Boekwerk jaarstukken 2021

Riolering, pompen en gemalen Financiële afwijking -€ 8.080 Toelichting Veel riool-minigemalen in de buitengebieden zijn meer dan 25 jaar oud en zijn aan renovatie toe. Hierdoor ontstaan er meer storingen en is er meer onderhoud nodig. Ook zijn in 2021 ook de voorbereidingen gestart om een deel van het areaal te renoveren (dit zal in 2022 plaatsvinden). Het tekort is verrekend met de voorziening riolering. In de paragraaf lokale heffingen staat de verdere opstelling van de kostendekkendheid.

Riolering kapitaallasten Financiële afwijking € 108.295 Toelichting Per eind 2020 waren een aantal lopende kredieten nog niet afgerond, waardoor hierover in 2021 nog geen kapitaallasten worden berekend, terwijl dit wel was begroot. Dit incidentele resultaat is verrekend met de voorziening riolering. In de paragraaf lokale heffingen staat de verdere opstelling van de kostendekkendheid.

61

3.7 Afvalverwijdering Afval en reiniging Financiële afwijking € 22.328 Toelichting Het verschil op dit product in dit programma ontstaat doordat het positieve resultaat op reiniging al in dit product is verwerkt en deels wordt gevormd uit resultaat uit programma 5. We hebben in 2021 een positief saldo op afval en reiniging van € 185.000. Dit komt onder andere door hogere inkomsten voor papier vanwege een hoge marktprijs. Ook de inkomsten van de afvalstoffenheffing waren hoger dan verwacht. En er is minder restafval ingezameld dan begroot, waardoor de verwerkingskosten lager waren. We hebben in 2021 geïnvesteerd in de aanschaf van kliko’s en de (ombouw van) ondergrondse containers vanwege de invoering van het nieuwe afvalbeleid. Ook zijn de verwerkingstarieven ten opzichte van 2020 fors gestegen. Het saldo wordt toegevoegd aan de voorziening reiniging en is al verrekend in dit product.

In de paragraaf lokale heffingen staat een nadere toelichting en de herleiding naar het resultaat van € 185.000 Recapitulatie financiële afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen 3 Ruimtelijk domein Stadstoren en -muren Monumenten Ruimtelijke ordening werkbudget Ruimtelijke ordening Procedures Archeologie Bosscherwaarden Invoering omgevingswet Vergunningverlening bouw- en woningtoezicht Volkshuisvesting en wonen Verkeersmaatregelen beleid Verkeersmaatregelen uitvoering Wegen Straatreiniging Gladheidbestrijding Bruggen en damwanden Stadshaven Wegen en degeneratie Leningen woningbouwvereniging Tractie openbare ruimte Riool Afvalverwijdering Grondexploitaties Mutatie reserves diverse afwijkingen < € 10.000 Totaal afwijkingen

Incidenteel of structureel

Verschil

I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I I

32 V 26 V 49 V - 13 N 22 V - 14 N - 16 N 17 V - 14 N - 17 N - 35 N 81 V - 40 N - 11 N 11 V 25 V - 23 N - 46 N - 28 N - 29 N 23 V 568 V 5V 104 V

677 V

62

Bestuurlijke risico’s Risico’s Duurzaamheid: De duurzaamheidsopgave wordt steeds groter en vraagt steeds meer inspanningen van gemeenten, zonder dat hier extra budget van het rijk tegenover staat. Bijvoorbeeld de regierol die het rijk gemeenten heeft toebedeeld voor de transitie naar aardgasvrij in de gebouwde omgeving. Ook op andere onderdelen wordt inzet gevraagd, zoals circulaire economie en klimaatadaptatie. Dit brengt veel veranderingen met zich mee dat vraagt om goede communicatie met inwoners en bedrijven. Omgevingswet: De VNG heeft op 18 juni 2019 een memo opgesteld met een lijst van acties die gemeenten minimaal kunnen nemen om op 1 januari 2023 voorbereid te zijn op de Omgevingswet. Het niet tijdig voorbereid zijn op de komst van de Omgevingswet betekent onder andere risico’s in: • Het niet binnen de vereiste 8 weken afronden van aanvragen omgevingsvergunningen; • Het niet tijdig kunnen opstellen en publiceren

Beheersmaatregel We maken op alle duurzaamheidsthema’s duidelijke plannen en keuzes over de rol en de (financiele) inzet van de gemeente en bundelen dat tot integraal en samenhangend programma. Daarbij besteden we tevens veel aandacht aan communicatie en participatie.

Voortgang Ontwikkeling De voortgang op de energietransitie ligt op koers. Voor de overige duurzaamheidsambities zijn plannen in voorbereiding.

Door ons in ieder geval te focussen op deze minimale acties vanuit het implementatieplan.

De lijst van minimale acties is gereed voor de invoeringsdatum van de Omgevingswet. Het DSO blijft een landelijk punt van zorg, dus ook voor onze gemeente. We blijven de ontwikkelingen hierop volgen. Door middel van het oefenen met het DSO krijgen we voor onze gemeente goed in beeld waar de knelpunten zitten, die we vervolgens proberen op te lossen. We bereiden ons tevens voor op de acties die ook na de invoeringsdatum moeten worden uitgevoerd.

Kans 8

Impact 8

9

7

We zetten bij de verschillende ontwikkelingen rond duurzaamheid nadrukkelijk in de communicatie en participatie.

63

van besluiten op grond van de Omgevingswet; • Het niet of onvoldoende toegerust zijn op het anders werken onder de Omgevingswet.

In 2019 is vastgesteld dat de bodem (grond en grondwater) ter hoogte van Ossenwaard 2a en 5 sterk is verontreinigd. Ook de bodem onder de weg en het riool is verontreinigd. Het betreft een ernstig geval van bodemverontreiniging dat vanwege de risico’s met spoed gesaneerd moet worden. De provincie Utrecht voert regie op de sanering van de verontreiniging. Welke kosten voor rekening van de gemeente komen is nog niet bekend. De eenheidsprijzen zoals opgenomen in de onderhoudscontracten en ramingen voor de vervangingsprojecten (investeringen) worden niet geindexeerd. Hierdoor ontstaan tekorten. Naast de normale indexaties, zijn in 2021 ook flinke prijsstijgingen ontstaan

Wij hebben de riolering als mogelijke verontreinigingsbron eind 2019 laten reinigen en onderzocht op breuken. Dit om verdere verspreiding te voorkomen. Monitoring van leefkwaliteiten in woning(en), drinkwater en grondwater. Wij werken actief mee aan en communiceren over de uitvoering van het saneringsplan van de provincie.

Jaarlijkse indexaties op basis van CBS-indexen opnemen voor zowel de onderhoudsbudgetten als kredieten/investeringen. Afstemming gemeentebreed en in de regio hoe we met de prijsstijgingen om gaan.

Nu we steeds dichter bij de invoeringsdatum komen krijgen we meer zicht op de impact die de implementatie van de Omgevingswet op de organisatie heeft. Waar eerder werd gestuurd op invoering zo veel als mogelijk met bestaande capaciteit, vraagt de omvangrijkheid van de transitie om extra inzet op zowel kwantiteit als kwaliteit De leefkwaliteiten uit de 5 monitoring voldoen nog altijd aan de geldende norm. Saneringsplan van de provincie is goedgekeurd door bevoegd gezag (RUD). De provincie heeft de uitvoering ondergebracht bij Bodembeheer Nederland. In 2021 is door hen een aannemer geselecteerd. Deze start in 2022 met de bodemsanering

In 2021 is een incidentele indexatie van 1,9 % (niet toereikend) opgenomen op alleen de onderhoudsbudgetten. Dit is niet afdoende. Als gevolg van de coronapandemie, zijn de prijzen aan het stijgen met soms wel (aangekondigde) prijsstijgingen van meer dan

9

5

8

64

als gevolg van de coronapandemie. Hierdoor ontstaan tekorten. Schaarste van goederen en diensten kunnen ervoor zorgen dat we niet alle onze taken kunnen uitvoeren en de veiligheid niet kunnen waarborgen.

10% (bijv. bitumen/staal/kunststoffen). Hierin is de situatie van de oorlog in Oekraïne met mogelijke gevolgen overigens nog niet meegenomen.

