Jaarrekening Wijdemeren 2025

46

Taakveld 6.5 Er zijn geen verschillen toe te lichten op dit taakveld. Taakveld 6.6 Hulpmiddelen vervoer WMO, voordeel € 68.000 Het verschil wordt voor € 68.000 verklaard door de verkoop van hulpmiddelen. Deze hulpmiddelen zijn in een eerder stadium door de gemeente gekocht en zijn nu vroegtijdig overbodig. De hulpmiddelen worden dan door de aanbieders teruggekocht (terugkoopregeling). De hoogte van deze inkomst is moeilijk te voorspellen. Overige verschillen, nadeel € 7.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 6.71 Overige verschillen, voordeel € 11.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 6.72 Er zijn geen verschillen toe te lichten op dit taakveld. Taakveld 6.81 Overige verschillen, voordeel € 24.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). 0.10 Mutaties reserves (nadeel € 19.000) Het restant van de reserve MOP Onderwijshuisvesting van € 155.000 is gestort in de reserve afschrijvingen. Dit is besloten in de nota Reserves en voorzieningen. Hier staat de onttrekking uit de reserve (zie ook programma 9 Overhead). Deze mutatie is begroot. Het verschil in de mutaties wordt veroorzaakt door de werkelijke onttrekking uit de afschrijving activa ten opzichte van de begroting.

Relevante informatie Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma staat onder meer beschreven in: • (Regionale) Beleidsnota bescherming en opvang t/m 2025 • Afsprakennotitie voorschoolse educatie 2020-2024 • Algemene Subsidieverordening Wijdemeren 2021 • Beleidsplan armoede en schuldhulpverlening Wijdemeren 2019 - 2022 (inclusief minimabeleid) • Beleidsregels BBZ 2020 • Beleidsregels beschut werk 2015 • Beleidsregels bijzondere bijstand 2017 • Beleidsregels handhaving wet kinderopvang • Beleidsregels jeugdhulp 2018 • Beleidsregels loonwaardebepaling 2015 • Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 • Beleidsregels verwijtbaarheid en bestuurlijke boete 2015 • Collegevoorstel 2021 t.b.v. uitvoering Nationaal Programma Onderwijs (NPO) • Convenant eerste opvang onderwijs 2022 • Cultuurnota 2018-2021 • De verordening beslistermijn schuldhulpverlening Wijdemeren 2021 • Deelverordening incidentele subsidies Wijdemeren 2021 • Evaluatie Dorpenbeleid 2019-2023

47

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Financieel herstelplan 2024-2027 Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren 2016 Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek 2019 (moet in 2023 opnieuw worden vastgesteld) Integraal Beleidskader Sociaal Domein 2024-2027 “Hart voor Elkaar” Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2037 Maatschappelijke agenda Sociaal Domein 2024-2027 Prestatieafspraken Wijdemeren en woningbouwvereniging tot 2023 Regionaal programma Werk en Participatie 2023-2026 Regionale woonvisie tot 2040 en Woonvisie Wijdemeren t/m 2024 Samenwerkingsovereenkomst Bibliotheek Gooi plus en de gemeenten Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Huizen, Laren en Wijdemeren, 2025-2029 Samenwerkingsovereenkomst Talent Primair 2017 Startnota ‘Goed ouder worden in Wijdemeren’(9 februari 2022) Subsidiebeleid lokale basisscholen 2021 Subsidiebeleidskader 2022-2025 Uitvoeringsplan veranderopgave inburgering Wijdemeren Verordening individuele inkomenstoeslag Wijdemeren 2021 Verordening jeugdhulp gemeente Wijdemeren 2018 Verordening leerlingenvervoer 2019 + uitvoeringsregels leerlingenvervoer 2019 Verordening maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 (inclusief Regeling mantelzorgwaardering Wijdemeren) Verordening onderwijshuisvesting 2015 Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid 2003 Verordening Re-integratie, LKS en studietoeslag 2023 Verordening SMI (sociaal-medische indicatie) 2013 Verordening subsidie

voorschoolse educatie en peuteropvang 2022 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren 2015 Woonakkoord provincie NH (tot 2040)

Wettelijke basis voor dit programma • Gemeentewet • Huisvestingswet • Jeugdwet • Leerplichtwet 1969 • Mediawet • Participatiewet (inclusief Wet taaleis) • Wet Aanpak Woonoverlast • Wet banenafspraak • Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) • Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen • Wet gemeentelijke schuldhulpverlening • Wet inburgering • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) • Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen • Wet maatschappelijke ondersteuning • Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE) • Wet op de expertisecentra

