Bestuursrapportage 2023
Tekst van het document
In participatieprocessen wordt vooraf bepaald welke rol inwoners / ondernemers krijgen van informeren tot co-creëren. De gemeenteraad vraagt als mogelijke aanvulling op het participatiekader een pilot te houden met een burgerforum. De pilot moet de effecten in beeld te brengen van het werken met een burgerforum. We willen de pilot burgerforum koppelen aan een geschikt project. Kwaliteit (toelichting) We beogen met een burgerforum een representatieve afvaardiging van inwoners te verkrijgen. Op deze manier kunnen inwoners meepraten over plannen die voor hen relevant zijn. Naar verwachting vergroot dit het draagvlak terwijl het ook ten goede zou kunnen komen aan de kwaliteit van de plannen. We doen een pilot of dit effect gerealiseerd kan worden. Tijd (toelichting) Vindt plaats in het tweede, maar waarschijnlijk derde kwartaal 2023. Dit is wel afhankelijk van het aanwijzen van een geschikt onderwerp.
Geld (toelichting) De activiteit wordt belegd daar waar het onderwerp zich gaat voordoen. Middelen zijn vooral personele capaciteit. Of deze voorhanden is wordt op dat moment nader bekeken. Afstemming kan plaatsvinden met de projectleider dienstverlening. Toekomstvisie Winterswijk Wethouder: Metaal 80
Er is in Winterswijk behoefte aan een overkoepelende toekomstvisie voor heel Winterswijk. Het gaat over zowel het fysiek als sociaal domein. De toekomstvisie draagt bij aan een leefbaar Winterswijk. Op basis van data onderzoek en met een blik op de toekomst brengen we in beeld waar we in Winterswijk naar toe willen. Wat zijn de trends en ontwikkelingen en wat is het toekomstverhaal van Winterswijk? De toekomstvisie kent geen eigen proces maar gaat samen in het bestaande proces van de omgevingsvisie bebouwde kom. Kwaliteit (toelichting) De toekomstvisie komt te vervallen en wordt onderdeel van de omgevingsvisie bebouwde kom. Voor de toelichting wordt verwezen naar programma 3.4. Tijd (toelichting) De toekomstvisie komt te vervallen en wordt onderdeel van de omgevingsvisie bebouwde kom. Voor de toelichting wordt verwezen naar programma 3.4. Geld (toelichting) De toekomstvisie komt te vervallen en wordt onderdeel van de omgevingsvisie bebouwde kom. Voor de toelichting wordt verwezen naar programma 3.4. Het budget op “Visie Winterswijk 2061” wordt overgezet naar het budget “Beleid Omgevingsvisie''. Doelstellingen We hebben een slagvaardige en deskundige organisatie Voor activiteiten in de bedrijfsvoering verwijzen we naar de paragraaf bedrijfsvoering.
Doelstellingen We interesseren inwoners voor de democratie en politiek Activiteiten Implementatie kinderraad en andere projecten gericht op jeugd. Burgemeester Bengevoord Er komt een kindergemeenteraad om de jeugd beter te betrekken bij de politiek. Kwaliteit (toelichting) In april en mei 2023 is een aantal basisscholen begonnen aan de workshops ter voorbereiding op de vergadering van de kindergemeenteraad die op 15 juni gehouden zal worden onder voorzitterschap van de burgemeester. Tijdens de vergadering van de kindergemeenteraad gaan de kinderen met elkaar in debat over hun zelfbedachte plannen voor iets in de gemeente wat zij willen realiseren. Het beste plan zal ook daadwerkelijk worden uitgevoerd in 2023/2024. Tijd (toelichting) De kindergemeenteraad en de projecten met middelbare scholen zijn in het voorjaar van 2023 gestart door de griffie. Geld (toelichting) Met ingang van 2023 wordt in de begroting een jaarlijks budget van € 5.000 opgenomen. Dit bedrag wordt gebruikt om een plan van de kindergemeenteraad uit te voeren. 81
Doelstellingen We zorgen voor een laagdrempelige en persoonlijke gemeentelijke dienstverlening Activiteiten E-diensten uitbreiden en achterliggende processen optimaliseren Wethouder: Metaal We breiden de e-diensten uit aan de hand van de ontwikkelingen van de vakspecifieke software van bijvoorbeeld het sociaal domein en het ruimtelijk domein. Waar deze vakspecifieke software ontbreekt, ontwikkelen we zelf e-diensten. We passen achterliggende processen aan, zodat we zo efficiënt en effectief mogelijk werken met een hoge gebruikersvriendelijkheid en snelle afhandeling van de vragen van onze inwoners of andere klanten. Kwaliteit (toelichting) Er zijn inmiddels zo'n vijftig e-diensten in gebruik, met name voor burgerzaken, vergunningen en documenten die via de website digitaal kunnen worden aangevraagd. Werkprocessen worden hier op aangepast. Dit proces loopt gestaag door.
