Bestuursrapportage 2023
Tekst van het document
Ze heeft verzocht om een werkgroep samen te stellen, bestaande uit SOPOW, WBB en de gemeente, en daarbij dit als eerste taak ter hand te nemen; dit is door partijen toegezegd. SOPOW en De Esch (Athena-groep) hebben verkend of het mogelijk zou zijn om op 1 locatie samen te werken. Bij nader inzien bleek daar waar de buurtschappen juist voor een locatie echt in de buurtschappen te kiezen en De Esch te hechten aan een locatie dichter bij de kern. Daarnaast verschillen De Esch en SOPOW voor wat betreft hun onderwijsvisie. De Esch heeft ervoor gekozen om 2 opties te onderzoeken. Renoveren op de huidige locatie of de vrijkomende locatie van De Korenburg te renoveren en naartoe te verhuizen. De gemeente vindt de keuze van De Esch leidend. Tijd (toelichting) Loopt conform planning. Geld (toelichting) Gezien de prijsontwikkelingen is het onzeker of de reeds beschikbaar gestelde middelen toereikend zijn voor de uitvoering van het IHP.
Doelstellingen We bevorderen kansen gelijkheid Activiteiten Aanpak laaggeletterdheid Wethouder: Schepers-Janssen
29
De rijksoverheid heeft als doel dat de laaggeletterdheid wordt teruggedrongen. Daarom moet uiterlijk eind 2024 in alle gemeenten een effectieve aanpak van laaggeletterdheid gerealiseerd zijn. Om dit in de Achterhoek te bereiken is door de Achterhoekse gemeenten gezamenlijk het Regioplan Aanpak Laaggeletterdheid 2020-2024 opgesteld. Kwaliteit (toelichting) In de Achterhoek kan iedereen die ondersteuning in zijn basisvaardigheden kan gebruiken, moeite heeft met lezen, schrijven en/of rekenen, een passend leertraject volgen. Tijd (toelichting) Het is een continue proces. Geld (toelichting) De gemeente Doetinchem is als centrumgemeente verantwoordelijk voor de besteding van de WEB- en decentralisatiemiddelen. Zij voert dit in samenspraak met de contactpersonen van de overige 7 Achterhoekse gemeenten uit. Inzet NPO middelen Wethouder: Schepers-Janssen NPO (Nationaal Programma Onderwijs) middelen zijn bestemd voor ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na corona. Corona heeft een behoorlijk gevolg gehad voor scholen en leerlingen. Zo zijn onder andere onderwijs achterstanden ontstaan. Zowel de scholen als de gemeenten hebben middelen gekregen om de gevolgen van corona aan te pakken.
Kwaliteit (toelichting) In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs zijn we vanaf september 2022 gestart met: - Het versterken van het leesaanbod op scholen, zowel op het primair als op het secundair onderwijs. Door middel van workshops wordt er gewerkt aan leesvaardigheid, maar ook digitale vaardigheden en robotisering. Voor middelbare scholieren worden inspirerende schrijvers geworven om lezingen te geven op de middelbare scholen. - Activiteiten voor sociale en emotionele ontwikkeling van tieners door middel van cultuureducatie. Dit aanbod is er voor de middelbare scholen in Winterswijk en is afgestemd op de behoefte vanuit de scholen. Voor alle klassen op het ISK gaat het bijvoorbeeld over muzieklessen in wereldmuziek in de vorm van workshops. Pronova krijgt groepslessen muziek en les in accordeon, blokfluit, ukelele, saxofoon, keyboard, producing en djembé. Alle klassen krijgen muzieklessen aangeboden. De leerlingen van het Gerrit Komrij College krijgen workshops 'Express Yourself'. Deze workshops zijn gericht op rap, producing, theater, songwriting, fotografie en percussie. - De buitenruimtes bij de middelbare scholen worden verbeterd, zodat er mogelijkheden zijn voor sport en cultuur. Er is al gestart met een plan voor het Gerrit Komrij College, in overleg met de leerlingen van de school zelf.
De buitenruimte wordt uitgebreid met mogelijkheden om sport en cultuur te beoefenen in de buitenruimte van de school. Bijvoorbeeld onder leiding van een vakdocent van de school of de buurtsportcoach of cultuurcoach in Winterswijk. 30
- Vanaf mei 2023 zal het naschoolse aanbod in Winterswijk worden uitgebreid met extra leesaanbod onder begeleiding van een consulent van de bibliotheek. Dit om de kinderen een extra steuntje in de rug te geven op het gebied van leesvaardigheid en digitale vaardigheden. Tijd (toelichting) De middelen zijn tijdelijk en moeten eind 2025 volledig besteed zijn. Geld (toelichting) We ontvangen totaal € 486.314. Trends en ontwikkelingen Er zijn geen ontwikkelingen te melden.
Financiële afwijkingen programma 2 Baten en Lasten Bedragen x €1.000
31
Exploitatie
Begroting 2023
Wijz.prim.begroting nav Overige mutaties jrk 2022 VOOR Prognose 1
Prognose 1 2023
Mutaties Prognose 1 2023
Baten 2.1 Cultuur 5.5 Cultureel erfgoed
25
0
0
25
0
5.6 Media
0
0
0
29
29
Totaal 2.1 Cultuur
25
0
0
54
29
0
14
0
14
0
5.2 Sportaccommodaties
742
0
0
742
0
Totaal 2.2 Sport
742
14
0
756
0
6.3 Inkomensregelingen
8.717
0
0
8.682
-35
6.4 WSW en beschut werk
928
0
0
928
0
6.5 Arbeidsparticipatie
0
0
0
353
353
Totaal 2.3 Inkomen en participatie
9.645
0
0
9.963
318
4.2 Onderwijshuisvesting
0
142
0
142
0
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
698
284
0
1.305
323
2.2 Sport 5.1 Sportbeleid en activering
2.3 Inkomen en participatie
2.4 Educatie
Totaal 2.4 Educatie Totaal Baten
698
426
0
1.447
323
11.110
441
0
12.221
670
1.637
42
-103
1.687
112
Lasten 2.1 Cultuur 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea
163
0
27
190
0
5.5 Cultureel erfgoed
315
70
205
604
14
5.6 Media
484
0
-11
502
29
2.599
112
117
2.983
155
843
14
239
1.097
0
5.2 Sportaccommodaties
2.789
0
-57
2.707
-25
Totaal 2.2 Sport
3.632
14
182
3.803
-25
6.3 Inkomensregelingen
10.836
410
187
12.686
1.253
6.4 WSW en beschut werk
6.592
106
-37
9.475
2.814
6.5 Arbeidsparticipatie
5.314
0
29
5.696
353
Totaal 2.3 Inkomen en participatie
22.741
516
179
27.857
4.420
4.2 Onderwijshuisvesting
1.555
150
-20
1.724
40
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.527
426
-48
2.229
323
Totaal 2.1 Cultuur 2.2 Sport 5.1 Sportbeleid en activering
2.3 Inkomen en participatie
2.4 Educatie
Totaal 2.4 Educatie
3.082
576
-68
3.953
362
Totaal Lasten
32.054
1.219
411
38.596
4.913
32
Exploitatie
Begroting 2023
Wijz.prim.begroting nav Overige mutaties jrk 2022 VOOR Prognose 1
Prognose 1 2023
Mutaties Prognose 1 2023
Onttrekkingen 2.4 Educatie 4.2 Onderwijshuisvesting
0
0
0
0
0
25
0
0
25
0
-20.969
-778
-411
-26.401
-4.243
Stortingen 2.2 Sport 5.2 Sportaccommodaties Gerealiseerd resultaat
Cultuur De hogeren lasten van € 155.000 worden grotendeels als volgt verklaard: - verhoging subsidie Boogie Woogie € 52.000 N - uitgaven Informatiepunten Digitale Overheid € 29.000 N - hogere lasten Ondernemen met Cultuur € 60.000 N De raad heeft besloten om de eerder ingeboekte bezuiniging bij Boogie Woogie terug te draaien. Voor 2023 gaat het om een bedrag van € 52.000. Vanuit het Rijk hebben we een bijdrage ontvangen voor Informatiepunten Digitale Overheid. In deze prognose zijn zowel de inkomsten als de uitgaven opgevoerd. De Raad heeft een subsidie van € 60.000 beschikbaar gesteld voor de stichting Ondernemen met Cultuur. Sport Er zijn geen mutaties > € 50.000 geweest. Inkomen en participatie Vanuit het Rijk hebben wij een bijdrage van € 353.000 ontvangen voor de Hotel- en accommodatieregeling (HAR). Daarnaast is de BUIG-uitkering met € 35.000 verlaagd. Hiermee zijn de hogere baten van € 318.000 verklaard. De verhoging van de lasten van € 4.420.000 wordt grotendeels als volgt verklaard: - hogere lasten Energietoeslag € 842.000 N - hogere lasten Noodfonds bestaanszekerheid € 446.000 N - hogere lasten Hulp aan Oekraïners € 2.650.000 N - hogere lasten inburgeringsvoorzieningen € 123.000 N - hogere lasten HAR € 353.000 N In de decembercirculaire 2022 heeft het Rijk een voorschot van € 500 per persoon beschikbaar gesteld voor de Energietoeslag 2023.