48

• • • • • • • •

Wet op het onderwijstoezicht Wet op het primair onderwijs Wet op het voortgezet onderwijs Wet passend onderwijs Wet publieke zorg Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Wet SUWI) Woningwet

Betrokken partijen De bij dit programma betrokken partijen zijn onder meer: • Aanbieders Inburgeringscursussen • Basisscholen en andere onderwijsorganisaties • Beheerstichtingen • Bibliotheek Gooi+ • Buurtsportcoaches • COA • Consultatiebureau en Regionaal Bureau Leerlingenzaken • Dieren opvangorganisaties • Digi &Taalhuis • Gezond Wijdemeren • Huurderorganisaties • Inwoners en ondernemers • Kinderopvangorganisaties • Kursusprojekt • Metropoolregio Amsterdam (MRA) • Ondernemend Wijdemeren • Ouderenorganisaties • Re-integratieadviseurs • Schoolmaatschappelijk werk • Sport- en cultuurverenigingen • Vereniging Sport en Gemeenten • Versa • Vluchtelingenwerk Nederland • Werkgeversservicepunt • Woningbouwcorporaties • Zorg en Veiligheidshuis, regiogemeenten en de Regio Gooi en Vechtstreek • Zorg- en welzijnsorganisaties

49

4.6 Programma 6 Natuur en Milieu Programma 6 bestaat uit een taakveld van het BBV-taakveld categorie 7 (Volksgezondheid en milieu).

Beschrijving Het programma Natuur en Milieu gaat over het behoud van een gezonde leefomgeving. Daarbij speelt een aantal grote transities en maatschappelijke thema’s een centrale rol. Denk bijvoorbeeld aan de energietransitie en de transitie naar een circulaire economie. Deze transities én de handhaving van milieuthema's zijn noodzakelijk om onze gezonde leefomgeving te behouden. Daarnaast is er een duidelijke samenhang met biodiversiteit, ecologie, stikstof, groen, faunapassages en bermbeheer. De onderwerpen in dit programma vragen om een integrale benadering. Daarom zijn er verbindingen met alle andere programma’s en beleidsvelden binnen de gemeente. Als gemeente zijn wij ook afhankelijk van diverse partners. Verbinden, stimuleren, samenwerken en mogelijk maken staan dan ook centraal in dit programma.

Wat wilden we bereiken? • • • •

Een duurzame en gezonde leefomgeving. We werken toe naar een klimaatneutraal, circulair, klimaatadaptief en biodivers Wijdemeren in 2050. Verbinding tussen alle relevante beleidsdomeinen en programma’s, zodat deze bijdragen aan een duurzame en gezonde leefomgeving. Ondersteuning en financiering van duurzame oplossingen voor bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Samenwerking met diverse partners.

Wat hebben we gedaan ? Jaarplan Klimaat Het programma Klimaat vanwege de op handen zijnde fusie omgezet naar een Jaarplan Klimaat 2025. Met het Jaarplan Klimaat geven we invulling aan landelijke doelstellingen voor 2030 en 2050 op het gebied van duurzaamheid. De financiële middelen komen uit de CDOKE-gelden, diverse subsidies op projectniveau en het jaarlijks gemeentelijk duurzaamheidsbudget. Energiebesparing bij bedrijven Via de projecten ‘Zon op grote daken’ en ‘Energiebesparing bij de Bedrijven’ stimuleren wij bedrijven om energie te besparen en zelf op te wekken. We hebben bedrijven geholpen bij verduurzaming, en het voorkomen van overtredingen op het gebied van de Wet Milieubeheer (Activiteitenbesluit) en de Richtlijn Energie-Efficiëntie (EED). Hierin werken wij samen met het Duurzame Bedrijventeam van de Energiecoöperatie Wijdemeren en de Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek. Warmtetransitie en Lokale Isolatie Aanpak In 2021 heeft de gemeente Wijdemeren de Transitievisie Warmte vastgesteld. Vooruitlopend op een eerste wijkuitvoeringsplan heeft de gemeente verkend wat de mogelijke alternatieven voor warmte zijn in vier zogenoemde verkenningsbuurten. Op dit moment zijn de verkennende onderzoeken in de vier buurten afgerond. In 2025 hebben we vervolgstappen genomen en verder gewerkt aan Wijkuitvoeringsplannen.