Tijd (toelichting) Het team informatievoorziening is in opbouw en samen met externe menskracht in staat de planning te volgen. Geld (toelichting) Geld is gereserveerd in het automatiseringsplan Trends en ontwikkelingen
4.2 Openbare orde en veiligheid Ambitie We houden onze gemeente veilig, ontmoedigen criminaliteit en verhogen het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Relevante documenten: • Wabo-beleidsplan gemeente Winterswijk; • Uitvoeringsprogramma vergunningverlening, toezicht en handhaving. Doelstellingen We gaan drugsproblematiek tegen Activiteiten Actieve aanpak straathandel drugs, onder andere bij scholen en evenementen Burgemeester Bengevoord Bij aantreffen van drugshandel zetten wij waar mogelijk bestuurlijke handhaving in. Daarnaast investeren wij in een nog intensievere samenwerking met scholen om zowel preventief als repressief te kunnen optreden tegen drugsgebruik en drugshandel op scholen. Denk hierbij aan de inzet van drugshonden en het aanpassen van schoolreglementen om de aanpak laagdrempeliger in te kunnen zetten. Kwaliteit (toelichting) 82
Inhoudelijk loopt het conform plan. Tijd (toelichting) Deze activiteit vindt in de eerste helft van 2023 plaats. In overleg met het GKC heeft er tot op heden nog geen controle plaatsgevonden. Zij komen met een nieuwe geschikte datum. De doelstelling is begin nieuw schooljaar (eind 2023). Geld (toelichting) Er is voor deze activiteit € 2.000 geraamd. Hard optreden tegen drugsoverlast Burgemeester Bengevoord Samen met de politie treden we hard op tegen drugsoverlast. Hierbij maken we gebruik van elkaars handhavingsinstrumenten. Kwaliteit (toelichting) Na drugoverlast optreden via zowel het strafrecht als het bestuursrecht. Tijd (toelichting) Dit is een doorlopend proces. Geld (toelichting) Er is geen budget benodigd. Inzetten op preventiecampagnes tegen drugsgebruik Wethouder: Schepers-Janssen Het gebruik van drugs door jongeren en jongvolwassenen is voor gemeente Winterswijk een belangrijk thema. Onverantwoord gebruik hiervan kan leiden tot problemen voor de gezondheid en directe leefomgeving. Ook kan het aanleiding geven voor overlast op de omgeving (criminaliteit). In Winterswijk zijn momenteel signalen van drugsgebruik door jongeren die de gemeente zorgen baren. "Iris in de Buurt" (IrisZorg Preventie Achterhoek) is gevraagd in het najaar 2022 onderzoek te doen en de ontwikkelingen gefundeerd in beeld te brengen.
Kwaliteit (toelichting) Het drugsgebruik onder jongeren te verminderen door doelgerichte preventie in te zetten. Tijd (toelichting) In het eerste kwartaal verwachten we de onderzoeksresultaten. Aansluitend zetten we doelgerichte preventie in. Geld (toelichting) Voor preventie op het gebied van tegengaan van drugsgebruik is € 16.000 gereserveerd in de begroting 2023.
83
Doelstellingen We gaan straatintimidatie tegen Activiteiten Campagne starten om straatintimidatie tegen te gaan Burgemeester Bengevoord We starten een campagne tegen straatintimidatie om bewustwording over dit onderwerp te vergroten. Daarnaast onderzoeken we of er een meldpunt moet komen voor deze vorm van intimidatie. Kwaliteit (toelichting) We starten een campagne tegen straatintimidatie, mogelijk met een opvolgcampagne op een later moment. Daarnaast onderzoeken we of een apart meldpunt voor intimidatie benodigd is. Tijd (toelichting) Deze campagne vindt medio 2023 plaats. Dit wordt in samenhang met de antidiscriminatievoorziening en het bijbehorende beleid opgepakt. Geld (toelichting) De verwachting is dat een campagne € 10.000 euro kost en een eventuele herhaling ook. Dit bedrag is opgenomen in de begroting. Onderzoek of een verbod op straatintimidatie mogelijk is Burgemeester Bengevoord We onderzoeken of een verbod op straatintimidatie mogelijk is. Hierbij kijken wij naar jurisprudentie en initiatieven bij andere gemeenten. Kwaliteit (toelichting) We onderzoeken of een verbod op straatintimidatie mogelijk is. Op dit moment raadplegen we vooral hoe andere gemeenten dit hebben ingericht. Tijd (toelichting) Dit onderzoek vindt plaats in het eerste kwartaal 2023.
We lopen vertraging op door personele wijzigingen in het team waardoor er tijdelijk onvoldoende capaciteit beschikbaar is. Geld (toelichting) Hiervoor is geen budget benodigd. Doelstellingen We vergroten het gevoel van veiligheid bij inwoners Activiteiten Versterken samenwerking en zichtbaarheid politie en boa’s Burgemeester Bengevoord De boa's (buitengewoon opsporingsambtenaren) en de politie hebben een nauwe samenwerking. Om een nog betere invulling te kunnen geven aan die samenwerking, maar vooral ook ter verbetering van de zichtbaarheid en leefbaarheid, wordt het aantal boa's met twee uitgebreid. In 2022 heeft een benchmark plaatsgevonden om inzicht te krijgen in de benodigde formatie voor toezicht en handhaving op het gebied 84
van veiligheid en leefbaarheid in Winterswijk. Boa's zijn het gezicht van de gemeente in de publieke ruimte. De boa's maken verbinding met de burger en werken samen met diverse ketenpartners als politie, jongerenwerkers en HALT. Voor die partijen zijn zij de ogen en oren in het centrum, de wijk(en) en het buitengebied. In 2023 geven we vooral prioriteit aan de zichtbaarheid en benaderbaarheid van onze boa's. Kwaliteit (toelichting) De twee extra boa's en één ambtenaar openbare orde en veiligheid zijn nodig om in te kunnen spelen op de leefbaarheidsvraagstukken die in Winterswijk spelen. Deze zijn in toenemende mate vergelijkbaar met kleinstedelijke problematiek. Tijd (toelichting) In 2023 wordt het aantal boa's uitgebreid met twee. Daarnaast komt er één ambtenaar openbare orde en veiligheid bij. De samenwerking tussen de politie en de boa's heeft doorlopend de aandacht. Geld (toelichting) De financiële middelen die benodigd zijn voor de twee extra boa's en één ambtenaar openbare orde en veiligheid zijn opgenomen in de loonsom. Versterken samenwerking met domein zorg t.b.v. een integrale aanpak van mensen met verward en onbegrepen gedrag Wethouder: Schepers-Janssen We vinden het belangrijk dat partijen die een rol spelen in de samenwerking bij de aanpak van personen met verward gedrag een gezamenlijke verantwoordelijkheid ervaren.