Beleidsindicatoren

Beleidsindicator

1.16 1.17

Volksgezondheid en milieu Huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

Eenheid

2019

kg per inwoner %

WBD 136,9 9,6

2020 NL nb 20

WBD 141,2 nb

2021 NL nb nb

WBD 107 nb

65

NL nb nb

1.3 Programma 4 – Veiligheid Inleiding (Bron: Begroting 2021)

Wijk bij Duurstede behoort objectief bezien tot een van de veiligste gemeenten van ons land. Uit politiecijfers blijken doorgaans zeer gunstige resultaten. Wanneer er gesproken wordt over de gunstige score in onze gemeente, moet wel bedacht worden dat elk delict er één teveel is. Ook al is bijvoorbeeld het aantal woninginbraken in Wijk bij Duurstede (vergeleken met de regio) zeer laag: voor wie slachtoffer is van een inbraak of digitale oplichting, is het een bijzonder ingrijpende gebeurtenis. Sinds de uitbraak van Covid-19 treden we in veiligheidsregioverband samen op. Het optreden van de BOA’s is één van de zichtbare dingen die we doen. Daarnaast is er sinds de uitbraak van Covid-19 in het land een duidelijke stijging van het aantal cybercrime delicten waar te nemen, landelijk en lokaal. Wat een landelijke trend lijkt te zijn, is een verschuiving over de jaren heen van de meer zichtbare criminaliteitsvormen (zoals woning- en bedrijfsinbraken, autokraken en fietsdiefstallen) naar minder zichtbare, ondermijnende vormen van criminaliteit (zoals fraude, witwassen en cybercriminaliteit). In onze districtelijke en regionale samenwerking heeft ondermijning de eerste prioriteit, want criminaliteit houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Een veilig Wijk bij Duurstede in een veilige regio is voor ons van groot belang.

Voor de periode 2019 – 2022 is het gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan (IVP) vastgesteld voor de gemeenten Wijk bij Duurstede, Renswoude, Rhenen, Utrechtse Heuvelrug en Veenendaal. Hierin is aangegeven welke (gezamenlijke) prioriteiten de gemeente Wijk bij Duurstede hanteert, hoe de samenwerking met andere partijen is georganiseerd en welke resultaten de gemeente wil behalen. Vijf gemeenten op de Heuvelrug slaan de handen ineen om samen met de politie en het Openbaar Ministerie de gestelde ambities te bereiken. De vijf gemeenten hebben allen het IVP vastgesteld met als gezamenlijke prioriteit de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Naast deze gezamenlijke prioriteit ligt de focus in Wijk bij Duurstede op de volgende lokale prioriteiten: • Versterken verbinding veiligheid en zorg • Inwonerparticipatie. • High Impact Crimes (HIC) en Veel voorkomende criminaliteit (VVC). • Verkeersveiligheid. De eerste 2 jaar van het IVP zijn bijna voorbij en daarmee loopt ook het bijbehorend tweejarig uitvoeringsplan af. Door toedoen van Corona zijn een aantal acties noodgedwongen doorgeschoven in de planning. Mensen die werkzaam zijn in het veiligheidsdomein zijn namelijk ook degenen die voor een groot deel verantwoordelijk zijn voor de naleving van - en het toezicht op - de Coronamaatregelen.

Het proces om te komen tot een nieuw tweejarig uitvoeringsplan voor de komende 2 jaar is onlangs in gang gezet. Dit biedt kansen om te evalueren en waar nodig bij te stellen op de samenwerking en 66

de gekozen focusgebieden. Gelet op de laatste ontwikkelingen in de criminaliteitscijfers landelijk en lokaal is het voorstelbaar dat bijvoorbeeld cybercriminaliteit een prominenter aandeel krijgt in het nieuwe uitvoeringsplan. Verder blijven de in het IVP gekozen prioriteiten uiteraard ook de komende 2 jaar overeind. Beleidsinhoudelijke verantwoording Verkeersregelinstallatie Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt? Er is destijds een besluit genomen en uitgevoerd over plaatsing een verkeersregel installatie (VRI) bij de brandweerkazerne Cothen-Langbroek, zodat de vrijwilligers van de brandweer veilig uit kunnen rukken. Wat hebben we ervoor gedaan? Gemeente, Veiligheidsregio en de provincie Utrecht hebben gekeken hoe de vrijwilligers van de brandweer veilig kunnen uitrukken. Dit is een punt van aandacht omdat deze kazerne vlak aan de provinciale weg ligt. Omdat de provincie de wegbeheerder is, heeft zij een contract opgesteld waarin is opgenomen dat de gemeente de kosten van onderhoud en aanleg draagt. Dit bedrag wordt één keer per tien jaar verrekend met de gemeente.

Openbare orde en veiligheid Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt? Er loopt een geregisseerde aanpak van overlastgevende personen en problematische jeugdgroepen. De overlastsituatie in bijvoorbeeld het havengebied en op het industrieterrein is in beeld en maatregelen zijn uitgevoerd. We hebben de samenwerking tussen gemeente, politie, jongerenwerkers en boa’s verder versterkt. Onze informatiepositie ten aanzien van ondermijnende criminaliteit in onze gemeente is vergroot. We hebben de bewustwording ten aanzien van verschillende veiligheidsonderwerpen vergroot, met in het bijzonder digitale criminaliteit, ondermijnende criminaliteit en (woning)inbraken. We hebben de verbinding met onze inwoners versterkt. Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben de lokale persoonsgerichte aanpak voortgezet. We zijn gestart met de groepsaanpak van problematische jeugdgroepen in onze gemeente. In de groepsaanpak werken jongerenwerkers, wijkagenten, boa’s en jeugdhulpverleners nauw samen om problematische jeugdgroepen integraal en duurzaam te bewegen richting beter gedrag. We hebben een onderzoek uitgevoerd naar de overlast- en veiligheidssituatie bij het havengebied en hebben een aantal maatregelen uitgevoerd. Zo hebben de boa’s hun zichtbaarheid vergroot, o.a. door het opzetten van een Instagram account. En er is een nieuwe hangplek voor jongeren gerealiseerd bij de oude manege.

We hebben diverse acties uitgevoerd om de bewustwording van ondermijnende criminaliteit te vergroten. We hebben diverse integrale controles uitgevoerd. We hebben waar mogelijk bestuurlijke maatregelen toegepast om o.a. drugshandel en woninginbraak aan te pakken. We zijn diverse keren de wijken in gegaan met wijkagenten en boa’s om in gesprek te gaan met onze inwoners. Dat doen we met de ‘buurttent’ van de gemeente en de wijkbus van de politie. We hebben een verbinding gecreëerd met de WhatsApp Buurtpreventiegroepen in onze gemeente en informeren elkaar over de veiligheid in de wijken. We zijn 67

gestart met het zogenoemde bondgenotenoverleg. Het bondgenotenoverleg is een overleg van de politie, boa’s, beleidsmedewerkers veiligheid, burgemeester en een groep inwoners en ondernemers uit de gemeente Wijk bij Duurstede. We bespreken aan veiligheid en leefbaarheid gerelateerde zaken en zijn elkaars bondgenoot in de aanpak daarvan. In sociale media uitingen en persberichten over veiligheid benadrukken we altijd het belang van melden en geven we daarvoor de nodige handvatten. We hebben een Meld Misdaad Anoniem campagne uitgevoerd in ons gebied en daarmee heel veel mensen bereikt. We zijn de samenwerking aangegaan met Hackshield en middels een succesvolle campagne hebben veel kinderen het Hackshield spel gespeeld en daarmee geleerd over de risico’s van het internet. De kinderen hebben vervolgens hun kennis gedeeld met hun omgeving.