Ook zijn er in samenwerking met de gemeente Hilversum voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een Warmteprogramma, het vervolg op de Transitievisie Warmte. Gelijktijdig werken we met middelen vanuit het Nationaal Isolatie Programma aan de Lokale Isolatie Aanpak. Binnen dit project ontvangen inwoners professioneel advies, begeleiding en geld voor het isoleren van hun woning. Daarmee zijn zij beter voorbereid op de warmtetransitie. Tot en met 2025 zijn er bij 376

50

woningeigenaren trajecten gestart of afgerond, waarmee we op koers liggen om het uiteindelijke doel van 770 woningen te halen. NK Tegelwippen In 2025 deden we mee aan het NK Tegelwippen, waarmee ruim 15.000 tegels in de gemeente zijn vervangen door groen. Dit deden bewoners zelf in hun eigen tuinen, maar ook de gemeente zelf heeft in de openbare ruimte grijs vervangen door groen, bijvoorbeeld door bij herinrichtingsprojecten stenen parkeervakken te vervangen door grasbetonnen tegels. Circulaire economie De transitie naar een circulaire economie wordt regionaal en bovenregionaal aangepakt. Zo zijn er regionaal mogelijkheden verkend om circulair inkopen te bevorderen. Ook zijn er projecten voor circulaire economie voorbereid, zoals het project Circulair Ondernemen, waarbij circulaire coaches lokale ondernemers kunnen ondersteunen met het verduurzamen van hun bedrijfsprocessen. Na regionale voorbereiding gaat het project in 2026 van start. Ook in de openbare ruimte speelt circulariteit een grotere rol. Zo is de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte aangepast zodat hier meer duurzaamheids- en circulariteitseisen in opgenomen zijn. Afvalinzameling De gemeente draagt bij aan een zo effectief mogelijk inzamelingssysteem van de Grondstoffen en Afvalstoffendienst (GAD). De gemeente geeft daarmee invulling aan de in 2021 vastgestelde grondstoffenvisie.

Daarnaast is de invoering van het nascheiden van PMD-afval in 2026 voorbereid. Bodemtaken Met de ingang van de Omgevingswet op 1 januari 2024 hebben gemeenten bodemtaken overgedragen gekregen van de provincie. Zo ook Wijdemeren. De overgedragen taken hebben wij ondergebracht bij de Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV). Ecologische kennis en kunde Onze flora en fauna zijn uniek voor Nederland én Europa. Voor zowel behoud als beheer hiervan hebben wij onze ecologische kennis en kunde ingezet, en waar nodig samengewerkt met ecologische adviesbureaus. Dit heeft geholpen bij de wettelijke taak van de gemeente om een natuurcheck uit te (laten) voeren bij omgevingsvergunningen. Deze werkwijze is ondersteunend aan het strategisch adviseren bij ontwikkelingen rond onze Natura 2000-gebied en ontwikkelwensen van initiatiefnemers in ons grondgebied. Denk bijvoorbeeld aan de effecten van festivals in de buurt van een natuurgebied of renovatie van gebouwen waar vleermuizen in huizen. Daarnaast was er advisering nodig rond opgaven vanwege het veranderende klimaat, natuurinclusief bouwen en het ecologisch beheer van watergangen in Wijdemeren, bijvoorbeeld door middel van natuurvriendelijke oevers.

51

Wat heeft het gekost? Financiële toelichting 2025 ten opzichte van jaarschijf 2024 Code programma

Omschrijving programma

P006 Natuur en milieu Saldo lasten exclusief mutaties reserves

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/ baten

7.4

Milieubeheer

Lasten

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/ baten

7.4

Milieubeheer

Baten

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/ baten

0.10

Baten

Rek 2024 Begr 2025 na wijziging 1.675 1.675

Rek 2025

1.822 1.822

1.732 1.732

Rek 2024 Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel 90 90

V V

Kostensoort (Meerdere items) Code programma

Omschrijving programma

P006 Natuur en milieu Saldo baten exclusief mutaties reserves

-772 -772

-797 -797

-711 -711

Rek 2024 Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel -86 -86

N N

Kostensoort (Meerdere items) Code programma

Omschrijving programma

P006 Natuur en milieu saldo mutaties reserves

Mutaties reserves

Saldo inclusief mutaties reserves

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

-52 -52

-50 -50

-32 -32

-18 -18

N N

851

976

989

-13

N

Toelichting verschillen Lasten (per taakveld) Taakveld 7.4 Budgetten Duurzaamheid, voordeel € 90.000 Op de verschillende budgetten van Duurzaamheid is er een voordeel van € 90.000. Dit komt doordat er minder is uitgegeven dan verwacht. De uitgaven scharnieren grotendeels met de verschillende specifieke uitkeringen. Tegenover dit voordeel op de lasten, staat een nadeel (€ 86.000) op de baten op dit taakveld. Baten (per taakveld) Budgetten Duurzaamheid, nadeel € 86.000 Op de verschillende baten van Duurzaamheid is er in totaal een nadeel van € 86.000. Dit komt doordat er minder inkomsten zijn geboekt dan er verwacht was. De inkomsten scharnieren grotendeels met de verschillende specifieke uitkeringen, die geparkeerd zijn op de balansrekening. De middelen kunnen we dus in 2026 weer inzetten. Tegenover dit nadeel op de baten, staat een voordeel (€ 90.000) op de lasten op dit taakveld, per saldo bijna 0. 0.10 Mutaties reserves Overige verschillen, nadeel € 18.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000).

