Ontwerpbegroting 2023 2026 def

Ons beleid richt zich op informatie, voorlichting en preventie en op het verstrekken van specifieke voorzieningen: woonvoorzieningen, hulpmiddelen, vervoer, begeleiding en dagbesteding. De uitvoering van dit beleid ligt bij Stichting Binding, waar ook medewerkers gemandateerd zijn om indicaties te stellen. Voor de daadwerkelijke begeleiding en ondersteuning zijn (in regionaal verband) contracten afgesloten met zorgaanbieders. Belangrijke ontwikkelingen In het kader van de Maatschappelijke agenda werken we met onze samenwerkingspartners eraan om de draagkracht van kwetsbare inwoners te versterken en hun draaglast te beperken. Zo werken we samen in lokale netwerken rond dementie en NAH (niet-aangeboren hersenletsel). Via informatie en voorlichting gaan we inwoners nog meer stimuleren om na te denken over hun gezondheid, hun woonsituatie en het belang van hun sociale netwerk. Vanuit de Woonvisie 2022, waar we bij programma 5 verder op in gaan, streven we naar meer geschikte woningen voor kwetsbare inwoners en woonzorgvoorzieningen voor inwoners met een functiebeperking en mensen die uitstromen uit instellingen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Vanuit gezondheidsbeleid worden diverse preventieve maatregelen voortgezet of ontwikkeld, bij voorbeeld t.a.v. bewegen en valpreventie.

Op de voortschrijdende vergrijzing bereiden we een integraal programma voor om de uitdagingen op wonen, zorg en welzijn integraal aan te pakken en nieuwe vormen van ondersteuning te ontwikkelen die aanspraken op Wmo-zorg helpen uitstellen en voorkomen. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het inzetten van begeleiding van ergotherapeuten.

-26-

Gezondheid Op initiatief van de landelijke overheid werden gemeenten gestimuleerd om met lokale partijen en inwoners een lokaal sportakkoord en een lokaal preventieakkoord af te sluiten. In onze gemeente is in 2019 Ons Sportakkoord gesloten en in 2020 het preventieakkoord Wij(k) Gezond! Deze akkoorden zijn nu in samenspraak met lokale stakeholders zoals de huisartsen samengevoegd tot het Vitaliteitsakkoord Wij(k) Gezond!. Het bevorderen van een gezonde leefstijl vanuit de visie van positieve gezondheid staat centraal. Onderwerpen die hierbij aandacht krijgen zijn sporten en bewegen, gezond gewicht, mentale gezondheid en middelengebruik. De buursportcoaches voeren hierin een belangrijke taak uit. In maart 2022 is gemeente Wijk bij Duurstede JOGG (gezonde jeugd, gezonde toekomst) gemeente geworden. Met de JOGG aanpak wordt de leefomgeving van kinderen en jongeren gezonder gemaakt, zodat de jeugd op kan groeien tot een gezonde generatie. De ambities van JOGG zijn ook opgenomen in het Vitaliteitsakkoord. Inclusie (integratie, toegankelijkheid en diversiteit) Huidig beleid Inclusie is een breed begrip. In een inclusieve samenleving kan iedereen meedoen en wordt niemand gediscrimineerd of uitgesloten. Op grond van het VN-Verdrag Handicap is de gemeente verplicht een Lokale Inclusie Agenda op te stellen, waarin uitgewerkt wordt hoe de algemene toegankelijkheid wordt bevorderd.

Maar Inclusief beleid is niet alleen gericht op mensen met een handicap. Het is gericht op het ‘laten meedoen’ van alle inwoners, ongeacht leeftijd, etnische herkomst, seksuele oriëntatie of genderidentiteit. Het college heeft begin 2022 (opnieuw) het Regenboogstembusakkoord ondertekend. In dit akkoord staat, onder andere, dat de gemeente een inclusief beleid voert met expliciete aandacht voor LHBTI-personen, dat concrete acties worden neergelegd in een beleidsnotitie of actieprogramma en dat er budget beschikbaar is. Wij nemen de Lokale Inclusie Agenda en de uitwerking van het Regenboogstembusakkoord op in de Maatschappelijke agenda. In samenwerking met de Regenboogwerkgroep wordt uitvoering gegeven aan het akkoord. De Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen (Wga) regelt de toegang van inwoners van een gemeente tot een antidiscriminatievoorziening. Wijk bij Duurstede heeft zich hiervoor aangesloten bij Artikel 1 Midden Nederland. Hoewel het Rijk sinds 1 januari 2021 extra middelen beschikbaar stelt voor anti-discriminatie en inclusie, is op onze begroting tot nu toe alleen voor de financiering van Artikel 1 MN ruimte. Nieuw beleid Artikel 1 MN heeft gevraagd om een verhoging van onze bijdrage naar €0,70 per inwoner. Geen of een lagere verhoging is ook mogelijk.

Het voorstel is om de door het Rijk beschikbaar gestelde € 0,777 per inwoner te reserveren voor zowel Artikel 1 MN als het budget Inclusie met als doelstelling om aan de ‘voorkant’ inclusief beleid te voeren, bijvoorbeeld om de Regenboogwerkgroep te faciliteren, maar ook (mogelijke) andere zaken op gebied van inclusie die voortvloeien uit de nieuwe Maatschappelijke Agenda.

-27-

Beschermd wonen Beschermd wonen is een Wmo-voorziening voor een groep kwetsbare inwoners met GGZproblematiek die in 2015 bij een aantal centrumgemeenten is belegd. Vanaf 2024 worden de taken en bijbehorende budgetten geleidelijk overgeheveld naar de individuele gemeenten. Begin 2023 besluiten de raden van de U-16 gemeenten over het zogenaamde Regioplan, waarin samenwerkingsafspraken en een werkbegroting zijn opgenomen voor de overgangsperiode 20232024. Een belangrijk uitgangspunt is dat cliënten indien mogelijk uitstromen uit een instelling voor beschermd wonen en zelfstandig gaan wonen met begeleiding. Daarvoor is veel nodig: geschikte woningen, goede begeleiding maar ook een sociale basisstructuur in de wijk. Het project Verbonden buurt is daar een mooi voorbeeld van. Participatie (inclusief aanpak van schulden en armoede) Huidig beleid Een groot deel van het onderwerp Participatie is belegd bij de Regionale Dienst Werk en Inkomen (RDWI). De RDWI voert deze dienstverlening uit voor de vijf gemeenten van de ZOU-regio: Bunnik, De Bilt, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede en Zeist. De RDWI ondersteunt onze inwoners die vanwege uiteenlopende redenen afhankelijk zijn van een Participatiewetuitkering, die hulp nodig hebben bij schulden of die een inburgeringstraject doorlopen.

Voor de door de RSD geformuleerde doelen voor 2023 verwijzen wij u naar de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-20262 (1.1. Doelen blz. 4.). Stichting Binding voert lokaal meerdere laag-inkomensregelingen uit. Deze regelingen zorgen ervoor dat inwoners, vooral kinderen, kunnen meedoen in de maatschappij. Voorbeelden zijn zwemles voor diploma A, laptop voor schoolwerk, sporten en dagjes uit of een activiteit. We blijven aandacht besteden aan het breder bekend maken van de regelingen en zorgen voor eenvoudige aanvraagprocedure. Regionaal zijn er nog regelingen die bijdragen aan het inkomen of extra vergoedingen via de zorgverzekeringen. Hierbij valt te denken aan de bijzondere bijstand, individuele inkomenstoeslag en de collectieve ziektekostenverzekering. De bovenstaande regelingen zijn er voor alle inwoners met een laag inkomen. Lokaal wordt er tevens veel georganiseerd om risicovolle of problematische schulden te voorkomen. Geldstress zorgt voor veel maatschappelijke problemen en kosten. Hiervoor hebben we via Grip op de Knip (bij Binding), de meest laagdrempelige vorm van hulp. Op afspraak of inloop worden inwoners geholpen met vragen, invullen van formulieren en advies. Er worden geen persoonsgegevens genoteerd. Bij lichte geldproblemen is er de hulp van Humanitas of Schuldhulpmaatje.

Via wetgeving of afspraken komen betalingsproblemen ook bij de gemeente, Binding en de RSD onder de aandacht. Hiervoor hebben we vroegsignalering opgezet met behulp van huisbezoeken. Professionele ondersteuning bij schulden wordt verzorgd door de RSDschulddienstverlening (SDV). Via verschillende mediakanalen wordt er veel aandacht besteed aan bewustwording bij inwoners over de hulp die er is. Ook zijn wij als gemeente aangesloten bij Geldfit/ Nederlandse Schuldhulproute (NSR).

