Programmabegroting 2024-2027 gemeente Wijdemeren
Tekst van het document
Deze belasting is bedoeld om eigenaren en gebruikers van roerende
de tarieven vastgesteld.
een gemeente een bepaald redelijk peil moeten hebben wil zij in
ruimten in een vergelijkbare heffing als de OZB te betrekken. Daarom
aanmerking komen voor een aanvullende uitkering op basis van artikel
zijn de regels voor het waarderen van roerende ruimten gelijk. Er is ook
12 van voornoemde wet. Hierbij wordt voornamelijk gekeken naar
wettelijk bepaald, dat de tarieven gelijk moeten zijn aan die van de OZB.
het gemiddelde percentage waarmee de gemeente de waarde van de woningen en niet-woningen belast.
Het gemiddeld gewogen OZB-tarief is voor 2024 nog niet te bepalen omdat daartoe de juiste gegevens niet aanwezig zijn.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
60
8. Wet open overheid
3. Forensenbelasting
Om meer zekerheid te krijgen m.b.t. de juistheid van de opgelegde
berekend, wordt bepaald door het aantal woningen, dat wordt
Bij de invoering van de forensenbelasting, zo’n 10 jaar geleden, is met de
aanslagen forensen –en toeristenbelasting heeft in 2022 een
aangeslagen en het aantal personen dat er woont. In het werkgebied van
eigenaren van recreatieparken overeengekomen dat zij deze belasting
inventarisatie van de objecten die vallen onder de toeristen- en
het Plassenschap Loosdrecht e.o. wordt eveneens huisvuil opgehaald.
voor de gemeente innen. Anders dan bij de toeristenbelasting zijn
forensenbelasting plaatsgevonden. Ook in de jaren 2024 en 2025 zullen
Deze taak wordt tot nog toe uitgevoerd door het Plassenschap.
namelijk niet de ondernemers belastingplichtig, maar de gebruikers van
deze controles worden uitgevoerd.
de recreatiewoningen zelf. Doordat de ondernemers de inning op zich nemen besparen zij de gemeente kosten.
4. Hondenbelasting In het onderstaande overzicht zijn de oude en nieuwe tarieven
KOSTENDEKKENDHEID AFVALSTOFFENHEFFING 2024
2024
Met ingang van 2022 is de heffingssystematiek voor de forensenbelasting
opgenomen. Omdat de hondenbelasting bij een gedeeltelijke
Bijdrage aan GAD
€ 2.870.387
herzien en zijn de tarieven van de forensenbelasting aangepast. De
belastingplicht per maand wordt berekend, zijn de tarieven deelbaar
Straatreiniging
€ 203.760
tot en met 2021 gehanteerde staffelmethode is sinds 2022 losgelaten
gemaakt door twaalf. Voor 2024 worden de tarieven verhoogd met de
Overhead (nieuw percentage 2024)
€ 723.338
en er is overgegaan op een heffingsmaatstaf, die uit gaat van een vast
inflatiecorrectie van 3,9%.
Kwijtscheldinge
€ 80.000
BTW 21%
€ 579.954
percentage van de WOZ-waarde van het object.
5. Afvalstoffenheffing In het kader van de beoogde meeropbrengst van de toeristen-
De totale lasten voor het inzamelen en het verwerken van huishoudelijk
forensenbelasting, zoals opgenomen in het financieel herstelplan, wordt
afval, verhoogd met de kosten van het heffen van de afvalstoffenheffing,
na consultatie van ondernemers een voorstel gedaan.
worden voor 2024 geraamd op € 4.457.400 inclusief BTW en toerekening overheadkosten (2023 € 3.484.000). De totale lasten voor het inzamelen van de afvalstoffen nemen ten opzichte van de raming 2023 met € 893.400 toe. Deze toename wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere verplichte bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling, die de dienst uitvoert, de GAD en het conform de financiële verordening toerekenen van overheadkosten. Het tarief dat per woning wordt
TOTALE LASTEN
€ 4.457.439
Opbrengst afvalstoffenheffing
€ 4.457.400
TOTALE OPBRENGSTEN
€ 4.457.400
Kostendekkendheid
100%
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
61
8. Wet open overheid
6. Rioolheffing
De verdeling tussen de eigenarenheffing en de gebruikersheffing is aan
De legesverordening bestaat uit 3 titels.
De opbrengst wordt geraamd op € 4.641.815. In 2024 zijn de
strikte regels gebonden. Aan de gebruikers mag maximaal een evenredig
• Titel 1 Algemene dienstverlening (hoofdzakelijk Burgerzaken)
geraamde lasten aanzienlijk hoger vanwege de toerekenbare BTW en
deel van de kosten worden doorberekend. Als de belastingplichtige
• Titel 2 Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/
overheadkosten. Zoals in het herstelplan aangegeven is dit conform de
gebruikers bijvoorbeeld 15% van het totale waterverbruik voor hun
financiële verordening. De kostendekkende opbrengsten zijn gebaseerd
rekening nemen, mag maximaal 15% van de kosten, die aan het gebruik
op het geactualiseerde water-, en rioleringsplan 2023-2027, dat in
van de voorzieningen zijn gerelateerd, aan hen worden doorberekend.
oktober aan de raad is gepresenteerd.
Het deel van de kosten dat niet aan de gebruikers wordt doorberekend,
8. Lijkbezorgingsrechten
mag aan de eigenaren worden doorberekend.
Voor 2024 wordt de geraamde opbrengst 2023, verhoogd met
KOSTENDEKKENHEID RIOOLRECHTEN 2024
2024
Apparaatskosten en overhead
€ 1.867.962
Overige materiële lasten / uitbestedingen
€ 1.303.980
omgevingsvergunning
• Titel 3 Dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn
de reguliere inflatiecorrectie van 3,9% als totaalopbrengst 2024
7. Leges
gepresenteerd. De geraamde opbrengst bevat een onzekere factor,
Legestarieven mogen zodanig worden vastgesteld, dat de totale
omdat deze wordt opgebouwd uit het aantal lijkbezorgingen en de
opbrengst daarvan niet uitgaat boven de geraamde lasten. Dat
verlenging van de grafrechten.
Rente en afschrijvingen
€ 945.703
betekent dat een tekort in de opbrengst van een bepaald onderdeel
BTW 21%
€ 524.169
uit de tarieventabel in beginsel mag worden gecompenseerd door een
Lokale lastendruk
verhoogde opbrengst op een ander onderdeel (‘kruissubsidiëring’).
De meest voorkomende heffingen voor huishoudens in Wijdemeren
Door Europese wetgeving (de Europese dienstenrichtlijn, EDR) is deze
met een eigen woning zijn de onroerende zaakbelasting, de
mogelijkheid vanaf 2010 beperkt. De leges die de gemeente berekent
afvalstoffenheffing en de rioolheffing voor eigenaren. Om de lastendruk
voor diensten en producten aan ondernemingen, die binnen de EU
in beeld te brengen wordt een vergelijking gemaakt van het totaal van
diensten verrichten, mogen per onderdeel niet meer opbrengen dan de
deze drie heffingen. De bedragen voor 2024 worden bij presentatie van
kosten. De tarieven worden verhoogd met 3,9% inflatiecorrectie. Bij de
de belastingverordeningen in de raad van december gepresenteerd.
TOTALE LASTEN
€ 4.641.841
Opbrengst Rioolrechten
€ 4.641.815
TOTALE OPBRENGSTEN
€ 4.641.815
Kostendekkendheid
100%
tariefberekening zijn de bedragen, zoals gebruikelijk, veelal afgerond. Bij leges Burgerzaken is in een aantal gevallen sprake van een wettelijk maximum. Indien van toepassing worden de bedragen aan het wettelijk maximum aangepast.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
3. Onderhoud kapitaalgoederen
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
BEGROTING
4. Financiering
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
62
8. Wet open overheid
In de volgende tabel wordt de vergelijkbare lastendruk in 2023 van vier
Op basis van de waardering van de woningen in Wijdemeren bedraagt
Kwijtscheldingsbeleid
buurgemeenten vermeld, bij eenzelfde WOZ-waarde. Uitgangspunt van
de gemiddelde waarde van een woning in 2022 € 488.700 (Opgave
Natuurlijke personen die de belasting niet kunnen voldoen, kunnen
deze gemeenten is de waarde op peildatum 1-1-2022.
belastingen Hilversum). De gemiddelde WOZ-waarde per peildatum
daarvoor kwijtschelding aanvragen. Voor de beoordeling van de
1-1-2023 is nog niet bekend, maar zal bij het aanbieden van de
aanvragen gelden wettelijke regels, die inhouden dat zowel het inkomen
belastingverordening wel bekend zijn en worden meegenomen in
als het vermogen van de aanvrager aan normen wordt getoetst.
