Boekwerk jaarstukken 2023
Tekst van het document
Regiotaxi Financiële afwijking € 29.919 Toelichting In 2023 is er minder gebruik gemaakt van de Regiotaxi dan verwacht. Na corona is het gebruik van de Regiotaxi niet meer op het niveau van voor de coronatijd gekomen. Dit is een landelijke trend. Daarnaast is er in 2023 door de Provincie een pilot gestart waarbij ouderen met een laag inkomen gratis met het OV konden reizen. Deze pilot heeft er mogelijk toe geleid dat er minder beroep op de Regiotaxi is gedaan.
25
Hulpmiddelen Financiële afwijking - € 21.865 Toelichting Over het jaar 2023 heeft een forse indexatie plaatsgevonden op de kosten van de hulpmiddelen (14%, CPI september 2022), zoals vastgelegd in de raamovereenkomst. Dit heeft er toe geleid dat de hulpmiddelen en het onderhoud hiervan duurder zijn geworden. Bovendien neemt de vraag naar complexe hulpmiddelen toe. Dit zijn hulpmiddelen die specifieke aanpassingen nodig hebben en daarom niet onder de standaardovereenkomst vallen. De kosten voor complexe hulpmiddelen zijn hoger net als het onderhoud van deze voorzieningen. 2.2 Gezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg / Bijdrage aan Gemeenschappelijke Regeling Financiële afwijking € 16.827 Toelichting Een aantal uitgaven is gedekt vanuit de brede SPUK in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het gaat hier om de SPUK’s voor Kansrijke Start en Versterking van de Kennis- en Adviesfunctie GGD. Daardoor resteert er budget voor Jeugdgezondheidzorg. 2.5 Participatie Kosten Regionale Dienst Werk en Inkomen (RDWI) Financiële afwijking Totaal: - € 497.754 Bestaande uit: € 37.884 Apparaatskosten € 13.658 Bijstandsverlening zelfstandigen € 52.274 BUIG € 52.274 -/- BUIG naar reserve € 73.506 Afrekening debiteuren € 813.083 -/- Minima- en armoedebeleid incl. Energietoeslag (excl.
dekking van € 806.400) € 80.278 WSW € 19.116 Participatiebudget/ re-integratie € 1.844 TOZO € 89.043 Wet Inburgering
26
Toelichting Op basis van de voorlopige jaarcijfers 2023 van de RDWI wordt per onderdeel hieronder het resultaat toegelicht. De definitieve jaarrekening (incl. toelichting) van de RDWI verwachten we eind april 2024. Uiteindelijk is het resultaat op het totaal een negatief verschil, te weten € 497.754. Hier staat wel een bedrag van € 806.400 aan dekking via het Gemeentefonds tegenover; zie hiervoor programma 9. Dit is een deel van de ontvangen middelen uit de algemene uitkering van het gemeentefonds voor de kosten van de energietoeslag 2023. Met deze dekking meegeteld is er een surplus van € 308.646. De aanvraagmogelijkheid voor energietoeslag 2023 staat nog open tot 1 juni 2024. Vanuit het budget van het gemeentefonds (programma 9) wordt een verzoek gedaan tot overheveling van een bedrag van € 251.600,naar 2024 om de kosten voor de energietoeslag in 2024 te dekken.
Apparaatskosten RDWI Financiële afwijking € 37.884 Toelichting Op basis van de voorlopige cijfers is de verwachting dat de kosten lager zijn dan begroot. De apparaatskosten betreffen personeelskosten voor de uitvoering van de Participatiewet, Wet inburgering en schulddienstverlening, inclusief overhead. De exacte duiding van de (verwachte) onderschrijding wordt gegeven in de jaarrekening 2023 RDWI die we eind april 2024 verwachten.
Bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) Financiële afwijking € 13.658 Toelichting Dit budget bestaat uit de kredietverlening op basis van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) en de onderzoekskosten levensvatbaarheid. De kosten zijn lager dan begroot omdat er geen nieuwe kredieten zijn verstrekt in 2023. De ontvangen terugbetalingen van de eerder verstrekte kredieten worden afgerekend met het rijk. Aan het rijk dient het bevoorschotte deel van leningen vanaf 2020 terugbetaald te worden. De onderzoekskosten levensvatbaarheid zijn structureel verlaagd op basis van de realisatie tot en met heden.
27
BUIG Financiële afwijking € 73.506 Afrekening debiteuren € 52.274 BUIG € 125.780 -€ 52.274 (naar reserve BUIG) Toelichting Zowel de inkomsten (van het rijk) als de uitgaven (via de RDWI) waren hoger dan verwacht. De uitgaven zijn hoger dan de inkomsten. Hiermee was al rekening gehouden in de begroting 2023. Uiteindelijk is het verschil kleiner dan begroot, waardoor er een surplus resteert. Voorgesteld wordt om dit surplus van de BUIG in de reserve van de BUIG te storten omdat de verwachting voor de komende jaren is dat er een verschil blijft bestaan, waarbij de uitgaven niet volledig gecompenseerd worden door de inkomsten vanuit het rijk.
Bijzondere bijstand/ Minima en armoedebeleid Financiële afwijking - € 813.084 (- € 896.020 + € 55.936) € 869.020 -/- Energietoeslag € 806.400 +/+ Dekking gemeentefonds (programma 9) € 62.620 -/- Tekort veroorzaakt door niet overhevelen overschot Energietoeslag 2022 van 2022 naar 2023 € 55.936 +/+ Overschot Bijzondere bijstand Toelichting Deze post bestaat uit een aantal onderdelen (bijzondere bijstand, kinderopvang en energietoeslag). De dekking voor de kosten van de energietoeslag 2023 komt uit het gemeentefonds (decembercirculaire 2023), programma 9. Op het onderdeel energietoeslag is in de jaarrekening 2023 een tekort, dat voortkomt uit de energietoeslag 2022. De aanvraagmogelijkheid energietoeslag 2022 liep door tot 1 juli 2023. Daarnaast drukken op de jaarrekening 2023 slechts deels de kosten van de energietoeslag 2023. Deze is namelijk aan te vragen tot juni 2024. Een deel van de kosten van de energietoeslag 2023 zal dus op de jaarrekening van 2024 drukken. De verwachting is dat de vergoeding voor de energietoeslag 2023 voldoende dekkend is voor de kosten van de energietoeslag 2023. Daarnaast is minder uitgegeven aan bijzondere bijstand dan begroot. De verwachting was dat het beroep op de bijzondere bijstand zou toenemen. Dit is nagenoeg gelijk gebleven, inclusief de kosten voor kinderopvang.
28
Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) Financiële afwijking € 80.279 Toelichting Op basis van de laatste gegevens is de verwachting dat de kosten lager zijn dan begroot. De exacte duiding hiervan wordt gegeven in de jaarrekening RDWI die we eind april verwachten. De RSD volgt 1-op-1 de integratie-uitkering van de mei- en septembercirculaire 2023. Het rijk actualiseert dit op basis van input van het SW-bedrijf. De verwachting is dat er sprake is van een werkelijke daling in de aantallen SW-medewerkers.
Participatiebudget re-integratie Financiële afwijking € 19.116 Toelichting Op basis van de laatste gegevens is de verwachting dat de kosten lager zijn dan begroot. De exacte duiding hiervan wordt gegeven in de jaarrekening RDWI die we eind april verwachten De post bestaat uit twee onderdelen. De eerste post betreft het re-integratiebudget van de RDWI, begroot op € 224.603. Dit betreft de inzet van zowel een deel van de medewerkers als ingekochte trajecten voor inwoners. Hierop is een overschot van € 13.229. Daarnaast zijn er overige kosten m.b.t. re-integratie zoals door Binding in rekening gebrachte kosten voor het gebruik van faciliteiten door de RSD. Hierop is een klein overschot van € 5.189.
Wet inburgering Financiële afwijking € 89.043 Toelichting De verwachting was dat er in 2023 meer kosten zouden zijn. Deze meerkosten (t.o.v. de verwachte ontvangsten) hebben we bijgeraamd in de begroting. De middelen van de SPUK Wet Inburgering zijn tot nu toe echter hoger dan de kosten in 2023. Door het rijk is bepaald dat deze extra middelen kunnen worden meegenomen naar 2024. De extra begrote kosten kunnen niet overgeheveld worden en leveren daardoor een positieve bijdrage voor het resultaat over 2023.