2

4.2b_begroting_2023_meerjarenraming_2024-2026_v0.4_0.pdf (sim-cdn.nl)

-28-

Lokaal organiseren van participatie in brede zin Al jaren werken er eraan dat ook inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt op een voor hen passende manier kunnen participeren in onze samenleving. Daarvoor hebben we meerdere ‘participatieplekken’, zoals de kinderboerderij en Schoon wijk. Met de Wijkse Inloop willen we de toeleiding van deze (diverse) groep inwoners organiseren naar ofwel een participatieplek ofwel een vorm van vrijwilligerswerk ofwel betaald werk. Op grond van de uitkomsten van een aanbesteding in 2022 krijgt de vernieuwde Wijkse Inloop vorm. Belangrijke ontwikkelingen Een aantal onderwerpen zullen opgepakt worden door de RDWI en zijn van invloed op de dienstverlening aan onze inwoners. Zo is door het Rijk de “Participatiewet in balans”3 aangekondigd. Doelen hiervan zijn een toereikend en eenvoudig bestaansminimum, passende ondersteuning, duidelijke rechten en plichten, proportionele sancties. Deze wijzigingen vergen een meerjarige aanpak door de RDWI; de implementatie begint op z’n vroegst in 2024. Hieraan voorafgaand zijn al een paar wijzigingen aangekondigd zoals de aanpassing van de kostendelersnorm per 01-01-2023, wat de mogelijkheden verruimt om een woning te delen zonder gekort te worden op een uitkering.

Verder wordt de regionale arbeidsmarktstructuur uitgebreid met als doel een eenduidige en effectieve werkgeversdienstverlening via één regionale ingang (Regionaal Werkcentrum). Hierbij werken het UWV, werkgeverspartijen, onderwijsinstellingen en regionale gemeenten samen om een zo breed mogelijk inzet mogelijk te maken. De koopkracht staat door de inflatie onder druk en de energieprijzen rijzen de pan uit. Naast de groep inwoners met een laag inkomen komen nu ook inwoners met een middeninkomen in de knel. Hierdoor zal de druk op onze dienstverlening toenemen, ondanks de rijksmaatregelen die moeten zorgen voor bestaanszekerheid. Deze maatregelen komen traag op gang en zullen niet voor iedereen gelden. De huidige tegemoetkoming in de vorm van de energietoeslag van € 1.300 geldt alleen voor inwoners met een laag bruto inkomen. Niet voor inwoners met een middeninkomen met hoge lasten. Of inwoners met een slecht geïsoleerde woning van wie het energiecontract is verdrievoudigd. Hiervoor is maatwerk nodig. Het gaat al snel over bedragen die een gemeente niet kan dragen. Een lastig spanningsveld. Er zijn op het moment van schrijven veel ontwikkelingen. Op Prinsjesdag is het kabinet gekomen met een prijsplafond voor energie. Deze gaat in per 1 januari 2023. Verder is er sprake van een noodfonds voor burgers die hun energierekening niet meer kunnen betalen.

Invulling van deze regeling is nog niet bekend maar hopelijk is dit een regeling die maatwerk op lokaal niveau mogelijk maakt. Daarnaast is ook aangekondigd dat de energietoeslag van € 1.300 voor dezelfde doelgroep ook in 2023 uitgekeerd zal gaan worden. In de Gemeenschappelijke regeling is opgenomen dat de vijf gemeenteraden eens per vier jaar strategische kaders opstellen voor de RDWI. De volgende periode betreft 2023-2026. In de strategische kaders formuleren de raden beleidskaders en prioriteiten voor de uitvoering van de overgedragen bevoegdheden en de uitoefening van de daarop gebaseerde taken. We willen deze mogelijkheid optimaal benutten en in regio ZOU tot een gezamenlijk voorstel komen. Hierbij wordt extra aandacht gegeven aan het Participatiebudget en de mogelijkheid om te komen tot een andere inbreng en inzet van de Participatiegelden. 3

Kamerbrief 21-06-2022: Kamerbrief vervolgaanpak Participatiewet | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl

-29-

Door de afschaffing van de WSW (Wet sociale werkvoorziening) en beperkingen in de toegang tot de Wajong doen deze inwoners een beroep op de Participatiewet. Hierdoor verzwaart het bestand van de RDWI. Hierdoor dienen er nieuwe keuzes gemaakt te worden met betrekking tot de inzet van het Participatiebudget (wie ontvangt welke ondersteuning en hoeveel). Doel is een effectieve inzet van de participatiemiddelen waarbij de mogelijkheid onderzocht wordt om dit meer lokaal te kunnen bepalen. Op 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering in werking getreden. In deze wet is de regie op de inburgering (weer) neergelegd bij de gemeenten. In de regio ZOU hebben we de uitvoering van de Wet opgenomen in de gemeenschappelijke regeling Regionale Dienst Werk en Inkomen (RDWI). Daarnaast is de lokale Vluchtelingenwerkgroep betrokken en wordt een beroep gedaan op andere maatschappelijke partners zoals Stichting Binding. Ook in 2023 wordt een grote toestroom van vergunninghouders verwacht. Nieuw en geactualiseerd beleid 2.1 Wmo - Programma ‘Grijs in Wijk’ Wat willen we bereiken? De sterk toenemende vergrijzing het hoofd bieden door het opzetten van een integraal programma ‘Grijs in Wijk’; dit sluit aan bij onze raadsagenda.

Wat gaan we er voor doen? Binnen het kader van de Maatschappelijke agenda en in overleg met uitvoeringspartners een integraal programma ‘Grijs in Wijk’ opzetten, gericht op wonen, welzijn, gezondheid, zorg en ondersteuning en zingeving. Daarbij nadrukkelijk aandacht besteden aan preventieve maatregelen vanuit gezondheidsbeleid, samenwerking met de 1e lijn en onderzoek naar nieuwe concepten zoals ‘reablement’ (inwoners langer zelfredzaam houden vanuit ingrepen op bewegen, bewustwording). Rekening houdend met wat er al is in de gemeente en dat nog beter aan elkaar verbinden. Het budget voor 2023 is onder andere een werkbudget om onderzoek te doen, pilotsubsidies te verstrekken en initiatieven van stakeholders te ondersteunen.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Incidenteel: 2023 - € 10.000 Structureel: 2024 - € 15.000 2025 - € 15.000 2026 - € 15.000

2.1 Wmo - Diversen Wat willen we bereiken? Een reeel budget voor Wmo om onze doelstellingen te bereiken en t wettelijke taken uit te voeren.

Wat gaan we er voor doen? Op diverse budgetten Wmo is bijstelling mogelijk, zoals voor wonen, medische keuringen, hulpmiddelen, etcetera.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 + € 12.500 2024 + € 12.500 2025 + €12.500 2026 + € 12.500

-30-

2.1 Wmo - Verblijf Wat willen we bereiken? Vanuit de Wmo is het wettelijk verplicht om inwoners met beperkingen te ondersteunen in hun zelfredzaamheid en participatie. Het bieden van kortdurend verblijf aan zeer kwetsbare inwoners maakt daarvan deel uit. Kortdurend verblijf is vooral bedoeld om mantelzorgers te ontlasten (respijtzorg). Bij incidentele crisiscasussen zetten we dit budget ook in om zeer kwetsbare inwoners tijdelijk onderdak met begeleiding te bieden.

Wat gaan we er voor doen? Er zijn gecontracteerde aanbieders die kortdurend verblijf aanbieden. Van dit aanbod wordt weinig gebruik gemaakt en daarom is een pilot voor een bovenregionaal logeerhuis uitgevoerd. Op dit moment wordt onderzocht of een bovenregionaal logeerhuis mogelijk is. Bij een lage bezettingsgraad van het logeerhuis (30%) zullen de bijkomende kosten maximaal rond de € 10.000 per jaar liggen voor onze gemeente (dekking vaste kosten voor locatie en personeel). Indien een bezettingsgraad van 77% wordt gehaald, zullen er geen bijkomende kosten zijn. De kosten voor het personeel, locatie etc. worden dan volledig via de indicatie ‘kortdurend verblijf’ gedekt. Vermoedelijk zullen we deze bezettingsgraad na een aanloopperiode behalen.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 6.000 2024 - € 3.000 2025 - € 2.000 2026 - € 1.000

2.1 Wmo - Maatwerkvoorzieningen natura Begeleiding individueel Wat willen we bereiken? Kwetsbare inwoners Wmoindividuele begeleiding bieden, en daarop reëel begroten. Gezien de uitkomst over 2021 was voor 2022 te laag begroot. Daarnaast zijn er meer cliënten met bemoeizorg. Het bieden van begeleiding aan kwetsbare inwoners is een wettelijke taak. Het bestand aan cliënten met complexe zorgvraag neemt jaarlijks toe.

