Jaarverslag en Programmarekening 2023
Tekst van het document
JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2023
1
2
Voorwoord en leeswijzer ...................................................................................................................... 6 1.1 Voorwoord .................................................................................................................................. 6 1.2. Leeswijzer................................................................................................................................... 8 2. Programmaverantwoording ........................................................................................................... 10 2.1 Programma 1: Bestuur en burgerzaken .................................................................................... 10 2.1.1 Beschrijving en relevante informatie ................................................................................ 10 2.1.2 Wat wilden we bereiken? .................................................................................................. 10 2.1.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? ........................................ 11 2.1.4 Wat heeft het gekost / Financiën? .................................................................................... 12 2.1.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P001 Bestuur en burger)............. 12 2.2.
Programma 2: Veiligheid.......................................................................................................... 14 2.2.1 Beschrijving en relevante informatie ................................................................................ 14 2.2.2 Wat wilden we bereiken? .................................................................................................. 16 2.2.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? ........................................ 16 2.2.4 Wat heeft het gekost / Financiën? .................................................................................... 18 2.2.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P002 Veiligheid) .......................... 18 2.3. Programma 3: Openbare Ruimte ............................................................................................. 20 2.3.1 Beschrijving en Relevante informatie................................................................................ 20 2.3.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? ........................................ 21 2.3.4 Wat heeft het gekost / Financiën? .................................................................................... 24 2.3.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P003 Openbare ruimte) ..............
24 2.4 Programma 4: Economische zaken, recreatie en toerisme ...................................................... 27 2.4.1 Beschrijving en relevante informatie ................................................................................ 27 2.4.2 Wat wilden we bereiken? .................................................................................................. 28 2.4.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? ........................................ 28 2.4.4 Wat heeft het gekost / Financiën? .................................................................................... 31 2.4.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P004 Economische zaken, recreatie en toerisme) ............................................................................................................................... 31 2.5 Programma 5: Sociaal domein .................................................................................................. 34 2.5.1 Beschrijving en relevantie informatie ............................................................................... 34 2.5.2 Wat wilden we bereiken? .................................................................................................. 36 2.5.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? ........................................
37 2.5.4 Wat heeft het gekost / Financiën? .................................................................................... 42 3
2.5.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P005 Sociaal domein) ................. 43 2.6 Programma 6: Natuur en milieu ............................................................................................... 47 2.6.1 Beschrijving en relevante informatie ................................................................................ 47 2.6.2 Wat wilden we bereiken? .................................................................................................. 48 2.6.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? ........................................ 48 2.6.4 Wat heeft het gekost / Financiën? .................................................................................... 49 2.6.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P006 Natuur en milieu ................ 50 2.7 Programma 7: Ruimtelijke Ontwikkeling .................................................................................. 51 2.7.1 Beschrijving en relevante informatie ................................................................................ 51 2.7.2 Wat wilden we bereiken? .................................................................................................. 52 2.7.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? .......................................
52 2.7.4 Wat heeft het gekost / Financiën? .................................................................................... 54 2.7.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P007 Ruimtelijke ontwikkeling) .. 55 2.8 Programma 998: Algemene Baten &Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien ...................... 56 2.8.1 Beschrijving en relevante informatie ................................................................................ 56 2.8.2 Wat heeft het gekost / Financiën? .................................................................................... 56 2.8.3 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P998 Algemene baten en lasten) 57 2.9 Programma 999: Overhead....................................................................................................... 59 2.9.1 Beschrijving en relevante informatie ................................................................................ 59 2.9.2 Wat wilden we bereiken? .................................................................................................. 59 2.9.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? ........................................ 59 2.9.4 Wat heeft het gekost / Financiën? ....................................................................................
60 2.9.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P999 Overhead) .......................... 60 3. Beleidsindicatoren .......................................................................................................................... 63 4. Verantwoording van de paragrafen ............................................................................................... 64 4.1 Lokale heffingen ........................................................................................................................ 64 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................. 69 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen................................................................................................... 78 4.4 Financiering ............................................................................................................................... 83 4.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 87 Toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording ....................................................................... 90 4.6 Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid .........................................................................
94 4.7 Verbonden Partijen ................................................................................................................... 95 4
4.8 Grondbeleid ............................................................................................................................ 107 5. Jaarrekening.................................................................................................................................. 111 5.1 Balans per 31 december 2023 ................................................................................................ 111 5.2 Overzicht lasten en baten per programma ............................................................................. 127 5.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................................. 128 5.4 Rechtmatigheid ....................................................................................................................... 131 5.5 Financiele toelichting per programma.................................................................................... 133 6. Overzicht aanwending bedrag onvoorzien ................................................................................... 134 7. Begrotingsrechtmatigheid ............................................................................................................ 134 8. Overzicht incidentele baten en lasten .......................................................................................... 136 9.
Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten ............................................................... 137 10. Wet Normering Topinkomens ................................................................................................... 138 11. Overzicht investeringskredieten ................................................................................................. 140 12. EMU saldo ................................................................................................................................... 141 13. SISA ............................................................................................................................................. 142 14. Overzicht economische categorieën .......................................................................................... 150 15. Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .............................................................. 151
5
Voorwoord en leeswijzer 1.1 Voorwoord Het (financiële) jaar 2023 kende veel bijzondere momenten voor de gemeente Wijdemeren. Een begroting met de titel “(voor de) Kiezen met een disclaimer dat het niet bekend is of de cijfers juist en volledig zijn leidde tot een jaar waarin we onder preventief toezicht van de provincie Noord-Holland stonden. Niet alleen door het te laat vaststellen van de begroting maar ook door het niet- structureel sluitend en in evenwicht zijn van de meerjarenbegroting. Als gevolg daarvan mocht er maximaal 70% van het budget 2022 uitgegeven worden. Voor alle overige uitgaven was vooraf toestemming van de provincie nodig. Financieel herstelplan Het college heeft, na toestemming van de raad, een financieel expertteam ingezet om toe te werken naar repressief toezicht. Hiertoe moest er eerst een analyse van de situatie worden gemaakt en daarna een herstelplan worden opgesteld. Het lukte niet om binnen 13 weken een financieel herstelplan te realiseren. De provincie heeft hiervoor 13 weken uitstel verleend. Op 13 juli 2023 is het financieel herstelplan tevens Kadernota 2024-2027 ‘Alle hens aan dek; hozen, bunkeren en houd koers’ vastgesteld. De provincie heeft om die reden de beperking op de uitgaven van het budget van 2022 beëindigd.
In het najaar van 2023 is op basis van het financieel herstelplan de begroting 2024-2027 vastgesteld wat in december 2023 geleid heeft tot berichtgeving vanuit de provincie dat Wijdemeren in 2024 weer onder repressief toezicht komt te staan. Bestuurlijke toekomst In juli 2023 heeft de raad besloten om te komen tot een bestuurlijke fusie met één of meerdere gemeenten waarna de gemeenteraad in september in gesprek is gegaan met inwoners en organisaties over voorgenoemd besluit. In oktober heeft de raad vervolgens uitgangspunten vastgesteld op basis waarvan de gesprekken met mogelijke partners gevoerd konden gaan worden. Het uiteindelijke plan van aanpak voor de verkenningsfase is in januari 2024 door de raad vastgesteld waarna het college de uitwerking van de verkenningsfase ter hand heeft genomen. In dit traject heeft zowel de raad als het college gebruik gemaakt van externe expertise om hen te ondersteunen in dit traject. Beperkte organisatiekracht De constatering dat de organisatiekracht onvoldoende is voor een zelfstandige toekomst van Wijdemeren, betekent niet dat de organisatie stil mag vallen. Tegelijkertijd, met een ziekteverzuim van ruim 8% en 23% vacatureruimte was de ambtelijke organisatie in 2023 beperkt in haar uitvoeringskracht. Er is in 2023 veel ingehuurd om uitvoering toch doorgang te laten vinden.
