Jaarstukken 2022 definitieve boekwerk
Tekst van het document
Verder heeft de gemeente een rol in het Programmakernteam Oostelijke Vechtplassen dat de strategische lijnen uitzet voor de uitvoering van het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen. Naar aanleiding van ervaringen met de Geschillenregeling is deze aangepast in 2022. De gemeenteraad heeft met de wijziging ingestemd. Verder is in 2022 een website over de uitvoering van het Gebiedsakkoord gelanceerd: www.vechtplassen.nl, waarop informatie is te vinden over de projecten die worden uitgevoerd. Actie 57.2.1 – In 2022 zijn diverse acties uitgevoerd in het kader van de 'impuls recreatie en toerisme’. Het aantal acties lag echter lager dan voorgaande jaren, doordat extra inzet benodigd was voor de liquidatie van Recreatie Midden Nederland en de in vlechting van de taken van het Plassenschap in de ambtelijke organisatie van Wijdemeren (zie actie 57.3.1) Er zijn diverse clean up acties ondersteund en gefaciliteerd. Het gaat om een clean up actie in de Wastobbe in samenwerking met Duikschool Loosdrecht, SLOEP en Recreatie Midden Nederland. Hierbij is met name heel veel glas uit het water verwijderd. Verder gaat het om de “Clean up de lake” actie in samenwerking met Jachthaven Kortenhoef en een clean up actie bij de Spiegelplas in samenwerking met WSV de Spiegel.
Naast de uitvoering en ondersteuning van de clean up acties zijn materialen, zoals afvalprikkers en handschoenen, ter beschikking gesteld aan suppers en wandelaars in de gemeente om afval te verwijderen in de natuur en in het water. Verder is in 2022 is de mogelijkheid open gehouden om middelen toe te kennen aan kleine, lokale initiatieven die gedurende het jaar door inwoners of ondernemers naar voren worden gebracht. In 2022 zijn geen aanvragen gedaan. Actie 57.3.1 – Per 1 januari 2023 is de gemeente Wijdemeren de uitvoeringsorganisatie voor het Plassenschap Loosdrecht e.o. geworden. Recreatie Midden Nederland is geliquideerd en het Plassenschap is een gemeenschappelijke regeling geworden zonder verordenende bevoegdheid. 2023 is aangewezen als een transitiejaar waarin de taken een plek in de organisatie moeten krijgen. In 2022 is de gemeente bezig geweest met de invlechting van het Plassenschap in de gemeente. Daarvoor is een aantal activiteiten verricht: o 57.3.1.1 – De taken die de gemeente Wijdemeren van het Plassenschap overneemt zijn in kwalitatieve, kwantitatieve en financiële zin in beeld gebracht. Vervolgens is een plan gemaakt om deze taken op efficiënte en doelgerichte wijze binnen de gemeente in te passen met zo min mogelijk overhead. Vervolgens is gestart met het inbedden van deze taken in de ambtelijke organisatie van Wijdemeren.
Ook zijn samenwerkingsafspraken gemaakt tussen de partners van het Plassenschap
45
o
o
o o
o o
Loosdrecht e.o.. Al in 2022 zijn de eerste mensen van Recreatie Midden Nederland vanuit de ambtelijke organisatie van Wijdemeren gaan werken. 57.3.1.2 – Omdat de verordenende bevoegdheden van het Plassenschap Loosdrecht e.o. zijn komen te vervallen per 1 januari 2023, heeft de gemeente in 2022 de verordeningen en besluiten voorbereid en in procedure gebracht om de regels voort te zetten. 57.3.1.3 – Wijdemeren heeft door de overgenomen regels nu ook de bevoegdheid voor het verlenen van een aantal ontheffingen. Daarvoor zijn in 2022 ICT systemen opgezet en voorbereid in de gemeente waardoor voor het vaarseizoen mensen hun ontheffingen kunnen regelen. 57.3.1.4 – In 2022 zijn de voorbereidingen begonnen voor de onderhouds- en investeringsplannen voor het Plassenschap. 57.3.1.5 – Bij het proces van de invlechting zijn een aantal werknemers bij Recreatie Midden Nederland weggegaan, hetgeen heeft geleid tot de overname van een aantal lege fte’s. In 2022 is gewerkt aan functiebeschrijvingen en vacatureteksten voor de werving. 57.3.1.6 – De stukken ten behoeve van de financiële P&C cyclus van het Plassenschap zijn in 2022 voorbereid. 57.3.1.7 – Voor wat betreft het archief van het Plassenschap zijn in 2022 stappen gezet om deze bij de juiste partijen onder te brengen.
Het fysieke archief is uitgesorteerd en voor het digitale archief zijn afspraken gemaakt en opdrachten verstrekt om deze in orde te maken voor een goede overdracht.
Financiën FINANCIËN Lasten
Baten
Saldo inclusief reserves
P004 Economische zaken, recreatie en toerisme
Rekening 2021 Begroting 2022 Rekening 2022 Afwijking begroting 2022 minus rekening 2022
€ 1.562.957,70 € -458.703,43 € € 2.141.191,00 € -1.325.947,00 € € 2.297.412,50 € -1.707.121,31 € € -156.221,50 € 381.174,31 €
Mutaties Saldo exclusief reserves reserves 1.104.254,27 € -70.423,35 € 1.174.677,62 815.244,00 € -77.847,00 € 893.091,00 590.291,19 € 50.556,38 € 539.734,81 224.952,81 € 128.403,38 € 353.356,19
Leeswijzer: Afwijking rekening 2022 minus begroting 2022 Afwijking bij lasten negatief betekent meer uitgegeven dan begroot; Afwijking positief bij lasten betekent minder uitgegeven dan begroot Afwijking bij baten negatief betekent minder ontvangsten dan begroot Afwijking bij baten positief betekent meer ontvangsten dan begroot Afwijking bij saldo voor bestemming negatief betekent per saldo meer negatief saldo t.o.v. begroting; Afwijking bij saldo voor bestemming positief betekent per saldo minder negatief saldo t.o.v. begroting;
Toelichting op de mutaties reserves: Voor een toelichting op mogelijke mutaties op de reserves binnen dit programma, verwijzen wij u naar het hoofdstuk ‘Verschillen tussen begroting 2022 en realisatie 2022’.
46
2.5 Programma 5: Sociaal domein Beschrijving programma De coronamaatregelen hebben in 2022 ook binnen dit programma een grote impact gehad op de activiteiten. De gemeente heeft de noodopvang voor kinderen van ouders met cruciale beroepen gecoordineerd. Ook de basisscholen en kinderovangorgansiaties hebben zich goed weten te organiseren. Er is een beroep gedaan op de gemeente in het meedenken met verenigingen en culturele instellingen, in het aanbieden van alternatief aanbod of het aanvragen van financiële ondersteuning bij derden. We hebben de regelingen ter ondersteuning van zelfstandigen met inkomstenverlies opgezet en uitgevoerd (Tozo, TOW, etc.), al dan niet in samenwerking met regiogemeenten. Waar mogelijk hebben we de reguliere activiteiten en zorg aan onze inwoners voortgezet. Waar nodig hebben we deze aangepast. We sluiten het jaar 2022 af wetende dat een deel van de effecten van de coronamaatregelen pas later duidelijk wordt. Speerpunt in 2022 is het kunnen blijven uitvoeren van onze taken op een kwalitatief gewenst niveau, binnen de beschikbare budgetten. Doorlopend worden hiervoor zowel regionaal als lokaal verbeterplannen ingezet. Dit kan betekenen dat we kleinschalig dossieronderzoek doen om verbeteringen in processen door te voeren, maar ook dat we grootschaliger projecten uitwerken. Hierbij valt te denken aan algemene voorzieningen.
