CConstaterende datWinterswijk
Koppel je AI →
Document · PDF

1e Bestuursrapportage (incl. financiële prognose 2026 en Kaderbrief 2027)

Raadsvergadering 25 juni 2026, gemeente WinterswijkBij agendapunt: Kaderbrief 2027 en 1e Bestuursrapportage/ Financiële prognose 2026 gemeente Winterswijk27.281 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

27

Doelstellingen Nieuwkomers en statushouders moeten zo goed mogelijk inburgeren Activiteiten Monitoring nieuwe Wet inburgering De gemeente Winterswijk heeft het inburgeringsproces binnen de wettelijke kaders ingericht. Halfjaarlijks monitoren en evalueren we de resultaten. Kwaliteit (toelichting) In 2026 blijft het de taak van de gemeente om de Wet inburgering 2021 uit te voeren en te monitoren. De monitoring vindt plaats op de volgende onderdelen: • Brede intake: klanttevredenheid. • Persoonlijk plan Inburgering en Participatie (PIP): klanttevredenheid. • Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP): draagt deze bij aan toeleiding naar de arbeidsmarkt? • Financieel ontzorgen: is de gekozen werkwijze werkbaar en voorkomt het financiële problemen? • Financiële zelfredzaamheid: leren nieuwkomers voldoende om financieel zelfredzaam te zijn/worden? • Participatieverklaringstraject (PVT): draagt het programma voldoende bij aan het participeren in Nederland of dienen thema's en/of de groepssamenstelling aangepast te worden? • Maatschappelijke begeleiding: zijn er verbeterpunten, loopt het ergens spaak? • Inburgeringstraject taalaanbieders: subregionaal op inhoud en regionaal op contractniveau.

• Participatieaanbod: is er voldoende aanbod, leidt het aanbod naar (vrijwilligers)werk, meedoen in de maatschappij? Een groot aantal inburgeraars heeft te kampen met stressklachten en/of zware psychische klachten. Ondanks inzet van consulenten en de sociaal werker is het moeilijk om deze doelgroep in een hulpverleningstraject te laten starten, met als gevolg relatief hoge uitval bij de inburgeringstrajecten. Met name voor jongeren sloot het inburgeringsaanbod niet goed aan. Hiervoor zijn maatwerk trajecten opgestart. De voorschakelklas is zinvol gebleken en de nieuwe inburgeringsroute 'B1-Entree gaat in mei starten. Om jongeren door te laten stromen naar werk, start het pilotproject Vakgericht Inburgering in de Z-route. Passend participatie aanbod is moeilijk te vinden en blijft een aandachtspunt voor zowel consulenten Fijnder als maatschappelijk begeleiders. De doorstroom van statushouders uit de Hotel- en Accommodatieregeling (HAR)/tussenvoorziening naar reguliere woningen verloopt moeizaam. Hierdoor blijven statushouders langer dan verwacht op de tijdelijke locatie, wat onvrede met zich meebrengt. Zorg dragen voor verwachtingsmanagement is van belang, evenals het zoeken naar doorstroommogelijkheden. Kwaliteit (indicator)

28

Tijd (toelichting) Monitoring vindt in heel 2026 plaats. Ieder kwartaal wordt de balans opgemaakt en worden de processen indien nodig bijgestuurd. Tijd (indicator) Doelstellingen Perspectief bieden op een betere toekomst Activiteiten Pilot perspectief: verbinden van re-integratie en bestaanszekerheid We voeren een pilot uit waarin we re-integratie aan bestaanszekerheid verbinden. In de dienstverlening aan inwoners op weg naar (regulier) werk worden belemmeringen op alle leefgebieden in samenhang en parallel aangepakt. Kwaliteit (toelichting) Er is aandacht voor individuele inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en veelal meervoudige problematiek. De kwaliteit wordt gewaarborgd door een lage caseload (werklast van de professional), veel aandacht en samenwerking met maatschappelijke instellingen. De pilot moet nog uitgewerkt worden, dat kan zodra de raad de begroting met daarin de benodigde formatie voor de pilot heeft vastgesteld. Vervolgens kunnen we aan de slag. In het plan van aanpak van de pilot worden doelstellingen en randvoorwaarden benoemd. Deze formuleren wij met Fijnder, lokale werkgevers en het sociaal team. Het wegnemen van belemmeringen om te participeren in de samenleving is het belangrijkste doel. Participeren kan door aan het werk te gaan, maar ook vrijwilligerswerk is een mogelijkheid.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het plan van aanpak volgt in het eerste kwartaal van 2026. Tijd (indicator) Nazorg schuldhulpverlening We bieden na afloop van het schuldhulpverleningstraject nazorg, om terugval te voorkomen en financiële zelfredzaamheid duurzaam te bevorderen. Kwaliteit (toelichting) In 2026 continueren wij voor iedereen die dat nodig heeft nazorg in na een schuldhulpverleningstraject. We werken samen met professionele hulpverleners van de Stadsbank Oost Nederland. Aan het eind van het traject voert de Stadsbank of Humanitas een uitstroomgesprek met de inwoner. Na een aantal maanden vindt een peilmoment plaats. De Stadsbank neemt contact op met de inwoner en kan zo nodig ‘warm doorverwijzen’ naar een medewerker vroegsignalering van de gemeente of naar Humanitas. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Start in het eerste kwartaal van 2026, met een uitstroomgesprek en peilmoment. Tijd (indicator)

29

Doelstellingen Voorkomen van armoede en schulden Activiteiten Stimuleren van financiële educatie op scholen We stimuleren scholen om lessen te geven over financiën. Kwaliteit (toelichting) In 2026 bieden we iedere school een aanbod doen voor financiële educatie in alle klassen. Wij stimuleren basisscholen deel te nemen aan landelijke initiatieven, zoals de Week van het geld. Ook wijzen wij scholen op subsidies en financiële educatieprogramma's. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) 2026. Tijd (indicator) Vroegsignalering schulden Schulden worden vroegtijdig gesignaleerd. Zo voorkomen we hoge schulden. Kwaliteit (toelichting) Op basis van signalen van zorgverzekeraars, energiebedrijven, woningverhuurders en drinkwaterbedrijven (de zogenaamde signaalpartners), benaderen we onze inwoners met betaalachterstanden proactief door hen hulp aan te bieden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Doorlopend. Tijd (indicator) Indicatoren • Het aantal bijstandsgerechtigden blijft op het niveau van 2022. • We komen uit met het rijksbudget voor het betalen van bijstandsuitkeringen. Risico's • De economie verslechtert, waardoor er meer mensen een beroep doen op een bijstandsuitkering. • Door de hoge inflatie groeit het aantal mensen met problematische schulden.

• De financiële compensatieregeling van het Rijk voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen wordt niet verlengd, terwijl we nog wel Oekraïners opvangen.

2.4 Educatie Ambitie Onderwijs is essentieel voor iedereen. Daarom werken we, samen met onderwijs en verenigingen, aan gelijke kansen. We bouwen onderwijsvoorzieningen conform het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). Duurzaam, met goede ventilatie en groene schoolpleinen. Relevante documenten: • Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2021-2037. • Beleidsnotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie.

30

Doelstellingen Onderwijshuisvesting wordt uitgevoerd conform het Integraal Huisvestingsplan Activiteiten Uitvoeren Integraal Huisvestingsplan (IHP) scholen Onderwijs, kinderopvang, belangenverenigingen en de gemeente voeren het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2021-2037 uit. We zijn gestart met de school in het Woold en vrije school De Esch. De ontwikkeling van andere scholen uit de eerste fase is bij de besluitvorming over de begroting eind 2023 tijdelijk uitgesteld. Samen met betrokken partijen werkt de gemeente aan een actualisatie van het IHP en de bijbehorende planning. Kwaliteit (toelichting) De ontwikkeling van de buurtschapsschool in ’t Woold wordt in bouwteamverband gerealiseerd; dit team is inmiddels samengesteld. Het bestuur van vrije school De Esch een verzoek tot verstrekking van een voorbereidingskrediet ingediend. Daarmee wordt de start van het renovatie traject gemarkeerd. Ook wordt de realisatie van het Integraal Kindcentrum (IKC) Zuid-West opnieuw opgestart. De betrokken scholen zijn De Korenburg, De Schakel en Julianaschool. Tot slot wordt de evaluatie van het IHP samen met betrokken partijen nog voor de zomer van 2026 opgepakt. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Nadat de begroting is vastgesteld, stellen we samen met betrokken partijen een geactualiseerde planning op.