Wat gaan we er voor doen? Ontwikkelingen cliëntbestanden blijven monitoren en het budget hierop aanpassen.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 107.000 2024 - € 107.000 2025 - € 107.000 2026 - € 107.000

-31-

2.1 Wmo – Maatwerkvoorzieningen natura Huishoudelijke hulp Wat willen we bereiken? Basisondersteuning bieden aan kwetsbare inwoners vanuit de wettelijke Wmo-taken en rekening houdend met de vergrijzing, de toename van de vraag en CAOontwikkelingen.

Wat gaan we er voor doen? - Nieuwe contracten afsluiten per 1 maart 2023 met zorgaanbieders. - CAO-ontwikkelingen verwerken in de tarieven (wettelijke verplichting om reële tarieven te betalen). - Nieuw indicatieprotocol inzetten dat naar verwachting vooral na 2023 tot enige besparing zal leiden. Zie ook de risicoparagraaf. - Vergrijzing blijven monitoren. - Landelijke ontwikkelingen volgen die mogelijk per 2025 tot verhoging van de eigen bijdragen op de HO leiden.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 200.000 2024 - € 160.000 2025 - € 160.000 2026 - € 160.000

2.1 Wmo - Maatwerkvoorzieningen natura regiotaxi Wat willen we bereiken? Reëel begroten op de uitgaven voor de Wmo-regiotaxi. De inflatie leidt tot hogere kosten voor het lopende contract. We moeten reële tarieven bieden. Het bieden van dergelijk vervoer is een wettelijke taak.

Wat gaan we er voor doen? We voeren in de regio een project doelgroepenvervoer uit, waarin diverse vormen van bijzonder vervoer gecombineerd gaan worden ingekocht. Dit jaar is er gestart met de voorbereidingen voor de aanbesteding van het doelgroepenvervoer. Dit leidt tot incidentele kosten voor de ontwikkeling en de samenwerking.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Incidenteel: 2023 - € 12.000

2.1 Wmo - Maatwerkvoorzieningen natura Begeleiding groep Wat willen we bereiken? Kwetsbare inwoners Wmodagbesteding bieden en daarop reëel begroten. Het bieden van dagbesteding aan kwetsbare inwoners is een wettelijke taak.

Wat gaan we er voor doen? Ontwikkelingen in het gebruik van de dagbesteding blijven monitoren. Als gevolg van corona zijn er structureel minder inwoners naar dagbesteding gegaan.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 + € 30.000 2024 + € 30.000 2025 + € 30.000 2026 + € 30.000

-32-

2.1 Wmo - Eigen bijdragen maatwerkvoorzieningen Wat willen we bereiken? Reëel begroten op de eigen bijdragen die Wmo-cliënten betalen, rekening houdend met de stijging van het aantal cliënten. NB: de hoogte van de eigen bijdrage is vastgelegd door het Rijk.

Wat gaan we er voor doen? Landelijke ontwikkelingen op de Wmo-eigen bijdragen volgen. Het Rijk heeft aangekondigd te onderzoeken of de eigen bijdragen Wmo per 2025 weer deels inkomensafhankelijk kunnen worden. Dat zal waarschijnlijk leiden tot een aframing in het Gemeentefonds. Vooralsnog verwachten wij een stijging van de eigen bijdrage doordat er meer cliënten zorg krijgen.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 + € 5.000 2024 + € 5.000 2025 + € 5.000 2026 + € 5.000

2.1 Wmo – Wonen Wat willen we bereiken? - Een reëel budget om wettelijk verplichte woningaanpassingen bij kwetsbare inwoners te realiseren. - Nieuw contract trapliftenleverancier.

Wat gaan we er voor doen? - Indicaties vanuit de Wmo voor woningaanpassingen verstrekken. - Meer info verstrekken over tijdige woningaanpassingen door inwoners zelf. - Nieuw contract afsluiten met de leverancier trapliften per december 2022. Dit zal leiden tot een beperkte kostenstijging. De omvang daarvan is nu nog niet bekend. Nu grote woningaanpassingen apart gebudgetteerd worden, kan het reguliere structurele budget naar beneden bijgesteld.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 + € 52.540 2024 + € 52.540 2025 + € 52.540 2026 + € 52.540

2.1 Wmo - PGB Begeleiding individueel Wat willen we bereiken? Reëel begroten op basis van de ontwikkelingen in het klantbestand PGB Wmo. Als gevolg van herindicering is een grote klant omgezet naar de Jeugdwet. Dit is een wettelijke taak.

Wat gaan we er voor doen?

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+)

PGB benutting blijven monitoren en aframing Structureel: van het budget. We ramen af omdat er een 2023 + € 26.290 afname van cliënten is waargenomen. 2024 + € 26.290 2025 + € 26.290 2026 + € 26.290

-33-

2.2 Gezondheidszorg - Jeugdgezondheidszorg bijdrage aan Gemeenschappelijke Regeling en Basisgezondheidszorg bijdrage aan Gemeenschappelijke Regeling Wat mag het kosten (-) Wat willen we bereiken? Wat gaan we er voor doen? /Wat levert het op? (+) Uitvoering taken op het gebied van de Structureel: KDN Het in staat stellen van de GGD regio Utrecht om haar wettelijke taken vanuit de Wet publieke gezondheid op adequate wijze uit te voeren. Conform collegebesluit 21 juni 2022, zaaknummer 377628.

publieke gezondheid voor de volgende onderwerpen/ thema’s: • Een gezonde en veilige leefomgeving • Verkennend onderzoek bij GGZ problematiek sociaal kwetsbaren • Gezonde wijken en scholen • Een goede start voor ieder kind • Voorkomen van gezondheidsproblemen en –risico’s

2023 - € 33.738 2024 - € 33.738 2025 - € 33.738 2026 - € 33.738

2.3 Inclusie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

Het bedrag dat de gemeente We gaan hiermee initiatieven ondersteunen ontvangt voor de uitvoering van de die bijdrage leveren aan een Financiering Wga-taken (Wet gemeentelijke anti- komt vanuit het Rijk in het Gemeentefonds. discriminatievoorzieningen) is verhoogd van € 0,372 per inwoner naar € 0,777. Als gemeente zijn wij verplicht om een antidiscriminatievoorziening in te richten. Wij zijn daartoe aangesloten bij Stichting Artikel 1. Het basisbedrag van € 0,372 gaat naar deze stichting. Het resterende bedrag willen we besteden aan lokale initiatieven die een bijdrage leveren aan een inclusie samenleving.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 10.000 2024 - € 10.000 2025 - € 10.000 2026 - € 10.000

2.5 Participatie - Bijdrage RDWI 2023-2026 Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN Effectieve inzet van de middelen

De RDWI blijft de dienstverlening uitvoeren in het kader van de Participatiewet, de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en de Wet Inburgering. Wij passen de budgetten aan op basis van de gegevens die wij hebben ontvangen van onze gemeenschappelijke regeling RDWI. De bijdrage die wij van het Rijk ontvangen is hierin ook verwerkt.

door de gemeenschappelijke regeling RDWI. Het betreft een wettelijke taak.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 181.762 2024 - € 101.100 2025 - € 193.777 2026 - € 185.881

-34-

2.6 Algemeen Zorg en Welzijn - Bijdrage aan Stichting Binding Wat willen we bereiken?

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+)

Wat gaan we er voor doen?

Onze uitvoeringsorganisatie Binding in de gelegenheid stellen hun personeel conform de daarvoor geldende CAO te betalen.

In de samenwerkingsafspraken met Stichting Binding 2020-2024 is in artikel 7.3 afgesproken dat de personele kosten worden geïndexeerd conform de verhoging CAO Sociaal Werk. De uitkomsten van de CAO onderhandelingen zijn eind mei 2022 duidelijk geworden. Voor 2022 en 2023 leidt dit tot een extra uitgave ten opzichte van de raming in de gemeentelijke meerjarenbegroting.