29
Loket Wijk Participatie Financiële afwijking € 38.434 Toelichting Het overschot wordt (eenmalig) veroorzaakt doordat de Web-gelden (Wet Educatie en Beroepsonderwijs) voor 2022 en voor 2023 in hetzelfde jaar (2023) verwerkt zijn. In 2022 was er hierdoor een tekort op deze post. De Web-gelden worden door Stichting Binding ingezet voor de dienstverlening van het Taalhuis aan laaggeletterden (NT1 en NT2).
Aanpak schulden Financiële afwijking € 19.485 Toelichting Voorgaande jaren is er van dit budget een onderzoek naar schulden in de gemeente Wijk bij Duurstede bekostigd. Dit onderzoek is afgerond. Ook zijn kosten over 2023 deels ten laste gegaan van de resultaten van 2022. Omdat dit budget al langer niet volledig wordt besteed, is het vanaf 2024 structureel verlaagd met € 10.000.
Scheiden Financiële afwijking € 27.642 Toelichting Er resteert een bedrag van ruim 27.000 euro voor het Startpunt scheiden. Naast een subsidie was er een gemeentelijk budget begroot. De subsidie die we ontvingen van Divosa, kwam telkens laat in het jaar en de laatste tranche kwam pas binnen nadat onze verantwoording van het project via Divosa door de Rijkaccountants was goedgekeurd. We zijn, gezien de mate van onzekerheid over de subsidietranches en het tijdpad waar we mee te maken hadden, behoudend te werk gegaan en hebben het gemeentelijk budget niet volledig uitgegeven.
30
2.6 Algemeen Zorg en Welzijn Beleid sociaal domein Financiële afwijking - € 24.649 Toelichting Het tekort wordt veroorzaakt door de post Advies, onderzoek, consultancy. De rechtszaak tegen het voormalige gezinshuis loopt langer dan verwacht, waardoor ook de kosten langer doorlopen. Verder komen hier deels de kosten voor het dataplatform van Aspectu, waarvan we sinds 2022 gebruik maken.
Regionale uitvoering Financiële afwijking - € 85.747 Toelichting Op het sociaal domein werken we steeds intensiever samen in de regio Zuid-Oost Utrecht (ZOU). Naast de inkoop van alle jeugdhulp en het grootste deel van de Wmo-ondersteuning lopen de programma’s Hervormingsagenda Jeugd, Integraal Zorgakkoord (IZA) en Beschermd wonen & Maatschappelijke opvang. Voor de organisatie en coördinatie van deze regionale taken is er een ‘kernteam’ van medewerkers: een programmamanager, adviseurs ICT en Financiën, medewerkers inkoop en contractmanagement en enkele beleidsadviseurs. Het kernteam is sinds september 2023 ondergebracht bij gastheergemeente Utrechtse heuvelrug. De regionale begroting is zomer 2023 verhoogd, met het oog op de inrichting van de gastheergemeente en andere structureel toegenomen kosten.
Leader Financiële afwijking - € 10.122 Toelichting Dit betreft de subsidie voor het Leader project (Verbonden Buurt) uit 2021. Het bedrag van de subsidie is lager uitgevallen, omdat een aantal kosten achteraf niet subsidiabel bleken te zijn. Hierdoor is de overschrijding ontstaan.
31
Loket Wijk Wmo en jeugd Financiële afwijking - € 79.399 Toelichting Dit nadeel is ontstaan bij de vaststelling van de subsidie 2022 van Stichting Binding. Toen bleek namelijk dat volgens de jaarrekening de gezamenlijke omvang van de reserves van de stichting uitkwam boven het gestelde maximum van 10% van de totale in dat jaar verleende subsidie. Het verschil bedroeg € 71.189 en de subsidie 2022 is daarom € 71.189 lager vastgesteld. In latere gesprekken met onder meer de Raad van Toezicht van Stichting Binding is geconcludeerd dat een en ander voornamelijk te wijten was aan een niet gedeeld beeld op afspraken rondom reserveringen en de wisseling van directie. Gezamenlijk is de begroting doorgenomen, wat heeft geleid tot een goed en gedeeld beeld van de financiën. Ook is de financiële administratie op orde gebracht. Conclusie was dat vasthouden aan terugbetaling van de € 71.189 geen zin heeft gelet op de noodzaak een gezamenlijke oplossing te vinden voor het incidentele tekort van Stichting Binding.
Recapitulatie financiële afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen 2 Zorg en Welzijn WMO PGB Huishoudelijke Hulp WMO Maatwerk Huishoudelijke hulp WMO Dagbesteding WMO Vervoer - Regiotaxi Wmo Hulpmiddelen Jeugdgezondheidszorg Apparaatskosten RDWI Bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) BUIG gebundelde uitkering (I-deel/IOAZ/IOAW) Bijzondere bijstand/Minima- en armoedebeleid Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) Participatiebudget / reintegratie
Programmaonderdeel
Incidenteel of structureel
Verschil
Wet inburgering
2.5
12 V - 84 N - 33 N 30 V - 22 N 17 V 38 V 14 V 126 V - 813 N 80 V 19 V 89 V
Loket Wijk Participatie
2.5
38 V
2.5 2.5 2.6 2.6 2.6 2.6 2 reserve 2
19 V 28 V - 25 N - 86 N - 10 N - 79 N 41 V - 12 N
Participatie (inclusief schuldenaanpak) Scheiden Beleid Sociaal Domein Regionale uitvoering Leader Loket Wijk Wmo en jeugd Diverse afwijkingen < € 10.000 Mutaties reserves Totaal afwijkingen
2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.2 2.5 2.5 2.5 2.5 2.5 2.5
- 612 N
32
Beleidsindicatoren Beleidsindicator
Eenheid
2.01 2.02 2.03 2.04 2.05
per 10.000 i nw per 10.000 i nw, 18 jr eo per 1.000 i nw, 15-65 jr per 1.000 i nw, 15-74 jr %
Wmo-cl i ënten met een maatwerkarrangement Bi js tands ui tkeri ngen Re-i ntegrati evoorzi eni ngen Banen Netto arbei ds parti ci pati e
2021 WBD 560,0 195,0 199,4 396,9 71,7
2022 NL nb 431,2 197,7 658,7 70,4
WBD 570,0 171,0 121,0 nb 73,8
2023 NL 710,0 366,7 197,7 nb 72,2
WBD nb 165,3 108,5 392,7 74,4
Legenda Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% beter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% s l echter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente mi nder dan 5% afwi jkt van Nederl and
33
NL nb 344,8 191,5 704,0 73,1
1.3
Programma 3 – Beheer openbare ruimte en Milieu
Terugblik Algemeen In 2023 is de openbare ruimte op vrijwel alle beheeronderdelen op de afgesproken beeldkwaliteit gebleven. Alle doelen zijn bereikt en we kijken terug op een productief jaar waarin we binnen de beschikbare middelen toch veel hebben bereikt. Aandachtspunt is dat het meubilair soms toch wat vuiler is dan hoort en dat onze uitvoerende aannemer niet altijd heeft voldaan aan het gestelde kwaliteitsniveau B op het gebied van groen en reiniging (maaien, vegen en onkruid). Hier hebben we proactief op gestuurd middels extra controles, boetes en contractgesprekken. We zien ook dat we op sommige onderdelen, beter scoren dan de gestelde ambitie. Deze hogere score komt bijvoorbeeld door werk met werk te maken en zo efficienter te werken, maar ook door digitaler te werken waardoor het onderhoud van de buitendienst afgestemd of zelfs gezamenlijk wordt uitgevoerd met het onderhoudswerk van de aannemer. Daarnaast zorgen ook onze nieuwe machines voor een efficientere werkgang. De kosten van zowel het cyclische beheer en onderhoud in de openbare ruimte als de vervangingsprojecten zijn onderhevig geweest aan soms flinke prijsstijgingen, onder andere als gevolg van de energietarieven, indexaties en schaarste. We monitoren deze prijsstijgingen nauwlettend en hebben hier in 2023 op kunnen anticiperen binnen onze meerjarige onderhoudscontracten.
