heen, ik ben er heel dicht bij betrokken, heel veel trauma, heel veel armoede, dat leidt weer tot diefstal, tot drugs. Ga het straks maar oplossen, dan zijn we veel meer geld kwijt en wij allemaal zullen er last van hebben, wij en onze kinderen en kleinkinderen als we nu niet iets gaan doen. Dus ik wil graag niet eens specifiek meer geld, effectiever werken, meer betrokkenheid, heel veel mensen die nu over de besluitvorming gaan hebben geen idee wat armoede is. Betrek er mensen bij die het wel weten en een beetje verstand van zaken hebben hoe je een beleid in elkaar kan zetten. Voor die tijd en niet na die tijd. Dat wou ik graag zeggen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw De Graaff. Dan kijk ik naar de commissie, de heer Lammers. De heer Lammers (PvdA): Ja, dank u wel. Mijn vraag gaat ook een beetje in samenhang met de vorige spreekster. In eerste instantie ben ik heel erg benieuwd want u geeft aan en dat gaf de vorige spreekster aan: goh, we zitten met het netwerk zitten we veel bij elkaar, we willen graag deze taak voor de samenleving willen we nog meer oppakken, ook in de lead mee zijn. Kunt u aangeven met welke partijen u ook afgelopen week heeft gesproken hierover en door wie dit wordt gedragen.

Mevrouw De Graaff: Naast het platform Armoedevrij Winterswijk hebben we de VAR, dat is vrijwillige adviesraad, daar zit een partij of twintig in, onder andere bijvoorbeeld Present, Kledingbank, Voedselbank, maar ook Fijnder, de Post, allerlei dingen van de gemeente. Sport, eigenlijk overal waar mensen participeren en ook soms niet omdat ze het geld niet hebben, voor al die partijen die zijn dus samengebundeld, die staan hierachter, die willen meedoen, maar veel hebben al ingesproken hebben de details al verteld. Maar vandaaruit willen we graag werken met onze expertise. De heer Lammers (PvdA): Ja, dank u wel. De vorige spreekster die sprak over een bedrag van 15.000 euro wat ook vanuit de gemeente werd gevraagd om dat vraagstuk van dat taboe doorbreken echt op te kunnen pakken. Sluit u zich daarbij aan en zegt u ook: het platform armoedevrij wil zich echt gaan inzetten om met name dat taboe doorbreken, om die doelstelling op te pakken, of gaat het breder wat u oppakt? Mevrouw De Graaff: Nee, taboe doorbreken ligt bij Anke, bij de werkgroep. Wij hebben eigenlijk het veel bredere plaatje, al is taboe wel een heel groot punt. Ik kreeg van de week iemand, die zegt: ik heb 35 euro weekgeld voor mij en mijn gezin maar mijn dochter wil absoluut niet dat ik naar de Voedselbank ga, want dan schaamt ze zich op school en voor haar vriendjes. Dus taboe is nog wel een groot punt.

Maar dat vertrouw ik helemaal aan hun toen, wij zijn meer het overkoepelend gebeuren. Maar je zal veel meer bij de bron en de oorzaak moeten werken en vandaaruit, dus geen pleisters plakken. Pleisters zijn fijn hoor, als je erg bloedt, maar de oorzaak oplossen dat is wat wij graag willen. De heer Lammers (PvdA): Oké, dank u wel. De voorzitter: Ja de, mevrouw Prinsen heeft nog een vraag. Mevrouw Prinsen (CDA): Ja, want u zegt eigenlijk: nou, ik vraag niet om geld want ik vraag eigenlijk meer om efficiënt werken en om betrokken te zijn bij de besluitvorming. Maar zegt u daarmee dat eigenlijk dat gewoon de wijze, de opgave armoedevrij zeg maar, dat die vervalt, dat het op zich niet een probleem is als de overlegstructuur daar maar in blijft behouden, of wat? 30

Mevrouw De Graaff: Nou, ik vraag in ieder geval niet om meer geld, een beetje geld zou wel fijn zijn want het geeft ons natuurlijk wel beweegruimte. Als wij ons eigen geld moeten gaan meebrengen wordt het toch nog wel weer lastiger. Wij zetten ons vrijwillig in, geven heel veel uren. Een beetje geld zou fijn zijn maar effectief werken is veel belangrijker, dus geld is voor ons en dat is, anders wat de doelgroep, niet het belangrijkste. Mevrouw Prinsen (CDA): Want hoeveel kreeg u de afgelopen jaren daarvoor? Mevrouw De Graaff: Twaalfduizend per jaar. Mevrouw Prinsen (CDA): En daar kwam u, dat had u ruim, daar had u ruim voldoende aan? Oké. De voorzitter: De heer Lammers heeft nog een vraag. De heer Lammers (PvdA): Ja, een verduidelijkende vraag, excuus. Dus u vraagt eigenlijk die twaalfduizend euro die u tot nu toe ontving, die vraagt u. En u vraagt eigenlijk: goh, wij kunnen als netwerk kunnen wij meer in de lead zijn maar wij hebben daarin wel een aanspreekpunt nodig eigenlijk, dat vraagt u. Mevrouw De Graaff: Wij hebben heel, ja, we hebben een aanspreekpunt nodig, meer samenwerking nodig, er moet meer gebruik worden van de expertise die in de groep zit en als het geld iets minder zal worden, dat is niet het hoofdpunt. De heer Lammers (PvdA): Ja, duidelijk. De voorzitter: Ik zie geen vragen meer bij de commissie, dan dank ik u voor uw inspraak.

