Jaarverslag en Programmarekening 2023

Gemeente en ondernemers zijn ambtelijk en bestuurlijk regelmatig in gesprek in het ‘breed ondernemersoverleg’ waar partners als Koninklijke Horeca Nederland, Hiswa Recron, VNO, NCW en Ondernemend Wijdemeren elkaar bijpraten over actualiteiten op economisch vlak in de gemeente Wijdemeren en de regio. In 2023 hebben we nieuwe stappen gezet om een officieel adviesorgaan op te richten, in navolging van de motie M-4-1 uit 2021. In verband met een impasse rondom de verhoging van de tarieven van de toeristenen forensenbelasting 2024 is de oprichting in 2023 niet tot stand gekomen. In het eerste kwartaal van 2024 heeft er wel ondertekening plaatsgevonden en is daarmee het adviesorgaan ingesteld. Het adviesorgaan bestaat uit een brede samenstelling vanuit de recreatiesector Wijdemeers Plassengebied en zal meedenken en advies uitbrengen over planvorming en besteding van middelen. Fysieke bedrijfsinfrastructuur We hebben in 2023 intensief gewerkt aan de verkoop van een stuk gemeentegrond aan de gezamenlijke ondernemers van bedrijventerrein De Zodde. Met de verkoop van deze grond zou de parkeerdruk op het terrein verminderd kunnen worden. Ondanks alle inspanningen van de gemeente en de ondernemers, is dit nog niet gelukt.

28

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen De gemeente is vertegenwoordigd op netwerkbijeenkomsten en bezoekt ondernemers. De beleidsadviseur economie en bedrijven pakt signalen van ondernemers op en loodst deze door de ambtelijke organisatie. De gemeente werkte mee aan de verkiezing ‘Ondernemer van het jaar’, georganiseerd door Ondernemend Wijdemeren. Het was een succesvolle bijeenkomst in november 2023 waarbij veel ondernemers aanwezig waren. Economische promotie Ook in 2023 heeft Wijdemeren bijgedragen aan www.visitgooivecht.nl. Daarnaast werken ondernemers nog steeds goed samen aan het platform www.loosdrechtsplassengebied.nl dat met behulp van de gemeente is ontwikkeld. Recreatie In de Aanpak Oostelijke Vechtplassen (voorheen Gebiedsakkoord) werken we nauw samen met 21 partners in ons plassengebied. In 2023 zijn binnen het programma veel wisselingen van personeel geweest, zowel bij de partners als bij de gemeente Wijdemeren. Hierdoor is er op een aantal onderdelen van het uitvoeringsprogramma vertraging ontstaan. Toch zijn er ook grote vorderingen gemaakt. Zo is van één van de belangrijkste programmaonderdelen, namelijk het baggeren, de uitvoering gestart. De aanleg van inmiddels 12 kilometer aan ganzenafrastering draagt bij aan het bevorderen van habitatten voor de met uitsterven bedreigde grote karekiet.

De voorbereidingen van de natuurontwikkelingen in Het Hol zijn nagenoeg afgerond en gaan richting de realisatie. De nieuwe vaarroute Rondje om de Zuid blijkt niet haalbaar. De stuurgroep heeft besloten om niet verder te gaan met dit project. We zijn in goed overleg met de partners en sector over wat dit betekent voor het vervolg. In 2024 verwachten we op meer onderdelen duidelijkheid te krijgen. Als Wijdemeren zetten we in op het aanbrengen van focus op de haalbare projecten, voor maximaal resultaat. De middelen voor de Aanpak Oostelijke Vechtplassen staan los van de Gemeente Wijdemeren en hebben een eigen financiële cyclus. De voortgangsrapportage wordt gelijktijdig met het schrijven van deze jaarrekening gemaakt en door de stuurgroep vastgesteld. Daarna wordt de voortgangsrapportage aangeboden aan de gemeenteraad. In juli 2022 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht een Omgevingsprogramma Recreatie en Toerisme 2040 op te stellen. In 2021 is in opdracht van de Aanpak Oostelijke Vechtplassen in nauwe samenwerking met de recreatiesector, een visiedocument opgesteld door Bureau Buhrs “Toekomstbeeld Loosdrechts Plassengebied”. Dit visiedocument wordt breed gedragen en krijgt in 2024 een vervolg binnen de OVP. Dit kan een goede basis vormen voor de uitwerking van het gewenste Omgevingsprogramma Recreatie en Toerisme 2040. Plassenschap Loosdrecht e.o.

De gemeente Wijdemeren voert per 1 januari 2023, in opdracht- en voor rekening van het Plassenschap, het beheer over het werkgebied van het Plassenschap Loosdrecht e.o.. Dit is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Plassenschap Loosdrecht e.o. 2023. Voor het jaar 2023 hebben de deelnemers een transitieperiode afgesproken. Dit jaar is gebruikt om de gemeente Wijdemeren als nieuwe beheerder vertrouwd te maken met het werkgebied en de kapitaalgoederen.

29

In 2023 zijn samen met een viertal adviesbureaus op basis van onder andere een tweetal schouwen en nadere inspecties, drie beheerplannen opgesteld. Het betreft het Beheerplan Areaal plassenschap Loosdrecht e.o. (voor de terreinen, eilanden en vaarwegen), het Beheerplan Vastgoed en het Beheerplan Sluizen. Daarnaast is er op basis van eerdere inspecties en kennis bij het huidige personeel een bureaustudie gedaan naar de staat van onderhoud van de beschoeiingen. Op basis van de hierboven genoemde beheerplannen en bureaustudies zijn de benodigde budgetten voor het Dagelijks Onderhoud (DO) en het Groot Onderhoud (GO) berekend en is een meerjareninvesteringsplan (MJIP >10 jaar) voor de vervangingsinvesteringen (VV) opgesteld. Op 6 september 2023 heeft het bestuur van Plassenschap Loosdrecht e.o. besloten om de beheerplannen en het meerjareninvesteringsplan (MJIP) als uitgangspunt te gebruiken voor het opstellen van het vierjarig Uitvoeringsplan en het vierjarig Financieel Perspectief. Het vierjarig Uitvoeringsplan is een vervolg op het beheerplan Areaal Plassenschap Loosdrecht en het MJIP en geeft inzicht in wat er in de komende vier jaar op de planning staat en wat de financiële gevolgen daarvan zijn. Het vierjarig Financieel Perspectief is een richtinggevend kader voor de begrotingen 2024-2027.

Deze stukken zijn samen met de 1e Begrotingswijziging 2024 op 13 december 2023 in concept vastgesteld en aan de deelnemers aangeboden voor zienswijzen. Op 28 maart 2024 neemt het bestuur van het Plassenschap Loosdrecht e.o. een definitief besluit over de plannen. Water Het waterschap pakt periodiek de herziening op van de watergebiedsplannen. De maatregelen uit het plan Noordelijke Vechtplassen (polders Spiegel en Blijk, Hollands Ankeveen en Stichts Ankeveen) zijn in 2023 opgestart en worden in 2024 gecontinueerd. In 2023 is het watergebiedsplan Horn- en Kuyerpolder afgerond. Het plan voor polder Kortenhoef is uitgesteld, omdat de waterkwaliteitsmaatregelen als bedoeld in de Kaderichtlijn Water (KRW) al belegd zijn en de peilen nog voldoen. Ook wachten we op de gebiedsplannen van de provincie voor dit gebied. Voor de Horstermeerpolder loopt nog steeds het overleg over de realisatie van de NNN-doelen (Natuurnetwerk Nederland). Deze zijn afhankelijk van overeenstemming met de bewoners over de gebieden rond het Nera-gebouw. De toezeggingen van de provincie, het waterschap en de gemeente dat peilaanpassing taboe is, zijn hierin nog steeds leidend. De studie naar de oplossing van het Cabomba-probleem in het kader van het Gebiedsakkoord is breder getrokken. We bereiden een visie en maatregelenpakket voor op hinderlijke waterplanten in het algemeen.