In de zomer van 2023 heeft het nieuwe MT een organisatieplan opgesteld met als doel de organisatiekracht te verbeteren. We hebben hierbij gekeken naar wat er in zelfstandigheid nog moet en kan, en waar straks de fusie ons de kracht biedt om kwaliteit en resultaten van de organisatie structureel op orde te brengen. Financieel resultaat De jaarrekening sluit dit jaar incidenteel met € 4,6 miljoen positief. Bij de najaarsnota was het verwachte jaarrekeningresultaat incidenteel 2,6 miljoen positief. Het positieve resultaat komt doordat we minder uit konden geven door het budgetplafond als onderdeel van het preventief toezicht vanuit de Provincie Noord-
6
Holland. De grootste incidentele meevallers betreffen de Oekraïnegelden (€ 2,025 mln) en de energiearmoede toeslag (€ 0,471 mln) vanuit het Rijk. Het college stelt voor het totale resultaat in de algemene reserve te storten, omdat Wijdemeren nog niet voldoet aan haar taakstelling voor het opvangen van Oekraïense vluchtelingen. In 2024 zullen de middelen voor de energiearmoede vrij moeten vallen ter dekking voor de uitbetaling van de gedeclareerde bijdragen die de inwoners van onze gemeente hebben ingediend. Daarnaast zullen er in 2024 en 2025 al kosten gemaakt moeten worden in het kader van de fusie met Hilversum, terwijl in 2026 pas de eerste tranche vanuit de Ahri middelen wordt uitgekeerd. Tot slot Er is dit jaar ontzettend hard gewerkt door de ambtelijke organisatie om financiën van Wijdemeren op orde te krijgen en zoveel als mogelijk de doelstellingen uit de begroting 2023 te realiseren. Dat was een complexe opgave en heeft veel gevraagd van onze medewerkers. Namens het college wil ik alle medewerkers danken voor hun inzet. Gert Zagt, wethouder financiën.
7
1.2. Leeswijzer Uitgangspunten De programmarekening 2023 is opgebouwd volgens de uitgangspunten die zijn opgenomen bij de programmabegroting 2023. Ten opzichte van de jaarrekening 2022 hebben we de toelichting binnen de programma’s direct aan het einde van elk programma geplaatst. Hierdoor staat per programma in principe nu alles bij elkaar en hoeft u niet steeds te bladeren of te zoeken naar de afwijkingen elders in het document. Een volledige digitale versie, zoals u gewend bent bij de begroting, is helaas bij een jaarrekening niet mogelijk. Vooral ook omdat op het allerlaatste moment er nog allerlei tabellen kunnen veranderen. Vandaar dat de jaarrekening wel digitaal wordt verstrekt maar niet met allerlei toepassingen zoals in de begroting. Daar waar in tabellen de bedragen zijn afgerond, wordt in de totaaltelling toch gerekend met de niet afgeronde bedragen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. De programma's De programma’s zijn het hart van de rekening. In de programma’s leggen we verantwoording af over het verslagjaar 2023. Dit doen we door middel van de drie W-vragen die elk jaar weer terugkomen bij zowel de jaarrekening als de begroting. De drie steeds terugkomende vragen zijn : • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? • Wat heeft het gekost / Financiën? Paragrafen De paragrafen geven o.a.
een dwarsdoorsnede van een aantal financiële aspecten uit de rekening. Bekende voorbeelden zijn de lokale heffingen en het onderhoud van de kapitaalgoederen. Elementen van deze aspecten komen voor in meerdere programma’s, maar worden in de paragrafen als geheel beschouwd. Financiële Rekening In de financiële rekening wort de balans met al zijn specificaties gepresenteerd. Daarnaast worden er enkele tabellen gepresenteerd waarbij een overzicht van alle programma’s nog eens terugkomen. Eerder hebben we u al aangegeven dat de toelichting (verschillenanalyse tussen begroting en rekening) nu is opgenomen bij de programma’s. Die treft u nu dus niet meer bij de financiële rekening aan. Tot slot wordt in de financiële rekening nog een aantal verplichte onderdelen opgenomen die jaarlijks terug moeten komen volgens de voorschriften. We denken dan o.a. aan: - Overzicht incidentele baten en lasten - Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten - Wet normering Topinkomens - Stand van zaken overzicht investeringskredieten - EMU saldo Kostentoerekening Vanuit de hulpkostenplaatsen en kostenplaatsen vindt er per kostenplaats een doorberekening plaats van de lasten en baten. Deze zogenaamde toegerekende kosten zijn in het verleden bijna op fte-niveau specifiek verdeeld. In 2023 zijn er vele mutaties en verschuivingen geweest in de teams.
Er zijn conform het organisatieherstelplan, zonder toevoeging van personeel zelfs nieuwe teams gevormd bijgekomen en/of samengevoegd etc. Hierdoor is er in de rekening 2023, na uitvoerig intern overleg maar ook i.o.m. met de
8
accountant, gekozen om de kostentoerekening 2023 uit te voeren conform een nieuwe systematiek die ook is gehanteerd bij de begroting 2024. Bij de nieuwe systematiek wordt er gewerkt met de nieuwe organisatiestructuur en de juiste formatie per nieuw team. Daarna vindt er een verdeling van de lasten en baten plaats op basis van een vast verdelingspercentage. Door deze nieuwe methodiek te hanteren, ook in deze jaarrekening 2023, zullen we bij de jaarrekening 2024 en verdere jaren een betere vergelijking per product en programma krijgen en kunnen maken op die onderdelen waar behoefte aan is. De nieuwe verdeelsleutels en methodiek hebben een budgetneutraal-karakter over al de programma’s. Begrotingscijfers 2023 komen uit de jaarschijf 2022 van de begroting 2022!: De begroting 2023 is door de Provincie niet goedgekeurd. Dit heeft er toe bijgedragen dat in 2023 er sprake was van een preventief toezicht, met daarnaast een terugval op de begrotingscijfers 2022 voor het jaar 2023. Daar komt bij dat gedurende het eerste halve jaar veel investeringen op hold werden gezet, omdat de Provincie vooraf eerst een schriftelijke en financiële toetsing wenste te doen voor elke nieuwe investering. Deze toetsing ging middels zogenaamde O(ntkoombaar) en O(nuitstelbaar) formulieren.
We hebben bij de najaarsnota zoveel mogelijk een inschatting gemaakt van de correcties op een hoog abstractieniveau, om zoveel mogelijk te voldoen aan de begrotingsrechtmatigheid en daarnaast de begrotingscijfers voor 2023 (gebaseerd op de jaarschijf 2022) om te buigen naar een niveau waarbij de jaarcijfers zo min mogelijk zouden afwijken. Renteomslag: In 2022 was er rekening gehouden met een groot aantal investeringen in 2022 en 2023. Hiervoor was op de kapitaalmarkt een lening aangetrokken van € 20 mln. Hiervan is €10 mln. gestort in 2023. Na het terugvallen op preventief toezicht was een substantieel gedeelte van de 20 mln. vooralsnog niet nodig en de middelen dus niet direct noodzakelijk. We hebben in 2023 de middelen dan ook tegen een hogere rente weg weten te zetten bij diverse overheidsinstanties. Hierdoor is er op het onderdeel Treasury een extra baat ontstaan. Deze incidentele rentebaten zouden een dusdanige invloed hebben op de rente-omslag, dat de herberekening van deze rente-omslag zelfs een negatieve rekenrente zou opleveren. We hebben daarna na intern overleg de accountant voorgelegd de te hanteren rente-omslag in de jaarrekening op basis van de voorcalculatorische rente-omslag van de begroting te hanteren. Hierdoor ontstaat er geen vertekend beeld binnen de jaarrekening op de diverse kapitaallasten ( met name de rentecomponent).