Een belangrijke nieuwe taak per 2022 is de nieuwe Wet inburgering. Beleidskader Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: Nota maatschappelijke agenda (MAG) 2018-2021 Cultuurnota 2018-2021 Regionale woonvisie tot 2030 en Woonvisie Wijdemeren t/m 2020 Prestatieafspraken Wijdemeren (woningbouwvereniging) Samenwerkingsovereenkomst Bibliotheek en de gemeenten Eemnes, Gooise Meren, Weesp en Wijdemeren tot en met 2020 (Regionale) Beleidsnota bescherming en opvang t/m 2020 Verordening maatschappelijke ondersteuning 2020 Regeling mantelzorgwaardering Wijdemeren Nota armoede en schuldhulpverlening 2019 Verordening re-integratie, loonkostensubsidie en studietoeslag Wijdemeren 2015 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren 2015 Verordening individuele inkomenstoeslag Wijdemeren 2015 Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren 2016 Regionale samenwerkingsagenda Huisvestingsverordening Regionaal actie programma wonen2 (2017-2020) Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in: Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen Wet op het primair onderwijs
47
Wet op het voortgezet onderwijs Wet passend onderwijs Wet op de expertisecentra Leerplichtwet 1969 Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) Wet op het onderwijstoezicht Wet publieke zorg Jeugdwet Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE) Wet maatschappelijke ondersteuning Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten Participatiewet (incl. Wet taaleis) Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) Wet inburgering Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Wet banenafspraak Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Wet SUWI) Huisvestingswet Mediawet Woningwet
Betrokken partijen Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer: Inwoners en ondernemers Sport- en cultuurverenigingen Zorg- en welzijnsorganisaties Ondernemers Regiogemeenten en de Regio Gooi en Vechtstreek Woningbouwverenigingen COA Aanbieders Inburgeringscursussen Ondernemend Wijdemeren Bibliotheek Gooi en Meer Digi &Taalhuis Kursusproject Vluchtelingenwerk Werkgeversservicepunt Re-integratie-adviseurs Metropoolregio Amsterdam (MRA) Basisscholen en andere onderwijsorganisaties Schoolmaatschappelijk werk Kinderopvangorganisaties Consultatiebureau en Regionaal Bureau Leerlingenzaken Woningbouwcorporaties Huurderorganisaties
48
Vereniging Sport en Gemeenten Combinatiefuncties Beheersstichtingen Sporthalbeheerders en de gemeentelijke uitvoering in de vorm van consulenten Sociaal wijkteam en beleid, college en de gemeenteraad
Terugblik en resultaten Per onderwerp vindt u een beschrijving van de terugblik en de behaalde resultaten. Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Wat wilden we bereiken? Er is in Wijdemeren adequate huisvesting voor scholen. Er is een Integraal Huisvestingsplan Wat zouden we hiervoor doen? Realisatie van een Integraal Kind Centrum (IKC) Talent Primair in de kern Nieuw-Loosdrecht. In 2022 wordt gewerkt aan het ontwerp, een bestek, aanbesteding en aanvraag omgevingsvergunning. In 2023 start de bouw. In overleg met schoolbesturen wordt het Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgesteld. De raad stelt het IHP vast, inclusief de financiële meerjarenconsequenties. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? De bouw van het IKC in Nieuw-Loosdrecht zit in de voorbereidingsfase. Het IHP is grotendeels in september 2022 gerealiseerd. Het college heeft het IHP echter nog niet bekrachtigd en het moet op sommige onderdelen nog geactualiseerd worden. We hebben besloten hierin samen met Vastgoed op te trekken en dit aan een externe partij uit te besteden. Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Wat wilden we bereiken? Meer intensieve samenwerking tussen scholen, gemeente en lokale/regionale organisaties op het gebied van onderwijs, kinderopvang, preventie en zorg. Voorkomen van voortijdig schooluitval en thuiszitten. Versterken van de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt.
Een doorgaande leerlijn van kinderopvang tot school. Evalueren implementatie pedagogisch beleidsmedewerker in de voorschoolse educatie. Wat zouden we hiervoor doen? Samenwerking bevorderen door bijeenkomsten te organiseren voor betrokken partijen over de thema’s preventie, onderwijs en veilig en gezond opgroeien. Uitvoering geven aan de regionale samenwerkingsagenda onderwijs met als hoofdpunten:
49
Structureel inbedden van de onderwijs-jeugdarrangementen (voorheen onderwijszorgarrangementen) Opstellen en uitvoeren van een regionaal actieplan voortijdig schoolverlaten om te voorkomen dat jongeren vroeg stoppen met school Werken aan planning, uitvoering, monitoring en evaluatie van projecten. Deelnemen aan regionale werkgroepen Samenwerking bevorderen door het organiseren van bijeenkomsten voor kinderopvanglocaties en scholen, onder voorzitterschap van de wethouder. Deze bijeenkomsten staan in het kader van: kennismaking, uitwisselen van ervaringen, bespreken wat gezamenlijke doelen zijn en bespreken hoe samenwerking verder vormgegeven kan worden. Met kinderopvangorganisaties de implementatie van de pedagogisch beleidsmedewerker (ingangsdatum januari 2022) evalueren. Evaluatiegesprek met kinderopvangorganisaties die voorschoolse educatie aanbieden om te reflecteren op de inhoudelijke en financiële aspecten. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? In het voorjaar hebben we een bijeenkomst gehad met scholen en een partners. Hier is voornamelijk informatie uitgewisseld over elkaar en wat men voor elkaar kan betekenen. Door de situatie in Oekraïne, beperkte ambtelijke capaciteit en wisselende bestuurders voor portefeuille onderwijs, zijn de overige actiepunten niet uitgevoerd.
Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Wat wilden we bereiken? Inwoners in staat te stellen om te sporten of bewegen Inwoners worden of blijven vitaal Wat zouden we hiervoor doen? Uitvoering geven aan het werkplan van de buurtsportcoaches: Ondersteunen bewoners en verenigingen bij hun vragen door inzet buurtsportcoaches Ondersteunen lokale verenigingen en scholen bij het organiseren van sport en beweegactiviteiten Ondersteuning geven aan inwoners en verenigingen door het subsidiebeleid Zorgen voor een passend sport- en beweegaanbod In samenwerking met lokale partijen geven we uitvoering aan het sportakkoord in 2022. Verenigingen kunnen subsidie aanvragen bij het sportakkoord voor het organiseren van een activiteit die inwoners in beweging krijgt. In samenwerking met partijen geven we uitvoering aan het preventieakkoord in 2022 (wordt verder uitgelegd bij gezondheid). Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Buurtsportcoaches Team Sportservice voert de invulling van de combinatiefuncties sport in de gemeente Wijdemeren uit. Team Sportservice zet zich in voor alle inwoners van de gemeente Wijdemeren tussen de 0 en
50
100 jaar. De focus ligt op de volgende doelgroepen: jeugd, 60-plussers, nieuwkomers/statushouders en sport- en beweegaanbieders. In 2022 heeft Team Sportservice per doelgroep activiteiten georganiseerd, volgens vastgestelde doelstellingen. In 2022 heeft het team 27 activiteiten georganiseerd. Ook biedt het team doorlopend over heel 2022 ondersteuning voor het verenigingsleven en ontwikkeling Noord Holland actief. Een deel van de genoemde activiteiten wordt mede uitgevoerd dankzij extra geld van derden. De meeste activiteiten zijn volgens de vooraf gestelde doelstellingen uitgevoerd. Een aantal activiteiten lichten we hier uit: Naschoolse sportcarroussel Dit initiatief heeft als doel vertragingen in te halen die kinderen hebben opgelopen tijdens de coronapandemie. Met de sportcarroussel zijn 400 kinderen mee bereikt. Dit aantal blijft achter bij de ambitie. De laatste maanden van 2022 laten een positieve verbetering zien in de opkomst bij deze naschoolse activiteiten. Het contact met de scholen/BSO’s is goed. Er is een goede afstemming over het programma en de locatie en de zichtbaarheid van de activiteiten. 60+ beweegactiviteiten Het aanbod rondom 60+ beweegactiviteiten is vorm gegeven in een nieuw beweegboekje. Het beweegboekje is verspreid in heel Wijdemeren. Het boekje is inmiddels aangevuld met activiteiten voor alle volwassen.
