Bestuursrapportage 2023
Tekst van het document
Bestuursrapportage 2023
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................... 3 Inleiding ...................................................................................................................... 4 Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk................................................................. 6 1.1 Volksgezondheid ............................................................................................... 6 1.2 Maatschappelijke ondersteuning ....................................................................... 8 1.3 Jeugd .............................................................................................................. 12 Financiële afwijkingen programma 1 ..................................................................... 15 Programma 2 Meedoen in Winterswijk ..................................................................... 17 2.1 Cultuur ............................................................................................................. 18 2.2 Sport ................................................................................................................ 21 2.3 Inkomen en participatie ...................................................................................
23 2.4 Educatie .......................................................................................................... 28 Financiële afwijkingen programma 2 ..................................................................... 31 Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk ....................................................... 34 3.1 Openbare ruimte ............................................................................................. 35 3.2 Klimaat, water en milieu .................................................................................. 43 3.3 Duurzaamheid en milieu .................................................................................. 48 3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen ....................................................................... 48 3.5 Economie en Lobby ......................................................................................... 64 Financiële afwijkingen programma 3 ..................................................................... 75 Programma 4 Bestuurlijk Winterswijk ....................................................................... 78 4.1 Bestuur, organisatie en dienstverlening .......................................................... 79 4.2 Openbare orde en veiligheid ...........................................................................
82 Financiële afwijkingen programma 4 ..................................................................... 89 Programma 5 Inkomsten van Winterswijk................................................................. 92 5.1 Algemene middelen ......................................................................................... 92 5.2 Lokale belastingen .......................................................................................... 94 Financiële afwijkingen programma 5 ..................................................................... 95 Recapitulatie programma's ....................................................................................... 96 Opgaven ................................................................................................................... 97 Opgave Drempelvrij Winterswijk............................................................................ 97 Opgave Winterswijk Armoedevrij........................................................................... 99 Opgave Centrum ................................................................................................. 101 Opgave Duurzaamheid ....................................................................................... 103 Investeringen .......................................................................................................... 106 3
Inleiding Inleiding In deze bestuursrapportage leest u over de eerste maanden van 2023, inclusief de eerste financiële prognose (peildatum 1 april 2023). Deze rapportage is bedoeld om de activiteiten en de financiën uit de begroting 2023 te volgen en indien nodig bij te stellen. De bestuursrapportage is een rapportage op afwijkingen. Dit wil zeggen dat we een toelichting geven op die activiteiten waar de planning of het budget afwijkt, dreigt af te wijken of waar sprake is van risico’s. Alle activiteiten die op koers liggen, lichten we niet verder toe. Leeswijzer De opbouw van deze bestuursrapportage volgt de indeling in programma’s en opgaven uit de begroting. Achtereenvolgens komen aan de orde: 1. 1e Financiële prognose 2023. 2. Programma’s en beleidsvelden. 3. Opgaven. 1e prognose 2023 x € 1.000 Stand begroting 2023-2026 (stand 2e progn 22)
2023
2024
2025
2026
13
2.138
4.997
-620
0
0
0
-1.872
-1.408
-2.050
-801
0
0
0
0
-1.859
730
2.947
-1.421
Jaarrekening 2022 Mutaties 1e prognose: Autonome ontwikkelingen (prijsstijgingen etc) Overige ontwikkelingen Stand 2023-2026 1e prognose 2023 Waarvan incidenteel
-778
-645
-96
0
Waarvan structureel
-1.081
1.375
3.043
-1.421
Financiële prognose In bovenstaande tabel ziet u de ontwikkeling van ons financieel meerjaren perspectief over de jaren 2023-2026 naar de stand van mei 2023. Om deze tabel compact en leesbaar te houden, presenteren we hier alleen het saldo van de baten en lasten per ontwikkeling met daarbij de belangrijkste onderwerpen op hoofdlijnen. In de financiële afwijkingen per programma zijn de wijzigingen in baten en lasten afzonderlijk zichtbaar en is ook een nadere toelichting op die mutaties opgenomen. In de recapitulatie van de programma's volgt nog een verzameltabel van de financiële bijstellingen in alle programma's. Ontwikkeling van het begrotingsresultaat 2023 Het verwachte begrotingsresultaat voor 2023 wordt nadeliger. Dat vraagt om scherper te sturen op uitvoering van de begroting binnen de kaders en budgetten. Concreet betekent dit, dat wij in het vervolg van 2023 het afwegingenkader (door de raad vastgesteld op 25 juni 2020) nog zorgvuldiger toepassen. In onderstaand overzicht per programma lichten we de belangrijkste onderdelen toe. In het vervolg van deze rapportage worden alle bijstellingen verder toegelicht. - Hogere lasten Jeugdhulp € 726.000 N. De hogere lasten in de Jeugdhulp komen omdat we in vergelijking met voorgaande jaren er voor gekozen hebben de budgetten structureel in plaats van incidenteel te 4
verhogen. Voor de verhoging hebben we gekeken naar het niveau van de werkelijke uitgaven van 2022. - Hogere lasten Noodfonds bestaanszekerheid € 446.000 N. Dit is het financiële effect van het raadsbesluit van november 2022 om een noodfonds bestaanszekerheid in te stellen. - Hogere lasten personeelskosten door CAO € 670.000 N. - Hogere lasten bedrijfsvoering € 317.000 N. De hogere lasten personeelskosten CAO zijn toegenomen door de nieuw afgesloten CAO. De verhoging van de personeelskosten betreft naast de stijging van de brutolonen met bijhorende sociale- en pensioenlasten, ook een verhoging van de thuiswerkvergoeding en de reiskostenvergoeding. De hogere lasten binnen de bedrijfsvoering betreffen de kosten van opleiding, onboarding en catering. - Hogere baten algemene uitkering € 753.000 V. - Hogere rentelasten € 295.000 N. We hebben de uitkomsten van de september- en decembercirculaire 2022 over de algemene uitkering verwerkt in onze begroting 2023. Deze geven een voordeel voor 2023. Tenslotte zien we in deze rapportage het effect van de stijgende rente. Programma's en beleidsvelden Deze rapportage is ingedeeld naar de vijf programma's uit de Programmabegroting 2023. De programma's zijn verdeeld in beleidsvelden. Deze zijn op hun beurt vertaald naar concrete activiteiten. De trends en ontwikkelen benoemen we per beleidsveld.
Per activiteit leest u de voortgang op de onderdelen kwaliteit, tijd en geld. Hierbij is een toelichting opgenomen wanneer (één van de) onderdelen kwaliteit, tijd en geld niet op "groen" staat of indien het bestuurlijk relevant is. Financiële afwijkingen lichten we toe per programma. Bij de exploitatie (baten en lasten) lichten we afwijkingen van € 50.000 of groter toe, bij de investeringen afwijkingen van € 100.000 of groter. Kleinere afwijkingen lichten we toe indien nodig. Opgaven Opgavegericht werken is een wezenlijk onderdeel van de manier waarop Winterswijk wordt bestuurd. We vinden het belangrijk om veel zaken samen met onze inwoners op te pakken. In het coalitieakkoord wordt dit als volgt geformuleerd: ‘Een goed samenspel met inwoners en samenwerkingspartners is belangrijker dan ooit. We willen de initiatieven buiten het gemeentekantoor nog beter benutten en de invloed van burgers op de ontwikkeling van Winterswijk vergroten’. Dit is de reden dat we ervaringsdeskundigen en andere inwoners bij onze opgaves betrekken. We zijn er van overtuigd dat dit betere resultaten oplevert. De vier opgaves zijn: • Winterswijk Drempelvrij; • Armoedevrij Winterswijk; • Centrum; • Duurzaamheid. 5
Dit zijn stuk voor stuk onderwerpen die cruciaal zijn voor Winterswijk. Daarnaast zijn het onderwerpen die stuurbaar en integraal van aard zijn. We hebben naast de vaste opgaveteams die meewerken ook een groep medewerkers die we flexibel inzetten voor de opgaves. De deelnemers uit deze ‘pool’ krijgen een training en geven elkaar feedback. Op deze manier willen we het gedachtengoed en de werkwijze van opgavegericht werken binnen en buiten de opgaves laten groeien. Samen met onze inwoners, collega-ambtenaren en mensen uit diverse organisaties maken we het tot een succes. In de onderdelen hierna beschrijven we de vier opgaven.