Deze heeft de gemeente Winterswijk in 2022 niet beschikbaar gesteld. Na besluitvorming door het Rijk zal deze in 2023 alsnog beschikbaar worden gesteld. De Raad heeft een noodfonds bestaanszekerheid van € 500.000 gesteld voor burgers, die in de problemen zijn gekomen door de hogere energielasten. In 2022 is hiervan € 54.000 uitgegeven. Voor het eerste halfjaar van 2023 hebben we een voorschot aangevraagd voor de kosten, die wij maken voor de opvang ontheemden Oekraïne. Hier worden de lasten verantwoord. Het Rijksbudget voor de inburgeringsvoorzieningen in 2023 zijn hoger uitgevallen en daarmee ook de lasten. Zoals hierboven al aangegeven hebben we een bedrag ontvangen voor de HAR en worden de lasten met hetzelfde bedrag opgenomen in de begroting.
33
Educatie De Rijksbijdrage voor het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) voor 2024 is € 323.000 hoger dan in onze brutobegroting opgenomen. De hogere lasten van € 362.000 worden grotendeels als volgt verklaard: - hogere lasten invoering IHP € 42.000 N - hogere lasten OAB € 323.000 N Voor de uitvoering van het IHP is een projectleider ingehuurd. Deze verhoging wordt "gecompenseerd" door een verlaging het beschikbaar gestelde krediet. Zoals hierboven al aangegeven is de Rijksbijdrage voor het OAB verhoogd en zijn de lasten met hetzelfde bedrag verhoogd. Onttrekkingen en toevoegingen reserves Er zijn geen wijzigingen ten aanzien van de reserves, conform de bestaande meerjarenbegroting wordt er € 25.000 gestort in de reserve voor verduurzaming van sportlocaties.
Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk Inleiding Openbare ruimte, Klimaat, water en milieu en gebiedsontwikkeling/wonen. Het programma Werkend Winterswijk gaat aan de hand vijf beleidsvelden in op alles wat we doen om onze inwoners een omgeving te bieden waar ze gezond, veilig en duurzaam kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren. Het beleidsveld duurzaamheid wordt in een opgave uitgewerkt. De overige beleidsvelden zijn; Openbare ruimte Het beleidsveld openbare ruimte behandelt de ambities van de openbare ruimte. Een gezonde leefomgeving met goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie is belangrijk. Ook biodiversiteit is een belangrijk thema. Klimaat , water en milieu. Naast de zorg voor een schone en veilige leefomgeving is het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie een belangrijk speerpunt. Gebiedsontwikkeling en wonen. Het beleidsveld gebiedsontwikkeling is gericht op de realisatie of ontwikkeling van plannen. Dit zijn plannen die met een projectmatige aanpak worden uitgevoerd. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk. Het unieke karakter staat onder druk en we moeten inzetten op een gebiedsgerichte aanpak. Daarnaast is visieontwikkeling op wonen een belangrijk speerpunt. We bieden ruimte voor woningen waar in Winterswijk behoefte aan is.
Projecten onder de noemer gebiedsontwikkeling over nieuwbouw of invulling van een gebied met een hoog gewaardeerde leefbaarheid. Meer concreet; er worden onder andere een aantal mooie plannen (door) ontwikkeld en/of uitgevoerd zoals WoooW, gebiedsvisie Molenveld, woningbouw Narcisstraat en Ribeslocatie en het Steengroeve gebied. Economie en lobby. We koesteren de diversiteit in de Winterswijkse bedrijven en maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst op willen richten. Bedrijvigheid en nabije werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Er moet voldoende ruimte zijn voor deze ontwikkeling. Vrijetijdseconomie is een belangrijke sector. We zetten in op kwaliteit van voorzieningen en investeren in het kloppende hart: het centrum.
34
We behouden komende jaren de duurzame relaties met samenwerkingspartners in de regio en over de grens. We dragen Winterswijk als merk binnen en buiten Nederland uit.
3.1 Openbare ruimte Ambitie Winterswijk heeft een uniek landschap met veel bijzondere planten en dieren, om dit te behouden leggen we veel nadruk op biodiversiteit. Wij vinden een gezonde leefomgeving met goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie belangrijk. De betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of dorp vinden we daarin cruciaal. We creëren voor iedereen een waardevolle leefomgeving die schoon, heel en veilig is. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid vinden we van groot belang; elke Winterswijker jong of oud, voetganger, fietser of automobilist moet zich veilig kunnen voelen en bewegen. We houden het centrum aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. We stimuleren wijkkracht door het realiseren van laagdrempelige ingang bij de gemeente voor vragen op alle domeinen. We starten met een pilot voor een wijkregisseur met de primaire focus op Winterswijk-Oost en hanteren hierbij het volgende participatiekader. Relevante documenten: • Groenstructuurplan Winterswijk; • Omgevingsvisie buitengebied; • Beleidsvisie landschap en biodiversiteit. Doelstellingen Behouden van kwaliteit landschap waarin kernbegrippen biodiversiteit en betrokkenheid zijn Activiteiten Bestrijden van de Japanse duizendknoop Wethouder: Wassink De Japanse, Boheemse- en Sachalinse duizendknoop is een woekerende plant die niet inheems is in Nederland.
Doordat de plant woekert, overgroeit hij de inheemse flora. Wanneer de duizendknoop in bermen staat, veroorzaakt de plant met de worteluitlopers schade aan de verharding en aangrenzende percelen, met mogelijke claims tot gevolg. In 2023 wordt de plant, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, bestreden op locaties die prioriteit hebben om schade te voorkomen. Hiervoor wordt een aantal bestrijdingsmethodes ingezet. Kwaliteit (toelichting) Er is bestrijding uitgevoerd. Op een aantal locaties middels elektrocutie. Op de overige locaties wordt de plant meerdere malen per jaar afgemaaid en maaisel wordt afgevoerd. Tijd (toelichting) Werkzaamheden worden in 2023 uitgevoerd. Geld (toelichting) Bestrijding wordt uitgevoerd binnen het beschikbaar gestelde budget.
35
Het gebruiken van gebiedseigen soorten om aantrekkelijkheid voor insecten te bevorderen Wethouder: Wassink Om de afname van de biodiversiteit te stoppen is het van belang om gebiedseigen soorten beplanting aan te planten. Hierdoor is er meer aanbod van voedsel voor de insecten. Bij herinrichting van groen is het ook van belang om een gevarieerde groeninrichting aan te brengen om voor de insecten zo veel mogelijk voedsel en leefgebied te creëren. Kwaliteit (toelichting) Bij vervanging van groen dient een gevarieerde beplanting aangeplant te worden die zorgt voor veel voedsel en een vergroting van het leefgebied insecten. Tijd (toelichting) Projecten worden uitgevoerd in 2023. Geld (toelichting) Werkzaamheden worden uitgevoerd vanuit reguliere budgetten. Uitvoering geven aan bermbeheerplan Wethouder: Wassink In 2022 is het nieuwe bermbeheerplan vastgesteld. Inzet van dit plan is om de bermen ecologisch te beheren om hiermee de biodiversiteit te vergroten. Door met ingang van 2023 het maaisel van de bermen af te voeren worden deze verschraald. Hierdoor krijgen de beschermde planten meer groeiruimte en zal de vergrassing van de bermen worden tegen gegaan. Hierdoor krijgen ook andere kruiden ruimte om in de berm te groeien en worden de bermen fleuriger en zal er meer voedsel aanbod zijn voor insecten.