En dan gaan we verder met de volgende inspreker. Namens de ondernemersvereniging ABHCity spreekt de heer Peter ten Hagen in. De heer Ten Hagen: Ja, geachte voorzitter, commissie- en raadsleden. Mijn naam is Peter ten Hagen en ik richt mij vanavond als voorzitter ABHCity tot u om onze zorgen en verontwaardiging te delen over de voorliggende conceptbegroting. Na het lezen van de programmabegroting zakte ons de moed in de schoenen. Ruim vier jaar lang is er veel energie gestoken in goede samenwerking tussen gemeente, Koninklijke Horeca Nederland afdeling Winterswijk, de Marktvereniging en de ABHCity. Met veel energie en ambitie is er samengewerkt en is er veel in gang gezet en geparticipeerd. Met vallen en opstaan is er inmiddels het nodige bereikt en zijn er veel lopende zaken. Op dit moment is er binnen de gemeente 2,4 fte beschikbaar voor economie en centrum. Met voorgenomen bezuinigingen valt er 1,4 fte weg. Het college stelt voor de functies opgaveregisseur centrum, aanjager economische zaken en de daarbij behorende communicatiemedewerker weg te saneren. Met de beleidsadviseur economie blijft er slechts één fte over voor alle economische ontwikkelingen in de gemeente Winterswijk. Onzes inziens is dit onmogelijk en onverantwoord.

Het is goed te horen van de wethouder dat de ambities niet van tafel zijn, maar wanneer er geen menskracht is om met deze ambitie aan de slag te gaan, vrezen wij stilstand. En zoals het spreekwoord zegt: stilstand is achteruitgang. In samenwerking met alle stakeholders in het centrumgebied is in het afgelopen jaar veel maatschappelijke kracht losgemaakt. Daarmee is onder andere gewerkt aan de centrumvisie die werd vastgesteld bij raadsbesluit op 23 september 2021. Maar zoals u weet is deze centrumvisie werk in uitvoering. Dit houdt in dat wij moeten blijven ontwikkelen en vernieuwen om te bieden wat de centrumbezoeker wil. Dat betekent dat we continu moeten blijven werken aan onze visie en de projecten waarmee we ons centrum sterker maken, bijstellen, uitvoeren, meebewegen. Echter gaat dit onmogelijk worden als er straks geen ambtelijke capaciteit meer is. Door nu eenzijdig op drastische wijze de stekker uit deze werkwijze en samenwerking te trekken, gaat dat wat ons betreft gepaard met een forse deuk in het onderlinge vertrouwen. De retail ontwikkelt sneller dan ooit naar nieuwe en hybride vormen. Je hoeft maar om je heen te kijken of er wordt geruild, geleaset, gedeeld, fysiek gewinkeld of online gekocht. Ook uitdagingen waar het winkelcentrum van Winterswijk mee te maken heeft.

Er liggen naast de uitvoeringsagenda onnoemelijk veel opgaven op ons te wachten om ons centrumgebied toekomstbestendig te maken en het unieke karakter en aanbod te borgen voor de toekomst. Een sterk centrum is van groot belang voor de leefbaarheid van Winterswijk. Het is een belangrijke voorziening en sociale ontmoetingsplek. Het trekt consumenten uit de regio en ver over de grens uit Duitsland. Het versterkt de toeristische aantrekkelijkheid en maakt Winterswijk aantrekkelijker om te wonen en werken. Wij zijn daarnaast een grote, cruciale werkgever voor onze 31

gemeente. Het visitekaartje van Winterswijk met ons marktplein als veelgeprezen huiskamer met midden op, hij is vanavond al een paar keer voorbijgekomen, onze Jacobstoren. Investeren in het centrum verdient zich terug met bijvoorbeeld het schrappen van het krediet voor de inrichting markt zijn we op dat punt niet alleen terug bij af, maar schaadt het ook het vertrouwen van veel participanten en wordt hier aan een flink staaltje kapitaalvernietiging gedaan. Want we weten allemaal: vaak komt van uitstel afstel. We vinden het een onverantwoordelijke keuze de opgave centrum te schrappen zonder eerst duidelijk in beeld te hebben wat de gevolgen daarvan zijn en hoe zaken kunnen worden opgevangen. Met de voorgenomen bezuinigingen steekt u een stok in het vliegwiel dat de afgelopen jaren met veel energie en ambitie in gang is gezet. Laten we zorgen dat Winterswijk aantrekkelijk blijft in alle opzichten, daar plukken we gezamenlijk de vruchten van. Het unieke karakter van ons winkelcentrum van ons centrumgebied heeft al decennialang grote aantrekkingskracht op Duitse consumenten. Inmiddels weten we ook, weten ook veel consumenten uit de regio Achterhoek ons te vinden en ontwikkelen we ons als het winkeldorp met stadse allure van de Achterhoek. Op de juiste wijze door ontwikkelen en onze positie verder krachtig neerzetten is van levensbelang voor ons centrumgebied en onze ondernemers.