Eind 2023 is een onderzoek gestart naar de mogelijkheden om hier ook voor de langere termijn op te kunnen te anticiperen. De resultaten hiervan nemen we mee in het opstellen van in aanloop naar het nieuwe Beheer Kwaliteits Plan vanaf 2026. Afvalverwijdering In onze gemeente zijn de afgelopen jaren stappen gezet naar een circulaire economie waarin al het afval als grondstof wordt hergebruikt. In 2020 werd er nog 167 kilo restafval per inwoner ingezameld. In 2023 is dit gedaald tot 110kg restafval per inwoner. Daar tegenover staat dat we in 2023 te maken kregen met scherpere controles op de kwaliteit van het ingezamelde PMD. Hierdoor werd gemiddeld 3 kilo per inwoner PMD afgekeurd wat verwerkt moest worden als restafval. In januari 2023 is de eindevaluatie van het nieuwe grondstoffenbeleid (diftar) aan de raad aangeboden. Een belangrijk onderdeel van de evaluatie waren de enquête en de straatgesprekken. Daaruit bleek dat het nieuwe grondstoffenbeleid door inwoners over het algemeen als positief wordt ervaren. Aan de andere kant gaf één op de 3 inwoners aan dat de afrekening van de afvalstoffenheffing tegenviel. Vanaf 2023 hebben we een nieuwe contractpartner voor de inzameling van textiel. Na een aanbesteding die we in 2022 in samenwerking met de AVU en andere Utrechtse gemeenten deden is de opdracht aan Reshare (Leger des Heils) gegund.
Resultaat van de aanbesteding is dat het textiel in 2023 is ingezameld door medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt (onder andere BIGA). Een milieurendement bij de inzameling wordt bereikt doordat het textiel nu wordt ingezameld met elektrische voertuigen. Een prettige bijkomstigheid is dat door de schaalgrootte van de aanbesteding de gemeente nu betaald krijgt voor het textiel dat wordt ingezameld. Deze opbrengst is verwerkt in de baten van het product afval. Als onderdeel van het grondstoffenplan 2020 van Wijk bij Duurstede hebben inwoners in het buitengebied in november 2023 een papierkliko gekregen. We willen hiermee bereiken dat zwerfafval 34
door het wegwaaien van papier vermindert en het papier droog blijft waardoor het beter gerecycled kan worden. Of de papierkliko ook binnen de bebouwde kom van onze kernen toegepast gaat worden is nog niet bekend. Dit wordt meegenomen in het voorstel voor de 2e fase van het grondstoffenbeleid dat eind 2024 aan de raad wordt voorgelegd. Vanaf juli 2023 is de inzameling van kringloopgoederen op de milieustraat overgegaan naar Kringloop Wijk. In januari 2024 ontvingen we van Kringloop Wijk een overzicht van de hoeveelheden die in de 2e helft van 2023 ingezameld zijn. De hoeveelheid van ruim 40 ton aan kringloopgoederen levert een positieve bijdrage aan de circulariteit. Omdat er tijdens het zomerseizoen van 2022 veel klachten binnenkwamen over het afval dat achtergelaten werd op het strandje naast het Wijkse Veer aan de Rijswijkse zijde is er op initiatief van onze gemeente een werkgroep gestart om dit te verhelpen. Dit heeft geresulteerd in een samenwerking tussen gemeenten Buren en Wijk bij Duurstede, Rijkswaterstaat en de ondernemer van Eethuys ’t Veer. De gezamenlijke acties hebben als resultaat dat tijdens het zomerseizoen van 2023 het strandje zo goed als schoon is gebleven, mede dankzij de bezoekers die hun afval in de ter beschikbaar gestelde papieren zakken in de kliko’s hebben gedaan. De partijen hebben uitgesproken om de succesvolle samenwerking in 2024 voort te zetten.
Straatreiniging en gladheidsbestrijding In 2022 en 2023 is veeg- en onkruidbestrijdingsbestek samengevoegd met het Integrale Groen en Reinigingsbestek.. Deze samenvoeging is in theorie goed bevallen, een integraal bestek zorgt voor minder losse contracten die apart aangestuurd moeten worden. In de praktijk bleek het voor de aannemer lastig om beide werkzaamheden efficiënt te organiseren, zelfstandig de gewenste beeldkwaliteit te halen en voldoende werknemers te vinden. Het tweejarig contract en de pilot is hiermee geëindigd en eind 2023 is gestart met een nieuw integraal Groen en Reinigingsbestek met meer mogelijkheden tot sturing en controle vanuit het gemeentelijk opdrachtgeverschap. Riolering, waterwegen en kustwerken Renovatie Kasteelparkbrug (hefbrug. Bij een controle en technisch onderzoek bleek was de brug in slechte staat. Dit komt onder andere door houtrot in de houten hoofddraagconstructie van de bijna 40 jaar oude brug. De hele brug is vernieuwd en weer in dezelfde vorm teruggebracht. Onderdelen die hergebruikt konden worden zijn hergebruikt (circulaire economie). Renovatie 6 stuks Hoofd rioolgemalen: er zijn 6 hoofdgemalen van de riolering gerenoveerd. Van de rioolgemalen Broekweg, Langshaven, Nieuweweg, Doornseweg, Gr. Van Lynden van Sandenburgweg en de Smidsdijk is het complete elektro- en mechanisch gedeelte vervangen.
Vervangen en plaatsen beschoeiingen Smidsdijk en Amerongerwetering: de beschoeiing aan Smidsdijk/Dwarsdijk is geheel vernieuwd. Deze werkzaamheden zijn gecombineerd uitgevoerd met het asfalteren van de Smidsdijk en de Dwarsdijk. Ook is een deel van het talud aan de Amerongerwetering ingezakt. Om het talud te waarborgen hebben we oeverbeschoeiing geplaatst. Aanleg Natuurvriendelijke Oevers Stadspark: de oude beschoeiing van de waterpartij van het Stadpark (nabij Evenemententerrein) is verwijderd en de oevers zijn op een natuurlijke wijze ingericht. Ongeveer de helft van deze investering wordt bekostigd vanuit de impulsregeling van het HDSR. De werkzaamheden zijn in december 2023 gestart en zijn in maart 2024 afgerond.
35
Calamiteit kademuur in Langbroek: in maart 2023 is de kademuur aan de Langbroekerdijk tussen de provinciale weg en de Brink plotseling gaan scheuren. Na een inspectie bleek dat de kademuur aan het verzakken en niet meer stabiel was. De huidige kademuur kon niet meer worden versterkt of hersteld en moest daarom volledig worden vervangen. De werkzaamheden zijn inmiddels voorbereid en aanbesteed. Begin maart 2024 zijn de werkzaamheden gestart. Openbaar groen (incl. speeltuinen) Renovatie speelterreinen: op de Bramengaard, Dommel, Perenplein en Dr. Janssenstraat zijn speeltuinen geheel vervangen. Er zijn nieuwe speelvoorzieningen geplaatst, bomen vervangen en heesterbeplantingen aangebracht. Hierbij is rekening gehouden met het klimaat; er wordt voldoende beschaduwd met bomen en water wordt zoveel mogelijk ter plaatse geïnfiltreerd in de ondergrond doordat omringende verhardingen afwateren op de groenvoorzieningen. Boomvervangingsprojecten: de bomen die eind 2022/begin 2023 zijn gerooid, zijn in het voor- en najaar van 2023 herplant. Voor de uitvoering is goed gekeken naar de grondopbouw, klimaat, soortkeuze, biodiversiteit en omgeving. Door duurzaam te planten in goed voorbereide plantgaten wordt de levensduur van bomen verlengd.
Renovatie bosplantsoen afgeblazen: In 2023 is gekozen om de de geplande grote renovatie van het bosplantsoen om te buigen van 600.000€ in de periode 2023-2025 naar € 150.000 in 2024 en 2025. Dit betekent dat deze eerder geplande renovatiewerkzaamheden, waarvan de werkvoorbereiding al gereed was, later en anders uitgevoerd moeten worden. De werkvoorbereiding in aangepaste vorm is eind 2023 opgestart. Voorlopig blijven we de randen van het bosplantsoen waar niet wrodt gerenoveerd beheren om de omgeving veilig en begaanbaar te houden en wordt een nog nader te bepalen klein gedeelte van het bosplantsoen waar de achterstanden het grootst zijn in 2024 wel gerenoveerd. Promenade: het vervangingsproject Promenade-Hoogstraat is in de loop van het voorjaar 2023 opgestart. De bewoners en andere belanghebbenden zijn zeer betrokken bij hun buurt. Er zijn veel ideeën, opmerkingen en zorgen gedeeld met de projectgroep. Ingenieursbureau Megaborn ondersteunt en verzorgt de uitwerking van de plannen. Inmiddels is het ontwerp in de definitieve fase. Op dit moment worden nog zogenaamde ‘keukentafelgesprekken’ gevoerd met bewoners voor de laatste punten. Ook wordt de voorlopige kostenraming opgezet. Wegen en straatmeubilair Straatmeubilair: De schrikhekken (rood witte planken bij kruisingen) zijn vervangen.