Op Treasury staat nu een positief saldo als het gaat om de betaalde rente en ontvangen rente. Daar het hier gaat om een incidentele baat is er hier voor 2023 bovenstaande methodiek gekozen en zal u de komende jaren binnen de producten en programma’s geen rare schommelingen aantreffen. Tot slot: Voor alle duidelijkheid de hierboven gekozen methodiek van rente-omslag en saldering van Treasury heeft geen invloed op het uiteindelijke rekenresultaat.
Uiteindelijk sluiten we boekwerk af met de “controleverklaring van de onafhankelijke accountant”.
9
2. Programmaverantwoording
2.1 Programma 1: Bestuur en burgerzaken Onder dit programma vallen de taakvelden Bestuur en Burgerzaken.
2.1.1 Beschrijving en relevante informatie Inleiding We zien het als onze missie om de afstand tussen inwoner, ondernemer, media, organisatie en gemeente te verkleinen en het vertrouwen te verbeteren. Dit onder het motto: Kansen creëren en mogelijkheden benutten. We zetten in op het zijn van een overheid die toegankelijk is. Dat vraagt om een dienstverlening die aan de vraag van inwoners en ondernemers voldoet. Veel dienstverlening is digitaal beschikbaar en onze producten en diensten zijn toegankelijk. Met de uitkomsten van het klanttevredenheidsonderzoek van eind 2023 gaan we in 2024 aan de slag om onze dienstverlening te verbeteren. Daarvoor is een meerjarig uitvoeringsplan nodig om structureel en beter aan te sluiten bij de behoeften van onze inwoners en moet leiden tot een hogere tevredenheid. Relevante beleidsstukken • Begroting 2023 • Financieel herstelplan Betrokken (verbonden) partijen • Gemeenteraad • Kiesraad • Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
2.1.2 Wat wilden we bereiken? • • • •
Verdere optimalisatie dienstverlening Basisregistratie Personen op orde Wijziging telmethode bij de verkiezingen van 2023 Een website die toegankelijk is en voldoet aan de huidige eisen
10
2.1.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? Bestuur De samenstelling van het college en de raad is in 2023 gewijzigd. We hechten grote waarde aan het actief informeren van onze inwoners en hen betrekken bij de uitvoering van ons beleid. Dit doen we via de huis-aan-huisbladen en sociale media, maar ook zetten we het instrument Burgerpanel in en organiseren we informatie- en/of inspraakavonden. Door een gerichte wervingscampagne is het juridisch team bijna weer op sterkte en bestaat uit eigen medewerkers. We hebben een gastvrije benadering en zetten inwoner en ondernemer centraal. Dit willen we ook laten zien door het verwijderen van de hekken rondom het gemeentehuis. Ook wordt er gebouwd aan een nieuwe gemeentelijke website, waardoor we het pakket van digitale dienstverlening kunnen uitbreiden en vereenvoudigen. Informatie moet hierdoor ook gemakkelijker te vinden zijn op de gemeentelijke website, digitaal toegankelijk en in heldere taal geschreven.
Verdere optimalisatie dienstverlening De verdere optimalisatie van digitale producten kost meer tijd. Dit komt enerzijds door wettelijke uitvoeringstaken, zoals het organiseren van de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen, en anderzijds door het ontbreken van de juiste gebruikerstechnieken, zoals E-herkenning, om producten vlot en soepel in te voeren. Basis Registratie Personen (BRP) op orde De kwaliteit van de Basisregistratie Registratie Personen (BRP) toetsen we aan de hand van zelfevaluaties. De inhoudelijke resultaten van persoons- en adresgegevens laten zien dat die kwaliteit op orde is. We hebben blijvend aandacht voor toezicht en naleving van processen en procedures. De huidige verordening en beheerregeling BRP wordt in 2024 nader getoetst om straks goed aan te sluiten op de toekomstige gemeente. Wijziging telmethode bij de verkiezingen van 2023 Het organiseren van de gecombineerde verkiezingen (Waterschappen en Provincie) bleek door de hoge opkomst en nieuwe wetgeving een uitdaging voor onze medewerkers. Tijdens het centraal tellen ontbrak een eenduidige telmethode en misten we de rust en overzicht die nodig is voor het foutloos stemmentellen. Het (her)tellen werd een tijdrovende aangelegenheid. Bij de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen van 2023 zijn daarom een aantal verbeteringen ingevoerd.
Het resultaat was een soepele en vlotte telling volgens een eenduidige telmethode (Craft Lean) op een externe tellocatie. Bij de Europees Parlementsverkiezingen van 2024 gaan we dit weer zo oppakken.
11
2.1.4 Wat heeft het gekost / Financiën? (bedragen in de tabellen * € 1.000--) Programma 001 Bestuur en Burger Kostensoort
(Meerdere items)
Code programma
Omschrijving programma
Taakveld Taakveld omschrijving
P001 Bestuur en burger 0.1 P001 Bestuur en burger 0.2 Saldo lasten exclusief mutaties reserves
Kostensoort
(Meerdere items)
Code programma
Omschrijving programma
(Meerdere items)
Code programma
Omschrijving programma
P001 Bestuur en burger Saldo mutaties reserves
Bestuur Burgerzaken
Lasten Lasten
Taakveld Taakveld omschrijving
P001 Bestuur en burger 0.1 P001 Bestuur en burger 0.2 Saldo baten exclusief mutaties reserves
Kostensoort
Lasten/baten
Lasten/baten
Bestuur Burgerzaken
Baten Baten
Taakveld Taakveld omschrijving
Lasten/baten
0.10
Baten
Mutaties reserves
Saldo inclusief mutaties reserves
Rek Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2022 2023 na Begr na N=Nadeel wijz. wijz-Rek 3.027 2.634 1.920 714 V 804 897 1.131 -234 N 3.831 3.531 3.051 479 V
Rek Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2022 2023 na Begr na N=Nadeel wijzigin wijz-Rek g -3 0 -32 32 V -373 -376
-256 -256
-317 -349
61 93
Rek Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2022 2023 na Begr na N=Nadeel wijzigin wijz-Rek g -15 0 0 0 V -15 0 0 0 V
3.440
3.275
2.702
572
2.1.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P001 Bestuur en burger) Bij dit onderdeel treft u voor dit programma de verschillen aan tussen de begrotingscijfers 2023 en de rekeningcijfers 2023.
12
V V
V
Lasten 0.1 Bestuur Door de nieuwe methodiek van toerekening kosten en onttrekking van de voorziening pensioengelden ontstaat er in 2023 een voordeel bij het onderdeel college van b en w. (462K) Door lagere kosten in de salariskosten en een niet volledig benutte budget voor bestuurlijke vernieuwing is er binnen het onderdeel raad en raadscommisie een onderuitputting van het budget ontstaan van afgerond 75K. Voor communicatie naar buiten is er in 2023 25K minder uitgegeven dan geraamd. Binnen het budget van de bestuurlijke samenwerking is een bedrag van 129K aan onderschrijding van het budget ontstaan, doordat de contributie aan de VNG te hoog was geraamd. In 2023 zijn er geen kosten uitgegeven voor harware (6K V), is er aan de rekenkamer 20K uitgegeven die niet was geraamd. De lasten voor de griffie vallen per saldo 11K lager uit en de lasten voor de ondernemeningsraad vallen 15K hoger uit. De toegerekende kosten binnen dit taakveld vallen uiteindelijk tot slot 70K lager uit door de nieuwe methodiek van toerekening van de kosten. Kleine afrondingen veroorzaken op dit onderdeel uiteindelijk een salo van 3K in het voordeel.