Wat heeft het programma gekost? bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Rekening 2020

Saldo van baten en lasten Lasten 4.1 Veiligheid en handhaving Totaal Lasten

- 2.120 - 2.120

- 2.259 - 2.259

- 2.206 - 2.206

52 V 52 V

- 2.095 - 2.095

Baten 4.1 Veiligheid en handhaving Totaal Baten

-

-

1 1

1V 1V

1 1

- 2.120

- 2.259

- 2.205

53 V

- 2.093

Mutatie reserves Toevoegingen

-

- 46

- 46

-

-

Onttrekkingen

-

98

24

- 73 N

-

Mutatie reserves

-

51

- 22

- 73 N

-

- 2.120

- 2.207

- 2.227

- 20 N

- 2.093

4 Veiligheid

Saldo van baten en lasten

Resultaat

Toelichting op financiële afwijkingen 4.1 Veiligheid en handhaving Brandweergarage Wijk bij Duurstede Financiële afwijking € 30.208 Toelichting Voor het onderhoud aan het gemeentelijk Vastgoed is een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) opgesteld. Voor deze uitgaven is een bestemmings reserve onderhoud gebouwen gevormd. De jaarlijks geplande 68

uitgaven voor het groot onderhoud wordt uit deze reservering gehaald. In 2021 zijn er, in overleg met de gebruikers van het pand, opknapwerkzaamheden uitgesteld. De overgebleven gelden worden verrekend met de reserve om het toekomstig onderhoud te kunnen blijven uitvoeren. In paragraaf onderhoud kapitaalgoederen staat een totaaloverzicht

Brandweergarage Cothen/Langbroek Financiële afwijking € 39.845 Toelichting Voor het onderhoud aan het gemeentelijk Vastgoed is een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) opgesteld. Voor deze uitgaven is een bestemmings reserve onderhoud gebouwen gevormd.. De jaarlijks geplande uitgaven voor het groot onderhoud wordt uit deze reservering gehaald. Opdrachten zijn verstrekt, maar uitvoering vindt in 2022 plaats. Daarnaast zijn er een aantal werkzaamheden goedkoper uitgevallen, dan verwacht. De overgebleven gelden worden verrekend met de reserve om het toekomstig onderhoud te kunnen blijven uitvoeren. In paragraaf onderhoud kapitaalgoederen staat een totaaloverzicht

Recapitulatie financiële afwijkingen bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen

Incidenteel of structureel

4 Veiligheid

Verschil 30 V 40 V - 73 N - 17 N - 20 N

Brandweergarage Wijk bij Duurstede Brandweergarage Cothen/Langbroek Mutatie reserves diverse afwijkingen < € 10.000 Totaal afwijkingen

Bestuurlijke risico’s Schaal van 1 tot 10

Risico’s

Beheersmaatregel

VRU; Indien vrijwillige brandweer gelijk gesteld wordt aan de waardering van beroepskrachten dan vormt dit een financieel probleem.

Landelijke aandacht en bestudering van het Europese standpunt.

Voortgang Ontwikkeling Er is een landelijk onderzoek uitgevoerd naar het gelijktrekken van de bezoldiging van vrijwillige en beroepsbrandweerlieden. Naar aanleiding daarvan is er sprake van een stijging van de

Kans

Impact

8

4

69

loonkosten van 2,7% voor 2022 en 2023, en wordt de gemeentelijke bijdrage aan de VRU verhoogd.

Beleidsindicatoren Beleidsindicator Veiligheid 4.01 Verwijzingen Halt 4.02 Winkeldiefstal 4.03 Gewelds- en seksuele misdrijven 4.04 Diefstal uit woning 4.05 Vernieling en misdrijven openbare orde

Eenheid

per 1.000 inw., 12-17 jr aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners

2019

2020

2021

WBD 6 0,2

NL 13 2,3

WBD 21 0,6

NL 11 2,0

WBD nb 0,2

NL nb 1,8

1,6

4,93

2,17

4,72

1,25

4,42

1,5

2,3

1,0

1,8

1,7

1,3

3,16

6,28

5,6

6,62

4,93

6,47

70

1.4 Programma 5 – Dienstverlening en Bedrijfsvoering Inleiding (Bron: Begroting 2021) De kwaliteit van onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers vinden we belangrijk en daar geven we dan ook veel aandacht aan. We streven altijd naar het vergroten van het vertrouwen in gemeente en bestuur. We doen wat we zeggen en zeggen wat we doen, we leveren kwaliteit en we werken vraaggericht. Daar moet iedereen van op aan kunnen. Dat gaat over onze directe dienstverlening en hoe onze inwoners en ondernemers die ervaren. We willen wendbaar en flexibel kunnen blijven reageren op wat er door de maatschappij van ons wordt gevraagd. Kwaliteit staat voorop, tegen acceptabele kosten en in samenwerking waar dat kan. Dat gaat ook over wat er in onze organisatie en achter de schermen voor nodig is om dat mogelijk te maken. En wat daarvoor nodig is, dat is in het afgelopen jaar sterk veranderd. Door de Coronacrisis werkt 90% van onze medewerkers deels vanuit huis. We moeten volledig tijd- en plaatsonafhankelijk kunnen werken. Op een veilige en verantwoorde manier. Voor onszelf, vanuit het oogpunt van zowel fysiek- als mentaal welzijn. En voor anderen, waar het gaat over betrouwbaarheid, informatieveiligheid en gegevensbescherming. Dit vraagt iets anders in (technische) oplossingen en ICT ondersteuning. Maar ook in de manier van werken en samenwerken, leren en ontwikkelen.

Het Coronavirus heeft de trend van flexibel werken in een stroomversnelling gebracht. De wensen over hoe men zijn of haar werk op middellange en lange termijn wilt invullen verschillen per medewerker. Dit is afhankelijk van de aard van de werkzaamheden, de thuissituatie en persoonlijke voorkeuren. Deze nieuwe realiteit vraagt om een andere kantooromgeving, zowel qua gebruik al qua inrichting. Zolang de Coronamaatregelen van kracht zijn, betekent dit een lage maximale kantoorbezetting in combinatie met duidelijke afspraken over het gebruik van de kantoorruimte. Programma Dienstverlening Via het programma Dienstverlening ontwikkelen we onze dienstverlening dóór vanuit de basisgedachte van kwaliteit. De basis voor dit programma ligt in de uitkomsten van verschillende onderzoeken naar de ervaringen van inwoners én ondernemers met onze dienstverlening. De focus voor onze directe dienstverlening ligt binnen dit programma op goede bereikbaarheid, leesbaarheid van onze documenten en teksten en een actieve (tussentijdse) communicatie wanneer een vraag in behandeling is. We nemen hierbij ook mee wat er technisch of organisatorisch voor nodig is om dit te bereiken. Dat betekent dat wij werkprocessen anders inrichten waar dat nodig is, dat we zorgen voor de beschikbaarheid van juiste sturingsinformatie en dat we onze medewerkers faciliteren via opleidingen en trainingen.

Organisatieontwikkeling Wat er gebeurt in de samenleving heeft effect op ons werk en wat er van ons wordt verwacht. We ondersteunen onze medewerkers hierbij en koppelen ontwikkeling en de duurzame inzet van onze medewerkers aan de dagelijkse praktijk. We richten ons op aspecten als samenwerking (intern en extern), een andere rolneming gemeente en het vergroten van eigenaarschap bij dossiers waar ontwikkeling van deze aspecten op dat moment aan de orde is. Dus op het moment en de plek waar de vraag of noodzaak is. Het op afstand samenwerken brengt nieuwe uitdagingen met zich mee waarbij we medewerkers zo goed mogelijk ondersteunen. Er is meer kennis nodig, evenals aanvullende (digitale) vaardigheden om online (interactief) te werken. Met collega’s, partners en inwoners. We vinden ook hier nieuwe wegen. Investeren in modern en aantrekkelijk werkgeverschap is en blijft cruciaal om aan alle verwachtingen te kunnen voldoen. Dit is ook het antwoord op 71

schaarste op de arbeidsmarkt. Zo werken we bijvoorbeeld aan het vergroten van de zichtbaarheid als werkgever en aan permanente aandacht voor leren en ontwikkelen als collectief en individu. Want goede mensen vinden en aan ons binden is een uitdaging. Bij modern werkgeverschap hoort ook een kwalitatieve en betrouwbare bedrijfsvoering. Om dit te borgen wordt in regionaal RID verband een EHRM systeem geïmplementeerd wat gaat bijdragen aan harmonisatie van processen, applicaties en werkwijzen. Informatiebeheer en ICT De huidige Citrix werkomgeving biedt onvoldoende flexibiliteit en mogelijkheden om het werk te kunnen doen. De afgelopen maanden hebben we daarom gebruik gemaakt van tijdelijke Microsoft 365 licenties die door de RID beschikbaar gesteld zijn. Optimaal plaats- en tijdonafhankelijk werken, videovergaderen en interactief samenwerken op afstand vraagt andere mogelijkheden en nieuwe technologie. Daarom is het nodig dat we een structurele overstap maken naar een Microsoft 365 werkomgeving. De tijdelijke licenties voorzien hierin niet voldoende. De digitale schermen in de vergaderruimten in het Huis van de Gemeente worden voorzien van een camera voor videovergaderen. Zo kunnen we hybride werken mogelijk maken (een deel van de deelnemers is fysiek aanwezig en anderen digitaal).