Incidenteel: 2023 - € 117.000 Structureel: 2023 - € 85.000 2024 - € 85.000 2025 - € 85.000 2026 - € 85.000

Bestuurlijke risico’s Risico’s

Beheersmaatregel

Voortgang Ontwikkeling Kans

Oplopende materiaal- en personeelskosten als gevolg van CAOontwikkelingen, inflatie en personeelstekorten; aanbieders Wmoondersteuning (hulpmiddelen, medische advisering, zorg, regiotaxi) willen hogere tarieven. Niet bekend of dit in de loop van 2023 nog verder gaat oplopen. Vergrijzing en tegelijkertijd personeelstekorten in medische sector, met wachtlijsten als gevolg. Bij gebrek aan opnameplekken in verpleeghuis en behandeling GGZ blijven kwetsbare inwoners langer aangewezen op Wmo-ondersteuning.

Gemeentelijke indexeringspercentage van 5,8% voor 2023 doorgevoerd op alle budgetten en extra op de Wmo-Huishoudelijke ondersteuning.

9

9

De budgetten zijn hierop aangepast, zoals het budget Wmo-individuele begeleiding. Verder zijn zgn. ‘hybride teams’ van samenwerkende zorg-organisaties ingekocht om betere en effectievere ondersteuning te bereiken. Herschikking bijdrage Gesprekken in het kader van participatiebudget; nu nog ingezet de Strategische Kaders met de door RDWI op basis van solidariteit. Bij vier andere gemeenten over (sterke) vermindering van dit budget dit onderwerp. ontstaat tekort op lokale initiatieven. BIGA: Door minder instroom uit de Gesprekken in het kader van doelgroep, lagere arbeidscapaciteit de Strategische Kaders met de van de doelgroep en een, vanwege vier andere gemeenten over lagere subsidies, duurder wordende dit onderwerp bij opstellen doelgroep, kan het resultaat van Biga strategische kaders in de toekomst gaan verslechteren. Met de inzet van een nieuw Per 2024 is op het jaarlijkse indicatieprotocol voor de budget HO 40.000 euro per huishoudelijke ondersteuning (HO) jaar afgeraamd. Monitoren of verwachten we vanaf 2024 een deze besparing inderdaad besparing van ca 40.000- euro te behaald wordt behalen

8

7

7

7

7

8

7

7

Wordt regionaal opgepakt, Vervolg eind 2023

Impact

-35-

Beleidsindicatoren Beleidsindicator

Eenheid

2019

2020

2021

2022

2.01 Wmo-cliënten met een

per 10.000 inw

530

540

560

nnb

185,0 205,7

256,2 170,5

195,0 nnb

nnb nnb

386,6 72,0

390,1 71,7

396,9 71,7

nnb nnb

maatwerkarrangement 2.02 Bijstandsuitkeringen 2.03 Re-integratievoorzieningen 2.04 Banen 2.05 Netto arbeidsparticipatie

per 10.000 inwoners per 10.000 inw, 15-64 jr per 1.000 inw, 15-74 jr %

Bron: waarstaatjegemeente.nl

2.2.1

Financiën bedragen x € 1.000

2 Zorg en Welzijn Saldo van baten en lasten Lasten 2.1 WMO 2.2 Gezondheidszorg 2.3 Inclusie (integratie, toegankelijkheid en diversiteit) 2.4 Beschermd wonen 2.5 Participatie (inclusief schuldenaanpak) 2.6 Algemeen Zorg en Welzijn Totaal Lasten

Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026

- 4.537 - 1.519 - 19 -3 - 8.470 - 2.734 - 17.283

- 4.487 - 1.515 - 19 -3 - 8.402 - 2.617 - 17.043

- 4.486 - 1.485 - 19 -3 - 8.301 - 2.617 - 16.910

- 4.485 - 1.485 - 19 -3 - 8.275 - 2.616 - 16.883

142 0 4.172 4.314

140 0 4.169 4.309

140 0 4.166 4.306

140 0 4.154 4.294

- 12.969

- 12.734

- 12.605

- 12.590

Mutatie reserves Toevoegingen

- 988

- 988

- 988

- 988

Onttrekkingen

971

971

977

971

Mutatie reserves

- 17

- 17

- 11

- 17

- 12.986

- 12.751

- 12.616

- 12.607

Baten 2.1 WMO 2.2 Gezondheidszorg 2.4 Beschermd wonen 2.5 Participatie (inclusief schuldenaanpak) Totaal Baten Saldo van baten en lasten

Resultaat

-36-

2.3 Programma 3 – Beheer openbare ruimte en Milieu

Inleiding Sinds 2020 is het Beheer Kwaliteitsplan (BKP) in werking. Hiermee zijn de beeldkwaliteiten van alle verschillende beheeronderdelen (groen, wegen, riolering, verkeersborden, verlichting etc.) vastgesteld op beeldkwaliteit B. Het BKP zorgt voor de basis van de onderhoudsbudgetten. Met het BKP is ook bepaald wanneer elk beheerobject het einde van de levensduur heeft bereikt en vervangen dient te worden en wat de kosten hiervan zijn. Deze investeringsprojecten zijn opgenomen in het Integraal Uitvoerings Plan (IUP) dat jaarlijks wordt geactualiseerd. De budgetten uit het BKP zijn gebaseerd op de eenheidsprijzen van eind 2018/begin 2019. Deze zijn inmiddels verouderd en niet meer toereikend. Indexatie is nodig om te voldoen aan de afspraken uit het Integraal uitvoeringsplan (IUP) en om de budgetten in evenwicht te brengen met de taken die voortvloeien uit het vastgestelde beleid. Concreet: de (integrale) projecten zoals gepland uitvoeren. Zonder toekenning van de indexatie kunnen we niet alle geplande projecten uitvoeren en lopen we achterstanden op. De grillige en hopelijk tijdelijke prijsstijgingen op bijvoorbeeld elektriciteit, gas maar ook de schaarste aan middelen vanwege de oorlog in Oekraïne zijn niet in deze indexering meegenomen. De indexaties en prijsstijgingen hebben financiële gevolgen voor vele (lopende) onderhoudscontracten en projecten.

Alle onderhouds- en vervangingsprojecten in de openbare ruimte zijn benoemd en nader uitgewerkt in het IUP. In deze begroting gaan we er vanuit dat in 2023 de Omgevingswet in werking treedt. Er komen bodemtaken vanuit de provincie naar gemeenten. Er ontstaat voor de milieuthema’s geluid, bodem, lucht, en meer afwegingsruimte om regels vast te stellen in omgevingsplan en/of programma’s op te stellen. Begin 2021 zijn de financiële gevolgen van de Omgevingswet op de structurele kosten van de ODRU geactualiseerd en vormt de basis voor de uitbreiding van het uitvoeringsbudget ‘gemeenschappelijke regeling’. Invulling van de afwegingsruimte en de instrumenten omgevingsplan en/of programma zijn meegenomen onder programma 5.5 en 5.6 Ruimtelijke ontwikkeling / Omgevingswet. Het groenstructuurplan is vastgesteld en we gaan verder met het opstellen van een uitvoeringsprogramma om de ambities uit dit plan tot realisatie te brengen. Afvalverwijdering Huidig beleid De in 2020 door de raad vastgestelde Strategienota grondstoffenbeleid Wijk bij Duurstede is de basis voor ons huidige afvalbeleid. In de strategienota is beschreven hoe we als gemeente de transitie willen maken naar een circulaire economie. Het uitgangspunt daarbij is de VANG doelstelling.

VANG staat voor Van Afval Naar Grondstof en is een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, VNG, RWS en NVRD (Nederlandse Vereniging voor Reinigings Diensten).

-37-

Ontwikkelingen in 2023 Vanaf 1 april 2021 is de afvalstoffenheffing verdeeld in een vast basisbedrag, en een bedrag dat berekend wordt voor iedere keer dat een inwoner restafval aanbiedt. Na een half jaar zijn de milieuresultaten tussentijds geëvalueerd. In het 4e kwartaal van 2022 is gestart met een uitgebreide evaluatie waar naast de milieuresultaten, ook de financiële resultaten worden geëvalueerd. De resultaten zijn uiterlijk in het 1e kwartaal van 2023 gereed. Waar nodig zal op basis van deze resultaten gekeken worden of, en zo ja welke, maatregelen nodig of wenselijk zijn. De afgelopen jaren werd de wens voor gebruiksvriendelijkere openingstijden van de milieustraat groter. In het 4e kwartaal van 2022 is gestart met inventarisatie van de wensen van onze inwoners. Naar aanleiding van de wensen van de inwoners wordt een plan van aanpak opgesteld en aan de gemeenteraad voorgelegd met de mogelijkheden en de bijbehorende (financiële) impact hiervan. Het doel is om een eventuele aanpassingen van openingstijden in te voeren voor het nieuwe groeiseizoen start (maart 2023). We willen de jeugd graag betrekken bij de gedachte ‘afval = grondstof.’ Hiervoor is het project “Afvalvrije scholen” ontwikkeld. In het voorjaar van 2022 hebben alle basisscholen een convenant ondertekend waarbij men gemotiveerd werd om het afval zo veel mogelijk te reduceren en goed te scheiden.