Bron: COELO atlas lokale lasten 2023
Stichtse SOORT HEFFING Hilversum Vecht Onroerendezaakbelastingen Afvalstoffenheffing (3 personen)
€ 373
€ 433
Gooise meren € 443
De Ronde Venen € 382
de tariefbepaling. In deze begroting wordt deze gemiddelde waarde
Wijdemeren
gehanteerd voor de vergelijking tussen 2023 en 2024. De lokale lasten
Een van de normen bij de inkomenstoets is het bedrag van de
nemen met 16,5% procent toe.
bestaanskosten, dat per situatie verschilt. De gemeenten hebben de
€ 705
vrijheid om hiervan tussen de 80 en 100% in aftrek te brengen op het OMSCHRIJVING
€ 381
€ 329
€ 377
€ 358
€ 355
Woningwaarde
2022
2023
2024
€ 435.000
€ 488.700
€ 488.700
inkomen. In Wijdemeren wordt met 100% van de norm gerekend, waardoor voor de aanvrager de meest gunstige uitkomst wordt verkregen.
Rioolheffing (150 m³)
€ 190
€ 252
€ 221
€ 216
€ 235
TOTAAL
€ 944
€ 1.014
€ 1.014
€ 956
1.295
Onroerendezaakbelastingen
€ 585
€ 632
€ 679 Door de vermogenstoets komen eigenaren van woningen alleen in
Afvalstoffenheffing (3 pers.)
€ 344
€ 355
€ 405
aanmerking voor kwijtschelding als de hypotheekschuld hoger is dan de waarde van de woning (én hun inkomen beneden de norm ligt). Verder
Rioolheffing (150 m³) TOTAAL
€ 235
€ 235
€ 422
€ 1.164
€ 1.222
€ 1.506
wordt geen kwijtschelding verleend voor heffingen voor diensten van de gemeente, die op aanvraag worden verleend, zoals leges. Als gevolg hiervan beperkt de kwijtschelding zich in de praktijk tot de afvalstoffenheffing en de hondenbelasting.
Voor 2024 is, op basis van de werkelijke lasten 2022, voor kwijtschelding een bedrag van totaal € 80.000 geraamd.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
63
8. Wet open overheid
2. WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Het wettelijk kader van BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) stelt dat de paragraaf betreffende het weerstandsvermogen tenminste moet bevatten:
Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als het vermogen van
Weerstandscapaciteit
de gemeente om financiële risico’s/tegenvallers op te kunnen vangen.
Met de beschikbare weerstandscapaciteit bedoelen we de middelen en
Dit vermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit,
mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten
dit zijn de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken,
te dekken. Onder benodigde weerstandscapaciteit verstaan we alle
A. Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;
en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen. Het
risico’s waarvoor nog geen maatregelen zijn getroffen, die van materiële
B. Een inventarisatie van de risico’s;
weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de begroting is.
betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Tot het treffen
C. Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s; D. Een kengetal voor de:
van dergelijke maatregelen behoren onder andere het instellen van De mate van flexibiliteit van de gemeentebegroting speelt een
voorzieningen, het afdekken van risicogebieden met verzekeringen dan
a. Netto schuldquote
belangrijke rol bij de bepaling van het weerstandvermogen: hoe snel
wel andere risico beperkende acties. Risico’s en reserves zijn continu
b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
kunnen tegenvallers worden opgevangen door ombuigingen van
aan verandering onderhevig, het weerstandsvermogen is dan ook een
c. Solvabiliteitsratio
bestaand beleid al dan niet in combinatie met belastingverhogingen.
momentopname.
d. Grondexploitatie
Ook de omvang van de vrij aanwendbare reserves is daarbij van belang.
e. Structurele exploitatieruimte
Vanuit het provinciaal toezicht zijn geen directe normen voor het
f. Belastingcapaciteit
weerstandsvermogen aangegeven.
E. Een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
PROGRAMMA’S
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
5. Bedrijfsvoering
PARAGRAFEN
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
64
8. Wet open overheid
Berekening weerstandscapaciteit
Stille reserves uit voor verkoop beschikbaar zijnde activa
Risicobeheersing
De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en
Conform de nota risicomanagement kunnen stille reserves uit voor
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de
mogelijkheden waarover de gemeente kan beschikken om niet begrote
verkoop beschikbaar zijnde activa worden meegenomen in de bepaling
paragraaf Weerstandsvermogen onder andere een inventarisatie van de
kosten op te vangen. De weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende
van de beschikbare weerstandscapaciteit. Een aantal legakkers zijn in het
risico’s dient te bevatten en het beleid omtrent de weerstandscapaciteit
componenten:
bezit van de gemeente, getaxeerd en voor verkoop beschikbaar. Deze
en de risico’s. In onderstaand overzicht treft u het resultaat van de
• Algemene reserve
stille reserves worden vooralsnog geschat op € 100.000.
inventarisatie van de risico’s waarvoor in 2023 geen of geen volledige
• Onvoorzien • Stille reserves uit voor verkoop beschikbaar zijnde activa
beheersmaatregelen zijn getroffen. Op basis van bovenstaande informatie
Berekening Risicobedrag (kanseffect) Algemene reserve
WEERSTANDSCAPACITEIT
De algemene reserve bedraagt € 3.622.783 (stand per 1 januari 2023).
a. Algemene reserve
Bedrag (x €1.000)
De gewenste weerstandscapaciteit is bepaald conform de Nota
3.623
risicomanagement 2019, die op 19 september 2019 door de raad is
b. Stille reserves
100
vastgesteld. Hierbij is gebruik gemaakt van kans-klassen. Op grond
Onvoorzien
c. Saldo rekening/begroting
pm
van de kansen van optreden zijn de risico’s bepaald tussen de 20%
De post onvoorzien is een incidenteel budget dat dient als dekking
d. onvoorzien
50
en 60%. Risico’s waarbij de kans van optreden groter is dan 60%
van optredende risico’s. In de begroting is hiervoor in de verschillende
E. BESCHIKBARE WEERSTANDSCAPACITEIT
3.773
zijn uit voorzichtigheid volledig voorzien. Bij de waardering van
jaarschijven een budget van € 50.000 opgenomen.
grondexploitaties worden de risico’s waarbij de kans van optreden groter is dan 60% uit voorzichtigheid volledig meegenomen in de waardering van de grondexploitaties en in de risicoanalyse niet verder meegenomen.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
Bedragen in euro
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
BEGROTING
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
65
7. Grondbeleid
8. Wet open overheid
In de nota Risicomanagement 2019 zijn de kansen en financiële gevolgen ingedeeld in klassen. Deze staan in onderstaand overzicht vermeld.