Relevante informatie Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: • Omgevingsvisie (2021) • Duurzaamheidsagenda (2018) • Grondstoffenvisie (2021) • Regionale energiestrategie 1.0 (2021) • Laadpalenbeleid (2019) • Nota klimaatadaptatie (2020)

52

• • • • •

Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017) Roadmap circulair inkopen en opdrachtgeverschap (2019) Visie Op weg naar Aardgasvrij (2021) Toekomstvisie Bedrijventerreinen (2021) Water- en Rioleringsprogramma 2023-2027

Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in: • Omgevingswet • Kaderrichtlijn water (KRW) en Waterwet • Wet milieubeheer en activiteitenbesluit milieubeheer • Klimaatakkoord en Klimaatwet Betrokken partijen Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer: • Energiecoöperatie Wijdemeren • Provincie Noord-Holland • Regio Gooi en Vechtstreek • Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV) • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord • Regiogemeenten • Inwoners en ondernemers • Metropoolregio Amsterdam (MRA) • GAD Gooi en Vechtstreek • Nutsbedrijven en netwerkbeheerders • Woningcoöperaties

53

4.7 Programma 7 Ruimtelijke ontwikkeling Programma 7 bestaat uit de taakvelden van het BBV taakveld categorie 8 (Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing).

Beschrijving In Wijdemeren staan de woningen voornamelijk in de dorpen en deels langs de linten. Daarbuiten zijn vooral water, groen en enkele kleinschalige bedrijventerreinen. Wijdemeren heeft een hoge erfgoedwaarde die tot uitdrukking komt in een aanwijzing tot UNESCO-werelderfgoed voor de delen van Wijdemeren die bij de Hollandse Waterlinie horen. Dit maakt Wijdemeren een prachtig en uniek gebied waar niet alleen toeristen, maar ook de inwoners van genieten. Het is prettig wonen in Wijdemeren, maar er is een tekort aan woningen, met name aan betaalbare woningen en woningen voor senioren. De energietransitie en klimaatverandering spelen een steeds grotere rol. Bij nieuwe ontwikkelingen houden we rekening met de beperkingen van het elektranet, evenals klimaatadaptieve maatregelen en water(problematiek). Met deze uitdagingen voor ons, richten wij ons op toekomstbestendige gebiedsontwikkelingen. In ons gebied wisselen water, moeras, bos en grasland elkaar af. Dat maakt Wijdemeren zo mooi, bijzonder en uniek. De natuur op het land en op en in het water vind je nergens anders zo. Met zeldzame trilvenen en blauwgraslanden, de grote karekiet, de roerdomp en de zwarte stern, bijzondere libellen en vlinders. Naast dat onze inwoners en ondernemers dit gebied fijn vinden om in te wonen en te werken, zijn we heel aantrekkelijk voor toerisme.

Wijdemeren is met zijn ruim 24.000 inwoners niet toegerust om deze lasten en opgaven alleen te dragen en het enorme gebied weer op kwaliteit te brengen, goed te beheren en te verzorgen. Daarom is het belangrijk dat we onze (overheid)partners in stelling brengen en dat zij deze grote opgaven samen met ons oppakken. Er zijn in ruime mate middelen beschikbaar vanuit de diverse samenwerkingspartners om de kwaliteit van ons gebied te behouden en te versterken.

Wat wilden we bereiken? • • •

Omgevingsplan: We houden de regie op het omgevingsplan en verbeteren de begrijpelijkheid voor inwoners. Wonen en bouwen: We faciliteren kansrijke initiatieven voor woningbouw, passend in de omgeving en met inachtneming van de vastgestelde kaders. Groenblauwe parel: De verantwoordelijkheid voor het gebied delen we met onze partners.