Dit zullen wij samen moeten doen en daar zullen wij ook gezamenlijk in moeten blijven investeren. Het is jammer dat er nu alleen naar de kosten wordt gekeken en niet naar de waarde. En dan wil ik graag afsluiten met een citaat uit een artikel van de Gelderlander op 25 maart 2022. Het is geen persoonlijke aanval maar aan het woord was destijds de fractievoorzitter van de winnende en grootste partij. De bestuurscultuur moet anders, daar hangt alles aan vast wat er mis is gegaan. Het college moet uit de ivoren toren, van tevoren de risico's inschatten van bepaalde beslissingen en daar op tijd de belanghebbenden bij betrekken. De participatieparagraaf echt gaan invullen en niet de opstelling van: u kunt altijd nog naar de rechter als u het er niet mee eens bent. Ik ga ervan uit dat u zich nog eens achter de oren krabt en het college verzoekt om eens goed na te denken over de begroting die nu voor u ligt en de woorden van de geciteerde fractievoorzitter ter harte neemt. De voorzitter: Mijnheer Ten Hagen, mag ik u verzoeken om tot een afronding te komen? De heer Ten Hagen: Ja, ik heb de laatste zin. Graag gaan wij dan ook met u in gesprek om op een verantwoorde wijze de nodige bezuinigingen door te voeren en niet het kind met het badwater weg te gooien. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Ten Hagen. Dan kijk ik naar de commissie of daar vragen zijn.

Ik zie geen vragen bij de commissie, dan dank ik u voor uw inspraak. De heer Ten Hagen: Graag gedaan, bedankt. De voorzitter: En dan gaan we verder met de volgende inspreker en dat is de heer Van Loon en die spreekt in namens Humanitas Graafschap. De heer Van Loon: Geachte commissie, dank voor de gelegenheid tot inspreken. Ik ben penningmeester bij Humanitas Graafschap. Humanitas doet verschillende projecten en activiteiten in de gemeente Winterswijk rondom eenzaamheid, begeleide omgang voor kinderen van gescheiden ouders, thuisadministratie, formulierenbrigade, buurtbemiddeling. Humanitas is een vrijwilligersorganisatie, met ongeveer driehonderd vrijwilligers in de Achterhoek helpen wij dagelijks vele deelnemers in Winterswijk en de andere Achterhoekse gemeenten. Die driehonderd vrijwilligers ondersteunen wij met een kleine beroepsorganisatie van 8 personen, 5,5 fte en wat ondersteuning op een landelijk bureau. Met de gemeentelijke subsidies zoals die van Winterswijk financieren wij die inzet van die beroepskrachten. Dat is ongeveer voor 85 procent de salariskosten. De overige kosten zijn kostenvergoedingen voor vrijwilligers, zoals kilometervergoeding en kosten voor opleiding en deskundigheidsbevordering. Wij geven de vrijwilligers geen vergoeding en ook het bestuur bestaat uit vrijwilligers.

Humanitas werkt al vele jaren samen met de gemeente Winterswijk en dat blijven we ook graag doen. En ik begrijp dat de gemeente keuzes te maken heeft rondom budgetten en dat er altijd meer ambitie is dan budget. In het schrijven van gisteren wordt een maximale indexatie van 4,6 procent aangegeven. Dat is voor ons niet toereikend en onze kosten stijgen volgend jaar met meer dan tien procent. Wij werken zonder marges, hebben geen buffer en kunnen niet zeg maar over jaren heen met tekorten of met overschotten schuiven. We zijn een vrijwilligersorganisatie. Minder subsidie betekent voor ons minder inzet van betaalde krachten, betekent voor ons minder intakegesprekken, langere wachtlijsten en mijn vraag is: realiseert u zich dat de keuze voor langere wachtrijen ook lijdt bij eenzaamheid omgangsregelingen tot een verzwaarde druk op de gezondheidszorg, waar mensen dan 32

terecht gaan komen. Wij rijken ook graag alternatieven aan om de kosten te besparen voor zowel onszelf als voor de gemeente. We hebben nu te maken vaak met meerdere kleine beschikkingen binnen een overkoepelend thema. We zouden graag werken met financiering en aanvragen in grotere beschikkingen. We willen ook graag meerjarige afspraken maken in plaats van de financiering per jaar en elk jaar opnieuw aanvragen, verantwoorden en rapporteren, wat ongelooflijk veel druk legt op onze mensen. En tot slot zouden we graag afspraken maken met meerdere gemeentes in de Achterhoek om samen een organisatie en een dienstverlening neer te zetten, wat voor iedereen vele malen efficiënter en effectiever is, omdat we elke keer met elke gemeente hetzelfde gesprek voeren. Dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Van Loon. Ik kijk naar de commissie of er vragen zijn vanuit de commissie. Ik zie geen vragen. U hebt een duidelijk betoog gehouden. Dank u wel. En dan komen we bij de laatste inspreker voor vanavond, dat is mevrouw Beijers. En zij spreekt in namens de Hippische Vereniging Winterswijk. Mevrouw Beijers: Dank u wel. Geachte leden en alle aanwezigen. Ik sta hier namens de Hippische Vereniging Winterswijk, een vereniging, een sportvereniging, zo worden wij helaas nog niet door de gemeente gezien, die inmiddels bijna een eeuw bestaat.

We hebben ons door de jaren heen ontwikkeld tot een volwaardige vereniging, zowel hier lokaal als in een regio. De afgelopen maanden hebben wij als vereniging getracht u te overtuigen van het belang van een investering in groot onderhoud van onze buitenbak. Middels ons memo, het inspreken in de raadsvergadering en het bezoek aan meerdere fractievergaderingen hebben we argumenten aangedragen waarom wij om een eenmalige financiële ondersteuning van de gemeente vragen en waarom wij denken dat dit een verstandige investering is. Het is hier al vanavond al vaker genoemd, de gemeente staat voor een enorme uitdaging met betrekking tot de begroting. Iets verderaf. Een vraag die ons gesteld werd bij verschillende fracties was of wij zelf geen financiële middelen konden genereren, waardoor de gemeente niet voor het volle bedrag bevraagd werd maar voor een gedeelte. De totale investeringslast voor de renovatie van onze buitenbak is ongeveer 100.000 euro. Door hard werken en grote inzet van onze leden hebben wij zelf ongeveer 30.000 euro in kas. Jullie zullen snappen dat we nog een klein beetje reserves in kas willen houden voor onvoorziene kosten, dat betekent dat we zelf 20.000 euro kunnen investeren. 80.000 euro zal dan nog geïnvesteerd moeten worden en gefinancierd.