Tijd (indicator) Doelstellingen We bevorderen kansengelijkheid Activiteiten Aanpak laaggeletterdheid De Rijksoverheid heeft als doel laaggeletterdheid terug te dringen. Kwaliteit (toelichting) In de Achterhoek kan iedere volwassene die ondersteuning kan gebruiken bij basisvaardigheden en moeite heeft met lezen, schrijven en/of rekenen, een passend leertraject volgen. Het verbeteren van basisvaardigheden (taal, rekenen en werken met digitale apparaten) draagt bij aan een betere gezondheid, een betere arbeidsmarktpositie en financiële zelfredzaamheid. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in een infrastructuur en samenwerking om de doelgroep, met name mensen met Nederlands als eerste taal, te bereiken. Onze inzet blijft gericht op het behouden en verder ontwikkelen hiervan. Hiertoe is in 2025 het regioplan 'Aanpak basisvaardigheden' opgesteld. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het regioplan 'Aanpak basisvaardigheden’ wordt vanaf 2026 uitgevoerd. Tijd (indicator)

31

Uitvoeren Notitie Lokale Educatieve Agenda gemeente Winterswijk 2025-2033 Onderwijs, kinderopvang en de gemeente Winterswijk bevorderen samen de kansengelijkheid, talentontwikkeling, inclusie en het welzijn voor alle kinderen van nul tot achttien jaar in Winterswijk. Dit is afgesproken in de Notitie Lokale Educatieve Agenda Winterswijk 2025-2033. Kwaliteit (toelichting) In het kader van het uitvoeringsprogramma bij de Notitie Lokale Educatieve Agenda Winterswijk 2025-2033 start het bestuurlijke overleg in september 2025 met de uitvoering van de doelen uit de notitie. In de periode 2025-2033 werken we aan de volgende doelen: - We zetten ons in voor gelijke kansen en talentontwikkeling voor alle kinderen van nul tot achttien jaar. We werken aan het voorkomen van onderwijsachterstanden, ondersteunen kinderen in armoede, bieden een rijk naschools aanbod, stimuleren het behalen van een startkwalificatie en versterken basisvaardigheden. - We bevorderen inclusie voor alle kinderen van nul tot achttien jaar door te werken aan gelijke onderwijskansen, het tegengaan van segregatie en het stimuleren van integratie. Ieder kind krijgt toegang tot kinderopvang en onderwijs in de buurt. Ook zetten we in op een sterke ketenaanpak voor zorg en veiligheid, zodat ondersteuning goed op elkaar aansluit.

- We bevorderen het welzijn van alle kinderen van nul tot achttien jaar door onderwijs sterker te verbinden met kunst, cultuur en sport, en door in te zetten op weerbaarheid en mentale gezondheid. We versterken de samenwerking tussen ouders, school en omgeving en zorgen voor een veilige en ondersteunende schoolomgeving met passende zorg. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De doelen uit de Notitie Lokale Educatieve Agenda Winterswijk worden uitgevoerd in de periode van 2025 tot en met 2033. Tijd (indicator) Indicatoren • Het aantal mensen dat deelneemt aan alfabetiseringstrajecten stijgt ten opzichte van 2024. • De voortgang van de (ver)bouw van scholen gaat volgens planning van de eerste fase van het Integraal Huisvestingsplan. Risico's • Integraal Huisvestingsplan: stijgende bouwkosten.

Financiële afwijkingen programma 2 Baten en Lasten Bedragen x €1.000 Exploitatie

Begroting 2026

Mutaties Mutaties Prognose 2 2025 Jaarrekening 2025

Stand voor Prognose 1 2026

Mutaties Prognose 1 2026 Prognose 1 2026

Baten 2.1 Cultuur 5.5 Cultureel erfgoed

77

0

0

77

0

5.6 Media

0

0

42

42

0

77 42

Totaal 2.1 Cultuur

77

0

42

119

0

119

32

Exploitatie

Begroting 2026

Mutaties Mutaties Prognose 2 2025 Jaarrekening 2025

Stand voor Prognose 1 2026

Mutaties Prognose 1 2026 Prognose 1 2026

2.2 Sport 5.1 Sportbeleid en activering

185

0

0

185

-185

0

5.2 Sportaccommodaties

838

0

0

838

0

838

1.023

0

0

1.023

-185

838

6.3 Inkomensregelingen

10.262

0

0

10.262

1.386

11.648

6.4 WSW en beschut werk

1.096

0

329

1.425

273

1.698

6.5 Arbeidsparticipatie

0

0

0

0

751

751

Totaal 2.3 Inkomen en participatie

11.358

0

329

11.687

2.410

14.097

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.100

0

367

1.467

0

1.467

Totaal Baten

13.558

0

738

14.296

2.226

16.522

1.872

0

0

1.872

40

1.912

5.4 Musea

230

0

0

230

0

230

5.5 Cultureel erfgoed

529

0

15

543

0

543

5.6 Media

678

0

42

720

0

720

3.308

0

57

3.365

40

3.405

5.1 Sportbeleid en activering

1.081

0

83

1.164

-185

979

5.2 Sportaccommodaties

3.115

0

0

3.115

-334

2.781

Totaal 2.2 Sport

4.196

0

83

4.279

-519

3.759

6.3 Inkomensregelingen

19.077

48

0

19.124

1.386

20.510

6.4 WSW en beschut werk

5.997

0

329

6.327

273

6.600

6.5 Arbeidsparticipatie

590

0

0

590

751

1.340

Totaal 2.3 Inkomen en participatie

25.664

48

329

26.040

2.410

28.451

4.2 Onderwijshuisvesting

1.801

0

37

1.838

-266

1.571

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

2.359

0

367

2.726

2

2.727

Totaal 2.2 Sport 2.3 Inkomen en participatie

2.4 Educatie

Lasten 2.1 Cultuur 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Totaal 2.1 Cultuur 2.2 Sport

2.3 Inkomen en participatie

2.4 Educatie

Totaal 2.4 Educatie

4.159

0

404

4.563

-265

4.298

Totaal Lasten

37.326

48

873

38.247

1.667

39.913

4.2 Onderwijshuisvesting

18.332

0

0

18.332

0

18.332

Gerealiseerd resultaat

-42.101

-48

-135

-42.283

559

-41.724

Stortingen 2.4 Educatie

33

Cultuur Er zijn geen mutaties > € 50.000 geweest. Sport Zoals in programma 1 bij het beleidsveld Volksgezondheid al aangegeven zijn de GALA-budgetten ontschot en worden nu volledig verantwoord binnen dat beleidsveld. In dit beleidsveld werden twee onderdelen verantwoord, te weten de combinatiefunctie en het lokaal sportbeleid. Door de verschuiving naar het beleidsveld Volksgezondheid binnen programma 1 zijn hiermee de verlaging van de baten en lasten grotendeels verklaard. Inkomen en participatie Door een 3-tal budgetneutrale wijzigingen zijn de baten en lasten met € 2.410.000 toegenomen. Het gaat om de volgende 3 posten: •

Verhoging Rijksbudget Algemene Bijstand (BUIG)

•

Verhoging Rijksbudget Inburgeringsvoor zieningen

€ 273.000 V

Verhogen HARbudget

€ 751.000 V

•

€ 1.386.000 V

Het Rijk heeft het voorlopige budget voor de BUIG en Inburgeringsvoorzieningen voor 2026 hoger beschikt dan in de begroting 2026 is opgenomen. In beide gevallen worden de inkomstenposten en uitgavenposten met hetzelfde bedrag verhoogd. Het beschikbare budget voor de HAR (tussenvoorziening huisvesting statushouders) voor 2026 e.v. was nog niet in de begroting opgenomen. Het bedrag staat gereserveerd op de post Vooruitontvangen. Educatie Er zijn geen mutaties > € 50.000 geweest. Onttrekkingen en toevoegingen reserves Er zijn geen mutaties geweest.