714
V
0.2 Burgerzaken Op het onderdeel burgerzaken is met name door de verkiezingen 116K meer uitgegeven dan geraamd. De kosten voor de hard en software en telefonie bij de KCC zijn 28K hoger uitgevallen dan geraamd. Dit komt vooral door de hogere applicatiekosten. De toegerekende kosten binnen dit taakveld vallen uiteindelijk tot slot 90K lager uit door de nieuwe methodiek van toerekening van de kosten.
-234
N
Totaal lasten exclusief mutaties reserves
479
V
Toelichting per taakveld V/N
Bedragen x € 1.000
Bedrag
Baten 0.1 Bestuur Vanuit de Provincie is er een bijdrage in de ondersteuning voor de raadsfracties ontvangen van 30K. Deze ontvangsten zijn niet geraamd en aan de lastenzijde mede gebruikt bij de ondersteuning van de aanloop naar de fusie.
32
V
0.2 Burgerzaken Aan leges en andere rechten etc. is er in 2023 meer aan baten binnen gekomen 61K.
61
V
Totaal baten exclusief mutaties reserves
93
V
Saldo
572
V
Mutaties reserves: De mutaties betreffen vrijval van (-) of stortingen in (+) onderstaande reserves. Bedragen x € 1.000 Af/Bij
Reserve
Toelichting
Bedrag
Saldo mutaties reserves Saldo inclusief mutaties reserves
13
V/N
0
N
572
V
2.2. Programma 2: Veiligheid Onder dit programma vallen de taakvelden Crisisbeheersing & Brandweer, Openbare orde en Veiligheid.
2.2.1 Beschrijving en relevante informatie De gemeente Wijdemeren is een mooie en relatief veilige gemeente. De gemeente ligt centraal ten opzichte van Amsterdam en Utrecht. Deze ligging en het omvangrijke plassengebied kunnen leiden tot kwetsbaarheid ten aanzien van de openbare orde en veiligheid. Binnen Wijdemeren liggen namelijk meerdere recreatieplassen: De Loosdrechtse Plassen, de Wijde Blik, Kortenhoefse en Ankeveense Plassen en de Spiegelplas. Deze gebieden kennen allen hun eigen publiek. Elk gebied vraagt een aparte aanpak om de veiligheid op en om het water te waarborgen. Fysieke en sociale veiligheid hebben steeds meer met elkaar te maken. Zoals meer afhankelijkheid van digitalisering, meer inwoners die verminderd zelfredzaam zijn, meer complexe vraagstukken en nieuwe risico's als terrorisme en cybercrime. Een veranderende samenleving vraagt om een wendbare overheid met een goed georganiseerd netwerk van lokale en regionale partners en weerbare inwoners en bedrijven. Naast het voorkomen van branden, rampen en crises, willen we ook de eventuele gevolgen hiervan zoveel mogelijk beperken. De gemeente is verantwoordelijkheid voor het organiseren van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. In samenwerking met de gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek hebben we een gezamenlijk Meerjaren Veiligheidsplan ontwikkeld.
In dit plan is ruimte voor lokale prioriteiten, zoals toezicht op het water en aanpak van ondermijnende criminaliteit. Relevante beleidsstukken • Algemene Plaatselijke Verordening (2023) • Algemeen aanwijsbesluit APV (2023) • Alcoholwetverordening (2021) • Kansspelverordening (2010) • Verordening Winkeltijden Wijdemeren (2013) • Bibob beleid (2021) • Evenementenbeleid 2019 – 2022 • Beleidsregels evenementen (2020) • Regionaal beleidskader Veiligheid, toezicht en handhaving OFGV • Drugsbeleid (2010) • Standplaatsenbeleid (2016) • Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 • Uitvoeringsplan Publieke Veiligheid 2023-2024 • Beleidsregels artikel 13b Opiumwet • Beleidsregels collecteren en venten (2014) • Beleidsregels handhaving hinderlijk groen • Beleidsregels sluiting van voor het publiek openstaande gebouwen (2019) • Beleidsregels vergunningen, toezicht en handhaving 2018 - 2021
14
• • • • • • • • • • • • •
Handhavingsbeleid Kinderopvang Inboedelverwijdering na ontruiming (2012) Sanctiestrategie Drank- en Horecawet (2016) Aanwijzingsbesluit Digitaal Opkopersregister Aanwijzingsbesluit ex. artikel 438 Wetboek van Strafrecht (toezichthouder nachtregister) Aanwijzingsbesluit Passantenhaven Oud-Loosdrecht (Porseleinhaven) Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningen (2004) Verordening Plassenschap Loosdrecht Programmabegroting Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (2023) Regionale Veiligheidsstrategie Midden Nederland 2023-2026 Beleidsregel exploitatievergunning horeca (2019) Protocol bijtincidenten honden (2016) Dienstverleningsovereenkomst Regionale Brandweer
Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in: • Gemeentewet • Algemene wet bestuursrecht • Wet Tijdelijk Huisverbod • Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) • Wet Zorg en Dwang • Wet Bibob • Winkeltijdenwet • Wet op de kansspelen • Alcoholwet • Wet Luchtvaart • Wet openbare manifestaties • Zondagswet • Opiumwet • Wet op veiligheidsregio’s • Woningwet • Wet publieke gezondheidszorg • Politiewet • Scheepvaartverkeerswet • Binnenschepenwet • Waterwet Betrokken (verbonden) partijen • Gemeenten in de Eenheid Midden Nederland, Openbaar Ministerie, politie Midden Nederland (ofwel de Veiligheidscoalitie Midden-Nederland) • Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden-Nederland (RIEC) • Verbonden partij Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (waaronder GHOR en Brandweer) en samenwerkingspartner Veiligheidsregio Flevoland • Verbonden partij Regio Gooi en Vechtstreek (waaronder Regionale Ambulance Voorziening) • Provincies Noord-Holland en Utrecht • Natuurmonumenten, Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Waternet, het Plassenschap Loodrecht
15
• • • • • • •
Woningcorporaties en –verenigingen Zorg- en Veiligheidshuis Gooi en Vechtstreek, met al haar partners die een rol hebben in de casuïstiek omtrent zorg en veiligheid Versa Welzijn (buurtbemiddeling) HALT Nederland Ministerie van Justitie en Veiligheid (bureau BIBOB, Justitie, CJIB et cetera) Kamer van Koophandel, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Kanspelautoriteit, Waternet en Jeugd-Punt Ondernemersvereniging Wijdemeren
2.2.2 Wat wilden we bereiken? • • • • • •
Branden, rampen en crises voorkomen en de eventuele gevolgen beperken wanneer deze plaatsvonden Dat onze inwoners veilig zijn en zich veilig voelen De leefbaarheid verbeteren en criminaliteit en overlast tegengaan met een integrale en gebiedsgerichte aanpak Ondermijning terugdringen Een integrale visie en aanpak op het thema Vakantieparken Het realiseren van veiligheid voor alle gebruikers van de plassen in Wijdemeren. Door integraal toezicht en handhaving op de plassen en het structureel betrekken van onze handhavingspartners
2.2.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? Crisisbeheersing en brandweer Binnen de (beperkte) formatieve mogelijkheden hebben we ons ingezet om een bijdrage te leveren aan de Veiligheidsregio. Ook bij de Veiligheidsregio kampt men met beperkte personele bezetting, waardoor er nauwelijks vaardigheidstrainingen zijn gegeven. Wel hebben de Teamleiders Acute Bevolkingszorg in 2023 bijscholing gekregen. De brandweer heeft uitvoering gegeven aan het thema Toekomstbestendige brandweer. Openbare orde en veiligheid Integraal veiligheidsbeleid In februari 2023 is het Meerjaren Veiligheidsbeleid 2023-2026 vastgesteld door de gemeenteraad. Naast de geprioriteerde thema’s uit het veiligheidsbeleid is er ingezet op een rustig verloop van de jaarwisseling. Samen met de veiligheidspartners en input van omwonenden is er een draaiboek opgesteld en zijn er maatregelen getroffen. Personele wisselingen en aangelegenheden maken dat er binnen het programma beperkte inzet mogelijk is geweest. Ondermijning In 2023 is de samenwerking met het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) en haar partners onverminderd voortgezet. We hebben meermaals gebruik gemaakt van het Team Operationele Versterkingen voor aanvullende expertise en extra slagkracht rondom de bestuursrechtelijke inzet bij controles en de opvolging hiervan.
