Bestuursrapportage 2023
Tekst van het document
Het streven blijft in ieder geval alle werkzaamheden zodanig uit te voeren dat het huidige beschikbare budget voldoende is. Uitvoeren en afronden project Molenveld inclusief afdekken kleiput Wethouder: Wassink In 2023 gaan we verder met de uitvoering van de gebiedsvisie Molenveld en het afdekken van de kleiput, als gevolg van het stopzetten van de 'verondieping'. Kwaliteit (toelichting) Op 16 december 2022 heeft het college besloten om scenario 2 van het definitief onderzoeksrapport van AKWA verder uit te werken. Royal HaskoningDHV is momenteel bezig met het opstellen van een inrichtingsplan. De gebiedsontwikkeling Molenveld is afhankelijk van de planvorming rondom de kleiput.
Tijd (toelichting) Molenveld: Welke deelprojecten worden gerealiseerd zijn nog onbekend; dit wordt samen met betrokkenen besproken. Hierdoor kan nog geen tijdsplanning voor de uitvoering worden gegeven. Kleiput: 16 december 2022 heeft het college een besluit genomen over de afdekking van de kleiput. Vanwege de flora en fauna mogen zeer waarschijnlijk maar in een beperkt tijdvak werkzaamheden plaatsvinden in en rondom de kleiput. Dit kan een impact hebben op de totale duur van de nog uit te voeren werkzaamheden in 2023 en daarna.
54
Geld (toelichting) Tot op heden is nog geen uitvoering gegeven aan de afronding van de kleiput dan wel de uitvoering van de gebiedsontwikkeling Molenveld. Hierdoor zijn er nog geen kosten gemaakt. Uitwerken planvorming herontwikkeling vrijkomende schoollocaties (n.a.v. Integraal Huisvestingsplan) Wethouder: Wassink De uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan scholen (zie ander beleidsveld) is volop gaande. Parallel hieraan starten we de zoektocht naar een nieuwe invulling voor de schoollocaties welke door het onderwijsveld (mogelijk) worden verlaten. Kwaliteit (toelichting) Het doel van dit project is om een concrete invulling te vinden en te realiseren voor de door onderwijs verlaten schoollocaties. Het belangrijkste uitgangspunt daarbij is dat de kwaliteit van de betreffende wijk of buurt op peil blijft of verbeterd wordt. Het borgen van die kwaliteit vraagt om maatwerk per schoollocatie. Tijd (toelichting) Het project "Nieuwe scholen, nieuwe kansen" zal parallel worden opgestart zodra uitvoering wordt gegeven aan fase 1 van het IHP (Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Gemeente Winterswijk 2021-2037). Geld (toelichting) Zodra duidelijk is hoe uitvoering wordt gegeven aan de invulling voor de schoollocaties, dient nader bepaald te worden hoe het project gefinancierd wordt. Uitwerken planvorming project WoooW Wethouder: Metaal WoooW.
Dat staat voor Winterswijk ontmoet, ontdekt en ontplooit. Het WoooW projectgebied ligt aan één van de aanloopstraten (Weurden) in het centrum van Winterswijk, waar winkelleegstand en verpaupering dreigde. Daarom heeft de gemeente de afgelopen jaren een aantal woon- winkelpanden aangekocht om het gebied op te knappen en nieuwe impulsen te geven. Eén van die impulsen is een nieuw cultuurgebouw waarin het centrum voor cultuureducatie Boogie Woogie, de Bibliotheek Oost-Achterhoek en de Winterswijkse Uitdaging WUh gaan samenwerken. Tijdens meerdaagse charrettes in de zomer van 2021 konden Winterswijkers meepraten over WoooW. Hieruit kwam duidelijk naar voren dat er veel draagvlak is voor dit plan dat gaat over wonen, werken aan huis, winkelen, cultuur maken en genieten op een historische plek met een jonge vibe. Ook ondernemers in de buurt zijn bereid mee te doen aan de planontwikkeling. WoooW is een ambitieus plan, want de bouwstart is gepland in 2024. In 2022 wordt de uitwerking van het plan afgerond, zodat de gemeenteraad in februari 2023 een beslissing kan nemen over het project. Kwaliteit (toelichting) De raad heeft expliciet opdracht gegeven te kijken naar mogelijkheden voor het vergroten van de financiële haalbaarheid, door bijvoorbeeld samenwerking met 55
partners en werving van subsidies. Naast deze vergelijking wordt de 3.300 m2variant verder uitgewerkt, ook qua stedenbouwkundig kader en gebiedsexploitatie en alternatieve locaties. In het tweede kwartaal van 2023 wordt de uitwerking voorgelegd aan de raad. Tijd (toelichting) Alle onderdelen van de opdracht die de raad in december 2022 aan het college heeft gegeven worden in het tweede kwartaal 2023 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Geld (toelichting) In de meerjarenbegroting 2022-2025 is een voorlopige raming opgenomen van € 6,5 miljoen voor de bouw van het cultuurgebouw. Gelet op de explosieve stijging van de bouwkosten het afgelopen jaar, is dit bedrag niet toereikend om een nieuw gebouw te realiseren conform het Programma van Eisen dat door de toekomstige gebruikers is opgesteld. Daarnaast is in 2023 een voorlopige raming opgenomen voor het verwachte tekort van € 1,4 miljoen op de grondexploitatie. Ook de grondexploitatie staat i.v.m. de gestegen kosten onder druk. Er is een voorbereidingskrediet van € 290.000 beschikbaar voor het project. Uitwerken planvorming Ribeslocatie Wethouder: Visser Gemeente Winterswijk is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie waar een basisschool was gesitueerd. In 2015 is deze basisschool gefuseerd en heeft gemeente Winterswijk de grond terug in eigendom gekregen.
Tot op heden is geen andere invulling voor de Ribeslocatie gerealiseerd. In 2023 wordt verder gewerkt aan de herontwikkeling van de Ribeslocatie. Een plan voor woningbouw wordt voorbereid. Kwaliteit (toelichting) Op 26 januari 2023 heeft de raad besloten een budget beschikbaar te stellen voor planvoorbereiding en bestemmingsplanwijziging voor woningbouw voor starters op de Ribeslaan. Momenteel loopt een participatietraject met omwonenden en belanghebbenden met als doel hen te betrekken bij de herontwikkeling. Een plan voor woningbouw wordt voorbereid. Tijd (toelichting) Eind mei is het participatietraject afgerond. De planning is om in juni een plan van eisen te hebben opgesteld. Wanneer deze is vastgesteld kan de bestemmingsplanprocedure worden voorbereid. Geld (toelichting) Er is een budget van € 50.000 begroot voor de planvoorbereiding en bestemmingsplanwijziging. Momenteel wordt een deel daarvan besteed aan het participatietraject en de inhuur van een architect ter ondersteuning van dit traject. Uitwerken planvorming woningbouw Narcisstraat Wethouder: Visser
56
Dit gebied als geheel vraagt om een kwaliteitsimpuls. Een initiatiefnemer heeft een principeverzoek ingediend voor woningbouw in een deel van het gebied (locatie Meerdink). Het college heeft niet-negatief geoordeeld over de voorgestelde planontwikkeling. De gemeente heeft een grondpositie in het gebied bij de Misterweg/Hyacinthstraat. We verkennen of we vanuit het initiatief tot een ontwikkeling in het hele gebied kunnen komen. Kwaliteit (toelichting) De ontwikkelende partij heeft in juli vorig jaar een participatiebijeenkomst gehouden. De opmerkingen vanuit deze bijeenkomst worden waar mogelijk verwerkt in de verdere uitwerking van de plannen. Het college heeft niet-negatief geoordeeld over de voorgestelde planontwikkeling. We zijn in gesprek over de grondverkoop van de gemeentelijke positie aan de ontwikkelaar. De initiatiefnemer ontwikkelt in samenspraak met de gemeente een integraal plan. De gesprekken met De Woonplaats lopen. Tijd (toelichting) Gesprekken met partners lopen en er zit voortgang in. Er zijn nog wel een aantal zaken die helder moeten worden, bijvoorbeeld de overeenstemming over grondverkoop, de gesprekken met De Woonplaats en de precieze plangrenzen. De ontwikkelaar wil dit jaar het bestemmingsplan in procedure brengen. Geld (toelichting) Een deel van de ontwikkeling komt tot stand door verkoop van grond die de gemeente nu in eigendom heeft.