Mocht de gemeente besluiten om ons voor een gedeelte van deze 80.000 euro financieel te ondersteunen, dan zullen we moeten trachten het resterende bedrag middels een lening of een overige subsidie te verkrijgen. Een lening zou helaas tot gevolg hebben dat wij de contributielasten voor onze leden aanzienlijk stijgen. Het mag duidelijk zijn dat we dit natuurlijk willen voorkomen. We kunnen een gedeeltelijke financiering dragen als de buitenbak functioneert, waardoor wij als vereniging inkomsten kunnen genereren middels de vele wedstrijden die wij organiseren, wedstrijden waarvan we dit jaar helaas enkele hebben moeten annuleren, omdat de bodemgesteldheid het niet toeliet. Dit kan per dag al zo op boven de, ja, tot meer dan duizend euro oplopen wat we dan aan inkomsten missen, dat is voor een vereniging ontzettend veel geld. Een eventueel bijkomend financieel voordeel voor de gemeente kan zijn dat de afgegraven toplaag hoogstwaarschijnlijk bestaat uit vele kubieke meters, ik heb gehoord 800 kuub schoon zand die door de gemeente in een van haar projecten gebruikt zou kunnen worden. Het ontbreekt ons aan de expertise om dit te calculeren maar dit zal ook om een aanzienlijk bedrag gaan. Het lijkt ons haalbaar om middels een lening 40.000 euro zelf te financieren. Eventuele overige subsidies en een mogelijke investeringsaftrek zouden onze financiële lasten nog verder kunnen verlagen.

Wij hopen dan ook dat de gemeente ruimte kan vinden in de begroting om ons eenmalig met minimaal 40.000 euro financieel te ondersteunen. Wij denken dan dat onze vereniging in haar huidige vorm kan blijven bestaan en dat we in staat zullen blijven om financiële middelen te reserveren voor toekomstig onderhoud. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Beijers. Dan gaan we naar de commissie. De heer Van Eck. De heer Van Eck (PvdA): Ja, dank u wel. Eigenlijk dezelfde vraag die net aan de andere sportvereniging werd gevraagd. U vraagt 40.000 euro, 40.000 euro wilt u zelf dragen door een lening aan te gaan. U zei dat heeft ook consequenties voor onze contributie. Over wat voor bedragen moet ik dan denken? Mevrouw Beijers: Contributie bij ons die gaat om wel enkele honderden euro’s sowieso al omdat paardensport natuurlijk al een wat duurdere sport is. Wij vragen ook onze leden per gezin een bijdrage te doen voor onze accommodatie zodat wij daarin kunnen, ja, blijven reserves opbouwen om te 33

kunnen investeren en te kunnen onderhouden. Die hebben we al van 25 naar 75 euro per jaar verhoogd. En daarnaast hebben we dan nog contributie en dat ligt eraan of je les neemt of niet, maar dat gaat wel om al om drie-, vierhonderd euro per jaar, wat sowieso al onze contributie kost. En ja, dat gaat dan, dan moeten we doorrekenen hoeveel dat precies zou zijn, dat is afhankelijk ook van hoe we uiteindelijk een lening kunnen krijgen daarbij. De voorzitter: Ja, er is een vraag van de heer Van Beek. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Ja, dank u wel. Hoeveel leden heeft uw vereniging? Mevrouw Beijers: Wij hebben momenteel rond de tweehonderd leden. De voorzitter: Ik zie geen vraag meer bij de commissie. Dan dank ik u voor uw inspraak en dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van agendapunt 3. De vraag aan de, of ja, eigenlijk de vraag aan de insprekers: willen zij blijven voor de rest van de vergadering? Ja, we weten nog niet of er een rest is, maar ik heb een inschatting. Of dat u wilt vertrekken, dan is nu de gelegenheid om even te vertrekken. Nee, we gaan niet schorsen, we gaan meteen even bespreken of we verder gaan met de vergadering. Nee, ik had u toegezegd na het einde van agendapunt 3 zouden we even bespreken met elkaar of u de vergadering nu af wilt maken of dat u een andere keer graag terug wil komen voor een vervolg van de vergadering.

Ja, ik stel voor dat we de vergadering nu afmaken. Zijn er mensen die daar bezwaar tegen hebben? En anders dan gaan we dat ... Mevrouw Prinsen (CDA): Wij zouden het niet erg vinden als het de 26e bij wordt gevoegd. Het CDA zou het niet erg vinden als het 26 oktober wat al een soort van voorstel was, om het op die avond te doen. De voorzitter: Nou, het CDA stelt voor om de, ja, 26 is de, die avond over sociaal domein en de vraag is, ja, mogen we dit als een ordevoorstel beschouwen, mevrouw Prinsen? Dan is dat het voorstel van het CDA is om de 26e de rest van de commissievergadering af te maken. Ja, wie wil daarop reageren dan? De heer Deunk (D66): Ja, ik zou … Ik zie de naam niet helemaal klopt, maar namens D66 in ieder geval van onze kant hebben wij de inschatting dat dit redelijk vlot moet kunnen. Dus wat ons betreft zou het wel direct door mogen. Maar dat is misschien, wij hebben niet heel veel punten. De voorzitter: U hoeft niet allemaal, als u, u mag gewoon over stemmen dus als u zegt, allemaal mening, maar dat kan ook door stemmen. Dus, ja, wie wil er echt een bijdrage over? Mijnheer Pleiter wil er wel wat over zeggen? De heer Pleiter (Winterswijks Belang): Nee ja, ik zag u mij aankijken maar ik wilde inderdaad het woord nemen, toen dacht ik: nou, dat hoeft niet dacht want ik dacht van, nou, dat is niet … Maar nu u mij zo aanspreekt.