We hebben gebruik gemaakt van het beschikbare bestuursrechtelijk
16
instrumentarium om waar mogelijk barrières op te werpen. Denk aan de Wet Bibob en pandsluitingen op basis van de Opiumwet. In het kader van het verhogen van bewustzijn en het weerbaar maken van onze inwoners en ondernemers tegen de risico’s van ondermijning, hebben we verschillende activiteiten ondernomen. Zo hebben we onder andere in samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen en de politie voor de zomer (Q2) verschillende jachthavens bezocht. Het doel hiervan was het kunnen herkennen van signalen van mogelijke ondermijnende activiteiten. In 2023 zijn we gestart met het vergroten van onze informatiepositie. Om meer inzicht te verkrijgen over kwetsbare locaties en branches zijn -middels het klavertje vier model- vier domeinen in beeld gebracht, waaronder veiligheid. Daarnaast heeft in Q3 een integrale controle plaatsgevonden. Verder heeft de gemeente Wijdemeren een bijdrage geleverd aan de controles in de regio Gooi- en Vechtstreek binnen het BIT-samenwerkingsverband. Geconstateerde overtreders zijn opgepakt. Dierenopvang Om bij te dragen aan de zorg voor kwalitatieve en goede opvang van dieren in de regio hebben we de samenwerking met dierenopvangorganisaties in Gooi en Vechtstreek verder uitgebouwd. Dit heeft geleid tot bestuurlijke consensus over de structurele financiering van deze organisaties voor vervoer, opvang en verzorging van zwerfdieren in onze regio.
In 2023 hebben we extra subsidies verleend. Boa-taken in het algemeen In 2023 hebben de boa’s diverse meldingen op het gebied van de veelvoorkomende overlastfeiten opgevolgd. Dit deden zij als onderdeel van de reguliere werkzaamheden voor handhaving. Daarnaast is de handhavingscapaciteit ingezet tijdens de specifieke periodes en op locaties waar op dat moment de behoefte en noodzaak het grootst was. Vanwege knelpunten in de capaciteit hebben we dit wel met enige beperkingen gedaan. Veiligheid op de plassen We hebben met ingang van 1 januari 2023 voor de Loosdrechtse Plassen de publieke taken die voorheen bij het Plassenschap lagen, overgenomen. Het gaat met name om regulering van de scheepvaart, motorbootvaart en handhaving van de regelgeving. Voor de andere gebieden werken we samen met Waternet, de gemeente Hilversum als bevoegd gezag en Natuurmonumenten als eigenaar. Wijdemeren heeft de bestaande regelgeving op de Loosdrechtse Plassen vervangen door verkeersbesluiten en APV-bepalingen, identiek aan de voorheen bestaande regelgeving. Ook de ontheffingsverlening voor snelvaren is vanaf 2023 een gemeentelijke taak. Vanaf eind 2023 beschikken we voor dit doel over twee BOA’s Domein2 en de benodigde snelle surveillancevaartuigen. Wijdemeren verricht de toezichttaak ook op de delen van de Loosdrechtse Plassen die onder Stichtse Vecht vallen. We ontvangen daarvoor een vergoeding.
17
2.2.4 Wat heeft het gekost / Financiën? (bedragen in de tabellen * € 1.000--) Programma 002 Veiligheid Kostensoort
(Meerdere items)
Code programma
Omschrijving programma
Taakveld Taakveld omschrijving
Lasten/baten
Rek 2022
Lasten Lasten
3.719 352 4.071
Lasten/baten
Rek 2022
Baten Baten
-2.463 -12 -2.475
Taakveld Taakveld omschrijving
Lasten/baten
Rek 2022
0.10 0.10
Lasten Baten
P002 Veiligheid 1.1 P002 Veiligheid 1.2 Saldo lasten exclusief mutaties reserves Kostensoort
(Meerdere items)
Code programma
Omschrijving programma
Taakveld Taakveld omschrijving
P002 Veiligheid 1.1 P002 Veiligheid 1.2 Saldo baten exclusief mutaties reserves Kostensoort
(Meerdere items)
Code programma
Omschrijving programma
P002 Veiligheid P002 Veiligheid Saldo mutaties reserves
Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid
Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid
mutaties reserves mutaties reserves
Saldo inclusief mutaties reserves
Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijz. wijz-Rek 4.198 3.804 394 V 734 844 -109 N 4.933 4.648 285 V
Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijziging wijz-Rek -1.501 -332 -1.833
-3.526 -330 -3.855
2.025 -2 2.022
V N V
Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijziging wijz-Rek 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
1.596
3.100
792
2.307
V
2.2.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P002 Veiligheid) Bij dit onderdeel treft u voor dit programma de verschillen aan tussen de begrotingscijfers 2023 en de rekeningcijfers 2023.
Programma 002 Veiligheid Toelichting per taakveld
Bedragen x € 1.000
Bedrag
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer De bijdrage aan de brandweer VG is 51K hoger uitgevallen. Daarnaast is er aan bevolkingsonderzoeken 36K meer uitgegeven dan er aan vergoedingen zijn ontvangen. In de najaarsnota hebben we een inschatting gemaakt van de lasten voor de Oekrainegelden in onze gemeente. We hebben daarbij een bedrag geraamd van 1,5 mln euro. Uiteindelijk hebben we hier 481K minder voor uitgegeven.
1.2 Openbare orde en veiligheid De meerkosten binnen het onderdeel openbare orede en veiligheid worden mede veroorzaakt door: extra kosten van 8k voor de jaarwisseling; 184K besparing op allerlei uitgaven in het kader van de veiligheid. Voor de dierenopvang is 14K minder aan lasten in rekening gebracht. Daarnaast veroorzaakt de nieuwe methodiek van kostentoerekening en de hogere lasten binnen handhaving voor een toename van de lasten van 299K. Totaal lasten exclusief mutaties reserves
18
V/N
394
V
-109
N
285
V
Toelichting per taakveld
Bedragen x € 1.000
Bedrag
V/N
Baten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer In de najaarsnota hebben we een inschatting gemaakt van de baten voor de Oekrainegelden in onze gemeente. We hebben daarbij een bedrag geraamd van 1,5 mln euro. Uiteindelijk hebben we hier 2.025K meer aan baten ontvangen.