Programma 1 Sociaal krachtig Winterswijk Inleiding Volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd In het programma Sociaal krachtig Winterswijk geven we een toelichting op de beleidsvelden volksgezondheid, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. Iedereen doet mee! Deze ambitie vertalen we in dit programma naar het realiseren van vitaliteit en gezondheid. Door om te zien naar elkaar. We zorgen dat iedereen kan meedoen, uitdagingen worden samen opgepakt en sociale binding versterkt. We werken aan gelijke kansen voor ieder kind. Alle kinderen moeten veilig, gezond en kansrijk in Winterswijk kunnen opgroeien. Aan de ambitie van dit programma is de opgave “Iedereen doet mee” gekoppeld. Dit bestaat uit de opgave "Drempelvrij Winterswijk" in dit programma en de opgave "Winterswijk Armoedevrij in 2040" in programma 2. Deze opgaves lichten we in het hoofdstuk Opgaven verder toe. Zorg voor wie het nodig heeft. We vinden het belangrijk dat onze inwoners gezond en energiek zijn en zelf regie kunnen nemen op gezondheid en geluk. Met preventie richten we ons op factoren die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Jongeren hebben de toekomst, voor ouderen zijn goede fysieke sociale structuren belangrijk. Beschikbare voorzieningen. We beheersen de kwaliteit van zorg en de uitgaven voor jeugdzorg en WMO.
Samenwerking tussen betrokken partijen moet leiden tot een beter afgestemd aanbod. We zien het SKB als een onmisbare schakel in dit zorgaanbod voor de regio. Winterswijk blijft zijn verantwoordelijkheid nemen voor de opvang van vluchtelingen. Het asielzoekerscentrum is een voorbeeld voor de rest van Nederland.
1.1 Volksgezondheid Ambitie We vinden het belangrijk dat iedere inwoner volwaardig mee kan doen in onze samenleving. We willen dat zij gezond en energiek zijn en zelf de regie kunnen nemen op gezondheid en geluk. De regio is voorzien van een volwaardig aanbod, waaronder ook het ziekenhuis. Het zorgaanbod is op elkaar afgestemd. Relevante documenten: • Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’; • Regionaal preventieakkoord ‘Gezondheid en Geluk voorop in de Achterhoek’; • Regionale nota gezondheid ‘Samen langer gelukkig en gezond leven in de Achterhoek’.
6
Doelstellingen Om gezondheid en geluk te bevorderen bieden we signalerende en preventieve activiteiten die van invloed zijn op gezondheid en welzijn. Het regionaal preventieakkoord is onze leidraad. Activiteiten Participatie regionaal preventieakkoord Wethouder: Wassink We gaan door met de uitvoering van het in juli 2020 ondertekende Regionaal preventieakkoord Achterhoek (2020-2030). Speerpunten zijn: bewegen, Achterhoek Rookvrij, minder overmatig alcoholgebruik, middelengebruik bespreekbaar maken, gezonde voedingskeuzes, ‘Iedereen doet mee’ en de basis op orde. Bij deze speerpunten horen activiteiten en campagnes die dit alles onder de aandacht brengen van onze inwoners. Kwaliteit (toelichting) In 2023 zijn de beoogde preventieactiviteiten verder vormgegeven en daar waar mogelijk uitgebreid. Voorbeelden zijn preventieactiviteiten voor jongeren over gebruik van alcohol en/of drugs , voorlichting alcoholgebruik 55-plussers, kind en scheiding, weerbaarheid en veerkracht en omgaan met pubers. Sinds januari 2023 is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) ondertekend door gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en VWS. Zij zetten gezamenlijk in op een gezond en actief leven met een stevige sociale basis. Het GALA beoogt preventie op een hoger plan te tillen zodat onze inwoners gezonder blijven en zorgkosten beheersbaar blijven.
Het GALA zet breed in; het Lokaal Preventieakkoord vervalt dan ook. Winterswijk is uiteraard ook voornemens om de huidige preventie uit te breiden. Speerpunten zijn onder andere weerbaarheid en veerkracht, tegengaan van eenzaamheid en een gezonde leefstijl, voor alle leeftijdscategorieën. Het GALA stelt dat preventie die regionaal kan worden aangeboden, regionaal moet. Dit wordt momenteel onderzocht. Tijd (toelichting) Uiterlijk 30 september moeten de regio's/gemeenten hun aanvraag voor het GALA indienen. Geld (toelichting) Voor de uitvoering van het Regionaal Preventieakkoord hebben wij voor 2023 € 20.000 ontvangen. Vanaf 2024 ontvangen wij dit niet meer en gaat deze subsidie op in de SPUK-gelden die in het kader van het GALA worden uitgekeerd. Deze zijn inmiddels aangevraagd. Doelstellingen We sturen op (keten) samenwerking en behoud van zorgaanbod en voorzieningen. Activiteiten Lobby voor behoud SKB Wethouder: Wassink Het SKB is onmisbaar in het zorgaanbod in Winterswijk en de regio. Daarom zetten we ons tot het uiterste in om een volwaardig ziekenhuis te behouden. Kwaliteit (toelichting) 7
Wij hebben meermaals onze lobby en politieke lijnen richting Den Haag en betrokken partijen ingezet. Wij blijven actief de kwaliteit en regionale rol/functie van het SKB onder de aandacht brengen. Dit om de nabijheid en kwaliteit van zorg voor inwoners in oost Achterhoek in de toekomst te borgen. Tijd (toelichting) Dit is een continue proces. Geld (toelichting) Hiervoor is geen bedrag opgenomen in de begroting. Trends en ontwikkelingen Landelijk is er steeds meer aandacht voor preventie en gezondheid. Zo zijn er eind 2022 en begin 2023 twee akkoorden gesloten: het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA). Het IZA richt zich op een toekomstbestendige zorg: goede, toegankelijke en betaalbare zorg. Dat lukt niet zonder verdere investering in preventie en gezondheid (GALA). Het GALA is eind januari ondertekend. Preventie is voor een deel een gemeentelijke opgave. Gemeenten en zorgverzekeraars werken samen aan het IZA, stellen een regiobeeld op om te komen tot een regionaal integraal plan. Transitiemiddelen van het Rijk zorgen voor de benodigde financiering om de omslag te kunnen maken van zorg naar gezond leven. Het GALA focust op preventie en gezondheid via sporten en bewegen, gezondheid en het versterken van de sociale basis. Dat is de verantwoordelijkheid van gemeenten.
Het Rijk stelt gedurende 3 jaar zogenaamde SPUK-middelen (specifieke uitkering) beschikbaar, voor zowel bestaande als nieuwe preventieactiviteiten. Deze SPUK wordt door ons aangevraagd. De aanvraag met daarbij een plan van aanpak moet uiterlijk september bij het ministerie zijn. Daarnaast zijn er vijf domein-overstijgende keteninterventies, die gemeenten en zorgverzekeraars samen moeten organiseren en inrichten. Hiervoor wordt een regioplan opgesteld. Het gaat om Kansrijke start, Gecombineerde leefstijl interventies, Kinderen met overgewicht, Valpreventie en Welzijn op recept. Dit alles zijn bewezen interventies die we nu al uitvoeren, maar in het kader van GALA voortzetten.