De onderhandelingen over de grondoverdracht lopen nog. Doelstellingen We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied Activiteiten Uitvoeren beleidsvisie Landschap en biodiversiteit Wethouder: Wassink We geven uitvoering aan de Beleidsvisie Landschap en Biodiversiteit. We richten ons onder meer op de basis kwaliteit, gebiedsgerichte aanpak erfsoorten, regeling landschap en biodiversiteit particulieren, opleveren biodiversiteitskaart, natuur- en milieueducatie scholen, communicatie en cursussen. Kwaliteit (toelichting) In 2023 geven we uitvoering aan het ecologisch bermbeheer voor alle bermen in het buitengebied. Het onderzoek 'Basiskwaliteit natuur en landschap' is afgerond met een gebiedsbijeenkomst in mei/juni 2023. De 'Gebiedsgerichte aanpak erfsoorten' is afgerond en ingediend bij de provincie. We hebben de natuur- en milieueducatie (NME) voor alle basisscholen voor 2021-2022 voortgezet. Een voorzetting voor NME voor de periode 2023 - 2025 wordt voorbereid. We hebben uitvoering gegeven aan burgerinitiatieven ter bevordering van de biodiversiteit. De motie 'Verdwenen landschapselementen' is afgerond. Tijd (toelichting)
57
De activiteiten lopen volgens planning. In 2022 zijn enkele activiteiten afgerond. Een aantal projecten loopt nog door in 2023, waaronder 'Basiskwaliteit' en 'Gebiedsgerichte aanpak erfsoorten'.
Geld (toelichting) Activiteiten vallen binnen de geldende budgetten. Uitvoeren programma Vitaal platteland door middel van een gebiedsgerichte aanpak Wethouder: Wassink Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten: extreme droogte, stikstofnormen voor vier Natura 2000-gebieden, ruimtevraag vanuit de energietransitie, kwetsbaar cultuurlandschap en bekenstelsel en een sterke terugloop van het aantal boeren. Deze situatie is een bedreiging voor het waardevolle agrarische cultuurlandschap en de leefbaarheid. Samen met de stichting WCL en OWIN is in 2020 het programma Vitaal Platteland opgesteld. Dit programma is gericht op het behoud van de waardevolle natuur en cultuur, en het realiseren van een economisch, sociaal en ecologisch toekomstperspectief voor iedereen die in het buitengebied woont, werkt en recreëert. De provincie Gelderland heeft het lokale programma in 2021 omarmd. De provincie is samen met mensen uit het gebied (WCL), het Waterschap Rijn en IJssel en de gemeente Winterswijk een proces gestart om te komen tot een Gebiedsaanpak vitaal platteland Winterswijk. Kwaliteit (toelichting) De Intentieovereenkomst (IOK) en startnotitie zijn in januari 2023 vastgesteld. Er is volgens planning gestart met de uitvoering van de startnotitie Gebiedsaanpak Vitaal Platteland Winterswijk.
Deze aanpak moet eind 2024 een toekomstperspectief Vitaal Platteland Winterswijk opleveren. Daarna kunnen we beginnen met de realisatie. 'Geen spijt-maatregelen' kunnen tussentijds worden uitgevoerd. Tijd (toelichting) We zien inmiddels dat het project te maken heeft met onzekerheid over de kaders vanuit het Rijk. Ook zien we dat het pionierswerk, de nieuwe gebiedsgerichte aanpak, veel vraagt van iedereen die erbij betrokken is. Dit heeft gevolgen voor de planning, de benodigde personele capaciteit en financiële inbreng. Door de betreffende overheden is de verwachting uitgesproken dat de kaders duidelijk zijn. Binnen het project hebben we afgesproken dat mocht deze duidelijkheid er onverhoopt niet zijn, we toch de intentie hebben om verder gaan. Er zal dan door het kernteam een voorstel voor een kader met bandbreedte worden opgesteld, welke aan het gebiedsteam en de bestuurlijke gebiedstafel worden voorgelegd. Indien nodig volgt daarop nog een bestuurlijke besluitvorming bij provincie, waterschap en gemeente. Het effect van het ontbreken van duidelijke kaders op de voortgang is nog niet in beeld. Het streven blijft om eind 2024 het gebiedsplan Vitaal Platteland Winterswijk gereed te hebben. Geld (toelichting)
58
We zijn de gebiedsaanpak gestart met beperkte kennis over de benodigde financiële en personele inzet. Ook zien we dat elke fase om specifieke kennis en vaardigheden vraagt. We zijn de gebiedsaanpak gestart met minimale personele inzet. Inmiddels is duidelijk welke bezetting en financiën vanuit de gemeente nodig is. De gebiedsaanpak vraagt in deze fase van het proces om een (gemeentelijke) personele uitbreiding. In de eerste prognose is budget bijgeraamd om in 2023 extra ondersteuning te hebben. Overige uren proberen we met interne verschuivingen op te vangen. Uitvoeren project LEADER Wethouder: Wassink LEADER is een Europees fonds voor plattelandsontwikkeling dat valt onder het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB). Europa financiert 50%, nationale overheid 50% (lees gemeenten). In de periode 2016 -2022 was de Achterhoek door de provincie Gelderland aangewezen als LEADER gebied. Er zijn bijna 70 projecten in de Achterhoek gerealiseerd; totale financiering € 5,6 miljoen. De Regio Achterhoek heeft het initiatief genomen om voor de Achterhoek weer de LEADER status te krijgen. Dat is voor de periode 2023-2027. Provincie Gelderland moet hierin nog een keuze maken. Kwaliteit (toelichting) De Regio Achterhoek werkt aan het plan om de Achterhoek weer LEADER gebied te maken. Alle gemeenten doen hieraan mee doordat ze hun bijdragen hebben toegezegd.
Provincie Gelderland bepaalt in het najaar 2023 of de Achterhoek opnieuw LEADER gebied wordt. Tijd (toelichting) Indien de Achterhoek opnieuw LEADER gebied wordt, dan geldt dat voor de periode 2024 - 2028. (5 jaar) Geld (toelichting) Regio Achterhoek heeft de gemeenten gevraagd om voor de hele nieuwe LEADER periode € 483.500 te reserveren. Per jaar is dat € 96.700. Er zijn al gelden gereserveerd in de begroting. Uitvoeren project toekomstbestendige erven Wethouder: Wassink In 2021 is gestart met de uitvoering van het project Toekomstgerichte Erven Achterhoek. De uitvoering loopt door tot half 2023. Dit project ondersteunt erfeigenaren bij het realiseren van een toekomstgericht erf. Erfeigenaren worden uitgenodigd voor een gesprek met een onafhankelijke erfadviseur. Deze gesprekken zijn voor erfeigenaren gratis. Voor eventuele vervolggesprekken zijn er (750) vouchers beschikbaar. De uitvoering van dit programma ligt bij het Regionaal programmabureau Werken aan toekomstgerichte erven Achterhoek (WATEA). Dit programmabureau wordt deels gefinancierd uit de Regio Deal. De bijdrage van de gemeente is € 200.000 over drie jaar. Dit bedrag is al in 2020 gereserveerd. Kwaliteit (toelichting)
59
Het project nodigt erfeigenaren uit om in gesprek te gaan met een onafhankelijke erfadviseur over de toekomst van het erf. Na ruim een jaar blijken minder erfeigenaren van deze mogelijkheid gebruik te maken dan verwacht. Om meer mensen te kunnen bereiken is in oktober 2022 een eerste bijeenkomst voor geïnteresseerden geweest. Dit heeft diverse nieuwe gesprekken opgeleverd. Inmiddels zijn er in het kader van de Gebiedsaanpak Vitaal Platteland Winterswijk ruim 100 erfgesprekken bij agrarische ondernemers geweest. Er wordt gekeken hoe we beide sporen op elkaar kunnen afstemmen. Tijd (toelichting) Het project is gestart in 2020. Door corona is het project voor een periode gestopt en later weer opgestart. Er zijn tot en met april 2023 in totaal 133 keukentafelgesprekken geweest. Geld (toelichting) In 2020 is voor meerdere jaren € 200.000 beschikbaar gesteld voor het Regio Deal project Toekomstbestendige Erven. Doelstellingen We realiseren voldoende woningaanbod waar voor verschillende doelgroepen behoefte aan is Activiteiten Maken van afspraken met De Woonplaats opdat de bestaande sociale huurvoorraad kwalitatief goed blijft, inclusief duurzaamheid Wethouder: Visser In de raamovereenkomst en de prestatieafspraken staat nu al dat partijen zich inzetten om bewustwording bij huurders, van hun woongedrag en gevolgen van energiegebruik, te bevorderen.