De waterkwaliteit is nog steeds zorgelijk. Wel denken we al na over wat er gebeurt wanneer het doorzicht naar de bodem verbetert. Welke planten gaan zich dan ontwikkelen? Het concept-rapport is afgerond. We zijn als uitvoeringsorganisatie beheerder geworden van de recreatieve bezittingen van het Plassenschap. We hebben we een rationale meerjarenplanning gemaakt voor beheer en onderhoud, voor minimaal de komende vier jaar. Zoals verwacht blijken de tot nu toe geraamde middelen niet toereikend. De deelnemers, inclusief Wijdemeren, moeten onderzoeken of het mogelijk is de middelen op te hogen om de huidige kwaliteit te waarborgen.

30

2.4.4 Wat heeft het gekost / Financiën? (bedragen in de tabellen * € 1.000--) Programma 004 EZ Recreatie en toerisme Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme Saldo lasten exclusief mutaties reserves Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme Saldo baten exclusief mutaties reserves Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

P004 Economische zaken, recreatie en toerisme P004 Economische zaken, recreatie en toerisme Saldo mutaties reserves

Taak Taakveld omschrijving veld

Lasten/baten

3.1 3.2 3.3 3.4 5.7 8.3

Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Openbaar groen en (openlucht) recreatie Wonen en bouwen

Taak Taakveld omschrijving veld

Lasten/baten

3.1 3.3 3.4 5.7 8.3

Baten Baten Baten Baten Baten

Economische ontwikkeling Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Openbaar groen en (openlucht) recreatie Wonen en bouwen

Taak Taakveld omschrijving veld

Lasten/baten

0.10 Mutaties reserves 0.10 Mutaties reserves

Lasten Baten

Saldo inclusief mutaties reserves

Rek Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2022 2023 na Begr na N=Nadeel wijz. wijz-Rek 290 309 254 55 V 0 14 4 9 V 0 41 9 33 V 30 100 7 93 V 1.877 2.035 2.724 -689 N 0 0 0 0 V 2.197 2.499 2.998 -498 N V

Rek Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2022 2023 na Begr na N=Nadeel wijzigin wijz-Rek g -25 0 0 0 V 2 -1.059 -575 0 -1.658

-48 -1.145 -1.064 0 -2.257

0 -1.315 -1.146 0 -2.461

-48 170 82 0 204

Rek Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2022 2023 na Begr na N=Nadeel wijzigin wijz-Rek g 100 24 24 0 V -49 -102 -102 0 V 51 -78 -78 0 V

0

590

165

459

-294

2.4.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P004 Economische zaken, recreatie en toerisme) Bij dit onderdeel treft u voor dit programma de verschillen aan tussen de begrotingscijfers 2023 en de rekeningcijfers 2023.

31

N V V V V

N

Programma 004 EZ Recreatie en toerisme Toelichting per taakveld

Bedragen x € 1.000

Bedrag

V/N

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling De bijdrage aan het GGV Projectbureau is 37K hoger uitgevallen. Er is aan subsidie voor ondernemersactiviteiten in 2023 10K minder aan subsidies uitgekeerd. Er zijn in 2023 geen lasten geweest voor advies, onderzoek en accountancy. Dit levert een voordeel op van 20K. Door de nieuw gehanteerde kostentoerekening 2023 is er op dit taakveld 65K minder toegerekend. Diverse kleinere afwijkingen veroorzaken een voordeel van 3K

55

V

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Door de nieuw gehanteerde kostentoerekening 2023 is er op dit taakveld 9K minder toegerekend.

9

V

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Door de nieuwe methodiek van kostentoerekening ontstaat op dit onderdeel een voordeel van 19K Er zijn geen BIZ gelden St. Nootweg uitgekeerd 14K. Hier staan overigens ook geen baten tegenover.

33

V

3.4 Economische promotie Voor onderzoek etc. in het kader van de toeristenbelastingen etc. is er slechts een bedrag van 7K uitgegeven. We verwachten dat in 2024 echter de draad weer op wordt gepakt en dat met de ondernemers weer gericht gekeken wordt wat er kan worden opgepakt.

93

V

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie De bijdragen aan en voor het Plassenschap valt in 2023 hoger uit dan geraamd (373K). Dit komt ook mede door extra personeel dat we hebben overgenomen maar ook de nieuwe systemathiek van de kostentoerekening. De lasten van het gebiedsakkoord zijn in 2023 hoger uitgevallen (216K), dan in eerste instantie geraamd. Zie ook hogere baten. Door kleinere afwijkingen en nieuwe systemathiek van kostentoerekening is er op dit taakveld verder aan lasten 100K meer verantwoord in 2023.

-689

N

0

V

-498

N

8.3 Wonen en bouwen Geen toelichting noodzakelijk. Totaal lasten exclusief mutaties reserves Toelichting per taakveld

Bedragen x € 1.000

Bedrag

V/N

Baten 3.1 Economische ontwikkeling Geen toelichting noodzakelijk.

0

V

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen De pachten die op dit taakveld zijn begroot, zijn binnen de jaarrekening verantwoord op een ander taakveld. Vandaar dat hier een nadeel ontstaat van 34K Daarnaast zijn erbaten aan BIZ gelden voor St. Nootweg geraamd. Deze zijn niet ontvangen.14K Overigens de begrote lasten van 14K zijn ook niet uitgegeven.

-48

N

3.4 Economische promotie De totale opbrengsten aan belastingen binnen de toeristenbranche zijn ten opzichte van de begroting 170K hoger uitgevallen. Deze hogere raming komt met name door de afrekening van de het jaar 2022 die ten opzichte van de eerdere ramingen in 2022 aanzienlijk hoger uit zijn gevallen qua baten. Binnen de verplichte paragraaf lokale heffingen staat een verdere toelichting op de belastingen.

170

V

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie De baten van het gebiedsakkoord zijn in 2023 hoger uitgevallen (216K), dan in eerste instantie geraamd. Zie ook hogere lasten. De bijdrage vanuit het Plassenschap valt 83K lager uit dan geraamd. Aan baten was in eerste instantie voor uitgeleend personeel geraamd een bedrag van 50K. Deze baten zijn niet gerealiseerd. Kleine afrondingen 1K (nadeel)

82

V

8.3 Wonen en bouwen Geen toelichting noodzakelijk.

0

V

Totaal baten exclusief mutaties reserves

204

V

Saldo

-294

N

32

Mutaties reserves: De mutaties betreffen vrijval van (-) of stortingen in (+) onderstaande reserves. Bedragen x € 1.000 Af/Bij

Reserve

Toelichting

Bedrag

Saldo mutaties reserves Saldo inclusief mutaties reserves

33

V/N

0

V

-294

N

2.5 Programma 5: Sociaal domein Programma 5 bestaat uit een deel van de taakvelden van de BBV taakveld categorieën 4 (Onderwijs), 5 (Sport, cultuur en recreatie) en 6 (Sociaal domein).

2.5.1 Beschrijving en relevantie informatie In 2023 zijn de reguliere inspanningen en activiteiten die in 2022 liepen gecontinueerd. Dit kon mede dankzij een specifieke doeluitkering van het Rijk de Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) middelen. Deze doeluitkering is voor een deel het vervolg op tijdelijke doeluitkeringen voor het Preventie- en Sportakkoord, die eind 2022 stopten. Er zijn zowel lokaal als regionaal verschillende verbeterplannen en acties uitgevoerd. Deze worden bij de relevante inhoudelijke onderdelen in deze jaarverantwoording benoemd. Naast het continueren van de uitvoering van vigerend beleid is er in 2023 samenwerking met onze maatschappelijke partners, gestart met het vormgeven van een integraal beleidskader sociaal domein die in 2024 ter besluitvorming voorligt in de gemeenteraad. In het concept zijn alle onderwerpen binnen het sociaal domein opgenomen en in samenhang met elkaar zijn gebracht. Het concept Integraal Beleidskader is in 2023 uitgewerkt in het concept Maatschappelijke Agenda 2024 en verder.

Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: • Nota maatschappelijke agenda (MAG) 2018-2021, integraal beleidsdocument(Regionale) Beleidsnota bescherming en opvang 2022 t/m 2025 • Startnota ‘Goed ouder worden in Wijdemeren’ (2022) • Verordening maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 (inclusief Regeling mantelzorgwaardering Wijdemeren) • Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 • Verordening Jeugdhulp gemeente Wijdemeren 2018 • Verordening SMI (sociaal medische indicatie) 2013 • Beleidsregels jeugdhulp 2018 • Beleidsplan armoede en schuldhulpverlening Wijdemeren 2019 - 2022 (inclusief minimabeleid) • Verordening re-integratie, loonkostensubsidie en studietoeslag Wijdemeren 2015 • Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren 2015 • Verordening individuele inkomenstoeslag Wijdemeren 2021 • Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren 2016 • De verordening beslistermijn schuldhulpverlening Wijdemeren 2021 • Beleidsregels beschut werk 2015 • Beleidsregels loonwaardebepaling 2015 • Beleidsregels bijzondere bijstand 2017 • Beleidsregels verwijtbaarheid en bestuurlijke boete 2015 • Beleidsregels BBZ 2020 • Verordening leerlingenvervoer 2019 + uitvoeringsregels leerlingenvervoer 2019 • Verordening onderwijshuisvesting 2015 • Verordening overleg lokaal

onderwijsbeleid 2003 • Verordening subsidie voorschoolse educatie en peuteropvang 2022 • Beleidsregels handhaving wet kinderopvang

34

• • • • • • • • • • • • • •

Collegevoorstel 2021 t.b.v. uitvoering Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Convenant eerste opvang onderwijs 2022 Samenwerkingsovereenkomst Talent Primair 2017 Afsprakennotitie voorschoolse educatie 2020-2024 Cultuurnota 2018-2021 Samenwerkingsovereenkomst Bibliotheek en de gemeenten Eemnes, Gooise Meren, Weesp en Wijdemeren 2023-2024 Subsidiebeleidskader 2022-2025 Algemene Subsidieverordening Wijdemeren 2021 Deelverordening incidentele subsidies Wijdemeren 2021 Subsidiebeleid lokale basisscholen 2021 Regionale woonvisie tot 2040 en Woonvisie Wijdemeren t/m 2024 Prestatieafspraken Wijdemeren en woningbouwvereniging tot 2023 Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek 2019 Woonakkoord provincie NH (tot 2040)

Wettelijke basis voor dit programma • Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen • Wet op het primair onderwijs • Wet op het voortgezet onderwijs • Wet passend onderwijs • Wet op de expertisecentra • Leerplichtwet 1969 • Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) • Wet op het onderwijstoezicht • Wet publieke gezondheid • Jeugdwet • Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen • Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE) • Wet maatschappelijke ondersteuning • Wet Woonoverlast • Participatiewet (inclusief Wet taaleis) • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) • Wet inburgering • Wet gemeentelijke schuldhulpverlening • Wet banenafspraak • Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Wet SUWI) • Huisvestingswet • Mediawet • Woningwet • Bibliotheekwet

Betrokken partijen

35

Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer: • Inwoners en ondernemers • Sport- en cultuurverenigingen • Zorg- en welzijnsorganisaties • Zorg en Veiligheidshuis, regiogemeenten en de Regio Gooi en Vechtstreek • COA • Aanbieders Inburgeringscursussen • Ondernemend Wijdemeren • Ouderenorganisaties • Bibliotheek Gooi en Meer • Digi &Taalhuis • Kursusproject • Vluchtelingenwerk • Werkgeversservicepunt • Re-integratie-adviseurs • Metropoolregio Amsterdam (MRA) • Basisscholen en andere onderwijsorganisaties • Schoolmaatschappelijk werk • Kinderopvangorganisaties • Consultatiebureau • Regionaal Bureau Leerlingenzaken • Woningbouwcorporaties • Huurderorganisaties • Vereniging Sport en Gemeenten • Buurtsportcoaches • Beheersstichtingen • Dieren opvangorganisaties • Huisartsen • Adviesraad Sociaal Domein

2.5.2 Wat wilden we bereiken? Onderwijs • Adequate huisvesting van scholen in Wijdemeren • Een integraal Huisvestingsplan • Intensieve samenwerking tussen scholen, gemeente en lokale/regionale organisaties op het gebied van onderwijs, kinderopvang, preventie en zorg • Voorkomen van voortijdig schooluitval en thuiszitten • Versterken van de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt • Een doorgaande leerlijn van kinderopvang tot en met school Sport, cultuur en recreatie • Inwoners worden of blijven vitaal, onder andere door sporten of bewegen • Eigen sportlocaties optimaal benutten zodat sport en ontspanning in kantines samengaan • Opstellen van een nieuwe cultuurnota Sociaal domein

36

• • • • • • • • • •

Iedereen doet mee op alle terreinen van het sociaal domein Versterken van de sociale cohesie en het karakter van onze dorpen Efficiënter inzetten van het maatschappelijk vastgoed en kostendekkend in het beheer maken Betere doorstroom van mensen uit de bijstand naar duurzame werkplekken Inkomensregelingen voor inwoners met een inkomen tot maximaal 120% van het sociaal minimum Voorkomen van problematische schulden Beheersen van de kosten in het sociaal domein Versterking van het bestaande netwerk jeugdhulp Voorkomen van dak- en thuisloosheid en bieden van preventie en perspectief (Beschermd) Thuis wonen mogelijk maken en het beter verbinden van zorg, welzijn en veiligheid

2.5.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? Onderwijshuisvesting Het Integraal Kind Centrum (IKC) Talent Primair in Nieuw-Loosdrecht is in ontwikkeling. In 2023 is gewerkt aan het schoolontwerp, bestek en het contracteren van een bouwer. In augustus 2024 start de bouw. We hebben het Integraal Huisvestings Plan Onderwijs (IHP) in de loop van 2023 in dialoog met de onderwijsbesturen en college geactualiseerd. Er is eind 2023 overeenstemming bereikt over visie, uitwerking en planning. In januari 2024 wordt dit IHP vastgesteld in het Op Overeenstemming gericht Overleg met de onderwijspartners (OOGO. Het IHP wordt begin 2024 voorgelegd aan de gemeenteraad. Onderwijsbeleid en leerlingzaken In 2023 zijn er bij verschillende basisscholen en kinderopvang organisaties in het kader van Vroeg- en Voorschoolse Educatie extra taalactiviteiten uitgevoerd voor kinderen met een taalachterstand. Aanvullend daarop heeft de bibliotheek in samenwerking met de lokale basisscholen het programma Voorleesexpres uitgevoerd en bij schoolbibliotheken ondersteuning geboden. We hebben in 2023 zowel ambtelijk als bestuurlijk weer een relatie opgebouwd met schoolbesturen en schooldirecteuren en afspraken gemaakt over een gezamenlijk themajaarkalender. Op de jaarkalender staan de vaste thema’s integratie, segregatie en inschrijving.

Op basis van deze kalender kunnen scholen en netwerkpartners beter samenwerken. Ook in 2023 participeerde Wijdemeren in het Regionaal Bureau Leerlingzaken Gooi en Vechtstreek. Het Regionaal Bureau voerde ook voor Wijdemeren de wettelijke taken in het kader van leerplicht uit. Er waren in het schooljaar 2022/2023 35 ten opzichte van 32 Voortijdig Schoolverlaters in schooljaar 2021-2022. Het aantal verzuimmeldingen steeg in schooljaar 2021-2022 van 223 naar 296 in schooljaar 2022-2023. Sportbeleid en activering Met lokale partijen hebben we uitvoering gegeven aan de doelstellingen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In het akkoord zijn afspraken opgenomen over het bereiken van een gezonde generatie in 2040. De afspraken zijn onder andere ondertekend door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het GALA is 2023 het vervolg op het Preventieakkoord uit 2018. Hiermee konden we een passend sport- en beweegaanbod aan de inwoners blijven bieden. Er zijn trainers, coaches en een vertrouwenspersoon opgeleid. Daarnaast is een pilot gestart voor een gezonde sportvereniging (rookvrij en naleven van de leeftijdsgrens alcohol).