1.2 Maatschappelijke ondersteuning Ambitie We zetten in op een goede fysieke en sociale infrastructuur zodat de zorg de mensen bereikt die dat nodig hebben. Daarnaast hebben we zorg ingekocht die kwalitatief goed en betaalbaar is en die stimuleert tot zorginnovatie en samenwerking. Relevante documenten: • Beleidsplan ‘Meedoen in Winterswijk’ • Integrale Verordening sociaal domein • Samen aan het Stuur (integrale samenwerking sociaal domein) • Beoordelingskader Wonen met zorg 2020-2023 • Agenda Sociaal domein
8
Doelstellingen We zorgen voor een sterke sociale basis met laagdrempelige voorzieningen en streven naar het normaliseren van de hulp van onze inwoners. Activiteiten Actualiseren visie op de Post Wethouder: Wassink De visie op De Post is inmiddels meer dan 10 jaar oud. Het is tijd om de visie te actualiseren, rekening houdend met recente ontwikkelingen in het sociaal domein. De visie wordt in samenwerking met onze ketenpartners opgesteld. Kwaliteit (toelichting) De gehele werking van het sociaal domein wordt geëvalueerd en daarna wordt er een nieuwe, geactualiseerde visie en uitvoeringsplan opgesteld. De actualisatie van de visie van De Post wordt hierin meegenomen. Het voorstel is om de uitvoering en samenwerking in De Post af te stemmen op wat voor het behalen van onze doelen (zoals die in de nieuwe visie worden vastgesteld), het meest optimaal is.
Tijd (toelichting) Door de verbreding van de opdracht en gewijzigde planning wordt de visie in het 2e kwartaal van 2024 verwacht. Geld (toelichting) Er zijn geen kosten verbonden aan het opstellen van de visie. Arbeidsmatige dagbesteding als algemene voorziening doorontwikkelen Wethouder: Wassink Samen met Fijnder werken we toe naar een arbeidsmatige dagbesteding voor cliënten die niet meer leerplichtig zijn en de pensioengerechtigde leeftijd nog niet hebben bereikt.
Kwaliteit (toelichting) De voorbereiding van de algemene voorliggende arbeidsmatige dagbesteding heeft als gevolg van personele wisselingen bij Fijnder meer tijd in beslag genomen. In het laatste kwartaal van 2022 is er echter goede vooruitgang geboekt, waardoor de voorziening vanaf maart 2023 kon starten. Voor 2023 is een subsidie toegekend voor de inloopvoorziening bij HIERZorg. Naast de gemeentelijke subsidie hebben zij subsidie ontvangen vanuit maatschappelijke opvang centrumgemeente Doetinchem en middelen voor bemoeizorg. In de praktijk werkt deze combinatie goed. Via bemoeizorg worden kwetsbare inwoners waaronder zorgmijders doorgeleid naar de inloopvoorziening. Zij kunnen zonder indicatie terecht bij de inloopvoorziening, om zwaardere problematiek te voorkomen. Waar nodig worden zij doorgeleid naar reguliere ondersteuning. Tijd (toelichting) 9
De eerste cliënten kunnen vanaf 1maart jl. gebruikmaken van de voorziening bij Fijnder. Kwetsbare inwoners (waaronder zorgmijders) kunnen gedurende 2023 terecht bij de inloopvoorziening van Hierzorg. Geld (toelichting) Er zijn geen bijzonderheden. Inloopvoorzieningen als algemene voorziening doorontwikkelen Wethouder: Wassink Voor kwetsbare inwoners is een goede fysieke én sociale infrastructuur belangrijk om langer zelfstandig en gezond thuis te kunnen wonen. Goede inloopvoorzieningen leveren een belangrijke bijdrage aan ontmoeting en het voorkomen van eenzaamheid. Kwaliteit (toelichting) Onze gemeente kent diverse inloopvoorzieningen. Ouderen hebben inmiddels een fysieke ruimte gevonden voor hun activiteiten. Deze inloop is 7 dagen per week geopend. Op basis van een eerste globaal onderzoek lijkt er voldoende gevarieerd aanbod te zijn voor diverse doelgroepen. Wel is er meer behoefte aan bekendheid.
Tijd (toelichting) De planning is om de inventarisatie en conclusies in september 2023 aan het college aan te bieden. Geld (toelichting) Voor de begroting 2024 komt een voorstel voor een financiële bijdrage aan de gezamenlijke ouderenbonden voor hun ontmoetingsruimte. Realisatie overgang beschermd wonen Wethouder: Wassink Vanaf 2024 verschuiven de taken van centrumgemeente Doetinchem voor Opvang en Bescherming naar lokale gemeenten. In eerste instantie worden we verantwoordelijk voor de cliënten Beschermd Wonen. Hiermee wordt de beweging van Beschermd Wonen naar een Beschermd Thuis en dus een inclusieve samenleving, verder vorm gegeven. Kwaliteit (toelichting) De overgang van taken en budgetten van centrumgemeente naar lokale gemeenten is weer uitgesteld. Nu tot 2024. De decentralisatie is een volgende stap in de beweging van Beschermd wonen (Bw) naar een Beschermd thuis. Concreet betekent dit besluit dat alle gemeenten vanaf 2024 voor nieuwe cliënten de Bw-middelen ontvangen op basis van een objectief verdeel- en ingroeimodel. Wel is regionaal de overgang van cliënten van centrumgemeente naar lokale gemeenten (vaak ook herkomstgemeente) verder voorbereid. Collega consulenten beschermd wonen van centrumgemeente Doetinchem zijn gestart met het inwerken van onze eigen consulenten, om expertise op te bouwen op het gebied van ggz en beschermd wonen. 10
Inwoners met GGZ-problematiek blijven steeds langer thuis wonen, soms zonder passende ondersteuning (zorgmijders). De complexiteit van problematiek op het gebied van Veiligheid en Zorg in relatie met de Wet verplichte ggz neemt hierdoor toe. De regierol die de gemeente hierin heeft gekregen vraagt veel capaciteit. Daarom start er in mei een extra medewerker Zorg & Veiligheid.
Tijd (toelichting) De decentralisatie is uitgesteld. De planning wordt aangepast aan de besluitvorming van het Rijk. Geld (toelichting) Het budget staat nog steeds bij de centrumgemeente. Doelstellingen Zorgkosten beheersbaar houden Activiteiten Monitoren resultaten nieuwe inkoop Wmo Wethouder: Wassink Vanaf 1 juli 2022 zijn de nieuwe contracten met zorgaanbieders jeugdhulp en Wmo ondersteuning/wonen ingegaan. Om de effecten van de nieuwe inkoop van Wmoen jeugdhulp te volgen, evalueren en eventueel bij te sturen, hebben we behoefte aan goede monitoring. Kwaliteit (toelichting) Regionaal worden afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van de resultaten op onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij hiervan een lerende cyclus kunnen maken. Op deze manier doen we meer recht aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Voor de monitoring willen we zoveel mogelijk gebruikmaken van de instrumenten die zorgaanbieders en gemeenten al (moeten) gebruiken. We zijn in de fase aanbeland dat het model steeds concreter wordt. Dan volgt er een testfase en moeten de medewerkers van de lokale teams en die van de zorgaanbieders hiermee gaan werken. Tijd (toelichting) Conform afspraak verwachten we voor 1 juli een concept gereed te hebben. Geld (toelichting) Aan de monitoring zijn geen kosten verbonden.
Uitvoeren normenkader hulp bij huishouden Wethouder: Wassink Als gemeente willen we meer sturing op de uitgaven voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (onder andere huishoudelijke hulp en zorg voor ouderen). Kwaliteit (toelichting) Met de invoering van het normenkader HHM is de verwachting dat er gemiddeld genomen minder uur hulp op jaarbasis ingezet hoeft te worden. Dit is een continue proces. In het eerste kwartaal van 2023 is het aantal cliënten nagenoeg gelijk 11
gebleven. Daarnaast zien we een (lichte) daling van het gemiddeld aantal ingezette uren huishoudelijke ondersteuning per cliënt. Tijd (toelichting) Dit is een continue proces. Geld (toelichting) Hoewel het aantal klanten stabiliseert en de ureninzet licht daalt is onzeker of het budget toereikend is met name omdat er nog een indexering wordt verwacht. We zetten in op zorgvernieuwing en de toepassing van innovatieve concepten Wethouder: Wassink Samen met de partijen waar we onze zorg hebben ingekocht werken we aan transformatie van de zorg. Kwaliteit (toelichting) Transformatie van de zorg houdt onder meer in dat we in de inkoopsystematiek hebben opgenomen dat zorgaanbieders ruimte hebben om te innoveren en hiertoe gestimuleerd worden. Ook andere partijen stimuleren we om samen met ons te innoveren. Hierbij is ook aandacht voor onze eigen uitvoering van zorg. Daarnaast is er het innovatiefonds om partijen te stimuleren met innovatieve projecten te starten. Wij bieden hiervoor 50% cofinanciering. Tijd (toelichting) Dit is een voortdurend proces. Geld (toelichting) Het budget voor het genoemde innovatiefonds bedraagt € 250.000. Trends en ontwikkelingen Voor 2023 zijn er geen ontwikkelingen te melden.