Nee, wij denken met D66 dat we er eigenlijk snel doorheen kunnen. Dat is niet het bagatelliseren van deze onderwerpen, maar dat is ons vermoeden. Dus als dat door anderen ook zo gevoeld wordt dan zouden wij zeggen: doorgaan. De voorzitter: Ja, ik zou u niet het woord willen ontnemen, nee, mijnheer Pleiter. Ja, de heer Van Nijkerken De heer Van Nijkerken (Morgen): Zou u wel een woord willen geven dan? De voorzitter: Bij deze de heer Pleiter gehad he. De heer Van Nijkerken (Morgen): Nee maar, nee, wij hadden het er net over maar wij kennen onszelf, dus wij denken niet dat het snel gaat lukken. Dus wij zijn voor het voorstel van het CDA. De voorzitter: Nou, dan laten we maar gewoon in stemming brengen. Dan wil ik graag voorstanders voor het voorstel van het CDA. Eén, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven. Dat zijn zeven stemmen voor. En tegenstanders. Een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht. Dat zijn er meer dus dan gaan we de vergadering nu afmaken.

34

4. Vaststellen verslag vergadering algemene raadscommissie d.d. 14-09-2023 De voorzitter: En dan gaan we verder met agendapunt 4 en dat is het vaststellen van het verslag van de vergadering van de algemene raadscommissie van 14 september. Zijn daar vragen of opmerkingen over dat verslag? Dat is niet het geval, dan is dat bij deze vastgesteld.

5. Afsprakenlijst algemene raadscommissie d.d. 14-09-2023 De voorzitter: De afsprakenlijst van de raadscommissie van 14 september. Alle afspraken en toezeggingen zijn beantwoord.

6. Bestuursagenda GGD Noord en Oost-Gelderland 2023-2027 De GGD Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG) is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten in de regio’s Achterhoek, Midden-IJssel/Oost-Veluwe en Noord-Veluwe. Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 is een nieuw Algemeen Bestuur (AB) aangetreden. Het AB heeft op donderdag 6 juli 2023 de concept Bestuursagenda 2023-2027 GGD Noord- en Oost-Gelderland vastgesteld, bedoeld als kader voor de komende vier jaren. In een brief van 5 september 2023 legt de GGD NOG de concept Bestuursagenda voor, met daarbij de mogelijkheid voor de raad om zienswijzen in te dienen, vóór 30 november. Het college stelt de raad voor om (1) in te stemmen met de concept Bestuursagenda 2023-2027 van de GGD NOG en (2) een zienswijze in te dienen die (a) de GGD verzoekt de verdere uitwerking van de Bestuursagenda 2023-2027 van heldere kaders te voorzien en (b) het verzoek in te dienen voor een (proces)evaluatie over het opstellen van deze Bestuursagenda.

De voorzitter: Dan gaan verder met het volgende agendapunt van de commissie, dat is de bestuursagenda van de GGD Noord- en Oost-Gelderland 2023 tot 2027. Welke fractie mag ik daar als eerste het woord over geven? Mevrouw Van der Vinne. Mevrouw Van der Vinne (CDA): Ik ben de enige, geloof ik. Dank u wel voorzitter. Ja, wij hebben, ja, eigenlijk een korte vraag. Het CDA maakt zich zorgen over het middelengebruik onder jongeren. Zijn er cijfers bekend of hier een stijging te zien is? En begrijp ik het goed dat de GGD hier onderzoek naar heeft lopen en dat aan de hand van de uitkomsten een gerichte aanpak wordt uitgewerkt, of komt dat in de gevraagde duidelijke kaders? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, dank u wel mevrouw Van der Vinne. Dan gaan we naar de eerste termijn van het college. Wethouder Schepers. Wethouder Schepers-Janssen: Dank u wel voorzitter. Ja, de GGD kijkt inderdaad ook naar middelengebruik, dat doen ze middels een monitor. Ik heb die cijfers zo niet voorhanden maar die kan ik u, de laatste cijfers kan ik u zeker doen toekomen. Volgens mij is dat het antwoord. De voorzitter: Dank u wel. Leidt dat tot vragen in de tweede termijn? Mevrouw Van der Vinne (CDA): Ja. Ja graag, dank u voorzitter. Ja, er stond dat er de gemeente een zienswijze gaat in, het college een zienswijze gaat indienen op de kaders.

Begrijp ik daar goed dat het dan ook bijvoorbeeld in verwerkt wordt dat er dan als die cijfers echt stijgen van gebruikers dat er dan een duidelijk kader komt en een aanpak, preventieaanpak komt in die kaders? De voorzitter: Wethouder Schepers. Wethouder Schepers-Janssen: Ja, ik denk heel even na over het antwoord want wij gaan een zienswijze indienen, tenminste, als met het goedvinden van uw raad gaan we een zienswijze indienen en die vraagt om concretisering van de doelstellingen. En een van die concretiseringen kan op dit vlak inderdaad zijn en daarbij, daarnaast komen we in de reguliere PDCA-cyclus terug op: hoe staat het er dan voor? En zo nodig kunnen we bijsturen. De voorzitter: Dank u wel. Dan rest de vraag of het als akkoordstuk of bespreekstuk naar de raad. Dan kijk ik even naar het CDA. Akkoordstuk.