37

Ook is het werkplan van de buursportcoaches van Team Sportservice uitgevoerd (ondersteuning van sport en beweegactiviteiten voor buurtbewoners, scholen en verenigingen). Hierbij ligt de focus op het in beweging krijgen van jongeren en 60-plussers. (Sport) accommodaties Door capaciteitsgebrek binnen de afdeling zijn er geen resultaten geboekt tav. het verbeteren van het toekomstige accommodatie beheer. Het beheer van de afgelopen jaren is in 2023 voortgezet. De sporthal de Fuik heeft op basis van een aanbesteding in 2023 een nieuwe beheerder gekregen. Cultuur In 2023 is gewerkt aan een actueel cultuurbeleid. Dit is opgenomen in het Integraal Beleidskader Sociaal domein dat in het eerste kwartaal 2024 aan de raad wordt aangeboden. Er zijn in 2023 subsidies verleend voor de uitvoering van culturele activiteiten waaronder festivals voor jong en oud. Samenkracht en burgerparticipatie Statushouders. Asielzoekers met een verblijfsvergunning zijn statushouder. Zij worden verspreid over de gemeenten gehuisvest. De in Wijdemeren gehuisveste statushouders zijn begeleid bij hun inburgering. De consulent inburgering en de inburgeraar stelden samen een Persoonlijk InburgeringsPlan (PIP) op. Waar nodig is financiële ondersteuning ingezet, zoals budgetcursussen. Het team inburgering is met extra uren versterkt om aan de wettelijke taken te kunnen voldoen.

Dorpenteam De sociaal makelaar heeft vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties op maat en vraaggericht ondersteund. Ook de Dorpscoördinatoren hebben nieuwe initiatieven in de verschillende kernen zo veel mogelijk ondersteund met advies en facilitering. In 2023 zijn verschillende nieuwe Appelboomprojecten gestart en zijn bestaande projecten gecontinueerd door de ondersteuning van de dorpscoördinatoren. het leveren van advies, diensten en vervanging van dode beplanting. De financiële tegemoetkoming voor het watergeven is voortgezet en waar nodig is de dode beplanting vervangen. De grootste en meest in het oog springende projecten zijn de tijdelijke inrichting van het braakliggende terrein aan de Porseleinhaven (de groene strik) en de participatiespeeltuin ‘t Hofje bij Broekbos in in Kortenhoef. Husvesting bewonersinitiatieven. We hebben voor de verschillende kernen een eerste inventarisatie gemaakt van benodigde ruimte om bewonersinitiatieven en andere sociale activiteiten onderdak te kunnen bieden. De verdere uitwerking hiervan in de nota maatschappelijk vastgoed heeft nog niet plaats gevonden door gebrek aan ambtelijke capaciteit. Inkomensregelingen BMC en de Rekenkamer hebben de minimaregelingen onderzocht en geëvalueerd. Uit het onderzoek bleek onder andere dat een deel van de doelgroep nog geen gebruik maakt van de bestaande regelingen.

Deze uitkomsten van het onderzoek zijn verwerkt in het nieuwe Integraal beleidskader sociaal domein. We nemen in 2024 verdere stappen om het minimabeleid op deze uitkomsten aan te passen en het bereik van de regelingen te vergroten.

38

Begeleide participatie Vijftien inwoners hebben een WSW-plek bij Tomingroep. WSW staat voor Wet Sociale Werkvoorziening en is bedoeld voor mensen die door een lichamelijke, psychische of verstandelijke handicap niet onder normale omstandigheden kunnen werken. Bij de Tomingroep wordt het werk aangepast aan de mogelijkheden van mensen. Sinds 2015 kunnen er geen mensen meer in de WSW instromen. Dit betekent dat er door natuurlijk verloop steeds minder mensen een WSW-plek hebben. De uitstroom uit de WSW gaat sneller dan verwacht. Inwoners die voorheen in de WSW werkten krijgen nu een op hun beperking aangepaste beschutte werkplek bij een reguliere werkgever. Arbeidsparticipatie We hebben vijf Participatiewet-plekken bij Tomingroep, waarvan er twee zijn gevuld. We hebben aan de midterm review meegewerkt. Hierbij wordt tussentijds stilgestaan bij de transitie die de Tomingroep aan het maken is naar een leerwerkbedrijf. De uitkomsten daarvan volgen nog. De re-integratieconsulenten leveren lokaal maatwerk of zetten regionale werktrajecten in. Consulenten kijken integraal naar de situatie van de klant. Ze hebben klanten bijvoorbeeld verwezen naar schuldhulpverlening of ketenpartners voor extra ondersteuning. Het grootste deel van de klanten zijn statushouders. Nieuwe formulieren, brieven of teksten voor de website zijn in begrijpelijke taal geschreven.

Maatwerkvoorzieningen (WMO) Er heeft een inventarisatie plaatsgevonden naar verbeterpunten voor de verordening Wet maatschappelijke ondersteuning. Deze inventarisatie moet ervoor zorgen dat de regelgeving effectief is en goed aansluit op de behoefte van de doelgroep en huidige jurisprudentie. Daarnaast is er algemeen toegankelijk aanbod in de gemeente uitgebreid met dagbesteding voor onder andere mensen met geheugenverlies/beginnende dementie. Hiervoor hebben mensen geen verwijzing vanuit de gemeentelijke toegang nodig. Vanuit de uitvoering van de Wmo is gekeken naar de individuele meldingen voor begeleiding. Een werkgroep begeleiding, bestaande uit consulenten en wijkteammedewerkers, heeft het projectplan begeleiding uitgevoerd. In 2023 is de samenwerking met voorveldpartners versterkt en zijn de werkprocessen verbeterd. In deze werkgroep is gezocht naar meer eenduidigheid in aanpak van meldingen. Daaruit zijn richtlijnen en formats gekomen waar beide teams mee kunnen werken. Centraal hierbij is dat iedere melding vanuit dezelfde visie wordt opgepakt, eenduidig wordt beoordeeld welke inzet past, doelen en resultaten specifiek gemaakt zijn en er aandacht is voor een prognose van de Wmo-inzet op de middellange en lange termijn.

Er is in 2023 een start gemaakt met de implementatie van een dashboard dat inzicht gaat geven in de diverse zorgsoorten en de mogelijke stapeling hiervan’ in zowel de Jeugdhulp als de Wmo. Met dit dashboard kan er gestuurd worden op het voorkomen van stapeling terwijl tegelijkertijd wel de zorg ingezet wordt die nodig is.

Maatwerkdienstverlening 18Jeugd & Gezin is in 2023 begonnen met de uitvoering van het project Kansrijke Start. In gesprek met huisartsen in Kortenhoef is afgesproken dat de huisarts een verwijzing met betrekking tot jeugdhulp doorzet naar een consulent van het wijkteam. Hierdoor kan er een uitgebreider onderzoek plaatsvinden naar de meest passende zorg en wordt de huisarts ontlast. De consulent van het wijkteam zit eenmaal per week op de huisartsenpraktijk in Kortenhoef. Daarnaast is er zoals eerder genoemd gestart met de implementatie van een digitaal dashboard. Hiermee komt er meer inzicht in de toegang tot de jeugdhulp en kan beter gestuurd worden op verwijzing naar de meest passende zorg.

39

Geëscaleerde zorg 18+ In 2023 werd het overgrote deel van gemeentelijke taken op het gebied van geestelijke gezondheids- en verslavingszorg, aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, beschermd wonen, maatschappelijke opvang én vrouwenopvang regionaal uitgevoerd. Hierbij zijn de volgende resultaten geboekt: • Via het Landelijk convenant vroegsignalering en het platform Vindplaats van Schulden van Stichting BKR zijn overeenkomsten gesloten met verschillende schuldeisers, zoals woningcorporaties en energieleveranciers, en worden gegevens uitgewisseld. Het wijkteam Wijdemeren kon signalen hierdoor vroegtijdig oppakken. Daarnaast ondersteunden Versa en de Kredietbank inwoners bij het omgaan met financiën. • Er is voldoende tijdelijke (kleinschalige) opvangmogelijkheden gerealiseerd. Per 1 januari 2023 is de maatschappelijke opvang opnieuw bij Kwintes ingekocht. Die opvang bestond uit de daklozen-, crisis- en jongerenopvang, dagbesteding voor openbare gezondheidszorg (OGGz), 24/7 bereik- en beschikbaarheid en crisisregiefunctie en Keerpunt Zuid. • De druk op de maatschappelijke opvang van dak- en thuislozen bleef hoog. Daarom staat het voorkomen van dakloosheid en het huisvesten van daklozen de komende jaren landelijk, regionaal en lokaal op de agenda’s.