Omvang maximum
Omvang na beheersmaatregelen
Kans in % van kansklassen
Risicobedrag o.b.v. kanseffect
618.000
618.000
variërend
150.400
B. Projecten
1.500.000
1.500.000
gem. 30%
355.000
C. Financiële risico’s
2.091.500
1.148.000
variërend
486.200
D. Hogere uitgaven Sociaal domein
840.000
690.000
variërend
262.000
E. Asbest- en bodemverontreiniging
400.000
250.000
50%
125.000
F. Implementatie omgevingswet
250.000
250.000
50%
125.000
OMSCHRIJVING RISICO A. Gronden niet in exploitatie
G. Wet Sociale Werkvoorziening
50.000
50.000
20%
10.000
H. Riolering
200.000
100.000
50%
50.000
I. Bruggen
400.000
200.000
30%
60.000
J. Beschoeiingen
400.000
200.000
30%
60.000
K. Onderhoud kapitaalgoederen
1.150.000
875.000
variërend
380.000
L. Provinciale bodemtaken
50.000
50.000
40%
20.000
M. Feitelijke bestuursdwang
50.000
50.000
30%
15.000
N. Overige risico’s
192.500
132.500
variërend
48.250
O. Informatiebeveiliging
445.000
445.000
variërend
175.500
TOTAAL ALLE RISICO'S
8.637.000
6.558.500
2.322.350
Kansklassen
KLASSE
Frequentie dat risico zich voordoet
Kans Te hanteren (waarschijn- percentage in lijkheid) risicoprofiel
Financieel gevolg (in euro)
1
< of 1x per 10 jaar
Zeer klein
20%
< 50.000
2
1x per 5 10 jaar
klein
30%
> 50.000 en < 100.000
3
1x per 2 5 jaar
Gemiddeld
40%
> 100.000 en < 250.000
4
1x per 1 2 jaar
Groot
50%
> 250.000 en < 500.000
5
1x per jaar of meer
Zeer groot
60%
> 500.000
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
1. Lokale heffingen
PROGRAMMA’S
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
Ratio weerstandsvermogen
Ratio weerstandsvermogen
Berekening beschikbare ruimte Algemene reserve
De ratio weerstandsvermogen is de verhouding tussen de
Op basis van de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde
beschikbare weerstandscapaciteit en de gekwantificeerde risico’s.
weerstandscapaciteit kunnen we een berekening maken van de ruimte
Dit wordt uitgedrukt in een verhoudingsgetal. De ratio van het
in de Algemene reserve per 31 december 2022. In onderstaand overzicht
weerstandsvermogen kan per 1 januari 2023 als volgt worden berekend:
treft u het resultaat van die berekening. OMSCHRIJVING Bedragen x € 1.000
Bedrag (in euro x 1.000)
A - Beschikbare weerstandscapaciteit
3.773
B - Benodigde weerstandscapaciteit
2.322
5. Bedrijfsvoering
PARAGRAFEN
6. Verbonden partijen
66
7. Grondbeleid
8. Wet open overheid
RATIO WEERSTANDSVERMOGEN
Betekenis
Ratio > 2,0
Uitstekend
1,4 < ratio < 2,0
Ruim voldoende
1,0 < ratio < 1,4
Voldoende
0,8 < ratio < 1,0
Matig
0,6 < ratio < 1,0
Onvoldoende
Ratio < 0,6
Ruim onvoldoende
Bij een ratio van 1,0 is de beschikbare weerstandscapaciteit gelijk aan
2022
Begroting 2023
Begroting 2024
A. Algemene reserve
769
843
3.623
B. Stille reserves
100
100
100
Het is van belang te weten of er sprake is van een toereikend
vastgesteld. Geconcludeerd kan worden dat het weerstandsvermogen
C. Saldo rekening/ begroting
pm
pm
pm
weerstandsvermogen. Om de ratio van het weerstandsvermogen te
van Wijdemeren voldoende in staat is om de onderkende risico’s op te
D. Onvoorzien
50
70
50
beoordelen, gebruiken we onderstaande normering van het Nederlands
vangen. Jaarlijks wordt het weerstandsvermogen getoetst om te zien of
Adviesbureau voor Risicomanagement:
de gewenste ratio nog steeds wordt bereikt.
OMSCHRIJVING
E. Beschikbare weerstandscapaciteit
919
1.013
3.773
F. TOTAAL RISICO'S
6.559
6.288
6.559
G. Minus correctie kansberekening
-5.034
-4.021
-4.236
H. Benodigde weerstandscapaciteit
1.525
2.267
2.322
I. Beschikbare ruimte Algemene reserve
-606
-1.254
1.450
Ratio Weerstandsvermogen (A / B)
1,61 (was 0,38)
de benodigde weerstandscapaciteit. In de nota risicomanagement 2019 is de ondergrens van de ratio weerstandsvermogen op 1,0
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
67
8. Wet open overheid
Toelichting op de risico’s
B. Projecten
D. Hogere uitgaven Sociaal domein
A. Gronden niet in exploitatie genomen
Aan de uitvoering van projecten zijn risico’s verbonden. De uitvoering
De wettelijke taken behorende bij de uitvoering van het sociaal
Aan de gronden die in bezit zijn om uiteindelijk te exploiteren zitten
kan vertraging oplopen als gevolg van het stopzetten of aanpassen van
domein, bestaande uit de WMO, de Jeugdzorg en de uitvoering van
risico’s verbonden. Voor de gronden die al in exploitatie zijn genomen
deelplannen maar ook door vertraging van de vergunningverlening. De
de participatiewet, kent open einde regelingen. Op de uitgaven van
zijn voorzieningen gevormd (die geen onderdeel zijn van deze
kans van optreden van de diverse risico’s zijn vertaald naar percentages
deze regelingen is door gemeenten moeilijk te sturen. Ook neemt de
weerstandscapaciteitsberekening) ter hoogte van het geprognosticeerd
variërend tussen de 20% en 60% voor het bepalen van de hoogte van het
zorgvraag ieder jaar toe. De autonome groei veroorzaakt extra stijging
tekort. Daarvoor is per grondexploitatie een risicoanalyse gemaakt.
benodigde weerstandsvermogen.
van de kosten.
In voorkomend geval moet een risico geaccepteerd worden. Indien
C. Financiële risico’s
E. Asbest en bodemverontreiniging
het resultaat hierdoor dusdanig verslechtert dat een verhoging
Vanuit financieel oogpunt zijn risico’s aanwezig, zoals;
Bij reconstructie projecten is de kans aanwezig op asbest en
van een voorziening noodzakelijk is, zal deze bij de eerstvolgende
• Gegarandeerde geldleningen, zeer gering risico
bodemverontreiniging die niet op voorhand bekend is, ondanks de
herziening (of tussentijds) worden bijgesteld. Meerdere risico’s die bij de
• Onzekerheden in de algemene uitkering, vanwege toegepaste
bodemonderzoeken die vooraf worden verricht. Tot op heden heeft dit
Gestreefd wordt naar het elimineren of verminderen van een risico.
grondexploitaties worden onderkend hebben een relatie met een tijdige doorlooptijd. De uitvoering kan vertraging oplopen als gevolg van het stopzetten of aanpassen van deelplannen maar ook door vertraging van
systematiek
• De invloed van inflatie op die wordt gehanteerd vanuit de Meicirculaire kan afwijken van de werkelijke inflatie
de vergunningverlening. De kans van optreden van de diverse risico’s
• Onzekerheden in de salarisbegroting omdat cao onderhandelingen
zijn vertaald naar percentages variërend tussen de 20% en 60% voor het
voor 2024 nog niet zijn afgerond. Deze risico’s zijn gecalculeerd
bepalen van de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Risico’s
op een bruto bedrag van ruim 2 miljoen euro, wat dankzij
waarbij de kans van optreden groter is dan 60% zijn uit voorzichtigheid
beheersmaatregelen wordt beperkt tot ruim 1 miljoen euro. Op basis
volledig meegenomen in de waardering van de grondexploitaties en hier
van de kansberekening is het verwacht effect iets minder dan 0,5
niet meegenomen.
miljoen euro
risico zich niet voorgedaan.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
PARAGRAFEN
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
68
8. Wet open overheid
F. Implementatie omgevingswet
G. Wet Sociale Werkvoorziening (WSW)
I. Bruggen
De implementatie van de Omgevingswet is door het Rijk uitgesteld tot
De WSW is ondergebracht in de Participatiewet. Het
Jaarlijks inspecteren wij onze bruggen en voeren reparaties uit. Bij
1 januari 2024. Deze wet brengt veel veranderingen met zich mee. Met
Werkvoorzieningschap Tomingroep voert dit voor de deelnemende
onvoldoende onderhoud en/of een te zware aslast kan een brug
behulp van een rekenmodel van de VNG en Deloitte is al eerder een
gemeenten uit. Er bestaat een risico dat de Tomingroep in enig jaar
beschadigen. In dat geval moeten omleidingen worden ingesteld,
inschatting gemaakt van incidentele en structurele kosten door de jaren
tegenvallende resultaten heeft. Maatregelen worden blijvend ingezet om
wellicht een noodbrug geplaatst worden, reparaties worden uitgevoerd
heen. Op grond van de uitkomst daarvan is al in een eerder stadium een
te zorgen dat de opbrengsten de kosten blijven dekken. Onvoorziene
of een nieuwe brug worden gebouwd. In de afgelopen drie jaar hebben
bestemmingsreserve gevormd, van totaal € 600.000 (zijnde 25% van de
kosten moeten door de gemeente worden aangevuld.