We zetten in op intensivering van de ketensamenwerking. Vanuit het Rijk zijn hiervoor gelden beschikbaar gesteld aan het Zorg- en Veiligheidshuis NoordOost Gelderland. Met alle betrokken partijen vindt overleg plaats om te komen tot een bestedingsplan voor die gelden. De gelden zijn onder andere bestemd voor de versterking van de coördinatiefunctie van het Zorg- en Veiligheidshuis en het voeren van procesregie op de doelgroep. Kwaliteit (toelichting) Met een gecoördineerde aanpak van mensen met verward en onbegrepen gedrag is het mogelijk om zorgwekkende signalen vroegtijdig in beeld te krijgen en op te pakken. Een gecoördineerde aanpak is zowel gericht op de juiste persoonlijke zorg als op de veiligheid voor de omgeving. Dit is onderdeel van het dagelijkse werk. Tijd (toelichting) Het versterken van de samenwerking is een continu proces. Geld (toelichting) Er zijn POK gelden* voor de Zorg- en Veiligheidshuizen beschikbaar gesteld vanuit het Rijk. Mocht blijken dat er vanuit de gemeente extra investeringen nodig zijn, worden die op een later moment bijgeraamd. * Als gevolg van de aanbevelingen van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) heeft het kabinet geld vrijgemaakt voor versterking van de uitvoering, de zogenoemde POK-gelden. Hiervan komt € 150 miljoen naar gemeenten als uitvoerder.
De verdeling van deze middelen gaat via het gemeentefonds, centrumgemeenten en bibliotheken. 85
Voortzetting uitbreiding bluswatervoorzieningen Burgemeester Bengevoord We ronden in 2023 het complete pakket aan bluswatervoorzieningen Winterswijk af. Hierbij vragen wij een sluitend advies van de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland, uiteraard in goed overleg met de lokale brandweerpost. Kwaliteit (toelichting) Wij ontvangen van de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland een bevestiging dat de bluswatervoorziening voor de gehele gemeente op orde is. Als deze bevestiging niet gegeven kan worden, ontvangen we van hen een concreet voorstel wat er nog nodig is om dit wel te bereiken. Tijd (toelichting) Dit zal medio 2023 plaatsvinden. Geld (toelichting) Er is € 25.000 geraamd voor het aanpassen van de brandkranen en het betalen van het brandkranenonderhoud door onder andere Vitens. Doelstellingen We voorkomen en beperken criminaliteit en ondermijning Activiteiten In beeld brengen en tegengaan zorgfraude Burgemeester Bengevoord Vanuit ondermijningsoogpunt onderzoeken we of er zorgfraude in de gemeente voorkomt. Bij het vermoeden van fraude pakken wij dit conform de bestaande werkwijze integraal aan. Daarnaast creëren we bewustwording bij zorgcliënten en andere inwoners over de verschijningsvormen van zorgfraude. Kwaliteit (toelichting) De aanpak komt niet van de grond door onvoldoende personele capaciteit.
Interne bewustwording is nodig; betrokken medewerkers nemen deel aan cursussen over de aanpak van zorgfraude. Daarnaast is het Datalab GO bezig met dit thema en het in beeld brengen van zorgfraude door middel van indicatoren (data). Dit is nog in een verkennende fase. Tijd (toelichting) Ongeacht de voorgestelde planning; zonder personele capaciteit kan dit onderzoek niet plaatsvinden. Geld (toelichting) Mochten er vervolgstappen nodig blijken, dan moet daar budget voor beschikbaar worden gesteld. Voorlichting en training over wapens en geweld door Halt Wethouder: Schepers-Janssen
86
Halt-medewerkers geven, met ondersteuning van jongerenwerkers en/of politie, voorlichting op het voortgezet onderwijs over diverse onderwerpen. Denk hierbij aan wapenbezit, geweld en sexting. Kwaliteit (toelichting) Middels de diverse voorlichtingsbijeenkomsten maken we de jongeren bewust over de gevaren van wapenbezit, geweld en sexting. Tijd (toelichting) Gedurende 2023 vinden diverse voorlichtingsmomenten plaats. Geld (toelichting) Voor deze voorlichtingsbijeenkomsten is financiële dekking. Voorlichting op scholen over ondermijning door Leerlingalert Burgemeester Bengevoord Leerlingalert geeft voorlichting op het voortgezet onderwijs over de criminele (onder)wereld en het versterken van het netwerk rondom jongeren. Zij reiken de jongeren tools aan om ondermijnende criminaliteit te herkennen, en weerstand te bieden tegen de verleiding om snel veel geld te verdienen met criminaliteit. Kwaliteit (toelichting) Doel van de voorlichtingen op de middelbare scholen is om de leerlingen en leraren alert te maken op signalen rondom ondermijning. Tijd (toelichting) De voorlichtingen vinden plaats in het schooljaar 2022-2023 Naast diverse pogingen om de scholen het programma Leerlingalert aan te bieden is er vanuit de scholen nog geen reactie gekomen of geschikt moment gevonden. in het tweede kwartaal van 2023 zal een reminder uitgaan naar de scholen.