Begin oktober 2023 heeft de Regio een kwartiermaker de opdracht verleend voor een uitvoerend regionaal plan van aanpak dakloosheid. Deze wordt in 2024 opgeleverd. • In 2023 is de opvang en ondersteuning van slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties voorbereid en aan de hoofdaannemer Blijf Groep gegund. De ambulante ondersteuning van slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties is als apart product ingekocht. Kwintes is daarvoor de onderaannemer van Blijf Groep. • Inwoners in een kwetsbare positie of met (huiselijk) geweldservaringen hebben vaak te maken (gehad) met ontwrichtende gebeurtenissen en kampen met (zelf)stigma. Middels het Herstelnetwerk worden zij via activiteiten naar herstel geleid, waarbij de ervaring en deskundigheid van ervaringsdeskundigen werden ingezet. Afgelopen jaar is dit samenwerkingsverband versterkt en vastgelegd in een convenant. Om ervoor te zorgen dat inwoners in een veilige omgeving thuis kunnen wonen, zijn verschillende beleidsmaatregelen uitgevoerd. In 2023 zijn in samenwerking met de regio de volgende resultaten geboekt: - De time-outvoorziening (respijtvoorziening) is per 1 januari 2023 ingekocht bij GGz Centraal en heet Retrovo. Afgelopen jaar is de vraag naar deze voorziening gegroeid waardoor er voortaan gegarandeerd plek is voor acht logees.

Tevens is er ruimte voor zogeheten daggasten (inloopfunctie).Inwoners die tijdelijk even beter uit hun omgeving kunnen zijn kunnen zich aanmelden bij Retrovo. Daar bieden ervaringsdeskundigen hulp en ondersteuning. - Om de toegang lokaal te houden, zijn wachtlijstbeheerders ingezet als adviserend expert. - Alle beschermd wonen-beschikkingen zijn opnieuw geïndiceerd om te kijken of de zorg op een andere manier geleverd kon worden. Het aantal passief wachtenden nam af tot 7 per 20 november 2023 (met in totaal 41 wachtenden). Dit betekent dat er 34 mensen actief op zoek zijn naar een plek binnen beschermd wonen. - We zijn verder gegaan met het intensiveren van het passend toewijzen waarbij de ondersteuning beter afgestemd is op de individuele problematiek. Intervisie en scholing zijn weer opgepakt. - Om thuis wonen in combinatie met vormen van ambulante zorg voor mensen met GGZ problematiek mogelijk te maken zijn er randvoorwaarden ingevuld. Woningen voor inwoners met GGz-problematiek vinden beslag in de woonzorgopgaven voor aandachtsgroepen (Programma ‘Een thuis voor iedereen’) en in het Woonakkoord (30% sociale huur). Tevens stelt Wijdemeren in het

40

-

-

kader van de doorontwikkeling van Huisvesting Maatschappelijke Doelgroepen (HMD) de Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek 2024 op 1 januari 2024 vast. In 2023 is gewerkt aan de regionale woonzorganalyse en deze wordt begin 2024 opgeleverd. Woningen voor inwoners met GGz-problematiek krijgen daarbij aandacht. De werking van het tot dusver succesvolle concept Huren onder voorwaarden blijven we monitoren zodat tijdig bijgestuurd kan worden als het aantal huisuitzettingen onverhoopt toe zal nemen. Deze monitor is in 2023 doorontwikkeld en uitgebreid. In samenwerking met de regio is de OGGz- (arbeidsmatige) dagbesteding per 1 januari 2023 ingekocht bij Kwintes. Het gaat om vijf werkgelegenheidsprojecten per jaar voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid zijn momenteel in uitvoering.

Geëscaleerde zorg 18Het sociaal wijkteam heeft in 2023 internsief samengewerkt met Veilig Thuis en de gecertificeerde instellingen. De uitgaven van deze vorm van jeugdhulp is in 2023 enigszins afgenomen ten opzichte van 2022. Volksgezondheid In het kader van de Wet Publieke Gezondheid zijn in regionaal verband de maatregelen voor ziektepreventie, infectieziektebestrijding, gezondheidsbescherming en bevordering uitgevoerd zoals het geven van voorlichting op het gebied van gezondheid en leefstijl, het uitvoeren van het vaccinatie programma. GGD en door Jeugd en Gezin (Jeugdgezondheidszorg) heeft in 2023 de taken uitgevoerd zoals het geven van advies en ondersteuning bij het opgroeien en opvoeden van kinderen, en het toezicht op kinderopvang en peuterspeelzalen.

41

2.5.4 Wat heeft het gekost / Financiën? (bedragen in de tabellen * € 1.000--) Programma 005 Sociaal Domein Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

Taak Taakveld omschrijving veld

Lasten/baten

P005 Sociaal domein 4.2 Onderwijshuisvesting Lasten P005 Sociaal domein 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Lasten P005 Sociaal domein 5.1 Sportbeleid en activering Lasten P005 Sociaal domein 5.2 Sportaccommodaties Lasten P005 Sociaal domein 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Lasten P005 Sociaal domein 5.4 Musea Lasten P005 Sociaal domein 5.5 Cultureel erfgoed Lasten P005 Sociaal domein 5.6 Media Lasten P005 Sociaal domein 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten P005 Sociaal domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Lasten P005 Sociaal domein 6.2 Wijkteams Lasten P005 Sociaal domein 6.3 Inkomensregelingen Lasten P005 Sociaal domein 6.4 Begeleide participatie Lasten P005 Sociaal domein 6.5 Arbeidsparticipatie Lasten P005 Sociaal domein 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Lasten P005 Sociaal domein 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Lasten P005 Sociaal domein 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Lasten P005 Sociaal domein 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Lasten P005 Sociaal domein 6.82 Geëscaleerde zorg 18Lasten P005 Sociaal domein 7.1 Volksgezondheid Lasten Saldo lasten exclusief mutaties reserves Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

Taak Taakveld omschrijving veld

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

P005 Sociaal domein P005 Sociaal domein Saldo mutaties reserves

Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijz. wijz-Rek 1.017 1.006 936 70 V 860 790 990 -201 N 205 218 155 63 V 699 864 662 201 V 91 107 126 -19 N 22 24 21 3 V 10 11 17 -6 N 359 369 428 -59 N 91 179 105 74 V 1.581 2.048 2.144 -96 N 599 863 945 -81 N 4.924 4.375 5.646 -1.271 N 568 597 608 -11 N 408 482 371 112 V 688 1.111 1.113 -2 N 3.695 3.743 3.424 319 V 4.931 4.857 5.656 -800 N 160 46 -107 152 V 501 466 269 197 V 804 872 887 -15 N 22.214 23.028 24.397 -1.369 N V

Lasten/baten

Rek 2022

Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten Baten

-339 -242 -22 -140 -42 0 0 -190 -49 -3.316 -4 0 -9 -218 0 -119 -4.688

Taak Taakveld omschrijving veld

Lasten/baten

Rek 2022

0.10 Mutaties reserves 0.10 Mutaties reserves

Lasten Baten

P005 Sociaal domein 4.2 Onderwijshuisvesting P005 Sociaal domein 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken P005 Sociaal domein 5.1 Sportbeleid en activering P005 Sociaal domein 5.2 Sportaccommodaties P005 Sociaal domein 5.4 Musea P005 Sociaal domein 5.6 Media P005 Sociaal domein 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie P005 Sociaal domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie P005 Sociaal domein 6.2 Wijkteams P005 Sociaal domein 6.3 Inkomensregelingen P005 Sociaal domein 6.4 Begeleide participatie P005 Sociaal domein 6.5 Arbeidsparticipatie P005 Sociaal domein 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) P005 Sociaal domein 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ P005 Sociaal domein 6.72 Maatwerkdienstverlening 18P005 Sociaal domein 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Saldo baten exclusief mutaties reserves Kostensoort

Rek 2022

Saldo inclusief mutaties reserves

-235 -66 0 -222 -10 0 -70 -187 0 -3.388 0 10 -8 -240 0 0 -4.415

-233 -5 -47 -113 -5 -23 0 -521 -1 -3.549 -13 -45 -82 -172 0 119 -4.692

-2 -61 47 -109 -5 23 -70 334 1 162 13 55 74 -68 0 -119 277

N N V N N V N V V V V V V N N N V

Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijziging wijz-Rek 98 0 0 0 V -322 -528 -825 297 V -223 -528 -825 297 V

17.302

42

Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijziging wijz-Rek

18.085

18.880

-795

N

2.5.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P005 Sociaal domein) Bij dit onderdeel treft u voor dit programma de verschillen aan tussen de begrotingscijfers 2023 en de rekeningcijfers 2023.