Programma 3 Wonen en werken in Winterswijk Inleiding Openbare ruimte, klimaat, water en milieu, gebiedsontwikkeling en wonen Het programma Wonen en werken in Winterswijk gaat aan de hand van vijf beleidsvelden in op alles wat we doen om onze inwoners een omgeving te bieden waar ze gezond, veilig en duurzaam kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren. Hieronder worden de beleidsvelden besproken.

34

Openbare ruimte Het beleidsveld openbare ruimte behandelt de ambities en de openbare ruimte. Een gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie zijn belangrijk. Ook biodiversiteit en de uitvoering van het visiedocument BOSS (bewegen, ontmoeten, spelen en sporten) zijn belangrijke thema's. Klimaat, water en milieu Naast de zorg voor een schone en veilige leefomgeving is het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie een belangrijk speerpunt. Duurzaamheid en milieu Het beleidsveld duurzaamheid en milieu gaat over het beschermen en behouden van de huidige kwaliteit op het gebied van klimaat, biodiversiteit, cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke voorraden. Gebiedsontwikkeling en wonen Het beleidsveld gebiedsontwikkeling is gericht op de realisatie of ontwikkeling van plannen. Dit zijn plannen die met een projectmatige aanpak worden uitgevoerd. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk. Het unieke karakter staat onder druk en we moeten inzetten op een gebiedsgerichte aanpak. Daarnaast is de visieontwikkeling op wonen een belangrijk speerpunt. We bieden ruimte voor woningen waar in Winterswijk behoefte aan is. Projecten die betrekking hebben op nieuwbouw of invulling van een gebied met een hooggewaardeerde leefbaarheid. Meer concreet: er wordt onder andere een aantal mooie plannen (door)ontwikkeld en/of uitgevoerd.

Denk bijvoorbeeld aan de woningbouw op de Rikker, aan de Narcisstraat, Kloetenseweg en de Ribeslocatie. Economie en lobby We koesteren de diversiteit aan Winterswijkse bedrijven en maken een visie op het soort bedrijven waar we ons in de toekomst op willen richten. Bedrijvigheid en nabije werkgelegenheid zijn van vitaal belang voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Winterswijk. Er moet voldoende ruimte zijn voor deze ontwikkelingen. Ook de vrijetijdseconomie is een belangrijke sector. Daarnaast behouden we de komende jaren de duurzame relaties met samenwerkingspartners in de regio en over de grens. We dragen Winterswijk als merk uit, binnen én buiten Nederland.

3.1 Openbare ruimte Ambitie Winterswijk heeft een uniek landschap met veel bijzondere planten en dieren. Om dit te behouden leggen we veel nadruk op de bescherming en verbetering van de biodiversiteit. Wij vinden een veilige, gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie belangrijk. Die gemeente maken we samen. De betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of dorp vinden we daarin cruciaal. We creëren voor iedereen een waardevolle leefomgeving die schoon, heel en veilig is. Bereikbaarheid en verkeersveiligheid vinden we van groot belang; elke Winterswijker - jong of oud, voetganger, fietser of automobilist - moet zich veilig kunnen voelen en bewegen. We houden het centrum aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. We stimuleren wijkkracht door het realiseren van een laagdrempelige ingang bij de gemeente voor vragen op alle domeinen. Relevante documenten: • Groenstructuurplan Winterswijk • Omgevingsvisie buitengebied • Beleidsvisie landschap en biodiversiteit 35

Doelstellingen De gemeente zorgt voor een laagdrempelig aanspreekpunt voor vragen van inwoners en stakeholders in een specifiek gebied Activiteiten Pilot wijkaanpak en wijkregie De afgelopen periode is flink geïnvesteerd in het bouwen van een netwerk. Ook is gewerkt aan een wijkanalyse. Op basis van de wijkanalyse stellen we een strategie met doelstellingen op voor de verdere wijkaanpak in Winterswijk-Oost. Kwaliteit (toelichting) Een veilige, gezonde leefomgeving met een goede infrastructuur, duurzaamheid en sociale cohesie is belangrijk voor Winterswijk. Die gemeente maken we samen. De betrokkenheid en saamhorigheid van mensen bij hun wijk, buurtschap of het dorp vinden we daarin cruciaal. Inwoners hebben waardevolle kennis van hun directe leefomgeving. Ze hebben daarom vaak goede ideeën over wat er nodig is in hun eigen wijk, buurt en omgeving. We steunen daarom initiatieven van inwoners om hun omgeving te verbeteren. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Voor het afronden van de Pilot wijkregie Winterswijk Oost en het opstellen van een inhoudelijk en organisatorisch kader voor wijkregie is begin 2026 een ervaren projectleider gestart. De inzet is om in Q2 de uitkomsten en advies in het college te bespreken. Tijd (indicator) Doelstellingen Een gezond en veilig leefklimaat.

Activiteiten Dienstverleningsovereenkomst ROVA We geven uitvoering aan de Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met ROVA voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Uitgangspunt is om het merendeel van de werkzaamheden op kwaliteitsgestuurde wijze uit te voeren, conform de standaardkwaliteitsniveaus van het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW). Kwaliteit (toelichting) In het eerste kwartaal van 2026 scoort de buitenruimte conform afspraak. Dat wil zegen dat de behaalde resultaten binnen de afgesproken (beeld)kwaliteitsnormen van het CROW vallen. Deze kwaliteitsnormen staan echter onder druk. Niet alleen door veranderende weersomstandigheden, maar ook door bezuinigingen. In 2026 moet een bezuiniging van €136.000 gerealiseerd worden op het onderhoud van de openbare ruimte. Wij zijn in gesprek met ROVA en de voortgang verloopt volgens planning. Daarnaast is dit jaar het verbeterproces tussen de gemeente Winterswijk en ROVA gecontinueerd. Dit proces is onder meer ingegeven vanuit de wens om de regiefunctie van de gemeente Winterswijk in de samenwerking te versterken. Er zijn én worden verschillende instrumenten ontwikkeld om meer grip te krijgen op output en kosten.

Zo is een externe partij ingeschakeld om de kwaliteit van de buitenruimte te schouwen en werken wij met ingang van 2026 op basis van een ‘verrekenmodel’; een financieel jaaroverzicht van de uit te voeren dienstverlening, waarbij de kosten 36

per onderhoudstaak inzichtelijk zijn gemaakt. Per kwartaal wordt de voortgang gerapporteerd zodat tijdige bijsturing mogelijk wordt. Daarnaast blijven wij kritisch kijken naar lopende werkprocessen en worden zo nodig optimalisaties doorgevoerd. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het uitvoering geven aan de dienstverleningsovereenkomst is een doorlopend proces dat we structureel toetsen. Zowel de bezuiniging als het verbeterproces verloopt volgens planning. Tijd (indicator) Herstellen stormschade Op 2 juli 2025 werd Winterswijk getroffen door een valwind. In het eerste noodzakelijke herstel is veel werk verzet. In de Startnotitie herstel stormschade Winterswijk wordt een eerste aanzet gegeven voor een meerjarig herstel (2025-2029). Het doel is om maatschappelijke meerwaarde te realiseren, waarbij het cultuurlandschap in een betere staat wordt gebracht dan voor de storm en sociale cohesie wordt versterkt. Kwaliteit (toelichting) Er wordt een gefaseerde aanpak voorgesteld. Een aanpak die bestaat uit drie fases. De eerste twee fases (crisis en voldoen aan zorgplicht) zijn voor het grote deel in 2025 en 1e kwartaal 2026 uitgevoerd. De derde fase, herstel gemeentelijk areaal bomen en terreinen van derden, loopt naar verwachting van 2026 tot 2029. Begin 2026 heeft de raad scenario's voor herstel gekozen.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het voornemen is om in 2026 op basis van een plan van aanpak een herstelprogramma voor de stormschade uit te werken. De provincie Gelderland heeft middelen beschikbaar gesteld voor herstel van gemeentelijk groen en groen op percelen van particulieren. Voorbereiding voor aanplant van 500 laanbomen in gemeentelijke bermen is in voorbereiding. Project om particulieren te adviseren over geschikte herplant en leveren van beplanting is in voorbereiding. Herplant voor beide projecten is voorzien in najaar van 2026. Tijd (indicator) Doelstellingen We optimaliseren de bereikbaarheid en verkeersdoorstroming van Winterswijk Activiteiten Parkeerroute-informatiesysteem We werken door aan een modern parkeerroute-informatiesysteem (PRIS). Kwaliteit (toelichting) Met de investering in het parkeerroute-informatiesysteem (PRIS) kunnen bezoekers van binnen en buiten Winterswijk sneller een vrije parkeerplaats vinden in het centrum. We verbeteren hiermee de beleving van bezoekers, we beperken het zoekverkeer en dragen bij aan de verbetering van de leefomgeving op plekken waar dat zoekverkeer nu nog onnodig rijdt. Kwaliteit (indicator)