zich geen calamiteiten met bruggen voorgedaan.
de invoeringskosten, exploitatielasten en frictiekosten. De kosten voor
H. Riolering
J. Beschoeiingen
het opstellen van het Omgevingsplan (vervangt de bestemmingsplannen)
Het rioolstelsel is de laatste jaren veel beter in kaart gebracht, hierdoor
De gemeente heeft een grote hoeveelheid beschoeiingen in
zijn in de meerjarenbegroting 2024 e.v. opgenomen. Het is niet zeker of
weten we beter hoe het functioneert en kunnen we risico’s verkleinen.
onderhoud. De staat van een aantal delen is slecht. De achterstanden
hiermee alle voorbereidingen binnen de begrotingsbedragen kunnen
Grote calamiteiten hebben zich de laatste jaren niet voorgedaan. De
in het onderhoud zijn in kaart gebracht in het ‘Beheerplan overige
worden opgelost. De eerder genoemde bestemmingsreserve is per
meest waarschijnlijke calamiteiten zijn het gedeeltelijk instorten van
waterwerken’. Met de uitvoering van dit beheerplan worden gedurende
ultimo 2022 op. Structurele lasten vanaf het moment van invoering van
het stelsel, een onvoorziene langdurige buiten gebruikstelling en
de jaren 2022-2026 fasegewijs de achterstanden ingelopen. Hiermee
de omgevingswet zijn beperkt begroot. Hiervoor is een risicobedrag
milieuschade. De komende jaren zullen we onder meer rioolgemalen
wordt de hoogte van eventuele schades beperkt. Het risico is dat door
opgenomen.
renoveren, planmatig het stelsel reinigen en inspecteren en foutieve
het wegslaan van beschoeiing de aanliggende wegconstructie ernstig
lozingen op het oppervlaktewater reduceren. Voor normale
verzakt.
VNG en Deloitte raming). Deze bestemmingsreserve ziet op dekking van
onderhoudskosten en kapitaallasten van investeringen is een onderhoudsvoorziening beschikbaar. In de voorziening is geen rekening gehouden met calamiteiten.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
69
8. Wet open overheid
K. Onderhoud kapitaalgoederen
M. Feitelijke bestuursdwang
O. Informatiebeveiliging
Naast de genoemde risico’s bij riolering, bruggen en beschoeiingen, is of
Bij het toepassen van feitelijke bestuursdwang mag het aspect van
In 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in
wordt het onderhoud van de overige zaken, zoals wegen, speeltoestellen
het kostenverhaal in principe niet meewegen of kan niet meewegen.
werking getreden. Om datalekken te voorkomen zijn er technische
andere aspecten binnen de openbare ruimte, in kaart gebracht. Ook
Het wordt namelijk toegepast in zeer spoedeisende gevallen of in die
en organisatorische maatregelen getroffen. Echter, er blijft altijd een
hieruit blijken achterstanden, waarbij vanuit de nieuwe beheerplannen
gevallen waar het dreigende verbeuren van een last onder dwangsom
risico op een datalek. Indien de gemeente succesvol aansprakelijk
deze achterstand gefaseerd wordt ingelopen. Hiermee wordt de hoogte
geen soelaas biedt om tot beëindiging of herstel van een overtreding te
wordt gesteld voor een datalek dan is de vervolgschade gedekt op
van eventuele schades zoveel mogelijk beperkt.
komen.
de aansprakelijkheidspolis. Voorts de organisatie bewust maken door te (blijven) stimuleren en naleven van verantwoordelijkheden (zoals
L. Provinciale bodemtaken
N. Overige risico’s
bijhouden verwerkingsregister, melden datalekken, actief rekening
Tezamen met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024)
Uit de inventarisatie van de risico’s kwamen 35 risico’s naar voren. De
houden met privacyaspecten bij projecten, DPIA’s uitvoeren, et cetera).
worden de provinciale bodemtaken overgedragen aan de gemeenten. In
28 belangrijkste risico’s zijn (geclusterd naar categorie) beschreven. De
Een eventuele boete is niet verzekerd. Aan de gemeente zijn nog geen
het Algemeen Bestuur van de OFGV is met de deelnemers afgesproken
overige 7 risico’s bedragen qua maximale omvang € 192.500. Tevens
boetes opgelegd.
dat met de overdracht het budget dat uit het provinciefonds naar het
zijn voor de overige risico’s ook diverse beheersmaatregelen getroffen
gemeentefonds wordt overgeheveld, leidend is voor de bijdragen
waardoor het uiteindelijke risico sterk verminderd is. De bedragen
voor deze taak bij de OFGV. Er wordt van uitgegaan dat het Rijk op de
worden te klein geacht om deze risico’s afzonderlijk te beschrijven.
overheveling van het budget van provincie naar gemeenten geen korting toepast. Dit is echter nog geen garantie.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
Financiële kengetallen Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een overzicht van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Bij deze kengetallen worden een beoordeling van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie opgenomen. De kengetallen en de beoordeling geven gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht in de financiële positie van de
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
3. Onderhoud kapitaalgoederen
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
BEGROTING
4. Financiering
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
70
7. Grondbeleid
8. Wet open overheid
Rekening 2022
Begroting 2022 begr. prim.
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
1a. Netto schuldquote
52%
77%
89%
96%
104%
128%
104%
1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
54%
80%
91%
98%
105%
130%
106%
2. Solvabiliteitsratio
23%
19%
14%
17%
18%
16%
19%
3. Grondexploitatie
0%
-1%
-1%
-1%
-1%
0%
0%
4. Structurele exlpoitatieruimte
-3%
1%
-1%
3%
6%
1%
0%
OMSCHRIJVING
gemeente. De vijf kengetallen zijn:
1a. Netto schuldquote 1. a. Netto schuldquote b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte
De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De hoogte van de inkomsten bepaalt namelijk in belangrijke mate hoeveel schulden een gemeente kan dragen. Normaal bevindt de netto schuldquote van een gemeente zich ergens tussen de 0% en 100%. Voor een gemeente geldt dat het licht op oranje springt boven de 100% en op rood springt als deze quote hoger is dan 130%. Wijdemeren heeft een verslechterde positie vanaf 2025.
1b. Wanneer de netto schuldquote wordt gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is sprake van onderstaande quote: De netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen bevindt zich in de periode 2024-2027 tussen de 91% en 130%. Met iedere € 1.000.000 die geleend wordt, neemt de schuldquote met 1,6% toe. Wijdemeren heeft een verslechterde positie vanaf 2025.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
71
8. Wet open overheid
2. Solvabiliteitsratio
3. Grondexploitatie
4. Structurele exploitatieruimte
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan
Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de
Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is,
haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio,
waarde van de grond) is ten opzichte van de totale geraamde baten.
doordat wordt gekeken naar de structurele baten en de structurele lasten
hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De solvabiliteitsratio drukt
In deze begroting is nog sprake van één exploitatie Porseleinhaven.
en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage
het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen. Het
Op de exploitatie wordt de reeds getroffen voorziening in mindering
betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten
eigen vermogen van een gemeente bestaat volgens artikel 42 BBV uit de
gebracht. Dat bedrag wordt gedeeld door de totale baten uit de
te dekken. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele
reserves (algemene reserve en bestemmingsreserves) daarbij opgeteld
programmabegroting en uitgedrukt in een percentage. Een percentage
deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven
het resultaat uit het overzicht van en lasten en baten (saldo per 31-12).
van meer dan 10% wordt gezien als kwetsbaar. Naar verwachting wordt
dragen. De cijfers en de kengetallen geven aan dat er een nagenoeg
Een solvabiliteitsratio van onder de 30% wordt als laag aangemerkt.