Informatiebeveiliging en privacy zijn onderwerpen die hierbij volop de aandacht krijgen en moeten houden. Met de aanstelling van een Privacy Officer en het plan van aanpak privacy voor de komende jaren zetten we stevig in op informatiebeveiliging en privacy. Meedoen, meedenken en meesturen De afstand tussen politiek en inwoners willen we verkleinen. Het vertrouwen in de gemeente vergroten. Belanghebbenden betrekken we daarom vroegtijdig. We spannen ons daarbij in om verschillende partijen te bereiken en te betrekken en verschillende invalshoeken met elkaar te bespreken. We pakken bij voorkeur zaken in samenwerking met anderen op. Doordat inwoners en ondernemers meedoen, meedenken en meesturen komen we tot goede, transparante en navolgbare besluiten. Dit vraagt experimenteerruimte en kennis van zowel ambtenaren, college, raad als van inwoners en ondernemers. Ook de komende tijd zetten we ons in om dit goed te doen. Interbestuurlijk programma Maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie, bouwen van nieuwe woningen of de aanpak van schulden vragen om goede samenwerking tussen alle overheden. Het Interbestuurlijk Programma (IBP) heeft als doel die samenwerking tussen het Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen te verbeteren. De provincie verwacht dat het Rijk een langere doorwerking verwacht van het programma dan aan middelen is bevoorschot.

Vooralsnog stelt het Rijk dat de gemeenten de uitloop zelf dienen te financieren.

72

Beleidsinhoudelijke verantwoording 5.1 Bestuur Hybride werken Bron: Begroting Wat hebben we bereikt? Om optimaal plaats- en tijdonafhankelijk te kunnen werken, video vergaderen en interactief op afstand samen te werken is ingezet op het versneld realiseren van Microsoft 365 als integrale samenwerkingsomgeving. In samenwerking met de GR RID is voor ons een hybride ICT-omgeving gerealiseerd waarmee applicaties en data op veilige wijze worden ontsloten ongeacht type apparaat of werkplek. Onze medewerkers beschikken nu over ICT-middelen en -voorzieningen waarmee zij plaats- en tijdonafhankelijk kunnen werken met inzet van laptops, tablets en/of smartphones. Ook zijn de eerste stappen gezet om de overgang naar deze nieuwe manier van werken te ondersteunen met het ontwikkelen van de ICT-vaardigheden van onze medewerkers. Wat hebben we ervoor gedaan? In samenwerking met de GR RID is een technische roadmap opgesteld om de ICT-infrastructuur aan te passen aan de vereisten om plaats- en tijdonafhankelijk te kunnen werken. Hiervoor is het programma ‘versnellen inzet MS365’ uitgevoerd. De GR RID heeft voor ons de benodigde extra ICT-middelen & Microsoft platformservices (security) ingericht en de benodigde licenties (abonnementsvorm) voor Microsoft 365 aangeschaft.

Voor medewerkers die plaats- en tijdonafhankelijk moeten werken zijn ICT-middelen aangeschaft en ingericht conform de vereisten ten aanzien van authenticatie en informatiebeveiliging. Het betreft zowel laptops, tablets als smartphones die voor zakelijk gebruik worden ingezet. Met de aanstelling van een Privacy Officer en het plan van aanpak privacy voor de komende jaren is ingezet op het verder verbeteren van de informatiebeveiliging en privacy. Verder zijn verschillende aandachtspunten ten aanzien van de exploitatie en beveiliging van de nieuwe ICT-omgeving geadresseerd en aangepakt. Het hybride werken vereiste ook een investering in digitale schermen in de vergaderruimten. Deze zijn voorzien van camera’s voor video vergaderen. Daarnaast zijn aanvullende infrastructurele voorzieningen getroffen voor het opnemen en uitzenden van vergaderingen die plaatsvinden in de raadzaal. Ook is er kantoormeubilair aangeschaft om hybride werken mogelijk te maken en zijn aan alle medewerkers met een nietlocatiegebonden functie ICT-middelen en een eenmalige tegemoetkoming versterkt voor het investeren in een arboproof werkplek thuis. Om onze ICT/IV weerbaarheid, ten aanzien van de digitale veiligheid en de instandhouding van de informatievoorziening, te vergroten is ingezet op samenwerking in de regio met de RID-deelnemers.

Ook zijn we intensiever gaan samenwerken met de RID bij bijvoorbeeld de inzet en adoptie van MS365, het verbeteren van de disaster/recovery voorzieningen, een regionale incident management procedure en het wijzigingsproces. Verder hebben wij initiatieven genomen om aan te sluiten bij en mee te werken aan de regionale IV-samenwerking (RIVO). Investeren in deze samenwerking is voor ons cruciaal om onze kwetsbaarheid te verminderen ten aanzien van het verwerven, onderhouden en in stand houden van applicaties. Samenwerken in regionaal (RID) verband biedt ons de voorwaardelijke kritieke massa om gezamenlijk de verschillende IV-vraagstukken aan te pakken. Vanuit dit perspectief is afgelopen jaar de aanpak en uitvoering om het applicatielandschap te harmoniseren geconcretiseerd in een convenant om toe te werken naar een situatie waarin applicaties en processen regionaal zijn geharmoniseerd. We kunnen door harmonisatie en samenwerking onze kwetsbaarheid verminderen ten aanzien van bijvoorbeeld functioneel beheer waarvan in 2021 wederom bleek dat we dit zelfstandig onvoldoende kunnen waarborgen. Er is 73

daarom ingezet op het zoeken van de massa in regionaal verband maar werken daarnaast lokaal ook aan het versterken van onze informatievoorziening en het informatiebeheer. Daarvoor is gekeken naar de mogelijkheden voor het organiseren en professionaliseren van functioneel beheer, rationalisatie van het applicatielandschap en de mogelijkheden om de inzet van bestaande IV-voorzieningen te vervangen en/of te optimaliseren. In december 2021 werd door de LOG4J-crisis (kritieke kwetsbaarheid in nagenoeg alle applicaties) duidelijk hoe noodzakelijk het is om de fragmentatie van functioneel beheer, technologische schuld (verouderde applicaties) en de kwetsbaarheid van onze IV-organisatie te verminderen. Daar zal in 2022 verder aan gewerkt moeten worden.

Gegevensbeheer en archivering Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt? Binnen het project ‘aanpakken achterstallige werkzaamheden informatiebeheer’ hebben we alle projecten die we minimaal moesten doen opgestart en deels afgerond. Deze richten zich met name op het afronden van de laatste papieren archieven. De verwachting is dat we, volgens planning, begin 2023 het papieren archief kunnen afsluiten. Daarnaast hebben we een aantal andere aanbevelingen afgerond. Zo is het collectiecalamiteitenplan geactualiseerd en is corona als hotspot aangewezen. Wat hebben we ervoor gedaan? Voor het wegwerken van de achterstand in papieren archieven hebben we extra (tijdelijk) personeel ingehuurd. De andere projecten hebben we binnen de formatie opgepakt. De projecten ten aanzien van gegevensbeheer en archivering hebben we niet volledig kunnen uitvoeren. Dit is ingegeven door de kwetsbaarheid van de bezetting op het verwerven, inzetten en in stand houden van de informatievoorziening en informatiebeheer. Werkzaamheden zijn afgelopen jaar deels niet uitgevoerd door de uitval van een collega (ziekte). Het principe ‘1 is geen’ was daarop van toepassing omdat er geen mogelijkheden waren dat de werkzaamheden door anderen opgevangen konden worden.

Werving & selectie griffie Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt? Het benoemen van een nieuwe griffier. Wat hebben we ervoor gedaan? De werkgeverscommissie heeft een externe partij gevraagd om de werving en selectie van de nieuwe griffier uit te voeren en de commissie hierin te begeleiden.

74

5.2 Bedrijfsvoering Personeel en inhuur Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt? In een krappe arbeidsmarkt sneller kunnen anticiperen op mobiliteit. Wat hebben we ervoor gedaan? Op basis van de loonsommen en inhuur was een onderschrijding op de loonkosten te verwachten. We hebben in de najaarsnota het budget iets bijgesteld. Redenen voor onderschrijding is de krappe arbeidsmarkt en mobiliteit. Het lukt niet altijd om op korte termijn een inhuurvraag of vacature in te vullen. We hebben in het najaar een nieuwe werkwijze voor de inhuur ingevoerd om sneller te kunnen anticiperen. En we hanteren voor nieuwe medewerkers een opzegtermijn van twee maanden.