43

Programma 005 Sociaal Domein Toelichting per taakveld

Bedragen x € 1.000

Bedrag

Lasten 4.2 Onderwijshuisvesting De lasten aan afschrijvingen en rente (kapitaallasten) vallen in 2023 € 100.000 lager uit. Dit komt vooral doordat de jaarschijf 2023 uit de begroting 2022 als uitgangspunt geldt voor o.a. programma 5. De stelpost met de correctie op de kapitaallasten treft u aan op programma 998. Aan verzekeringen en energie is € 30.000 meer uitgegeven dan begroot. Ten opzichte van 2022 is de stijging € 13.000, echter is in de begroting rekening gehouden met een te laag bedrag voor verzekeringen.

V/N

70

V

-201

N

5.1 Sportbeleid en activering De buurtsportcoach is betaald vanuit de GALA gelden , 112k Kosten SPUK preventieakkoord/Sportakkoord, -41k In 2023 zijn vanuit het Rijk meerdere Specifieke Uitkeringen toegekend. Bestedingen die in de reguliere begroting staan, zijn verantwoord onder de Specifieke Uitkeringen. Hierdoor blijven er middelen over op het taakveld.

63

V

5.2 Sportaccommodaties De in het herstelplan begrote extra lasten zijn achteraf niet nodig geweest (151K) Door lagere kosten en de nieuwe kostenmethodiek is er per saldo € 50.000 minder aan lasten op dit onderdeel verantwoord.

201

V

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Toelichting is niet noodzakelijk.

-19

N

5.4 Musea Toelichting is niet noodzakelijk.

3

V

5.5 Cultureel erfgoed Toelichting is niet noodzakelijk.

-6

N

5.6 Media Er is in 2023 een aanvullende subsidie verstrekt aan de bibliotheek wegens hogere exploitatiekosten door inflatie. Deze aanvullende subsidie veroorzaakt de overschrijding op het taakveld.

-59

N

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Aan lasten is er een onderschrijding te zien van € 74.000. Hiertegenover staat aan de batenkant een gelijke onderschrijding.

74

V

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Het nadeel op taakveld samenkracht en burgerparticipatie wordt grotendeels veroorzaakt door de kosten Vluchtelingenwerk. In 2022 is de nieuwe inburgeringswet van kracht. Daarmee ligt er een wettelijke taak bij de gemeente voor onder andere de maatschappelijke begeleiding van statushouders. Een taak die voor de statushouders in Wijdemeren door Vluchtelingenwerk wordt uitgevoerd. Deze subsidie is niet eerder begroot. Daarnaast is er vanuit de Gooi en Vechtstreek een afrekening meegenomen aan extra lasten voor inburgering en onderwijsroute. Tevens zal er een afrekening plaats dienen te vinden op een SISA H30 met het Rijk.

-96

N

6.2 Wijkteams Door hogere kosten en de nieuwe kostenmethodiek is er per saldo € 34.000 meer aan lasten op dit onderdeel verantwoord. De praktijkondersteuner jeugd (€ 26.000) wordt volgens het BBV verantwoord op taakveld 6.2, maar staat op taakveld 6.71 in de begroting. Dit betreft dan ook een budgetairneutrale afwijking. Het resterende bedrag ad € 21.000 betreft kleine verschillen en worden niet nader verklaard.

-81

N

6.3 Inkomensregelingen Het tekort op inkomensregelingen wordt voor € 842.000 verklaard door de energietoeslag. Deze is uitgegeven, maar niet begroot. Het bedrag aan energietoeslag 2022 (€ 334.000) wordt gedekt uit de algemene reserve. Het bedrag aan energietoeslag 2023 (€ 508.000) is via de decembercirculaire 2023 ontvangen en wordt verantwoord op programma 998. De raad is via een raadsbrief in november 2023 geinformeerd dat de energietoeslag voor de kerst werd betaald. Door hogere kosten en de nieuwe kostenmethodiek is er per saldo € 56.000 meer aan lasten op dit onderdeel verantwoord. De lasten aan uitkeringen op grond van de participatiewet zijn € 100.000 hoger dan begroot, dit komt oa door een sterkere stijging van het minimumloon. Ook zijn de lasten voor de bijzondere bijstand € 65.000 hoger dan begroot. Ten behoeve van TOZO covid zijn niet begrote kosten van € 66.000 gemaakt en worden vergoed door het rijk. Voor uitvoeringskosten van de BBZ is € 20.000 meer uitgegeven dan begroot. Ook zijn de ICT kosten voor Cvision €2 0.000 hoger dan begroot.

-1.271

N

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken In mei 2023 heeft Vervoer Gooi en Vechtstreek aangegeven dat er een minimale groei van het aantal leerlingen zou zijn van 19% samen met indexatie conform de NEA. Het nadeel op onderwijsbeleid en leerlingzaken in de definitieve cijfers 2023 valt aanzienlijk hoger en wordt grotendeels veroorzaakt door leerlingenvoer (196K). Daarnaast zal er op basis van de jaarcijfers van de Gooi en Vechtstreek een afrekening plaats dienen te vinden op de volwasseneneducatie van afgerond 5K aan extra lasten.

Met het Rijk zal er een afrekening plaats dienen te vinden van de SISA G4, zijnde BBZ regeling van afgerond 97K(nadeel) Het resterende bedrag ad € 5.000 betreft kleine verschillen en worden niet nader verklaard.

44

Toelichting per taakveld

Bedragen x € 1.000

Bedrag

V/N

6.4 Begeleide participatie Toelichting is niet noodzakelijk.

-11

N

6.5 Arbeidsparticipatie Het voordeel op arbeidsparticipatie wordt veroorzaakt door het uitblijven van de inhuurkosten voor jobhunters. Voor deze activiteiten zijn eind 2022 twee nieuwe reintegratieconsulenten aangenomen en deze kosten worden anders verantwoord.

112

V

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Toelichting is niet noodzakelijk.

-2

N

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Het voordeel op dit taakveld wordt grotendeels veroorzaakt door WMO begeleiding groot € 296.000 . Bij de jaarrekening 2022 bedroeg het overschot al € 200.000 en deze trend zet zich voort in 2023. Naast dit overschot is ook het aantal WMO begeleiding, gefinancierd dmv PGB, gedaald. Daarnaast zijn er lagere kosten voor lokaal maatwerk van € 40.000. In de begroting was voor zowel 2022 als 2023 een te hoog bedrag opgenomen. Op basis van de realisatie 2022 wordt er niet aanzienlijk minder uitgegeven. Daarnaast is in de jaarrekening van de Gooi en Vechtstreek een afrekening voor begeleiding verzorging en dagbesteding opgenomnen die in de jaarrekening een nadeel veroorzaakt van 17K.

319

V

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Het nadeel op het taakveld wordt voor € 290.000 verklaard door lokaal maatwerk. Dit verschil wordt veroorzaakt door een begotingswijziging van € -180.000 en een verdere groei van de zorgkosten in 2023. Dit komt doordat er maatwerk ingekocht moet worden buiten de regio en deze tarieven hoog zijn en de zorgzwaarte toeneemt. Op het onderdeel LTA is een nadeel van € 158.000. Dit komt door een toename van de zeer specialistische jeugd GGZ. Op het onderdeel Jeugdzorg gefinancieerd door PGB is een overschrijding van € 220.000. Dit verschil wordt veroorzaakt door een begrotingswijziging van € - 184.000 en een beperkte stijging van de lasten. Daarnaast is in de jaarrekening van de Gooi en Vechtstreek een afrekening voor Jeugdhulp in de brede zin die in de jaarrekening een nadeel veroorzaakt van 139K. Tot slot zal er met de SVB een afrekening komen van 23K voor wat betreft het onderdeel Jeugd. Daarnaast zijn er tot slot diverse kleine afrondingen die een nadeel veroorzaken van 16K.