Ook zijn er straatnaamborden in woonwijk De Horden, ten zuiden van de Hordenweg, 20 parkbankjes en 80 oude verkeersborden vervangen. Project herinrichting Zandweg: In 2022 en 2023 is samen met de omgeving invulling gegeven aan het ontwerp van de Zandweg. In april 2023 is een bewonerspetitie ingediend om de kruising Zandweg Veilingklok verder te verbeteren. Samen met de bewoners hebben we het ontwerp zo aangepast dat alle partijen tevreden zijn. In mei 2023 is het participatietraject en de werkvoorbereiding is zijn geheel afgerond. We hebben de raad via een procesmemo geïnformeerd over de stand van zaken. In juni 2023 is de aanbesteding gestart en eind november 2023 succesvol afgerond. Door indexaties/stijgingen van loon- en materiaalkosten en wijzigingen aan kabels en leidingen was duidelijk dat er een tekort was op het projectkrediet. We hebben hier direct de gemeenteraad over geïnformeerd via een procesmemo. Op 28 november 2023 heeft het projectteam in een 36
voorbespreking de raadsleden uitleg gegeven en een voorstel voorgelegd. Op 12 december heeft de raad dit voorstel unaniem aangenomen. Het amendement voor het wijzigen van het regenboogzebrapad nabij de Albert Hein Steenstraat naar een gewoon zebrapad is verworpen. Het project Zandweg is hiermee gereed voor uitvoering van medio februari tot medio december 2024. Project Broekweg: Voor de Broekweg zijn vier realistische scenario’s uitgewerkt en voorgelegd aan het college. Het gewenste scenario is dat de weg wordt verbreed zodat het landbouw- en vrachtverkeer er beter gebruik van kan maken. De uitwerking moet verder vorm krijgen in 2024. Milieu (bodem, geluid, lucht, externe veiligheid) en natuur De bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen bevatten een goede onderbouwing op de milieuthema’s. Het aantal bestemmingsplannen en adviesverzoeken aan de ODRU is toegenomen. Actuele thema’s zoals stikstof/spuitzones maar ook geluid zorgen voor meer inzet dan voorzien in het Uitvoeringsprogramma 2023 met de Omgevingsdienst. Milieutoezicht op milieubelastende activiteiten vanuit bedrijven is programmatisch uitgevoerd. Ook heeft de ODRU meegedaan met ondermijningscontroles. In 2023 is gewerkt aan een leefbare en gezonde leefomgeving en extra ingezet op de volgende thema’s en acties: • • • • • •
Implementatie Nota Bodembeheer 2022: gericht op duurzaam en circulaire grondstromen; Start met het opstellen van het gemeentelijk programma Luchtkwaliteit; Overdracht van bodemtaken van provincie naar gemeente onder de Omgevingswet; Stimuleren van sanering van asbestdaken in combinatie met duurzame daken; Acties gericht op het terugdringen van milieudelicten; Advisering over Utrechts programma landelijk gebied;
Natuur en landschap Om de opgaves voor de natuur en het landelijk gebied goed ten uitvoer te brengen, is de gemeente intensief betrokken bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma landelijk gebied. Met het geven van adviezen op het gebied van de Wet natuurbescherming, landschap en natuur bij omgevingsvergunningen, principeverzoeken en projecten wordt ook getracht de kwaliteit van het landelijk gebied te beschermen. Dankzij de ondersteuning van de landschapscoördinator Kromme Rijn wordt daarnaast gewerkt aan projecten die de biodiversiteit en de aanleg van nieuwe natuur bevorderen. In 2023 is op het gebied van natuur en landschap verder gewerkt aan: • Opstellen van een plan voor een bredere invulling en coördinatie van het aanbod van natuur- en milieueducatie; • Het uitstippelen van een visie voor het behoud en herstel van de cultuurhistorische waarden van het Kasteelpark; • De jaarlijkse monitoring voor het Soortenmanagementplan, de gebiedsgerichte ontheffing die de gemeente heeft gekregen voor de soorten huismus, gierzwaluw, gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en de laatvlieger.
37
Verantwoording nieuw & gewijzigd beleid In deze paragraaf verantwoorden we nieuw & gewijzigd beleid dat voor 2023 extra is aangevraagd. 3.3 Riolering, watergangen en kunstwerken Draagkrachtberekeningen voor 11 verkeersbruggen Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Een ingenieursbureau is momenteel bezig met de onderzoeken, die worden in april 2024 afgerond. Vervolgens bespreken we samen met het ingenieursbureau de resultaten en vervolgstappen. Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben de draagkrachtberekeningen aanbesteed. Het Ingenieursbureau heeft opdracht gekregen om de draagkrachtberekeningen uit te voeren. 3.4 Openbaar groen Invasieve plantensoorten, bestrijding Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Het bestrijden van de invasieve plantensoorten. Er zijn in de gemeente drie soorten invasieve plantensoorten aanwezig: Japanse Duizendknoop, Afghaanse Duizendknoop en Reuzen-berenklauw. Door te bestrijden creëren we een veiligere omgeving met beheersbare aanwezigheid van invasieve soorten. Wat hebben we ervoor gedaan? In 2023 is een plan gemaakt om de invasieve plantensoorten gedurende 3 jaar extra te bestrijden. Dit plan heeft een externe partij voor ons uitgewerkt. In 2023 zijn de eerste onderdelen van het plan opgestart en is vooral bij de populatie van Reuzenberenklauw ingegrepen. De werkzaamheden vinden verspreid over de hele gemeente plaats.
Wortelopdruk en extreme overlast Bron: Begroting Wat hebben we bereikt De omgeving rond bomen veiliger gemaakt, wortelopdruk verholpen en/of bomen gerooid en de omgeving hersteld. Hierdoor verbetert de veiligheid op voetpaden en parkeerplaatsen. Wat hebben we ervoor gedaan? Op de Bramengaard te Wijk bij Duurstede en de Margrietstraat te Cothen zijn de problemen opgepakt en duurzaam verholpen. Bomen en plantvakken zijn vervangen en de verhardingen deels hersteld en vervangen.
38
Vervanging skate-elementen Eigenwijks Speelpark Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Inmiddels blijkt dat de benodigde fondsenwerving/sponsoring niet van de grond komt. In overleg met de gemeente hebben de initiatiefnemers het project afgeschaald. Het is de bedoeling dat het project in in 2024 wordt uitgevoerd. Wat hebben we ervoor gedaan? Vervanging skate-elementen Eigenwijks Speelpark is een participatieproject vanuit een jongereninitiatiefgroep, ondersteund door Stichting Binding. Bij een project dat door anderen geïnitieerd is laten we als gemeente het initiatief ook bij die andere partij. In dit geval betekent dit dat wij het project een warm hart toedragen, ondersteunen waar dat mogelijk is en gevraagd wordt, maar niet de leiding en het initiatief overpakken. Voor dit project ligt het initiatief bij de jongeren en de jongerenwerker van Stichting Binding. Sinds het inspreken van twee jongeren van de initiatiefgroep en het opnemen van een bijdrage van € 55.000 in de begroting als bijdrage aan het project, zijn er diverse gesprekken gevoerd. Als gemeente hebben we onder andere uitgezocht wat er nodig is om het park rookvrij te kunnen maken. We verwachten dat dit project in 2024 tot uitvoering komt.
Boomonderhoud Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt De bomen die buiten de normale aantallen door essentaksterfte en kastanjebloedingsziekte zijn doodgegaan, zijn vervangen. Hierdoor is het bomenbestand in deze categorie hersteld. Wat hebben we ervoor gedaan? De bomen zijn herplant, waardoor boomstructuren en solitaire boomplaatsen zijn hersteld. Het gaat in totaal om 61 stuks bomen, voornamelijk in het buitengebied.
3.6 Milieu (bodem, waterkwaliteit, geluid) en natuur Milieucriminaliteit Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Aandacht en aanpak van milieucriminaliteit bij lokale ondermijningscontroles. Wat hebben we ervoor gedaan? Deelname van de Omgevingsdienst Regio Utrecht en de milieupolitie aan de gebiedscontrole(s) in het buitengebied. Tijdens deze controles zijn milieuovertredingen geconstateerd en is zowel strafrechtelijk als waarschuwend opgetreden. We handhaven de inzet van Omgevingsdienst Regio Utrecht bij deze gebiedscontroles in 2024.