37

Tijd (toelichting) Uitvoering voor het plaatsen van het PRIS staat gepland in 2026, De digitale ingebruikname (lees matrixborden) van het PRIS is afhankelijk van de vraag of de bestaande netaansluitingen tijdelijk kunnen worden benut, of dat gewacht moet worden op de nieuwe aansluitingen die hiervoor noodzakelijk zijn. Volgens de meest recente informatie zal Liander de nieuwe aanvragen naar verwachting pas in december in behandeling nemen. Dit betekent dat de digitale ingebruikname van het systeem vertraging oploopt en naar verwachting pas in 2027 kan plaatsvinden. Wanneer het mogelijk blijkt om de huidige netaansluiting te blijven gebruiken, kan een deel van de matrixborden operationeel zijn voor het VNG congres. Echter het gehele PRIS zal pas volledig functioneren medio 2027 afhankelijk van de netbeheerder (Liander) Tijd (indicator) Indicatoren • We werken optimaal en transparant samen met ROVA en inwoners. De resultaten meten we door middel van de maandelijkse beeldschouwrapportage en daarnaast voeren we maandelijks gesprekken over verbetermaatregelen. • We monitoren het aantal (klacht)meldingen ten aanzien van de beeldkwaliteit. Risico's • Wijzigingen in de mate van groenonderhoud en bermbeheer leiden tot een ander straatbeeld. Hierover communiceren we met onze inwoners. • De eenheidsprijzen zijn in beeld.

Hieruit blijkt dat het totale budget voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte niet toereikend is om aan gemaakte kwaliteitsafspraken te kunnen voldoen. Hierop is geanticipeerd in de begroting. Echter, het totale budget is onder meer onderhevig aan wijzigingen in areaal en materiaalkosten. Dit brengt een bepaalde onzekerheid met zich mee.

3.2 Klimaat, water en milieu Ambitie Samen met inwoners en ondernemers zorgen we voor een schone leefomgeving. We waarborgen een optimale milieukwaliteit en richten ons op de basisvoorwaarden gezond, schoon en veilig. Voor het onderhoud van de riolering maken we transparante keuzes op basis van een risicoafweging. Om in de toekomst gezond en veilig te kunnen wonen, verkleinen we de kans op wateroverlast, droogte en hittestress. Relevante documenten: • Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028. • Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda (raadsbesluit september 2022). • Huishoudelijk grondstoffenbeleid Winterswijk 2024-2030 (raadsbesluit februari 2024). • Afvalstoffenverordening Winterswijk 2015. • Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening Winterswijk 2018.

38

Doelstellingen We voeren noodzakelijke projecten uit op het gebied van het milieu Activiteiten Project sanering wegverkeerslawaai Door de autonome groei van het wegverkeer ervaren bewoners langs drukke wegen geluidsoverlast van het verkeer. In het verleden zijn daarom 177 woningen aangemeld bij het Rijk om in aanmerking te komen voor geluidssanering. De gemeente voert de sanering wegverkeerslawaai uit met subsidie van de Rijksoverheid. Kwaliteit (toelichting) Het saneringsprogramma is vastgesteld. In het derde kwartaal van 2026, wordt verdere uitvoering gegeven aan het project. Hiervoor benaderen wij een specialistisch bureau om te bepalen wat het geluidsniveau in de woning is en welke woningen daadwerkelijk voor maatregelen in aanmerking komen. Wij hebben subsidie ontvangen voor de voorbereidingen en de uitvoering van gevelmaatregelen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In 2026 benaderen wij een specialistisch bureau om te bepalen wat het geluidsniveau in de woning is en welke woningen daadwerkelijk voor maatregelen in aanmerking komen. De uiteindelijke planning hangt af of er bezwaar wordt gemaakt tegen het besluit van het ministerie om het saneringsprogramma vast te stellen. En de werkvoorraad van het bureau.

Tijd (indicator) Sanering stortplaats WAL De deklaag van de voormalige stortplaats WAL (tussen de Driemarkweg en de Vreehorstweg, ter hoogte van Vreehorstweg 43) is te dun en voldoet niet aan de wettelijke eisen. Daarom hebben we een saneringsplan opgesteld. De sanering wordt gefaseerd uitgevoerd (in 2024 en 2027) vanwege de beschermde dieren op de WAL. Naast de deklaag wordt ook de Japanse duizendknoop aangepakt, de waterafvoer verbeterd en de WAL heringericht. Kwaliteit (toelichting) Er zijn afspraken gemaakt met de provincie over de uitvoering. De provincie voert regie over de sanering. In september 2024 is de voorbereiding voor de sanering gestart. De werkzaamheden van de eerste fase van de sanering zijn in 2025 afgerond. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De eerste fase van de sanering is gereed, het aanbrengen van de beplanting is in het vierde kwartaal van 2025 afgerond. In de tweede helft van 2026 worden de voorbereidingen gestart voor de tweede fase. Tijd (indicator)

39

Indicatoren In (beeld)schouwrapportages legt ROVA verantwoording af over de geleverde prestaties. Het gaat hier om behaalde resultaten op het gebied van het beheer van de buitenruimte, maar ook op het gebied van afvalinzameling. Deze rapportages geven onder meer inzicht in: • Het aantal meldingen over de buitenruimte: groen, wegen, water, verlichting et cetera. • De inzamelprestaties: de ingezamelde hoeveelheid kilogram per inwoner, verdeeld over de fracties restafval, GFT, PMD en papier. • Het aantal klachten over afvalinzameling. Uitgangspunt is niet meer dan 2,0 klachten per 1.000 aansluitingen. • Verder monitoren we de voortgang van de maatregelen en acties zoals benoemd in de uitvoeringsagenda van de klimaatstrategie die tot en met 2027 wordt uitgevoerd. Risico's • Voor het behalen van de doelstellingen uit de klimaatagenda en de (zwerf)afvalinzameling is draagvlak en inzet van inwoners nodig. Met uitgebreide communicatie ontstaat hiervoor draagvlak en gaan inwoners hier ook zelf mee aan de slag. • De komende periode zijn er prijsstijgingen van materialen en uren te verwachten. Hierop is geanticipeerd in de begroting, maar dit blijft onzeker en dus een risico.

3.3 Duurzaamheid en milieu Ambitie Winterswijk wil dat de huidige kwaliteiten - klimaat, biodiversiteit, cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke voorraden - ook beschikbaar zijn voor volgende generaties. Duurzaamheid gaat over het beschermen en behouden van deze waarden. Omdat we wel de gevolgen ondervinden van de verandering van het klimaat, is het ook een ambitie om ons daarop voor te bereiden. In 2050 is Winterswijk klimaatneutraal, energieneutraal en circulair. Relevante documenten: • Akkoord van Groenlo • Uitvoeringsagenda duurzaamheid januari 2019 • RES 1.0 • Moratorium windturbines Doelstellingen We wekken in 2030 voldoende duurzame energie op voor de doelstelling van een energieneutraal gebouwde omgeving in 2030 Activiteiten We zijn bereikbaar in ons Centrum Duurzaam Winterswijk Het Centrum Duurzaam Winterswijk is een kennis- en inspiratiecentrum op het gebied van duurzaamheid. Via de thema’s energietransitie, klimaatadaptatie, biodiversiteit, kringlopen en cultuurhistorie, wordt duurzaamheid op een laagdrempelige manier zichtbaar, tastbaar en beleefbaar gemaakt. Vanuit het centrum helpen we mensen onder meer met subsidies en leningen. Het Centrum Duurzaam Winterswijk is tevens ons energieloket.