1.3 Jeugd Ambitie Jongeren hebben de toekomst; alle Winterswijkse jongeren moeten dezelfde kansen voor ontwikkeling hebben. Preventie voorkomt inzet duurdere zorg. Relevante documenten: • Beleidsplan sociaal domein ‘Meedoen in Winterswijk’; • Integrale Verordening sociaal domein; • Samen aan het Stuur (integrale samenwerking sociaal domein); • Agenda sociaal domein. Doelstellingen Door de zorg zoveel als mogelijk te normaliseren, beperken we de instroom in geïndiceerde voorzieningen Activiteiten Instroom van jeugdige cliënten naar tweedelijns zorg beperken Wethouder: Schepers-Janssen Om de instroom naar jeugdhulp te beperken, richten we ons met name op samenwerking met verwijzers (zoals huisartsen en gecertificeerde instellingen). Zij bepalen een aanzienlijk deel van de instroom. We maken afspraken met hen over 12
het verwijzen naar gecontracteerde aanbieders en stimuleren de inzet van een praktijkondersteuner bij de huisarts (POH) voor de jeugd. Kwaliteit (toelichting) Er heeft een uitbreiding plaatsgevonden van inzet POH Jeugd bij huisartsen. Of hiermee de instroom is beïnvloed valt niet te achterhalen doordat meerdere factoren van invloed zijn op de instroom. Tijd (toelichting) De effecten van deze activiteiten worden pas op langere termijn zichtbaar. Geld (toelichting) Voor de urenuitbreiding is geld beschikbaar binnen het jeugdhulpbudget. Realiseren opvangvoorziening voor kinderen met een zorgvraag Wethouder: Schepers-Janssen De opvang voor kinderen met een zorgvraag is gestart met het zoeken naar een oplossing voor de groep kinderen tussen 8-12 jaar met een zorgvraag. Hier is een pilot voor buitenschoolse opvang (BSO) voor alle kinderen met en zonder zorgvraag. Kwaliteit (toelichting) De pilot voor de buitenschoolse opvang (BSO) voor kinderen met een zorgvraag is geëvalueerd en verloopt positief, maar kan met een aantal aanpassingen nog verbeterd worden. Het aantal kinderen dat hierdoor terecht kan bij de BSO van SWW is nog beperkt. Het SWW ziet mogelijkheden om dat verder uit te breiden. Daarom is er een aanvraag voor verlenging van de pilotperiode tot 1 januari 2025 gedaan. Voor er hierover een besluit wordt genomen, zal de pilot onafhankelijk geëvalueerd worden.
Tijd (toelichting) De pilot wordt zomer 2023 geëvalueerd. Aan de hand van de uitkomsten wordt bepaald of de pilot wordt voortgezet tot 1 januari 2025. Geld (toelichting) Om alle kinderen, met en zonder zorgvraag, dezelfde opvang te kunnen bieden blijkt er meer budget nodig te zijn. Omdat de pilot inhoudelijk veelbelovend is, wordt de pilotperiode verlengd tot 2025. Voor de 2e helft van 2023 wordt nu dekking gevraagd aan de raad, voor 2024 wordt dit afgewogen bij de begroting nadat de uitkomsten van de pilot bekend zijn. Doelstellingen Om zorgkosten te beheersen en het zorgaanbod beter af te stemmen, sturen we met de inkoop op zorgvernieuwing met behoud van kwaliteit en op partnerschap met onze zorgaanbieders. Activiteiten Monitoren resultaten nieuwe inkoop Jeugd Wethouder: Schepers-Janssen Vanaf 1 juli 2022 zijn de nieuwe contracten met zorgaanbieders jeugdhulp en Wmo ondersteuning/wonen ingegaan. Om de effecten van de nieuwe inkoop van Wmo13
en jeugdhulp te volgen, evalueren en eventueel bij te sturen, hebben we behoefte aan goede monitoring. Kwaliteit (toelichting) Regionaal worden afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van de resultaten op onze transformatiedoelen, en de manier waarop wij hiervan een lerende cyclus kunnen maken. Op deze manier doen we meer recht aan onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor Wmo- en jeugdhulp. Voor de monitoring willen we zoveel mogelijk gebruik maken van de instrumenten die zorgaanbieders en gemeenten al (moeten) gebruiken. We zijn in de fase aanbeland dat het model steeds concreter wordt. Dan volgt er een testfase en moeten de medewerkers van de lokale teams en die van de zorgaanbieders hiermee gaan werken.
Tijd (toelichting) Conform afspraak verwachten we voor 1 juli een concept gereed te hebben. Geld (toelichting) Aan de monitoring zijn geen kosten verbonden. Samen met onze ketenpartners werken aan zorginnovatie Wethouder: Schepers en Wassink We werken samen met de zorgpartijen aan de transformatie en daarmee innovatie van zorg. Kwaliteit (toelichting) Samen met de Achterhoekse gemeenten onderzoeken we welke verbeteringen en innovaties mogelijk zijn. Ook werken we samen aan de transformatie van zorg met partijen waar we de zorg hebben ingekocht. Dit houdt onder meer in dat we in de inkoopsystematiek hebben opgenomen dat zorgaanbieders ruimte hebben om te innoveren en hiertoe gestimuleerd worden. Zo werken we aan een proces voor de toeleiding naar jeugdhulp met verblijf via een gezamenlijk overleg van de zorgaanbieders. Hierdoor komt de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor passende en tijdige zorg beter naar voren. Deze wijze van toeleiding start op 1 juni. Tijd (toelichting) Dit is een continue proces. Geld (toelichting) Vanuit het innovatiefonds is € 250.000 beschikbaar. Doelstellingen Zorgen dat ouders goed voor hun kinderen kunnen zorgen Activiteiten Inzet Preventie Platform Jeugd Wethouder: Schepers-Janssen Om ouders te ondersteunen, biedt het Preventie Platform Jeugd (PPJ) hulp op het gebied van (opvoedings)ondersteuning en preventie.
Het PPJ ontwikkelt preventieprogramma's voor verschillende (opvoedings)thema's zoals Kind en Armoede, Kind en Scheiding, omgaan met alcohol en drugs, weerbaarheid en 14
veerkracht.
Kwaliteit (toelichting) In april 2023 is een onderzoek gestart naar het functioneren van het PPJ. Dit omdat het PPJ ooit is gestart als pilot en we kritisch moeten kijken of het PPJ op de huidige manier doorgaat of dat aanpassingen gewenst zijn. In september is het onderzoek afgerond en gaan we aan de slag met de aanbevelingen uit het onderzoek. Tijd (toelichting) Dit is een continue proces. Geld (toelichting) In de begroting 2023 is € 30.000 voor het PPJ opgenomen. Trends en ontwikkelingen Toenemende GGZ problematiek jongeren Uit diverse onderzoeken blijkt dat jongeren steeds meer psychische problemen ervaren. Als gemeente gaan we samen met onze maatschappelijke partners plannen ontwikkelen om a) jongeren met problemen te helpen en b) te voorkomen dat jongeren problemen ontwikkelen. Dit doen we onder andere door het vergroten van mentale veerkracht.