Kwaliteit (toelichting) Met ingang van 2023 wordt bij het maaien van de bermen het maaisel afgevoerd. Dit om bermen te verschralen en vergrassen van bermen tegen te gaan. Een groot deel van de bermen wordt op deze manier gemaaid. Dit betreft bermen waarin beschermde plantensoorten groeien alsmede bermen die deel uitmaken van de ecologische structuur. Tijd (toelichting) Met ingang van 2023 wordt gewerkt volgens het nieuwe beheerplan. Geld (toelichting) De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen de beschikbare budgetten. Uitvoering geven aan groenstructuurplan Wethouder: Wassink In 2022 is de groenstructuurvisie voor de bebouwde kom van Winterswijk vastgesteld. In de visie is aandacht voor behouden en versterken van de groenstructuur in de bebouwde kom. Daarnaast is er aandacht voor het veranderende klimaat en de problemen die dit met zich meebrengt. Hittestress, droogte maar ook wateroverlast bij veel neerslag. Door aanpassen van groen of aanbrengen van meer groen en bomen kunnen deze klimaatproblemen worden 36
verminderd of weggenomen. Daarnaast worden maatregelen voorgeschreven hoe de biodiversiteit vergroot kan worden.
Kwaliteit (toelichting) In 2023 worden de eerste maatregelen vanuit de groenstructuurvisie uitgevoerd. O.a. wordt er in het kader van de herinrichting van de Groenloseweg, binnen de kom meer groen in de vorm van bomen aangeplant. Dit om de historische groene structuur van deze weg te versterken, maar ook te zorgen voor meer schaduw om hiermee de hittestress tegen te gaan. Tijd (toelichting) De maatregelen worden in 2023 uitgevoerd. Geld (toelichting) De maatregelen worden betaald vanuit beschikbare budgetten. Vergroten betrokkenheid inwoners bij biodiversiteit middels inzet Duurzaamheidscentrum Wethouder: Wassink Het vergroten van de biodiversiteit is van belang voor het behoud van de aanwezige flora en fauna in Winterswijk. Dit is iets dat de gemeente niet alleen kan. Hulp van bewoners en bedrijven is hierbij belangrijk. Het geven van voorlichting aan bewoners en bedrijven kan helpen om initiatieven te laten slagen. Via het Centrum voor Duurzaamheid worden acties opgezet om bewoners te informeren en materialen ter beschikking te stellen.
Kwaliteit (toelichting) Bewoners en bedrijven gericht informeren hoe zij kunnen helpen de biodiversiteit te vergroten. Daarnaast met acties middelen ter beschikking stellen om inwoners enthousiast te maken. Bijvoorbeeld door het uitdelen van nestkasten of beschikbaar stellen van zaad van bloemenmengsels om bijen en vlinders aan te trekken. Tijd (toelichting) De maatregelen worden uitgevoerd in 2023. Geld (toelichting) Benodigde acties kunnen worden betaald uit beschikbare budgetten. Doelstellingen De gemeente zorgt voor een laagdrempelig aanspreekpunt voor vragen van inwoners en stakeholders in een specifiek gebied Activiteiten Opzetten strategie wijkaanpak met pilot Wijkregisseur. Wethouder: Metaal Na de evaluatie van wijkaanpak de Pas concluderen we dat we als gemeente Winterswijk, samen met De Woonplaats en inwoners aan de slag willen met het opstellen van een strategie voor een wijkaanpak met als pilot de inzet van een wijkregisseur. 37
Kwaliteit (toelichting) De wijkaanpak is een plan voor de ontwikkeling van een wijk dat we samen met inwoners op verschillende thema's opstellen. Het is een aanpak waarbij zowel de gemeente als de Woonplaats daadwerkelijk structureel anders denken en werken. Een aanpak waarbij we, door een bepaalde strategie en leermethode toe te passen, efficiënter, flexibeler en beter kunnen inspelen op de trends en ontwikkelingen in onze maatschappij. Door de inzet van een wijkregisseur zorgen we ervoor dat we toegankelijker zijn en meedenken over de kansen die de inwoners zien. Hierbij legt de wijkregisseur makkelijk verbindingen. Tijd (toelichting) In het eerste kwartaal van 2023 is er een wijkregisseur gestart. Ook ligt er een plan van aanpak klaar waarin staat omschreven wat de gewenste resultaten zijn en op welke manier deze gerealiseerd gaan worden. Geld (toelichting) Voor het opstellen van de strategie en het inzetten van de wijkregisseur is incidenteel € 100.000 beschikbaar in 2023. Dit is vooralsnog meer dan voldoende Doelstellingen Elke inwoner moet zich veilig voelen en veilig kunnen bewegen door het verkeer Activiteiten Het opstellen van een mobiliteitsplan met uitvoeringsagenda Wethouder: Wassink Het huidige gemeentelijk verkeerstructuurplan (GVVP) dateert van 2010 en is een actualisatie van het plan van 2005. Daarmee is het GVVP sterk gedateerd.
Huidige maar ook nieuwe ontwikkelingen vragen om een nieuw GVVP. Hierna noemen we dit Mobiliteitsplan gemeente Winterswijk.
Kwaliteit (toelichting) Een actueel mobiliteitsplan opleveren met als onderdeel een meerjaren uitvoeringsprogramma. Het mobiliteitsplan krijgt een pro-actieve insteek met een grote nadruk op verkeersveiligheid. Parallel als onderdeel van het mobiliteitsplan wordt daarom de risicoanalyse verkeersveiligheid opgesteld om daarmee aan te sluiten bij het strategisch plan verkeersveiligheid 2030 van het rijk. Tijd (toelichting) In het vierde kwartaal van 2023 leveren we het mobiliteitsplan op met als onderdeel het meerjaren uitvoeringsprogramma. Momenteel bevindt het project zich in de opstartfase. De startbijeenkomst heeft plaatsgevonden. Het plan van aanpak is besproken en de vervolgstappen worden vastgelegd. Ook vindt er afstemming met de verwachte omgevingsvisie plaats. Tegelijk inventariseren we de verwachtingen omtrent het eindresultaat. Geld (toelichting) Het budget van € 35.000 wordt ingezet om een nieuw en toekomstbestendig mobiliteitsplan voor de gemeente Winterswijk op te stellen. 38
Doelstellingen Het creëren van een gezond leefklimaat Activiteiten Het opstellen van een dienstverleningsovereenkomst voor beheer en onderhoud openbare ruimte met de ROVA. Wethouder: Wassink We geven uitvoering aan de Dienstverleningsovereenkomst ( DVO) met de ROVA voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Uitgangspunt is om het merendeel van de werkzaamheden op kwaliteitsgestuurde wijze uit te voeren, conform de standaardkwaliteitsniveaus van het CROW. (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek.) Kwaliteit (toelichting) De kwaliteit wordt structureel en planmatig gemonitord om te kunnen beoordelen of aan de afgesproken kwaliteit en ambities van de gemeente wordt voldaan. Verder blijven wij inzetten op belangrijke maatschappelijke thema's als biodiversiteit, klimaatadaptatie, inclusie en duurzaamheid en circulariteit. De eenheidsprijzen zijn in beeld gebracht en wordt een deel van het groenonderhoud uitgevoerd door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Tijd (toelichting) Het uitvoering geven aan de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) alsook de monitoring is een continu en jaarrond proces. In januari zijn 16 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij ROVA gestart. Onder begeleiding van senior medewerkers geven zij samen met collega's uitvoering aan de DVO. De eenheidsprijzen zijn in beeld, echter afronding van dit proces zal naar verwachting het gehele jaar nog in beslag nemen. Geld (toelichting) De eenheidsprijzen zijn in beeld. Hieruit blijkt dat het totale budget voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte niet toereikend is. Het totale budget is onder meer gebaseerd op het totaal te onderhouden areaal, geldende kwaliteitsniveaus en frequentie van werkzaamheden. Doen zich hierin wijzigingen voor dan is dit direct van invloed op het onderhoudsbudget. Zo blijkt de invloed van klimaatverandering een niet te onderschatten factor. Een klimaatbestendige openbare ruimte en behoud en versteken van biodiversiteit vraagt immers om een andere manier van beheer en onderhoud. Doelstellingen Onze voorzieningen moeten goed bereikbaar zijn, we zorgen voor veilige wegen Activiteiten Op basis van wegenbeheerplan uitvoeren van onderhoud Wethouder: Wassink Het beheer en onderhoud van wegen is gebaseerd op het wegenbeheersplan 20202024.