7. Regioarrangement Achterhoek Begin juli jl. is de gemeenteraad door een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het proces van Regioarrangementen in de provincie Gelderland. In deze brief is aangekondigd dat er dit najaar een besluit van de raad wordt gevraagd. Het Rijk wil eind 2023 met alle provincies afspraken maken over hoe de opgaven op het

35

gebied van wonen, bereikbaarheid, energie, economie, landbouw en natuur, goed ruimtelijk kunnen worden ingepast. Het Rijk vraagt hiervoor een ruimtelijk voorstel van de provincie. De provincie Gelderland heeft besloten haar ruimtelijk voorstel vanuit haar zeven regio’s op te bouwen op basis van een regioarrangement per regio. Eén van de regio’s is de Achterhoek. Het college stelt de raad voor om (1) kennis te nemen van het Regioarrangement Achterhoek, (2) in te stemmen met de opgaven van de Achterhoek zoals opgenomen in hoofdstuk 5, (3) de intentie uit te spreken tot langjarige samenwerking in het kader van het regioarrangement en (4) Gedeputeerde Staten van Gelderland te verzoeken in het gesprek met het Rijk over ambities de noodzaak van voldoende financiële middelen aan de orde te stellen.

De voorzitter: Dan gaan we verder met het volgende agendapunt en dat is het regioarrangement Achterhoek. Dan gaan we naar de commissie om te kijken wie daar een vraag. Ja, mevrouw Schut. Mevrouw Schut (D66): Dank u wel voorzitter. We lezen in het stuk dat we blijven inzetten op snel verbinden tussen, op een snelle verbinding tussen Winterswijk en Apeldoorn op het spoor. Nu zagen wij dit niet terug als focuspunt in de samenvatting bij de regioarrangementen maar wel de RegioExpres. Wat is de reden waarom dit niet is opgenomen in de samenvatting en is dat nog een mogelijkheid? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan verder met de fractie van WB. Geen bijdrage. PvdA, Morgen, VVD. De heer Sonderen. De heer Sonderen (VVD): Dank u wel voorzitter. Ja, klein puntje, wel relevant. Als we alles willen uitvoeren in Gelderland wat we graag zouden willen, alle ambities, dan hebben we 1,8 keer Gelderland nodig. Is dat nog een waarschuwing die wij als Winterswijk nog weer extra mee moeten geven aan de provincie? Niet dat de provincie straks zegt: ja, maar Winterswijk, jullie hebben niks gezegd. Ik weet niet hoe de wethouder daarin staat dus daar zou ik graag een reactie op willen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De fractie van Voor Winterswijk, niet. CDA, de heer Van der Zwet. De heer Van der Zwet (CDA): Dank u wel voorzitter. Wij hadden ook nog enkele vragen.

In het voorstel staat onder andere dat het arrangement om de twee jaar wordt geactualiseerd en een andere keer staat het erin dat het kan worden geactualiseerd. Dus de vraag is een beetje: wat is de aanleiding daartoe, of wie gaat dat doen? Doet dat dan de provincie, doen wij dat, doen wij dat als gemeente zelf, doen we dat als gemeenten gezamenlijk zoals met gemeenschappelijke regelingen een beetje de afspraak is? En ook de, in het stukje van de financiële aspecten en risico's stond dat er eigenlijk geen financiële consequenties aan verbonden waren. Even later staat er dat het in een later stadium nog wel kan bij het gebiedsproces en dat het in afzonderlijke besluiten wordt vastgelegd. Betekent dat dat we daar nog tegen kunnen stemmen of is het: we stemmen al met dit voorstel in dus dan kunnen we alleen maar nog even tekenen bij het kruisje. Dat waren onze vragen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we verder met de eerste termijn van het college, wethouder Metaal. Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dank u wel voorzitter. Het stuk wat u voor heeft liggen is een stuk van de provincie en dat heeft de provincie in opdracht van het Rijk gemaakt. Want er zijn namelijk een aantal hele grote ruimtelijke opgaves en het Rijk wil dat de provincie daar ook een stuk regie inneemt en heeft de provincie gevraagd om een stuk op te stellen.

De provincie heeft ervoor gekozen om dat per regio te doen, zeven regio's in Gelderland en het stuk wat voorligt gaat over regio Achterhoek. Nou, kunt u daar wat in aanpassen, u kunt het stuk niet amenderen, het is een stuk van de provincie, dus wat, als u vindt dat iets niet goed in staat dan kunnen wij dat inbrengen in de stuurgroep Ruimtelijk Perspectief Achterhoek en daar wordt dan besloten of het wel of niet overgenomen gaat worden. De vraag van D66 van de ene keer lees ik iets over RegioExpres, dan over een snelle verbinding. In principe is het stuk beleidsarm dus er staat helemaal geen nieuw beleid in, het is het bestaande beleid zoals het op dit moment al is en daar is ook niks aan veranderd. Het is gewoon een samenvatting van al het beleid wat er op dit moment ligt. Het laatste punt, de laatste vraag, vraag van de VVD. Op het moment dat we alle ruimtelijke opgaven willen realiseren in Gelderland dan hebben we 1,7 keer Gelderland nodig. Dat is exact de reden dat het Rijk hier ook een stuk regie in neemt en ook samen met de provincie die ruimtelijk opgaven op rij zet en ze ook gezamenlijk wil aanpakken, al die opgaves.