2.025
V
1.2 Openbare orde en veiligheid Geen toelichting noodzakelijk.
-2
N
Afrondingsverschillen
-1 Totaal baten exclusief mutaties reserves
2.022
N
Saldo
2.307
V
Mutaties reserves: De mutaties betreffen vrijval van (-) of stortingen in (+) onderstaande reserves. Bedragen x € 1.000 Af/Bij
Reserve
Toelichting
Bedrag
Saldo mutaties reserves Saldo inclusief mutaties reserves
19
V/N
0
N
2.307
V
2.3. Programma 3: Openbare Ruimte Programma 3 bestaat uit een deel van de taakvelden van de BBV taakveld categorieën 2 (Verkeer, vervoer en waterstaat), 5 (Sport, cultuur en recreatie) en 7 (Volksgezondheid en milieu)
2.3.1 Beschrijving en Relevante informatie Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: • Mobiliteitsplan 2045 Duurzaam, Veilig & Vooruit • Beleidsplan integraal beheer openbare ruimte gemeente Wijdemeren • Sectorale beheerplannen • Bomenverordening • Algemene plaatselijke verordening Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in: • Gemeentewet (zorgplicht) • Wegenwet • Wegenverkeerswet • Wet milieubeheer • Wet natuurbescherming • Afvalstoffenwet • Wet informatievoorziening ondergrondse netwerken (WION) • Kaderrichtlijn Water en Waterwet • Warenwetbesluit: attractie- en speeltoestellen • Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie/ Bestuursakkoord Klimaat Adaptatie Betrokken partijen Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer: • • • •
Inwoners, ondernemers en belanghebbenden (Natuurmonumenten, basisscholen, ondernemers/winkeliersverenigingen e.d.) Overheden zoals regiogemeenten, Regionale samenwerkingsverbanden, provincie Noord-Holland, waterschappen, GAD en OFVG Nutsbedrijven en kennisplatforms (CROW, Rioned, Stichting toegankelijkheid etc.) Stads Beheer Service (SBS), Tomingroep, stichting Land & Boschzigt (schilderen bankplanken) en Landgoed de Rading (schilderen onderhoud zwerfafvalbakken).
Relevante ontwikkelingen. De gemeenteraad heeft in haar vergadering van 2 november 2023 in gestemd met het beleidsplan integraal beheer openbare ruimte met de onderliggende sectorale beheerplannen. De gemeenteraad heeft daarbij gekozen voor beheer scenario 2 “Huidige ambitie + hogere ambitie aantal functionele gebieden”, met bijbehorende budgetten.
20
2.3.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? Verkeer en vervoer De gemeentelijke belangen zijn behartigd in samenwerking met de Regio Gooi en Vechtstreek. Er is geadviseerd bij ruimtelijke projecten. Door het financiële toezicht van de Provincie zijn de budgetten voor uitvoering van het Mobiliteitsplan ‘Duurzaam, Veilig & Vooruit’ niet beschikbaar gekomen omdat het in 2022 vastgestelde mobiliteitsplan als ‘nieuw beleid’ werd aangemerkt. Er zijn zogenaamde O&O-formulieren ingediend voor projecten die onontkoombaar en onuitstelbaar waren, maar dat heeft niet geleid tot een ander besluit. Daardoor konden de geplande projecten niet uitgevoerd worden. De flexibele schil is teruggebracht naar het minimum. Het haalbaarheidsonderzoek naar een busverbinding tussen Nieuw-Loosdrecht en Hollande Rading zal niet meer uitgevoerd worden omdat de concessieverlening in de Provincie Utrecht al te ver gevorderd is. Sanering wegverkeerslawaai. Wat hebben we bereikt? In mei zijn aan het Rijk aanvullende gegevens verstuurd. In december is door het Rijk voor twee deelprojecten aanvullende informatie gevraagd en voor één deelproject subsidie verleend. Wegbeheer In de winter van 2022/2023 is de eerste fase van de reconstructie Nieuw-Loosdrechtsedijk uitgevoerd, waarna in het najaar van 2023 met de tweede fase van de reconstructie is begonnen.
Daarnaast is op diverse wegvakken groot-onderhoud uitgevoerd (zie ook hierna). Ook is het voorbereidingstraject voor de herinrichting van de Prinsessenbuurt afgerond. Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? We hebben in 2023 het Beheer plan Wegen geactualiseerd. Daarnaast heeft ingenieursbureau Sweco de jaarlijkse weginspectie uitgevoerd en hebben we het noodzakelijke onderhoud aan de wegen uitgevoerd. Verder hebben wij onderhoud uitgevoerd aan de volgende wegen: - asfaltonderhoud aan de Oud-Loosdrechtsedijk; - asfaltonderhoud aan Molenmeent en de rotonde Rading; - asfaltreparaties nutsleuven; - reconstructie Nieuw-Loosdrechtsedijk; - voetpad Oud-Loosdrechtsedijk; - lijst Klein Onderhoud; - dichtblokken Ankeveensepad en Lieve Geelvincklaan. We hebben de gladheid in het seizoen 2022-2023 conform het vastgestelde bestrijdingsplan uitgevoerd.
Daarnaast is in 2023 contact opgenomen met de gemeente Hilversum om gezamenlijk een aanbesteding te gaan doen voor de gladheidsbestrijding. Dit was noodzakelijk omdat SBS/Tomin heeft aangegeven de gladheid voor beide gemeentes niet meer te doen. Hilversum heeft in mei aangegeven alleen verder te gaan met deze aanbesteding. Hierdoor was het voor Wijdemeren te laat om nog een Europese aanbesteding te gaan doen. In overleg met inkoop is toen besloten om voor het seizoen 2023-2024 een meervoudige aanbesteding te doen. Er hadden zich hiervoor drie partijen ingeschreven, aan één ervan is opdracht verstrekt. In 2024 moet er een nieuwe aanbesteding worden gedaan voor de winter 2024/2025 en verder. 21
Meerjarenonderhoudsplannen verduurzaming In de tweede helft van 2023 is gestart met de herijking van de Meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s) voor het uitvoeren van noodzakelijk onderhoud aan het gemeentehuis en 19 gebouwen inclusief installaties. Het verduurzamen van vastgoed staat hoog op de agenda. Gebouwen die minder energie verbruiken zorgen voor een lage energierekening. Via de provincie Noord-Holland is een subsidie verstrekt voor het innovatief verduurzamen van gebouwen die in bezit zijn van gemeente. Voor Muziekgebouw ’t Akkoord in Kortenhoef, en de drie sporthallen De Blijk, De Fuik en Eikenrode is een verduurzaamplan opgesteld. Realiseren Energielabel A Er zijn verschillende manieren om gebouwen het energielabel te verbeteren. In 2023 zijn vooralsnog alleen de kapotte lampen vervangen voor energiezuinige en geld sparende LED Lampen, waarvan de armaturen worden omgebouwd en/of vervangen. Verlagen uitgaven aan gemeentelijk vastgoed In 2023 is de voorbereiding gestart om de voormalige Terpstraschool en het voormalige scoutinggebouw aan de Oud Loosdrechtsedijk te verkopen. De voorbereiding richtte zich op het doen opstellen van verkavelingsvarianten, woningbouwprogramma en waardebepaling. Dit moet er toe leiden dat in 2024 een besluit kan worden genomen over de verkoop en/of verdere ontwikkeling van de locaties.