Geld (toelichting) Hiervoor is geen budget benodigd vanuit de gemeente. Voortzetten integrale, regionale aanpak ondermijning met buurgemeenten Burgemeester Bengevoord De regionaal coördinator ondermijning blijft in 2023 werkzaam voor de Achterhoekse gemeenten. Daarnaast geven we in 2023 de internationale ondermijningstafel met Duitsland verder vorm. Kwaliteit (toelichting) Om ondermijning goed tegen te kunnen gaan en ter voorkoming van een waterbedeffect, is regionale samenwerking belangrijk. De samenwerking met Duitsland in de aanpak van ondermijning is onder andere vanwege functiewisseling van de portefeuillehouder bij het RIEC, nog niet verder opgezet. Daarnaast is het vormgeven van de samenwerking in de praktijk lastig gebleken. Tijd (toelichting)
87
Dit is een doorlopend proces. Het opzetten van de samenwerking met Duitsland loopt vertraging op. Dit is met name beïnvloed door de keuzes die stakeholders maken. Geld (toelichting) Er is een budget van € 18.000 euro geraamd voor de regionaal coördinator ondermijning. Weerbaarheid van inwoners en ondernemers vergroten door preventiecampagnes Burgemeester Bengevoord We maken inwoners en ondernemers bewust over de schade die ze kunnen ondervinden van ondermijnende criminaliteit. Daarnaast maken we ze bewust over de rol die zij zelf kunnen spelen in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. En wat kunnen ze zelf doen om niet in het criminele speelveld te belanden? Kwaliteit (toelichting) We maken ondernemers en inwoners bewust van de verschillende vormen van ondermijning. Daarnaast maken we onze inwoners en ondernemers weerbaarder tegen ondermijning. En ten slotte hebben we als doel om de meldingsbereidheid van inwoners en ondernemers te vergroten. Tijd (toelichting) We starten de tweede helft van 2023. Gedurende de bestuursperiode volgen meerdere bewustwordingsacties. In de derde helft van 2023 zal er een bewustwordingsactie met betrekking tot ondermijning in het buitengebied plaatsvinden. Geld (toelichting) Voor de diverse preventiecampagnes is € 15.000 gereserveerd.
Doelstellingen We voorkomen oplichting en digitale criminaliteit Activiteiten Organiseren Cyber securityscan voor ondernemers Burgemeester Bengevoord In overleg met de ondernemersverenigingen organiseren wij een cyber security scan voor ondernemers. Kwaliteit (toelichting) We bieden een cyber security scan aan voor ondernemers. Tijd (toelichting) Deze scan zal in het derde kwartaal van 2023 aangeboden worden. Geld (toelichting) Het opzetten van een dergelijke scan kost naar verwachting € 3.000. Dit is opgenomen in de begroting.
88
Samen met diverse ketenpartners organiseren van diverse preventiecampagnes, voorlichting en training ter bewustwording en cyberweerbaarheid Burgemeester Bengevoord We organiseren activiteiten voor alle leeftijden waarop zij op hun eigen niveau cyberweerbaar gemaakt worden. Kwaliteit (toelichting) We organiseren diverse trainingen en cursussen op het gebied van cyberweerbaarheid. Denk hierbij aan Hackshield, een spel voor 8- tot 12-jarigen, om zich te beschermen tegen online gevaren. Daarnaast organiseren we een interactieve training voor senioren. Tijd (toelichting) In 2023 bieden we voor de verschillende leeftijdsgroepen een activiteit of training aan. Geld (toelichting) Naar verwachting kosten de diverse trainingen € 7.500. Hiervoor is budget geraamd. Trends en ontwikkelingen
Financiële afwijkingen programma 4 Baten en Lasten Bedragen x €1.000
89
Exploitatie
Begroting 2023
Wijz.prim.begroting nav jrk 2022
Overige mutaties VOOR Prognose 1
Prognose 1 2023
Mutaties Prognose 1 2023
Baten 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur
18
0
-18
0
0.2 Burgerzaken
236
0
0
236
0 0
0.4 Overhead
100
0
802
999
97
Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening
354
0
784
1.235
97
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
0
0
0
0
0
1.2 Openbare orde en veiligheid
18
50
0
68
0
Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid
18
50
0
68
0
Totaal Baten
372
50
784
1.303
97
3.460
726
-292
3.814
-80
982
0
-100
902
20
4.2 Openbare orde en veiligheid
Lasten 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.4 Overhead
9.701
479
1.928
12.927
819
Totaal 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening
14.143
1.205
1.536
17.643
759
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
2.075
0
2
2.077
0
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.114
50
-100
1.066
2
Totaal 4.2 Openbare orde en veiligheid
3.189
50
-98
3.143
2
Totaal Lasten
17.332
1.255
1.438
20.786
761
375
0
6.942
7.416
99
4.2 Openbare orde en veiligheid
Onttrekkingen 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur Stortingen 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening 0.1 Bestuur
25
0
0
124
99
Gerealiseerd resultaat
-16.610
-1.205
6.288
-12.191
-664
90
Bestuur, organisatie en dienstverlening In dit beleidsveld is er sprake van hogere baten van € 97.000. Dit heeft te maken de doorbelasting van de doorgevoerde CAO wijziging naar derden. Zie de toelichting hieronder. In dit beleidsveld is er sprake van hogere lasten van € 759.000. Dit verschil is grotendeels als volgt te verklaren: CAO Ten gevolge van de nieuw afgesloten CAO nemen de personeelskosten toe met € 670.000. De verhoging van de personeelskosten betreft naast de stijging van de brutolonen met bijhorende sociale en pensioenlasten, ook een verhoging van de thuiswerkvergoeding en de reiskostenvergoeding. Dit wordt deels gecompenseerd door een doorbelasting van de loonkosten van € 97.000 naar derden zoals ook zichtbaar in de stijging van de baten in dit programma. Visie Winterswijk Door een samenvoeging van het budget Visie 2061 met het budget van de Omgevingsvisie nemen de lasten in dit beleidsveld met € 100.000 af (zie ook beleidsveld 3.4). Opleidingskosten en overige personeelskosten In diverse teams vindt doorontwikkeling en omscholing plaats. Hierdoor nemen de opleidingskosten toe (€ 89.000). Daarnaast vindt er in 2023 een benchmarkonderzoek naar de personele bezetting plaats.