40

Kwaliteit (toelichting) In het centrum ontvangen we gemiddeld ongeveer 120 bezoekers per maand. Via het platform Duurzaam Winterswijk ontvangen we gemiddeld duizend digitale bezoekers per maand. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering vindt in heel 2026 plaats. Tijd (indicator) Uitvoering RES 1.0 In de RES 1.0 is afgesproken dat het regionale bod bestaat uit grootschalige zon op daken (0,35 TWh) en grootschalige opwek op land (1 TWh). Voor Winterswijk betekent dit dat we aan beide werken. Over zon op bedrijfsdaken wordt elders gerapporteerd. De plannen voor grootschalige opwek op land passen in ons beleidskader zonneparken en zonnevelden. Het gaat hier op dit moment over de realisatie van 120 hectare voor Winterswijk. Ondertussen werken we in regionaal verband aan de RES 2.0. Kwaliteit (toelichting) Samen met de RES-partners realiseren we de opwek die is afgesproken voor het doel in 2030. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Samen met onze partners in de regio werken we aan de realisatie van de RESdoelen. Inmiddels is de RES 2.0 vastgesteld. Tijd (indicator) Realiseren zonnepanelen op bedrijfsdaken Ook in 2025 gaan we door met de plannen voor zonnepanelen op bedrijfsdaken. Dit gaat om bedrijven met een kleinzakelijke aansluiting. Samen met ondernemers kijken we welke aandachtspunten er in hun situatie zijn.

Dit gaat dan om de mogelijkheden voor het dak, subsidies en leenmogelijkheden, offertevergelijkingen en andere vraagstukken. Omdat er momenteel onzekerheden zijn over onderwerpen als teruglevering, tarieven en netcapaciteit, is het des te belangrijker dat we ondernemers helpen. Kwaliteit (toelichting) Ondernemers kunnen bij Duurzaam Winterswijk terecht voor informatie over zon op bedrijfsdaken. Daarnaast wordt er gewerkt aan meer zonnepanelen op gemeentelijke panden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering vindt in heel 2026 plaats. Tijd (indicator) Opstellen warmteprogramma In de Warmtetransitievisie staat beschreven hoe we gebouwen klaarmaken voor de toekomst. Hiervoor wordt een plan van aanpak gemaakt. In Winterswijk ontbreekt een bron voor grootschalige warmteopwekking die we kunnen inzetten voor 41

verwarming. Dit betekent dat we voor het grootste deel uitgaan van vervanging van gasketels door warmtepompen op elektriciteit. We zetten ons ervoor in dat zoveel mogelijk woningen transitiegereed worden gemaakt. We maken hiervoor gebruik van rijkssubsidies in het kader van de aanpak van slechte energielabels. De mogelijkheden voor waterstof ten behoeve van monumenten en de andere kansen op dit gebied, houden we in de gaten. Kwaliteit (toelichting) We richten ons op het doelmatig inzetten van subsidies voor het aanpakken van woningen met slechte labels. Daarnaast stellen we in 2026 het warmteprogramma op. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het inzetten van de subsidie gaat via Duurzaam Winterswijk. De transitievisie pakken we op via het warmteprogramma. Dit was oorspronkelijk gepland in 2026, maar is verschoven naar 2027. Op dit moment wordt er gewerkt aan een startnotitie voor het warmteprogramma. Hierover wordt de raad in kwartaal drie van 2026 geïnformeerd. Uiterlijk eind 2027 stelt de gemeente Winterswijk (het college van B&W) het warmteprogramma vast. In het warmteprogramma beschrijft de gemeente de aanpak voor het isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. In het warmteprogramma staat bijvoorbeeld welke wijken, buurten en dorpskernen in de komende tien jaar van het aardgas af gaan en hoe dat gebeurt.

Tijd (indicator) Evaluatie moratorium windenergie Op 29 juni 2017 is in de raad een moratorium op windturbines ingesteld. Afgesproken is dat dit besluit vanaf 1 januari 2023 periodiek wordt geëvalueerd. Kwaliteit (toelichting) Voor de evaluatie van het moratorium is een notitie opgesteld. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De raad heeft voor deze evaluatie op 20 juni 2024 een plan van aanpak vastgesteld. De evaluatie is inmiddels, afgerond. De raad heeft besloten om het moratorium op land op te heffen zodra windbeleid is vastgesteld door de raad. Tijd (indicator) Doelstellingen We willen duurzaamheid bereikbaar en betaalbaar maken voor iedereen Activiteiten Verduurzamen woningen als onderdeel bestrijden energiearmoede We helpen inwoners om hun energierekening omlaag te brengen. Dit doen we door onderstaande maatregelen: - De aanpak met energieconciërges en energiebespaarmaatjes gaan we continueren. Samen met andere organisaties helpen we inwoners met energiearmoede om energie te besparen en hun woning te verduurzamen. - We bieden ondersteuning via het Centrum Duurzaam Winterswijk. - We ondersteunen door middel van subsidies en regelingen. 42

Kwaliteit (toelichting) We zetten ons in voor een goede voortzetting van de aanpak van energiearmoede. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering vindt in heel 2026 plaats. Tijd (indicator) Indicatoren • Gemiddeld bezoeken 120 mensen per maand ons Centrum Duurzaam Winterswijk. • Gemiddeld hebben we iedere maand duizend digitale bezoekers op ons platform Duurzaam Winterswijk. Risico's Het behalen van de opwekdoelstellingen is sterk afhankelijk van technische factoren, zoals de aansluitingsmogelijkheden op het elektriciteitsnet. Ook is het afhankelijk van politieke keuzes rondom de opwek van duurzame energie.

3.4 Gebiedsontwikkeling en wonen Ambitie We willen dat Winterswijk een aantrekkelijke plaats is om te wonen, te werken en te recreëren. Het buitengebied is een belangrijke parel van Winterswijk en verdient een aanpak waarbij we de handen ineenslaan. In de buurtschappen streven we naar behoud van leefbaarheid. In het centrum komen wonen en culturele functies samen, waarbij ontmoeten, ontdekken en ontplooiing voorop staan. Nieuwe ontwikkelingen krijgen de ruimte, met behoud van kwaliteit van de leefomgeving. Relevante documenten: • Woonvisie gemeente Winterswijk 2020-2025. • Volkshuisvestelijk afwegingskader woningbouw Winterswijk 2019-2025. • Structuurvisie kom Winterswijk 2010-2020. • Groenstructuurplan Winterswijk. • Omgevingsvisie buitengebied. • Beleidsvisie landschap en biodiversiteit. • Centrumvisie 2021. Doelstellingen We bereiden de organisatie voor op de nieuwe wetten in de fysieke leefomgeving Activiteiten We werken volgens de Omgevingswet De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Voor de inwerkingtreding moet er een Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zijn ingeregeld. Verder bereiden we de organisatie voor op het werken volgens de wet, zowel op juridisch en technisch gebied als op het gebied van dienstverlening, participatie, houding en gedrag.

Kwaliteit (toelichting) In 2026 werken we aan de hand van het opgestelde transitieplan verder aan het omgevingsplan. Daarnaast wordt in 2026 gewerkt aan een omgevingsvisie voor het gehele grondgebied van de gemeente Winterswijk. Kwaliteit (indicator)

43

Tijd (toelichting) Het door het college vastgestelde transitieplan zorgt ervoor dat we ook in 2026 verder werken aan het omgevingsplan, en op schema liggen om op 1 januari 2032 de beschikking te hebben over een nieuw gebiedsdekkend omgevingsplan. Begin 2026 is Omgevingsvisie vastgesteld door de gemeenteraad. Op dit moment ligt de eerste wijziging omgevingsplan ter besluitvorming voor bij de gemeenteraad.