39
Uitvoeringsprogramma groen Bron: Begroting Wat hebben we bereikt 1. Een visie voor behoud en herstel van cultuurhistorische waarden van het Kasteelpark. Door achterstallig onderhoud als gevolg van sober beheer is van het oorspronkelijke landschapsinrichtingsplan van het park weinig meer over. Het kasteelpark is een rijksmonument en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed is ontevreden over de staat waarin het park verkeert. Dit zou kunnen betekenen dat de gemeente de SIMsubsidie voor het beheer van het park moet terugbetalen. 2. Inzicht in hoe het aanbod van natuur- en milieueducatie in Wijk bij Duurstede breder ingevuld kan worden en hoe dit beter kan worden gecoördineerd. Wat hebben we ervoor gedaan? 1. Een extern bureau heeft een historisch-ruimtelijke analyse van het kasteelpark gemaakt. Dit bureau heeft tevens een voorstel gemaakt voor een beheerplan, inclusief een kostenraming. Daarnaast heeft het bureau bij de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed een aanvraag voor SIM-subsidie gedaan voor het beheer en herstel van het kasteelpark. 2. Een extern bureau heeft het onderzoek hiervoor uitgevoerd en een plan voor de invulling van natuureducatie opgesteld.
Uitvoering milieutaken door Omgevingsdienst Regio Utrecht Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen bevatten een goede onderbouwing op de milieuthema’s. Actuele thema’s zoals stikstof en spuitzones zorgen voor meer inzet dan voorzien in het Uitvoeringsprogramma 2023 met de Omgevingsdienst. Milieutoezicht op milieubelastende activiteiten vanuit bedrijven is programmatisch uitgevoerd. Wat hebben we ervoor gedaan? Ontwerp bestemmingsplannen en aanvragen Omgevingsvergunning (afwijkingen) zijn voor advies voorgelegd aan de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU). Het aantal adviesverzoeken is toegenomen ten opzichte van de jaren hiervoor. Doordat de Omgevingswet niet in werking is getreden medio 2023 is de uitvoering van de nieuwe bodemtaken niet aan de orde geweest. Wel is er een start gemaakt met de verkenning van milieuregels in het omgevingsplan samen met de Omgevingsdienst Regio Utrecht. Onder de Omgevingswet worden milieuregels (veelal rijksregels) integraal opgenomen in het Omgevingsplan. Voor sommige milieuthema’s is een afwegingskader nodig voordat de vertaling van visie naar regels in het omgevingsplan gemaakt kan worden. Er is een start gemaakt met lokaal afwegingskader Omgevingsveiligheid dat in 2024 wordt voorgelegd aan college en raad. Overige thema’s volgen in 2024.
40
Wat heeft het programma gekost? bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting
Actuele Begroting
Rekening 2023
Verschil
Rekening 2022
Saldo van baten en lasten Lasten 3.1 Afvalverwijdering 3.2 Straatreiniging en gladheidsbestrijding 3.3 Riolering 3.4 Openbaar groen (incl. speeltuinen en begraafplaatsen) 3.5 Weg- en waterwegen 3.6 Milieu (bodem, waterkwaliteit, geluid) en natuur Totaal Lasten
- 2.649 - 381 - 1.682 - 2.683 - 2.261 - 780 - 10.436
- 2.649 - 369 - 1.692 - 2.775 - 2.361 - 837 - 10.684
- 2.755 - 345 - 2.060 - 2.512 - 2.311 - 748 - 10.731
- 106 N 24 V - 367 N 263 V 50 V 89 V - 47 N
- 2.573 - 346 - 2.036 - 2.494 - 1.921 - 948 - 10.318
Baten 3.1 Afvalverwijdering 3.3 Riolering 3.4 Openbaar groen (incl. speeltuinen en begraafplaatsen) 3.5 Weg- en waterwegen 3.6 Milieu (bodem, waterkwaliteit, geluid) en natuur Totaal Baten
3.376 2.935 232 147 12 6.702
3.376 2.935 232 147 12 6.702
3.457 2.982 294 183 -0 6.916
81 V 47 V 62 V 36 V - 12 N 214 V
3.257 2.868 231 185 3 6.544
- 3.734
- 3.982
- 3.815
167 V
- 3.774
Mutatie reserves Toevoegingen
- 42
- 227
- 285
- 58 N
-
Onttrekkingen
210
552
553
2V
-
Mutatie reserves
169
325
269
- 56 N
-
- 3.565
- 3.657
- 3.546
111 V
- 3.774
3 Beheer Openbare Ruimte en Milieu
Saldo van baten en lasten
Resultaat
Toelichting financiële afwijkingen In deze paragraaf verantwoorden we alle financiële afwijkingen van plus of min € 10.000. 3.1 Afvalverwijdering Gemeentereiniging, inzameling huishoudelijk afval en inzameling milieustraat Financiële afwijking - € 24.921 Toelichting Het totale resultaat van het taakveld afval wordt verrekend met de voorziening reiniging. Wanneer er een voordeel is, wordt er gestort in de voorziening. De kosten hiervan worden in dit product geboekt. Een deel van het voordeel, toerekenbare btw, zit in andere taakvelden verdisconteerd waardoor dit product hier niet op nul uitkomt. In de paragraaf lokale heffingen staat een nadere toelichting en de herleiding naar het resultaat voor afval en reiniging. 41
Het resultaat wat is verrekend met de voorziening bedraagt € 312.766. Dit betreft het positief saldo in 2023 op afval en reiniging van € 312.766. Dit komt onder andere door een nieuw contract voor de inzameling van textiel waar we van de opdrachtnemer een vergoeding krijgen. Ook bleek de definitieve vergoeding voor PMD hoger te zijn dan de door het afvalfonds vastgestelde voorlopige vergoeding. Daarnaast is er minder restafval ingezameld dan begroot waardoor de verwerkingskosten lager waren. Dit heeft ook gevolgen voor de toerekenbare btw; deze is minder dan verwacht.
3.3 Riolering Riolering Algemeen en Beleid Financiële afwijking € 113.786 Toelichting In dit budget is een bedrag van € 55.000 opgenomen voor integraal werken. Door werkzaamheden gelijktijdig uit te voeren stemmen we planningen op elkaar af en voeren we werkzaamheden anders uit. Wanneer hier meerkosten uitkomen wordt dat uit dit budget betaald. In 2023 zijn werkzaamheden en projecten integraal uitgevoerd, maar waren meerkosten niet van toepassing. Ook is er € 23.000 minder uitgegeven aan onderzoeken (bijvoorbeeld rioolberekeningen) en kosten voor wijzigingen in het beheersysteem. Deze kosten kunnen per jaar variëren. Daarnaast is voor rioolheffing € 35.156 meer ontvangen dan was begroot. Het voordeel op dit budget wordt verrekend in de voorziening Riolering.
Riolering, Pompen en gemalen Financiële afwijking - € 17.029 Toelichting Er is een voordeel op de post elektriciteit. Dit komt omdat het energiecontract voor de jaren 2023-2026 opnieuw is aanbesteed. Voor de vaststelling van de begroting 2023 waren de energietarieven nog niet bekend en is er begroot op basis van prognoses. Er is een nadeel op post groot onderhoud. Dit komt doordat het raambestek voor het onderhoud van pompen en gemalen in augustus 2023 opnieuw is aanbesteed en daarbij de prijzen structureel met 19% zijn gestegen. Het nadeel op dit budget wordt verrekend in de voorziening riolering.
42
Riolering, rioolstelsel Financiële afwijking - € 353.598 Toelichting In de begroting is een dekking vanuit de voorziening riolering opgenomen. Vanuit de kostendekkendheid is dit niet begroot en is dit niet noodzakelijk gebleken. We stellen voor het bedrag terug te storten in de reserve riolering. Dit is verplichting in verband met het gesloten systeem van riolering. In de paragraaf lokale heffingen staat het bedrag opgenomen in de kostendekkendheid riolering, onder post inkomsten onttrekking voorziening riolering.
3.4 Openbaar groen, speeltuinen en begraafplaatsen Begraafplaatsen Financiële afwijking € 18.464 Toelichting In 2023 is een onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van natuurbegraafplaatsen in de gemeente Wijk bij Duurstede. Het destijds aangevraagde en toegekende bedrag daarvoor was € 19.500. Bij de aanbesteding en uitvoering is een deel van de voorbereidingen en het advieswerk zelf gedaan. Hierdoor waren de kosten lager dan begroot. Het is gebleken dat een deel van het geplande groot onderhoud in 2023 doorgeschoven kan worden. We stellen voor het restantbedrag 2023 van het groot onderhoud (€ 8.508) terug te storten in de reserve onderhoud gebouwen om deze werkzaamheden in de toekomst alsnog uit te kunnen voeren.