Behoeftepeilingen Jeugd In 2022 is op alle elf basisscholen een behoeftepeiling onder de jeugd uitgevoerd. Dit is nodig om te bepalen wat een passend aanbod is. De peiling heeft ruim drieduizend reacties opgeleverd. Dit is zeer waardevol voor het trekken van conclusies en het opstellen van een werkplan. Vanwege de grote respons kost het verwerken van de reacties meer tijd. 60+ De behoeftepeiling voor 60+ is in 2022 gekoppeld aan de fitheidstesten op 8 en 15 oktober. Na het beweegadvies is de deelnemers gevraagd de behoeftepeiling in te vullen. Dit werkte goed. Er is waardevolle informatie opgehaald. Sportaanbieders Het aantal accountgesprekken met sportaanbieders is achter gebleven bij de doelstelling. In plaats van tien gesprekken hebben er vier gesprekken plaatsgevonden. Vanuit sportverenigingen zou er weinig animo voor de gesprekken zijn. Daarom heeft de nieuwe verenigingsadviseur via een belronde 78 sportaanbieders gesproken. Hierin zijn zowel de netwerkbijeenkomst als de behoeftepeiling besproken. Dit heeft ervoor gezorgd dat achttien aanbieders zich hebben aangemeld voor de Sportnetwerkbijeenkomst. Ook heeft het team vier extra gesprekken gevoerd met de sportaanbieders. Doel van de Sportnetwerkbijeenkomst was om kenbaar te maken dat het Lokaal Sportakkoord er is en er nog budget beschikbaar is. Uit de behoeftepeiling bleek dat men hier niet van op de hoogte was.
Tegelijkertijd kon Team Sportservice zich nog eens voorstellen en persoonlijk in gesprek met de clubs. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties
51
Wat wilden we bereiken? De accommodatieregeling blijven aanbieden om sportverenigingen met nieuw- of verbouwplannen financieel te ondersteunen. Sportlocaties optimaal benutten zodat sport en ontspanning in kantines samengaan. Wat zouden we hiervoor doen? De huidige accommodatieregeling door laten lopen tot de visie op (maatschappelijk) vastgoed geaccordeerd is. Interne vastgoedvisie vaststellen Accommodatieregeling passend in het beleid laten vaststellen. Herzien van de beheersituatie van het sportcafé in Sporthal Eikenrode om meer sociale cohesie te creëren. Dit heeft ook een positief effect op het toenemende vandalisme rond de sporthal. Contractbespreking met stichting De Wissel. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Vanwege de stijgende energiekosten en de wens om meer rendement te halen uit de sporthallen, is onze visie om een “nota beheer sporthallen” te schrijven. In deze nota worden onderwerpen aangehaald zoals het verhogen van het sociaal maatschappelijk rendement, hogere bezettingsgraad en monitoring op de kosten en baten van de sporthal. De buitensport is voorzien van de benodigde accommodatie onderdelen. Van de sportverenigingen wordt meer autonomie verwacht en ze zullen in het vervolg meer onderhoud van de accommodatie onderdelen zelf moeten financieren.
Alle toekomstige uitgaven zullen moeten worden geëvalueerd en worden getoetst aan bestaande afspraken. In het kader van bestaande afspraken worden velden vervangen tegen de vervangingsdatum. Voor de sporthallen geldt dat sporthal Eikenrode en sporthal De Blijk blijven onderhouden volgens de opzet van het Meer Jaren Onderhoudsplan van 2022. Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie Wat wilden we bereiken? Bestaande culturele voorzieningen in dorpen behouden en zichtbaar maken voor inwoners en bezoekers. De kosten voor het onderhoud van de buitenkunst naar beneden bijgestellen. Wat zouden we hiervoor doen? We geven uitvoering aan de cultuurnota 2018-2021: We organiseren een kunst - en cultuurweek of vergelijkbare activiteit We publiceren een lokale UIT-agenda We scheppen de voorwaarden voor cultuur in de vorm van accommodaties en subsidies. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt?
52
Met ondersteuning van subsidies zijn in 2022 de volgende evenementen georganiseerd; Wonderfeel, het Jazzfestival en Kunst aan de Dijk. Taakveld 5.4 Musea Wat wilden we bereiken? Voor dit taakveld is geen doelstelling vastgesteld. Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Wat wilden we bereiken? Voor dit taakveld is geen doelstelling vastgesteld. Taakveld 5.6 Media Wat wilden we bereiken? Voor dit taakveld is geen doelstelling vastgesteld. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? De bibliotheken Huizen Laren Blaricum en Gooi en Meer zijn gefuseerd. Deze gaan nu verder als Bibliotheek Gooi+. De bibliotheken werkten al veel samen. Door deze krachtenbundeling zijn zij in staat meer projecten op te pakken en efficiënter te werken. Taakveld 5.7 Cultuur en Speelplaatsen Wat wilden we bereiken? Voor dit taakveld is geen doelstelling vastgesteld. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? De speelplaatsen Bergse Akker en Eekhoorn hebben in 2022 wederom subsidie ontvangen, wat hun voortbestaan mede mogelijk maakt. Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Wat wilden we bereiken? Succesvol invoeren van de nieuwe Wet inburgering. We versterken de sociale cohesie en het karakter van onze dorpen. Inwoners met gelijke interesses en ideeën worden aan elkaar gekoppeld om het initiatief te versterken.
Een goede samenwerking tussen de gemeente en vrijwillige organisaties, verenigingen en stichtingen met betrekking tot aanvragen van subsidie, zodat zij enthousiast blijven en zich gesteund voelen om zich in te zetten voor de gemeenschap.
53
Efficiënter inzetten van het maatschappelijk vastgoed voor onze inwoners en kostendekkend zijn in het beheer. Wat zouden we hiervoor doen? Doorgaan en verbeteren van de huidige lokale werkwijze van (re-) integratietrajecten voor statushouders. De huidige trajecten voor statushouders beter en minder vrijblijvend op elkaar laten aansluiten - van taalstage naar leerwerkplek naar opleiding en/of werk Budgetcursussen inzetten voor statushouders Organiseren van netwerkbegeleiding Realiseren van drie ontmoetgroepen in de kernen Realiseren van een pool van ervaringsdeskundigen (tandemmaatje) Administratieve processen inrichten op aangekondigde maatregelen, zoals het inhouden van alle vaste lasten en ‘zakgeld’ voor statushouders de eerste zes maanden Nieuwe inwonersinitiatieven ontstaan door deze aan te jagen en inwoners te activeren De nieuw aangenomen sociaal makelaar bouwt netwerk op in de dorpen Het dorpenteam deelt in haar netwerk trends en roept inwoners op hier actie op te ondernemen Inwonersinitiatieven en vrijwilligerswerk worden ondersteund met een financiële bijdrage en raad en daad Op basis van de dorpsavonden krijgt het dorpontwikkelplan vorm. Een dorpsavond is het gesprek tussen de gemeente en gemeenschap over hun wensen, de toekomst van het dorp en de inzet van het dorpsbudget.
De gemeente draagt financieel bij aan initiatieven via het dorpsbudget In ieder dorp organiseren de dorpscoördinatoren een dorpsavond om informatie op te halen, te brengen en initiatieven naar voren te brengen Op basis van de dorpsavond schrijven we het dorpontwikkelplan We versterken de koppeling tussen De Appelboom en het dorpenbeleid. o Initiatieven en projecten vanuit dorpenbeleid maken onderdeel uit van De Appelboom en publiceren we op www.deappelboom.nl. o Ieder Appelboom-project wordt voorzien van een bordje met het logo van De Appelboom. In publicaties wordt waar mogelijk het logo gecommuniceerd om de herkenbaarheid te vergroten. o Samen met inwoners vormen we delen van de openbare ruimte om naar de wens van de inwoner. Het onderhoud dragen wij over aan de betrokken inwoners Initiatieven worden aan elkaar gekoppeld of aan externe kennisdragers en bereidwillige dorpsgenoten. o Introduceren van een (lichtere) manier van verantwoorden. o Kiezen voor een meerjarige subsidie (4 jaar), waarbij slechts één keer in de vier jaar een aanvraag nodig is. Jaarlijks vindt een lichte tot zwaardere verantwoording plaats op basis van de hoogte van de subsidie. Een laag subsidiebedrag vraagt om minder verantwoording. Hogere subsidiebedragen om meer verantwoording Optimaliseren van processen en verbeteren van de communicatie.
De deadline voor het indienen van de subsidieaanvraag schuiven we op naar 1 juni. De aanvraagtermijn wordt hiermee 4 weken verlengd. We bespreken vragen, problemen en de voortgang. We leggen de contactmomenten vast. Samenwerking op het gebied van doelen en prestaties en elkaar actief benaderen over actuele ontwikkelingen, die een impact hebben op de te bereiken doelen.