Tijd (indicator) Doelstellingen We maken plannen en voeren deze uit voor specifieke vraagstukken, zoals, WOOOW, de Steengroeve en de Ribeslocatie Activiteiten Afdekken kleiput We ronden het afdekken van de kleiput af. Kwaliteit (toelichting) De gemeenteraad heeft in februari 2026 een besluit genomen over het inrichtingsvoorstel voor de kleiput. Momenteel wordt gewerkt aan een inrichtingsplan, waarbij de klankbordgroep is betrokken. Tegelijkertijd zijn wij in overleg met de aannemer over de uitvoering. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Nadat het inrichtingsplan is opgesteld, dienen wij een verzoek in bij het Waterschap Rijn en IJssel tot formele wijziging van de 'Nota bodembeheer Kleiput Driemarkweg Winterswijk'. Het waterschap is op de hoogte van de ontwikkelingen en voorgestelde wijzigingen. Dat neemt niet weg dat deze juridische procedure doorlopen dient te worden. Ondertussen werken wij aan de (voorbereidende) werkzaamheden in het gebied. Naar verwachting kan in het najaar van 2026 worden gestart met de uitvoering. Vanwege de aanwezigheid van de Oehoe kunnen werkzaamheden slechts in een beperkte periode plaatsvinden. Tijd (indicator) Bestemmingsplan uitbreiding Het Winkel We behandelen het initiatief tot uitbreiding van camping Het Winkel.

Kwaliteit (toelichting) Op dit moment is de gemeente in afwachting van de indiening van een voorstel voor de verdere ontwikkeling van Het Winkel. De hele planologische procedure wordt opgestart na indiening van de aanvraag. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De start wordt bepaald door het moment waarop het voorstel door de initiatiefnemer wordt ingediend. De verwachting is dat dit voorlopig zo blijft, er is tot op heden niks aangeleverd door intiatieatiefnemer. 44

Tijd (indicator) De Rikker We werken aan woningbouw op het nog onbebouwde gedeelte van de Rikker. Kwaliteit (toelichting) Het bestemmingsplan is vastgesteld en bekendgemaakt. De beroepstermijn is verstreken. Er is één beroepschrift ontvangen bij de Raad van State. Dit beroep is in februari 2025 ingetrokken. Hiermee is het bestemmingsplan onherroepelijk geworden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) In Q1 2026 is de eerste omgevingsvergunning verleend voor de bouw van 23 woningen. Daarnaast zijn een aantal aanvragen in behandeling. Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling De Morse (voorheen Gaudium) De gemeente Winterswijk is eigenaar van het pand aan de Laan van Hilbelink 32 waarin een weverij is gevestigd. Het aangrenzende pand aan de Laan van Hilbelink 28 (De Hazewind) is opgekocht door een ontwikkelaar die woningen in dit pand wil realiseren. Er zijn ontwikkelingen die vragen om een integrale visie voor dit gebied. Kwaliteit (toelichting) Er ligt een concreet initiatief om de cultuurhistorisch waardevolle voormalige textielfabriek De Hazewind aan de Laan van Hilbelink 28/Morsestraat 32-34 te transformeren tot een woongebouw met 40 appartementen. Door de milieudruk van meerdere omliggende bedrijven is het op dit moment niet mogelijk medewerking aan dit initiatief te verlenen, omdat er geen goed woonklimaat kan worden gerealiseerd.

Met het bedrijf dat grenst aan de ontwikkellocatie zijn onderhandelingen gaande om het bedrijf te verplaatsen naar een andere locatie. Hierdoor ontstaat er ruimte voor nieuwe functies in het pand dat eigendom is van de gemeente, en is er mogelijk voldoende milieuruimte om medewerking aan het transformatieplan van De Hazewind te kunnen verlenen. Het gebied De Morse (van oudsher textielindustrie) leent zich mede door de ligging aan de Whemerbeek voor een combinatie van functies (wonen, werken, bedrijvigheid en voorzieningen). Inzetten op een combinatie van functies sluit aan bij de bestaande dynamiek in het gebied én biedt de condities voor een nieuw woon- en leefmilieu waar Winterswijk op dit moment nog geen tot weinig aanbod in heeft. Vanwege de actuele ontwikkelingen is het gewenst om voor dit gebied een ontwikkelvisie op te stellen en daarbij de omliggende gebieden mee te nemen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De noodzaak voor het opstellen van de ontwikkelvisie is sterk afhankelijk van de hierboven genoemde bedrijfsverplaatsing. Daarover is nog geen definitieve duidelijkheid. Dit project wordt opgepakt zodra er zekerheid bestaat over de bedrijfsverplaatsing. 45

Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling recreatiegebied 't Hilgelo We behandelen een door Leisurelands BV ingediende aanvraag ter ontwikkeling van recreatiegebied 't Hilgelo. Het plan is gericht op een bestendiging van bestaande functies (zandwinning, dagrecreatie, natuur et cetera) en een versterking van de recreatieve mogelijkheden binnen dat gebied. In hoofdzaak gaat het daarbij om een uitbreiding van verblijfsrecreatie en horeca. Kwaliteit (toelichting) Op basis van het participatietraject is de initiatiefnemer bezig met de doorontwikkeling van het plan. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het conceptplan voor wijziging van het omgevingsplan is ingediend door de initiatiefnemer. De Omgevingskamer adviseert over het gewijzigde plan en aan de hand daarvan worden er vervolgstappen genomen. Op dit moment zijn we in gesprek en wachten we op de conceptaanvraag voor een omgevingsvergunning. Tijd (indicator) Gebiedsontwikkeling de Steengroeve We werken aan een gebiedsontwikkeling rondom de Steengroeve. Onderdeel hiervan is de ontwikkeling van het museaal concept Terra Temporalis. Kwaliteit (toelichting) Het ontwerpbestemmingsplan is in december 2023 ter inzage gelegd. Er zijn zienswijzen op binnengekomen. Als de door de provincie aangekondigde strokenzonering doorgaat, hangt het van de maatregelen binnen die zone af wat de consequenties zijn voor de gebiedsontwikkeling.

Met name voor Sibelco, het bedrijf dat de groeve exploiteert. Ook bij Terra Temporalis, de stichting die het Steengroevemuseum wil realiseren, is onzekerheid ontstaan, omdat er een verband is tussen de toekomst van Sibelco op deze locatie en de realisatie van het Steengroevemuseum. Tegelijkertijd heeft de stichting inmiddels in afstemming met de provincie de weg ingeslagen naar een fasering in tweeën: 1. Realisatie van de educatieve functies (bezoekerscentrum). 2. Realisatie van het museum. Overigens is het Steengroevemuseum niet afhankelijk van stikstofbeleid voor zover dat voor of vanwege de stikstofzones gestalte aan het krijgen is. Wel is het landelijke stikstofbeleid van toepassing. We hebben inmiddels een zogenoemde passende beoordeling ontvangen die als uitkomst heeft dat de landelijke regels geen obstakel vormen voor realisatie of gebruik van het Steengroevemuseum. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) We stemmen met beide partijen continu af welke voortgang er mogelijk is en welke acties er uitgevoerd worden. Op dit moment zijn er zoveel factoren die een rol spelen, dat feitelijk eerst zaken zoals de Nota Ruimte (over bedrijven met kritische grondstoffen), provinciale omgevingsverordening (over de regels voor de stikstofzones) en de Gebiedsontwikkeling Winterswijk en financiële haalbaarheid 46

helderder moeten zijn voordat weer nieuwe stappen gezet kunnen worden. Daardoor loopt de besluitvorming en dus de realisatie vertraging op. Tijd (indicator) Herontwikkeling Groenloseweg 60-locatie De Harmonie We behandelen het initiatief tot herontwikkeling van de locatie van De Harmonie (Groenloseweg 60) van horeca naar wonen. Kwaliteit (toelichting) Na een aantal gesprekken met de initiatiefnemers en behandeling in de Commissie Omgevingskwaliteit is er overeenstemming over de ontwikkeling van locatie De Harmonie. De architect werkt het plan nu uit tot een aanvraag omgevingsvergunning. Het geldende omgevingsplan moet worden aangepast (wijziging horeca naar wonen). De gemeenteraad besluit op 23 april 2026 over het voorstel tot wijziging van het omgevingsplan. Daarnaast hebben we op 24 maart 2026 besloten een overeenkomst aan te gaan met de ontwikkelaar van de locatie. Hierin zijn onder meer afspraken gemaakt over de te bouwen woningen. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De gemeenteraad besluit op 23 april 2026 over het voorstel tot wijziging van het omgevingsplan. De exacte doorlooptijd is verder afhankelijk van de indieningsdatum en de doorlooptijden tijdens de vergunningprocedure. Tijd (indicator) Omgevingsvisie bebouwde kom Winterswijk De Omgevingswet schrijft voor dat iedere gemeente op 1 januari 2027 een omgevingsvisie moet hebben vastgesteld.