36

De voorzitter: Ja, hebt u alle vragen gehad? Wethouder Visser: Ja, ik heb alle vragen gehad. De voorzitter: Mevrouw Schut nog een verduidelijkende vraag. Mevrouw Schut (D66): Ja, want mijn vraag was meer waarom die niet in de samenvatting stond, want hij is beleidsarm, het stuk, dat klopt, zo hadden wij hem ook gelezen. Alleen het is voor Winterswijk veel belangrijker dat die snelle verbinding naar, nou moet ik het wel goed zeggen, die snelle verbinding naar Apeldoorn er komt in plaats van de RegioExpres. En daarom zouden we wel graag in de samenvatting willen zien dus we zouden graag willen weten of de wethouder daar actief achteraan zou willen gaan. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb net al aangegeven: we kunnen het stuk niet amenderen. Op het moment dat u vindt dat er iets mist of iets niet goed in staat, dan kunt u een motie inbrengen op dit punt en dan zou ik het in kunnen brengen in de stuurgroep Ruimtelijk Perspectief. De voorzitter: Ja, de heer Van der Zwet. De heer Van der Zwet (CDA): Dank u wel voorzitter. Ik heb het gevoel dat het toch niet helemaal antwoorden zijn op de vragen die wij stelden.

Het is duidelijk: wij kunnen dit stuk niet amenderen maar komt er dus later een besluit binnen die financiële consequenties of heeft, kunnen wij niet meer nee zeggen? En ook nog de vraag van de actualiseren, gebeurt dat dan om de twee jaar of is dat alleen als aanleiding ertoe heeft en dat gebeurt dus door de provincie? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Het is beleidsarm, dus er zijn geen financiële consequenties in dit stuk. Het is puur een samenvatting op, een samenvatting van bestaand beleid dus daar zijn geen nieuwe financiële consequenties door dit stuk. Is dat antwoord op de eerste vraag voor u? De voorzitter: De heer Van der Zwet. De heer Van der Zwet (CDA): Nee, want er staat dat als later gezamenlijk gebiedsproces kan op termijn echter wel een financiële bijdrage van de gemeente vragen, dus er kan een financiële bijdrage gevraagd worden voor een proces. Kunnen wij daar nog nee tegen zeggen of maken we nou de afspraak: daar zeggen we ja tegen? En dus heeft dat financiële gevolgen. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Ja, dat zal ik echt voor u moeten navragen dus als u het goed vindt, zou ik hier graag schriftelijk op willen reageren. De heer Van der Zwet (CDA): Is goed. De voorzitter: Leidt deze beantwoording tot een tweede termijn van de commissie? Geen tweede termijn. Dan is de vraag of het als akkoordstuk of bespreekstuk gaat.

Ik hoorde de D66-fractie hinten op een motie. De heer Deunk (D66): Ja, wij komen wellicht nog met een motie maar voor de rest kunnen we met de strekking wel instemmen, maar waarschijnlijk een bespreekstuk voor ons. De voorzitter: Oké. Dank u wel.

8. Volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw 2023-2026 Het Volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw Winterswijk 2023-2026 is een herijking van het Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019-2025. Aanleiding om het afwegingskader van 2019 aan te passen, is dat de gemeente Winterswijk wil inspelen op de actuele woningbehoefte en wil aansluiten

37

bij de afspraken en uitgangspunten van de Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 en de afspraken uit de Woondeal Achterhoek 2022-2030. Er is enkele jaren gewerkt met het volkshuisvestelijk afwegingskader; in algemene zin zijn er positieve ervaringen. Initiatiefnemers van woningbouwplannen gaan actief aan de slag om in te spelen op de lokale behoefte en uitgangspunten. Wel is het wenselijk een aantal criteria aan te passen en de afspraken over maximale termijn van realisatie voor woningbouwplannen (oftewel het hoofdstuk voorzienbaarheid) te laten vervallen. Dit wordt nader toegelicht bij argumenten. Tenslotte zijn een aantal tekstuele aanpassingen gedaan, omdat toelichting over het gebruik van het kader op meerdere plekken was opgenomen. Het college stelt de raad voor om (1) het Volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw Winterswijk 2023-2026 vast te stellen en (2) het Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019-2025 in te trekken.

De voorzitter: Dan gaan we verder met het volgende agendapunt en dat is het volkshuisvestelijke afwegingskader woningbouw 2023 tot 2026. En we beginnen met de eerste termijn van de commissie. Dan kijk ik naar de fractie van WB of die een bijdrage heeft. Niet. PvdA, de heer Lammers. De heer Lammers (PvdA): Ja, dank u wel voorzitter. In het stuk wordt ook die doelstelling sociale huur betaalbare koop, die wordt daarin nog verder gespecificeerd, ook op aantallen. Er wordt gesteld dat twintig woningen, projecten waarin twintig woningen of meer zijn, dat daar moet worden voldaan aan 28 procent sociale huur en dertig procent betaalbare koop of 32 procent betaalbare koop. Ik denk heel goed dat dat wordt gekwantificeerd nu in dit stuk. Ik ben wel heel even benieuwd wat de, hoe strak wij die regel daarin nemen. Want er staat ook bij vermeld dat er kan worden afgeweken met zorgvuldige onderbouwing. En ik was heel erg benieuwd wat dit precies inhield. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar de rest van de commissie. De heer Van Beek namens Voor Winterswijk. De heer Van Beek (Voor Winterswijk): Ja, dat is misschien iets voortbordurend op die vraag, wat kan het gevolg zijn van het heel strak hanteren van die regel? Kan dat gevolg zijn dat er dan bouwers de melk op gaan trekken, of? De voorzitter: Dank u wel.