Wanneer een school voldoet aan de voorwaarden mag een school gratis gebruik maken van de afvalinzameling. Verder is er een keuzemenu van activiteiten waar scholen gebruik van kunnen maken. Door de afvalcoach wordt contact gehouden en gecontroleerd of scholen aan de doelstellingen voldoen. Straatreiniging en gladheidsbestrijding Met de invoering van de regiegemeente zijn er diverse uitvoeringstaken overgeheveld naar aannemers. Een direct gevolg hiervan was dat de buitendienst kleiner werd en er minder voertuigen nodig waren. De eigen veegmachine, diverse bussen en tractoren zijn verkocht en niet vervangen. De taken op gebied van straatreiniging zijn uitbesteed en sinds 2022 opgenomen in het nieuwe Groen en Reinigingsbestek. In 2023 wordt de laatste stap gemaakt en dat is de aanschaf van nieuwe gladheidsbestrijdingsmaterieel (strooiers) die ook geschikt zijn voor het zogenaamde ‘nat’ strooien (natgemaakt zout dat beter blijft liggen). Op de nieuw te realiseren milieustraat worden hiervoor nieuwe voorzieningen ingericht. De gladheidsbestrijding wordt deels door de eigen dienst uitgevoerd en deels door aannemers op basis van de Strooiroutekaart en uitgangspunten. Riolering, waterwegen en kunstwerken Huidig beleid De huidige beleidskaders voor Riolering en Water zijn vastgelegd in het Water en Rioleringsplan 2020-2024.

Daarnaast hebben we ons te houden aan de KEUR van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR). De Keur is een verordening die het HDSR hanteert bij de bescherming van watergangen, waterkeringen en bijhorende kunstwerken. Ontwikkelingen in 2023 • Uit de diepteschouw in 2022 van het HDSR blijken verschillende watergangen, die in eigendom zijn van de gemeente Wijk bij Duurstede, niet op diepte te zijn. Deze watergangen voldoen hiermee niet aan de onderhoudsverplichtingen die gesteld zijn in de Keur van het HDSR. In 2023 moeten de watergangen gebaggerd worden. -38-

• Via de impulsregeling Water in de Leefomgeving is subsidie (€ 45.000) verkregen waardoor in 2023 in het Stadspark van Wijk bij Duurstede 300 m1 natuurvriendelijke oevers aangelegd kunnen worden. • Periodiek wordt een Constructieve Risico-analyse van al onze bruggen gemaakt, hierbij wordt in beeld gebracht welke gegegevens van bruggen aanwezig moeten zijn om goed beheer te kunnen uitvoeren. Vanuit deze analyse is geadviseerd om voor 11 bruggen aanvullende draagkrachtberekeningen uit te voeren om hiermee mogelijke risico’s te bepalen. Openbaar groen (incl. speeltuinen) Het huidig beleid wordt met name gevormd door het Groenstructuurplan 2018 – 2038, het bomenbeleidsplan en het Beheerkwaliteitsplan. Ontwikkelingen in 2023 Er wordt gestart met: • het uitvoeringsprogramma van het Groenstructuurplan. Per ambitie volgt een plan van aanpak met het benodigd budget hiervoor. In 2023 worden diverse projecten en visie hiervoor al opgestart of opgesteld. Denk daarbij aan een visie natuureducatie, de uitvoering van de beheervisie kasteelpark in samenspraak met bewoners, beleid omgang met invasieve soorten, beleid wortelopdruk en verdere mogelijkheden opplussen biodiversiteit. In 2022 zijn de nieuwe maaibestekken in werking getreden: 1 contract voor groen en reiniging (gras en onkruid in plantvakken en op verharding) en 1 contract voor Bermen, watergangen en biodiversiteit.

Beide contracten zijn gebaseerd op de basiseisen van biodiversiteit zoals vermeld in het groenstructuurplan. • Daarnaast wordt er ook een nieuw bomenbeleidsplan opgesteld, gebaseerd op de uitgangspunten van het Handboek Bomen. Hierbij kan al worden aangegeven dat door de veranderende klimaatomstandigheden en de bestrijding en behandelingen van boomziekten extra zorg, zoals extra snoeiwerkzaamheden en watergeven, noodzakelijk is om het huidige bomenbestand op peil te houden. • In de gemeente staat in totaal 167.00 m2 bosplantsoen, dit zijn de grote groenvakken langs parken/parkeerterrein of achter tuinen, die een hoogte tot wel 7 meter kunnen bereiken. Hier is de afgelopen 10 à 15 jaren geen tot weinig onderhoud aan uitgevoerd, in het kader van de bezuinigingen. Alleen de randen werden gesnoeid door de eigen dienst om doorgangen vrij te houden en overlast te beperken. Hierdoor is een verarming van de biodiversiteit ontstaan die niet wenselijk is. Het bosplantsoen moet over een periode van 3 jaar fors worden gesnoeid, de randenbeplanting moet gerooid worden en de soortenrijkdom hersteld om weer op beeldkwaliteit B beheerd te kunnen worden. Eind 2022 starten we met de werkzaamheden voor het eerste gedeelte. • In 2022 is gestart met het opstellen van een speelruimtebeleidsplan. Tot op heden was het beleid om enkel het huidige areaal te vervangen zonder uitbreidingen.

De noodzakelijke vervangingen zijn gebundeld en worden jaarlijks aan een aannemer uitbesteed, wat met de directe omwonenden wordt afgestemd. Al jaren is er een stijgende behoefte aan meer maatwerk en participatie op gebied van speelterreinen, wat nu mogelijk wordt met het nieuwe beleidsplan dat medio 2023 gereed zal zijn.

-39-

Wegen en straatmeubilair Het huidig beleid van wegen wordt gevormd door het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) en het Beeldkwaliteitsplan. Ontwikkelingen in 2023 • Het afronden van de nieuwe wegenlegger (document waarin vermeld staat wie verantwoordelijk is voor het onderhoud van een openbare weg en geeft (juridische) duidelijkheid over de openbaarheid van de weg (of deze voor iedereen toegankelijk is of niet) en degene die onderhoudsplichtig is. • De keermuren en hekwerken in de openbare ruimte zijn niet opgenomen in de beheersystemen. We brengen deze hekwerken en keermuren in kaart en voegen deze in onze beheersystematiek toe. Vooruitlopend hierop zullen we de (deels eenmalige) kosten in kaart brengen voor het in stand krijgen en houden van de hekwerken en keermuren.

Milieu (bodem, waterkwaliteit, geluid) en natuur We werken in 2023 aan een leefbare en gezonde leefomgeving op de volgende thema’s en acties: • Implementeren Utrechtse Handhavingsstrategie, gericht op verdere uniformering op strategisch niveau van de milieutaken die zijn ondergebracht bij de Omgevingsdienst; • Implementatie Nota Bodembeheer 2022: gericht op duurzaam en circulaire grondstromen; • Stimuleren van sanering van asbestdaken in combinatie met duurzame daken; • Acties gericht op het terugdringen van milieudelicten; De uitvoering van het groenstructuurplan richt zich de komende tijd op de volgende ambities: Natuureducatie We willen educatie vanuit de verschillende thema’s vanuit duurzaamheid integraal vorm gaan geven. Samen met verschillende partijen gaan we een nieuwe visie en uitvoeringsprogramma opstellen voor educatie. Hiervoor is eenmalig geld nodig. Met het opstellen van de visie en uitvoeringsprogramma wordt bepaald wat er definitief nodig is. Om de lopende activiteiten van de ODRU (bekostigd vanuit Budget Landschapscoördinatie & Natuur) door te laten gaan en voor de scholen geen gat te laten vallen is budget nodig. In 2023 wordt de visie hiervoor opgesteld, waarna het uitvoeringsprogramma in 2024 volgt. Tot het vaststellen van dit programma volgen we het huidig beleid. Verwachting is dat in de toekomst minimaal dezelfde investering nodig is.