Opleidingsbudget Bron: Begroting Wat hebben we bereikt? We zijn samen beter toegerust voor het uitoefenen van onze taken door opgedane vakkennis en vaardigheden en competentie ontwikkeling. Wat hebben we ervoor gedaan? In verband met corona zijn verschillende opleidingen en cursussen in de eerste helft van het jaar uitgesteld of werd een onlinetraining gevolgd, wat minder kosten met zich meebracht. In de tweede helft van 2021 hebben we extra geïnvesteerd in zowel individueel als gezamenlijk opleiden, trainen en ontwikkelen (o.a. dialoog, werkateliers, divers vakinhoudelijk) en is het budget helemaal benut.

Verhuur archiefruimte Bron: Begroting Wat hebben we bereikt? Per 1 januari 2021 is een deel van de archiefruimte verhuurd aan de RAZU. Dit heeft extra inkomsten gegenereerd. Wat hebben we ervoor gedaan? Verhuurovereenkomst opgesteld met de RAZU.

75

Draagkracht en draaglast Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt? Op een aantal taakvelden een betere balans in draagkracht en draaglast door uitbreiding van capaciteit. Inzicht in relevante interventies om een gezonde balans tussen draagkracht en draaglast te krijgen, die in 2022 en verder worden uitgevoerd. Factoren die bij gaan dragen aan deze balans zijn onder andere: • inzicht in en overzicht van werkprocessen en -instructies; • sterker opdrachtgeverschap om aansturing te verbeteren; • weten waar, met en voor wie je werkt; • eerst buiten beginnen om het vervolgens (met) binnen af te ronden; • beter worden in het overzien van het (eigen) werk en prioriteiten kunnen stellen. Daarnaast zal het versterken van de strategische aansturingslijnen en sturing op integraal werken bijdragen aan een gezonde balans tussen draagkracht en draaglast. Wat hebben we ervoor gedaan? Uitbreiding van capaciteit bij communicatie en op juridisch gebied. Op het taakveld wonen is het nog niet gelukt de strategische capaciteit verder uit te breiden. En we hebben extra capaciteit ingezet op organisatieontwikkeling. In oktober, november en december hebben we werkateliers gehouden (dit liep door tot begin februari). In die ateliers analyseerden medewerkers welke oorzaken voor de huidige disbalans in draagkracht en draaglast er zijn.

Ook brachten zij in kaart welke interventies (acties) nodig zijn om die balans weer gezond te krijgen. Tevens is gekeken welke interventies (acties) op de aansturing en inrichting van de organisatie aan dit doel bijdragen. We zijn al gestart met de uitvoering van enkele acties en in 2022 en de jaren erna gaan we daarmee door. Deze acties richten zich op vergroten van kennis en de juiste houding en gedrag om ons werk met plezier en vertrouwen goed te kunnen doen.

5.3 Publiekszaken Verkiezingen Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt? Het organiseren van de verkiezing leden van de Tweede Kamer, waarbij alle betrokkenen (stemmers, stembureauleden, tellers enz.) veilig konden deelnemen tijdens de coronapandemie. Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben de stembureaus ingericht met extra voorzieningen om afstand te kunnen houden van elkaar en besmetting te voorkomen. Daar zijn de nodige materialen voor aangeschaft. Een aantal stembureaus was meerdere dagen geopend voor kwetsbaren en ouderen. Er is extra personeel ingezet.

76

5.4 Financiën Onvoorzien Bron: Voorjaarsnota Wat hebben we bereikt? We hebben de begroting aangepast conform onze financiële verordening. Wat hebben we ervoor gedaan? We hebben het bedrag wat in onze financiële verordering staat van € 3,- per inwoner voor onvoorziene zaken verwerkt via de voorjaarsnota in onze begroting.

Precarioheffing en rechtzaak Vitens Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt? We hebben de precarioheffing aan Vitens voor 2021 niet opgelegd. Daarnaast hebben we duidelijkheid gekregen door een uitspraak van het Hof in de zaak Vitens en zitten we nu in het proces van schadestaatprocedure. Wat hebben we ervoor gedaan? In 2021 is in de zaak Vitens de uitspraak van het Hof binnengekomen. In die uitspraak is Vitens is het gelijk gesteld. We zijn veroordeeld in de proceskosten en daarnaast is de zaak verwezen naar de schadestaatprocedure. Schadestaatprocedure houdt in dat de rechter gaat beoordelen hoeveel schade Vitens heeft geleden en hoeveel schade we moeten betalen aan Vitens. We proberen om in de schadestaatprocedure tot een schikking te komen. Verder hebben we cassatie ingesteld bij de Hoge Raad tegen de uitspraak van het Hof. De komende periode gaan we verder onderhandelen om tot een schikking te komen.

Voorziening Vitens Bron: Najaarsnota Wat hebben we bereikt? We hebben een voorziening ingesteld om de schade naar aanleiding van de uitspraak van het Hof in de zaak Vitens te kunnen bekostigen. Wat hebben we ervoor gedaan? Ten tijde van de najaarsnota hebben we vanuit de bestemmingsreserve Stedin-gelden een voorziening getroffen voor de verwachte kosten van Vitens en de terug te betalen precariogelden aan Vitens.

77

Wat heeft het programma gekost? bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Rekening 2020

Saldo van baten en lasten Lasten 5.1 Bestuur 5.2 Bedrijfsvoering 5.3 Publiekszaken 5.4 Financiën Totaal Lasten

- 4.126 - 5.418 - 814 - 1.431 - 11.788

- 4.088 - 5.380 - 831 - 2.727 - 13.026

- 4.054 - 5.693 - 883 - 1.827 - 12.457

35 V - 313 N - 53 N 899 V 568 V

- 4.405 - 5.520 - 759 - 132 - 10.816

Baten 5.1 Bestuur 5.2 Bedrijfsvoering 5.3 Publiekszaken 5.4 Financiën Totaal Baten

262 235 318 40.131 40.945

250 219 334 40.203 41.005

230 273 351 40.996 41.850

- 20 N 54 V 17 V 793 V 845 V

2.175 255 276 39.356 42.062

Saldo van baten en lasten

29.157

27.980

29.393

1.413 V

31.247

Mutatie reserves Toevoegingen

- 754

- 1.750

- 1.532

218 V

- 3.190

Onttrekkingen

3.995

6.728

6.220

- 508 N

1.433

Mutatie reserves

3.241

4.979

4.688

- 290 N

- 1.756

Resultaat

32.398

32.958

34.081

1.123 V

29.490

5 Dienstverlening en bedrijfsvoering

78

5.1 Bestuur Huisvesting gemeentehuis Financiële afwijking € 32.605 Toelichting Onder het dagelijks onderhoud, vallen naast de vaste kosten, ook de variabele kosten zoals klachtenonderhoud, storingen etc. Vooraf is niet precies in te schatten welke bedragen hiermee gemoeid zijn. De inschatting voor dit bedrag gebeurt middels een kengetal. In 2021 zijn de werkelijke kosten hiervoor lager uitgevallen. Daarnaast zijn de nutskosten in 2021 lager uitgevallen dan geraamd, doordat nog veel personeel vanuit huis werkte.

Huisvesting stadhuis Financiële afwijking € 13.116 Toelichting Voor het onderhoud aan het gemeentelijk Vastgoed is een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) opgesteld. Voor deze uitgaven is een reserve onderhoud gebouwen gevormd. De jaarlijks geplande uitgaven voor het groot onderhoud worden uit deze reservering gehaald. Omdat de restauratie van het Stadhuis is uitgesteld zijn de voor 2021 geplande werkzaamheden ook niet uitgevoerd. De overgebleven gelden dienen dan ook weer terug te vloeien naar de reservering om het toekomstig onderhoud te kunnen blijven uitvoeren.

Gegevensbeheer (BAG, BGT, Archief) Financiële afwijking -€ 16.708 Toelichting Op dit budget waren opbrengsten begroot voor een vergoeding voor onderhoud ter waarde van € 23.000. Deze opbrengsten waren ook opgenomen onder het budget verhuuropbrengsten van het pand. In de tussentijdse rapportages is deze correctie niet meegenomen. Daarnaast waren er enkele voordelen binnen het budget. Een deel van de afwijking heeft betrekking op extra uitgevoerde werkzaamheden voor de aanschaf van luchtfoto’s, inhuur dienstverlening landmeetkunde en mutatiesignalering en werkzaamheden uitgevoerd door de GR RAZU. Tenslotte is een klein voordeel op archiefverwerking.