de laatste grondexploitatie voltooid in 2027.
structureel evenwicht is tussen de lasten en de baten. Indien het kengetal
De solvabiliteitsratio bedroeg in 2021 landelijk gemiddeld 37,5%, de
voor de structurele exploitatieruimte een relatief hoog getal is, kan dat
solvabiliteitsratio van de gemeente Wijdemeren bedroeg in dat jaar 21,8%.
duiden op te weinig ambities en/of te hoge belastingopbrengsten. Als
(Bron VNG jaar 2021: Waar staat je gemeente september 2022)
gevolg van de daling van de algemene uitkering vanaf 2026 neemt de exploitatieruimte verder af.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
3. Onderhoud kapitaalgoederen
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
BEGROTING
4. Financiering
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
72
7. Grondbeleid
8. Wet open overheid
3. ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN De openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente Wijdemeren. Het is de plaats waar mensen wonen, werken en recreëren en elkaar ontmoeten. Bovendien is het de natuurlijke habitat voor veel flora en fauna. De gemeente is verantwoordelijk voor een goed beheer en onderhoud van de openbare ruimte, zodat mensen zich er prettig voelen en planten en dieren ook de plaats krijgen die zij verdienen. De openbare ruimte in beheer bij de gemeente vertegenwoordigt een grote kapitaalswaarde. Efficiënt en effectief beheer en onderhoud is daarvan van groot belang om kapitaalvernietiging te voorkomen.
Openbare ruimte algemeen
Kwaliteitsniveaus
De voornaamste kapitaalgoederen betreffen de wegen, riolering, civiele
Het nationale kenniscentrum CROW onderscheidt diverse
kunstwerken en beschoeiing, openbare verlichting, openbaar groen/
kwaliteitsniveaus. CROW hanteert de in onderstaande tabel
bomen en openbare gebouwen. Het beheer hiervan is complex en
weergegeven niveaus voor groen en wegen, bij de kwaliteitsbepaling van
begint bij het vastleggen van diverse gegevens in beheersystemen. In
de kapitaalgoederen.
deze systemen worden gegevens bijgehouden als materiaal, ouderdom, SCORE
Kwalificatie
Omschrijving
A+
Zeer goed
Nagenoeg ongeschonden
In 2021 is, in opdracht van de gemeenteraad, het rapport ‘Beheer en
A
Goed
Mooi en comfortabel
onderhoud kapitaalgoederen ‘’in control’’ – Doelmatigheidsonderzoek
B
Voldoende
Functioneel
C
Matig
Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder
D
Te slecht
Kapitaalvernietiging, functieverlies
locatie en staat van onderhoud.
kapitaalgoederen’ opgesteld. Het rapport bevat een aantal aanbevelingen op onder meer bestuurlijk, organisatorisch, financieel en technischinhoudelijk vlak om in control te komen en te blijven op het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen.
Voorafgaand aan het opstellen van het beleidsplan integraal beheer In de afgelopen periode zijn deze aanbevelingen uitgewerkt in concrete
met onderliggende sectorale beheerplannen, is een aantal mogelijke
acties. Belangrijk uitgangspunt daarbij was dat de systematiek en wijze
beheerscenario’s uitgewerkt. Elk scenario bestaat uit een bepaalde
van beheer zowel op strategisch als op tactisch en operationeel niveau
(combinatie van) beeldkwaliteiten. Hierbij worden onder meer de
goed is beschreven en verankerd in een planmatig kader. Dit planmatig
benodigde middelen (arbeidsbehoefte en geld) berekend.
kader heeft vorm gekregen in een beleidsplan integraal beheer openbare ruimte met onderliggende sectorale beheerplannen. Deze plannen vormen de input voor de begroting en het investeringsplan.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
3. Onderhoud kapitaalgoederen
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
BEGROTING
4. Financiering
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
73
7. Grondbeleid
8. Wet open overheid
De basis voor het beleidsplan Integraal beheer wordt gevormd door
Beleids- en beheerplannen
Verantwoording baten en lasten
de in scenario 2 bepaalde beeldkwaliteitsniveaus, die in beginsel voor
In 2022 is gestart met werken aan een beleidsplan integraal beheer
De lasten en baten, die voortvloeien uit het onderhoud van de
alle beheerdomeinen gelden. Voor scenario 2, ‘Huidige ambitie +
openbare ruimte. Dit beleidsplan beschrijft het strategische en financiële
kapitaalgoederen worden op totaalniveau verantwoord in programma
hogere ambitie aantal functionele gebieden’ geldt als uitgangspunt
kader voor het beheer van de openbare ruimte. De actualisatie van
3, Openbare ruimte. In deel 2 van de begroting zijn de overzichten ‘Wat
dat de gehele gemeente op beeldkwaliteitsniveau C wordt beheerd en
de beheerplannen wegen, riolering, openbaar groen, bomen, civiele
gaat het kosten’ en de ‘Openbare ruimte per product’ opgenomen.
onderhouden, met uitzondering van een aantal zogeheten ‘functionele
kunstwerken, openbare verlichting, straatmeubilair en speel- en
gebieden’ die op niveau B worden onderhouden. Deze functionele
beweegvoorzieningen zijn meegenomen in dit traject. Het beleidsplan
EXPLOITATIELASTEN DAGELIJKS ONDERHOUD X 1000
gebieden zijn: winkelgebieden, begraafplaatsen, monumentale bruggen
integraal beheer openbare ruimte en de sectorale beheerplannen zijn in
Onderdeel
2024
2025
2026
2027
en de doorgaande asfaltwegen (lintwegen).
het vierde kwartaal van 2023 bestuurlijk vastgesteld.
Wegen
138
138
138
138
Civiele kunstwerken
172
172
172
172
Openbare verlichting
105
105
105
105
Openbaar groen/ bomen
635
635
635
635
Straatmeubilair
20
20
20
20
Speel- en beweegvoorzieningen
35,7
35,7
35,7
35,7
Op basis van de arealen en de kwaliteitseisen is met behulp van landelijke
ONDERDEEL
normen een berekening gemaakt voor het beheer en onderhoud en
Beleids- en beheerplan
Actualisatie
Riolering
Beheerplan Wegen 2024-2028
2028
Civiele kunstwerken
Water- en rioleringsprogramma 2023-2027
2027
Openbare verlichting
Beheerplan Civiele kunstwerken 2024-2027
2027
Openbaar groen
Beheerplan Openbare Verlichting 2024-2027
2027
Groenbeheerplan 2024-2027
2027
Beheerplan Bomen 2024-2027
2027
Beheerplan Straatmeubilair 2024-2027
2027
Beheerplan Speel- en beweegvoorzieningen 2024-2027
2027
de werkzaamheden in de openbare ruimte. Deze zijn op maat gemaakt voor de omstandigheden in Wijdemeren zoals grondslag en eisen aan dienstverlening en gespiegeld aan de budgetten en arbeidsinzet.
Voor het beheerdomein Riolering en water wordt niet beheerd op basis van beeldkwaliteitsniveaus. Beheer vindt hier plaats op basis van landelijk vastgestelde (functionele en technische) normen in combinatie met een
Bomen
risicobeoordeling.