Begraafrechten Financiële afwijking € 14.469 Toelichting Er zijn in het laatste kwartaal meer begrafenissen geweest dan verwacht. Ook zijn in die periode meer verzoeken tot verlenging grafhuur van bestaande graven gedaan dan was ingeschat.
43
Snippergroen Financiële afwijking € 14.258 Toelichting In het kader van het project snippergrond zijn gronden van de gemeente die onrechtmatig in gebruik zijn genomen door particulieren in kaart gebracht. De mensen zijn aangeschreven en hebben de gelegenheid gehad, naar gelang de situatie, te kopen, huren of de grond terug te geven. Dit jaar zijn op de begrotingspost van snippergroen meer kosten gemaakt voor het herstel van plantvakken. Tegelijkertijd heeft er aan het eind van 2023 nog een grote grondverkoop plaatsgevonden. Hierdoor zijn er dit jaar meer opbrengsten. Het project is inmiddels afgesloten.
Onderhoud Groen en Reiniging Financiële afwijking Totaal: €128.432 Bestaande uit: € 113.522 (openbaar groen, bestekken) € 14.910 (straatreiniging) Toelichting Het onderhoudscontract Groen en Reiniging is een integraal onderhoudsbestek. Hierin wordt het dagelijks onderhoud geregeld van o.a. plantsoenen en verhardingen. Door het extreem natte najaar heeft een groot deel van de maaiwerkzaamheden op grasvelden niet plaats kunnen vinden. De ondergrond was door de vele neerslag verzadigd en de draagkracht minimaal. Berijden van de grasvelden met een maaimachine was daardoor maandenlang niet mogelijk, zonder zware schade te veroorzaken aan de grasvelden. Deze periode hield het gehele najaar aan van 2023, waardoor geen onderhoud (maairondes oppervlakten en bijmaaien obstakels) meer mogelijk was aan de grasvelden in 2023. Dit levert een onderschrijding op van € 83.000. Tevens hebben we als gevolg van het opleggen van boetes/kortingen door het niet halen van de afgesproken beeldkwaliteit en schades ruim € 30.000 minder uitgegeven dan verwacht. Deze maaiwerkzaamheden moeten echter alsnog worden uitgevoerd in 2024 om de grasvelden weer op beeld te krijgen voordat de nieuwe aannemer start met het nieuwe contract Groen en reiniging. Omdat dit een eenmalige 0- ronde is (in plaats van meerdere rondes over enkele maanden) zijn de kosten lager dan de geraamde kosten uit 2023.
Omdat deze werkzaamheden in 2024 worden uitgevoerd kunnen deze niet ten laste van de jaarrekening 2023 komen en zijn de (lage) eenheidsprijzen uit contract 2022-2023 niet van toepassing. Op dit moment worden de kosten voor een eenmalige aparte 0-ronde groen en reinigingen ingeschat op € 70.000. Deze kosten zullen worden aangevraagd in de zomerrapportage 2024.
44
Openbaar Groen Financiële afwijking € 90.629 Toelichting In 2023 zijn in 2 rondes 116 stuks bomen herplant. De resterende 56 stuks hebben we in verband met capaciteitsproblemen binnen team Beheer Openbare Ruimte (vertrek medewerkers) niet terug kunnen plaatsen, deze worden alsnog herplant in 2024. Deze kosten (€ 79.000) zullen opnieuw worden aangevraagd in de zomerrapportage. Van het budget ‘Mooier groen’ is een deel niet gebruikt. Dit betrof diverse werkzaamheden bij renovaties van plantvakken die onderdeel uitmaakten van, of gecombineerd werden met, het project renovatie bosplantsoen dat is wegbezuinigd. Hierdoor is een onderschrijding ontstaan van € 14.809. Deze werkzaamheden worden niet meer uitgevoerd.
3.5 Weg en waterwegen Watergangen en beschoeiingen Financiële afwijking € 64.526 Toelichting Het voordeel ontstaat doordat de werkzaamheden voor het baggeren gunstiger uitvielen dan begroot. Er hoefde minder gebaggerd te worden. De dekking van de kosten komt uit de bestemmingsreserve onderhoud watergangen. We stellen voor € 48.579 terug te storten in de bestemmingsreserve onderhoud watergangen. Verder is het voordeel ontstaan doordat werkzaamheden (o.a. het schilderwerk) voor het herstellen van de steigers niet zijn uitgevoerd vanwege de natte periode aan het einde van het jaar. Deze werkzaamheden zijn in 2023 in opdracht gegeven en de uitvoering wordt doorgeschoven naar 2024.
Wegen Financiële afwijking € 24.270 Toelichting In 2023 was het inventariseren en het toevoegen van het onderdeel Muren en Hekwerken aan het BKP gepland (€ 23.000). Deze onderdelen zijn nu onvoldoende goed in beeld om langjarig onderhoud en vervanging goed te plannen. Door capaciteitsgebrek bij team BOR zijn deze werkzaamheden niet uitgevoerd in 2023. Doel is in 2024 alsnog te starten met de inventarisatie door de eigen dienst. Aan de hand van deze inspectie wordt een nieuw plan gemaakt.
45
Openbare verlichting Financiële afwijking - € 28.722 Toelichting Het tekort bij Openbare Verlichting is ontstaan door verschillende factoren: • Bij de lampwissel naar LED-verlichting (grootste locatie is bedrijventerrein Broekweg) bleek er meer vervangen te moeten worden dan voorzien (- € 10.864). • De kosten van de netbeheerder zijn gestegen (- € 6.521). • In 2023 zijn meer maatwerkvragen gesteld, waardoor er meer adviesuren zijn gemaakt door de (externe) beheerder (- € 11.360). Deze kosten vallen niet binnen de ambtelijke uren. (Grootste maatwerkvraag is de kwaliteit en de veiligheid spandraden binnenstad voor de kerstverlichting welke door het L.O.K wordt beheerd).
3.6 Milieu (bodem, water, geluid) en natuur Milieubeheer Financiële afwijking € 69.032 Toelichting Dit jaar is minder inhuur nodig geweest voor milieukundige onderzoeken. Er zijn in 2023 geen calamiteiten geweest waar de bodem en/of water nader onderzocht moest worden. In 2022 is in het openbaar groen aan de Mazijk een asbestverontreiniging in de bodem aangetroffen. Er is besloten deze bij de de herinrichting van de speelplaats in de komende jaren op te ruimen. De herinrichting is niet in 2023 opgepakt. Daarnaast speelde in 2022 de afronding van de eerste fase van de bodemverontreiniging Ossenwaard een rol. Op basis van de evaluatierapportage heeft de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht monitoringsverplichting van de luchtkwaliteit en drinkwater bij twee woningen ingetrokken. Ook de gemeentelijke bijdrage aan deOmgevingsdienst Regio Utrecht is minder geweest dan begroot. Aan de ene kant hebben we meer kosten gemaakt omdat: - het uurtarief van 2023 met terugwerkende kracht is verhoogd; - het aantal adviesverzoeken voor gebiedsontwikkelingen is toegenomen; - meer inzet is geweest op programmatisch toezicht. Aan de andere kant hebben de onderstaande ontwikkelingen voor minder kosten gezorgd: - de Omgevingswet is niet in werking getreden op 1-7-2023 waardoor de nieuwe bodemtaken nog door de provincie worden uitgevoerd.
- integratie van Milieu in Omgevingsplan wordt inmiddels vanuit een regionaal project door de ODRU opgepakt.