We werken op dit moment aan een omgevingsvisie voor de bebouwde kom van Winterswijk. De omgevingsvisie gaat over het dagelijks leven. Hoe we werken, wonen, studeren en recreëren. Bij het opstellen van de omgevingsvisie voor de bebouwde kom houden we rekening met actuele visies, zoals de centrumvisie, groenvisie en woonvisie. Kwaliteit (toelichting) Op 26 januari 2026 is de de omgevingsvisie voor de kom vastgesteld door door de gemeenteraad. Op dit moment wordt het traject afgesloten met een evaluatie. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het traject van de omgevingsvisie kom is afgerond. Op dit werken we aan een startnotitie waarin de kaders, proces en het beoogde budget voor het vervolg (kom en buitengebied) worden aangevraagd. De startnotitie wordt naar verwachting in september 2026 ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de bepalingen van de Omgevingswet waarin is opgenomen dat iedere gemeente een integrale omgevingsvisie dient vast te stellen. Tijd (indicator) Programma bouwen aan Winterswijk Speerpunt van ons beleid blijft de instandhouding van het voorzieningenniveau. 47

De bestemmingsreserve instandhouding voorzieningen is bedoeld voor investeringen die moeten voorkomen dat een voorziening moet sluiten of activiteiten moeten worden beëindigd, met name door achterstallig onderhoud aan bestaande gebouwen. Nieuwbouw voor zwembad Jaspers, Theater De Storm en Boogie Woogie is voorlopig niet aan de orde, omdat de middelen daarvoor ontbreken. Daarom is de reserve gericht op het kopen van tijd: vijf tot tien jaar continuïteit voor gebouwen die langer bruikbaar moeten blijven. Verder zijn we scherp op ons opdrachtgeverschap en het eigendom van de gebouwen. Kwaliteit (toelichting) Onze huidige financiële situatie maakt nieuwbouw voor voorzieningen als Boogie Woogie, Theater De Storm en zwembad Jaspers niet mogelijk. We hechten echter wel belang aan deze voorzieningen en koersen daarom op instandhouding. Hiervoor is een bestemmingsreserve ingesteld met een omvang van € 10 miljoen. Inmiddels zijn er voor drie voorzieningen beslissingen genomen door de raad: zwembad Jaspers, Theater De Storm en in het kader van BOSS (Bewegen, ontmoeten, spelen en sporten). Naast deze bestedingsdoelen vallen ook de basisscholen en Boogie Woogie binnen de bestedingdsdoelen van deze bestemmingsreserve. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Eventuele nieuwe aanvragen worden ook in 2026 afgewikkeld binnen de vastgestelde kaders.

Sinds instelling van de bestemmingsreserve is er voor de basisscholen een nieuw budget ter beschikking gekomen ter uitvoering van de eerste fase van het Integraal Huisvestingsplan. Dat maakt dat in minder situaties een beroep op de bestemmingsreserve kan worden gedaan. Op dit moment wordt een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar een verhuizing van Boogie Woogie naar De Post. We hebben als gemeente € 20.000 beschikbaar voor bekostiging van die studie. Mocht uit de haalbaarheidsstudie blijken dat verhuizing mogelijk is heeft dit gevolgen voor de bestemmingsreserve. Een eventuele verbouwing van De Post valt niet binnen de huidige bestedingsdoelen van deze bestemmingsreserve. Tijd (indicator) Realiseren van een dienstencentrum in Gaxel, samen met Stadt Vreden Om het grensoverschrijdend werken en ondernemen tussen Nederland en Duitsland te bevorderen, wordt er op de grens een dienstencentrum gerealiseerd. De gemeenten Winterswijk en Vreden zijn gezamenlijk de initiatiefnemers voor deze planontwikkeling. Kwaliteit (toelichting) De geselecteerde ontwikkelaar heeft helaas aangegeven dat het niet mogelijk is tot een haalbare exploitatie te komen. Samen met Stadt Vreden bekijken we nu op welke wijze het project kan worden voortgezet. Wij houden beide gemeenteraden op de hoogte van de aanpak en de voortgang.

Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Omdat er op dit moment geen concrete ontwikkelaar is voor de uitwerking van de plannen, is onduidelijk op welke termijn de plannen uitgevoerd gaan worden. Als meer duidelijk is over de aanpak en voortgang, informeren wij samen met Stadt Vreden beide gemeenteraden. 48

Tijd (indicator) Ribeslocatie Gemeente Winterswijk is eigenaar van een perceel aan de Ribeslaan, de locatie waar een basisschool was gesitueerd. In 2015 is deze basisschool gefuseerd en heeft gemeente Winterswijk de grond terug in eigendom gekregen. Tot op heden is geen andere invulling voor de Ribeslocatie gerealiseerd. In 2025 wordt verder gewerkt aan de herontwikkeling van de Ribeslocatie. Een plan voor woningbouw wordt voorbereid. Kwaliteit (toelichting) Er is een ontwikkelaar geselecteerd voor de uitvoering van het woningbouwplan. Momenteel wordt gewerkt aan de koopovereenkomst en de voorbereiding van de planologische procedure. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Het streven van de ontwikkelaar is om in juni 2026 de aanvraag voor de omgevingsvergunning in te dienen. Tijd (indicator) Uitvoering project WoooW - gebiedsontwikkeling het Weurden WoooW staat voor Winterswijk ontmoet, ontdekt en ontplooit. Het WoooWprojectgebied ligt aan één van de aanloopstraten (het Weurden) in het centrum van Winterswijk, waar winkelleegstand en verpaupering dreigde. Daarom heeft de gemeente de afgelopen jaren een aantal woon-winkelpanden aangekocht om het gebied op te knappen en nieuwe impulsen te geven. Kwaliteit (toelichting) We werken aan de uitvoering van het raadsbesluit van juni 2023.

Het maakt ontwikkelingen mogelijk aan het Weurden (winkels plus woningen), de Spoorstraat (nieuw cultuurgebouw), op de huidige locatie van Boogie Woogie (wonen) en aan het Weurden - Dingstraat - Weverstraat (hierna kortweg 'de Plus-locatie': wonen, supermarkt en parkeren centrum). Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De ontwikkeling van de gedachte nieuwbouwlocatie liggen stil in afwachting van het haalbaarheidsonderzoek dat loopt naar een alternatieve locatie: De Post. Daarmee ondernemen we nu ook nog geen vervolgactie voor de huidige locatie van Boogie Woogie. Voor de Plus-locatie zijn we in onderhandeling met De Woonplaats om het eigendom van de grote parkeerplaats over te nemen. Vastned (eigenaar van het supermarktgebouw) en Plus zijn de stakeholders voor de supermarkt en haar toekomst. Daarmee onderhouden we frequent contact. De planvorming gaat niet eerder door dan dat we daadwerkelijk het eigendom van de grote parkeerplaats in handen hebben. Omdat er geen geld is gereserveerd voor het terugkopen van de parkeerplaats is een raadbesluit nodig voor het beschikaar stellen van het benodigde krediet. Voor onze panden aan het Weurden hebben we in Q1 van 2026 besloten via een openbare procedure (Didam-publicatie) een ontwikkelaar te zoeken. In een openbare 49

uitvraag is gevraagd om plan en een prijs in te dienen voor deze locatie. In juni eindigt de indieningstermijn. Daarna volgt beoordeling. Tijd (indicator) Woningbouw Narcisstraat Dit gebied als geheel vraagt om een kwaliteitsimpuls. De gemeente heeft een grondpositie in het gebied bij de Misterweg/Hyacinthstraat. Wij werken mee met een door een ontwikkelaar ingediende aanvraag voor woningbouw. Kwaliteit (toelichting) De planontwikkelaar heeft het woningbouwplan uitgewerkt en deze is als ontwerpbestemmingsplan in december 2023 ter inzage gelegd. Hierop is een zienswijze binnengekomen. De zienswijze is beantwoord. Het bestemmingsplan is op 28 mei 2025 door de gemeenteraad vastgesteld, maar is nog niet onherroepelijk doordat er beroep is ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Omdat het bestemmingsplan nog niet onherroepelijk is, is nog niet bekend wanneer de planontwikkelaar start met de uitvoering. Tijd (indicator) Doelstellingen We realiseren een toekomstperspectief in het buitengebied Activiteiten Uitvoeren project LEADER We geven uitvoering aan LEADER-projecten.