Daarbij faciliteert en ondersteunt de gemeente de huurdersvereniging en De Woonplaats waar mogelijk bij duurzaamheidsprojecten en -activiteiten die bijdragen aan de (gemeentelijke/regionale) duurzaamheidsdoelstellingen. De Woonplaats en de gemeente Winterswijk gaan in gesprek om concrete vervolgafspraken te maken op het gebied van duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We streven naar een maximale inzet mede in het kader van armoedebestrijding. Kwaliteit (toelichting) In de prestatieafspraken 2023 is nu concreet in beeld gebracht wat de totale opgave is m.b.t. verduurzaming van de woningen. Met De Woonplaats en de gemeente wordt gewerkt aan de opgave. Tijd (toelichting) De gemeenteraad heeft in 2022 de gemaakte prestatieafspraken 2023 ter informatie aangeboden gekregen. In juni 2023 wordt, indien goedgekeurd door het presidium, een bijeenkomst tussen De Woonplaats en de gemeenteraad georganiseerd op het gebied van duurzaamheid. Hierbij zijn ook mogelijkheden om vragen te stellen en van gedachten te wisselen. De input wordt (indien mogelijk) meegenomen in de verdere uitwerking van de prestatieafspraken. Geld (toelichting) De ambtelijke inzet zit binnen de reguliere middelen. 60
Onderzoeken mogelijkheden (terug)koop- en erfpachtconstructies Wethouder: Visser We willen meer betaalbare koopwoningen voor groepen die moeilijk een woning kunnen kopen. Bijvoorbeeld voor jongeren is het niet eenvoudig om een betaalbare koopwoning te vinden door de gestegen woningprijzen. We onderzoeken de mogelijkheden van koop- en erfpachtconstructies in onze gemeente om het aanbod betaalbare koopwoningen te vergroten. Kwaliteit (toelichting) We doen onderzoek naar ervaringen bij andere gemeenten in Nederland die (terug)koop- en erfpachtconstructies inzetten. De financiële consequenties worden in het onderzoek meegenomen. Tijd (toelichting) Het onderzoek was beoogd in het tweede kwartaal. Dit gaat niet lukken omdat uitvoering van landelijke wetgeving zoals het opstellen en het uitvoeren van de Regionale Woondeal en wetsvoorstellen, beslag op de ambtelijke capaciteit heeft gelegd. Het onderzoek wordt doorgeschoven naar het derde en vierde kwartaal van 2023. Geld (toelichting) Het onderzoek wordt uitgevoerd binnen de huidige ambtelijke capaciteit en/of bestaande financiele middelen. Opstellen regionale woonagenda Wethouder: Visser In samenwerking met de ambassadeurs van 8RHK stellen we een regionale woonagenda op. In de regionale woonagenda Achterhoek beschrijven we hoe de Achterhoek aan de slag gaat voor goed wonen in onze regio.
Kwaliteit (toelichting) In de nieuwe Regionale Woonagenda Achterhoek is onder andere aandacht besteed aan versnelling van de woningbouw, aan betaalbaar en levensloopbestendig wonen en het nog toekomstbestendiger maken van de bestaande woningvoorraad. De Regionale Woonagenda speelt in op de actuele situatie op de Achterhoekse woningmarkt. Ook dient het als regionale visie waaraan beleid, projecten en activiteiten voor wonen worden getoetst. Tijd (toelichting) De Regionale Woonagenda Achterhoek 2023-2030 is in de raadsvergadering van februari 2023 vastgesteld. Geld (toelichting) Het opstellen van de Regionale Woonagenda Achterhoek vindt plaats binnen het beschikbaar gestelde budget via de 8RHK Ambassadeurs. Uitvoeren woonvisie Wethouder: Visser 61
In Winterswijk zijn er verschillende initiatiefnemers die een gezamenlijke woonvorm willen (laten) realiseren. Het is voor hen moeilijk om van idee tot realisatie over te gaan. Wij ondersteunen deze initiatiefnemers om de kans van slagen voor gezamenlijke woonvormen te vergroten. Vanwege landelijke en provinciale subsidiemogelijkheden is er geen budget nodig. We organiseren woonavonden samen met inwoners en partijen die actief zijn op het gebied van wonen. Dit doen we bijvoorbeeld met jongeren over het op jezelf gaan wonen of met makelaars die een goed beeld hebben van de vraag op de woningmarkt. Het is belangrijk dat we voldoende passende huisvesting hebben voor arbeidsmigranten. Arbeidsmigranten zijn belangrijk voor het winterswijkse bedrijfsleven en de lokale economie. Met bedrijven gaan we in gesprek over de huisvestingsbehoefte van arbeidsmigranten om dit maximaal te faciliteren. Kwaliteit (toelichting) Ondersteuning van initiatiefnemers die een gezamenlijke woonvorm willen (laten) realiseren verloopt volgens de uitgangspunten van de gemeentelijke woonvisie. De initiatiefnemers hebben voorkeurslocaties benoemd waar ze de woonwensen willen realiseren. De beschikbaarheid en de kenmerken van de beoogde locaties zijn van invloed op de beslissing of de gewenste woonvormen daadwerkelijk worden gerealiseerd. Denk hierbij aan verplaatsing van de huidige invulling van de locatie.
In de tweede helft van 2023 willen we een woonavond voor meerdere doelgroepen organiseren. Vanuit het project woningbouw Ribeslaan zijn er woonavonden met de beoogde doelgroep starters op de woningmarkt over de invulling van de locatie en het woningbouwprogramma. Het herijken van het beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten loopt. We hebben een externe partij opdracht gegeven voor een onderzoek naar locaties voor flexwoningen voor arbeidsmigranten. Daarnaast gaan we gebruik maken van de kennis van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) over het thema huisvesting arbeidsmigranten. Tijd (toelichting) Herijking van het beleid voor de huisvesting van arbeidsmigranten is gestart. Geld (toelichting) Activiteiten vinden binnen bestaand budget plaats. Doelstellingen We zorgen voor duidelijkheid over eigendomssituaties van snippergroen Activiteiten Snippergroen/illegaal grondgebruik: afhandelen pilot en vervolgplan uitvoeren Wethouder: Wassink In 2016 heeft bureau Eiffel het grondgebruik binnen de gemeente Winterswijk geïnventariseerd. Hieruit is gebleken dat op 595 locaties sprake is van ingebruikname van gemeentegrond. Door particulieren en (agrarische) bedrijven. Soms zijn hier afspraken over gemaakt, in andere gevallen is nog niets geregeld.
In 2019 is hiervoor een projectmatige aanpak ontwikkeld en is gestart met pilot project Grondgebruik in de wijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord. Na ontstane onvrede over het verloop van pilot project Grondgebruik is op 16 december 2020 een motie met raadsbrede steun aangekondigd. Na een toezegging 62
van het toenmalige college van B&W om de pilot tijdelijk stop te zetten en te evalueren, is op 28 januari 2021 de motie ingetrokken. Vervolgens heeft adviesbureau Metafoor Vastgoed en Software B.V. de evaluatie uitgevoerd en op 6 december 2021 opgeleverd. Hierin zijn drie vervolgscenario’s voorgesteld. In een richtinggevend politiek forum is de raad op 14 april gevraagd welk scenario de voorkeur heeft. Kwaliteit (toelichting) Wij verschaffen duidelijkheid over snippergroen aan inwoners en ondernemers van de gemeente Winterswijk en in het bijzonder aan bewoners uit de pilotwijken Bargerbosch en Hoge Wieber Noord. We handelen de dossiers af, eerst van de pilotwijken en daarna pakken we het projectmatig verder op. Tijd (toelichting) In het eerste kwartaal van 2023 zijn de dossiers uit het pilotproject Snippergroen opnieuw beoordeeld op basis van het vastgestelde Snippergroenbeleid van december 2022. In het tweede kwartaal zijn de burgers nader geïnformeerd. Daarna wordt het projectmatig verder opgepakt. Geld (toelichting) De personele capaciteit is opgenomen in de begroting. Trends en ontwikkelingen Diverse projecten Projecten hebben elk hun eigen planning en werkwijze. De afgelopen maanden zijn er onder andere besluiten genomen over het project Herinrichting Markt en de heroverweging van de locatie voor nieuw bedrijventerrein.