De gemeente Winterswijk wil investeren in het binden en boeien van zittende en toekomstige medewerkers met een door het MT goedgekeurd werkconcept (in relatie tot de herinrichting van het gemeentekantoor). Ook het onboardingsprogramma is in 2023 gestart. De totale kosten hiervan zijn geschat op € 66.000. Rechtmatigheid De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording in 2023. De implementatie hiervan en het versterken van interne beheersing en controles vraagt meer van de organisatie dan initieel verwacht. Hierdoor nemen de verwachte kosten toe. Dit betreffen externe advisering en ondersteuning (€ 65.000). ICT Daarnaast nemen de ICT kosten toe door indexatie van bestaande contracten (circa € € 66.000) en een aantal nieuwe applicaties (€ 23.000). De indexatie wordt gedekt uit de stelpost prijsstijgingen zoals opgenomen in programma 5 onder overige baten en lasten. Binnen dit programma hebben ook een aantal administratieve wijzigingen plaatsgevonden. Dit betreffen boekingen vanuit de ICT kosten naar Telefonie, Microsoft 365 en Beheer Informatie, maar dit heeft geen financiële gevolgen. Restauratieve voorzieningen De kosten van restauratieve voorzieningen nemen toe met € 35.000 door het nieuwe contract dat is afgesloten met de cateraar. Kapitaallasten De kapitaallasten in dit beleidsveld nemen met € 177.000 af vanwege doorgeschoven investeringen van 2022 naar 2023.
Hierdoor verschuiven de eerste kapitaallasten van 2023 naar 2024. Openbare orde en veiligheid In dit beleidsveld is er geen sprake van materiële wijzigingen, zowel niet aan de baten- als aan de lastenkant. De mutaties blijven onder de € 50.000 Onttrekkingen en toevoegingen reserves Het verschil van € 99.000 betreft een budgetneutrale correctie in verband met doorgeschoven activiteiten uit 2022. 91
Programma 5 Inkomsten van Winterswijk Inleiding Programma 5 is een nieuw programma met ingang van de begroting 2023. Dit programma omvat de inkomsten van onze gemeente die ook de algemene dekkingsmiddelen zijn: de algemene uitkering uit het gemeentefonds en onze lokale heffingen. Tot 2023 maken de algemene dekkingsmiddelen onderdeel uit van programma 4. Met de begroting 2023 hebben de algemene dekkingsmiddelen een eigen programma om de sturingsmogelijkheden op de andere vier programma's zuiverder te maken. In de andere vier programma's staan nu de activiteiten en budgetten die ook daadwerkelijk horen bij onze ambities en doelstellingen én waarop wij (bij)sturingsmogelijkheden hebben. Het college voert de begroting uit binnen de programma's en is in dat kader bevoegd om bij te sturen op activiteiten en budgetten bij te stellen binnen het betreffende programma. De (bij)sturingsmogelijkheden op het nieuwe programma 5 zijn beperkt. Op de algemene uitkering hebben wij als individuele gemeente geen invloed. En de hoogte van de lokale heffingen kunnen we alleen voor aanvang van het begrotingsjaar bepalen. Het gaat om inkomsten die geen directe relatie hebben met uitgaven in onze begroting. Daarom past het niet dat met deze inkomsten geschoven kan worden ter dekking van andere lasten. Isolatie van de algemene middelen in een eigen programma is dan de meest logische keuze.
5.1 Algemene middelen Ambitie We zijn een financieel gezonde gemeente. De ambities in onze begroting zijn in evenwicht met de gemeentelijke financiën voor korte en lange termijn. Relevante documenten: • Financiële verordening gemeente Winterswijk; • Treasurystatuut; • Planning- en controldocumenten. Doelstellingen Behouden gezonde financiële positie Activiteiten Monitoren van uitvoering van begroting via P&C-documenten Wethouder: Metaal Met de documenten in onze planning- en controlcyclus stellen we onze ambities, doelstellingen en activiteiten voor het komende jaar vast (de begroting), volgen we de realisatie daarvan (bestuursrapportage), stellen we budgetten bij indien nodig (financiële prognoses) en leggen we verantwoording af (jaarstukken). Hierdoor houden we zicht op onze financiële positie en kunnen we bijsturen wanneer nodig. Kwaliteit (toelichting) In 2023 stellen we de volgende P&C-documenten op: Jaarstukken 2022; Bestuursrapportage incl. 1e financiële prognose 2023; 2e financiële prognose 2023; Kadernota 2024; Begroting 2024. 92
Tijd (toelichting) Raadsvergadering juni 2023: Jaarstukken 2022, Bestuursrapportage 2023 en Kadernota 2024 Raadsvergadering oktober/november (uiterlijk 15 november) 2023: Begroting 2024 Raadsvergadering december 2023: 2e financiële prognose 2023 Geld (toelichting) Dit is niet van toepassing. Doelstellingen We streven naar een jaarlijks structureel sluitende begroting Activiteiten Vaststellen begroting Wethouder: Metaal-ten Dolle We streven naar een jaarlijks structureel sluitende begroting. Die presenteren we in de begroting. Kwaliteit (toelichting) In het financiële hoofdstuk van de begroting nemen we een overzicht op waarin we het structurele en incidentele begrotingsresultaat presenteren. Het verwachte begrotingsresultaat voor 2023 wordt met deze bestuursrapportage nadeliger. Dat vraagt om scherper te sturen op uitvoering van de begroting binnen de kaders en budgetten. Concreet betekent dit, dat wij in het vervolg van 2023 het afwegingenkader (door de raad vastgesteld op 24 juni 2020) nog zorgvuldiger toepassen. Tijd (toelichting) Raadsbehandeling vindt plaats in oktober/november. Geld (toelichting) Dit is niet van toepassing. Doelstellingen Zorgen voor voldoende investeringsruimte Activiteiten Integrale afwegingen bij begrotingsbehandeling Wethouder: Metaal We willen beschikken over voldoende investeringsruimte.