De fractie van het CDA, geen bijdrage? Dan gaan we naar de eerste termijn van het college, wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel voorzitter. Wij hebben in de regionale woonagenda hebben wij afspraken gemaakt over betaalbaarheid. De afspraak die wij daarin gemaakt hebben is dat wij over de negenhonderd woningen waar wij voor ingetekend hebben, dat we daar het percentage betaalbaarheid op gaan halen. Dus in 2030 worden we in principe afgerekend op die betaalbaarheid. Dat wil niet zeggen dat we maar moeten gaan wachten met het aanpassen van projecten op die betaalbaarheidseis. Dus waar wij voortdurend op koersen is dat binnen projecten van meer dan twintig woningen, dat we daar streven naar de betaalbaarheidseisen. Dat lukt niet altijd, recent heeft u akkoord gegeven op het project Narcisstraat. Nou, daar is het niet gelukt om te voldoen aan die betaalbaarheidseisen. Dat is ook mogelijk omdat de provincie gezegd heeft: projecten waar we al langer mee bezig zijn, dus die al geïnitieerd zijn voordat de regionale woonagenda geaccordeerd is, daar hebben we de vrijheid om ook af te wijken. Dus we zitten er strak in maar wij worden afgerekend op het einddoel, die 2030 negenhonderd woningen en daar de betaalbaarheidspercentages van. De voorzitter: De heer Lammers. De heer Lammers (PvdA): Ja, heel even vervolgvraag hierop.

Want het kader dat wij nu vaststellen, eigenlijk verandert dat dus niets in de werkwijze hoe we nu al werken rondom bijvoorbeeld het project rondom de Narcisstraat dat u noemt, eigenlijk zegt u dat mocht een nieuw project van die orde van grootte zich voordoen, dan werken we als gemeente eigenlijk op eenzelfde manier en dan zal ook dezelfde zorgvuldige afweging moeten worden gemaakt daarin eigenlijk. Snapt u wat ik bedoel? De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel voorzitter. Dat klopt, wij kijken per project of naar de betaalbaarheidseis en dat proberen we ook per project proberen we dat te realiseren. Op dit moment werken we ook nog aan een project van voor de regionale woonagenda, daar gaan we heel erg kritisch kijken van welk percentage dat we daar kunnen gaan halen. Die regionale woonagenda, daar doen we ook geen aanpassing op. Dit stuk vloeit voort uit de regionale woonagenda. Dan nog de 38

vraag van Voor Winterswijk: lopen we het risico dat ontwikkelaars de melk optrekken noemde u dat. Nou, dat risico lopen we altijd. U heeft de laatste tijd ook in de krant kunnen lezen dat ontwikkelaars minder enthousiast worden door de gestegen bouwkosten en met name op het huurgebied de aanpassingen die de landelijke overheid nu aan het opleggen is. Maar daarover blijven we scherp in contact met ontwikkelaars. De voorzitter: Ja, dan gaan we naar de tweede termijn van, is dit een aanleiding voor een tweede termijn van de commissie? Kijk naar de PvdA. Ja we, het rondje we zijn begonnen bij de PvdA. De heer Jonker. De heer Jonker (Winterswijks Belang): Ja, dank. Ik werd getriggerd door de vraag, de Narcisstraat loopt al wat langer dus daar gelden misschien wat afwijkende regels voor. Als we nou precies het project de Narcisstraat opnieuw zouden gaan doen, alleen dan onder deze voorwaarden, hoe zou het proces dan lopen? Zouden we het dan alsnog daarop accorderen of zou u, moet u dan speciaal extra terug naar ons toe voor die als we hem niet halen? Of is het dan: nou jongens, we halen het niet dus we hoeven, we gaan er niet eens aan beginnen. Een beetje in het verlengde wat de heer Van Beek zei. Dus begrijpt u de vraag? Zou de Narcisstraat doorgaan met de nieuwe regels, zeg maar. De voorzitter: Dan gaan we naar de tweede termijn van het college. Wethouder Visser.

Wethouder Visser: Dank u wel voorzitter. Nou, er zijn een aantal toets momenten in het proces of iets wel of niet doorgaat. Een hele belangrijke daarin is ook de provincie. Dus voordat we het aan u voorleggen bepaalt de provincie eerst of ze akkoord gaan met de percentages die we inbrengen en daar moeten we, daar wordt ook heel erg kritisch gekeken van wat het verhaal is als we af gaan wijken van de betaalbaarheidseisen. Nou en daarna, op het moment dat de provincie akkoord is, dan komt er een moment dat we het aan u gaan voorleggen en u bent er natuurlijk ook heel erg kritisch in. De heer Jonker (Winterswijks Belang): Ja, nog even aanvullend. De provincie heeft dat nu gezegd van dat project loopt al dus dit is akkoord en we halen de eisen niet. De regels worden nu aangepast dus voorziet u daarbij dus bijvoorbeeld bij zo'n project dan wel problemen vanaf de provincie, dat de provincie zegt: nou, dan gaat het dus niet door. De voorzitter: Wethouder Visser. Wethouder Visser: Dank u wel voorzitter. Dat kan, dat is mogelijk. Dat hangt van het project af, dat hangt ook van de ruimte die in een project is voor een ontwikkelaar of ze er voldoende brood in zien, maar het risico bestaat en dat sluit ook aan bij wat Voor Winterswijk net noemde is of ontwikkelaars voldoende brood zien in projecten en door de toegenomen eisen wordt dat ingewikkelder.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=7f04175a-9335-43a7-bfbf-79cf4f9a974d