Biodiversiteit Voor de ambitie vergroten van de biodiversiteit zal in het uitvoeringsplan een uitwerking worden gemaakt. Om initiatieven om de biodiversiteit te kunnen vergroten nu al mogelijk te maken is een klein budget wenselijk. Vaak is een kleine bijdrage voldoende om projecten van de grond te krijgen zoals bijvoorbeeld het plaatsen van eenden korven.

-40-

Cultuurhistorie en groen Er wordt momenteel een visie en een beheerplan opgesteld voor het kasteelpark om meer recht doet aan het oorspronkelijk ontwerp(en) en de historie. Op dit moment kunnen we alleen inschatting maken van de minimale beheerkosten voor de monumentale bomen. De overige kosten worden pas later inzichtelijk als de visie en het beheerplan definitief zijn.

Nieuw en geactualiseerd beleid Algemeen - Indexatie onderhoudsbudgetten BOR Wat willen we bereiken? De budgetten uit het beheerkwaliteitsplan (BKP) zijn gebaseerd op de eenheidsprijzen van eind 2018/begin 2019. Deze zijn inmiddels verouderd en niet meer toereikend. Indexatie is nodig om te voldoen aan de beleids- en uitvoeringsafspraken en om de budgetten hiermee in evenwicht te brengen. Concreet: De openbare ruimte beheren op beeldkwaliteit B (deels C voor onderdeel verharding).

Wat gaan we er voor doen? Het BKP en IUP uitvoeren zodat de openbare ruimte schoon, heel en veilig blijft op beeldkwaliteit B. Hierbij gaat het om het dagelijks en groot onderhoud.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 320.000 2024 - € 320.000 2025 - € 320.000 2026 - € 320.000

Het huidige BKP voor do/go is: €2.150.845. Hiervoor is de benodigde indexatie € 320.000.

De grillige en hopelijk tijdelijke prijsstijgingen vanwege de oorlog in Oekraïne zijn niet in deze indexering meegenomen. De hoogte van de indexatie, 15%, is gebaseerd op ons rekenmodel Impact, wat rekening houdt met de aparte indexeringen op mankracht, materiaal en materieel. Daarnaast wordt de indexering onderbouwd vanuit de dagelijkse praktijk, onder andere door hogere benodigde budgetten voor het bomenonderhoud (deels BKP en deels klimaatverandering) en het bestek “Maaien, bermen en watergangen” (deels BKP en deels actualisatie beleid, waarin rekening is gehouden met de ambities uit het Groenstructuurplan).

-41-

Algemeen - Indexatie vervangingskredieten BOR Wat willen we bereiken? De budgetten uit het beheerkwaliteitsplan (BKP) zijn gebaseerd op de eenheidsprijzen van eind 2018/begin 2019. Hierbij is het uitgangspunt dat het huidige beheeronderdeel conform de huidige situatie wordt vervangen, je krijgt wat je had. Deze budgetten zijn inmiddels verouderd en niet meer toereikend. Indexatie is nodig om te voldoen aan de afspraken uit het Integraal uitvoeringsplan (IUP) en om de budgetten in evenwicht te brengen met de taken die voortvloeien uit het vastgestelde beleid. Concreet: de (integrale) projecten zoals gepland uitvoeren.

Wat gaan we er voor doen?

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+)

Vervangingsprojecten uitvoeren volgens de planning in het IUP. Zowel reguliere vervangingen als achterstanden die in het verleden zijn opgelopen door een tekort aan budget.

Structureel: 2023 € 0 2024 - € 9.593 2025 - € 18.207 2026 - € 19.964

Het verhogen van de kredieten. De kapitaallasten die hierdoor verhoogd worden zijn hier opgenomen. Vanaf 2020 tot en met 2025 hebben we een gemiddeld jaarlijks budget van € 2.000.000. Het daadwerkelijk benodigde bedrag fluctueert per jaar, waarbij we tijdens de looptijd van het BKP niet boven het totale bedrag uitkomen.

Zonder toekenning van de indexatie kunnen we niet alle geplande projecten uitvoeren en lopen we achter-standen op. De grillige en hopelijk tijdelijke prijsstijgingen vanwege de oorlog in Oekraïne zijn niet in deze indexering meegenomen. De hoogte van de indexatie, 15%, is gebaseerd op ons rekenmodel Impact. Dit model houdt rekening met de aparte indexeringen op mankracht, materiaal en materieel. Daarnaast wordt de indexering onderbouwd vanuit de dagelijkse praktijk. Het verschil in het aangevraagde bedrag per jaar komt voort uit onze planning.

-42-

3.2 Straatreiniging en gladheidsbestrijding - Ondersteuning vrijwilligers en communicatie zwerfaval Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN

We zetten de huidige ondersteuning van onze vrijwilligers; de “opgeruimde Wijkenaren” voort en voeren jaarlijks een of enkele communicatieacties uit. Hiervoor hebben we een structureel budget nodig van € 10.000.

Eind 2022 stopt de landelijke zwerfafvalvergoeding na 10 jaar. Dit betekent dat we vanaf 2023 geen gebruik meer kunnen maken van het jaarlijkse budget. De afgelopen jaren hebben we een mooie basis gelegd om de hoeveelheid zwerfafval te verminderen. Maar we zijn er nog niet. De vastgestelde doelen zijn: - De samenleving betrekken en inzetten, daar waar dat kan. Dit zwerfafval zelf opruimen of laten opruimen in een bestek brengt hogere kosten met zich mee. - De huidige inzet van vrijwilligers die zwerfafval opruimen op peil houden en eventueel de hoeveelheid vrijwilligers laten groeien. - Aandacht blijven besteden aan het informeren over zwerfafval en het creëren van bewustwording. Dit met als doel zwerfafval bij de bron te bestrijden.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 10.000 2024 - € 10.000 2025 - € 10.000 2026 - € 10.000

3.3 Riolering, waterwegen en kunstwerken - Baggeren watergangen Wat willen we bereiken? Borgen doorstroming en berging van watergangen. Eens in de vier jaar doet het Hoogheemraadschap een diepteschouw van alle watergangen. Uit de diepteschouw van 2022 blijken verschillende watergangen, die in eigendom zijn van de gemeente Wijk bij Duurstede, niet op diepte te zijn. Deze watergangen voldoen niet aan de onderhoudsverplichting die gesteld zijn in de Keur van het HDSR.

Wat gaan we er voor doen? Deze watergangen moeten worden gebaggerd. Na uitvoering is de doorstroming en de berging van deze watergangen geborgd. De kosten voor het baggeren worden gedekt uit de Voorziening Onderhoud Watergangen (baggerplan).

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Incidenteel: 2023 - € 90.000 2023 + € 90.000

-43-

3.3 Riolering, waterwegen en kunstwerken - Draagkrachtberekeningen voor 11 verkeersbruggen uitvoeren Wat willen we bereiken? Voldoen aan de zorgplicht voor een goed en zorgvuldig weg- en kunstwerkenbeheer: Vanuit de uitgevoerde Constructieve Risicoscan van alle verkeersbruggen in Wijk bij Duurstede blijken bij 11 bruggen onvoldoende gegevens beschikbaar te zijn om een goede constructieve risicoanalyse te doen. Deze analyse is belangrijk om inzicht te krijgen of bruggen aan de huidige constructieve eisen voldoen.

Wat gaan we er voor doen? Voor 11 verkeersbruggen een draagkrachtonderzoek uit te voeren om de risico’s te bepalen ten aanzien van de constructieve veiligheid.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Incidenteel: 2023 - € 62.500

3.3 Riolering, waterwegen en kunstwerken – Pompen en gemalen Wat willen we bereiken? Voldoen aan de verplichtingen in de onderhoudscontracten en WRP. De kosten voor het dagelijks en groot onderhoud van de rioolpompen en gemalen zijn ten opzichte van 2018 met 20% gestegen. Deze cijfers zijn onderbouwd met het programma Impact. Het rioleringsbeleid is vastgelegd in het Water- en Rioleringsplan(WRP) 2020-2024

Wat gaan we er voor doen? Om de reguliere taken op het gebied van beheer en onderhoud van 485 pompgemalen op een goede manier uit te kunnen voeren dienen de huidige budgetten structureel met 20% verhoogd te worden. Wanneer deze verhoging niet wordt doorgevoerd kunnen we niet meer aan alle contractuele verplichtingen voldoen. De kosten worden gedekt uit de voorziening riolering.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 26.540 2024 - € 26.540 2025 - € 26.540 2026 - € 26.540

3.3 Riolering, waterwegen en kunstwerken - Rioolstelsel, dagelijks en groot onderhoud verhogen Wat willen we bereiken? De kosten voor het dagelijks en groot onderhoud van de riolering zijn ten opzichte van 2018 met zijn 12% gestegen. Deze cijfers zijn onderbouwd met het programma Impact. Het rioleringsbeleid is vastgelegd in het Water- en Rioleringsplan(WRP) 2020-2024.