Dat geeft ons bestuur keuzemogelijkheden voor de inzet van die ruimte. De afweging hoe die ruimte ingezet wordt, doen we integraal, dus in totaliteit. Daarbij betrekken we het door de raad vastgestelde afwegingenkader. De begrotingsbehandeling is daarvoor het geëigende moment. Kwaliteit (toelichting) Het financiële hoofdstuk in de begroting moet inzicht geven in de integrale afweging en investeringsruimte. 93
Tijd (toelichting) Raadsbehandeling oktober/november. Geld (toelichting) Dit is niet van toepassing. Trends en ontwikkelingen Rond de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds is onzekerheid troef. Het Rijk werkt aan een nieuwe financieringssystematiek voor de gemeenten vanaf 2026. In afwachting daarvan is de algemene uitkering op een aantal onderdelen geparkeerd. Dat vertaalde zich in het zogenaamde Ravijnjaar. De Voorjaarsnota van het Rijk geeft inmiddels duidelijkheid over de middelen die we voor 2026 incidenteel krijgen: die worden structureel. Gemeente Winterswijk kan daardoor rekenen op € 1,5 miljoen erbij in 2027 en verder. Dat hebben we nog niet verwerkt in het financiële perspectief van deze bestuursrapportage en de kadernota omdat pas met de meicirculaire 2023 de werkelijke bijstelling komt. De zogenaamde opschalingskorting wordt vanaf 2026 in volle omvang doorgevoerd. Daardoor maakt de algemene uitkering een forse terugval in de jaren ná 2025. Over de herverdeling van het gemeentefonds, waar Winterswijk een voordeelgemeente is, is nog geen duidelijkheid. Wat betreft de begroting 2023 stellen we de raming van de algemene uitkering bij naar aanleiding van de Septembercirculaire 2022 en de Decembercirculaire 2022. De Meicirculaire 2023 verwerken we via de 2e financiële prognose in dit boekjaar.
5.2 Lokale belastingen Ambitie De lokale lastendruk is in evenwicht met ons voorzieningenniveau. Voor heffingen en leges is het uitgangspunt dat deze in principe kostendekkend zijn, tenzij deze te zeer afwijken van bijvoorbeeld de tarieven van vergelijkbare gemeenten of wanneer er sprake zou zijn van een te hoge stijging ineens. Om onze ambities betaalbaar te houden zetten we maximaal in op het verkrijgen van (Europese) subsidies in plaats van het verhogen van de lokale belastingen. Relevante documenten: • Belastingverordeningen Doelstellingen De onroerende zaakbelastingen wordt gefixeerd op de opbrengst met uitzondering van inflatie en areaaluitbreiding Wanneer woningen en niet-woningen in waarde stijgen dan verlagen we de OZBtarieven om op die begrote opbrengst uit te komen. Doelstellingen We maken meerjarige afspraken over de toeristenbelasting Vaststellen van meerjarige tarieven voor de toeristenbelasting, zie beleidsveld 2.5 Trends en ontwikkelingen De WOZ-waardes staan steeds vaker ter discussie. Het aantal bezwaren is dit jaar gestegen met 66% ten opzichte van vorig jaar. Vooral de "no-cure no pay" bezwaarmakers hebben bijgedragen aan deze stijging. De afhandeling zal een behoorlijke extra werkdruk met zich meebrengen, wat kan leiden tot extra kosten voor inhuur en de uitbetaling van proceskosten. 94
Financiële afwijkingen programma 5 Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie
Begroting 2023
Wijz.prim.begroting nav jrk 2022
Overige mutaties VOOR Prognose 1
Prognose 1 2023
Mutaties Prognose 1 2023
Baten 5.1 Algemene middelen 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.5 Treasury
228
0
0
198
-30
490
0
46
536
0
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
64.334
0
0
65.087
753
0.8 Overige baten en lasten
0
0
0
0
0
65.052
0
46
65.821
723
0.61 OZB woningen
3.698
0
0
3.698
0
0.62 OZB nietwoningen
2.850
0
0
2.850
0
0.64 Belastingen overig
50
0
0
50
0
Totaal 5.2 Lokale belastingen
6.598
0
0
6.598
0
Totaal Baten
71.650
0
46
72.420
723
245
0
42
257
-30
0.5 Treasury
40
0
-1.224
-643
541
0.8 Overige baten en lasten
-893
0
1.766
216
-658
Totaal 5.1 Algemene middelen
-608
0
584
-170
-146
0.61 OZB woningen
494
0
-234
259
0
0.62 OZB nietwoningen
20
0
68
87
0
0.64 Belastingen overig
148
0
-127
21
0
Totaal 5.2 Lokale belastingen
661
0
-293
368
0
Totaal Lasten
52
0
291
197
-146
Gerealiseerd resultaat
71.598
0
-245
72.223
870
Totaal 5.1 Algemene middelen 5.2 Lokale belastingen
Lasten 5.1 Algemene middelen 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
5.2 Lokale belastingen
95
Algemene middelen Baten Binnen de algemene middelen is sprake van een forse inkomstenverhoging die feitelijk geheel is toe schrijven aan een verhoging van de algemene uitkering.