Financiële afwijkingen programma 1 Baten en Lasten Bedragen x €1.000
15
Exploitatie
Begroting 2023
Wijz.prim.begroting nav Overige mutaties jrk 2022 VOOR Prognose 1
Prognose 1 2023
Mutaties Prognose 1 2023
Baten 1.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid
2
0
0
22
20
11.936
106
0
14.816
2.774
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
8
0
0
8
0
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
223
0
0
0
-223
0
0
0
223
223
Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning
12.167
106
0
15.047
2.774
Totaal Baten
12.169
106
0
15.069
2.794
1.323
47
33
1.423
20
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
14.545
45
-953
13.648
10
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
2.233
0
-1.004
1.455
227
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
4.139
0
460
4.598
0
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
4.024
0
21
4.046
0
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
0
0
63
63
0
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
9
0
0
9
0
6.81A Beschermd wonen (WMO)
0
0
45
45
0
24.949
45
-1.368
23.864
238
7.405
0
0
7.914
509
6.72A Jeugdhulp begeleiding
0
0
542
542
0
6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
0
0
0
178
178
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
795
0
0
640
-155 533
1.2 Maatschappelijke ondersteuning 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
Lasten 1.1 Volksgezondheid 7.1 Volksgezondheid 1.2 Maatschappelijke ondersteuning
Totaal 1.2 Maatschappelijke ondersteuning 1.3 Jeugd 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
Totaal 1.3 Jeugd
8.200
0
542
9.274
Totaal Lasten
34.472
92
-794
34.560
790
Gerealiseerd resultaat
-22.303
14
794
-19.492
2.004
Volksgezondheid Er zijn geen mutaties > € 50.000 geweest. Maatschappelijke ondersteuning De hogere baten van € 2.774.00 worden als volgt verklaard: 16
- hogere baten inburgeringsvoorziening € 123.000 V - hogere baten Hulp aan Oekraïners € 2.650.000 V Het Rijk heeft de SPUK-uitkering voor de inburgeringsvoorzieningen voor 2023 verhoogd. Over het 1e halfjaar van 2023 hebben we een voorschot aangevraagd voor de kosten voor de opvang ontheemden Oekraïne. De verhoging van de lasten van beide bovengenoemde posten worden verantwoord in programma 2 bij het beleidsveld Inkomen en Participatie. Door een administratieve verschuiving van het budget voor Veilig Thuis van het beleidsveld Jeugd naar dit beleidsveld zijn de hogere lasten van € 238.000 grotendeels verklaard. De uitgaven voor Integrale Ondersteuning (vm. Begeleiding Wmo) zullen vanaf 1 juli a.s. gaan wijzigen als gevolg van de nieuwe tarieven. Daarnaast vindt er per 1 januari a.s. een indexering plaats. De verwachting is dat het huidige budget voor Integrale Ondersteuning voor 2023 niet toereikend zal zijn. Jeugd De hogere lasten van € 533.000 worden grotendeels als volgt verklaard: - lagere lasten Veilig Thuis € 194.000 V - hogere lasten Jeugdhulp € 726.000 N Door een administratieve verschuiving van het budget voor Veilig thuis van dit beleidsveld naar het beleidsveld Maatschappelijke Ondersteuning zijn de lasten hier verlaagd. Voorgaande jaren zijn de kosten voor Jeugdhulp continu gestegen en is het budget tussentijds telkens incidenteel verhoogd.
Aangezien het een structurele ontwikkeling betreft hebben we besloten de budgetten nu structureel te verhogen naar het niveau van de werkelijke uitgaven over 2022. Hierbij is nog geen rekening gehouden met een eventuele verdere toename van de vraag naar Jeugdhulp, de nieuwe tarieven per 1 juli 2023 en de indexering per 1 januari 2024. Onttrekkingen en toevoegingen reserves Voor dit programma zijn op begrotingsbasis geen mutaties in reserves voorzien.
Programma 2 Meedoen in Winterswijk Inleiding Dit programma is uitgewerkt in vier onderdelen: meedoen in sport, cultuur, onderwijs en werk. Programma 2 sluit daarmee aan op programma 1, waarin het vooral gaat om meedoen op het gebied van welzijn en gezondheid. De kracht van sport, cultuur en verenigingen. Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt: een belangrijke factor voor welzijn. We zetten in op de verbinding tussen kunst, cultuur, onderwijs en het sociaal domein. Sport zorgt voor preventie, ontspanning en een gezond leven. Samen met cultuur dragen zij bij aan persoonlijke ontwikkelingen. Wij waarderen dat en dragen hieraan bij. Bestaanszekerheid. Het hebben van werk en daarmee het meedoen in de samenleving draagt in hoge mate bij aan het welzijn en het voorkomen van armoede van mensen. We ondersteunen de weg naar een reguliere baan rekening houdend met de kwetsbaarheid en ontwikkelkansen. 17
Onderwijs voor iedereen. Gelijke kansen betekent soms ongelijk investeren; passend en bereikbaar onderwijs is essentieel. Voor gelijke kansen werken we samen met onderwijs en verenigingen.
2.1 Cultuur Ambitie Cultuur verrijkt, brengt mensen samen en verbindt. Cultuur is een belangrijke factor voor het welzijn en de persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners. Cultuur draagt ook bij aan een aantrekkelijke fysieke omgeving. Het is daarmee ook een belangrijke drager van onze toeristische en ook de economische sector. We willen cultuur behouden en waar mogelijk versterken. Relevante documenten: • Cultuurnota; • Museumvisie; • Erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen’; • Beleidsnota ‘Archeologische monumentenzorg in de gemeente Winterswijk’; • Beleidsnota ‘Aardkundige waarden in Winterswijk’; • Kerkenvisie Oost Achterhoek. Doelstellingen Combineren van voorzieningen waar mogelijk Activiteiten Bijdrage leveren aan ontwikkeling en vervolgkeuze WOOOW Wethouder: Metaal-ten Dolle De beoogde partners voor het cultuurgebouw WoooW (Bibliotheek, Boogie Woogie en de Winterswijkse Uitdaging) leveren een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van WoooW. Kwaliteit (toelichting) De cultuurpartners hebben veelvuldig overleg met elkaar en gemeente in het proces rondom WoooW. Tijd (toelichting) Richting en ook na besluitvorming omtrent WoooW blijven we met elkaar in gesprek over de toekomst. In het tweede kwartaal 2023 staat besluitvorming gepland.
Zie verder Programma 3.4 Geld (toelichting) Zie Programma 3.4 Volgend op de besluitvorming WOOOW: Opleveren toekomstvisie voorzieningen Wethouder: Metaal-ten Dolle We willen onze voorzieningen op het gebied van kunst & cultuur behouden. De bibliotheek, de schouwburg, de musea, het instituut voor kunst & cultuur Boogie Woogie, het amateurverenigingsleven; ze vormen onze huidige lokale culturele infrastructuur en zijn van artistieke, maatschappelijke, sociale en economische waarde. Kwaliteit (toelichting) We willen onze voorzieningen op het gebied van kunst & cultuur behouden. Zo blijven de voorzieningen voor iedereen toegankelijk en is ook onze culturele 18
infrastructuur toekomstbestendig. Dit doen we onder andere met de subsidieregeling gestegen energiekosten voor maatschappelijke organisaties. Tijd (toelichting) Volgend op de besluitvorming over WoooW stellen we een toekomstvisie voor de instellingen op. We doen dit samen met onze culturele partners. Geld (toelichting) Dit doen we binnen het financiële kader van de begroting en het budget van de toekomstvisie. Doelstellingen Inzetten op behoud en ontwikkeling van (fysiek) erfgoed Activiteiten Implementeren uitvoeringsagenda Aardkundige waarden Wethouder: Metaal Met de afgeronde beschrijvingen van aardkundig bijzondere terreinen is een basis gelegd voor publieksacties en een duurzame benutting. We creëren aanbod voor toerisme, onderwijs en erfgoedorganisaties. Eventueel stellen we het beschermingsregime bij. Bij het vertellen van het zichtbare verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de Winterswijkse bodem, verbinden we aardkundige waarden met landschap en biodiversiteit. Kwaliteit (toelichting) Door aan te sluiten bij publieksacties vanuit Landschap en Cultuurhistorie, is efficiënt gebruik gemaakt van de beschikbare capaciteit en middelen. Ook blijft zo de kwaliteit gewaarborgd. De publicatie over Winterswijkse klei, pottenbakkers en steen- en pannenbakkerij is afgerond. De lancering is gekoppeld aan het afscheid van steenfabriek De Vlijt in 2023.