Voor het beheerplan wordt gebruik gemaakt van de systematiek van de CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Weg- en Waterbouwbouwkunde en de verkeerstechniek) om de verharding visueel te 39
inspecteren en de onderhoudsbehoefte te bepalen. De prioritering voor het uitvoeren van onderhoud wordt vervolgens functioneel en risico gestuurd bepaald. Kwaliteit (toelichting) In het vierde kwartaal van 2022 is alle verharding opnieuw visueel beoordeeld. Met deze resultaten actualiseren we het beheerplan en stellen we een meerjarenbegroting op voor vervanging en onderhoud van wegen. Tijd (toelichting) Met de beoordeling van de inspectieresultaten en de voorgestelde maatregelen is een start gemaakt. Het geactualiseerde plan wordt vastgesteld in november 2023. Geld (toelichting) Op basis van het beheerplan stellen we een meerjarenbegroting op voor vervanging en onderhoud van de wegen. We zien aankomen dat we vanaf 2024 structureel 200.000 euro extra nodig hebben voor beheer en onderhoud van wegen en bruggen. Dit wordt opgenomen in het begrotingsvoorstel. Doelstellingen We hebben een visie op begraven passend bij de behoefte van onze inwoners Activiteiten Opstellen beleid en beheerplan begraafplaats inclusief uitvoeringsplan Wethouder: Wassink De algemene begraafplaats in Winterswijk is in verschillende fases aangelegd. Er is nu geen visie met een duidelijk eindbeeld op begraven en het beheer en onderhoud van de begraafplaats.
Door een beleid- en beheerplan op te stellen wordt hiervoor een duidelijke lijn uitgezet, waarna we toe werken naar een gedenkpark dat voor iedereen aantrekkelijk is.
Kwaliteit (toelichting) Met het opstellen van het beleid wordt de visie op begraven en herdenken vastgelegd. Dit wordt vertaald naar een uitvoeringsplan. Hierin wordt aangegeven welke aanvullingen of omvormingen van groen noodzakelijk zijn om de begraafplaats voor iedereen een fijne gedenkplek te laten zijn. Hierbij geven we de biodiversiteit een stimulans. De begraafplaats dient een hoog onderhoudsniveau te hebben waardoor het er jaarrond verzorgd uitziet. Dit leggen we vast in een beheerplan. Tijd (toelichting) In het najaar van 2022 is gestart met het opstellen van het beleids- en beheerplan. Het plan is in de 2e helft van 2023 gereed en zal door het college van B en W en raad worden vastgesteld. Geld (toelichting) De kosten voor het opstellen van het plan worden betaald uit beschikbaar budget.
40
Doelstellingen We optimaliseren de bereikbaarheid en verkeersdoorstroming van Winterswijk Activiteiten Uitbreiding Parkeerroute Informatie Systeem Wethouder: Wassink De Europese aanbesteding voor de uitbreiding van het parkeerroute-informatie (PRIS)-Systeem zoals deze beschreven staat in het uitvoeringsprogramma parkeren 2020-2030 is begin 2022 on-hold gezet. Dit in afwachting van de uitkomsten van het onderzoek naar de mogelijkheden voor een Dynamisch Verkeersmanagement Systeem. Het onderzoek heeft echter opgeleverd dat de effecten van deze systemen nog niet bewezen zijn. Ook is gebleken dat in-car systemen nog niet zo ver zijn de functie van een PRIS systeem over te kunnen nemen. We kiezen er daarom voor om 2023 een investering te doen in het weer volledig werkend krijgen van het huidige parkeer verwijs systeem. Daarnaast starten we met een marktconsultatie ten behoeve van de Europese aanbesteding voor de uitbreiding van het parkeerroute informatie systeem. Kwaliteit (toelichting) Door het uitbreiden van het parkeerroute-informatie (PRIS)-Systeem kunnen bezoekers van Winterswijk en Winterswijkers sneller een vrije parkeerplaats vinden. Dit resulteert in minder zoek-kilometers van onze bezoekers, wat leidt tot een snellere doorstroming van verkeer en tot meer winkelplezier. Tijd (toelichting) Vanwege de Europese aanbesteding zijn de termijnen opgeschoven.
In het 2e kwartaal 2023 is het college geïnformeerd over de resultaten komende uit de marktconsultatie van het Dynamisch Verkeersmanagement Systeem. Het werkend krijgen van het huidige systeem wordt verwacht in het derde kwartaal van 2023. De marktconsultatie met daaropvolgend de Europese aanbesteding is gereed in het derde kwartaal van 2023. Oplevering van de uitbreiding van het PRIS systeem wordt verwacht in het eerste kwartaal van 2024. Geld (toelichting) Door de Europese aanbesteding wordt verwacht dat de realisatie van het PRISsysteem in 2024 plaatsvindt. Om toch verder te gaan met het werkend krijgen van het bestaande systeem, is voor dit jaar € 100.000 gereserveerd. Hieruit worden de kosten van externe begeleiding en de aan te schaffen nieuwe bebording en matrixborden bekostigd. De rest van het budget te weten € 331.500, wordt doorgeschoven naar 2024 voor de verdere uitrol van het PRIS-systeem. Doelstellingen We stimuleren en faciliteren emissieloos vervoer. Activiteiten Zorgen voor dekkend netwerk van laadinfra en monitoring pilot kabelgoottegels Wethouder: Wassink De komende jaren willen wij de groei van het aantal electrische auto's faciliteren en waar mogelijk stimuleren. Dit doen wij, door deelname aan de provinciale concessie 41
publieke laadinfrastructuur en door te experimenteren met innovatieve en alternatieve laadoplossingen. Kwaliteit (toelichting) In 2023 gaan wij: • de Integrale visie op laadinfrastructuur en plaatsingsleidraad Winterswijk actualiseren; • door met het op aanvraag plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte voor inwoners die niet de mogelijkheid hebben om de auto op eigen terrein te laden; • minimaal vier laadpalen (acht laadplekken) proactief, vooruitlopend op de vraag, in de openbare ruimte plaatsen; • de pilot Verlengde Private Aansluiting (VPA) en het gebruik van de kabelgoottegels monitoren en evalueren. Tijd (toelichting) Elektrisch vervoer is, als onderdeel van de landelijke mobiliteitsopgave, onderhevig aan technologische ontwikkelingen die elkaar in hoog tempo opvolgen. Daarom is ervoor gekozen om visie en beleid om de twee jaar te herzien. Dit betekent dat wij in 2023 de Integrale visie op laadinfrastructuur en plaatsingsleidraad Winterswijk gaan actualiseren. Op zijn vroegst wordt de geactualiseerde visie het 4e kwartaal 2023 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte loopt vertraging op. De streeftermijn van 18 weken, van aanvraag openbare laadpaal tot realisatie openbare laadpaal, wordt in de praktijk niet gehaald.
Zeer beperkte netcapaciteit alsook materiele en personele tekorten bij aannemers doen de voortgang ernstig vertragen. De pilot met de Verlengde Private Aansluiting (VPA) loopt tot en met maart 2023. De pilot wordt geëvalueerd en vervolgens dient beoordeeld te worden of en in welke vorm de pilot een vervolg krijgt. Geld (toelichting) Voor uitvoering van de pilot Verlengde Private Aansluiting (VPA), als ook andere/nieuwe experimenten met innovatieve laadoplossingen, is structureel een budget opgenomen van €10.500. Trends en ontwikkelingen In dit beleidsveld spelen diverse thema’s een rol: Rova Jaarlijks worden de wijzigingen in het areaal en de prijsindexatie doorberekend. Op ons verzoek is het afgelopen jaar de eenheidsprijs per onderhoudsmaatregel in de openbare ruimte in beeld gebracht. Na berekening van de eenheidsprijzen gaat de prijs voor onderhoud met € 200.000 à € 300.000 per jaar omhoog. Daarnaast wordt er overhead in rekening gebracht voor het verder verbeteren en uitbreiden van de uit te voeren dienstverlening. We zijn nog in gesprek met Rova welk financiële effect dit gaat hebben. Wegen en bruggen Uit de globale weginspecties uitgevoerd in het najaar 2022 bleek dat het noodzakelijk is om tijdig preventief onderhoud uit te voeren op met name de asfaltverhardingen. De eerste 4 jaren is hiervoor € 175.000 per jaar nodig.