54
We doen onderzoek naar behoeftes binnen onze kernen en sluiten ons maatschappelijk vastgoed hierop aan. Hierbij kijken we ook naar het aantal locaties en de mogelijkheid om maatschappelijk functies te combineren. We doen een meting voor de visie op maatschappelijk vastgoed. We voeren een vastgoedbeheersysteem in om in control te zijn en processen efficiënt te stroomlijnen. We worden ons bewust van de kosten, zodat we in beeld kunnen krijgen in hoeverre kostendekking realistisch is. In samenwerking met de dorpscoördinatoren onderzoeken we mogelijkheden tot het combineren van maatschappelijke initiatieven op centrale plekken in onze kernen. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Inburgering Alle inburgeraars volgen in de nieuwe wet een eigen route. Hier zijn ze, indien mogelijk, meteen mee begonnen. Voor analfabeten en inburgeraars die moeite hebben de taal te leren of zich zelfstandig te redden, zetten we de Zelfredzaamheidsroute in. Jongeren die wilden doorstromen naar regulier onderwijs volgden de Onderwijsroute. Daarnaast is de B1-route ingezet met als doel zo snel mogelijk B1-niveau te halen. In totaal hebben we in 2022 24 (18+) statushouders geplaatst. Een voorbeeld voor een lokale re-integratieactiviteit is Calibris.
Calibris heeft een leer-werk-traject opgezet voor inburgeraars die na het inburgeringstraject moeite hebben om zelfstandig een diploma of baan te vinden (na het INB traject). Onder de MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie) organiseren we in samenwerking met Re-integratie een training en regelen we praktijkuren. Vanuit onze bibliotheken hebben we taalcoaches ingezet en lokaal trajecten en workshops gericht op taal aangeboden. We hebben de mogelijkheid om bij problematiek het Maatjesproject in te schakelen, en werken nauw samen met de maatschappelijke begeleiders van Vluchtelingenwerk. Bijvoorbeeld door het gezamenlijk afleggen van huisbezoeken als dat nodig blijkt. Ook in 2022 zijn alle inburgeringplichtige statushouders zoals de wet voorschrijft het eerste halfjaar ‘financieel ontzorgd’. Dit betekent dat bijstandsuitkering, de huur, de zorgverzekering en gas, water en licht betaald zijn. Oekraïne In de eerste helft van 2022 heeft het dorpenteam de brede maatschappelijke bereidheid om iets te betekenen voor de opvang van vluchtelingen uit de Oekraïne gecoördineerd. Vrijwilligers hebben geholpen opvang locaties geschikt te maken, in te richten en Oekraïners te begeleiden met allerlei alledaagse vraagstukken.
Sociale cohesie en inwonersinitiatieven Daarnaast hebben we Sociale, Groen en Grijze inwonersinitiatieven ondersteund met een bijdrage uit het dorpsbudget, of vanuit De Appelboom. Nieuwe projecten zijn ondersteund, opgestart en uitgevoerd en bestaande projecten zijn ondersteund. Taakveld 6.2 Wijkteams Wat wilden we bereiken? Voor dit taakveld is geen doelstelling vastgesteld.
55
Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Inwoners met ondersteuningsvragen kunnen terecht bij de consulenten uitvoering en het wijkteam. Ook in 2022 hebben we zorg op grond van de Wmo conform de verordening verstrekt. Aanvragen zijn binnen de termijn afgehandeld. De medewerkers van de wijkteams hebben een training gespreksvaardigheden gevolgd. We hebben richtlijnen Begeleiding Individueel geschreven ten behoeve van de uitvoering. Het sociaal wijkteam heeft in 2022 nagenoeg geen wachtlijst gehad. Naast de reguliere zaken is er ingezet op het voorkomen van uithuiszetting. Het team is verder aan de slag gegaan voor inwoners die gedupeerd zijn rondom de kinderopvangtoeslagaffaire. Consulenten zijn in 2022 meer gaan kijken naar oplossingen in eigen netwerk en omgeving. We zijn in in 2022 gestart met proces briefadres. Dit houdt in dat inwoners zonder briefadres een inschrijfadres in de gemeente Wijdemeren krijgen. Dat inschrijven is bij Versa Welzijn. Door dit te doen kan Versa Welzijn samen met de inwoner actief op zoek naar een woonruimte. Het sociaal wijkteam monitort het proces en kan dan snel de benodigde ondersteuning inzetten. In 2022 hebben we de wettelijke taak ‘vroegsignalering van schulden’ verder vormgegeven. De aansluiting bij het landelijk convenant van NVVK (Nederlandse Vereniging voor Schuldhulpverlening) is omgezet in een lokaal convenant.
Via dat convenant kunnen woningverhuurders, energiemaatschappijen, waterbedrijven en zorgverzekeraars de signalen over betalingsachterstanden (zogenaamde vroegsignalering-signalen) doorgeven aan de gemeente. Om deze signalen te ontvangen hebben we het programma Vindplaats van Schulden in 2021 aangekocht. Dat programma is speciaal ontworpen om de betalingsachterstanden te ontvangen. In 2022 zagen we een stijging in het aantal meldingen. De meldingen zijn te verbinden aan de energiecrisis eind 2022. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Wat wilden we bereiken? Een betere doorstroom van mensen uit de bijstand naar zoveel mogelijk duurzame werkplekken. Inwoners met een inkomen tot maximaal 120 procent van het voor hen geldende sociaal minimum, kunnen gebruik maken van inkomensregelingen zodat zij deel kunnen blijven nemen aan maatschappelijke, sociale activiteiten, en onderwijs. Wat zouden we hiervoor doen? Tomin groep krijgt een rol als leer-werk-bedrijf. Inzet van loonkostensubsidie en begeleiding Participeren in de ESF subsidie Re-act Inwoners die vallen onder de Participatiewet worden voorbereid op de (reguliere) arbeidsmarkt door de gemeente zelf of samen met Tomin.
Ruimte voor lokaal beleid Regionaal aansluiten bij de ontwikkeling van dienstverlening rondom mobiliteit Voortzetten van de uitvoering van Werken aan Werk en Perspectief op Werk, samen met de andere regio gemeenten
56
Niet gebruik van de regelingen voorkomen. Bekendheid geven aan de regelingen door publicatie in de lokale kranten en de website Ketenpartners en sociale partners infomeren over de minimaregelingen Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Tomin Tomin is in transitie van sociale werkvoorziening naar leer-werk-bedrijf. Tomin heeft samen met alle regio gemeenten en de gemeente Almere en Eemnes een bedrijfsplan opgesteld voor de periode 2022-2025. In 2024 is een tussenevaluatie van het bedrijfsplan gepland. De loonkostensubsidie en begeleiding worden actief ingezet wanneer noodzakelijk. Daarnaast hebben we geparticipeerd in de ESF-subsidie Re-act. Bij de uitvoering van deze overgang is er ruimte voor lokaal beleid. Samen met de regio gemeenten is de uitvoering van Werken aan Werk en Perspectief op Werk voortgezet. Deze projecten zijn succesvol. Minimaregelingen We hebben regelmatig gecommuniceerd over de minimaregelingen zodat zoveel mogelijk inwoners die hiervoor in aanmerking komen, hier gebruik van maken. Taakveld 6.4 Begeleidde participatie Wat wilden we bereiken? Iedereen doet mee in een traject. Betrekken van het voorveld bij enkelvoudige en complexe problematiek. Wat zouden we hiervoor doen? Ruimte voor lokaal maatwerk in trajecten.