Tijd (toelichting) De huidige uitvoeringsagenda aardkundige waarden loopt tot 2023. Naar verwachting worden de laatste acties inderdaad in 2023 uitgevoerd. Geld (toelichting) Het begrote budget voldoet voor de uitvoering van de agenda aardkundige waarden. Implementeren uitvoeringsagenda Archeologische waarden Wethouder: Metaal Met de afgeronde beschrijvingen van archeologische bijzondere terreinen is een basis gelegd voor publieksacties en duurzame benutting. Eventueel stellen we het beschermingsregime voor archeologie bij. We creëren aanbod voor toerisme, onderwijs en erfgoedorganisaties. Een van de activiteiten in dit kader is een onderzoek en publicatie van de Winterswijkse textielgeschiedenis in de erfgoedreeks. De archeologische en historische kennis van het dorpscentrum zetten we in voor de opgave Centrum. Kwaliteit (toelichting) Uitvoering loopt volgens plan. 19
Tijd (toelichting) De huidige uitvoeringsagenda archeologie loopt tot 2023. Naar verwachting worden de laatste acties inderdaad in 2023 uitgevoerd. Geld (toelichting) Het begrote budget voldoet voor de uitvoering van de agenda archeologie. Implementeren uitvoeringsagenda van de erfgoednota ‘Wi-j doet ’t samen!’ Wethouder: Metaal We voeren samen met de gemeenten Aalten en Oost Gelre ons erfgoedbeleid uit. De komende periode richten we ons op: • Delen van nieuwe kennis over verduurzamen en interieurs van historische gebouwen; • Opstarten van een educatieproject om kinderen kennis te laten maken met de geschiedenis en identiteit van hun directe omgeving; • We werken volgens de Omgevingswet waarbij erfgoed integraal onderdeel is van gebiedsontwikkelingen. Kwaliteit (toelichting) De verhalenfabriek Op dit moment loopt het pilotproject “De verhalenfabriek”. De tijdreis door Winterswijk Met het project “De Tijdreis door Winterswijk” werken we aan het doel: kennis over Winterswijk van kinderen te vergroten, en daarmee de binding met de eigen omgeving versterken. Kerkenvisie In vervolg op de kerkenvisie hebben we half april een inspiratiedag georganiseerd in de Oost Achterhoek. Diverse eigenaren van kerken in de oost Achterhoek hebben elkaar ontmoet tijdens het bezoek aan drie kerkgebouwen in transitie.
Verder ondersteunen we het proces rondom de transitie van Immanuelkerk en de Jacobuskerk. Keukentafelgesprekken duurzaamheid en subsidie gemeentelijke monumenten. Vanuit de opgave duurzaamheid ondersteunen we eigenaren van monumenten en karakteristieke panden via de inzet van een expert (keukentafelgesprekken). Tijd (toelichting) Loopt volgens planning.
Geld (toelichting) Voor de projecten "De Verhalenfabriek" en "De Tijdreis door Winterswijk" is 2023 een pilotjaar. Aan de hand van de bevindingen zal een voorstel komen voor verdere uitrol en de bijbehorende financiële gevolgen. Voor de onderhoudssubsidie gemeentelijke monumenten is de cofinanciering vanuit de provincie Gelderland beschikbaar gesteld en zijn de subsidiebeschikkingen verstrekt. Het subsidieplafond is in het eerste kwartaal al bereikt.
20
Uitvoering plan van aanpak historische routes en paden Wethouder: Metaal Tijdens de raadsvergadering van 27 januari 2022 heeft de raad een motie aangenomen met de volgende strekking: om de raad bij de begroting 2023 een plan van aanpak voor te leggen omtrent het in kaart brengen van historisch en cultureel belangwekkende routes en langzaam verkeerpaden ín de gemeente Winterswijk. Het plan van aanpak is in participatievorm gemaakt en is door het college vastgesteld. Kwaliteit (toelichting) We gaan met de participatiegroep verder vormgeven aan de uitvoering van het plan van aanpak Historische paden. De focus van de uitvoering ligt in 2024. Tijd (toelichting) In 2023 is er beperkte capaciteit beschikbaar en is er vooral overleg met participanten wie welke rol en taak uit het plan van aanpak op zich neemt. Geld (toelichting) Voor de uitvoering van het plan van aanpak Historische paden volgt integrale afweging bij de begroting van 2024 Trends en ontwikkelingen Er zijn geen bijzonderheden te melden
2.2 Sport Ambitie Sport moet voor iedereen betaalbaar en toegankelijk zijn. Daarom verbinden we sport aan de inclusie agenda. Sport levert een belangrijk aandeel in preventiedoelen. We stimuleren mensen die weinig tot niet actief zijn, tot meer bewegen. Relevante documenten: • Sportnota; • Lokaal sportakkoord; • Regionaal sportakkoord; • Onderzoek 'Financiering sport in Winterswijk’. Doelstellingen Het stimuleren van mensen tot (meer) beweging Activiteiten Heroriëntatie inzet middelen sport stimulering Wethouder: Wassink De buurtsportcoach regeling die we nu uitvoeren vervalt en er komt een nieuwe regeling voor in de plaats. Kwaliteit (toelichting) De huidige buurtsportcoach regeling (40% financiering door het Rijk) is eind 2022 afgelopen. In de plaats daarvan is de brede regeling SPUK gekomen. Komende 3 jaren wordt ingezet op sport/bewegen/cultuur, gezondheidsbevordering en versterking van de sociale basis. We hebben de aanvraag ingediend. Momenteel zijn we bezig met een integraal plan van aanpak 2023-2026. Op die manier weten we hoe we de middelen het beste in
21
kunnen zetten om ons doel "zoveel mogelijk Winterswijkers in beweging/gezond te krijgen" te bereiken. Tijd (toelichting) Besluitvorming wordt in het derde kwartaal verwacht. De huidige activiteiten worden gecontinueerd. Geld (toelichting) De SPUK zal naar verwachting toegekend worden. Uitvoeren activiteiten Achterhoek in beweging en lokaal sportakkoord Wethouder: Wassink Achterhoek in Beweging is een netwerk van mensen en organisaties die sport en bewegen inzetten voor een inclusieve samenleving en een gezonde en uitdagende leefomgeving. Het lokaal sportakkoord "Samen actief in Winterswijk" voeren we samen met onze sportverenigingen en maatschappelijke organisaties uit. Kwaliteit (toelichting) Activiteiten worden conform afspraken uitgevoerd. Tijd (toelichting) Activiteiten lopen volgens planning. Geld (toelichting) Jaarlijks besteden we € 35.000 aan onze regionale samenwerking. Doelstellingen Sportfaciliteiten moeten toegankelijk zijn voor iedereen die mee wil doen In de uitwerking van de opgave Winterswijk Drempelvrij wordt sport een nieuw onderdeel waarbij we toegankelijkheid steeds beter maken. Doelstellingen Sportvoorzieningen zijn toekomstbestendig en betaalbaar Activiteiten Eerlijk en simpel financieringssysteem voor sportverenigingen ontwikkelen en invoeren Wethouder: Wassink In 2021 is een onderzoek gedaan naar de financiering van sport in Winterswijk.
Conclusie was dat het systeem onnodig ingewikkeld is en de financiering heel divers. In het onderzoek zijn een aantal scenario's beschreven om te komen tot een eenvoudiger en evenrediger systeem van de financiering van sport. Er moet nog een keuze gemaakt worden welk scenario ingevoerd gaat worden. We willen dit in nauwe samenspraak met de sportverenigingen doen. Kwaliteit (toelichting) Voor een gedegen (besluit) en uitlegbaar financieringssysteem voor de sportverenigingen in Winterswijk moet een aantal fases worden doorlopen en werkzaamheden worden uitgevoerd. Deze waren in 2022 in volle gang. In 2023
22
ronden we deze af. De vervolgopdracht is verstrekt en loopt. De planning om in 2022 een scenario te kiezen is niet behaald.