Omgevingswet In het voorjaar is besloten dat op 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking gaat treden. Het zal nog enkele jaren duren voordat alle plannen en werkwijzen goed geïmplementeerd zijn. Dit is ook mogelijk door het overgangsrecht. Wonen / volkshuisvesting De Rijksoverheid wil de regie op de volkshuisvesting herpakken: ‘Volkshuisvesting is terug van weggeweest’. Deze trend is ingezet sinds de benoeming van een minister van Volkshuisvesting (en Ruimtelijke Ordening) in 2022 en heeft geleid tot het opstellen van een Nationale Woon- en Bouwagenda. Deze agenda bevat meerdere programma’s met o.a. woningbouw, aandacht voor specifieke doelgroepen, betaalbaar wonen en verduurzaming. Het Rijk pakt de regie en deze regie werkt door op provinciaal en lokaal niveau. Nieuwe wetgeving en aanpassing van bestaande wetgeving moet (lokale) overheden mandaat én instrumentarium geven. Meer afstemming, monitoring en verantwoording op lokaal, regionaal en provinciaal niveau om uitvoering te geven aan het landelijk beleid. In de wetsvoorstellen zijn definities (nog) niet altijd helder, keuzes zijn niet of onvoldoende onderbouwd en instrumenten en hulpmiddelen voor de uitvoering zijn onvoldoende ingekaderd en uitgewerkt. Ook is niet altijd duidelijk of je als gemeente een keuze hebt om instrumenten wel of niet in te voeren.
Wel is duidelijk dat er een enorme extra werklast bij gemeenten komt te liggen. De zorgen of het allemaal uitvoerbaar is voor gemeenten is daarom groot. Onder andere vanuit de VNG. Naast
63
de personele capaciteit zullen ook financiële middelen nodig zijn, bijvoorbeeld voor het uitvoeren van noodzakelijke onderzoeken. Voor de gemeente Winterswijk betekent dit dat wij, in combinatie met de Woondeal Achterhoek en de Regionale Woonagenda Achterhoek, meer moeten gaan sturen op betaalbaarheid in de bouwprogramma’s. Dit vraagt meer capaciteit dan voorheen. Daarnaast moet verplicht worden opgesteld: • een volkshuisvestingsprogramma ter vervanging van de gemeentelijke woonvisie als onderdeel van de omgevingsvisie; • een gemeentelijk woonzorgvisie die regionaal is afgestemd; • een huisvestingsverordening voor urgente doelgroepen zoals uitstromers uit intramurale instellingen en jeugdzorg, slachtoffers van huiselijk geweld, daklozen en ex-gedetineerden. Vitaal Platteland De Intentieovereenkomst (IOK) en startnotitie zijn in januari 2023 vastgesteld. Er is volgens planning gestart met de uitvoering van de startnotitie Gebiedsaanpak Vitaal Platteland Winterswijk. Deze aanpak moet eind 2024 een toekomstperspectief Vitaal Platteland Winterswijk opleveren. Daarna kunnen we beginnen met de realisatie. 'Geen spijt-maatregelen' kunnen tussentijds worden uitgevoerd. We zien inmiddels dat het project te maken heeft met onzekerheden over de kaders vanuit het Rijk. Ook zien we dat het pionierswerk, de nieuwe gebiedsgerichte aanpak, veel vraagt van iedereen die erbij betrokken is.
Dit heeft gevolgen voor de planning, de benodigde personele capaciteit en financiële inbreng. Fysiek domein algemeen Zoals op meerdere gebieden speelt arbeidsmarktkrapte ook in het fysieke domein een grote rol. Het is moeilijk om aan geschikt en voldoende personeel te komen. Op inhoudelijk gebied speelt de stikstofproblematiek een rol. Qua communicatie is participatie nog steeds een ontwikkeling die speelt en waar we in onze processen rekening mee moeten houden.
3.5 Economie en Lobby Ambitie Wij koesteren veel bedrijven en de diversiteit ervan. Bedrijvigheid en nabij gelegen werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Bedrijven moeten voldoende ruimte hebben zich te ontwikkelen. Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid wordt voortgezet. Wij streven naar een stabiele arbeidsmarkt. In samenwerking met de sector zorgen we voor voldoende aanbod “het jaar rond” in vrijetijdsbesteding. We kijken hierbij ook nadrukkelijk naar evenementen. We dragen Winterswijk als merk binnen en buiten Nederland uit. We onderhouden duurzame relaties met samenwerkingspartners landelijk, regionaal en over de grens. We maken actief gebruik van (Europese) subsidies voor de realisatie van onze activiteiten. Relevante documenten: • Beleidsnota Economie Winterswijk 2017; • Omgevingsvisie Buitengebied 2019; • Centrumvisie 2021; • Raadsbesluit Locatiekeuze nieuw bedrijventerrein 2021; • Nota Grenszland Gemeente Winterswijk (2022 - 2024).
64
Doelstellingen Het bieden van voldoende ruimte voor de bedrijvigheid in Winterswijk met als uitgangspunt, inbreiding, revitalisering en herontwikkeling Activiteiten Heroverwegen locatiekeuze bedrijventerrein: keuze locatie(s) medio ‘23 Wethouder: Visser We heroverwegen het huidige raadsbesluit over de locatiekeuze van nieuw bedrijventerrein. We erkennen de noodzaak van substantieel extra ruimte voor bedrijvigheid in Winterswijk. Ons uitgangspunt voor bedrijventerreinen blijft dat inbreiding, revitalisering en eventuele herontwikkeling voor uitbreiding gaan. De huidige en toekomstige vraag verplicht ons ook om mogelijke uitbreidingslocatie(s) te zoeken. De aanwijzing van één of meerdere locaties heeft een grote impact op zowel de fysieke als sociale leefomgeving. Het zoekproces moet daarom zorgvuldig gebeuren en op breed vertrouwen kunnen rekenen. Kwaliteit (toelichting) De locatiekeuze staat gepland voor begin 2024. Zorgvuldigheid en het goed meenemen van betrokken partijen (waaronder de raad) is van belang. We doorlopen de volgende stappen: • rol van de raad; • participatie; • deskundige ondersteuning; • vooraf vastgestelde kaders; • relatie met Omgevingsvisie Winterswijk in het oog houden. Tijd (toelichting) De locatiekeuze staat gepland voor begin 2024. Zorgvuldigheid is van belang.
We doorlopen de volgende stappen: • vaststellen randvoorwaarden en onderzoeksmethodiek; • vaststellen selectie locaties; • verder onderzoeken geselecteerde locaties; • vaststellen de locatiekeuze. Geld (toelichting) Het budget voor 2023 is bijgesteld in de 1e prognose. Opzetten en uitvoeren programma Toekomstbestendige Bedrijventerreinen Wethouder Visser We werken samen met het bedrijfsleven en de provincie aan het programma toekomstbestendige bedrijventerreinen. Het programma heeft als doel om bedrijventerreinen te verduurzamen, een groenere en gezondere werkomgeving te creëren en de samenwerking van bedrijven op de bedrijventerreinen te verbeteren. Het programma richt zich zowel op samenwerking en organisatiegraad op het bedrijventerrein als op het programmatisch uitvoeren van fysieke maatregelen. Het programma ondersteunt de gemeente in het omzetten van beleidsambities in duurzaamheid en klimaat naar concrete maatregelen op de bedrijventerreinen. Kwaliteit (toelichting)
65
In samenwerking met industriekring OWIN zijn er twee subsidieaanvragen in voorbereiding bij de provincie Gelderland. De ene voor een haalbaarheidsstudie naar parkmanagement op bedrijventerreinen. De andere voor het opzetten van een programma met fysieke maatregelen op bedrijventerreinen. Het programma wordt uitgebreid met verkenning van de mogelijkheden van een Smart Energy Hub op de bedrijventerreinen Veeneslat Zuid en Noord. Dit richt zicht op optimalisatie van de lokale energie-opwekcapaciteit en -verbruik op het bedrijventerrein. Tijd (toelichting) Dit project loopt conform planning. Geld (toelichting) De benodigde cofinanciering voor de subsidieaanvragen bij de provincie zijn gedekt in de begroting. Doelstellingen Het maken en vaststellen van een visie op de toekomstige soort bedrijven in Winterswijk Activiteiten Opstellen toekomstvisie gewenste bedrijvigheid in Winterswijk Wethouder: Visser Het Winterswijkse bedrijfsleven kenmerkt zich door een grote diversiteit. Start ups, familiebedrijven die al generaties lang aan Winterswijk zijn verbonden, maar ook bedrijven die begonnen zijn als familieondernemingen maar inmiddels onderdeel zijn van een groot landelijk of internationaal bedrijf. Wij koesteren al deze bedrijven. We maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst in Winterswijk op willen richten.
Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren: • participatie; • duurzaamheid, klimaat en circulaire economie; • onderwijs en arbeidsmarkt; • deskundige ondersteuning; • samenhang met locatiekeuze bedrijventerrein; • wordt geïntegreerd in de Omgevingsvisie bebouwede kom Winterswijk (zie beleidsveld 3.4). Tijd (toelichting) Omdat de visie wordt geïntegreerd in de Omgevingsvisie bebouwede kom Winterswijk (beleidsveld 3.4), wordt dit tijdspad aangehouden. Streven is vaststelling eind 2024.
Geld (toelichting) Eventuele budgetvraag volgt uit het nog op te stellen van plan van aanpak en wordt indien nodig bijgeraamd.
66
Doelstellingen In samenwerking ontwikkelen van een jaarrond toeristisch/recreatief aanbod Activiteiten Maken nieuwe meerjarige afspraken over toeristenbelasting samen met de sector Wethouder: Wassink De toeristische sector heeft belang bij meerjarige zekerheid over de hoogte van toeristenbelasting. Het huidige tarievenstelsel voor toeristenbelasting is gelijk gebleven over de periode 2017 - 2023. In de eerste helft van 2023 werken gemeente en bedrijfsleven samen aan een toekomstvisie op de verblijfsrecreatie. Als afgeleide van deze visie bepalen we het tarievenstelsel voor toeristenbelasting voor een nieuwe meerjarige periode. De afspraken zijn onder voorbehoud van de jaarlijkse vaststelling van de begroting door de raad en worden jaarlijks vastgelegd in de verordening toeristenbelasting. Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren: • participatie van het bedrijfsleven; • passend bij toekomstvisie op verblijfsrecreatie; • passend in concurrentiepositie met andere toeristische regio's; • meerjarige zekerheid. Tijd (toelichting) De afspraken zijn gereed voor de begroting 2024. Het eerste afstemmingsoverleg met team belastingen en de sectorvertegenwoordiging heeft plaats gevonden. Geld (toelichting) Nieuwe meerjarige afspraken hebben effect op de begroting vanaf 2024.
Maken toekomstvisie op verblijfsrecreatie samen met de sector Wethouder: Wassink We maken samen met het bedrijfsleven een toekomstvisie op de gewenste ontwikkeling van de verblijfsrecreatie in Winterswijk. Kwaliteit (toelichting) We bewaken de kwaliteit aan de hand van de volgende factoren: • participatie; • aansluiting bij omgevingsvisie buitengebied en kom; • landelijke en regionale trends in toerisme en recreatie; • deskundige ondersteuning. Tijd (toelichting) In afstemming met de toeristisch sector vindt de selectie van een adviesbureau plaats in de maand mei. Onderzoek en opstellen visie vindt plaats in het 3e en 4e kwartaal van 2023.
Geld (toelichting) Deze activiteit wordt gedekt in de begroting. 67
Stimuleren evenementen voor en door jongeren, o.a. door budget beschikbaar te stellen. Burgemeester Bengevoord We versterken de gemeentelijke ondersteuning van evenementen voor en door jongeren. Met een groter en beter evenementenaanbod wordt Winterswijk aantrekkelijker voor jongeren, versterken we de dagrecreatie en dragen we bij aan seizoensverlenging voor de verblijfsrecreatie. Kwaliteit (toelichting) De activiteiten worden in samenwerking met 100% Winterswijk uitgevoerd conform afspraak. Tijd (toelichting) In het 2e kwartaal wordt gewerkt aan een analyse en voorstel, met aanscherping van de doelstellingen, aandacht voor de specifieke behoeftes van de evenementenorganisatoren en mogelijke inpassing in het nog op te richten ondernemerspunt. Doel is om het beschikbare budget zuiver en effectief in te zetten in relatie tot de doelstellingen. Geld (toelichting) De activiteit is de komende 2 jaar gedekt voor € 50.000 per jaar. Vervolgens vindt een evaluatie plaats. Uitvoeren regionale vrijetijdsagenda Wethouder: Wassink We werken samen met de andere Achterhoekse gemeenten aan de uitvoering van de Vrijetijdsagenda Achterhoek 2020-2030. Vanuit deze agenda werken we aan 5 speerpunten: 1. Beleefbaarheid van de Achterhoek vergroten met aanbodontwikkeling; 2. Vitaliteit verblijfsrecreatie op peil houden en verbeteren; 3.
Onderscheidende profilering en zichtbaarheid van de Achterhoek voor de nationale- en internationale gast; 4. Gastvrijheid in de regio bevorderen; 5. Positie vrijetijdssector binnen de Achterhoek versterken en verbindingen met andere sectoren intensiveren. We voeren dit uit met concrete projecten, onder andere gericht op de routestructuren voor wandelen, fietsen, paardrijden en mountainbiken. Eén van de concrete projecten is ‘Onbeperkt genieten in de Achterhoek’. Dit project sluit goed aan op de Winterswijkse opgave ‘Iedereen doet mee’. Kwaliteit (toelichting) Projecten lopen conform afspraak. Tijd (toelichting) De projecten uit de vrijetijdsagenda lopen volgens schema. Geld (toelichting) De projecten zijn gedekt vanuit de regionale begroting van de vrijetijdsagenda. Gemeente Winterswijk levert hieraan een jaarlijkse bijdrage. 68
Doelstellingen Indien Corona opnieuw impact heeft, de nodige maatregelen nemen om winkels, horeca en/of andere instellingen in de bedrijfsvoering te ondersteunen Activiteiten Beheer Crisis- en herstelfonds Corona Wethouder: Metaal Op 14 mei 2020 heeft de gemeenteraad het 'Taskforce plan 100% Winterswijk (van herstel naar beter)' unaniem vastgesteld. Voor de duur van 3 jaar (2020 t/m 2022) heeft de raad hiervoor een incidenteel budget van € 2,5 miljoen beschikbaar gesteld. Op 22 april 2021 is besloten dit bedrag met € 1 miljoen op te hogen tot totaal € 3,5 miljoen. Tot en met begin 2022 zijn financiële toekenningen gedaan vanuit het Crisis- en herstelbudget. Vanaf die periode zijn geen beperkende maatregelen door het Rijk opgelegd voor sectoren als de horeca en/of detailhandel. Dat betekent dat geen nieuwe toekenningen uit genoemd fonds zijn gedaan. Van de € 3,5 miljoen resteerde eind 2021 nog een bedrag van € 618.000. In het coalitieakkoord 2022 - 2026 "Samen aan de slag" staat dat overwogen wordt het Crisis- en herstelfonds Corona op te heffen, als winkels, horeca en/of andere organisaties en instellingen minstens één jaar zonder door de overheid opgelegde maatregelen opereren. Dat betekent dat het Crisis- en herstelbudget minimaal tot en met het tweede kwartaal van 2023 in stand blijft.