We hebben € 68.000 beschikbaar en vragen daarom € 100.000 extra.
42
Ook voor bruggen zijn preventieve en kleine onderhoudsmaatregelen van belang. Door tijdig conserveren van leuningen en dek en tijdig herstel van schade aan dragende constructieonderdelen, wordt de veiligheid vergroot en ingrijpende vervangingen voorkomen. Een conceptberekening van maatregelen om het totale areaal aan bruggen in “gewone conditie” te houden geeft een investeringsbedrag aan van € 140.000 per jaar. Er is € 40.000 beschikbaar en daarom vragen we € 100.000 extra. Monumentale bomen In Winterswijk zijn verschillende monumentale bomen aanwezig. In 2024 worden deze bomen geïnventariseerd om ze beter te kunnen beschermen en om eigenaren van monumentale bomen te ondersteunen bij het onderhoud van deze bomen. Digitalisering mobiliteitsdata Sinds 2021 werken we aan de “Digitaliseringsopgave Mobiliteit”. Binnen deze opgave werken we landelijk aan een uniforme manier om data over mobiliteit digitaal aan te leveren. Met deze data kunnen weggebruikers goed geïnformeerd worden over de situatie op de weg en zijn zij in staat hun reis goed te plannen. De digitaliseringsopgave bevat op dit moment 15 data items. Een aantal van deze data items wordt aangeleverd door gemeentelijke wegbeheerders. Dit betreft onder andere data over wegwerkzaamheden, evenementen, parkeren, beperkingen voor de logistiek en maximumsnelheden.
In de afgelopen drie jaar hebben de provincies Gelderland en Overijssel vanuit het Regionaal Data Team Oost-Nederland, samen met gemeentelijke wegbeheerders, gewerkt aan de realisatie van deze opgave. De “projectfase” eindigt dit jaar, en vanaf 2024 moet het beheer en onderhoud van deze data ingericht zijn. Voor het beheer en onderhoud van deze data gaan we het programma ‘Greenpoint’ aanschaffen. Mobiliteit & Verkeer: In 2023 wordt het mobiliteitsplan met uitvoeringsagenda opgesteld. Daarnaast is er vanuit de raad de wens uitgesproken om een parkeerstrategie en een verkeerscirculatie/structuurplan op te stellen. Beide voorstellen zijn nog niet begroot, ook is hiervoor extra capaciteit nodig. Er spelen diverse ontwikkelingen rondom verkeersveiligheid (SPV) en opgaven vanuit het rijk (o.a. 0 verkeersslachtoffers). Daarnaast zijn er regionale ontwikkelingen aansluitend op achterhoekvisie 2030 rondom OV en MAAS/GOAN en spelen er diverse ontwikkelingen als duurzame mobiliteit, actieve vervoerswijzen en de verplichte digitaliseringsopgave. In combinatie met RO ontwikkelingen waarvoor grote infrastructurele aanpassingen gewenst zijn is extra capaciteit op verkeer noodzakelijk. Wijkaanpak Om de afstand tussen inwoners en gemeente te verkleinen en inwonersinitiatieven te helpen realiseren, willen we structureel invulling gaan geven aan de wijkaanpak.
Er zal dus geld beschikbaar moeten worden gesteld voor zowel ambtelijke capaciteit als financiering van wat activiteiten.
3.2 Klimaat, water en milieu Ambitie Samen met inwoners en ondernemers zorgen we voor een schone leefomgeving. We waarborgen een optimale milieukwaliteit en richten ons op de basisvoorwaarden; gezond, schoon en veilig. Voor het onderhoud van riolering maken we transparante keuzes op basis van en risicoafweging. Om in de toekomst gezond en veilig te kunnen wonen verkleinen we de kans op wateroverlast, droogte en hittestress. 43
Relevante documenten: • Gemeentelijk waterplan 2019 – 2023; • Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda (raadsbesluit sept. 2022); • Huishoudelijk grondstoffenbeleid Winterswijk 2013-2017; • Afvalstoffenverordening Winterswijk 2015; • Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Winterswijk 2018. Doelstellingen Middels risicogericht rioolbeheer zorgen we voor een schone en gezonde omgeving Activiteiten Uitvoeren plan van aanpak risicogestuurd rioolbeheer Wethouder: Wassink Vanaf 2023 werken we vanuit het principe risicogestuurd rioolbeheer. Hierbij nemen we besluiten voor te nemen maatregelen op basis van een gedegen risico afweging in plaats van op basis van normen. Kwaliteit (toelichting) De implementatie loopt volgens plan.
Tijd (toelichting) Doel gereed implementatie is zomer/najaar 2023.
Geld (toelichting) Uitvoering blijft binnen de budgettaire kaders. Doelstellingen We adviseren in gebiedsontwikkelingen buitengebied en voeren de klimaatadaptatiestrategie uit Activiteiten Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie Wethouder: Wassink Klimaatadaptatie 2022-2027 Winterswijk Het klimaat verandert, waardoor het weer extremer wordt. Het risico op wateroverlast, langdurige droogte of hittestress wordt groter en dit heeft niet alleen invloed op onze veiligheid en leefbaarheid, maar vooral op de gezondheid van ouderen en kwetsbaren. Om ons aan te passen aan de klimaatverandering en onze leefomgeving leefbaar te houden, is integraal een beleidsprogramma en uitvoeringsagenda opgesteld waarin maatregelen en acties benoemd staan waarmee we de komende jaren aan de slag gaan. Kwaliteit (toelichting) In de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie 2022-2027 Winterswijk staan verschillende maatregelen en acties die integraal en samen met verschillende beleidsvelden, partners, bewoners en bedrijven zijn besproken en geprioriteerd in klimaatdialogen. Deze zijn in de uitvoeringsagenda uiteengezet. Met de introductie in 2023 van het subsidieportaal 'afkoppelen hemelwater' kunnen inwoners subsidie krijgen om hemelwater af te koppelen (regenpijp afkoppelen, regenton, etc.). In 2024 willen we het subsidieportaal uitbreiden met subsidie voor 44
groene daken. Daarnaast geven we informatie om particuliere tuinen te ontstenen en te vergroenen. Samen met de GGD zijn we begonnen met de ontwikkeling van het lokaal hitteplan voor onze gemeente. De verwachting is dat deze in juni 2023 klaar ligt. Verder onderzoeken we de urgente wateroverlast en hitte locaties die aangewezen zijn vanuit de stresstesten. HIer worden oplossingen voor bedacht en uitgevoerd. Meekoppelkansen worden hierin opgenomen, om zo werk met werk te maken. Dit door bijvoorbeeld urgente wateroverlastlocaties ook meteen klimaatadaptief in te richten. De gemeente heeft een voorbeeldfunctie naar haar inwoners. Dit vullen we in door ons eigen vastgoed klimaatadaptief te maken. Het begin is het gemeentekantoor, waar we geveltuinen, verticaal groen en groene daken hebben toegepast.