Straatmeubilair Speel- en beweegvoorzieningen Gem. gebouwen
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
EXPLOITATIELASTEN GROOT ONDERHOUD X 1000
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
Investeringsplan
Wegen
74
PARAGRAFEN
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
8. Wet open overheid
Onderdeel
2024
2025
2026
2027
De investeringen die de gemeente Wijdemeren de komende jaren wil
De gemeente Wijdemeren heeft in totaal 1.103.000 m2 verhardingen
Wegen
1.290
1.290
1.027
1.027
doen zijn opgenomen in het investeringsplan (IP) 2024-2027. Bij het
in beheer. Hiervan is 474.500 m2 asfaltverharding en 628.500 m2
276
276
276
276
ramen van de budgetten voor het IP is rekening gehouden met de
elementenverharding. Naast deze verhardingen is ook nog
gestegen prijzen van bouwmaterialen en brandstof. Ook zijn de kosten
1.400 m2 betonverharding en 2.800 m2 halfverharding (voornamelijk
voor voorbereiding, enginering, toezicht en projectmanagement ( eigen
voetpaden en in-/uitritten) aanwezig. De kapitaalwaarde van deze
uren) integraal mee geraamd in de budgetten.
verhardingen zijn samen ruim 83 miljoen euro. Het bestaande areaal is
Civiele kunstwerken Openbaar groen/ bomen
157
157
157
157
Straatmeubilair
33
33
33
33
onder te verdelen in onderdeeltypen, zoals hoofdrijbanen, fietspaden, INVESTERINGEN VERVANGINGSONDERHOUD X 1000 Onderdeel
2024
2025
2026
2027
Wegen
4.574
4.574
4.574
4.574
Civiele kunstwerken
1.094
1.094
1.094
1.094
Openbare verlichting
-
355
355
355
352
352
352
352
Openbaar groen/ bomen Straatmeubilair
53
53
53
53
Speel- en beweegvoorzieningen
55
55
55
55
In het investeringsplan 2024-2027 worden investeringen voorgesteld en
voetpaden en trottoirs, parkeervakken en overige. Onder de categorie
geraamd tot en met 2027 van in totaal afgerond € 57.903.876.
‘overige’ vallen bijvoorbeeld in- en uitritten, bushaltes en rabatstroken.
Dit bedrag bestaat voor € 24.648.000 uit investeringen in wegen, voor € 1.039.610 uit investeringen in openbare verlichting, voor € 695.366 uit
Uitgevoerde onderzoeken
investeringen in groen, voor € 42.900 uit investeringen in beschoeiingen
In 2022 is in gemeente Wijdemeren het noordelijk wegenareaal
en voor € 1.525.000 uit investeringen in revitalisering bedrijventerreinen.
geïnspecteerd door Sweco. Het zuidelijk areaal is geïnspecteerd in 2021.
Voor een bedrag van € 29.953.000 komt dekking uit de voorziening riool
Het zuidelijk areaal beslaat de kern Loosdrecht en het areaal ten zuiden
en de riooltarieven.
van de lijn Kerklaan – Leeuwenlaan in Kortenhoef. Het noordelijk areaal beslaat de kernen Nederhorst den Berg en Ankeveen en het areaal ten noorden van de lijn Kerklaan – Leeuwenlaan in Kortenhoef, inclusief de Kerklaan en de Leeuwenlaan.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
PARAGRAFEN
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
75
8. Wet open overheid
Huidige kwaliteit
Openbaar groen
Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van de openbare ruimte is er in het
Het gemiddelde kwaliteitsniveau van de wegverhardingen ligt net over
De groenvoorzieningen van de gemeente bestaan uit de categorieën
voorjaar van 2023 een beeldkwaliteitsmeting uitgevoerd aan de hand
de grens tussen niveau B en C, op kwaliteitsniveau C. In vergelijking met
‘beplanting’ en ‘gras- en kruidachtigen’. De beheerstrategie rondom
van de beeldmeetlatten van CROW. Het resultaat van deze meting maakt
2021 is de kwaliteit van de verhardingen iets afgenomen.
bomen wordt in een apart beheerplan besproken. Het areaal aan
inzichtelijk wat de huidige kwaliteit is van de openbare ruimte en hoe
beplanting is in totaal ruim 150.000m2, waarbij het overgrote
deze zich verhoudt tot de gewenste kwaliteit (ambitieniveau).
De kwaliteit van de asfalt- en elementenverhardingen is lager dan van
deel bestaat uit bosplantsoen en heesters. Onder de gras- en
een goed en evenwichtig onderhouden wegennet. Er is een groot
kruidachtigen verstaan we terreinen met gras- en/of kruidachtige
Huidige kwaliteit
percentage asfaltwegen met kwaliteit ‘basis’ en met kwaliteit ‘zeer laag’,
vegetatie (bijvoorbeeld inheemse kruiden), die niet in gebruik zijn voor
Uit het resultaat van de technische inspectie in het voorjaar van 2023
en een groot percentage wegen met elementenverhardingen die ‘zeer
grasproductie. Het areaal aan gras- en kruidachtigen is in totaal ruim
blijkt dat 91,1% van het areaal aan beplantingsvakken en 93,9% van de
laag’ scoren. Dit komt door achterstallig onderhoud.
515.000m2, waarbij het overgrote deel bestaat uit grasveld en ruig gras.
gras- en kruidachtigen voldoen aan het ambitieniveau.
Belangrijkste beleidsuitgangspunten
Uitgevoerde onderzoeken
In het voorjaar van 2023 is er een beeldkwaliteitsmeting uitgevoerd,
Om het wegenareaal van de gemeente Wijdemeren goed te blijven
Ieder groenobject inspecteren we eens per vier jaar op basis
waarbij de groenvoorzieningen in de gehele gemeente zijn beoordeeld
beheren, wordt advies gegeven op de volgende thema’s: achterstallig
van de beeldsystematiek van CROW. Dit doen we volgens de
op verschillende kwaliteitsaspecten. Het totaalresultaat van deze meting
onderhoud en efficiënt beheer.
landelijke standaard voor de technische inspectie Groen (NEN-2767,
voldoet aan een B-kwaliteit en is daarmee hoger dan het ambitieniveau.
groenbeheersystematiek CROW). Het resultaat van de technische inspectie Groen geeft daarmee inzicht in de technische kwaliteit van de
Belangrijkste beleidsuitgangspunten
groenvoorzieningen.
Voor de implementatie van het Groenbeheerplan zijn enkele aanbevelingen opgenomen, die bijdragen aan de uitwerking van de beleidsdoelstellingen en de organisatie van het beheer en onderhoud van onze groenvoorzieningen. De aanbevelingen zijn: uitwerken beleidsambities en aanpak vervangingsopgave.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
76
8. Wet open overheid
Bomen
Huidige kwaliteit
Beschoeiingen
Gemeente Wijdemeren heeft momenteel ongeveer 9.100 bomen in haar
De huidige kwaliteit van de bomen aan de hand van het W-cijfer is
Onder de categorie beschoeiingen behoren 17,7 km beschoeiingen,
bomenbestand. Er moeten nu nog 300 bomen terug geplant worden
als volgt: ongeveer 22% scoort uitstekend of zeer goed, 45% scoort
waaronder 6 km damwanden, en 5 steigers. De totale vervangingswaarde
vanwege de herplantingsplicht. In totaal zal het areaal aan bomen dan
voldoende, 22% scoort onvoldoende en 7% is slecht of zeer slecht. Over
van deze categorie bedraagt ongeveer €15.000.000. De aanlegjaren van
9.400 aantal zijn.
de laatste 4% is geen informatie beschikbaar, omdat dit over de nieuwe
de beschoeiingen (en damwanden) zijn niet goed in beeld. Waarschijnlijk
aanplant gaat.
zijn de aanlegjaren van de beschoeiingen gelijk aan de aanlegjaren van
Uitgevoerde onderzoeken
de wegen of van de aangrenzende bebouwing waarnaast zij gelegd zijn.
De conditie van de bomen in het bomenbestand van Wijdemeren vloeit
Belangrijkste beleidsuitgangspunten
voort uit de cijfers die uit de BoomVeiligheidsControle (BVC) komen.
Om het bomenareaal van de gemeente Wijdemeren goed te blijven
Uitgevoerde onderzoeken
Bij een BVC wordt de conditie en technische toestand van de bomen
beheren, wordt advies gegeven op de volgende thema’s: duurzaamheid,
Eens per vier jaar worden alle kunstwerken (bruggen en beschoeiingen)
beoordeeld en vastgelegd. Jaarlijks wordt 1/3e deel van de gemeente
datagestuurd werken en kwaliteitsbehoud.
visueel geïnspecteerd. Op basis van de inspectie die recent, in
geïnspecteerd. Dit betekent dat elke boom eens per drie jaar wordt beoordeeld.