79

Facilitair Financiële afwijking € 62.820 Toelichting Vanwege corona was er een lagere bezetting van personeel op kantoor en zijn er minder kosten gemaakt. De lunchgelegenheid in het Huis van de Gemeente was het hele jaar gesloten en er waren veel minder fysieke vergaderingen en bijeenkomsten in het Huis van de Gemeente. Ook zijn er gezien de lagere bezetting van personeel, minder schoonmaakkosten gemaakt. De kosten van de handyman en facilitair medewerker zijn opgevangen binnen het schoonmaakcontract. Dat geldt ook voor een deel van de glasbewassing. En tot slot is er beduidend minder post verstuurd dan voorgaande jaren.

Burgemeester en wethouders Financiële afwijking -€ 47.261 Toelichting Elk jaar wordt er een actuariële berekening gemaakt voor de wethouders pensioenen. Op grond van deze berekening wordt de storting en de onttrekking gedaan. Hierin wordt ook het wachtgeld meegenomen. Door zowel het vertrek als het overlijden van een wethouder is de dotatie hoger uitgevallen dan begroot.

Griffie Financiële afwijking -€ 35.401 Toelichting De overschrijding is grotendeels terug te voeren op de post inhuur door derden. Het gehele griffieteam is in 2021 vertrokken en vervangen met interim krachten. We hebben een interim griffier aangetrokken voor de periode april tot en met augustus, een interim griffiemedewerkster vanaf juli en interim raadsadviseur vanaf oktober. De post abonnementen heeft een overschrijding van -€ 6.715. Want voor het uitzenden van raadsvergaderingen via Notubiz is regisseursfunctie ingehuurd via abonnement.

80

Intergemeentelijke samenwerking Financiële afwijking -€ 10.944 Toelichting Bijdrage 2021 kwam na de najaarsnota en was hoger dan verwacht. Daarnaast is in november gestart met IRP fase 4. Verwacht was dat dit in 2022 gestart zou worden.

5.2 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering financiën Financiële afwijking -€ 212.253 Toelichting Jaarlijks wordt de voorziening dubieuze debiteuren geanalyseerd. Dit jaar moet er fors meer gestort worden om te komen tot de juiste hoogte van de voorziening. Daarnaast zijn er meer kosten gemaakt voor software voor de planning en control documenten.

Streekarchief gebouw Financiële afwijking € 17.055 Toelichting Voor het onderhoud aan het gemeentelijk Vastgoed is een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) opgesteld. Voor deze uitgaven is een reservering gebouwonderhoud gevormd. De jaarlijks geplande uitgaven voor het groot onderhoud worden uit deze reservering gehaald. In 2021 zijn bepaalde werkzaamheden niet uitgevoerd en uitgesteld naar 2022. De overgebleven gelden worden verrekend met de reserve om het toekomstig onderhoud te kunnen blijven uitvoeren. In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen staat een totaaloverzicht.

81

Coronamiddelen Financiële afwijking -€ 56.964 Toelichting Ook in 2021 zijn er diverse uitgaven verricht in het kader van corona. De kosten worden gedekt uit de specifieke middelen vanuit het gemeentefonds en de bestemmingreserve corona. Deze middelen zijn op andere budget opgenomen. In de paragraaf coronacrisis zijn de kosten en opbrengsten verder uitgewerkt. 5.3 Publiekszaken Verkiezingen Financiële afwijking -€ 19.103 Toelichting De verkiezing heeft door de coronapandemie tot extra kosten geleid. Daarvoor is deels compensatie van het rijk ontvangen. Dit komt ook terug in de paragraaf coronacrisis.

Huwelijken Financiële afwijking € 14.231 Toelichting We hebben in 2021 meer huwelijken voltrokken dan we hadden verwacht.

Reisdocumenten en rijbewijzen Financiële afwijking € 15.423 (Reisdocumenten) -€ 17.171 (Rijbewijzen) Toelichting In de begrote opbrengst voor reisdocumenten en rijbewijzen is een geconstateerde verschuiving abusievelijk niet meegenomen in de tussentijdse rapportage. In de voorjaarsnota 2022 wordt de correctie structureel doorgevoerd. 82

5.4 Financien Salarissen en doorbelasting Financiële afwijking -€ 99.853 Toelichting Eenmalige CAO uitkering van € 190.000 over 2021 (uitbetaald in 2022) vormt de grootste post van de overschrijding. Daarnaast zijn minder bestedingen door lagere personele bezetting in de afdelingen.

Gemeentefonds Financiële afwijking € 1.653.000 Toelichting De voordeel bestaat uit € 985.000 aan extra ontvangsten vanuit het gemeentefonds via de september- en decembercirculaire 2021. Daarnaast is € 667.000 vrijgevallen uit loon- en prijsindexaties en doeluitkeringen vanuit het gemeentefonds. Kosten zijn gemaakt in de overige programma’s.

Treasury / Lening woningbouwvereniging Financiële afwijking € 37.653 Toelichting De begroting voor de rente is niet aangepast in 2021 en is de rentebijstelling in de loop van het jaar evenmin doorgevoerd. De verschillen hebben echter de tegenhanger in programma 1 (€ 46.479) waardoor het grootste verschil nivileert.

83

Recapitulatie financiële afwijkingen

bedragen x € 1.000 Belangrijkste afwijkingen 5 Dienstverlening en bedrijfsvoering Huisvesting gemeentehuis Huisvesting stadhuis Gegevensbeheer (BAG, BGT, Archief) Facilitair Burgemeester en wethouders Griffie Intergemeentelijke samenwerking U10 Bedrijfsvoering financiën Streekarchief gebouw Salarissen en doorbelasting Corona Verkiezingen Reisdocumenten Rijbewijzen Huwelijken gemeentefonds Treasury / Leningen woningbouwvereniging Mutatie reserves diverse afwijkingen < € 10.000 Totaal afwijkingen

Incidenteel of structureel

Verschil 33 V 13 V - 17 N 63 V - 47 N 35 V - 11 N - 212 N 17 V - 100 N - 57 N - 19 N 15 V - 17 N 14 V 1.652 V 38 V - 290 N 13 V 1.123 V

I I I I I I I I I I I I I I I I I I I

84

Bestuurlijke risico’s Schaal van 1 tot 10

Risico’s

Beheersmaatregel

De schaarste op de arbeidsmarkt leidt ertoe dat we vacatures minder snel en minder makkelijk vervullen. Dit vormt een risico voor de personele bezetting en continuïteit van de organisatie.

Meer instroom van jong talent. Nog meer inzetten op leren en ontwikkelen. Versterken regionale samenwerking. Verlenging opzegtermijn van nieuwe medewerkers (van 1 naar 2 maanden). Procedure rondom tijdelijke inhuur is verbeterd waardoor we sneller kunnen schakelen.

Voortgang Ontwikkeling

Kans Impact 8

5

Beleidsindicatoren

Beleidsindicator

5.01 5.02 5.03 5.04

Bestuur en organisatie Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur

5.05 Overhead Volkshuisvesting, ruimtelijke orening en stedelijke vernieuwing 5.06 WOZ-waarde woningen 5.07 Nieuwbouw woningen 5.08 Demografische druk 5.09 Woonlasten éénpersoonshuishouden 5.10 Woonlasten meerpersoonshuishouden

Eenheid

2019

2020

2021

WBD 5,2 5,2 316 11,2%

NL 3,6 nb nb nb

WBD 5,5 4,8 314 0,9%

NL 3,6 nb nb nb

WBD 5,6 5,1 316,8 15,7%

NL nb nb nb nb

% van totale lasten

14,40

nb

23,87

nb

12,89

nb

dzd euro aantal per 1.000 woningen % euro euro

277 13,6

250 9,2

296 14,3

271 8,9

322 nb

290 nb

73,4 842 842

69,8 665 735

75,0 910 910

70,0 700 773

70,0 918 918

70,1 733 810

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner (Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen)

85

2

Deel II Paragrafen

86

2.1 Inleiding Evenals in de voorgaande jaren volgen hierna de paragrafen, conform het Besluit Begroting en Verantwoording. Deze paragrafen handelen over een aantal belangrijke onderwerpen met betrekking tot de financiële functie, als een dwarsdoorsnede van de jaarrekening, die binnen de verschillende programma’s terug te vinden zijn. De volgende paragrafen zijn opgenomen: Lokale heffingen Het overzicht van lokale heffingen geeft inzicht in de tarieven van de gemeentelijke heffingen en belastingen. Financiering De paragraaf financiering is een verplicht onderdeel bij de begroting en het jaarverslag. Het doel is de uitvoering van de treasury functie transparant te maken. Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf bevat een berekening van de weerstandscapaciteit en een inschatting van de risico’s. Met weerstandscapaciteit wordt bedoeld: al die elementen, waarmee eventuele tegenvallers bekostigd kunnen worden. Het weerstandsvermogen is de weerstandscapaciteit in relatie tot de risico’s. Het geeft aan hoe robuust de jaarrekening is. Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf gaat vooral in op de onderhoudstoestand en de kosten van instandhouding van de wegen, bruggen, riolering, gebouwen en groene gebieden c.q. stroken. Dit is van belang, omdat de onderhoudskosten van kapitaalgoederen een substantieel deel beslaan.

Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering bestaat traditioneel uit de onderdelen Personeel, Informatisering, Automatisering, Communicatie, Organisatie, Financieel beheer (waaronder de administratieve organisatie en de interne controle) en Huisvesting. Deze paragraaf geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens over de bedrijfsvoering. Het gaat daarbij om het uitvoeren van de programma’s in het programmaplan en om de continuïteit van de gemeente. Verbonden partijen Hier wordt inzicht gegeven in de relaties van de gemeente met derde rechtspersonen, waarin bestuurlijke invloed wordt uitgeoefend en waarmee financiële belangen gemoeid zijn. Grondbeleid De hoofdlijnen van het te voeren grondbeleid komen in deze paragraaf aan de orde. Het geeft een stand van zaken in de lopende grondexploitaties en andere te ontwikkelen gebieden. Coronacrisis Deze paragraaf gaat in op de gevolgen van de Coronacrisis voor gemeente Wijk bij Duurstede. En geeft inzicht in de genomen maatregelen, activiteiten en werkzaamheden, in de kosten en gemiste opbrengsten, en in risico’s en verwachte maatschappelijke en financiële gevolgen.

87

2.2 Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. De lokale heffingen bestaan uit belastingen (bijvoorbeeld Onroerende Zaakbelasting - OZB - en toeristenbelasting), bestemmingsheffingen (Rioolheffing en Afvalstoffenheffing) en rechten (bijvoorbeeld Leges en Begraafrechten). Tarieven 2021 Tarieven lokale heffingen Onroerende zaakbelasting • Eigenaar woning, percentage van de WOZ-waarde • Eigenaar niet-woning, percentage van de WOZ-waarde • Gebruiker niet-woning, percentage van de WOZ-waarde

2021

2020

Lastenstijging (%)

0,130% 0,262% 0,154%

0,150% 0,302% 0,179%

-13,5% -13,4% -14,1%

€ 1,30

€ 1,30

0,0%

€ 67,60 € 111,25 € 111,25 € 302,65

€ 66,60 € 109,60 € 109,60 € 298,20

1,5% 1,5% 1,5% 1,5%

€ 263,00 € 263,00 € 0,00

€ 252,00 € 252,00 € 0,00

4,4% 4,4%

€ 252,00

4,4%

* dit betreffen percentage van WOZ waarde in het jaar. De WOZ waarde is in 2021 t.o.v. 2020 gestegen waardoor het percentage daalt

Toeristenbelasting • Overnachting Hondenbelasting • 1e hond • 2e hond • Elke volgende hond • Kennel Afvalstoffenheffing Vaste deel • Eénpersoonshuishouden • Meerpersoonshuishouden • Extra 140 liter GFT container Variabel deel per aanbieding (vanaf 1 april 2021) • Restafval container 240 liter • Restafval container 140 liter • Restafval ondergronds verzamelcontainer • Restafval in zakken verzamelcontainer bij milieustraat Reinigingsrechten Vaste deel • Reinigingsrechten (excl. btw) Variabel deel per aanbieding (vanaf 1 april 2021) • Restafval container 240 liter • Restafval container 140 liter • Restafval ondergronds verzamelcontainer

€ 8,00 € 5,50 € 1,50 € 2,50

€ 263,00 € 8,00 € 5,50 € 1,50

Rioolheffing (tot 200 m3 waterafvoer) • Eenpersoonshuishouden • Meerpersoonshuishouden • Bebouwde percelen zonder aansluiting riool

€ 220,87 € 220,87 € 86,19

€ 218,78 € 218,78 € 85,37

1,0% 1,0% 1,0%

Precariobelasting • Terassen per m2

€ 18,90

€ 18,40

2,7%

88

Leges • Voltrekken van een huwelijk, vanaf • Afgifte paspoort, vanaf • Afgifte Nederlands identiteitskaart, vanaf • Afgifte rijbewijs, vanaf

€ 412,00 € 56,55 € 36,46 € 41,00

€ 401,00 € 55,35 € 30,70 € 40,65

2,7% 2,2% 18,8% 0,9%

Lokale lastendruk Naast de informatie die we krijgen via de website www.waarstaatjegemeente.nl gebruiken wij sinds 2019 de lokale lastenmeter (https://www.wijkbijduurstede.nl/inwoners/lokale-lastenmeter.html). Op deze site is informatie is ontsloten over de lokale lasten van Wijk bij Duurstede. Daarnaast is een benchmark mogelijk, zowel landelijk als met vergelijkbare of omliggende gemeenten (standaard geprogrammeerd: Bunnik, Houten, Utrechtse Heuvelrug en Culemborg).

2021

2020

Lastenstijging (%)

Eigenaar en gebruiker OZB eigenaar *1) Afvalstoffenheffing *2) Rioolheffing *3) Lokale lastendruk eigenaar en gebruiker woning

€ 414,00 € 293,00 € 220,87 € 927,87

€ 433,55 € 252,00 € 218,78 € 904,33

-4,5% 16,3% 1,0% 2,6%

Gebruiker Afvalstoffenheffing *2) Rioolheffing *3) Lokale lastendruk gebruiker woning

€ 263,00 € 220,87 € 483,87

€ 252,00 € 218,78 € 470,78

4,4% 1,0% 2,8%

Lokale lastendruk gemiddeld gezin

*1) Voor het eigendom van een gemiddelde woning met een woningwaarde van € 273.000 in 2019, € 290.000 in 2020 en €319.000 in 2021 *2) Standaardcombinatie: basisheffing met een 240 liter restcontainer en een 140 liter GFT-container. *3) Uitgaande van 101 - 150 m3 waterverbruik.

Kwijtschelding In december 2012 heeft de raad ingestemd met het uniforme kwijtscheldingsbeleid van BSR. Het kwijtscheldingsbeleid in hoofdlijnen: ▪ Kosten van bestaan Bij het beoordelen van kwijtscheldingsverzoeken worden de kosten van bestaan, evenals in voorgaande jaren, gesteld op 100% van de normuitkering als bedoeld in artikel 16 van de Uitvoeringsregeling invorderingswet 1990. ▪ Verruiming kwijtscheldingsnormen voor 65-plussers Bij het beoordelen van kwijtscheldingsverzoeken betreffende Rijksbelastingen wordt ten aanzien van 65-plussers uitgegaan van de geldende bijstandsnormen. ▪ Kwijtschelding voor ondernemers Ondernemers kunnen geen kwijtschelding krijgen van Rijksbelastingen. Voor belastingen geheven door lagere overheden bestaat sinds 1 april 2011 de mogelijkheid om ook kwijtschelding voor ondernemers mogelijk te maken, mits het verzoek om kwijtschelding betrekking heeft op belastingheffing in de privésfeer. 89

▪

Kosten van kinderopvang Kosten van kinderopvang worden bij de behandeling van kwijtscheldingsverzoeken betreffende Rijksbelastingen niet aangemerkt als uitgaven. Per 1 januari 2012 geldt voor alleenstaande ouders dat aanvullende heffingskortingen bij de berekening van het inkomen niet langer buiten beschouwing worden gelaten. Daar staat tegenover dat het voor lokale overheden per 1 januari 2012 mogelijk is om de kosten van kinderopvang aan te merken als uitgave.