Tijd (toelichting) De maatregelen en acties benoemd in de uitvoeringsagenda worden in de komende jaren tot en met 2027 uitgevoerd. Sommige maatregelen zijn nog in ontwerp- of onderzoeksfase, waardoor enkele maatregelen van 2023 naar 2024 zijn overgeheveld. Uiteindelijk zal voor 2027 alles uitgevoerd moeten zijn. Elk jaar wordt er geëvalueerd wat de stand van zaken is. In 2026 worden nieuwe stresstesten van wateroverlast, hitte en droogte uitgevoerd in regioverband Achterhoek+. Geld (toelichting) Om alle maatregelen en acties uit te voeren zoals benoemd in de uitvoeringsagenda 2022-2027 zijn budgetten nodig. Deze zijn zorgvuldig opgesteld en verdeeld over de komende jaren. Daarnaast is er in lopende en komende projecten (nieuwbouw of reconstructie) 10% extra budget opgenomen om ook hierin klimaatadaptieve maatregelen te kunnen borgen. Binnen de termijn van de uitvoeringsagenda tot 2027 worden alle maatregelen en acties met de budgetten uitgevoerd op een zo effectieve en efficiënte mogelijke manier. Waar we kunnen besparen, besparen we. Doelstellingen We starten gemeentelijke zwerfafvalactiviteiten op en maken een grondstoffenbeleidsplan Activiteiten Actualisatie grondstoffenbeleidsplan Wethouder: Wassink De gemeente heeft de wettelijke taak om huishoudelijk afval gescheiden in te zamelen en te zorgen voor een brenglocatie voor grof huishoudelijk afval.
Het nemen van maatregelen om afvalpreventie en -scheiding van huishoudelijk afval te optimaliseren is ook een taak van de gemeente. Nederlandse gemeenten kunnen in aanvulling op het landelijke afvalstoffenplan een eigen gemeentelijke afvalstoffenplan opstellen. In 2013 heeft de gemeente Winterswijk een huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan 2013-2017 vastgesteld. Dit huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan 2013 – 2017 is in 2022 geëvalueerd. Het uitgangspunt in dat beleidsplan was het ‘omgekeerd inzamelen’. In de evaluatie is onderzoek gedaan naar het scheidingsgedrag van onze inwoners en naar de kwaliteit van de grondstromen. In 2023 actualiseren we het grondstoffenbeleidsplan. Kwaliteit (toelichting) 45
We hebben een geactualiseerd huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan dat voldoet aan de huidige wettelijke maatstaven, waarbij we onze eigen ambities en doelen op het gebied van afvalbeheer en grondstoffeninzameling hebben geformuleerd. Daarnaast is er een geactualiseerde afvalstoffenverordening en een uitvoeringsbesluit opgesteld. Tijd (toelichting) Een geactualiseerd huishoudelijk grondstoffenbeleidsplan wordt eind oktober 2023 aan de raad voorgelegd. Daarnaast wordt de afvalstoffenverordening en het uitvoeringsbesluit in december 2023 aan de raad voorgelegd. Geld (toelichting) Naast dat deze activiteit wordt uitgevoerd met onze reguliere beschikbare ambtelijke capaciteit, is een offerteverzoek bij het bureau Anteagroup neergelegd. Er is een bedrag van € 25.000 gereserveerd. Faciliteren en samenwerken tijdens landelijke opschoondag en World Clean Up Day Wethouder: Wassink Samen tegen zwerfafval. We roepen onze inwoners, scholen en zwerfafval vrijwilligers op om in actie te komen tijdens de Landelijke Opschoondag in maart en World Cleanup Day in september. Op deze manier proberen we te motiveren en de bewustwording van afval op de juiste manier weggooien te vergroten. Kwaliteit (toelichting) De oproep om mee te doen aan deze actiedagen communiceren we via diverse kanalen.
Aan de hand van het aantal aanmeldingen voor een opruimset kunnen we gedeeltelijk afleiden hoeveel inwoners meedoen. Zwerfafval vrijwilligers die gedurende het jaar al actief zijn, zijn al voorzien van opruimmateriaal en melden zich om die reden niet aan. In het kader van de Landelijke Opschoondag (zaterdag 18 maart) hebben we onze inwoners opgeroepen om zwerfafval op te ruimen. Ongeveer 30 vrijwilligers hebben gehoor gegeven aan deze oproep en zijn, voorzien van opruimmateriaal, zwerfafval te lijf gegaan. Daarnaast hebben ook meerdere buurtschappen vanuit het WCL een georganiseerde opruimactie gehouden waarbij ze gemotiveerd worden door de uitkering van een vergoeding, ten gunste van de verenigingskas.
Tijd (toelichting) Niet van toepassing. Geld (toelichting) Binnen de begroting is financiële dekking aanwezig. Doelstellingen We voeren noodzakelijk projecten uit op het gebied van milieu Activiteiten Uit (laten) voeren sanering stortplaats WAL Wethouder: Wassink De deklaag van de voormalige stortplaats WAL (de stortplaats ligt tussen de Driemarkweg en de Vreehorstweg ter hoogte van Vreehorstweg 43) is te dun en 46
voldoet niet aan de wettelijke eisen. Daarom hebben we een saneringsplan opgesteld. De sanering wordt gefaseerd in 2024 en 2027 uitgevoerd vanwege de beschermde dieren op de WAL. Naast de deklaag wordt ook de Japanse duizendknoop aangepakt, de waterafvoer verbeterd en de WAL heringericht. In 2023 wordt samen met de provincie het saneringsplan verder uitgewerkt . Kwaliteit (toelichting) Afspraken met de provincie over de uitvoering zijn gemaakt. De provincie gaat de regie voeren over de sanering. De inrichting van de WAL is onderdeel van de gebiedsontwikkeling Molenveld. Tijd (toelichting) Voor de uitvoering van de sanering is een vergunning Wet natuurbescherming nodig. De ontheffing Wet natuurbescherming is nog niet verleend. Er zijn aanvullende vragen gesteld. Ambtelijk zijn afspraken over de uitvoering gemaakt. Het college neemt in het tweede kwartaal 2023 een besluit over de uitvoering. Geld (toelichting) De sanering wordt uitgevoerd in opdracht van de provincie. De gemeente levert maximaal 25.000 m3 om niet aan. Verwachte levertijd is begin 2024. Daarnaast verwacht de provincie een bijdrage in de kosten voor de bestrijding van de Japanse duizendknoop op de WAL en de herinrichting van de WAL. De herinrichting van de WAL wordt bekostigd uit het krediet gebiedsontwikkeling Molenveld. Er wordt bij de begroting 2024 een nieuw budget aangevraagd voor de sanering.
Uitvoeren project sanering wegverkeerslawaai Wethouder: Wassink Door de autonome groei van het wegverkeer ervaren bewoners langs drukke wegen geluidsoverlast van het verkeer. In het verleden zijn daarom 177 woningen aangemeld bij het rijk om in aanmerking te komen voor geluidssanering. De gemeente voert de sanering wegverkeerslawaai uit. De eerste stap is het opstellen van een programma sanering wegverkeerslawaai. De sanering wordt voorbereid en uitgevoerd met subsidie van de rijksoverheid. Kwaliteit (toelichting) Het programma sanering wegverkeerslawaai is nog niet vastgesteld door het college. Het wachten is op de goedkeuring door het bureau sanering verkeerslawaai (BSV). BSV voert namens het ministerie de subsidieregeling uit. Tijd (toelichting) In het eerste kwartaal 2023 is door B&W besloten B&W op het concept programma In het tweede kwartaal 2023 is de vaststelling definitieve programma wegverkeerslawaai door het college. Het definitieve programma wordt in het vierde kwartaal vastgesteld door het college. Geld (toelichting)
47
We hebben een voorbereidingssubsidie van € 69.000 ontvangen. Omdat deze subsidie mogelijk ontoereikend is, is er aanvullend een budget van € 10.000 beschikbaar. Voor de daadwerkelijke uitvoering van maatregelen vragen wij opnieuw subsidie aan. Trends en ontwikkelingen Over het programma Klimaat, water en milieu zijn op dit moment geen nieuwe trends en ontwikkelingen te melden. Actualiteiten zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma vastgesteld door de raad.