46
Recapitulatie financiële afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen 3 Beheer Openbare Ruimte en Milieu Gemeentereiniging, inzameling huishoudelijk afval en inzameling milieustraat Riolering, algemeen en beleid Riolering, pompen en gemalen Riolering, rioolstelsel Begraafplaatsen Begraafrechten Snippergroen Onderhoud Groen en Reiniging Openbaar groen Watergangen en beschoeiingen
Programmaonderdeel
Wegen Openbare verlichting Milieubeheer Diverse afwijkingen < € 10.000 Mutaties reserves Totaal afwijkingen
Incidenteel of structureel
Verschil
3.1
- 24 N
3.3 3.3 3.3 3.4 3.4 3.4 3.2 / 3.4 3.4 3.5
114 V - 17 N - 354 N 18 V 14 V 14 V 128 V 91 V 65 V
3.5
24 V
3.5 3.6 3 reserve 3
- 29 N 69 V 53 V - 56 N 111 V
Beleidsindicatoren
Beleidsindicator
Eenheid
3.01
kg per inwoner
Huis houdelijk res tafval
2021 WBD 115,0
2022 NL 164,0
WBD 92,0
2023 NL 148,0
WBD nb
Legenda Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% beter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% s l echter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente mi nder dan 5% afwi jkt van Nederl and
47
NL nb
1.4 Programma 4 – Economie Terugblik In 2023 is verder gewerkt aan de versterking van onze lokale economie. Dit hebben we gedaan door – samen met ondernemers – uitvoering te geven aan de herijkte Economische Agenda. Hieronder staat een toelichting op de ondernomen activiteiten. Economie – beheer en acquisitie werkgelegenheid In september heeft de gemeenteraad het Visie, Ambitie en Focusdocument van de Economische Agenda vastgesteld. Vervolgens heeft het college het bijbehorende Uitvoeringsplan vastgesteld. In 2023 hebben we de volgende resultaten behaald: - Regionale Samenwerking: Via de U10 bestuurstafel Economische Positionering is de uitbreidingsbehoefte van ons bedrijventerrein Broekweg-Langshaven opgenomen in het Provinciaal Programma Wonen en Werken (6,6 hectare). - Faciliteren van (duurzaam en startend) ondernemerschap: Het nieuwe standplaatsenbeleid is ontwikkeld en vastgesteld waarmee de ambulante handel, naast de weekmarkt, goed geregeld is. Verder zijn er diverse acties ondernomen gericht op ondernemerschap, zoals het uitbrengen van een ondernemerskrant en het organiseren ondernemersbijeenkomsten. - Vanuit het Ondernemersfonds zijn gemeentebreed diverse ondernemersinitiatieven gefinancierd. Het jaar is afgesloten met een, gezamenlijk georganiseerde en druk bezochte ‘Avond van de Ondernemer’.
- Een gezond en aantrekkelijk vestigingsklimaat: Op het bedrijventerrein is ingezet op de gebiedsgerichte aanpak van de energietransitie en veilig ondernemen. De uitvoering van het onderzoek naar ruimtebehoefte van het bedrijfsleven is niet uitgevoerd (zie toelichting Programma 5). - Stuurgroep Vitale Economie: Voortvloeiend uit het project Vitale Binnenstad (2022) is de samenwerking met en tussen ondernemers versterkt tussen de verschillende stakeholders in de gehele Wijkse Economie. Hiervoor is de Stuurgroep Vitale Economie opgezet, waarin ondernemersverenigingen, VVV, gemeente en het Ondernemersfonds vast zijn vertegenwoordigd. - Vanuit de stuurgroep is een stadsregisseur aangesteld die zich in de dagelijkse praktijk richt op het verbinden van bedrijven, winkels, horeca, zzp’ers en andere relevante partijen. Een effect hiervan is dat lopende ondernemersinitiatieven in beeld zijn gebracht en deinformatieuitwisseling tussen ondernemers is versneld. Hierdoor is bijvoorbeeld een impuls gegeven aan het overleg tussen winkelcentra (over verlichting en promotie) en zijn netwerkbijeenkomsten voor ZZP’ers georganiseerd. Stadspromotie, recreatie, toerisme & evenementen In 2023 is samengewerkt met de partijen die de toeristische infrastructuur voor ons verzorgen.
Voor wat betreft de stadspromotie en informatievoorziening heeft de VVV Kromme Rijnstreek, vanwege de verbouwing van het oude stadhuis, ook in 2023 haar dienstverlening veelal vanaf de Achterstraat uitgevoerd. De VVV heeft een verdere professionaliseringslag kunnen maken, waardoor ze toekomstbestendiger is (o.a. website, ticketverkoop, accountmanagement). De VVV vertegenwoordigt ons ook in regionale marketing overleggen en activiteiten. Hiermee is er, zowel op lokaal als in regionaal verband, samengewerkt om de gemeente Wijk bij Duurstede beter op de kaart te zetten en ‘het verhaal van Wijk bij Duurstede’ breed uit te dragen Er is een solide basis gelegd die de komende jaren verder kan worden uitgebouwd.
48
Verantwoording nieuw & gewijzigd beleid In deze paragraaf verantwoorden we nieuw & gewijzigd beleid dat voor 2023 extra is aangevraagd. 4.1 Economie – beheer en acquisitie werkgelegenheid Vitaliteit binnenstad en (dorps)centra Bron: Begroting Wat hebben we bereikt Als vervolg op het project Vitaliteit binnenstad Wijk bij Duurstede (eindrapportage november 2022) is in 2023 de samenwerking tussen ondernemers versterkt. Doel van de samenwerking is een vitale economie waarin ondernemerschap floreert, het aanbod van winkels, horeca & evenementen aantrekkelijk is voor inwoners en bezoekers, en het stadsimago positief is. In 2023 is bereikt dat: - De Stuurgroep Vitale Economie functioneert met als doel de communicatie en samenwerking tussen alle ondernemersgroepen te versterken. Deelnemers zijn: de OndernemersKring (OKW), De Lokale Ondernemers Kern (LOK), het Ondernemersfonds, de VVV en de gemeente. De stuurgroep is in 2023 zeven keer bij elkaar gekomen. - Vanuit de Stuurgroep is een stadsregisseur is aangesteld. Hij richt zich op het o Verbeteren van communicatie tussen ondernemers, via social media kanalen of overleg; o Stimuleren van acties die passen bij de visie van een vitale economie; o Structureren van overleg en samenwerking tussen ondernemersverenigingen en -groepen.
Wat hebben we ervoor gedaan? De gemeente heeft vanuit dit budget bijgedragen aan de inzet van de stadsregisseur. De stadsregisseur wordt daarnaast betaald vanuit het Ondernemersfonds.
Ontwikkelen standplaatsenbeleid Bron: Begroting Wat hebben we bereikt We hebben integraal standplaatsenbeleid ontwikkeld waarin we kaders en richtlijnen stellen voor de wijze waarop we standplaatsen in deze gemeente in gebruik nemen. Daarnaast hebben we met dit beleid ook geregeld hoe we vergunningen uitgeven en wat de rechten en plichten van vergunninghouders zijn. Het college van B&W heeft het beleid vastgesteld en het beleid is officieel gepubliceerd. Daarnaast hebben we de locaties voor de standplaatsen aangewezen en, via een zogenaamde parapluherziening, ingetekend in de bestaande bestemmingsplannen waardoor de locaties officieel ruimtelijke geregeld zijn. Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben € 15.000 uitgegeven aan een externe projectmedewerker, die ons heeft geholpen met het opstellen van het beleid. De extra opgevoerde kosten in de begroting zijn hier aan uitgegeven. Benodigde aanvullende uren hebben we, met diverse collega’s, binnen de reguliere uren opgevuld.
49
4.2 stadspromotie, recreatie, toerisme & evenementen Toekomstbestendigheid VVV Bron: Begroting Wat hebben we bereikt De VVV Kromme Rijnstreek verzorgt voor ons een belangrijk gedeelte van de marketing, communicatie en informatievoorziening als het gaat om recreatie en toerisme voor onze eigen inwoners en bezoekers. We hebben ervoor kunnen zorgen dat de organisatie zijn werkzaamheden en bedrijfsvoering voor ons kan blijven doen en de kwaliteit en intensiteit heeft kunnen verbeteren. Ze hebben hun zakelijke dienstverlening uitgebreid met digitale kaart verkoop en organiseren van arrangementen, ze hebben meer activiteiten voor de R&T ondernemers georganiseerd. De bezoekersinformatie online is verbeterd en ze hebben de verhalen uit ons gebied (o.a. Kersen, Unesco Werelderfgoed, kastelen) meer en beter uit kunnen dragen Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben de jaarlijkse bijdrage aan de VVV Kromme Rijnstreek structureel verhoogd met € 15.000 waardoor er geïnvesteerd kon worden in verdere digitalisering en professionalisering (o.a. website, ticketverkoop en accountmanagement).
Wat heeft het programma gekost? bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting
Actuele Begroting
Rekening 2023
Verschil
Rekening 2022
Saldo van baten en lasten Lasten 4.1 Economie - beheer en acquisitie werkgelegenheid 4.2 Stadspromotie, recreatie, toerisme & evenementen Totaal Lasten
- 428 - 486 - 914
- 428 - 503 - 931
- 429 - 500 - 929
-1N 3V 2V
- 426 - 487 - 913
Baten 4.1 Economie - beheer en acquisitie werkgelegenheid 4.2 Stadspromotie, recreatie, toerisme & evenementen Totaal Baten
19 52 71
19 52 71
23 42 65
3V - 10 N -6N
83 56 139
- 843
- 860
- 865
-5N
- 773
Mutatie reserves Toevoegingen
-7
-7
-7
-
-
Onttrekkingen
1
1
21
20 V
-
Mutatie reserves
-7
-7
13
20 V
-
- 850
- 867
- 851
16 V
- 773
4 Economie
Saldo van baten en lasten
Resultaat
50
Toelichting op financiële afwijkingen per product In deze paragraaf verantwoorden we alle financiële afwijkingen van plus of min € 10.000. Er zijn geen financiële afwijkingen van plus of min € 10.000 binnen dit programma.