Lasten Binnen de lasten is er per saldo sprake van een daling van € 425.000. Deze is te verklaren door hogere rentelasten (€ 295.000). Daarnaast is de post voor prijsstijgingen (indexaties) benut voor diverse budgetstijgingen in de overige programma's (€ 175.000). Tot slot is het budget Herstelplan Coronacrisis afgeraamd, omdat de Raad heeft aangegeven dat het budget kan komen te vervallen als er één jaar lang geen door de overheid van kracht zijnde beperkende Covid-maatregelen zijn opgelegd (€ 483.000). Lokale belastingen In dit beleidsveld is er geen sprake van materiële wijzigingen zowel niet aan de baten als aan de lastenkant, mutaties blijven onder de € 50.000 Onttrekkingen en toevoegingen reserves Er zijn vooralsnog geen mutaties in reserves voorzien voor dit programma.
Recapitulatie programma's Financiële recapitulatie programma's x € 1.000
Begroting
wijzigingen
na progn 1
na progn 1
na progn 1
na progn 1
2023
prognose 1
2023
2024
2025
2026
Baten Programma 1
12.169
2.794
14.963
13.149
14.276
14.279
Programma 2
11.110
669
11.779
11.055
11.006
10.994
Programma 3
10.645
3.122
13.767
10.210
10.318
10.106
Programma 4
372
97
469
1.409
1.416
1.506
Programma 5
71.650
723
72.373
72.982
73.845
69.795
105.946
7.405
113.351
108.805
110.861
106.680
subtotaal Lasten Programma 1
34.472
790
35.261
35.034
35.721
35.612
Programma 2
32.054
4.913
36.966
32.768
32.629
32.765
Programma 3
23.864
1.560
25.423
21.954
21.746
22.247
Programma 4
17.332
760
18.091
18.404
18.270
18.311
Programma 5
53
-146
-93
-70
-437
-833
107.775
7.877
115.648
108.090
107.929
108.102
Saldo van baten en lasten
-1.829
-472
-2.297
714
2.932
-1.423
Onttrekkingen reserves
1.891
-1.301
590
16
15
2
Toevoegingen reserves
50
99
149
0
0
0
Saldo mutatie reserves
1.842
-1.400
441
16
15
2
13
-1.872
-1.859
730
2.947
-1.421
subtotaal
Begrotingssaldo 2023-2026, stand progn 1 Waarvan incidenteel
-587
-191
-778
-645
-96
0
Waarvan structureel
600
-1.681
-1.081
1.375
3.043
-1.421
96
Opgaven Opgave Drempelvrij Winterswijk Ambitie Iedere inwoner wil volwaardig meedoen in onze samenleving. Maar onze samenleving kent drempels die dit moeilijk maken. Met de opgave Winterswijk Drempelvrij wil de gemeente deze drempels zoveel mogelijk weghalen. Relevante documenten: • VN- verdrag Handicap; • Inclusie-agenda 1.0; • Inclusie-agenda 2.0 . Doelstellingen Iedereen kan zichzelf zijn in onze gemeente; we dragen actief uit dat Winterswijk regenbooggemeente is Activiteiten We dragen uit dat we regenbooggemeente zijn door samenwerking in de regio in een programma gericht op bewustwording, dialoog en veiligheid Wethouder: Schepers-Janssen De klankbordgroep Regenbooggemeente gaat in de gemeente Winterswijk en Oost Gelre allerlei activiteiten organiseren. De thema's waaraan de klankbordgroep werkt zijn: Zichtbaarheid en normalisatie; Educatie en bewustwording en Borging en veiligheid. In 2023 organiseert de klankbordgroep ook weer een feestelijke Achterhoek Pridemaand. Kwaliteit (toelichting) De klankbordgroep kan haar doelen bereiken.
Tijd (toelichting) Activiteiten lopen door het jaar heen. Geld (toelichting) Voor deze activiteit is € 10.000 gereserveerd. Doelstellingen We geven de verbinding met cultuur en sport een plek in de opgave Activiteiten We verbeteren de toegang tot sport en cultuur voor onze doelgroepen Wethouder: Schepers-Janssen Binnen de opgave Winterswijk Drempelvrij worden de toegang tot sport en cultuur twee nieuwe thema's waar we ons mee bezig gaan houden. Kwaliteit (toelichting) Verbeteren van voorzieningen met name daar waar zij nu beperkingen opleveren. Tijd (toelichting) Uitvoering vindt geheel 2023 plaats. Geld (toelichting) 97
Afhankelijk van aard en soort oplossingen worden middelen vrijgemaakt of aangevraagd. Doelstellingen We zorgen samen met betrokken inwoners dat de inclusie-agenda actueel blijft en voeren die uit Activiteiten Samen met onze inwoners zorgen we ervoor dat de thema's die leven een plek krijgen in de inclusie-agenda Wethouder: Schepers-Janssen We gaan met het netwerk in de samenleving in gesprek en maken een inclusieagenda 3.0. In deze agenda staan de nieuwe thema's voor Winterswijk Drempelvrij. Het college stelt de agenda vast. Kwaliteit (toelichting) De thema's zijn in de agenda benoemd. De agenda maakt duidelijk wat de richting wordt van de opgave Winterswijk Drempelvrij. Tijd (toelichting) De verwachting is dat op 1 juli 2023 de Inclusieagenda 3.0 gereed en vastgesteld is. Geld (toelichting) Deze activiteit wordt betaald uit het opgavebudget. We werken aan bewustwording rondom het thema inclusie door middel van ervaringsverhalen en campagnes Wethouder: Schepers-Janssen We delen praktijkverhalen van ervaringsdeskundigen uit onze gemeente. Op deze manier worden onze inwoners bewust van deze verhalen. Daar kunnen mensen van leren wat er allemaal mogelijk is. We sluiten ook aan bij landelijke themacampagnes zoals de wereldgehandicaptendag, de week van de toegankelijkheid, de week van de hoogbegaafdheid en de week van de psychiatrie. We ondersteunen het Oogcafé Winterswijk.