De BVC toetst alleen op conditie en onderhoudstoestand, niet op
2023, voor het laatst is uitgevoerd, en eventueel aanvullende
Kunstwerken
constructieberekeningen en detailinspecties, worden de minimaal
Onder kunstwerken worden in deze gemeente bruggen en
benodigde technische onderhoudsmaatregelen gepland.
beschoeiingen verstaan.
kwaliteit. Om ook de kwaliteit in beeld te krijgen, wordt gebruik gemaakt van de normen en richtlijnen zoals deze beschreven staan in
Bruggen
het ‘Handboek bomen’ van de Stichting Norminstituut Bomen. Bij deze
In totaal zijn er 84 bruggen in het beheer van de gemeente. De totale
methodiek wordt de boom gewaardeerd met een zogeheten W-cijfer.
vervangingswaarde bedraagt ongeveer € 13.000.000. De meeste
Een boom wordt via deze aanpak, net zoals bij de BVC, eens per drie jaar
bruggen zijn aangelegd in de jaren 1970 tot 2000. De levensduur van
getoetst. Cobra heeft dit W-cijfer dit jaar voor het eerst gemeten.
een brug ligt gemiddeld rond de 40 jaar. Dit betekent dat de komende tijd een relevant deel van de bruggen aan vervanging toe is. Bij (te lang) uitstel van vervanging komen zowel veiligheid als bereikbaarheid in het geding.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PARAGRAFEN
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
77
8. Wet open overheid
Huidige kwaliteit
Bruggen
Openbare verlichting
Om het onderhoudsniveau van civiele kunstwerken te bepalen, worden
Van de bruggen die in het beheer zijn van de gemeente, is in kaart
Het bovengrondse OVL-areaal binnen de Gemeente Wijdemeren bestaat
de richtlijnen van het CROW gehanteerd. Hiervoor wordt de richtlijn
gebracht wat de huidige staat is en welke bruggen op korte termijn
uit 4578 masten en 4589 armaturen. Het overgrote deel van de OVL-
323 ‘Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte 2013’ gebruikt. Bij het
vervangen moeten worden. Dit betreft concreet zeven bruggen die
installatie is aangesloten op het voedingsnet van netbeheerders Liander
onderhoud is minder aandacht voor cosmetische toonbaarheid. De
in slechte conditie verkeren. De hiermee gemoeide kosten bedragen
en Stedin. Op ons eigen net zijn ongeveer 70 masten aangesloten. De
focus ligt voornamelijk op het voorkomen van kapitaalvernietiging door
ongeveer € 200.000 per jaar voor de komende vier jaar. Daarnaast wordt
vervangingswaarde van het openbare verlichtingsareaal is ongeveer
achterstallig onderhoud en het verhelpen van schades die de levensduur
een cyclisch beheer kunstwerken ingevoerd. Hierdoor zullen de bruggen
4,6 miljoen euro.
(fors) doen afnemen. Inventarisaties uit voorgaande jaren en de meest
op cyclische wijze geïnspecteerd en onderhouden worden, waardoor
recente visuele inspectie dit jaar toonden aan dat er momenteel
duidelijk is wat de huidige conditie van de bruggen is en hierop gestuurd
Uitgevoerde onderzoeken
sprake is van achterstallig onderhoud in het beheer van bruggen en
kan worden voor dagelijks of eventueel vervangingsonderhoud.
Voor het verkrijgen van inzicht in de kwaliteit en toestand van het areaal,
beschoeiingen.
staan twee instrumenten tot onze beschikking: de jaarlijkse schouw en
Beschoeiingen
periodieke inspecties. Tijdens een schouw wordt alles gecontroleerd,
Belangrijkste beleidsuitgangspunten
Waar de areaalgegevens van de bruggen grotendeels op orde zijn, is dit
zoals werking, scheefstand en netheid. Daarnaast zijn er drie soorten
Hieronder is voor zowel bruggen als beschoeiingen een aantal acties
voor de beschoeiingen nog niet het geval. Voor beschoeiingen is het
inspecties die uitgevoerd dienen te worden: de visuele controle op het
geformuleerd waarmee we de achterstanden weg willen gaan werken
daarom noodzakelijk het gegevensbeheer (verder) op orde te krijgen.
functioneren en de stand van de mast, meting en beproeving van de
en waarmee we de veiligheid van weggebruikers de komende jaren
Verder is geconstateerd dat er sprake is van een grote achterstalligheid
elektrische veiligheid van de installatie en het testen van de mechanische
willen blijven garanderen. De belangrijkste uitgangspunten daarbij zijn
op het gebied van beheer en onderhoud van beschoeiingen. Een groot
veiligheid van lichtmasten.
het tegengaan van kapitaalvernietiging en het garanderen van (weg)
deel van het areaal heeft te maken met houtrot, waardoor beschoeiingen
veiligheid.
op instorten staan. Ook de stalen of betonnen beschoeiingen zijn aan vervanging toe.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
PARAGRAFEN
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
78
8. Wet open overheid
Huidige kwaliteit
Straatmeubilair
Huidige kwaliteit
De kwaliteit van de lichtmasten is, op basis van eerdere waarnemingen,
Binnen het straatmeubilair wordt een aantal categorieën onderscheiden,
Uit de inventarisatie van 2017 bleek dat 35% van de verkeersborden zeer
redelijk tot goed. Het areaal van de armaturen verkeert op basis van
namelijk: afzettingen, bebording, verkeersobjecten, reclameobjecten,
laag en 25% laag scoren. 43% van de straatnaamborden scoort zeer
eerdere waarnemingen, in redelijke staat.
afvalbakken en overig straatmeubilair. De totale vervangingswaarde van
laag en 26% laag. Zoals eerder vermeld, is voor de rest van het areaal de
straatmeubilair komt uit op ruim € 1.760.000. Bebording is de grootste
(beeld)kwaliteit nog niet inzichtelijk gemaakt.
Op basis van de economische levensduur is een achterstand in zowel
post hiervan: meer dan de helft van de totale vervangingswaarde bestaat
de vervanging van masten als armaturen. Voor de masten geldt dat circa
uit verkeersborden, dragers en straatnaamborden.
30% de economische levensduur heeft overschreden (aandeel masten
Belangrijkste beleidsuitgangspunten In het afgelopen jaar is een begin gemaakt met het in kaart brengen van
van voor 1984); voor de armaturen bedraagt dit percentage ongeveer
Uitgevoerde onderzoeken
het areaal straatmeubilair. De verschillende categorieën straatmeubilair
50% (aandeel armaturen van voor 2004).
De beeldkwaliteit van objecten in de openbare ruimte wordt gemeten
zijn onderzocht en gekwantificeerd en er is een eerste indruk van de
aan de hand van de kwaliteitscatalogus van het CROW. In 2017 is een
kwaliteit van het areaal verkregen. In de komende planperiode zal door
Belangrijkste beleidsuitgangspunten
inventarisatie van de bebording (verkeersborden + straatnaamborden)
middel van aanvullend onderzoek en aanvullende inventarisaties het
Om de openbare verlichting in de gemeente Wijdemeren te verbeteren
uitgevoerd. Daarbij is beoordeeld op basis van beeldkwaliteitsniveau.
beheer van het straatmeubilair verder geprofessionaliseerd worden.
en de doelstelling van het Energieakkoord te halen, wordt advies
Voor de afzettingen, verkeersobjecten, reclameobjecten, afvalbakken
Voor de komende planperiode wordt op twee thema’s advies gegeven:
gegeven op de punten vervanging, Energieakkoord en dimmen,
en overig straatmeubilair is de (beeld)kwaliteit tot op heden nog niet
beeldkwaliteit en (digitaal) beheersysteem.
netbeheer en databeheer.
bepaald.
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
79
PARAGRAFEN
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
8. Wet open overheid
Speel- en beweegvoorzieningen
Huidige kwaliteit
Water en riolering
De gemeente Wijdemeren heeft op dit moment 49 speel- en
De levensduur van de nieuwe toestellen is geraamd op gemiddeld 15 jaar.
In 2022 is gestart met het actualiseren van het gemeentelijk
beweegplekken met 220 toestellen. Gebaseerd op de controle van
Daarna volgt het onderhoud en vervanging op basis van de levenscyclus.
rioleringsplan. Het Water- en Rioleringsprogramma (WRP) 2023-2027 is
januari 2023 is de waarde van het totale areaal aan toestellen ruim
Hierbij heeft de aanschaf van houten toestellen niet de voorkeur in
een vervolg op het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2018-2021. Het
€ 1.100.000 excl. installatie en ondergronden. De ondergrond is
verband met de vele onderhoudsmeldingen.