Kwaliteit (toelichting) Het Crisis- en herstelbudget anticipeert en reageert op de coronacrisis waarbij zowel de economische als maatschappelijke effecten betrokken zijn. Tijd (toelichting) Uitgangspunt was dat het Crisis- en herstelbudget minimaal tot en met het tweede kwartaal van 2023 in stand zou blijven. Dan zou worden overwogen of het kan worden opgeheven. De beperkende maatregelen in het kader van corona zijn al meer dan een jaar opgeheven. Conclusie is dat het budget nu dus kan vervallen. Geld (toelichting) Het nog bestaande budget van € 482.500 wordt bij de 1e prognose afgeraamd tot € 0. Doelstellingen Stimuleren ondernemerschap en stabiele arbeidsmarkt Activiteiten Starten ondernemerspunt dat ondersteuning biedt aan de integrale economische ontwikkeling Burgemeester Bengevoord We willen professionaliteit en slagkracht in onze ondernemersondersteuning en economische ontwikkeling organiseren in de vorm van het Ondernemerspunt Winterswijk. Dit is gebaseerd op het Duitse model van Wirtschaftsförderungsgesellschaft, zoals we dat ook in Bocholt kennen. Dit is een model waarin gemeente en ondernemersverenigingen vanuit een publiek-private organisatie samenwerken aan een brede economische ontwikkeling. 69
Kwaliteit (toelichting) Uitvoering conform afspraak. Tijd (toelichting) In het derde kwartaal volgt er een politiek forum waarna besluitvorming plaatsvindt. Geld (toelichting) De financiën zijn nog niet bekend. De begroting en het financieringsmodel zijn onderdeel van het onderzoek. Doelstellingen Winterswijk (inter-)nationaal op de kaart zetten waarbij we ons aanbod op het gebied van wonen, werken, winkelen en toerisme uitdragen en streven naar een betere bereikbaarheid over de weg en het spoor. Activiteiten Benutten (Europese) subsidiemogelijkheden n.a.v. subsidiescan Burgemeester Bengevoord Voor een optimale benutting van (Europese) subsidiemiddelen voor de uitvoering van projecten en activiteiten zetten we binnen onze organisatie een subsidiestructuur op. Voorafgaand laten we een subsidiescreening uitvoeren die inzicht biedt in de huidige situatie met betrekking tot subsidieverwerving (nulmeting), de huidige subsidiemogelijkheden en een advies geeft voor het borgen van subsidieverwerving binnen de organisatie. Kwaliteit (toelichting) De nulmeting is uitgevoerd. De adviezen uit het bijbehorende rapport worden nu verder geïmplementeerd. Vanuit de nulmeting maken we een inschatting van het aantal realistische subsidietrajecten voor 2023. Tijd (toelichting) Dit traject is doorlopend.
Het subsidiebureau dat de nulscan heeft uitgevoerd geeft op 15-5 een presentatie voor alle medewerkers die in enige vorm met subsidies te maken hebben. De subsidie-coördinator en het subsidiebureau zullen aan de hand van een voorbeeldproject de nieuwe manier van werken bij de aanvraag van subsidies uitleggen en samen met de organisatie implementeren. Geld (toelichting) Voor co-financiering van subsidietrajecten en de inhuur van het subsidiebureau zijn extra middelen aangevraagd. Continueren samenwerking met Oekraïense gemeenten via Cities4Cities Burgemeester Bengevoord We continueren de samenwerking met Oekraïnse gemeenten via het platform Cities4Cities en de VNG International. Sinds 2019 helpen we gemeenten in de Oekraïne op een aantal onderwerpen met onze kennis op verschillende onderwerpen en verbinden we ziekenhuizen en scholen met elkaar. Dit doen we ook in samenwerking met de Winterswijkse uitdaging als het aanvragen voor hulpgoederen betreft. 70
Kwaliteit (toelichting) We sturen alle aanvragen voor hulpgoederen door naar de WUh en gaan met gemeenten in gesprek die een structurele samenwerking voor kennisuitwisseling willen aangaan. We gaan door met het wederopbouwproject Oekraïne dat samen met VNG International in de zomer van 2023 wordt vormgegeven. Tijd (toelichting) Dit traject is doorlopend. Het VNG vervolgproject Oekraïne zal door VNG International worden opgestart. Geld (toelichting) Er zijn hier geen kosten mee gemoeid. Deelname aan The European Week of Regions and Cities (bestuurlijk en ambtelijk) Burgemeester: Bengevoord Zoals ieder jaar breiden we in 2023 vanuit de Regio Achterhoek, samen met bestuurders, ondernemers en ambtenaren, de Europese contacten uit tijdens de Europese week van regio’s en steden in Brussel. Dit doen we in samenwerking met de Provincie Gelderland en Overijssel. Kwaliteit (toelichting) Loopt conform afspraak. Tijd (toelichting) De European Week of Regions and Cities gaat plaatsvinden in oktober 2023. Geld (toelichting) Deze activiteit is gedekt vanuit het budget lobby en het budget voor grensoverschrijdende samenwerking bij de 8rhk Ambassadeurs. Doorontwikkelen cursusaanbod Grenzhoppers Business School Burgemeester: Bengevoord In 2023 breiden we het aanbod aan cursussen en workshops op het gebied van taal en cultuur verder uit en ontwikkelen we een online cursusplatform.
Op deze manier faciliteren we grensoverschrijdend werken en recreëren voor onze inwoners en ondernemers en vergroten we de gastvrijheid voor onze bezoekers. Kwaliteit (toelichting) We bieden verschillende cursussen en workshops op het gebied van taal en cultuur aan Duitse en Nederlandse ondernemers en instellingen. Tijd (toelichting) Loopt volgens planning. Geld (toelichting) Kosten zijn gedekt uit de Regiodeal. Doorontwikkeling team Europa Burgemeester Bengevoord 71
Als Winterswijk willen we niet alleen het voortouw nemen op het gebied van grensoverschrijdende samenwerking. Sterker nog, wij willen een voorbeeld zijn in Europa. Met het USAID project Oekraïne van VNG Internationaal, de samenwerking met Mecklenburg-Vorpommern en het winnen van de Europese Green Leaf Award timmeren we al aardig aan de weg. In 2023 gaan we Winterswijk nog sterker profileren als een sterke gemeente midden in het hart van Europa. Dit doen we in samenwerking met 100% Winterswijk. Kwaliteit (toelichting) We streven naar structurele inbedding van Europees beleid in ons Internationaal beleid. Tijd (toelichting) Dit proces is doorlopend. Geld (toelichting) De activiteit is gedekt door budget voor grensoverschrijdende samenwerking. Duitse taal stimuleren op Winterswijkse onderwijsinstellingen via Grenzhoppers Business School Wethouder: Schepers-Janssen We faciliteren onderwijsinstellingen in Winterswijk met cursussen en workshops over de Duitse taal en cultuur vanuit de GBS. Dit doen we bijvoorbeeld door te faciliteren in het aanbieden van Goethe-certificaten voor VMBO leerlingen. Voor het praktijkonderwijs zetten we in op een structurele inbedding van de Duitse taal in het onderwijs. Op deze manier helpen we scholieren hun kansen op de arbeidsmarkt in onze grensstreek te vergroten en blijven ze als vakkrachten behouden.
Kwaliteit (toelichting) We faciliteren het aanbod van Goethe-certificaten voor vmbo-leerlingen op het GKC. Tijd (toelichting) Het stimuleren van de Duitse taal is een doorlopend proces. Geld (toelichting) Voor het jaar 2023 is deze activiteit gedekt vanuit het budget grensoverschrijdende samenwerking. Opstellen lobbyplan 2023 Burgemeester Bengevoord In het eerste kwartaal van 2023 wordt er een lobbyplan opgesteld. Basis vormt het nieuwe coalitieakkoord en actualiteiten waar we als gemeentelijke organisatie flexibel op in moeten spelen. Kwaliteit (toelichting) We stellen speerpunten voor het lobbyplan op vanuit coalitieakkoord en actualiteiten. Er is een cursus lobby georganiseerd voor het college. Tijd (toelichting) De lobbycursus is afgerond. Lobby vindt tot eind 2023 doorlopend plaats. 72
Geld (toelichting) Dit wordt gedekt binnen bestaand budget voor lobby, waar € 25.000 is gereserveerd voor 2023. Organiseren lobbybijeenkomsten in Winterswijk, de Achterhoek, Brussel en Den Haag (Nieuwspoort) Burgemeester: Bengevoord Door zichtbaarheid in Den Haag brengen we de Achterhoek in het algemeen en Winterswijk in het bijzonder dichterbij. Als lid van Nieuwspoort maken we gebruik van de door Nieuwspoort georganiseerde lobbymomenten, waarbij we Winterswijkse ondernemers en bestuurders faciliteren om themagericht in gesprek te gaan met Kamerleden en bewindslieden. Kwaliteit (toelichting) Tijdens het Lentefestival 2023 in Den Haag wordt de Achterhoek in het algemeen en Winterswijk in het bijzonder ieder jaar dichterbij Den Haag gebracht. Winterswijkse en Achterhoekse ondernemers en bestuurders nemen jaarlijks deel aan deze activiteit die vanuit de 8rhk Ambassadeurs wordt georganiseerd. Zij gaan themagericht in gesprek met Kamerleden en bewindslieden. In 2023 starten we een gezamenlijke lobby met de M50 gemeenten op een selectief aantal onderwerpen die voor alle gemeenten van toepassing zijn. Tijd (toelichting) De bijeenkomst vindt plaats in mei 2023. Het lobbytraject vanuit de M50 wordt gedurende het jaar opgestart. Geld (toelichting) De activiteiten zijn gedekt door het budget lobby.