Lokale activering en re-integratieactiviteiten worden voortgezet Oog voor samenhang met andere problematiek zoals laaggeletterdheid Formulieren, beschikkingen en de website zijn voor iedereen begrijpelijk Partners werken samen en weten hiermee betere samenhangende zorg en ondersteuning in te zetten. Op- en afschaling verloopt beter. We stellen samenwerkingsafspraken op De gemeentelijke uitvoering en partners weten wat er in het voorveld beschikbaar is en hoe deze te benutten en te betrekken bij hun plannen. We stellen informatie beschikbaar en stimuleren integraal werken Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Alle inburgeraars volgen in de nieuwe wet een eigen route. Hier zijn ze, indien mogelijk, meteen mee begonnen. Voor analfabeten en inburgeraars die moeite hebben de taal te leren of zich zelfstandig te redden, is de Zelfredzaamheidsroute ingezet. Jongeren die wilden doorstromen naar regulier
57
onderwijs volgden de Onderwijsroute. Daarnaast is de B1-route ingezet met als doel zo snel mogelijk B1 niveau te halen. In totaal zijn in 2022 24 (18+) statushouders geplaatst. Een voorbeeld voor een lokale re-integratieactiviteit is Calibris. Calibris heeft een leer-werk-traject opgezet voor inburgeraars die na het inburgeringstraject moeite hebben om zelfstandig een diploma of baan te vinden (na het INB traject). Onder de MAP (Module Arbeidsmarkt en Participatie) organiseren we in samenwerking met Re-integratie een training en regelen we praktijk uren. Vanuit onze bibliotheken hebben we taalcoaches ingezet en werden lokaal trajecten en workshops aangeboden gericht op taal. We hebben de mogelijkheid om bij problematiek het Maatjesproject in te schaken, en werken nauw samen met de maatschappelijke begeleiders van Vluchtelingenwerk. Bijvoorbeeld door het gezamenlijk afleggen van huisbezoeken als dat nodig blijkt. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Wat wilden we bereiken? Een betere doorstroom van mensen uit de bijstand naar zoveel mogelijk duurzame werkplekken. Wat zouden we hiervoor doen? De Tomin-groep krijgt een rol als leer-werkbedrijf. Inzet van loonkostensubsidie en begeleiding Ruimte voor lokaal maatwerk Lokale re-integratie activiteiten zetten we voort. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Dit is gerealiseerd.
Tomin is in transitie van sociale werkvoorziening naar leer-werk-bedrijf. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Wat wilden we bereiken? Versterken van de uitvoering en uniformiteit en kwaliteit brengen in de dienstverlening Wat zouden we hiervoor doen? Aanscherpen huishoudelijke hulp Er wordt een onderzoek gedaan worden naar het normenkader voor Huishoudelijke Hulp Toegang aanscherpen begeleiding/ dagbesteding. Verbeteren interne processen en kwaliteitsbewaking door invoering structurele monitoring en bijsturing op doel en resultaatformulering Evalueren ontmoetingscentrum lichte dagbesteding Kortenhoef Door ontwikkelen van alternatieven voor dagbesteding om de toestroom van indicaties te verminderen Algemene voorziening begeleiding/ dagbesteding. Onderzoeken van alternatieven voor inzet lichte begeleiding. Vergroten uitstroom jeugd.
58
In beeld krijgen van zorgstapelingen, doorverwijzingen, kwaliteit van verwijzing, beoordeling inzet zorg en beter benutten regionale contracten. Meer oplossingen ambulant en thuis, inzet op korte termijn in plaats van te snel inzetten op maatwerkvoorzieningen. (Deels lokaal, deels regionaal) Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Hulp bij huishouden Er heeft nog geen onderzoek plaatsgevonden naar de omvang van het aantal uren dat ingezet wordt bij hulp bij het huishouden. In de praktijk werken we wel met de KPMG-handreiking voor hulp bij huishouden. Dit is echter nog niet verwerkt in de verordening en beleidsregels. Kwaliteit De medewerkers van de drie teams in het Sociaal Domein hebben een training gespreksvaardigheden gevolgd. De Wmo-consulenten hebben een overstap gemaakt naar een ander systeem, zodat zowel Sociaal Wijkteam medewerkers als Wmo-consulenten in hetzelfde systeem werken. We hebben aandacht besteed aan doel en resultaatformulering. Ambtelijke capaciteit ontbrak om structureel te monitoren, omdat de functie van kwaliteitsmedewerker in deze krappe arbeidsmarkt een periode niet ingevuld was. Toegang begeleiding Werkzaamheden vanuit een werkgroep begeleiding hebben geleid tot aanscherping van indicaties begeleiding.
We hebben richtlijnen geschreven ten behoeve van de uitvoering, processen zijn aangescherpt en werkwijzen en rapportages aangepast. Dit moet nog worden verwerkt in de verordening en beleidsregels. Verder zijn we in 2022 gestart met structureel overleg met Versa en MEE om de samenwerking te versterken op het gebied van inzet van al dan niet ge-indiceerde begeleiding. Het onderzoek naar een alternatief voor lichte begeleiding heeft nog niet plaatsgevonden. Hiervoor ontbreekt ambtelijk capaciteit. Daarnaast is onzekerheid over de financiën, omdat dit eerst een extra financiering vraagt, voordat het de druk op de maatwerkvoorziening zal verlagen. Ontmoetgroepen De werkwijze bij de ontmoetgroep in Kortenhoef is geëvalueerd. Deze dagbesteding zonder indicatie verloopt goed. Afgesproken is om de huidige twee groepen te handhaven en hiervoor financiering te vinden. Naast de twee bestaande ontmoetgroepen zijn we in gesprek geweest met de huisartsen om dit uit te breiden met nog twee ontmoetgroepen. Hiervoor is vooralsnog geen financiering. Uitstroom Jeugd We hebben vastgesteld dat we hiervoor niet over de juiste informatie beschikken m.b.t. de monitoring. Dit hebben we nog niet verder kunnen onderzoeken. Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Wat wilden we bereiken? Problematische schulden waar mogelijk voorkomen.
59
Beheersen van de kosten Wmo. We hebben een visie op dienstverlening Wmo en jeugd in de toegang. Wat zouden we hiervoor doen? De communicatie met inwoners over schuldhulp is voor iedereen begrijpelijk. We passen het taalgebruik aan op formulieren, brieven, website, folders en andere uitingen De vroegsignalering van schulden wordt voortgezet. Als nodig wordt de uitvoeringscapaciteit opgehoogd. Meer inzet op preventie, jongeren en zelfstandig ondernemers. Aansluiten bij startpunt geldzaken van Nibud of bij de Nationale Schuldhulproute Uitvoeren projectplan begeleiding Verbeteren werkprocessen: onder andere Wet Langdurige Zorg (WLZ) check, verbeteren proces (herindicaties, opstellen evaluatierichtlijn, ICT-systemen op elkaar laten aansluiten) Implementeren kwaliteitssysteem, sterkere aansluiting bij netwerkpartners realiseren (verstevigen samenwerkingsafspraken) Uitvoeren projectplan jeugd Analyse zorgstapelingen, verbeteren werkprocessen Ontwikkelen visie op dienstverlening. We formuleren de opdracht die we ons als gemeente stellen aan de toegang tot zorg voor Wmo en jeugd. Dit doen wij in Q1 Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Communicatie Het gebruik van begrijpelijke taal is een doorlopend aandachtspunt. De teksten op de website en in de beschikkingen zijn aangepast. Schulhulpverlening Vroegsignalering van schulden is voortgezet.
Uitbreiding van de capaciteit is niet nodig geweest. In 2022 is al gebruik gemaakt van de Nederlandse Schuldhulproute en er is besloten dat Wijdemeren hier vanaf 2023 bij aansluit. Daarmee is ook gerealiseerd dat er meer ingezet is op preventie voor jongeren en zelfstandig ondernemers. Door de continuering van vroegsignalering en aandacht voor preventie is mogelijk voorkomen dat mensen in problematische schulden terecht komen. Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Wat wilden we bereiken? Het bestaande netwerk jeugdhulp versterken. Meer inzicht krijgen in de uitgaven met betrekking tot jeugd Wat zouden we hiervoor doen?