3.3 Duurzaamheid en milieu Inleiding Wordt verder uitgewerkt in de opgave Duurzaamheid.
3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen Ambitie We willen dat Winterswijk een aantrekkelijke plaats is om te wonen, te werken en te recreëren. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk en verdient een aanpak waarbij we de handen in een slaan. In de buurtschappen streven we naar behoud van leefbaarheid. In het centrum komen wonen en culturele functies samen waar ontmoeten, ontdekken en ontplooiing voorop staan. Nieuwe ontwikkelingen krijgen ruimte, met behoud van kwaliteit van de leefomgeving. Relevante documenten: • Woonvisie gemeente Winterswijk 2020 – 2025 • Volkshuisvestelijk Afwegingskader Woningbouw Winterswijk 2019 – 2025 • Beoordelingskader wonen met zorg 2020 t/m 2023 • Structuurvisie kom Winterswijk 2010-2020 • Groenstructuurplan Winterswijk • Omgevingsvisie buitengebied • Beleidsvisie landschap en biodiversiteit • Centrumvisie 2021 Doelstellingen We bereiden de organisatie voor op de nieuwe wetten in de fysieke leefomgeving Activiteiten Implementeren Omgevingswet Wethouder: Metaal De Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 januari 2023 in werking. De Eerste Kamer moet daar in oktober 2022 nog wel een definitief besluit over nemen. Tot de inwerkingtreding moet er nog heel veel gebeuren. Er is tijd nodig om het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) opgeleverd, ingeregeld en stabiel te krijgen.
Dat geldt zowel voor het landelijke deel van de Landelijke Voorziening, maar ook voor softwareleveranciers die hun software moeten aanpassen. We bereiden de organisatie voor om te kunnen werken volgens de wet, zowel op juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, houding en gedrag. We bieden burgers ondersteuning in het proces van participatie door een duidelijke handreiking te doen. Met partners maken we afspraken over de samenwerking. Samen met private partijen draaien we een pilot, om het beleid en de werkprocessen voor de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving aan te passen. Dit
48
proces zal zeker doorlopen in 2023, zeker als de invoeringsdatum opnieuw verschoven mocht worden. Kwaliteit (toelichting) De 1e kamer heeft op 14 maart 2023 ingestemd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet met ingang van 1 januari 2024. Zoals bekend is de inwerkingtreding al meerdere keren uitgesteld. Nu is er duidelijkheid. Voor nu is het belangrijk om ervoor te zorgen dat we er op 1 januari 2024 klaar voor zijn. Afgelopen jaar zijn de nodige zaken al opgepakt. Er is een participatiekader vastgesteld door de gemeenteraad. De legesverordening is zo goed als klaar. Er wordt gewerkt aan een Omgevingsvisie bebouwde kom en er is gestart met loket Leef. Ook is er vorig jaar door sommige collega's geoefend met de software. Voor de komende tijd is het belangrijk om zoveel mogelijk te voldoen aan de minimale acties van de VNG. Dit gaan we doen met behulp van werkgroepen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een werkgroep die aan de slag gaat met het in kaart brengen van het werkproces voor de Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (Bopa). Daarnaast moet er dit jaar daar waar nodig een start worden gemaakt met het verder opleiden van onze collega's.
Tijd (toelichting) Begin 2023 is besloten dat de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking treedt. We zullen dan gereed moeten zijn om te werken met de wet. Dit zal nog de nodige tijd vergen. Geld (toelichting) Bij de 1e prognose 2023 is een bedrag van € 50.000 opgevoerd. Voor dit jaar willen we dit geld inzetten voor eventuele externe ondersteuning van de werkgroepen die met bepaalde onderdelen van de Omgevingswet aan de slag gaan. Ook zal een deel gebruikt gaan worden voor scholing.
Implementeren Wet Kwaliteit Bouw Wethouder: Visser Onderdeel van de Omgevingswet is de Wet kwaliteit bouw (Wkb). De Wkb treedt in werking gelijk met de Omgevingswet. De Wkb regelt dat private kwaliteitsborgers voortaan bouwtechnische regels toetsen en controleren. Dit wijzigt het proces van de bouwvergunning toets. Kwaliteit (toelichting) We hebben een impact-analyse rondom de Wkb opgesteld. Hieruit kwamen conclusies naar voren. Deze zijn concreet vertaald in een uitvoeringsagenda zodat we vóór de inwerkingtredingdatum klaar zijn voor de Wkb. Na de inwerkingtreding van de Wkb/Omgevingswet in 2024 zijn aanpassingen en door-ontwikkeling nodig op dit gebied. Tijd (toelichting)
49
Begin 2023 is bekend geworden dat de Omgevingswet en hierdoor de Wkb in werking treedt op 1 januari 2024. Ook na de invoeringsdatum zijn acties en doorontwikkeling in verband met de Wkb benodigd. Geld (toelichting) Ter voorbereiding invoering wet Wkb is er een pilot gaande die gefinancierd wordt uit het budget invoering omgevingswet. Doelstellingen We maken plannen en voeren deze uit voor specifieke vraagstukken zoals de aanpak van de gebieden Molenveld, WOOOW en Steengroeve Activiteiten Gebiedsontwikkeling Steengroeve Wethouder: Wassink In 2022 is het bestemmingsplan van het Steengroeve Museum gereed. Als gemeente brengen wij de bestemmingsplanwijziging voor het bezoekerscentrum in procedure zodra de initiatiefnemers de financiering rond hebben. Hiervoor zijn tot eind 2024 beschikbare gemeentelijke middelen gereserveerd. Kwaliteit (toelichting) De bestemmingsplanprocedure voor het museum wordt weer opgestart. De buurt wordt op de hoogte gebracht en convenantpartners worden weer benaderd om de laatste ontwikkelingen te delen. Tijd (toelichting) De bestemmingsplanprocedure wordt voorbereid (update van alle eerder uitgevoerde onderzoeken), waarna de procedure kan worden hervat. Geld (toelichting) Begin 2022 is het haalbaarheidsonderzoek voor het Steengroevemuseum afgerond.
Tot eind 2024 zijn beschikbare gemeentelijke middelen gereserveerd voor de realisatie van het Steengroevemuseum.
Kwaliteitsimpuls van de Markt Wethouder: Schepers-Janssen Na het opstellen van de centrumvisie is het nu tijd om aan de slag te gaan. Het eerste project uit de uitvoeringsagenda is de herontwikkeling van de Markt: de centrale plek waar veel functies en mensen bij elkaar komen, met de kerktoren als karakteristiek baken. Op het gebied van klimaat, toegankelijkheid en beleving liggen er grote kansen om ons centrale plein in het centrum een goede upgrade te geven. Tijdens de centrumvisie is al veel input van betrokken partijen opgehaald: “We zien de markt als het centrale druktepunt van ons stervormige centrum. De centrale ontmoetingsplek waar de verschillende winkelstraten naartoe leiden, met de kerktoren als karakteristiek baken. Het biedt een krachtige mix van verschillende functies, zoals de warenmarkt, gevarieerde horeca, winkels, kerk en evenementen.” Ook worden er in de centrumvisie verbeterpunten en knelpunten meegegeven, waar aandacht voor moet zijn bij de herontwikkeling van de Markt. Dit vraagt om keuzes en kaders voor het vervolg. 50
Na het vaststellen van de kaders voor de Markt gaan we aan de slag met het uitwerken van het schetsontwerp voor de herinrichting van de Markt. Dit doen we graag samen in een brede participatievorm.
Kwaliteit (toelichting) Voor het maken van een ontwerp zijn door de gemeenteraad kaders vastgesteld die richting geven aan de verdere invulling van het plein. Deze set kaders zijn in uitgebreide afstemming met betrokken partijen (ondernemers, omwonenden, bezoekers, gemeenteraad, etc.) tot stand gekomen. Tijd (toelichting) Voordat er verder gewerkt kan worden aan een ontwerp, moet in opdracht van de raad eerst een mobiliteitsplan en parkeervisie voor het centrum worden opgesteld. Pas daarna wordt een aantal scenario's in schetsontwerpen uitgewerkt, waarbij de aanwezigheid van verkeer varieert. Geld (toelichting) Bij het vaststellen van een schetsontwerp vragen we de raad om financiële kaders. Al verkregen subsidies (t.b.v. regiodeal en klimaatadaptatie) vervallen, omdat de planning uitloopt (zie tijd). Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk Wethouder: Metaal De Omgevingswet schrijft dat iedere gemeente eind 2024 een omgevingsvisie moet hebben vastgesteld. De gemeente Winterswijk heeft voor het buitengebied een omgevingsvisie vastgesteld in 2019. In 2022 zijn we gestart met het maken van een omgevingsvisie voor de bebouwde kom van Winterswijk. De omgevingsvisie gaat over het dagelijks leven. Hoe we werken, wonen, studeren en recreëren.