GRP 2018-2021 is verlengd tot en met 2022. Het WRP 2023-2027 is in het
afhankelijk van de hoogte van het toestel en de daaraan verbonden vrijevalruimte.
laatste kwartaal van 2023 bestuurlijk vastgesteld. In de berekende (theoretische) vervangingsopgave zijn na 2024 grote pieken en dalen te zien. De beschouwde periode loopt van 2024 tot
Als gemeente hebben we de wettelijke taak om zorg te dragen voor de
Uitgevoerde onderzoeken
2039. De vervanging is gebaseerd op de installatiedatum en de daaraan
inzameling, het transport en eventuele lokale verwerking van overtollig
Alle speeltoestellen met de daarbij vereiste (val)ondergrond worden
gekoppelde verwachte levensduur van een toestel. De voorspelling is
afval-, hemel- en grondwater. De riolering dient grote belangen: de
tweemaal per jaar door een externe partij gecontroleerd. Dit betreft een
dat regelmatige controles en reparaties tot een betere spreiding van de
volksgezondheid en een schone leefomgeving. Met de aanleg, het
operationele, visuele en functionele inspectie. Hierbij worden evidente
vervangingen over de jaren zal leiden.
beheer en onderhoud ervan is veel geld gemoeid. Omdat riolering een
defecten als gevolg van vandalisme, gebruik of weersomstandigheden gesignaleerd.
lange levensduur heeft, is een planmatig beheer van deze dure, veelal
Belangrijkste beleidsuitgangspunten Het beheer en onderhoud van de speel- en beweegvoorzieningen is
Daarnaast controleert een daarvoor opgeleide medewerker van de
grotendeels op orde. De wettelijke taken voor controles en inspecties
buitendienst de speelplekken en toestellen, afhankelijk van de situatie,
worden planmatig uitgevoerd. Daarnaast worden alle gegevens in een
maandelijks of tweemaandelijks. Eventuele meldingen van defecten
actueel logboek bijgehouden. Voor de komende planperiode wordt op
door bewoners worden direct opgevolgd. Zo nodig worden er adequate
de thema’s veiligheid en vervangingsopgave advies gegeven.
maatregelen uitgevoerd.
onzichtbare infrastructuur belangrijk.
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
PROGRAMMA’S
BEGROTING
80
PARAGRAFEN
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
3. Onderhoud kapitaalgoederen
Waar staan we nu
BERGBEZINKVOORZIENINGEN
Aantal
Per
Wat willen we bereiken (visie, ambitie en beleid)
Van het areaal water en riolering is momenteel het areaal gemeentelijke
BBB zonder pomp
2
Stuk
In de komende jaren gaan we inzetten op het voortzetten van ‘Doelmatig
riolering het meest gedetailleerd in beeld. De totale vervangingswaarde
BBB en BBL met pomp
2
Stuk
en Sober’ en intensiveren van het bestaande beleid. Dit gebeurt aan de
van de huidige riolering wordt geraamd op circa 185 miljoen. In
TOTAAL AANTAL OBJECTEN
4
Stuk
hand van tien thema’s:
1. Lokale heffingen
4. Financiering
onderstaande tabel zijn de beschikbare kengetallen van het areaal terug te vinden.
Het areaal gemeentelijk water wordt onderhouden op basis van kennis bij de buitendienst en aannemers. In de komende planperiode wordt het areaal water ook op dit niveau in beeld gebracht en vastgelegd. HOOFDGEMALEN
Aantal
Per
Droogweerafvoer
33
Stuk
Droog- en regenwaterafvoer
3
Stuk
TOTAAL AANTAL OBJECTEN
36
Stuk
MINIGEMALEN/DRUKRIOLERING
5. Bedrijfsvoering
6. Verbonden partijen
1.
Doelmatig stedelijk waterbeheer
OVERIGE BEHEEROBJECTEN
Aantal
Per
2.
Meten en data op orde
Watergangen beheer
n.t.b.
Meter
3.
Reiniging en inspectie
Watertalud beheer
n.t.b.
Meter
4.
Rioolvernieuwing
Aansluitingen
stuks
Meter
5.
Wijdemeren klimaatbestendig
6.
Grondwater
7.
Waterveiligheid
8.
Veilig en gezond water Wijdemeren
9.
Wijdemeren duurzaam
HWA
n.t.b.
n.t.b.
DWA
n.t.b.
n.t.b.
Doorlaten
3
Stuk
Afsluiters
107
Stuk
Meldingen
n.t.b.
Stuk
Overstorten
39
Stuk
Aantal
Per
Sensoren
153
Stuk
Centrale voedingskast
40
Stuk
Pompen
646
Stuk
Dochterkasten
478
Stuk
Kolken
8.247
Stuk
Moeder-/dochterkasten
87
Stuk
Voorjaarsrond R&I
1.073
Stuk
Moederkasten
10
Stuk
Najaarsronde R&I
8.247
Stuk
TOTAAL AANTAL OBJECTEN
615
Stuk
Knopen (puntobjecten)
25.108
Stuk
10. Beheersbaar en betaalbaar
7. Grondbeleid
8. Wet open overheid
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
Gebouwen
In 2023 is voor elk gemeentelijk vastgoed object bepaald wat de
Beleidskader
verkooppotentie is. De objecten die hiervoor in aanmerking komen,
Het financieel herstelplan, MJOP (meerjarenonderhoudsplan) en het
worden zo snel mogelijk aan de markt aangeboden voor verkoop.
gemeentehuis.
Daarbij kijken we niet alleen naar economisch interessante verkoop, maar ook naar maatschappelijke randvoorwaarden in relatie tot potentie van
Gemeentelijk vastgoed
locatie voor andere beleidsterreinen zoals maatschappelijk, wonen en
Het vastgoed van de gemeente Wijdemeren wordt ingezet voor het
ondernemen.
behalen van de gemeentelijke doelstellingen. Een groot deel van het vastgoed is verouderd, de maatschappelijke behoefte en gebruik ten
Door het verkopen van de panden worden de structurele kapitaallasten
aanzien van het soort accommodatie verschuift en versnippert, de
in de meerjarenbegrotingen verlaagd en kan ook voor deze objecten
onderliggende contractuele juridische afspraken zijn gedateerd.
het onderhoudsbudget worden geschrapt. Hiermee wordt een totale besparing van € 100.000 in 2024 oplopend naar structureel € 500.000
Daarnaast heeft het vastgoed veel achterstallig onderhoud en
vanaf 2027 verwacht. De incidentele opbrengsten van verkoop komt ten
staan er meerdere gebouwen leeg. Niet voor alle objecten zijn
gunste van de algemene reserve.
meerjarenonderhoudsplannen (MJOP) opgesteld op basis waarvan het benodigde onderhoudsbudget kan worden bepaald alsmede planmatig
Om dit te realiseren verbeteren we de dienstverlening aan
het onderhoud kan worden uitgevoerd. Als gevolg hiervan is in het
maatschappelijke organisaties rondom het maatschappelijk vastgoed,
financieel herstelplan gerekend met de herbouwwaarde van de totale
versterken we het team vastgoed en huren we een makelaar in om
vastgoedportefeuille om het benodigde meerjarenbudget te bepalen.
benodigde taxaties uit te voeren en eventuele verkoop te begeleiden.
In 2023 worden voor alle vastgoed objecten MJOP’s opgesteld en het
Waar mogelijk worden afspraken gemaakt om de kosten voor inzet van
noodzakelijke onderhoud uitgevoerd dan wel gepland.
de makelaar te verdisconteren in de verkoopprijs van het vastgoed. In het organisatie herstelplan is dit meegenomen, waarmee dit tevens onderdeel uitmaakt van de stelpost organisatieontwikkeling.
PROGRAMMA’S
5. Bedrijfsvoering
81
PARAGRAFEN
6. Verbonden partijen
7. Grondbeleid
8. Wet open overheid
BEGROTING 2024
INLEIDING
1. Lokale heffingen
LEESWIJZER
2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
BEGROTING
3. Onderhoud kapitaalgoederen
4. Financiering
PARAGRAFEN