60
Stimuleren dat de partijen die binnen de gemeente met jeugdhulp te maken hebben met elkaar in gesprek gaan over wat zij samen kunnen doen en voor elkaar kunnen betekenen op het gebied van preventie, veilig en gezond opgroeien. We organiseren vier bijeenkomsten met de consulenten jeugd, jeugdverpleegkundigen en praktijkondersteuners jeugd waarin we nader met elkaar kennis maken en casuïstiek met elkaar bespreken. We organiseren vier keer per jaar een bijeenkomst tussen de consulenten jeugd van het wijkteam en de jeugdopbouwwerkers van Jeugd-Punt. We gaan onderzoeken hoe de inzet van jeugdhulp tot stand komt. We doen dossier onderzoek We gaan maandelijks met de jeugdconsulenten in gesprek en behandelen thema's met betrekking tot de inzet van jeugdhulp. We leggen werkprocessen hierover vast. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Samenwerking We zijn in gesprek gegaan met de huisarts in Nederhorst den Berg en hebben bereikt dat een huisarts een groot aantal verwijzingen met betrekking tot jeugdhulp doorzet naar een consulent van het wijkteam. Hierdoor kan er een uitgebreider onderzoek plaats vinden naar de zorg die moet worden ingezet en wordt de huisarts ontlast. De consulent van het wijkteam zit eenmaal per week op een locatie in Nederhorst den Berg dicht bij de huisarts.
We hebben in 2022 één bijeenkomst georganiseerd met jeugdverpleegkundigen, praktijkondersteuners jeugd, opvoedcoach en de jeugdconsulenten van het wijkteam waarin we nader met elkaar kennis maken en casuïstiek met elkaar besproken hebben. Hierdoor weten we elkaar steeds meer te vinden als het gaat om casusbespreking. Vanwege uitval en verloop van personeel hebbe wij dit niet vaker kunnen organiseren. Inzicht werkprocessen We hebben dossieronderzoek gedaan en hebben inzicht gekregen in de werkprocessen. Hierdoor is gestart met de uitvoering van het vastleggen van het werkproces toegang. We hebben het eerste deel van 2022 thema’s besproken met de jeugd consulenten. Wegens het vertrek van de kwaliteitsmedewerker heeft dit het tweede half jaar niet plaats gevonden. Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Wat wilden we bereiken? Het voorkomen van dak- en thuisloosheid - preventie en perspectief. (Beschermd) Thuis wonen mogelijk maken en het beter verbinden van zorg, welzijn en veiligheid. Wat zouden we hiervoor doen?
Vroegsignalering van schulden en snelle financiële ondersteuning om problemen als huisuitzetting te voorkomen. Na een melding op huisbezoek gaan om eventueel benodigde hulp snel duidelijk te krijgen. We bieden hulp bij het leren omgaan met financiën als onderdeel van het (blijven) huren onder voorwaarden.
61
In samenwerking met de gemeenten in onze regio bieden we voldoende tijdelijke (kleinschalige) opvang mogelijkheden. Een dekkend hulp en begeleidingsaanbod realiseren voor dak- en thuislozen. Continueren maatschappelijke en jongerenopvang op basis van het niveau in 2020 (54 plaatsen) en het realiseren van minimaal 10 kleinschalige opvanginitiatieven voor gezinnen in de wijken. In samenwerking met de gemeenten in onze regio bieden we voldoende tijdelijke (kleinschalige) opvang mogelijkheden. Een dekkend hulp en begeleidingsaanbod realiseren voor dak- en thuislozen. Continueren maatschappelijke en jongerenopvang op basis van het niveau in 2020 (54 plaatsen) en het realiseren van minimaal 10 kleinschalige opvanginitiatieven voor gezinnen in de wijken.
Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? Er is in 2022 een regionaal onderzoek gestart naar opvangmogelijkheden. Eventuele aanbevelingen (zowel regionaal als lokaal) worden voor de zomer van 2023 verwacht. Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18Hieronder valt Veilig Thuis, een taak die regionaal is belegd bij de Regio Gooi en Vechtstreek. De doelstelling is geformuleerd in de Regiobegroting, er is geen sprake van lokale uitvoering. Wel wordt door het sociaal wijkteam intensief samengewerkt met Veilig Thuis. Taakveld 7.1 Volksgezondheid Wat wilden we bereiken? We willen in 's-Graveland/Kortenhoef een consultatiebureau vestigen. Wat zouden we hiervoor doen? We gaan een geschikte ruimte zoeken. We stellen een programma van eisen op in overleg met de gebruiker(s). We treden over de haalbaarheid in overleg met de eigenaar van de potentiële locatie. Wat hebben we hiervoor gedaan en wat hebben we hiermee bereikt? We hebben in 2022 onderzocht of het gebouw aan de Kerklaan 8a in Kortenhoef een geschikte locatie is voor een wijkcentrum waarin het consultatiebureau gehuisvest zou kunnen worden. De realisatie bleek financieel niet haalbaar. Er is nog geen alternatief gevonden.
62
Financiën FINANCIËN Lasten P005 Sociaal domein
Rekening 2021 Begroting 2022 Rekening 2022 Afwijking begroting 2022 minus rekening 2022
Baten
Saldo inclusief Mutaties Saldo exclusief reserves reserves reserves € 22.968.062,74 € -6.490.029,91 € 16.478.032,83 € -389.586,11 € 16.867.618,94 € 22.670.247,00 € -5.145.437,00 € 17.524.810,00 € -459.287,00 € 17.984.097,00 € 22.312.415,97 € -5.010.040,75 € 17.302.375,22 € -223.381,76 € 17.525.756,98 € 357.831,03 € -135.396,25 € 222.434,78 € 235.905,24 € 458.340,02
Leeswijzer: Afwijking rekening 2022 minus begroting 2022 Afwijking bij lasten negatief betekent meer uitgegeven dan begroot; Afwijking positief bij lasten betekent minder uitgegeven dan begroot Afwijking bij baten negatief betekent minder ontvangsten dan begroot Afwijking bij baten positief betekent meer ontvangsten dan begroot Afwijking bij saldo voor bestemming negatief betekent per saldo meer negatief saldo t.o.v. begroting; Afwijking bij saldo voor bestemming positief betekent per saldo minder negatief saldo t.o.v. begroting;
Toelichting op de mutaties reserves: Voor een toelichting op mogelijke mutaties op de reserves binnen dit programma, verwijzen wij u naar het hoofdstuk ‘Verschillen tussen begroting 2022 en realisatie 2022’.
63
2.6 Programma 6: Natuur en mileu Beschrijving programma Het programma natuur en milieu gaat over het behouden van een gezonde leefomgeving. Daarbij spelen een aantal grote transities een centrale rol. Denk bijvoorbeeld aan de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie. Deze transities én de handhaving van milieuthema's zijn noodzakelijk om onze gezonde leefomgeving te behouden. De transities in dit programma vragen een integrale benadering. Daarom zijn er verbindingen met alle andere programma’s en beleidsvelden binnen de gemeente. Verbinden, stimuleren en mogelijk maken staan centraal in dit programma.
Beleidskader Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: Duurzaamheidsagenda (2018) Grondstoffenvisie (2021) Regionale energiestrategie 1.0 (2021) Laadpalenbeleid (2019) Nota klimaatadaptatie (2020) Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017) Roadmap circulair inkopen en opdrachtgeverschap (2019) Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in: Wet Natuurbescherming Kader richtlijn water (KRW) en Waterwet Wet milieubeheer en activiteitenbesluit milieubeheer Klimaatakkoord en Klimaatwet Wet geluidhinder Betrokken partijen Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer: Provincie Noord-Holland Regio Gooi en Vechtstreek Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV) Regiogemeenten Inwoners en ondernemers Metropoolregio Amsterdam (MRA) GAD Gooi en Vechtstreek Energiecoöperatie Wijdemeren Nutsbedrijven en netwerkbeheerders Woningcoöperaties Terugblik en resultaten Per onderwerp vindt u een beschrijving van de terugblik en de behaalde resultaten. Taakveld 7.4 Milieubeheer
64
Het programma natuur en milieu kent één taakveld: milieubeheer. Binnen dit taakveld zetten we ons voor een gezonde leefomgeving door naleving van regels op het gebied van de milieuwetgeving en aanverwante wetgeving. Dit taakveld omvat ook de vier thema’s van de Duurzaamheidsagenda 20182021: energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en grondstoffen en duurzame mobiliteit. De strikt milieugerelateerde taken zijn sinds 2013 overgedragen aan de Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV). Voornamelijk betreffen het de Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH)-taken. In 2019 is het regionaal beleidskader VTH 2019-2022 vastgesteld voor de door de OFGV uit te voeren taken. Hiervoor zijn prioriteiten vastgesteld. Die prioriteiten keren jaarlijks terug in het in samenspraak opgestelde -uitvoeringsprogramma. De gemeente Wijdemeren evalueert en vernieuwt de duurzaamheidsagenda in 2022. Daarmee zet zij de lijn uit voor de komende vier jaar en zorgt zij voor samenhang tussen de diverse duurzaamheidsthema’s en beleidsstukken zoals de transitievisie warmte, de regionale energiestrategie, de grondstoffenvisie, de roadmap circulair inkopen en opdrachtgeverschap, de nota klimaatadaptatie, het laadpalenbeleid, de Omgevingsvisie, de economische agenda, het mobiliteitsplan etc. Wat wilden we bereiken?