Wat gaan we er voor doen? Om alle reguliere taken op het gebied van riolering op een goede manier uit te kunnen voeren dienen de huidige budgetten structureel met 12% verhoogd te worden. Wanneer deze verhoging niet wordt doorgevoerd kunnen we niet meer aan alle contractuele verplichtingen voldoen. De kosten worden gedekt uit de voorziening riolering.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 14.620 2024 - € 14.620 2025 - € 14.620 2026 - € 14.620

-44-

3.4 Openbaar Groen (incl. speeltuinen) - Bosplantsoen, renovatie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+)

Een goede uitgangspositie voor het regulier beheer maken bij het bosplantsoen.

Al het bosplantsoen wordt over een periode Incidenteel: van 6 jaar hersteld. Het bosplantsoen wordt 2024 - € 200.000 fors gesnoeid, en de rand-beplantingen 2025 - € 200.000 gerooid (de 1e meter naast het Er is in de gemeente 167.000 m² bosplantsoen, ook tussen particuliere grond bosplantsoen, de hoog groeiende en plantsoen). We herstellen de grote plantsoenvakken. De soortenrijkdom en grond- en afvaldumpingen afgelopen 10 – 15 jaar is hier geen worden opgeruimd. Waar nodig wordt de tot weinig onderhoud aan gepleegd, omgeving aangepast en/of hersteld. In totaal als bezuiniging. Hierdoor is het bedragen de kosten € 600.000 over 6 jaar. bosplantsoen niet periodiek Het BKP gaat uit van een gemiddeld areaal gesnoeid waardoor verarming van met een gemiddelde leeftijd en niet van een de biodiversiteit en overlast voor 100% achterstallig bosplantsoen. Dat is verkeer en omwonenden is destijds ook aangegeven bij het vaststellen ontstaan. Verarming van de van het BKP. biodiversiteit staat ook haaks op de doelstellingen in het Groenstructuurplan, het behouden en versterken van biodiversiteit.

3.4 Openbaar groen (incl. speeltuinen) - Bestek Cyclisch Onderhoud Bomen Wat willen we bereiken? Het veilig en duurzaam in stand houden van het bomenbestand in de gemeente.

Wat gaan we er voor doen? Structureel extra budget is nodig om bomen te snoeien en te kappen. Omdat op meer plaatsen wordt gewerkt, zijn ook meer verkeersvoorzieningen noodzakelijk. De laatste jaren stijgt het benodigde onderhoud aan de bomen fors. Daar zijn een aantal redenen voor. Het klimaat verandert in Nederland. Hier hebben diverse boomsoorten last van. Door vermindering van conditie en ontstaan van wonden, hebben boomziektes meer kans. De snoeimethode is ook gewijzigd en er zijn extra watergiften nodig bij met name nieuwe aanplant.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 35.000 2024 - € 35.000 2025 - € 35.000 2026 - € 35.000

Een deel van het structureel benodigde budget wordt al voorzien door de indexeringen. Van het benodigde budget van € 50.000 wordt € 15.000 gedekt uit de indexeringen.

-45-

3.4 Openbaar groen (incl. speeltuinen) - Invasieve plantensoorten, bestrijding Wat willen we bereiken? Het bestrijden van de invasieve plantensoorten. Er zijn in de gemeente drie soorten invasieve plantensoorten aanwezig: Japanse Duizendknoop, Afghaanse Duizendknoop en Reuzenberenklauw. De sterk oprukkende Reuzenberenklauw is gevaarlijk voor fietsers en voetgangers.

Wat gaan we er voor doen? Er zijn al veel maatregelen getroffen om Japanse Duizendknoop te bestrijden. Afgelopen jaar is vooral de Reuzenberenklauw enorm uitgebreid. Om de komende jaren de planten terug te dringen is extra inspanning en is boven het huidige budget een tijdelijk extra budget van € 13.000 nodig, voor de duur van drie jaren.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Incidenteel: 2023 - € 13.000 2024 - € 13.000 2025 - € 13.000

3.4 Openbaar groen (incl. speeltuinen) - Wortelopdruk en extreme overlast Wat willen we bereiken? De omgeving rond bomen veilig houden, wortelopdruk verhelpen en/of bomen rooien en de omgeving herstellen. Hierdoor verbetert de veiligheid op voetpaden en parkeerplaatsen.

Wat gaan we er voor doen? We gaan de onveilige en toegankelijke situaties herstellen. Dit doen we door de verhardingen tijdelijk te herstellen, opsluitbanden weg te halen of de boom te verwijderen (potentieel gaat het om ca 4.500 bomen).

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 40.000 2024 - € 40.000 2025 - € 40.000 2026 - € 40.000

3.4 Openbaar groen (incl. speeltuinen) - Bestek Maaien bermen en Watergangen, Biodiversiteit Wat willen we bereiken? Het maaien van bermen en watergangen, met het versterken en behouden van biodiversiteit (minimale vereisten). Het Groenstructuurplan geeft de richtlijn om biodiversiteit te behouden en/of te versterken waar mogelijk. Er is een nieuw onderhoudsbestek waarin de minimaal noodzakelijke werkzaamheden verricht moeten worden om de huidige biodiversiteit te behouden.

Wat gaan we er voor doen? De huidige werkzaamheden voor maaien van bermen en watergangen zijn contractueel vastgelegd in het nieuwe onderhoudsbestek: • De bermen, ruw grastypen, worden waar mogelijk ecologisch gemaaid voor behoud van kruiden en insecten. • De overige delen worden standaard gemaaid. • Het maaien van de zichthoeken voor het verkeer. • Maaien rond zitbanken, afvalbakken en verkeersvoorzieningen. • Onderhoud van poelen en slangenhopen. Na budgetaanpassing zijn de kosten marktconform.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 70.000 2024 - € 70.000 2025 - € 70.000 2026 - € 70.000

-46-

3.4 Openbaar groen (incl. speeltuinen) - Vervanging Skate-elementen Eigenwijks Speelpark Wat willen we bereiken? Het Eigenwijks Speelpark is in 2019 deels opnieuw ingericht en ingedeeld. Een grote groep initiatiefnemers vanuit de samenleving is daarmee aan de slag gegaan. Het speelpark wordt heel goed gebruikt door kinderen en jongeren. Naast de huidige pumptrack zijn het oude stuk asfalt met de betonnen skateobjecten aan vervanging toe. Deze beginnen gevaarlijk te worden. Door dit deel van het speelpark uit te breiden met een nieuw skatepark, sluit dit qua functionaliteit naadloos aan op de eerder aangelegde en succesvolle pumptrack.

Wat gaan we er voor doen? Het huidige versleten asfaltplein met losse, versleten betonnen skate-elementen vervangen door een betonnen, uit één geheel geconstrueerd betonnen skatepark, wat aansluit op de aanwezige pumptrack. Het gevraagde budget van € 55.000 is een deel van de benodigde € 80.000. Het resterende bedrag zal door sponsoring, fondswerving, etc. bijeengebracht worden door de initiatiefnemers uit de samenleving.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 € 0 2024 - € 1.650 2025 - € 1.650 2026 - € 1.650

De investering van € 55.000 betekenen kapitaallasten vanaf 2024: € 1.650 per jaar. De jaarlijkse onderhoudskosten ten behoeve van het noodzakelijk onderhoud zijn hierin nog niet opgenomen maar worden opgenomen in de areaaluitbreiding van het BKP.

3.5 Wegen en straatmeubilair - Onderhoudskosten muren, grondkeringen en hekwerken Wat willen we bereiken? De muren en hekwerken onderhouden zodat ze schoon, heel en veilig zijn of blijven en hun optimale levensduur kunnen bereiken.