Beleidsindicatoren Beleidsindicator
Eenheid
4.01 4.02
% per 1.000 inw, 15-74 jr
Functiemenging Ves tigingen
2021 WBD 41,5 170,1
2022 NL 53,3 164,9
WBD 40,8 178,8
2023 NL 53,8 174,1
WBD nb nb
Legenda Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% beter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente meer dan 5% s l echter i s dan Nederl and Als i ndi cator van gemeente mi nder dan 5% afwi jkt van Nederl and
51
NL nb nb
1.5 Programma 5 – Ruimtelijke ordening, Wonen, Gebiedsontwikkeling en Mobiliteit Terugblik Ruimtelijke ordening, inclusief stikstof Voor wat betreft (zware) ruimtelijke procedures is er het afgelopen jaar, nog vòòr de invoering van de Omgevingswet, tempo gemaakt op een aantal bestemmingsplanprocedures. Dit heeft geleid tot negen ontwerpbestemmingsplannen die voor de invoeringsdatum van 1 januari 2024 ter inzage zijn gelegd (en in 2024 ter vaststelling aan de raad worden aangeboden). Vastgesteld in 2023 zijn een wijzigingsplan en drie omgevingsvergunningen op grond van de uitgebreide voorbereidingsprocedure Wabo. Voor de meeste procedures zijn de kosten gedekt door de legesinkomsten. In twee gevallen (paraplubestemmingsplan standplaatsen en bestemmingsplan stadshaven) zijn gemeentelijke werkbudgetten aangesproken. Voor wat betreft het opstellen van nieuw ruimtelijk beleid zijn een beleidskader voor bebouwingslinten, een beleidskader voor flexwonen en de Omgevingsvisie in 2023 in voorbereiding. De verwachting is dat deze beleidsvormingstrajecten in 2024 of, voor wat betreft de Omgevingsvisie, in 2025 afgerond zullen worden. De verplichting om de Omgevingsvisie te herzien vloeit voort uit de nieuwe Omgevingswet en vraagt, in ieder geval tijdelijk voor de periode van opstelling ervan, om extra gemeentelijk werkbudget.
Voor wat betreft het onderwerp stikstof zijn gemeentelijke belangen verdedigd in de totstandkoming van het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG). De uitwerking van het UPLG is vertraagd door verandering van koers van de regering en het vallen van het kabinet, waardoor het gewenste provinciale participatietraject niet in 2023 plaats heeft gevonden. Door vertraging van het provinciale participatieproces zijn ook de kosten voor de gemeentelijke inzet uitgebleven. Wel is een pilot voor voedselbosbouw gefinancierd, aangezien deze valt binnen de kaders van het UPLG en de in 2022 omarmde motie MV02 over voedselbosbouw. Omgevingswet In de voorbereiding op invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 heeft de gemeente Wijk bij Duurstede een belangrijke stap gezet in de modernisering van het stelsel van regelgeving voor de fysieke leefomgeving. Deze verandering brengt een vereenvoudiging van regels, meer ruimte voor initiatieven en lokaal maatwerk, en een belangrijke verschuiving in de benadering van gemeente, inwoners, bedrijven en andere betrokkenen met zich mee. De invoering was oorspronkelijk gepland voor 1 juli 2023 maar is uitgesteld naar 1 januari 2024. Dit gaf ons extra tijd om ons grondig voor te bereiden en te zorgen dat we aan de minimale vereisten voldoen, zoals vastgesteld door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
Een sleutelonderdeel van onze voorbereiding was het vaststellen van het verplichte Adviesrecht bij Buitenplanse OmgevingsPlan Activiteiten (BOPA), het organiseren van een opleidingsdag voor onze medewerkers, het aanpassen van werkprocessen en instructies om te zorgen voor een soepele overgang. Daarnaast is er ook gezorgd voor het aanpassen van de website, zodat de inwoners de weg in de nieuwe wetgeving weten te vinden. Ook hebben we intensief afgestemd binnen onze regio en zo hebben we de eerste stappen gezet naar volledige implementatie van de Omgevingswet in onze organisatie. 52
Deze nieuwe wet vraagt om een 'ja, mits'-benadering in plaats van 'nee, tenzij', en legt de nadruk op participatie van inwoners en ondernemers aan de voorkant van beleidsontwikkeling. We hebben reeds ervaring met diverse participatievormen, wat een goede basis legt voor deze nieuwe manier van werken. We gaan in 2024 het participatiebeleid verder vorm geven. In het voorjaar is de startnotitie voor de actualisatie omgevingsvisie Wijk bij Duurstede (met focus op het landelijk gebied) aangepast op basis van een themasessie met de gemeenteraad. De startnotitie is vervolgens in het tweede kwartaal vastgesteld door het college van B&W. In september is een aanbestedingstraject gestart voor het aantrekken van een stedenbouwkundig bureau. Dit bureau is eind 2023 gestart met een beleidsanalyse. De technische kant van de implementatie van de Omgevingswet vroeg veel van onze organisatie, waarbij beoogd was veel tijd in te ruimen voor oefenen met de Omgevingswet en het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Onze systemen waren al aangesloten op de oefenomgeving van het DSO en we hebben deze ook aangesloten op de productieomgeving van het DSO. Daarnaast hebben we onze interne processen waar nodig aangepast en ingericht in de betreffende systemen. Bovendien hebben we zelf met de handen achter de knoppen gezeten om gevoel te krijgen met het DSO, onze nieuwe systemen en werkwijzen.
Tijdens het oefenen bleek dat we verzoeken vanuit het DSO goed kunnen ontvangen, behandelen en digitaal kunnen samenwerken met onze ketenpartners. Zo zijn we voldoende voorbereid het jaar van inwerkingtreding in te gaan. Met bovenstaande maatregelen is de gemeente Wijk bij Duurstede klaar om te gaan werken volgens het nieuwe regime van de Omgevingswet. Na de eerste stappen is nu de volgende fase aangebroken. Voor 2024 en verder verschuift de focus dan ook van de implementatie naar de verdere inbedding van de wet binnen onze organisatie. Wonen De druk op de woningmarkt is in 2023 eerder toe- dan afgenomen. De wachttijd voor een sociale huurwoning bedraagt in Wijk bij Duurstede bijna 10 jaar. Het belang om woningen te gaan bouwen wordt steeds groter. Naast reguliere woningzoekenden vragen ook specifieke doelgroepen de aandacht. Mede daarom zijn we trots dat we medio november 2023 de eerste flexwoningen op Het Kleine Ros konden opleveren. Deze woningen, bestemd voor vluchtelingen uit Oekraïne en statushouders maar ook eigen spoedzoekers en starters, leveren een bijdrage aan onze opgave. In 2023 is meerdere malen met de raad gesproken over het thema Wonen. Onder meer in een themasessie met de beide woningcorporaties dien in Wijk bij Duurstede actief zijn, te weten Woonin (voorheen Viveste) en NabijWonen (in 2023 nog Heuvelrug Wonen).
In die bijeenkomst hebben de woningcorporaties aangegeven het grote belang van meer woningen te onderschrijven en hebben zij hun ambitie op dat gebied nader toegelicht. Tevens is ingegaan op de prestatieafspraken die met de woningcorporaties worden gemaakt. Met NabijWonen zijn het meerjarige afspraken voor de periode t/m 2025. Met Woonin worden jaarlijks prestatieafspraken gemaakt. Voor het jaar 2024 zijn deze inmiddels in concept gereed. Met de raad is ook uitgebreid gesproken over de realisering van de flexwoningen op Het Kleine Ros en de gemeentewerf. De eerste van de 24 flexwoningen op Het Kleine Ros zijn in het vierde kwartaal opgeleverd en verhuurd. De resterende 28 woningen begin 2024. Van de in totaal 52 woningen zijn negen bestemd voor ontheemden uit Oekraïne en negen woningen voor statushouders. Bij deze laatste groep gaat het veelal om alleenstaanden die een verzoek om gezinshereniging hebben 53