Baten lokale heffingen Lokale heffingen - Rekening 2021 8,8%

1,3% Onroerende zaakbelasting (40,7%)

18,8%

40,7%

Precariobelasting (6,0%) Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten (24,4%) Rioolheffing (18,8%)

24,4%

6,0%

Leges en rechten (8,8%)

bedragen x € 1.000 Primitieve Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Rekening 2020

Belastingen Onroerende zaakbelasting woningen Onroerende zaakbelasting niet-woningen Precariobelasting Toeristenbelasting Hondenbelasting Totaal Belastingen

4.184 1.243 1.020 36 118 6.601

4.148 1.051 772 36 132 6.138

4.169 1.037 763 36 135 6.139

21 V - 14 N -9N 0V 2V 1V

4.103 1.227 1.009 30 128 6.497

Heffingen Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Rioolheffing Marktgelden Totaal Heffingen

2.976 2.385 5.361

2.976 2.427 5.403

3.103 2.424 5.527

127 V -3N 124 V

2.495 2.357 15 4.867

Leges en rechten Begraafplaatsrechten Leges burgerzaken Leges omgevingsvergunningen Leges procedures Veergelden / concessiegelden Overige leges en rechten Totaal Leges en rechten

171 244 590 30 127 211 1.372

171 249 325 50 127 211 1.134

208 242 314 39 127 186 1.116

37 V -7N - 11 N - 11 N - 25 N - 18 N

171 197 709 95 127 165 1.465

Kwijtscheldingen Kwijtscheldingen Totaal Kwijtscheldingen

- 69 - 69

- 69 - 69

- 76 - 76

-7N -7N

- 88 - 88

Totaal lokale heffingen

13.265

12.606

12.706

100 V

12.742

Lokale heffingen

90

Toelichting Onroerende zaakbelastingen De waarden van het onroerend goed zijn (in relatie tot de geraamde opbrengsten) gebruikt voor de vaststelling van het OZB-tarief. Jaarlijks vindt een herwaardering van het onroerend goed plaats. De waarden van het onroerend goed naar de waarde-peildatum 1 januari 2020 worden gebruikt voor de vaststelling van het OZB-tarief 2021. We hebben een inflatiecorrectie (1,5%: bron CPB) uitgevoerd op de OZB-opbrengsten 2020. Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten Ter dekking van de afvalbeheerkosten wordt afvalstoffenheffing in rekening gebracht. Vanaf 1 april 2021 bestaat de afvalstoffenheffing uit een vast basistarief per aansluiting (huishouden). En een variabel deel op basis van het aantal aanbiedingen van de grijze kliko en/of het aantal inworpen in een ondergrondse restafvalcontainer. Dit nieuwe afvalbeleid (diftar) is ingevoerd met als doel inwoners te stimuleren het restafval beter te scheiden: minder restafval en meer grondstoffen. Milieuresultaten Direct na de invoering van het nieuwe beleid per 1 april 2021 is de hoeveelheid restafval gedaald. Het ongescheiden (fijn en grof) restafval is afgenomen van 167 kg in 2020 naar 134 kg per inwoner in 2021 en de afvalscheiding is toegenomen van 68% in 2020 naar 73% in 2021.

De verwachting is dat 2022 (met een volledig jaar diftar) uitkomt op 123 kg restafval en 75% afvalscheiding Met onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid voor 2021 inzichtelijk gemaakt:

Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing

bedragen x € 1.000 Rekening 2021

Begroting 2021 Bedag

%

Bedrag

%

- 2.366 232 - 2.134

78,7% -7,7% 70,9%

- 2.279 287 - 1.992

77,2% -9,7% 67,5%

- 185 - 108 - 156 - 15 - 410 - 874

6,2% 3,6% 5,2% 0,5% 13,6% 29,1%

- 217 - 108 - 216 - 12 - 407 - 960

7,4% 3,7% 7,3% 0,4% 13,8% 32,5%

Totale kosten heffing

- 3.008

100,0%

- 2.952

100,0%

Totale opbrengsten heffing

3.008

Dekkingspercentage heffing

-

Kosten heffing Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente Overige taakvelden Capaciteit Tractie BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

3.137 100,0%

185

106,3%

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten in het kader van heffingen zoals riool- en afvalstoffenheffing.

91

In de afvalbegroting was rekening gehouden met incidentele en structurele investeringskosten. Beoogd was de structurele investeringskosten te dekken uit de besparingen op de verwerkingskosten (door minder restafval) en de incidentele projectkosten te dekken uit de voorziening reiniging. Dit resultaat is behaald. Naast de structurele investeringskosten is een groot deel van de incidentele projectkosten al in het eerste jaar terugverdiend. Uiteindelijk blijft onder aan de streep een voordelig saldo van € 185.000 over. Dat saldo is toegevoegd aan de voorziening reiniging. Financiële voordelen voor de gemeente: • € 122.000 hogere inkomsten afvalstoffenheffing (dit zijn tevens hogere kosten voor inwoners); • € 163.000 hogere opbrengst oud papier (in 2020 was de wereldmarktprijs zeer laag, terwijl de papierprijs in 2021 juist fors is gestegen); • € 27.000 niet-begrote rijksbijdrage corona (als compensatie voor extra afvalkosten); • € 108.000 lagere verwerkingskosten rest/gft en hogere opbrengst uit afvalfonds (PMD); • € 7.000 lagere uitgaven diversen.

Financiële nadelen voor de gemeente: • € 55.000 extra aanschaf kliko’s (voor gft-scheiden hoogbouw en ter vervanging van oude/ kapotte kliko’s); • € 71.000 extra investeringskosten ondergrondse containers (vervangen oude inwerpzuilen, ombouw van enkele containers tot luiercontainers); • € 21.000 onvoorziene reparatie vloer milieustraat (vloeistof dicht maken); • € 16.000 hogere verwerkingskosten Klein chemisch afval (door hogere verwerkingstarieven); • € 32.000 hogere toerekening overhead vanwege nieuw personeel; • € 28.000 overige kleinere verschillen; • € 19.000 lagere inkomsten milieustraat (aanscherping poort- en tarievenbeleid is nog niet uitgerold). Afvalcijfers 2012 - 2021 (CBS-opgave) gemeente

Wijk bij Duurstede

ingezameld afval (kg/inw)

ingezameld afval (kg/inw)

600

600

500

500 400

209

182

178

180

180

164

136

400

37

42

40

43

23

181

141

141

140

137

141

29 107

145

178

188

184

174

173

172

63

61

63

57

60

61

61

117

122

134

300

300

200 200

28

321

369

359

359

351

355

367

100

120

113

100

119

117

0 0

2015 2015

2017

2019

g gescheiden

33%

33%

33%

34%

32%

27%

60% 40% 61%

67%

67%

67%

66%

68%

73%

20% 0% 2015

2017 % gescheiden

2021

oudpapier

ov gescheiden

rest

rest grof

gescheiden ingezameld afval (kg/inw)

100% 39%

2019

ongescheiden

percentage bronscheiding

80%

2017

2021

2019 % ongescheiden

2021

160 140 120 100 80 60 40 20 0

113

63

120

119

117

117

122

61

63

57

60

61

32

33

31

30

29

25 22 22 2017 2018 2019 oudpaper glas

2020 PMD

17 22 2015

g

21 2016

26

134

61 39

16 2021

92

Rioolheffing In de begroting 2021-2024 wordt uitgegaan van het nieuwe Water en Rioleringsplan 2020-2025 (WRP). Uitgangspunten zijn hierbij zijn onder meer de technische levensduur van riolering, rentetarief, indexering en toename heffingseenheden welke invloed hebben op het tarief. Jaarlijks wordt in december de bijbehorende tarieventabel aangepast en vastgesteld. Met onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid voor 2021 inzichtelijk gemaakt. Het resultaat is toegevoegd aan de voorziening riolering.

Berekening kostendekkendheid riolering

bedragen x € 1.000 Rekening 2021

Begroting 2021 Bedag

%

Bedrag

%

- 1.615 6 - 1.609

67,7% -0,3% 67,5%

- 1.604 201 - 1.403

73,8% -9,2% 64,5%

- 145 - 106 - 277 -9 - 239 - 776

6,1% 4,4% 11,6% 0,4% 10,0% 32,5%

- 166 - 106 - 277 -9 - 213 - 771

7,6% 4,9% 12,7% 0,4% 9,8% 35,5%

Totale kosten heffing

- 2.385

100,0%

- 2.174

100,0%

Totale opbrengsten heffing

2.385

Dekkingspercentage heffing

-

Kosten heffing Netto kosten Kosten, incl. (omslag)rente Inkomsten, excl. heffingen Netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. (omslag)rente Verkeer en vervoer Capaciteit Tractie BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

2.424 100,0%

250

111,5%

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten in het kader van heffingen zoals riool- en afvalstoffenheffing.

93

Omgevingsvergunningen De leges die de gemeente hanteert voor omgevingsvergunningen vloeien voort uit de legesverordening. Jaarlijks wordt in december de bijbehorende tarieventabel aangepast en vastgesteld. Met onderstaande tabel wordt de kostendekkendheid voor 2021 inzichtelijk gemaakt:

Berekening kostendekkendheid omgevingsvergunningen

bedragen x € 1.000 Rekening 2021

Begroting 2021 Bedag