Wat gaan we er voor doen? De muren en hekwerken in onze openbare ruimte hebben we niet in beeld. We onderhouden deze objecten ook niet. Dit terwijl onderhoud wel nodig is. In 2023 gaan we deze beheeronderdelen in beeld brengen, inspecteren en invoeren in ons beheersysteem en bepalen we welke onderhoudsen vervangingskosten noodzakelijk zijn. Naar verwachting zal een extra eenmalige inhaalslag noodzakelijk zijn. Genoemde bedragen zijn een inschatting.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Incidenteel: 2023 - € 15.000 Structureel: 2023 - € 8.000 2024 - € 8.000 2025 - € 8.000 2026 - € 8.000

-47-

3.6 Milieu - Sanering van asbestdaken Wat willen we bereiken? Werken aan een leefbare omgeving door de sanering van asbestdaken in combinatie van de opwekking van duurzame energie te stimuleren. In onze gemeente bevinden zich op ca. 400 locatie asbestdaken. Deze daken zijn oud en kunnen door verwering een bron van vezelverspreiding naar de bodem veroorzaken.

Wat gaan we er voor doen? We gaan eigenaren van een asbestdaken stimuleren zonnepanelen te plaatsen als zij hun asbestdaken verwijderen. Dit doen we door inzet van communicatie en subsidieverlening. We evalueren de huidige subsidieregeling voor het buitengebied ‘asbest eraf, zon erop Kromme Rijngebied’. Deze (lokale) regeling kent een vergoeding van het inspectierapport van maximaal € 400 per gesaneerd dak. In 2023 volgt een uitgewerkt bestuurlijk voorstel.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Incidenteel: 2023 - € 12.000 2024 - € 12.000 2025 - € 10.000

3.6 Milieu - Milieucriminaliteit Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen?

KDN Inzet van ODRU om milieudelicten

Het opsporen en beëindigen van een te verminderen. Bij milieudelicten onwettige (milieu)activiteit. Bijvoorbeeld het gaat het om moedwillig negeren van aanhouden en de inspectie van verdachte milieuregels om geld te verdienen vervoersbewegingen van grond en nacht- of en/of te besparen. In februari 2022 weekendcontroles op bedrijventerreinen. is door de wethouder een memo naar de gemeenteraad gestuurd.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Incidenteel: 2023 - € 10.000 2024 - € 10.000 2025 - € 10.000

3.6 Milieu - Landschapscoördinator blijvende inzet Wat willen we bereiken? De biodiversiteit en landschapstructuur wordt versterkt door in het landelijk gebied bewoners te stimuleren meer landschappelijke elementen zoals hagen en houtsingels aan te planten. De landschapscoördinator wordt via de stuurgroep kromme rijngebied betaald. Zes gemeenten en het waterschap in het krommerijngebied zijn hiervan lid.

Wat gaan we er voor doen? We blijven de landschapscoördinator inzetten om boeren en burgers te stimuleren en te adviseren bij aanplant van bomen, aanleg poelen etcetera op erven en in buitengebied. De afgelopen 11 jaar is niet geïndexeerd en is vanuit reserves gefinancierd. Deze buffer is nu echter op. Om te zorgen dat de landschapscoördinator kan blijven moet nu eenmalig een indexatie slag worden gemaakt.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 5.640 2024 - € 5.640 2025 - € 5.640 2026 - € 5.640

-48-

3.6 Milieu - Uitvoeringsprogramma groen Wat willen we bereiken? De raad heeft het groenstructuurplan vastgesteld waarin 4 hoofdambities tot 2038 staan benoemd: 1. Verbeteren kwaliteit van het openbaar groen 2. Versterken samenhang cultuurhistorie en groen 3. Bewoners betrekken bij groene omgeving. 4. Behoud en versterken biodiversiteit. Om deze ambities te realiseren is het nodig een uitvoeringsprogramma groen op te stellen. Per ambitie worden deelprogramma’s opgesteld en wordt bepaald hoeveel budget er nodig is.

Wat gaan we er voor doen? 1. Uitvoeringsprogramma groen opstellen (eenmalig € 10.000) 2 Visie en uitvoeringsprogramma natuureducatie opstellen (eenmalig € 10.000) 3. Lopende natuureducatie voortzetten. (€ 15.000 per jaar) 4. Bijdragen aan kleinschalige natuurprojecten (€ 2.000 per jaar) 5. Uitvoeren beheervisie kasteelpark (€ 10.000 per jaar)

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Incidenteel: 2023 - € 20.000 Structureel: 2023 - € 27.000 2024 - € 27.000 2025 - € 27.000 2026 - € 27.000

3.6 Milieu - Uitvoering milieutaken door Omgevingsdienst Regio Utrecht Wat willen we bereiken? Uitvoering van nieuwe milieutaken en anders werken bij invoering Omgevingswet. Bij van kracht worden van de Omgevingswet wordt de gemeente verantwoordelijk voor de kwaliteit van de vaste bodem. Nu is nog de provincie verantwoordelijk voor ernstige gevallen van bodemverontreiniging. Nieuwe bodemtaken onderdeel laten zijn van de gemeentelijke VTH taken. Monitoring Basiskaart Geluid emissie (BGE).

Wat gaan we er voor doen? Uitvoering van overgedragen milieutaken van provincie naar gemeente (specialistische bodemtaak). Dit betreft een beoordeling bodemsaneringen en toezicht op de uitvoering van bodemsanering. Het betreft een basistaak die gemeenten overdragen aan een Omgevingsdienst, in onze regio is dat de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU). Dit is een prognose. We verwachten € 5.000 jaarlijks niet gecompenseerd te krijgen. Inzet van de ODRU bij taken van de gemeente op het terrein van vergunning- verlening, toezicht en handhaving en informatieverzoeken ca € 15.662 (159 uur). In september 2022 volgt een update vanuit de ODRU.

Wat mag het kosten (-) /Wat levert het op? (+) Structureel: 2023 - € 20.662 2024 - € 20.662 2025 - € 21.662 2026 - € 21.662

-49-

Bestuurlijke risico’s Risico’s

Beheersmaatregel

Voortgang Ontwikkeling

Kans

De eenheidsprijzen zoals opgenomen in de onderhoudscontracten en ramingen voor de vervangingsprojecten (investeringen) worden niet geïndexeerd. Hierdoor ontstaan tekorten. Schaarste van goederen en diensten kunnen ervoor zorgen dat we niet alle onze taken kunnen uitvoeren en de veiligheid niet kunnen waarborgen.

Jaarlijkse indexaties op basis van CBS-indexen opnemen voor zowel de onderhouds-budgetten als kredieten /investeringen. Afstemming gemeentebreed en in de regio hoe we met de prijsstijgingen om gaan.

Indexaties worden jaarlijks 9 inzichtelijk gemaakt door ons beheersysteem icm IMPACT (rekentool met landelijke kentallen). Daarnaast worden prijsstijgingen separaat aangevraagd in de tussentijdse nota’s of kadernota. Indien indexaties niet worden bijgekomen is het mogelijk om de beleidsplannen aan te passen en te voorzien van een lagere ambitie of beeldkwaliteit.

Impact 8

Beleidsindicatoren Beleidsindicator

Eenheid

2019

2020

2021

2022

3.01 Huishoudelijk restafval

kg per inwoner

137

141

nnb

nnb

Bron: waarstaatjegemeente.nl

-50-

2.3.1

Financiën bedragen x € 1.000

3 Beheer Openbare Ruimte en Milieu

Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026

Saldo van baten en lasten Lasten 3.1 Afvalverwijdering 3.2 Straatreiniging en gladheidsbestrijding 3.3 Riolering 3.4 Openbaar groen (incl. speeltuinen en begraafplaatsen) 3.5 Weg- en waterwegen 3.6 Milieu (bodem, waterkwaliteit, geluid) en natuur Totaal Lasten

- 2.649 - 381 - 1.682 - 2.664 - 2.261 - 780 - 10.417

- 2.662 - 381 - 1.701 - 2.843 - 2.090 - 758 - 10.435

- 2.680 - 381 - 1.640 - 2.866 - 2.220 - 755 - 10.541

- 2.654 - 366 - 1.640 - 2.734 - 2.250 - 735 - 10.378

Baten 3.1 Afvalverwijdering 3.3 Riolering 3.4 Openbaar groen (incl. speeltuinen en begraafplaatsen) 3.5 Weg- en waterwegen 3.6 Milieu (bodem, waterkwaliteit, geluid) en natuur Totaal Baten