Kwaliteit (toelichting) We maken 8 professionele publicaties en 3 filmpjes. Tijd (toelichting) Uitvoering vindt geheel 2023 plaats. Geld (toelichting) Voor deze activiteit is € 12.000 gereserveerd. We werken zoveel mogelijk letterlijke en figuurlijke drempels weg als die deelname aan de samenleving belemmeren. En we proberen nieuwe drempels tegen te gaan. Wethouder: Schepers-Janssen We besteden in 2023 weer veel aandacht aan de toegankelijkheid van de openbare ruimte en van gebouwen. We zetten ons ook in voor de digitale toegankelijkheid. Ook gaan we ons wat meer richten op de toegankelijkheid van sport en cultuur. We 98
denken in de gemeentelijke organisatie mee met thema's zoals de herontwikkeling van de markt, de bouw van scholen, de basisbanen, vluchtelingen en hier zetten we onze ervaringsdeskundigen voor in. Ook werken we weer mee aan de toegankelijkheid van van de verkiezingen. Kwaliteit (toelichting) Door deze inzet wordt de samenleving meer toegankelijk. Tijd (toelichting) Uitvoering vindt geheel 2023 plaats. Geld (toelichting) Afhankelijk van aard en soort verbeteringen worden middelen uit bestaand budget aangewend dan wel gezocht. Trends en ontwikkelingen Het college heeft toegezegd dat er dit jaar antidiscrimatiebeleid komt. Daar is mee gestart.
Opgave Winterswijk Armoedevrij Ambitie Onze ambitie is een armoedevrij Winterswijk in 2040. Waarbij iedere inwoner volwaardig mee kan doen in onze samenleving. We zetten we stappen om armoede fundamenteel te bestrijden, naast het verlichten van armoede op korte termijn. Onderwijs, werk en inkomen zijn een goed vangnet voor bestaanszekerheid. Winterswijk is er op gericht dat inwoners een fysiek en mentaal gezond en zelfstandig leven leiden. Relevante documenten: • DRIFT-actieagenda; • CBS armoedemonitor ; • STAP-uitvoeringsagenda. Doelstellingen Handhaven Armoedevrij Winterswijk 2040 gericht op het stoppen van armoede. Dit doen we opgavegericht in samenwerking met inwoners, organisaties, bedrijven, verenigingen, geloofsgemeenschappen en scholen Activiteiten Invoering Winterswijk pas Wethouder: Schepers-Janssen De Winterswijkpas is een pas voor alle inwoners kortingen en/of aanbiedingen oplevert. Daarnaast worden de 'Meedoenregelingen' voor inwoners met een laag inkomen via deze pas verstrekt. We starten met een verkenning van de mogelijkheden voor de invoering van de Winterswijkpas. Kwaliteit (toelichting) De Winterswijkpas is breed inzetbaar en aantrekkelijk voor alle Winterswijkers, waarbij lokale ondernemers participeren in het aanbod.
Tijd (toelichting) Op dit moment is er onvoldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar om in 2023 het plan van aanpak af te ronden voor de invoering van de Winterwijkpas. 99
Geld (toelichting) Hiervoor is een voorbereidingsbudget beschikbaar dat niet voldoende is als we extern moeten inhuren. Stichting Platform Armoedevrij Winterswijk jaagt vernieuwing en experimenteerruimte aan. Dit faciliteren wij. Wethouder: Schepers-Janssen Stichting Platform Armoedevrij Winterswijk is een onafhankelijke partij die vernieuwing en experimenteerruimte op het gebied van armoede (mede)mogelijk maakt in Winterswijk. Vanuit de gemeente faciliteren we dit met de inzet van een kwartiermaker en geven we zelf het goede voorbeeld. Kwaliteit (toelichting) Stichting Platform Armoedevrij Winterswijk en de Vrijwilligers Adviesraad adviseren de gemeente over activiteiten en beleid. Tijd (toelichting) Deze activiteit vindt geheel 2023 plaats. Geld (toelichting) De stichting ontvangt een subsidie van € 12.500 voor het realiseren van deze activiteiten. Taskforce Bestaanszekerheid Wethouder: Schepers-Janssen We brengen in beeld wat de effecten zijn van het verlies aan koopkracht voor inwoners, bedrijven en organisaties. Vervolgens bepalen we wat slimme plannen zijn die het verlies van koopkracht en de effecten van koopkrachtverlies tegengaan. De plannen gaan we beoordelen op haalbaarheid en effectiviteit. Daarna maken we een keuze voor de uitvoering daarvan. Kwaliteit (toelichting) Opleveren welke rol en regelingen de gemeente kan bieden bij het verlies van bestaanszekerheid.
Tijd (toelichting) Deze taskforce is opgestart in september 2022, de uitvoering loopt door in 2023. Geld (toelichting) De raad heeft budget beschikbaar gesteld. Uitvoeringsagenda STAP-Winterswijk (Samen Tegen Armoede Pact) Wethouder: Schepers-Janssen In 2022 hebben we samen met inwoners, organisaties en stichting Platform Armoedevrij Winterswijk gewerkt aan een nieuwe uitvoeringsagenda voor de opgave Armoedevrij Winterswijk. In 2023 gaan we gefaseerd aan de slag om deze uitvoeringsagenda verder te realiseren. De pijlers zijn: (1) Ontregelen van beleid, (2) Toegankelijke voorzieningen, (3) Gelijke kansen, (4) Brede maatschappelijke betrokkenheid, (5)Lef om te experimenteren. 100