Doel 74.1 - Energiebesparing bedrijven. De gemeente Wijdemeren wil voorkomen dat er overtredingen op het gebied van de Wet milieubeheer (Activiteitenbesluit) en de Richtlijn energie-efficiëntie (EED) voordoen. In 2021 is geconstateerd dat slechts 25 procent van de bijna 200 bedrijven in Wijdemeren met een grootverbruik aansluiting voldoet aan de informatieplicht. Dat is in vergelijking met andere gemeenten niet goed. Doel 74.2 - Overdracht bodemtaken. Tegelijk met het ingaan van de Omgevingswet (1 juli 2022) worden de provinciale bodemtaken overgedragen aan de gemeenten. De gemeente wil duidelijkheid krijgen over de lokale beleidsruimte, de uitvoeringscapaciteit en kosten. In het algemeen bestuur van de OFGV is met de deelnemers afgesproken dat de kosten voor de bodemtaken het eerste half jaar 2022 liggen bij de provincies. Voor de tweede helft van 2022 is het budget dat uit het provinciefonds gaat en in het gemeentefonds komt, uitgaande van een één op één overheveling naar de OFGV, leidend voor de bijdragen voor deze taak bij de OFGV. Er wordt van uitgegaan dat het Rijk op de overheveling van het budget voor deze taken geen korting toepast. Deze principeafspraak voor de 2e helft van 2022 heeft geen invloed op de keuzes die gemaakt worden voor 2023 en verder voor taakomvang en financiering. Doel 74.3 - Gebiedsgericht grondwaterbeheer.
De regionale samenwerking voortzetten en kosteneffectief grondwaterbeheer uitvoeren. Doel 74.4 - Energietransitie. In 2050 is de gemeente Wijdemeren klimaatneutraal. Er is dan geen netto CO2-uitstoot en we stappen af van fossiele brandstoffen zoals aardgas. Dit wordt de energietransitie genoemd. Het verminderen van de CO2-uitstoot is nodig om een steeds sneller veranderend klimaat af te remmen, zodat de nadelige gevolgen beperkt blijven. De energietransitie wordt samen met inwoners, bedrijven en organisaties opgepakt. We brengen de noodzaak onder de aandacht door middel van goede voorlichting, informatie en maatwerkadvies. Zo stimuleren we inwoners en bedrijven tot het nemen van energiebesparende maatregelen en het opwekken van duurzame energie. Samen zoeken wij naar nieuwe energiebronnen en locaties om energie op te wekken. Doel 74.5 - Klimaatadaptatie. In 2050 is de gemeente Wijdemeren klimaatbestendig en water robuust. Zij richt haar buitenruimte zo in dat het veranderende klimaat geen nadelige gevolgen heeft voor de leefbaarheid. De komende jaren legt de gemeente de focus op
65
waterberging en het vergroenen van de bebouwde omgeving. Daarmee worden nadelige gevolgen van hevige regenval, droogte en hittestress voorkomen. Doel 74.6 - Grondstoffen en circulariteit. De gemeente draagt actief bij aan het verminderen van de toepassing van fossiele grondstoffen. De gemeente vervult een voorbeeldfunctie op gebied van circulair inkopen. De gemeente draagt bij aan een zo effectief mogelijk inzamelingssysteem van de Grondstoffen en Afvalstoffendienst (GAD). De gemeente geeft daarmee invulling aan de in 2021 vastgestelde grondstoffenvisie Doel 74.7 - Duurzame mobiliteit. Ons doel is dat de verwachte toename van elektrisch vervoer niet wordt geremd door een gebrek aan laadcapaciteit. Doel 74.8 - De geluidhinder beperken bij woningen die in 1982 bij de invoering van de Wet geluidhinder al een te hoge geluidbelasting ondervonden.
Wat zouden we daarvoor doen?
Actie 74.1.1 - Samen met de Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek past de gemeente Wijdemeren het systeem ‘Stimulerend Toezicht’ toe. o 74.1.1.1 - We zetten ons in om veertig ondernemers (grootverbruikers) deel te laten nemen aan ‘Stimulerend Toezicht’. Zij krijgen daarmee inzicht in hun energieverbruik én in de maatregelen die genomen moeten worden om energie te besparen. Ook laat het systeem zien wat de kosten van de maatregelen zijn en hoeveel geld er met de maatregelen kan worden bespaard. Door de wetgeving op een simpele manier inzichtelijk te maken, faciliteert Stimulerend Toezicht de naleving van de informatieplicht. o 74.1.1.2 - In 2022 zetten wij ons actief in om dit aantal te verdubbelen en met een driejarige aanpak werken we toe naar een 100 procent score. Om dit te bereiken, nemen wij voor 2022, 2023 en 2024 per jaar € 25.000 extra op in de begroting voor energiebesparing bij bedrijven. Dit budget is nodig om aanspraak te kunnen maken op een mogelijke provinciale subsidie voor dit specifieke doel. En wordt voorkomen dat wij zelf hiervoor (duurdere) formatie moeten gaan aannemen Actie 74.2.1 - De gemeente speelt actief in op het proces van de overdracht van provinciale bodemtaken en zorgt voor voldoende capaciteiten en financiële middelen. o 74.2.1.1 - De bodemtaken krijgen een plaats in de omgevingsvisie.
o 74.2.1.2 - We nemen deel aan de regionale overleggen met de provincie NoordHolland en OFGV, volgen de bijeenkomsten nauwlettend en zien toe op heldere conclusies. o 74.2.1.3 – We informeren de raad over de uitkomst. o 74.2.1.4 - De overgedragen taken brengen wij bij voorkeur onder bij de OFGV. Actie 74.3.1 - Het convenant gebiedsgericht grondwaterbeheer Gooi is in 2021 voor tien jaar vernieuwd. Het beheer van grondwatervervuiling is tot 2050 afgekocht. o 74.3.1.1 - We werken met de verbonden partijen samen om uitvoering te geven aan dit convenant. Actie 74.4.1 - Grootschalig opwekken van elektra. In 2021 is de regionale energiestrategie (RES) 1.0 vastgesteld. Daarin is opgenomen dat de gemeente het opwekken van zonneenergie op grote daken en parkeerplaatsen sterk gaat vergroten. o 74.4.1.1 - In 2021 is de gemeente Wijdemeren samen met de Energiecoöperatie Wijdemeren in het project ‘zon op grote daken’ gestart met het benaderen van bedrijven en het geven van advies. Zij evalueert dit project. Bij een positieve evaluatie zet zij dit project door en worden de eerste ‘braakliggende daken’ belegd met zonnepalen.
66
Actie 74.4.2 - Betrokkenheid van alle inwoners in de energietransitie. De gemeente zorgt voor duidelijke communicatie en maatwerkadvies om alle inwoners mee te nemen in de energietransitie. o 74.4.2.1 - De Energiecoöperatie Wijdemeren organiseert voor de gemeente onder andere collectieve inkoopacties, energiecoachgesprekken en straatgesprekken om inwoners te helpen bij het realiseren van zonnepanelen en het isoleren van hun woning. Om dit ook in 2022 mogelijk te maken, draait de gemeente Wijdemeren de eerder voorgestelde bezuiniging op de Energiecoöperatie Wijdemeren (€ 17.500) terug. Daarmee wordt voorkomen dat huidige goedlopende acties per 2022 stoppen. o 74.4.2.2 - Vanuit de RREW-subsidie van het Rijk biedt de gemeente huurders en woningeigenaren kleine energiebesparende maatregelen aan. Dit doen wij samen met de Energiecoöperatie Wijdemeren en woningcorporaties. o 74.4.2.3 - Regionaal zetten we de samenwerking voort in het opzetten van het Energiedienstenbedrijf. o 74.4.2.4 - We financieren lessen in duurzaamheid voor basisscholen vanuit Stichting Omgevingseducatie. Hiermee nemen we onze jongste inwoners mee in het verduurzamen van de gemeente. Actie 74.4.3 - Warmtetransitie. Eind 2021 stelt de gemeente Wijdemeren de Transitievisie Warmte vast.