Ook de in 2023 ingezette herijking van de Meerjarenonderhoudsplannen (MJOP’s) voor het uitvoeren van noodzakelijk onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen maakt onderdeel van de voorbereiding op de financiële opgave. Wat hebben we gedaan? Er is 350 meter beschoeiing vervangen gelegen langs het Vuntusstrand, Hollands End en Noordereinde. Bij ruim 20 bruggen is gestart met onderhoud, vooral schilderen, reinigen, houtreparaties en ijzerwerken. Het najaar van 2023 kenmerkte zich door extreem veel neerslag en daarom kon slechts 1/3 deel uitgevoerd worden. De aanbesteding voor de vervanging van 4 bruggen is eind 2023 gestart en uitvoering zal in 2024 plaatsvinden. Openbaar groen en (openlucht) recreatie Normaal onderhoud: • Er is nieuwe software in gebruik genomen en een volledige kwantitatieve en kwalitatieve inventarisatie uitgevoerd om een goede basis te krijgen voor het inmiddels vastgestelde beheerplan openbaar groen. • Bij renovatie of herinrichting is waar mogelijk met bewoners (participanten) samen ontworpen en uitgevoerd. In 2023 was dat onder andere aan de Bernard van Beeklaan in Kortenhoef. • Op voet- en fietspaden verwijderden we hinderlijk overhangend openbaar groen. Dat van particulier overhangend groen in samenwerking met toezichthouders en boa's.
• In 2023 is het onderhoudsplan uitgevoerd aan de bomen in werkblok Nieuw-Loosdrecht en vanwege diverse stormen incidenteel calamiteiten onderhoud aan beschadigde bomen in de hele gemeente. Totaal aan zo’n 2315 bomen • Zomer 2023 is de boomveiligheidscontrole aan bomen uitgevoerd in werkblok ’s-Graveland, Kortenhoef en Ankeveen. Een onderhoudsplan aan bomen voor dit werkblok wordt in 2024 uitgevoerd.
22
Groot onderhoud: • We houden bij inrichting en aanplant rekening met het veranderende klimaat en duurzaamheid. We leggen nieuw openbaar groen aan voor een omlooptijd van 20-40 jaar • We hebben in 2023 ongeveer 220 bomen gekapt die niet langer op de openbare weg te handhaven waren, inclusief bomen ten behoeve van de aanleg van het nieuwe buurtpark in Overmeer-noord. • Ook zorgen we dat het verwijderde kroonoppervlak aan bladmassa binnen afzienbare tijd wordt gecompenseerd door het investeren in nieuwe bomen. Te herplanten bomen hebben een minimale omlooptijd van 40-50 jaar. Daar richten we de groeiplaats en de boomsoort keuze op in. Ten gevolge van de inrichting van het buurtpark in Overmeer-noord zijn in 2023 totaal 361 bomen aangeplant. Daarnaast is er nog een herplantreserve van ongeveer 250 bomen. Regelgeving • We zijn voorbereid op de Omgevingswet. We vullen indien nodig of gewenst het omgevingsplan op gebied van openbaar groen en bomen aan. • We bereiden ons voor op het uitvoeren van omgevingsplannen. Dit vraagt nog om een aanpassing van de Bomenverordening in een later jaar. Riolering We hebben een nieuw Water- en Rioleringsprogramma 2023 – 2027 vast laten stellen. We voeren preventief en correctief onderhoud uit aan riolering en rioolgemalen. We investeren bij een herinrichting integraal; in combinatie met werkzaamheden aan de weg en, waar mogelijk, met andere arealen.
Zoals projecten Nieuw Loosdrechtsedijk en Overmeer Zuid en Noord. Deze integrale grote onderhoudswerken en/of investeringen zijn in het investeringsprogramma opgenomen. Begraafplaatsen en crematoria Begraafplaatsen en crematoria. Het duurzaam vergroenen van de begraafplaatsen is in 2023 gecontinueerd. Met name op de begraafplaats aan de Rading is hier aan gewerkt. Bij de overige begraafplaatsen is dode beplanting vervangen. Ook zijn we gestart met verbetering van de informatieverstrekking over de begraafplaatsen, onder meer door betere informatie op de gemeentelijke website.
23
2.3.4 Wat heeft het gekost / Financiën? (bedragen in de tabellen * € 1.000--) Programma 003 Openbare Ruimte Kostensoort
(Meerdere items)
Code programma
Omschrijving programma
P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte Saldo lasten exclusief mutaties reserves
Kostensoort
(Meerdere items)
Code programma
Omschrijving programma
P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte Saldo baten exclusief mutaties reserves Kostensoort
(Meerdere items)
Code programma
Omschrijving programma
P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte Saldo mutaties reserves
Taakveld Taakveld omschrijving
Lasten/baten
2.1 2.4 5.7 7.2 7.3 7.5
Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten
Verkeer en vervoer Economische havens en waterwegen Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Begraafplaatsen en crematoria
Taakveld Taakveld omschrijving
Lasten/baten
2.1 5.7 7.2 7.3 7.5
Baten Baten Baten Baten Baten
Verkeer en vervoer Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Afval Begraafplaatsen en crematoria
Taakveld Taakveld omschrijving
Lasten/baten
0.10 0.10
Lasten Baten
Mutaties reserves Mutaties reserves
Saldo inclusief mutaties reserves
Rek 2022
Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijz. wijz-Rek 3.181 3.443 3.435 8 V 98 182 134 48 V 1.009 1.012 1.060 -48 N 2.310 2.521 2.356 165 V 2.762 2.959 2.793 166 V 319 365 347 18 V 9.679 10.483 10.126 357 V
Rek 2022
Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijzigin wijz-Rek g -362 -105 -334 229 V
-114 -3.208 -3.319 -281 -7.283
-70 -3.521 -3.454 -280 -7.431
-100 -3.835 -3.455 -324 -8.048
30 313 1 43 617
Rek 2022
Begr Rek 2023 Verschil V=voordeel 2023 na Begr na N=Nadeel wijzigin wijz-Rek g 523 0 0 0 V -848 -143 -109 -34 N -325 -143 -109 -34 N
0
2.071
2.910
1.969
941
2.3.5 Verschillen tussen begroting 2023 en realisatie 2023 (P003 Openbare ruimte) Bij dit onderdeel treft u voor dit programma de verschillen aan tussen de begrotingscijfers 2023 en de rekeningcijfers 2023.
24
V V V V V
V
Programma 003 Openbare Ruimte Toelichting per taakveld
Bedragen x € 1.000
Bedrag
Lasten 2.1 Verkeer en vervoer
V/N
8
V
2.4 Economische havens en waterwegen Er is minder geinvesteerd dan gepland waardoor de kapitaallasten lager zijn dan begroot. (37K voordeel) Ook is er minder slootwerk uitgevoerd dan verwacht (11K voordeel)
48
V
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Er is meer beheer en onderhoud aan het openbaar groen nodig geweest dan verwacht. (19K nadeel) Ook is er meer boombeheer nodig geweest dan verwacht. (26K nadeel) Kleine afrondingen (3K nadeel)
-48
N
7.2 Riolering In 2023 is er een herverdeling van de rioolbudgetten geweest en is er een bedrag opgenomen voor beheer en onderhoud van het riool. De daadwerkelijke uitvoering was veel minder dan begroot. (327K voordeel) Ook is het budget voor overig beheer, onderhoud, gebouwen en installaties volledig afgeraamd maar tot ver in 2023 zijn facturen ontvangen die betrekking hadden op 2022 wat niet voorzien was. (52K nadeel) Ook is er meer geinvesteerd in het riool dan verwacht waardoor de kapitaallasten hoger zijn uitgevallen dan begroot (43K nadeel) De verstrekte subsidies groene daken waren minder dan verwacht (34K voordeel) Er was geen bedrag opgenomen voor de projectmatige uren ten behoeve van de investeringsprojecten. (250K nadeel) Ook zijn er minder salariskosten toegerekend aan riolering dan verwacht (144K voordeel) Kleine afrondingen 5K voordeel.