LEADER is een subsidieregeling die is bedoeld voor projecten gericht op het versterken van het landelijk gebied, door het behoud van de leefbaarheid van het platteland, het versterken van de sociale cohesie en het behouden/versterken van het voorzieningenniveau. Kwaliteit (toelichting) Stichtingen, verenigingen, organisaties en bedrijven kunnen gebruikmaken van LEADER-subsidies. LEADER is een onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB). Initiatiefnemers worden bij hun aanvraag ondersteund door de Lokale Actie Groep (LAG). De LAG bestaat uit lokale (inwoner)leden en een projectleider. Alle aanvragers geven een verplichte pitch aan de LAG over hun project. De LAG adviseert Gedeputeerde Staten bij het beschikbaar stellen van financiën. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) De uitvoering van LEADER- projecten heeft een looptijd van 2024-2028. Het proces ligt op schema. Er zijn meerdere voorstellen besproken met de LEADERcoördinator. Tijd (indicator)

50

We voeren het programma Vitaal Platteland uit door middel van een gebiedsgerichte aanpak. Het buitengebied van Winterswijk heeft te maken met uitersten: extreme droogte, stikstofnormen voor vier Natura 2000-gebieden, ruimtevraag vanuit de energietransitie, kwetsbaar cultuurlandschap en bekenstelsel, en een sterke terugloop van het aantal boeren. Deze situatie is een bedreiging voor het waardevolle agrarische cultuurlandschap en de leefbaarheid. Samen met de Stichting Waardevol Cultuurlandschap Winterswijk (WCL) is in 2020 het programma Vitaal Platteland opgesteld. Dit programma is gericht op het behoud van de waardevolle natuur en cultuur, en het realiseren van een economisch, sociaal en ecologisch toekomstperspectief voor iedereen die in het buitengebied woont, werkt en recreëert. Kwaliteit (toelichting) De intentieovereenkomst en startnotitie zijn in januari 2023 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe de drie overheden (provincie, waterschap en gemeente) en de gebiedspartijen willen samenwerken in de gebiedsaanpak Vitaal Platteland. Het doel is een economisch, sociaal en ecologisch perspectief voor de mensen die in het gebied wonen en werken, nu en in de toekomst. Concreet wordt dit een gebiedsplan, een 'Winterswijks bod'.

Door een herijking van het proces en de actualiteit rond de stikstofproblematiek, wordt de insteek van de gebiedsaanpak de komende tijd veranderd van een proces/project naar een programma onder de naam Gebiedsontwikkeling Winterswijk. De programmatische aanpak biedt ruimte om meerdere projecten te starten die bijdragen aan een vitaal landelijk gebied, terwijl er ook naar het overkoepelende gebiedsplan en uitvoeringsprogramma wordt toegewerkt. Het doel is een breed gedragen programma waarin ook is vastgelegd hoe maatregelen ten behoeve van stikstofreductie en natuurherstel in Winterswijk worden geborgd. Wanneer dit slaagt, ziet de provincie af van het strokenbeleid rond Winterswijkse Natura 2000-gebieden. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Volgens de oorspronkelijke planning levert het proces eind 2024 het gebiedsplan op. Tijdens de uitvoering van het proces hebben we te maken met onzekerheid over de kaders vanuit het Rijk. Ook zien we dat het pionierswerk, de nieuwe gebiedsgerichte aanpak, veel vraagt van iedereen die erbij betrokken is. Het vergt een andere manier van samenwerking tussen de overheden en gebiedspartijen, waardoor het soms twee stappen vooruit en een stap achteruit is. De actualiteit rond stikstof heeft de urgentie van het proces onderstreept en na een periode van onzekerheid geresulteerd in een versnelling.

De provincie heeft aangegeven dat Winterswijk (naast de Veluwe) prioritair is en er daarom ook gelden beschikbaar komen voor de bezetting en uitvoering van het proces. Deze gelden worden gedeeltelijk ingezet voor het opzetten van een eigen team Gebiedsontwikkeling Winterswijk binnen de gemeente. In 2025 en 2026 werken we toe naar een plan. Als dit wordt goedgekeurd, werken we tot en met 2028 een uitvoeringsprogramma uit voor tien jaar. Eind 2025 is een inhaalslag gemaakt door middel van Gebiedsplan 0.1, waarin gemeente, waterschap en provincie aangeven verder te willen werken onder de vlag van een programma. De volgende stap zou het vaststellen van gebiedsplan 1.0 zijn in maart 2026, waarmee de formele opdracht zou worden gegeven voor het 51

uitwerken van een programma en ook de benodigde provinciale uitvoeringsgelden gereserveerd konden worden. Deze stap stuitte op weerstand vanuit betrokken gebiedspartijen. Daarom is bestuurlijk besloten tot een tijdelijke temporisering van het proces om ten eerste de doelen waar we gezamenlijk aan werken duidelijker te formuleren en ten tweede te bepalen wat nodig is voor meer draagvlak voor het proces. Tijd (indicator) Doelstellingen We realiseren voldoende woningaanbod waar voor verschillende doelgroepen behoefte aan is Activiteiten Een goede voorraad sociale, duurzame huurwoningen In de raamovereenkomst en de prestatieafspraken staat nu al dat partijen zich inzetten om de bewustwording bij huurders, als het gaat om woongedrag en de gevolgen van energiegebruik, te bevorderen. Daarbij faciliteert en ondersteunt de gemeente de huurdersvereniging en De Woonplaats waar mogelijk bij duurzaamheidsprojecten en -activiteiten die bijdragen aan de (gemeentelijke/regionale) duurzaamheidsdoelstellingen. De Woonplaats en de gemeente Winterswijk gaan in gesprek om concrete vervolgafspraken te maken op het gebied van duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We streven naar een maximale inzet, mede in het kader van armoedebestrijding. Kwaliteit (toelichting) Voor de regionale prestatieafspraken 2026-2030 en de uitvoeringsagenda 2026/2027 is leefbaarheid en duurzaamheid een prominent thema.

Daarbij is ook aandacht voor de verduurzaming van woningen met een E/F/G label en koppelkansen op gebied van energietransitie en klimaatadaptatie. Kwaliteit (indicator) Tijd (toelichting) Dit is een doorlopende activiteit gedurende heel 2026. In december 2025 zijn de Regionale Prestatieafspraken 2026-2030 en Uitvoeringsagenda 2026/2027 vastgesteld waarbij duurzaamheid ook een thema is.

Tijd (indicator) Herontwikkeling portiekflats Europalaan We werken aan het initiatief van De Woonplaats om de komende jaren 112 woningen (in vier flatgebouwen) aan de Europalaan te vervangen door 130 nieuwe woningen (in drie gebouwen). Kwaliteit (toelichting) Op 4 juli 2024 is besloten onder randvoorwaarden medewerking te verlenen aan de start van een procedure voor de herontwikkeling van de portiekflats aan de Europalaan. Het bestemmingsplan is in juni 2024 vastgesteld. De Woonplaats heeft inmiddels de bouw van het eerste gebouw afgerond. Kwaliteit (indicator)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Winterswijk&id=01e3e613-cd7d-4fc2-b50b-fd7df8fc4442