Bij het opstellen van de omgevingsvisie bebouwde kom houden we rekening met actuele visies zoals bijvoorbeeld de centrumvisie, groenvisie en woonvisie. Kwaliteit (toelichting) In 2022 zijn we gestart met de omgevingsvisie voor de bebouwde kom. Er is gekozen om de eerste fase van de omgevingsvisie te verbreden met het sociaal domein. Er zijn interne werksessies gehouden waarin veel input is geleverd. Op 1 juni is er een informerend politiek forum en start ook de participatie. De verwachting is om rond september 2023 de eerste fase 'het verhaal van Winterswijk' af te ronden. Dit wordt het overkoepelende verhaal waarin de ontwikkeling, kwaliteiten , toekomstige opgaven en ambities van Winterswijk worden beschreven.
Tijd (toelichting) Omdat de opdracht tussentijds is verbreed met het sociaal domein is de planning aangepast. Wijziging van de planning levert vooralsnog geen problemen op aangezien de wettelijke termijn op december 2024 ligt. Geld (toelichting) Het budget voor “Visie Winterswijk 2061” wordt overgezet naar het budget “Beleid Omgevingsvisie''. Daardoor is er voldoende budget beschikbaar om tot een goed 51
resultaat te komen. Het beschikbare budget wordt onder andere gebruikt voor het inhuren van een extern adviesbureau en een communicatiebureau. Ontwikkelen flexwoonprojecten Veel Winterswijkers zijn op zoek naar geschikte en betaalbare woonruimte. Ook moet Winterswijk extra statushouders huisvesten. De instroom neemt toe, dus het aantal statushouders zal ook toenemen. Daarnaast weten we niet hoelang de Oekraïense ontheemden zullen blijven. Daarom ontwikkelt Winterswijk in 2023 een of meerdere flexwoonprojecten samen met De Woonplaats en een of meerdere marktpartijen. Kwaliteit (toelichting) In het kader van flexwonen wordt momenteel onderzoek gedaan naar locaties (voor het huisvesten van arbeidsmigranten). Met dit als uitgangspunt kan ook gekeken worden naar de kansrijkheid en meerwaarde van een combinatie met eventuele andere doelgroepen zoals spoedzoekers, statushouders en jongeren. Het is een gespreksonderwerp met De Woonplaats in het kader van de prestatieafspraken. We zitten nog in de verkenningsfase en het is onwaarschijnlijk dat we in 2023 daadwerkelijk een project realiseren. Tijd (toelichting) Het gestarte onderzoek naar flexwonen voor arbeidsmigranten loopt volgens planning. Echter, het is onwaarschijnlijk dat er dit jaar nog flexwoningen worden gerealiseerd. Geld (toelichting) Er is voor 2023 € 20.000 beschikbaar gesteld.
Als de gemeente voldoet aan de voorwaarden kan ze voor maximaal € 60.000 subsidie aanvragen bij de Provincie Gelderland voor een projectleider flexwonen. De haalbaarheid van de voorwaarden van de subsidie wordt momenteel onderzocht. Voor het onderzoek naar flexwonen voor arbeidsmigranten wordt ingehuurd, dit wordt bekostigd uit het budget dat voor wonen in de begroting is opgenomen. Planvorming gebiedsontwikkeling omgeving Gaudium Wethouder: Visser Gemeente Winterswijk is eigenaar van het pand van Gaudium. Daarnaast is het aangrenzende pand de Hazewind opgekocht door een ontwikkelaar. Door de huidige ontwikkelingen vraagt deze omgeving om een visie. Kwaliteit (toelichting) Momenteel wordt gewerkt aan de opdrachtomschrijving voor de gebiedsvisie om deze vervolgens door een een extern bureau te laten opstellen.
Tijd (toelichting) Het streven is om in 2023 een gebiedsvisie te hebben vastgesteld. Geld (toelichting) In de begroting 2023 is een budget beschikbaar. Van dit budget schakelen we waarschijnlijk een derde partij in om advies in te winnen over de gebiedsvisie. 52
Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden Wethouder: Visser Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze planontwikkeling. De geselecteerde ontwikkelaar werkt het plan voor het dienstencentrum op dit moment uit, onder de toetsende en begeleidende rol van de gemeenten. Essentieel aspect in de uitwerking is een haalbare exploitatie. Als de omgevingsvergunning aan beide zijden van de grens wordt verleend, vindt de grondverkoop aan de ontwikkelaar plaats. Via de grondverkoop worden de gemeentelijke kosten verhaald. De huidige tijd maakt een haalbare exploitatie lastig. De ontwikkelaar blijft wel positief over het project. Tijd heeft naar verwachting een positief effect op de ontwikkeling. Daarom is afgesproken de planning op te schuiven en de ontwikkelingen in prijs en uitvoeringsaanbod in 2023 af te wachten. Kwaliteit (toelichting) De geselecteerde ontwikkelaar is bezig met de uitwerking van de plannen. De eerder gestelde termijn van september 2022 is niet gehaald. Dat komt door de huidige situatie op de vastgoedmarkt. Voor 2023 verwacht de ontwikkelaar betere omstandigheden. Daardoor worden een realistische uitvoering en exploitatie mogelijk.
De ontwikkelaar heeft een nieuw tijdschema opgesteld. Beide gemeenten hebben dit als redelijk en aanvaardbaar beoordeeld. Het aanleveren van de volledige uitwerking stond gepland voor december 2022. De colleges van Winterswijk en Vreden hebben gelijktijdig besloten de termijn hiervoor te verlengen tot december 2023. Halverwege 2023 presenteert de ontwikkelaar de voortgang aan alle partijen. Als de omgevingsvergunning aan beide zijden van de grens wordt verleend, dan wordt de grond verkocht aan de ontwikkelaar. Bij een positieve uitwerking van de plannen gebeurt dit naar verwachting in het vierde kwartaal van 2024. Tijd (toelichting) Door verschillende ontwikkelingen duurt het uitwerken van de plannen langer. Als de plannen zijn uitgewerkt zullen deze door beide gemeenten getoetst worden. Bij een positief resultaat volgen verkoop en vergunningverlening. Naar verwachting start de bouw na 2023. Geld (toelichting) Bij verkoop van de grond voor realisatie van de ontwikkeling zal de verkoopopbrengt de gemeentelijke kosten dekken. Revitalisering Dennenoord Wethouder: Visser Er is in het verleden veel tijd geïnvesteerd in het minnelijke verwerving van gronden. Idee daarmee was het gehele bedrijventerrein te beëindigen. Het is echter niet gelukt alle bedrijven te verplaatsen.
Dit traject heeft wel veel tijd gekost en de uitkomst van de onderhandelingen was van invloed op de gehele invulling en uitvoering. Daardoor is ook de uitvoeringsplanning opgeschoven. Er is nu een procesplanning opgesteld waarbij gestreefd wordt alle werkzaamheden eind 2023 uitgevoerd te hebben.
53
Kwaliteit (toelichting) In 2022 is een ultieme poging tot herverkaveling van de percelen op Dennenoord gedaan. Hiervoor zijn gesprekken gevoerd met de nog aanwezige ondernemer. De gesprekken hebben helaas niet geleid tot een verkaveling. Uitgangspunt voor de uitvoering van de revitalisering is daarom dat het bedrijf gevestigd blijft op de huidige locatie. De voorbereidingen voor de uitvoering zijn begonnen en worden zorgvuldig afgestemd. Tijd (toelichting) Het streven is alle procedures en werkzaamheden eind 2023 af te ronden. De komende maanden zal alles op alles gezet worden om dit ook te halen. Mogelijk dat procedures en rechtsbescherming ervoor zorgen dat er nog bezwaren gemaakt kunnen worden. Indien er meer inzicht is over de tijd en termijnen zullen we daarover concreter informeren. Geld (toelichting) Uit de kostenramingen die na het raadsbesluit afgelopen januari verder zijn geconcretiseerd blijkt helaas dat de kosten waarschijnlijk hoger liggen dan het huidige beschikbare budget. De komende periode zullen we de uitvoeringsplannen en de ramingen verder uitwerken. Hierdoor krijgen we meer inzicht in de werkzaamheden en kosten. Indien er meer duidelijk is over het noodzakelijke budget voor uitvoering van de revitalisering zullen wij u hierover informeren.