165
V
7.3 Afval In de najaarsnota van 2023 is de storting van de meeropbrengst in de voorziening afval in de begroting opgenomen. Deze storting heeft niet plaatsgevonden, omdat de kostendekkendheid van de overige componenten van de afval anders niet zouden worden gedekt (84KV). Ook zijn er veel minder salariskosten doorbelast dan verwacht (82K voordeel)
166
V
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
18
V
357
V
Totaal lasten exclusief mutaties reserves Toelichting per taakveld
Bedragen x € 1.000
Bedrag
V/N
Baten 2.1 Verkeer en vervoer Aan leges en schadevergoedingen van de nutsbedrijven is per saldo 176K meer ontvangen dan begroot. Daarnaast hebben we ook een schadevergoeding binnengekregen voor het graven in gemeentegrond en schade aan verhardingen. (42K voordeel) Ook hebben we een eenmalige bijdrage van de gemeente Hilversum ontvangen als bijdrage in het asfaltonderhoud op de rotonde bij het gemeentehuis wat deels eigendom is van de gemeente Hilversum. (36K voordeel) Tot slot binnen dit taakveld moeten we 25K terugbetalen aan subsidies voor duurzaamheid (nadeel).
229
V
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Voor zwerfaval hebben we een vergoeding ontvangen wat niet begroot is. Hier staan ook kosten tegenover, per saldo 40K Nadeel. Daarnaast hebben we in 2022 een bedrag ontvangen voor geleden schade aan bomen. Dit bedrag van 70K valt in 2023 vrij daar in 2023 ook de kosten zijn gemaakt voor herstel.
30
V
7.2 Riolering De werken voor derden hebben veel meer opgebracht dan verwacht. (51K) Aan rioolheffing is in totaal per saldo 8K meer ontvangen. Tot slot 254K meer aan de vooorziening onttrokken ter dekking van het totale kostendekkendheid voor de riolering.
313
V
7.3 Afval
1
V
7.5 Begraafplaatsen en crematoria In de raad van juli 2023 is de begroting met 45K verlaagd, daar de werkelijke cijfers van de baten door de keuze van cremeren lager uitvielen. Crematies vinden buiten onze gemeente plaats, vandaar de neerwaartse bijstelling van 45K. Echter in 2023 zijn de opbrengsten uit de grafrechten hoger (40K) dan de bijgestelde raming van juli 2023. Daarnaast zijn er een aantal kleinere verschillen tot een bedrag van 2K.
43
V
Totaal baten exclusief mutaties reserves
617
N
Saldo
974
V
25
Mutaties reserves: De mutaties betreffen vrijval van (-) of stortingen in (+) onderstaande reserves. Bedragen x € 1.000 Af/Bij
Af Af
Reserve
Reserve Reconstructie LSD Diverse
Toelichting
Bedrag
V/N
Onttrekking achterweg gelaten. Kleinere afwijkingen Saldo mutaties reserves
33 1 34
N N N
Saldo inclusief mutaties reserves
941
V
26
2.4 Programma 4: Economische zaken, recreatie en toerisme Programma 4 bestaat uit een deel van de taakvelden van de BBV-taakveldcategorieën 3 (Economie) en 5 (Sport, cultuur en recreatie).
2.4.1 Beschrijving en relevante informatie Dit programma omvat gemeentelijk beleid gericht op stimulering van het ondernemersklimaat en bevordering van economische activiteiten. Zoals recreatie, toerisme, werkgelegenheid, (detail)handel en industrie. Voor een vitale, leefbare en aantrekkelijke leefomgeving is de aanwezigheid van het bedrijfsleven van belang. Daarom voeren we actief beleid voor het behoud van bedrijfsruimte, banen en voorzieningen. Een goed vestigingsklimaat voor zelfstandig ondernemers en bedrijven vormt de kern van het economisch beleid. Daarnaast zetten we in op behoud en revitalisering van bedrijventerreinen en toekomstbestendige winkelgebieden. In het gebiedsakkoord worden de belangen van de sector recreatie en toerisme behartigd. Daarnaast zijn we in diverse platforms in gesprek met ondernemers. Zoals het Actieteam EZ en het Breed Ondernemersoverleg. In dit programma is ook het gemeentelijk waterbeleid ondergebracht, zoals de omgang met de kaderrichtlijn water (KRW) voor oppervlakte- en grondwater. Hier ligt een relatie met de programma’s 3, 7 en 8.
Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: • Plannen van aanpak Permanente Bewoning I en II (2005) • Geef economie de Ruimte (2006) • Visie recreatie & toerisme (2009) • Horecanota (2006) • Detailhandel structuurvisie (2007) • De kern van Wijdemeren (2012) • Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017) • De regionale detailhandelsvisie (2019) • Beleidskader vrijetijdslocaties gemeente Wijdemeren (2018) • Ambitiedocument ondernemersmanagement (2019) • Toekomstvisie bedrijventerreinen Wijdemeren (2020) • Economische agenda 2030 (2022) • Samenwerkingsovereenkomst (SOK) Plassenschap Loosdrecht – Gemeente Wijdemeren Betrokken partijen Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer: • Water: provincie Noord-Holland, HISWA/Recron, Recreatie Midden-Nederland, het Plassenschap, de waterleidingbedrijven, Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en de gemeenten in Gooi en Vecht • Economie (marketing en toerisme): ondernemers en diverse ondernemersverenigingen. Onder andere Ondernemend Wijdemeren, winkeliersvereniging Meenthof en BIZ Nootweg, vastgoedeigenaren, regio Gooi- en Vechtstreek, Visit Gooi & Vecht, VNO NCW, KHN en HISWA/Recron • Gebiedsakkoord: de 21 partijen die het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (GOV) hebben ondertekend
27
•
Metropoolregio Amsterdam (MRA): de 35 partijen die participeren in het convenant MRA
2.4.2 Wat wilden we bereiken? • • • • •
Aantrekkelijk en sterk ondernemersklimaat Uitvoering geven aan het uitvoeringsplan Toekomstvisie Bedrijventerreinen Wijdemeren. Vitale en toekomstbestendige winkelgebieden Uitvoering geven aan gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen Uitvoering van taken Plassenschap Loosdrecht en omgeving
2.4.3 Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? Economische ontwikkeling Samen met het actieteam EZ hebben we onderzocht welk laaghangend fruit uit de economische agenda geplukt kan worden. Het Actieteam EZ is een publiek-privaat actieteam dat samen de uitwerking verzorgde van de economische agenda. Het braakliggende deel van de Porseleinhaven is aangegrepen als project. Door middel van de ‘Appelboom-werkwijze’ (Dorpenbeleid) heeft het terrein een tijdelijke inrichting en aanvullend beheer gekregen. Andere projecten met het actieteam EZ zijn de Meenthof en de Nootweg. Ondernemers van de Meenthof en gemeente hebben een grote onderhoudsbeurt uitgevoerd in het winkelcentrum, lopen twee maal per jaar een schouw en organiseren een schoonmaakactie. Bij winkelcentrum Nootweg hebben we een start gemaakt om de verlopen BIZ-regeling (Bedrijven Investeringszone) nieuw leven in te blazen. Na deze acties is het actieteam EZ ontbonden, echter zijn ondernemers en gemeente nog steeds met elkaar in gesprek voor de verdere uitwerking van de economische agenda. Het preventief toezicht en onderbezetting van het ambtelijk apparaat maakten dat er onvoldoende mogelijkheden waren om het laaghangend fruit uit de economische agenda te plukken. Het gremium is als klankbord nog beschikbaar.