Afhankelijk van aanvullende Rijksmiddelen voor de uitvoering van de energietransitie starten wij in 2022 met een eerste Wijk Uitvoeringsplan. De bewonersenquête voor de Transitievisie Warmte laat zien dat inwoners sceptisch zijn over de warmtetransitie. Wij gaan daarom extra inzetten op de betrokkenheid van inwoners en proberen het draagvlak voor de warmtetransitie te vergroten. o 74.4.3.1 - Vooruitlopend op een eerste wijk uitvoeringsplan start de gemeente met het betrekken van inwoners op wijkniveau en gaat met hen in gesprek over de toekomstige warmteoplossing voor hun wijk. Daarbij stimuleren we het isoleren van woningen en het opwekken zonne-energie. Om de extra benodigde inzet mogelijk te maken, draait de gemeente de voorgenomen bezuinigingen op het duurzaamheidsbudget terug. Actie 74.5.1 - Betrokkenheid van alle inwoners en bedrijven bij de opgave om klimaatneutraal en water robuust te worden. We zorgen voor duidelijke communicatie en stimuleren inwoners en bedrijven zich in te zetten voor de opgave om de gevolgen van klimaatverandering – waterberging, bodemdaling, droogte, bodemdaling en verlies van biodiversiteit – tegen te gaan. o 74.5.1.1 -Stimuleren en betrekken inwoners. Dit doet de gemeente via operatie Steenbreek, de regentonnenactie en via vrijwilligersplatform De Appelboom.
o 74.5.1.2 - Met de subsidie groene daken zet de gemeente zich in om totaal 14.000 m2 groen dak te realiseren in de gemeente. Dit is ongeveer de grootte van twee voetbalvelden. Daarvoor zetten wij de subsidie op groene daken nog twee jaar door tot 2024 en reserveren wij bovenop het huidige budget € 100.000 extra uit het rioolfonds. We onderzoeken mogelijkheden om deze subsidie ook voor bedrijven aantrekkelijker te maken. o 74.5.1.3 - Waterberging en afvoer. Het beleid van afkoppeling van regenwater van het vuilwater zet de gemeente voort. Wij blijven inwoners faciliteren bij het afkoppelen van de hemelwaterafvoer. Nieuwbouwprojecten verplichten wij om hemelwater deels op eigen terrein te bergen. Bij het herinrichten van de openbare ruimte is klimaatadaptatie een vast uitgangspunt (zie ook programma 3). Klimaatadaptatie is een vast onderdeel bij alle nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. o 74.5.1.4 - Vergroenen bedrijventerreinen. Net als in 2021 zetten wij ons in voor het vergroenen en toekomstbestendig maken van onze bedrijventerreinen (zie ook programma 4).
67
Actie 74.6.1 - Circulair inkopen. In 2022 is minimaal 10 procent van onze inkoop circulair, in 2025 is dit 50 procent en in 2030 100 procent. o 74.6.1.1 - Aan de hand van de roadmap circulair inkopen en ondernemerschap werken wij binnen de eigen organisatie aan circulariteit. Circulair inkopen maken wij een vast onderdeel in alle budgetaanvragen. Dit is nodig om een circulaire economie te stimuleren tot dit de standaard is. Actie 74.6.2 - Zwerfafval minimaliseren. o 74.6.2.1 - Met gelden uit het inzamelen en recyclen van huishoudelijk verpakkingsafval organiseren wij activiteiten via De Appelboom om inwoners bewust te maken van de gevolgen van ons afval op de leefomgeving. Actie 74.7.1 - De gemeente streeft naar een dekkend laadnetwerk in 2025 voor het opladen van auto’s . o 74.7.1.1 - We geven uitvoering aan het gemeentelijk laadpalenbeleid 2020-2030. Hiervoor werken wij samen met de MRA-e. o 74.7.1.2 - Jaarlijks plaatst de gemeente ongeveer 20-25 extra laadpalen op aanvraag van inwoners. In 2020 hebben wij hiervoor een prognosekaart opgesteld. o 74.7.1.3 - We onderzoeken de mogelijkheden om elektrische deelauto’s in de gemeente te plaatsen. Actie 74.8.1 - We voldoen aan de saneringsplicht zoals die is opgenomen in de Wet geluidhinder voor de nog te saneren woningen in Wijdemeren op de zogenaamde B-lijst.
o 74.8.1.1 - We gaan voldoen aan de saneringsplicht zoals die is opgenomen in de Wet geluidhinder voor de nog te saneren woningen in Wijdemeren op de zogenaamde Blijst. o 74.8.1.2 - Afhankelijk van de uitkomsten van het in 2019 met voorbereidingssubsidie opgestelde saneringsprogramma wordt de voorbereiding gestart voor de geluidsanering. De sanering kan bestaan uit maatregelen aan de bron, in de overdracht of aan de woning. Bij maatregelen aan de woning wordt onderzocht of een combinatie met warmte-isolatie haalbaar is.
Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt?
Actie 74.1.1 – o 74.1.1.1 – Niet uitgevoerd. Budgetten waren niet beschikbaar. In de begroting van 2023 is dit gecorrigeerd zodat uitvoering in 2023 kan gaan starten. Subsidie voor energiebesparing bij bedrijven is vooruitlopend op de begroting 2023 aangevraagd en verkregen. De provincie Noord-Holland stelt € 67.000 beschikbaar. o 74.1.1.2 – niet uitgevoerd.
Actie 74.2.1 o 74.2.1.1 – Bodemkwaliteit heeft een plaats gekregen in de omgevingsvisie en krijgt de komende jaren een verdere concrete invulling krijgen in de omgevingsplannen. o 74.2.1.2 - We hebben deelgenomen aan de regionale overleggen met de provincie Noord-Holland en OFGV. Ddoor uitstel van de Omgevingsvisie heeft de overdracht van bodemtaken nog niet plaatsgevonden. o 74.2.1.3 – Omdat er geen nieuwe ontwikkelingen of uitkomsten te melden waren specifiek over dit onderwerp, is de raad niet nader geïnformeerd. Wel is de raad geïnformeerd over het uitstel van de Omgevingswet. o 74.2.1.4 – De lijn is ongewijzigd, overgedragen taken brengen wij onder bij de OFGV. Actie 74.3.1 o 74.3.1.1 - We werken met de verbonden partijen samen om uitvoering te geven aan dit convenant.
68
Actie 74.4.1 74.4.1.1 – Wij zijn positief over de voortgang van dit project ondanks enige opstart problemen. Totaal zijn er 372 daken in Wijdemeren geïdentificeerd die groter zijn dan 250 vierkante meter. Dit zijn de grote daken waar we vanuit de RES NHZ op focussen. Hiervan hebben wij 66 dakeigenaren (18 procent) in beeld die al zonnepanelen hebben. Er zijn 36 grote dakeigenaren (10 procent) in beeld die voornemens zijn zonnepanelen te gaan installeren. Actuele cijfers over geïnstalleerde zonnepanelen zijn nog niet compleet. Dit brengen we nog in beeld. In 2022 heeft de Energiecoöperatie Wijdemeren 155 contacten gelegd met dakeigenaren en 62 dakscans uitgevoerd. Via een dakscan krijgt de eigenaar inzicht in de potentie van een dak voor de opwekking van energie. Van de 155 benaderde dakeigenaren hebben 69 dakeigenaren aangegeven vervolgstappen te nemen of genomen te hebben in relatie tot energiebesparing en opwekking. Via het project zijn heeft de energiecoöperatie zelf een aantal daken belegd met zonnepanelen die via participaties van omwonenden zijn gefinancierd. Afgelopen jaar zijn bij stal Hilverzicht 203 panelen geplaatst. Eerder zijn al op sporthal de Fuik en het scoutinggebouw Klaas Toxopeus 432 panelen geplaatst. Op dit moment lopen er drie projecten om totaal 484 tot 547 panelen te realiseren.