Organiseren werkbezoek ambassadeurs Den Haag en Berlijn (in samenwerking met 8RHK-ambassadeurs, Twente en Nederlandse Ambassade in Berlijn) Burgemeester: Bengevoord In 2023 organiseren we een bestuurlijk werkbezoek in Berlijn of Den Haag. We doen dit in samenspraak met 8RHK-ambassadeurs en de andere Achterhoekse gemeenten. Kwaliteit (toelichting) In overleg is besloten dat er dit jaar geen werkbezoek in onze regio wordt georganiseerd. Tijd (toelichting) Er vindt in 2023 geen werkbezoek in onze regio plaats. De ambassadeurs bezoeken dit jaar een andere regio. Geld (toelichting) N.v.t. Titel Green Leaf Award Internationaal blijven uitdragen Burgemeester Bengevoord 73
In september 2021 heeft de gemeente Winterswijk de Green Leaf Award gewonnen. Naast de eer om deze titel te mogen dragen gedurende het jaar 2022 is de gemeente Winterswijk automatisch deel van het Europese netwerk van de gemeenten en steden geworden die de Green Capital of de Green deal Award hebben gewonnen. Ook in 2023 maken we gebruik van de gelegenheid om de zichtbaarheid van Winterswijk op Europees niveau te vergroten. Kwaliteit (toelichting) We nemen deel aan bijeenkomsten van het Europese netwerk. Tijd (toelichting) Deze activiteit is doorlopend. Geld (toelichting) Er is een budget voor grensoverschrijdende activiteiten van € 10.000 beschikbaar. Uitvoering Regio Deal Grensoverschrijdende samenwerking (GROS) Burgemeester: Bengevoord Tot eind 2023 geven we uitvoering aan de Regio Deal GROS. Zo helpen we ondernemers de grens over. We organiseren cursussen en workshops vanuit de Grenzhoppers Business School (GBS), en verbinden deze met de activiteiten van het internationaal netwerkbureau. Voor de GBS ontwikkelen we in 2023 een e-learning module om het cursusaanbod ook digitaal nog beter te ontsluiten. Kwaliteit (toelichting) Vanuit het project zijn in 2023 een aantal doelstellingen vastgesteld. Eind 2023 loopt het project af. Tijd (toelichting) Eind 2023 loopt het project af. Geld (toelichting) De Regio deal financiert deze activiteit.
Trends en ontwikkelingen Economie Algemeen De nasleep van Corona, oorlog in Oekraïne, energiecrisis, stikstofproblematiek, hogere rente en inflatie hebben effect op onze economie. Het concrete effect hiervan op de lokale Winterswijkse economie laat zich moeilijk inschatten. Het zijn conjuncturele schommelingen, die voor de korte termijn mogelijk invloed hebben op de ontwikkeling woningbouwplannen en uitbreidingsplannen in het bedrijfsleven. De behoefte aan bedrijventerrein voor de lange termijn blijft bestaan. Arbeidsmarkt Een algemene ontwikkeling is de huidige krapte op de arbeidsmarkt. Dit speelt in vele beroepsgroepen in de gehele Achterhoek. Het bedrijfsleven zet in op procesinnovatie, automatisering en robotisering, gericht op een hogere arbeidsproductiviteit en werving van personeel van buiten de regio, waaronder arbeidsmigranten. Ook het belang van het behouden van jongeren in de regio wordt hierdoor nog groter. Zowel voor werving van personeel van buiten de regio als 74
behoud van jongeren ligt er een grote uitdaging in het bieden van passende huisvesting en goede mobiliteitsvoorzieningen. Dit vraagt om integrale inzet van de Achterhoekse thematafels Smart werken & Innovatie, Wonen & Vastgoed, Onderwijs & Arbeidsmarkt en Mobiliteit. Lobby & subsidieverwerving Voor Winterswijk zijn de volgende trends voorstelbaar: 1. Meer aandacht voor duurzaamheid en Sustainable Development Goals (SDG's). 2. Betere afstemming met burgers. 3. Toenemende complexiteit van de lobby. 4. Meer aandacht voor subsidieverwerving. 5. Europeanisering.
Financiële afwijkingen programma 3 Baten en Lasten Bedragen x €1.000
75
Exploitatie
Begroting 2023
Wijz.prim.begroting nav jrk 2022
Overige mutaties VOOR Prognose 1
Prognose 1 2023
Mutaties Prognose 1 2023
Baten 3.1 Openbare ruimte 2.1 Verkeer en vervoer
144
0
0
144
0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
134
0
0
134
0
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
202
0
0
242
40
Totaal 3.1 Openbare ruimte
480
0
0
520
40
7.2 Riolering
4.247
0
0
4.587
340
7.3 Afval
3.144
0
0
3.144
0
Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu
7.390
0
0
7.730
340
0
668
155
822
0
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
83
0
0
2.551
2.467
8.1 Ruimte en leefomgeving
135
0
0
135
0
1.002
0
0
1.234
232
439
0
0
481
42
1.660
0
0
4.401
2.741
111
0
0
111
0
3.4 Economische promotie
1.004
0
0
1.004
0
Totaal 3.5 Economie en lobby
1.115
0
0
1.115
0
Totaal Baten
10.645
668
155
14.588
3.121
2.1 Verkeer en vervoer
5.676
131
-150
5.408
-249
2.2 Parkeren
118
0
0
81
-37
2.5 Openbaar vervoer
6
0
-6
0
0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3.909
143
112
4.169
6
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
366
0
-45
320
0
Totaal 3.1 Openbare ruimte
10.074
274
-89
9.979
-280
7.2 Riolering
3.294
94
-136
3.734
482
7.3 Afval
2.748
45
-129
2.676
11
Totaal 3.2 Klimaat, water en milieu
6.043
139
-264
6.410
493
3.2 Klimaat, water en milieu
3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.5 Economie en lobby 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Lasten 3.1 Openbare ruimte
3.2 Klimaat, water en milieu
76
Exploitatie
Begroting 2023
Wijz.prim.begroting nav jrk 2022
Overige mutaties VOOR Prognose 1
Prognose 1 2023
Mutaties Prognose 1 2023
2.089
725
260
3.006
-67
275
70
-83
2.691
2.429
8.1 Ruimte en leefomgeving
1.608
1.778
878
4.439
175
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
2.419
139
0
1.271
-1.287
456
0
850
1.322
17
4.758
1.987
1.645
9.724
1.334
3.1 Economische ontwikkeling
10
405
220
635
0
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
465
100
-144
461
40
3.4 Economische promotie
425
30
-7
489
41
Totaal 3.5 Economie en lobby
900
535
69
1.585
81
23.864
3.659
1.620
30.703
1.560
0
0
0
0
0
16
0
0
16
0
100
0
0
100
0
1.400
0
0
0
-1.400
3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
8.3 Wonen en bouwen Totaal 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 3.5 Economie en lobby
Totaal Lasten Onttrekkingen 3.1 Openbare ruimte 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 3.2 Klimaat, water en milieu 7.2 Riolering 3.3 Duurzaamheid 7.4 Milieubeheer 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Totaal Onttrekkingen Gerealiseerd resultaat
1.516
0
0
116
-1.400
-11.704
-2.991
-1.466
-15.999
161
Openbare ruimte Er zijn geen mutaties > € 50.000 aan de batenkant. Het voordeel van € 280.000 aan de lastenkant vloeit met name voort uit een aantal kredietoverhevelingen van 2022 naar 2023 waardoor de kapitaallasten van 2023 naar 2024 zijn doorgeschoven. Klimaat, water en milieu Het gesaldeerde nadeel van € 153.000 (baten € 340.000 V, lasten € 493.000 N) bestaat met name (€ 340.000) uit een incidentele verhoging van het budget voor camera inspectie en preventieve reiniging van de riolering. Hier staat een onttrekking van € 340.000 aan de voorziening riolering tegenover. Daarnaast wordt dit nadeel verklaard door een administratieve verschuiving van € 158.000 . Zie ook beleidsveld 3.3 Duurzaamheid. 77
De budgetverhoging is nodig voor de (incidentele) reiniging en inspectie van het stamriool naar de zuiveringsinstallatie (RWZI). Daarnaast is dit nodig voor de kosten voor adviesbureaus voor het opmaken van bestekken en het verzorgen van aanbestedingen voor o.a. de renovatie Groenloseweg en het onderhoudscontract Europese aanbesteding drukriolering. Tot slot is in 2023 extra budget nodig voor de veiligheidsinspectie en reparatie na afkeur van elektrische installaties. Duurzaamheid Het voordeel van € 67.000 bestaat met name uit een administratieve verschuiving van € 158.000 van het budget voor klimaatadaptatie. Zie ook beleidsveld 3.2. Klimaat, water en milieu. Daarnaast heeft de Omgevingsdienst Achterhoek haar begroting over 2023 bijgesteld. Door diverse ontwikkelingen, waarvan de afgesloten nieuwe cao de belangrijkste is, is een hogere structurele bijdrage verschuldigd van € 65.000. Gebiedsontwikkeling en wonen Het voordelige saldo binnen dit beleidsveld van € 1.407.000 bestaat uit € 2.741.000 hogere baten en € 1.334.000 hogere lasten. De hogere baten bestaan met name (€ 2.699.000) uit de grondexploitaties die komen uit de Meerjaren Prognose Grond exploitaties (MPG). De hogere lasten bestaan met name uit de grondexploitatie (€ 2.699.000) en het in 2023 begrote naar 2024 overgehevelde tekort van € 1.400.000 op de gebiedsontwikkeling binnen het Project Wooow.