-800

N

6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Het positieve resultaat (eenmalig) wordt met name verklaard door de afrekening 2022 van de Regio Gooi en Vechtstreek op dak - en thuisloosheid. Het positieve resultaat 2022 is teruggevloeid naar de gemeente. Dit voordeel wordt gesaldeerd met het nadeel op de baten. Zie ook 6.81 baten.

152

V

6.82 Geëscaleerde zorg 18-

197

V

-15

N

-1.369

N

Het positieve resultaat (eenmalig) wordt veroorzaakt door de afrekening 2022 van Regio Gooi en Vechtstreek op Bescherming en Opvang. De Regio heeft de ontvangen middelen uit de decembercirculaire 2022 naar de gemeente laten vloeien 209K. Daarnaast is in de jaarrekening van de Gooi en Vechtstreek een afrekening voor jeugdreclasering en kinderbeschermingsmaatregel die een extra last veroorzaken van 12K. 7.1 Volksgezondheid Toelichting is niet noodzakelijk. Totaal lasten exclusief mutaties reserves

Toelichting per taakveld

Bedragen x € 1.000

Bedrag

V/N

Baten 4.2 Onderwijshuisvesting Toelichting is niet noodzakelijk.

-2

N

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Het verschil dat hier is ontstaan komt grotendeels voort uit de begroting 2022.

-61

N

5.1 Sportbeleid en activering Het voordeel op de baten wordt veroorzaakt door de niet begrote specifieke uitkering stimulering sport.

47

V

-109

N

5.4 Musea Toelichting is niet noodzakelijk.

-5

N

5.6 Media Toelichting is niet noodzakelijk.

23

V

5.2 Sportaccommodaties Het nadeel op de baten wordt voor € 75.000 veroorzaakt door de begrote specifieke uitkering stimulering sport, die op het taakveld sportbeleid en activering wordt verantwoord. Door de nieuwe kostenmethodiek is er per saldo € 34.000 minder aan baten op dit onderdeel verantwoord.

45

Toelichting per taakveld

Bedragen x € 1.000

Bedrag

V/N

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Aan lasten is er een onderschrijding te zien van 74K. Hiertegenover staat aan de batenkant een gelijke onderschrijding. Deze onderschrijding heeft te maken met de vrijval van een schadevergoeding van een derde, die voor schade aan bomen een vergoeding heeft betaald. Deze vrijval komt vanuit de balans.

-70

N

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Het voordeel wordt veroorzaakt door de niet begrote inkomsten van de Specifieke Uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord.

334

V

1

V

6.3 Inkomensregelingen Vanuit het Rijk hebben we voor de TOZO afgerond € 64.000 ontvangen aan baten. Dit was niet begroot. Daarnaast zal er vanuit de BBZ (SISA G4) een afrekening plaats moeten vinden die uiteindelijk 98K oplevert. (zie ook wat dit onderdeel betreft de lastenkant)

162

V

6.4 Begeleide participatie Toelichting is niet noodzakelijk.

13

V

6.5 Arbeidsparticipatie Het voordeel wordt veroorzaakt door de nagekomen ESF subsidie van arbeidsparticipatie. Deze ESF subsidie was voorzichtigheidshalve niet begroot.

55

V

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Dit voordeel betreft opbrengsten uit de terugkoopregeling hulpmiddelen van leveranciers. In 2023 heeft er een inhaalactie plaatsgevonden van afgelopen jaren.

74

V

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ De opbrengsten aan eigen bijdragen ZIN, PGB en vervoersbijdrage WMO zijn lager dan geraamd.

-68

N

0

N

-119

N

277

V

-1.092

N

6.2 Wijkteams Toelichting is niet noodzakelijk.

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Toelichting is niet noodzakelijk. 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Dit nadeel wordt gesaldeerd met het voordeel op de lasten. Zie ook 6.81 lasten. Totaal baten exclusief mutaties reserves Saldo

Mutaties reserves: De mutaties betreffen vrijval van (-) of stortingen in (+) onderstaande reserves. Bedragen x € 1.000 Af/Bij

Bij Bij Af Af Af

Reserve

Algemene reserve Reserve Onderhoud Reserve Afschrijving Reserve Inburgering Reserve MOP

Toelichting

Bedrag

V/N

Onttrekking uitkering 2022 in 2023 energietoeslag (stond op alg reserve gereserveerd) Onttrekking o.b.v. principe rekening volgt begroting. Onttrekking o.b.v. werkelijke kapitaallasten Reserve is aangepast om saldo aan te vullen. Geen onttrekking daar er geen lasten tegenover staan.

334 99 -46 -11 -79

V V N N N

Saldo mutaties reserves

297

V

Saldo inclusief mutaties reserves

-795

N

46

2.6 Programma 6: Natuur en milieu Programma 6 bestaat uit een taakveld van de BBV taakveld categorie 7 (Volksgezondheid en milieu).

2.6.1 Beschrijving en relevante informatie Het programma natuur en milieu gaat over het behoud van een gezonde leefomgeving. Daarbij spelen een aantal grote transities een centrale rol. Denk bijvoorbeeld aan de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie. Deze transities én de handhaving van milieuthema's zijn noodzakelijk om onze gezonde leefomgeving te behouden. Daarnaast is er een duidelijke samenhang met biodiversiteit, ecologie, stikstof, bomen, faunapassages en bermbeheer. De transities in dit programma vragen om een integrale benadering. Daarom zijn er verbindingen met alle andere programma’s en beleidsvelden binnen de gemeente. Verbinden, stimuleren en mogelijk maken, staan in dit programma centraal.

Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: • Omgevingsvisie (2021) • Duurzaamheidsagenda (2018) • Grondstoffenvisie (2021) • Regionale energiestrategie 1.0 (2021) • Laadpalenbeleid (2019) • Nota klimaatadaptatie (2020) • Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017) • Roadmap circulair inkopen en opdrachtgeverschap (2019) • Visie op weg naar Aardgasvrij (2021) • Toekomstvisie Bedrijventerreinen (2021) • Gemeentelijk Rioleringsplan (2017) Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in: • Wet Natuurbescherming • Kader richtlijn water (KRW) en Waterwet • Wet milieubeheer en activiteitenbesluit milieubeheer • Klimaatakkoord en Klimaatwet

Betrokken partijen Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer: • Provincie Noord-Holland • Regio Gooi en Vechtstreek • Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV) • Regiogemeenten • Inwoners en ondernemers • Metropoolregio Amsterdam (MRA) • GAD Gooi en Vechtstreek • Energiecoöperatie Wijdemeren • Nutsbedrijven en netwerkbeheerders

47

•

Woningcoöperaties

2.6.2 Wat wilden we bereiken? • • • • • • •

Samenhang, versnelling en financiering van duurzaamheid Energietransitie: in 2050 is de gemeente Wijdemeren klimaatneutraal In 2050 is onze gemeente water robuust, klimaat adaptief en bio divers ingericht We streven met de inzet van gezondheid beschermende en bevorderende interventies naar gezondheidswinst voor álle inwoners en onze meest kwetsbare inwoners in het bijzonder We willen dat alle relevante beleidsdomeinen bijdragen aan de gezondheid van inwoners en dat gezondheid integraal onderdeel wordt van andere beleidsplannen We willen dat inwoners zo lang mogelijk in goed ervaren gezondheid leven Vanuit het perspectief van Positieve Gezondheid streven we ernaar dat inwoners zoveel mogelijk regie kunnen voeren op hun leven, ook op momenten dat het even wat minder gaat

2.6.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? Milieubeheer Ook in 2023 hebben wij op onderstaande wijze gewerkt aan de landelijke klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050: De zogenaamde Klimaatgelden (brede doeluitkering) hebben we aangevraagd en ontvangen. De Klimaatgelden zetten we in voor extra structurele uitvoeringscapaciteit, zowel intern als in de samenwerking met de Energiecoöperatie Wijdemeren. Met de invoering van de Omgevingswet zijn de basis bodemtaken ondergebracht bij de Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV). Om bedrijven te helpen bij het voldoen aan de energiebespaarplicht (Activiteitenbesluit en de Richtlijn Energie-Efficiëntie) hebben we provinciale subsidie ontvangen. We werken aan een plan van aanpak waarin we stimuleren, toezicht en handhaving combineren. We starten met de uitvoering in 2024. In 2021 heeft de gemeente Wijdemeren de Transitievisie Warmte vastgesteld. Vooruitlopend op een eerste wijkuitvoeringsplan heeft de gemeente met provinciale subsidie in vier buurten een verkenning gedaan naar de mogelijke alternatieven voor warmte. Inwoners en de gemeenteraad zijn in november 2023 geïnformeerd over de uitkomsten. In 2024 starten wij met het opstellen van een eerste Wijkuitvoeringsplan voor Nederhorst den Berg. De samenwerking met Energiecoöperatie Wijdemeren blijven wij door ontwikkelen.