Tijd (toelichting) Momenteel voeren we de vervolgopdracht uit. De planning is om in juni 2023 een nota bij het college aan te leveren. Vervolgens wordt deze nota in september 2023 in de raad behandeld.
Geld (toelichting) Welke consequenties een en ander heeft voor de gemeente en de sport(accommodaties) is afhankelijk van welk scenario wordt gekozen. De crisisbijdrage van € 75.000 euro wordt conform het coalitieakkoord van 2022-2026 niet meer opgelegd aan de sportverenigingen. Samen met het zwembad opstellen van een plan voor zwembad Jaspers voor een gezonde exploitatie met investeringen in duurzaamheid en kwaliteit Wethouder: Wassink Wij zien het overdekte zwembad als een belangrijke voorziening voor onze inwoners. Om die voorziening te behouden voor Winterswijk zullen wij voor de zomer van 2023 een toekomstplan voor het overdekte bad aan de raad voorleggen. Kwaliteit (toelichting) Om tot de juiste afweging te komen welke maatregelen wenselijk en/of noodzakelijk zijn, is een aanvullend onderzoek uitgevoerd. In overleg met Zwembad Jaspers wordt bekeken welk onderhoud de komende jaren te verwachten/noodzakelijk is en welke duurzaamheidsmaatregelen (inclusief bijbehorende investeringen en terugverdientijden) het meest interessant en efficiënt zijn. Tijd (toelichting) De planning was om in mei 2023 een nota bij het college aan te leveren en vervolgens in juni 2023 behandeling in de raad. Naar aanleiding van het politieke forum in april jl.
worden er aanvullend op de gepresenteerde opties voor verbouwing of nieuwbouw van Jaspers, aanvullende opties onderzocht, zoals samenwerking met buurgemeenten. Besluitvorming volgt na het zomerreces. Geld (toelichting) De financiële vertaling van de besluitvorming over de toekomst van het overdekte bad zal worden meegenomen in de begroting 2024-2027. Trends en ontwikkelingen Over de jaren 2023 tot en met 2025 kunnen we een Specifieke Uitkering aanvragen om bewegen en gezonde leefstijl te bevorderen. Er wordt nu gewerkt aan een plan van aanpak ( zie ook onder 1.1).
2.3 Inkomen en participatie Ambitie Wij zorgen ervoor dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Werk en inkomen en een goed vangnet voor bestaanszekerheid zijn hiervoor belangrijk. 23
Winterswijk voelt zich verantwoordelijk voor de opvang van vluchtelingen en we bouwen mee aan de maatschappij waar iedereen dezelfde kansen heeft. We dragen zorg voor een goede start van nieuwkomers. Relevante documenten: • Integrale Verordening sociaal domein; • Samen aan het stuur; • Beleidskader 2018 – 2022 Sociaal Domein ‘Meedoen in Winterswijk’; • Beleidsnotitie Wet inburgering 2022. Doelstellingen Nieuwkomers en statushouders moeten zo goed mogelijk inburgeren Activiteiten Activiteiten opvang Oekraïners Burgemeester Bengevoord Er is een gemeentelijke opvanglocatie ingericht voor vluchtelingen uit Oekraïne. Kwaliteit (toelichting) De gemeentelijke opvanglocatie is medio april 2022 in gebruik genomen en is beschikbaar tot september 2024.. Er worden in de gemeentelijke opvanglocatie 179 Oekraïense ontheemden opgevangen. Daarnaast worden er bij particulieren nog 18 ontheemden opgevangen. Tijd (toelichting) De opvanglocatie is beschikbaar tot april 2023, met de mogelijkheid te verlengen tot uiterlijk september 2024.
Geld (toelichting) Alle kosten in verband met de opvang worden tot en met 31 december volledig gecompenseerd door het Rijk via een specifieke uitkering. Monitoring nieuwe wet Inburgering Wethouder: Schepers-Janssen De nieuwe wet inburgering is per 1 januari 2022 in werking getreden. Het doel van de wet is dat alle inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk en volwaardig kunnen meedoen aan de Nederlandse samenleving. Binnen de wettelijke kaders heeft de gemeente Winterswijk het inburgeringsproces naar eigen inzicht in kunnen richten. Het is een lerend stelsel dat gelegenheid geeft om in 2023 te monitoren of de processen werkbaar zijn en of het de resultaten oplevert die we voor ogen hebben. Er is plaats ingeruimd voor monitoring en evaluatie. Kwaliteit (toelichting) Er zijn inmiddels 21 personen gestart met inburgeren binnen de nieuwe Wet Inburgering. Daarnaast staan 21 nieuwkomers nog op de lijst voor de Brede Intake 24
en PIP. De processen zijn op enkele onderdelen bijgesteld door evaluaties met Fijnder en maatschappelijk begeleiders. Dit geldt met name voor de Brede intake en het financieel ontzorgen. Door een tekort aan docenten en versnelde instroom van statushouders in de HAR ( Hotel Accommodatie Regeling) heeft de taalaanbieder moeite om een snelle inburgeringsstart aan te bieden. Regionaal wordt momenteel bekeken welke (tijdelijke) oplossing er is voor dit probleem dat ook landelijk speelt. Het huidige lesaanbod van de onderwijsinstellingen blijkt onvoldoende geschikt voor inburgeraars die fulltime werken of versneld de inburgering willen volgen. Ook hier zoeken we regionaal naar oplossingen. Het participatieaanbod wordt vergroot met een vast groepsaanbod en maatwerk per individu, zodat inburgeraars meer kansen krijgen om te participeren. Tijd (toelichting) Monitoring vindt geheel 2023 plaats. Ieder kwartaal wordt de balans opgemaakt en de processen indien nodig bijgestuurd. Geld (toelichting) Met de monitoring is geen geld gemoeid. Realisatie tussenvoorziening statushouders Het inrichten en beheren van een tussenvoorziening voor statushouders. In de tussenvoorziening huisvesten we statushouders in afwachting van definitieve huisvesting.
Kwaliteit (toelichting) De tussenvoorziening moet plek bieden aan gemiddeld 65 aan Winterswijk (en eventueel Oost Gelre) gekoppelde statushouders om zo de verhoogde instroom op te kunnen vangen. De locatie moet voor 15 augustus gereed zijn voor in ieder geval de statushouders die momenteel in de HAR (hotel- en recreatie regeling) locatie in Lichtenvoorde verblljven en nog geen reguliere woning toegewezen hebben gekregen. Om dit te realiseren is afstemming noodzakelijk met: * COA over huurcontract, veiligheid op terrein, inrichten locatie. * Fijnder over toekenning uitkering, financiële afstemming met Oost Gelre, planning instroom, start participatietraject, * Maatschappelijke begeleiding. Deze wordt uitgebreid om de gewenste ondersteuning te kunnen bieden. * Scholen en zorg om de verhoogde instroom in te regelen. Tijd (toelichting) De locatie wordt voor 10 jaar gehuurd. Voor 15 augustus 2023 moet alles ingeregeld zijn om de 1e statushouders op te vangen. Geld (toelichting) Naast de reguliere kosten die gemeenten maken voor de huisvesting van statushouders, moeten we denken aan: kosten die gemeente maakt, maar die (deels) verrekend kunnen worden met de 25
koppelgemeenten zoals voorbereidings- en uitvoeringskosten. Denk hierbij aan inrichtingskosten, beheer en extra personele inzet op de locatie, zoals een conciërge/huismeester of aanspreekpunt, en eventuele beveiliging. Het Rijk heeft de intentie uitgesproken om te kijken of hier financiële ondersteuning voor kan worden geboden. Op grond van de nu beschikbare informatie is nog niet duidelijk of aanspraak op rijksmiddelen kan worden gedaan. Aangezien het op dit moment onduidelijk is welke vergoeding we vanuit het Rijk kunnen verwachten, weten we niet welke kosten uiteindelijk voor onze rekening komen. Vooralsnog dekken we de kosten uit het budget Inburgering. Mocht aan het einde van het jaar blijken dat er een overschrijding is, dan zal het tekort onttrokken worden aan de Bestemmingsreserve Inburgering. Deze is door de raad ingesteld voor kosten in verband met de nieuwe Wet Inburgering 2021. Doelstellingen Voorkomen en bestrijden van armoede en schulden Activiteiten Evaluatie Meedoenregeling kinderen Wethouder: Schepers-Janssen In het kader van het gemeentelijk minimabeleid zijn er een aantal meedoenregelingen voor kinderen. Deze lopen inmiddels een aantal jaren en moeten geëvalueerd worden. Kwaliteit (toelichting) De kindregelingen worden geëvalueerd in de eerste helft van 2023.