Het restant van de hogere lasten bestaan met name uit een administratieve verschuiving van een incidenteel budget van € 100.000 voor de Omgevingsvisie en € 50.000 voor de Omgevingswet. Het budget Visie Winterswijk 2061 is samengevoegd met het budget Beleid Omgevingsvisie omdat er veel overlap is (zie ook toelichting bij Programma 4). Begin dit jaar is duidelijk geworden dat de Omgevingswet nu toch echt op 1 januari 2024 in werking gaat treden. We hebben de afgelopen jaren getemporiseerd op dit project aangezien de inwerkingtreding van de wet steeds werd uitgesteld en er intern onvoldoende capaciteit aanwezig was om het project veel aandacht te geven. Sinds kort is er een nieuwe (interne) projectleider aangesteld om ervoor te zorgen dat we op 1 januari gereed zijn om met de wet te werken. Er is extra inzet nodig, zowel qua capaciteit als qua geld. Het huidige budget is onvoldoende en dient daarom verhoogd te worden. Voor inhuur en scholing is incidenteel € 50.000 extra nodig. Economie en Lobby Het nadeel van € 81.000 wordt verklaard door het beschikbaar stellen van een budget voor het verwerven van subsidies en een aanvullend budget voor de Stichting Winterswijk Marketing i.v.m. hogere huurkosten. Onttrekkingen en toevoegingen reserves Er is een nadelig saldo van € 1.400.000 op de gebiedsontwikkeling binnen het project Wooow. Dit tekort wordt gedekt uit de Algemene Reserve.
Het nadelige saldo is doorgeschoven naar 2024 en dat betekent dat de onttrekking aan de Algemene Reserve ook wordt doorgeschoven naar 2024. Zie ook beleidsveld 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen.
Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk Inleiding Algemene ondersteuning, bestuur Onze manier van besturen is betrokken, laagdrempelig en transparant. Met een 78
nuchtere kijk op zaken en gezond boerenverstand. We werken in het belang van de inwoner en waarderen hun mening. We hechten aan inwonersparticipatie en trekken als raad en college graag samen op. Dienstverlening We gaan samen aan de slag en inwoners worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken bij besluiten die hen direct raken. Veiligheid en ondermijning Je veilig voelen is een basisbehoefte en vraagt om meer aandacht. Criminaliteit wordt voorkomen. We ondersteunen een integrale aanpak om ondermijning tegen te gaan en onze gemeente veilig te houden.
4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening Ambitie We hebben een bestuur en organisatie die er zijn voor heel Winterswijk, alle inwoners, organisaties en bedrijven. We versterken de lokale democratie en realiseren de doelen uit het coalitieakkoord. We gaan samen aan de slag voor inwoners en met inwoners. Inwoners worden tijdig, actief en laagdrempelig betrokken. Relevante documenten: • Organisatievisie; • Visie op dienstverlening. Doelstellingen We betrekken zo veel mogelijk inwoners, organisaties en bedrijven bij wat we willen realiseren met een open en transparante bestuurlijk stijl Activiteiten Opstellen uitvoeringsprogramma dienstverlening Wethouder: Metaal-ten Dolle In het uitvoeringsprogramma dienstverlening wordt de dienstverleningsvisie concreet vertaald naar de praktijk. Wat goed gaat, blijven we goed doen. De basis komt op orde. We verbeteren de dienstverlening door input op te halen bij klanten (klantreizen). We informeren klanten actief over de duur en status van hun aanvraag of verzoek. We houden ons aan de afspraken. We werken met servicenormen die we monitoren in een dashboard en waarop gestuurd wordt. We werken met een proef van beeldbrieven voor laaggeletterden en anderstaligen. Kwaliteit (toelichting) In het onderzoek Waarstaatjegemeente.nl scoren we een 7 (2022).
In het onderzoek van 2024 willen we een 7,5 scoren om in het onderzoek van 2026 uit te komen op een dikke 8. We leggen de lat van onze dienstverlening hoog en streven uiteindelijk naar een 9. Belangrijke aandachtspunten zijn een tijdige afhandeling van zaken en afspraak is afspraak. Onze manier van communiceren is open en transparant en het liefst mondeling. Op die manier komen we meer in verbinding met de klant en creëren we meer begrip voor onze besluiten. Winterswijk heeft een vastgestelde dienstverleningsvisie. In 2023 werken we aan een algemene aanpak als rode draad door de gehele organisatie. Tegelijkertijd leveren we een grote diversiteit aan diensten en producten. Daarom willen we juist met de
79
teams een verbeterslag maken specifiek gericht op de eigen resultaten van teams en professionals die daar werken. We hebben eind maart een projectleider dienstverlening aangesteld en zijn nu volop bezig het uitvoeringsprogramma op te zetten welke het management ondersteunt en helpt onze ambitie waar te maken. Het programma is half mei gereed. De projectleider gaat onder andere een leidende rol vervullen bij de verbeteringen in het fysieke domein. Tijd (toelichting) 1 januari tot en met 31 december Dienstverlening staat centraal in alle doen en laten van de gemeente Winterswijk. Daarom is het nodig om continue aandacht te geven aan de ontwikkeling van onze dienstverlening. In de aanpak kiezen we voor een aanpak deels met quickwins voor de gehele organisatie en een projectmatige aanpak in een specifiek domein. Geld (toelichting) De middelen zetten we met name in voor een projectmanager welke de algemene en teamgebonden verbeteringen aanjaagt en faciliteert. Er zijn landelijk middelen beschikbaar specifiek voor dienstverlening , de zogenaamde POK gelden. Dit naar aanleiding van de kindertoeslagaffaire en de wens om verbeterde dienstverlening met name aan kwetsbare groepen. Deze middelen worden hierbij ingezet. Organiseren pilot burgerforum en effecten daarvan in beeld brengen Wethouder: Metaal-ten Dolle De gemeenteraad heeft in 2022 het participatiekader vastgesteld.