Via een convenant tot 2030 leggen we de samenwerking vast. Met de coöperatie is er een breed netwerk van vrijwilligers en professionals die zich inzetten voor duurzaamheid in de gemeente. Daarnaast werken we op projectbasis samen met het Energiedienstenbedrijf Gooi en Vechtstreek. We zijn gestart met de Lokale Isolatie Aanpak (SPUK Nationaal Isolatieprogramma). We helpen huiseigenaren bij het isoleren van hun woning met maatwerkadvies, financiering en voor handige inwoners een doe-het-zelf pakket. De eerste verbeterde energielabels zijn in 2023 afgegeven.

48

Met het project Eerste Hulp bij Energielasten (SPUK uitkering energiearmoede) hebben wij inwoners geholpen bij het verlagen van de energierekening. Energieklussers van de energiecoöperatie hebben bij ruim 202 huurders en 44 huiseigenaren kleine besparende maatregelen aangebracht. Daarnaast hebben 65 inwoners oude gloeilampen ingeleverd voor nieuwe ledlampen. We hebben de ongeveer 600 inwoners die energietoeslag ontvangen, een warmtekussen en energieadvies aangeboden. Vanuit het gemeentelijk duurzaamheidsbudget blijven wij uitvoering geven aan de Regionale Energiestrategie. Daarvoor helpen wij ondernemers bij het realiseren van zonnepanelen op hun dak. Eind 2022 was 14 procent van de grote bedrijfsdaken belegd met zonnepanelen. In 2023 is dit gegroeid tot boven de 25 procent. Daarnaast heeft TV Nederhorst haar dak beschikbaar gesteld voor een coöperatief project. Hier zijn 224 zonnepanelen geplaatst met participaties van omwonenden. In 2023 is er € 15.000 subsidie aan groene daken uitgekeerd. Daarmee is het totaal aan gerealiseerde groene daken 4500 vierkante meter, sinds medio 2020. Circulair inkopen In 2023 is er een onderzoek gestart met het in kaart brengen van de producten die we circulair inkopen. Dit onderzoek is gestart met bedrijfskunde studenten van de Hogeschool van Amsterdam. Dit zal in 2024 worden afgerond.

2.6.4 Wat heeft het gekost / Financiën? (bedragen in de tabellen * € 1.000--)

Tabel 006 programma Natuur en Milieu Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/baten

Rek 2022

Lasten

934 934

Lasten/baten

Rek 2022

Baten

-280 -280

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/baten

Rek 2022

0.10 0.10

Lasten Baten

P006 Natuur en milieu 7.4 Saldo lasten exclusief mutaties reserves Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

Taakveld Taakveld omschrijving

P006 Natuur en milieu 7.4 Saldo baten exclusief mutaties reserves Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

P006 Natuur en milieu P006 Natuur en milieu Saldo mutaties reserves

Milieubeheer

Milieubeheer

Mutaties reserves Mutaties reserves

Saldo inclusief mutaties reserves

Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijziging wijz-Rek -461 -461

-344 -344

-117 -117

N N

Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijziging wijz-Rek 200 0 0 0 V 0 -25 0 -25 N 200 -25 0 -25 N

854

49

Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijz. wijz-Rek 1.109 978 131 V 1.109 978 131 V

623

634

-11

N

2.6.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P006 Natuur en milieu) Bij dit onderdeel treft u voor dit programma de verschillen aan tussen de begrotingscijfers 2023 en de rekeningcijfers 2023.

Tabel 006 programma Natuur en Milieu Toelichting per taakveld V/N

Bedragen x € 1.000

Bedrag

Lasten 7.4 Milieubeheer Voor duurzaamheid en bijdrage 2022 energietoelage stond geraamd een bedrag van in totaal 472K. Uiteindelijk is er aan energietoeslag een veel lager bedrag uitgekeerd daar de aanvragen lager zijn uitgevallen. Hierdoor onstaat er een vrijval van € 156K. Bij de batenkant is een gelijk bedrag van € 156K dat minder is ontvangen dan geraamd. Beide posten vallen dus tegen elkaar weg.

131

V

131

V

Voor overige kleinschalige duurzame trajecten stond een bedrag beschikbaar in de begroting van € 44K. Hiervan is € 26K uitgegeven en valt dus € 18K vrij. De bijdrage aan de OFGV is in 2023 € 11K hoger uitgevallen. De toegerekende kosten vallen mede door de nieuwe methodiek € 22K lager uit. Er is een afrekeningsverplichting op de Sisa C55 van 54K. (bij de baten ziet u de vrijval van 54K.

Totaal lasten exclusief mutaties reserves Toelichting per taakveld V/N

Bedragen x € 1.000

Bedrag

Baten 7.4 Milieubeheer Voor de energiearmoede en kleinere duurzaamheidstrajecten stond een bedrag aan baten geraamd van € 399K. Uiteindelijk is hiervan respectievelijk 156K minder voor de energiearmoede ontvangen en voor de verkenningsbuurten warmtetransistie en duurzaamheid is 47K ontvangen waarmee geen rekening was gehouden bij de ramingen in de baten. Voor de bijdrage in de OFGV was een baten geraamd van € 62K. Dit bedrag is niet ontvangen. Er is een afrekeningsverplichting op de Sisa C55 van 54K. (bij de lasten ziet u de terugbetalingsverplichting) van 54K.

-117

N

Totaal baten exclusief mutaties reserves

-117

N

14

V

Saldo Mutaties reserves: De mutaties betreffen vrijval van (-) of stortingen in (+) onderstaande reserves. Af/Bij V/N

Reserve

Toelichting

Bedrag

Af

Reserve Duurzaamheid

Een onttrekking van de reserve duurzaamheid is achterwege gebleven.

-25

N

Saldo mutaties reserves

-25

N

Saldo inclusief mutaties reserves

-11

N

50

2.7 Programma 7: Ruimtelijke Ontwikkeling Programma 7 bestaat uit de taakvelden van de BBV taakveld categorie 8 (Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing).

2.7.1 Beschrijving en relevante informatie Het is belangrijk dat we in alle kernen voldoende bouwen om de vitaliteit van de dorpen te behouden en te versterken. We willen bouwen met beleid: geen grote ontwikkelingen in het buitengebied of aan de randen van de dorpen. We zoeken naar een evenwicht tussen alle belangen: woningbouw, bedrijvigheid en recreatie en natuurontwikkeling. En staan open voor onderzoek om bestaande bebouwing anders te gebruiken. We luisteren naar onze inwoners en betrekken hen bij beleid en uitvoering. We gaan bestaand participatiebeleid voor ruimtelijke plannen bijstellen en zo nodig verbreden. We onderzoeken op welke wijze wij sociale koop in de toekomst kunnen borgen. Ook nemen we de gebiedsmaatregelen stikstof mee in ruimtelijke ontwikkelingen. Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Huisvestingsverordening Handboek Inrichting Openbare ruimte (HIOR) Welstandsnota 2013 Monumentennota Erfgoednota Nota zichtbare handhaving (Regionale) Woonvisie Woonvisie Wijdemeren 2021-2024 Notitie woonboten Nota snippergroen Nota grondbeleid 2020 - 2024 Beleidsregels landgoederen Wijdemeren 2004 Beleidsregels paardenbakken 2006 Omgevingsvisie Wijdemeren 2040 (structuurvisie) Bouwkostenbeleid 2014 Nota plattelandswoningen Woonakkoord Gooi en Vechtstreek Mobiliteitsplan Beleidsregel parkeernormen Wijdemeren