Er wordt onderzocht of ze nog voldoende bijdragen aan het doel waarvoor ze in het leven zijn geroepen: het meedoen van kinderen aan de samenleving en het daardoor verkleinen van sociale achterstanden. Tijd (toelichting) We evalueren de regelingen in de eerste helft van 2023. De evaluatie en de nieuwe beleidsregels voor het minimabeleid worden in Q3/Q4 aangeboden aan het college. De uitkomsten van de evaluatie worden daarnaast ook meegenomen in de kadernota en begroting 2024. Geld (toelichting) Met de evaluatie is geen geld gemoeid. Of de evaluatie leidt tot aanpassing van beleid en middelen is nu nog onbekend. Evalueren bewindvoering en indien nodig bijstellen werkwijze Wethouder: Schepers-Janssen Bewindvoering is een onderdeel van de schuldhulpverlening, waarmee veel kosten (bijzondere bijstand) zijn gemoeid. In 2023 onderzoeken we hoe we meer invloed kunnen uitoefenen op het al of niet onder bewind stellen van inwoners. Kwaliteit (toelichting) We gaan onderzoeken of wij gebruik gaan maken van 'Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewind', waarbij we als gemeente de rechter mogen adviseren of een inwoner het beste geholpen is met voortzetting van het bewind of door een lichtere vorm van ondersteuning. Het onderzoek is nog niet gestart. 26
Tijd (toelichting) Afronding onderzoek oktober 2023. Geld (toelichting) Hier zijn geen extra middelen mee gemoeid. Invoering Meedoenregeling voor volwassenen Wethouder: Schepers-Janssen In 2023 starten we met een Meedoenregeling voor volwassenen. In het kader van deze regeling krijgen volwassenen met een laag inkomen jaarlijks een bedrag van € 150 waarmee ze mee kunnen doen in de maatschappij. Bijvoorbeeld in de vorm van deelname aan cultuur of sport. Kwaliteit (toelichting) De meedoenregeling is ingevoerd.
Tijd (toelichting) De regeling is vanaf 1 januari 2023 ingevoerd.
Geld (toelichting) Er is een bedrag van € 150.000 in de begroting opgenomen. Onderzoek naar inzet werkaanvaardingspremie Wethouder: Schepers-Janssen We stellen beleid op voor het verstrekken van een werkaanvaardingspremie voor inwoners die vanuit de bijstandsuitkering aan het werk gaan. De premie wordt vanaf 1 januari 2024 verstrekt door Fijnder.
Kwaliteit (toelichting) Een werkaanvaardingspremie voor bijstandsgerechtigden die door werkaanvaarding onafhankelijk worden van de bijstandsuitkering. Tijd (toelichting) Besluit college juli 2023. Geld (toelichting) Vanaf 2024 € 94.000 per jaar. Doelstellingen We ondersteunen inwoners naar regulier werk of zinvolle dagbesteding Activiteiten Onderzoek naar pilot basisbanen Wethouder: Schepers-Janssen We onderzoeken de mogelijkheid van het creëren van basisbanen voor inwoners die ongewild langdurig zonder betaald werk zitten. 27
Kwaliteit (toelichting) We komen in 2023 met een plan van aanpak om in 2024 met de pilot basisbanen te starten. Tijd (toelichting) De planning is om het plan van aanpak in het vierde kwartaal van 2023 af te ronden. Geld (toelichting) Aan het onderzoek zijn geen kosten verbonden. Voor de pilot in 2024 worden de kosten meegenomen in de begroting voor 2024. Stabilisering van het aantal bijstandsgerechtigden Wethouder: Schepers-Janssen Tegen de landelijke trend in stijgt het aantal bijstandsgerechtigden niet. Daarom wordt in 2023 gestreefd naar stabilisering van het bijstandsbestand. Het werkleerbedrijf Fijnder doet zijn uiterste best om een stijging te voorkomen, mensen participeren naar vermogen. Fijnder heeft diverse instrumenten zoals: Om- of bijscholing, (gedeeltelijk) werk, arbeidsmatige dagbesteding, vrijwilligerswerk. Waar nodig wordt een loonkostensubsidie verstrekt aan de werkgever en/of wordt een jobcoach ingezet. Kwaliteit (toelichting) Voor de ontwikkeling van het bestandsvolume is voor 2023 de nullijn gehanteerd. Uit de bestandscijfers van Fijnder per 31 maart 2023 blijkt dat het bestand van gemeente Winterswijk is toegenomen met 2,6%. De bestandstoename is vooral toe te schrijven aan een lagere uitstroom ten opzichte van het eerste kwartaal van 2022. Tijd (toelichting) Het beheersen van het bestandsvolume bijstandsgerechtigden is een continu proces.
Geld (toelichting) Of de bestandsstijging leidt tot een overschrijding is nog niet bekend. Trends en ontwikkelingen De instroom van nieuwkomers wordt hoger dan de prognoses aangaven. We kijken samen met de andere Achterhoekse gemeenten hoe we een bijdrage aan de oplossing kunnen leveren.
2.4 Educatie Ambitie Onderwijs is essentieel voor iedereen. Daarom werken we aan gelijke kansen samen met onderwijs en verenigingen. We bouwen onderwijsvoorzieningen conform het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP), duurzaam, met goede ventilatie en groene schoolpleinen. Relevante documenten: • Integraal huisvestingsplan Onderwijs 2021-2037; • Beleidsnotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie.
28
Doelstellingen Onderwijshuisvesting wordt uitgevoerd conform het Integraal huisvestingsplan Activiteiten Uitvoeren eerste fase 2021-2026 van het Integraal huisvestingsplan (IHP) 2021-2037 Wethouder: Schepers-Janssen Onderwijs, kinderopvang, belangenverenigingen en gemeente voeren het Integraal huisvestingsplan 2021-2037 (IHP) uit. Het plan heeft een looptijd van zestien jaar en we actualiseren het als de ontwikkelingen erom vragen. In de eerste fase 2021-2026 ontwikkelen we nieuwbouw van basisscholen in de buurtschappen Woold, Kotten, Miste en Meddo. En daarnaast de vervanging van de Schakel, de Julianaschool, de Korenburg en de Vrije School de Esch. Kwaliteit (toelichting) IKC Zuid-West De partners SOPOW (de Schakel), ACCENT (Juliana), De Korenburg, SWW, Zozijn en de gemeente hebben in 2022 een intentieovereenkomst gesloten die binnenkort zijn vervolg vindt in een samenwerkingsovereenkomst die in concept gereed is. Daarin worden de details van de samenwerking geregeld. Buurtschapsonderwijs in Kotten, Miste-Corle en Woold. Mede op basis van een advies van, en samenwerking met, de werkgroep behoud buurschapsonderwijs (WBB) heeft SOPOW begin dit jaar een besluit genomen tot een unilocatie in ‘t Woold te komen ten behoeve van het buurtschapsonderwijs. SOPOW heeft de gemeente gevraagd (mee) te zoeken naar een geschikte locatie in een straal van 1 à 2 km rond school Woold.