Wat hebben we gedaan? Omgevingswet Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024, heeft er een belangrijke verandering plaatsgevonden. Dit betekent nieuwe processen en veranderingen in werkzaamheden. In 2025 zijn we verdergegaan met de voorbereidingen voor de transitie naar één omgevingsplan in plaats van meerdere bestemmingsplannen. Met deze voorbereidingen kan de transitie beter aansluiten bij het proces zoals dat is inrichting in Hilversum. Ook hebben we de formulieren en vergunning checks in het omgevingsloket verder verfijnd om de dienstverlening verder te versoepelen. Wonen en bouwen • Nagenoeg alle lopende juridische procedures inzake de oude provinciale regelgeving (PRV) afgerond, waaronder Cannenburgerweg 3-5 en Nederhorst Noord.

54

•

Voor de Dennenlaan en het Kininelaantje zijn ruimtelijke kaders vastgesteld en er is regelmatig contact geweest met een woningbouwcorporatie. • De ontwikkeling van Ter Sype loopt. De ontwikkelaar maakt stappen. • Samen met gemeente Hilversum is gewerkt aan het plan Puik aan de Raaweg. • Voor de Terpstraschool zijn de verkoopkaders door de raad vastgesteld. • Voor de herontwikkeling van De Blijk in Nederhorst den Berg en voor de ontwikkellocatie sportvelden Ankeveen is een bestuursopdracht vastgesteld en is gestart met een participatietraject. • Voor nieuwbouw aan de Kastanjelaan in Nederhorst den Berg is de vergunning afgegeven. De ontwikkeling wacht op de afhandeling van een beroepszaak. • Voor het plan Het Achtererf wordt gewacht op de afhandeling van een beroepszaak. • De herontwikkeling van De Meenthof wacht op een aansluiting van de elektra. Deze en andere plannen dragen bij aan een toename van betaalbare, duurzame en toegankelijke woningen voor senioren, jongeren en jonge gezinnen. In 2025 vonden echter ook veel personele wisselingen plaats binnen de teams die de initiatieven behandelen, waardoor op een aantal aanvragen vertraging is ontstaan. Project Porseleinhaven: Het oostelijke deel van het Project Porseleinhaven, met kleurrijke pakhuizen en onder andere horeca is gereed. De westzijde ligt nog braak.

In 2025 heeft op een aantal lopende procedures een zitting bij de rechtbank dan wel de Raad van State plaatsgevonden. De voorbereiding van deze zittingen heeft meer inzet gevraagd, dan in 2025 begroot. Vanwege capaciteitsgebrek bij de Raad van State en de rechtbank zijn de uitspraken in diverse lopende rechtsprocedures, waaronder de omgevingsvergunning voor het wonen, uitgesteld naar 2026. Pas bij een onherroepelijk omgevingsvergunning kan de ontwikkelaar starten met de verkoop en bouw van de woningen. Groenblauwe parel Wijdemeren neemt deel aan het gebiedsakkoord Aanpak Oostelijke Vechtplassen (2017–2027). In 2017 heeft de gemeente hiervoor een eenmalige bijdrage van € 2,8 miljoen geleverd. Daarnaast wordt circa 4 fte aan ambtelijke capaciteit ingezet voor de uitvoering van het programma en de behartiging van de gemeentelijke belangen. Begin 2025 is het totale programmabudget bijgesteld naar € 52 miljoen. Het programma kent een eigen begrotings- en verantwoordingscyclus, inclusief periodieke voortgangsrapportages. In 2025 is aanzienlijke voortgang geboekt. Belangrijke resultaten zijn: • In april 2025 is de subsidieregeling voor het baggeren van jachthavens vastgesteld. Hiervoor is € 1,75 miljoen beschikbaar gesteld. • Het zuidelijke deel van de beschoeiing bij De Heul is vóór het recreatieseizoen hersteld.

• In juni 2025 is besloten om € 2,77 miljoen aan vrijgevallen middelen uit niet-realiseerbare projecten in te zetten voor duurzame projecten ten behoeve van de waterrecreatie. • In december 2025 is € 1,3 miljoen beschikbaar gesteld voor een eerste stap richting duurzaam beheer van waterplanten, waaronder de aanschaf van materieel. • De uitvoering van het programma Kansrijke Recreatieve Routes is gestart. Er zijn gesprekken gevoerd met perceeleigenaren en in Ankeveen is een begin gemaakt met de kwaliteitsimpuls van het Bergse Pad. • Het project Maatregelen Moerasvogels is voortgezet in de Loosdrechtse Plassen, Kortenhoefse Plassen en Ankeveense Plas. In 2025 zijn onder meer bomen verwijderd, rietkragen beschermd en broedplaatsen uitgebreid. • Eind 2025 zijn twee faunapassages gerealiseerd onder de Kooibrug en de Kattenbrug in Kortenhoef. Deze passages verbeteren de veilige oversteek voor otters en marterachtigen. • In november 2025 heeft de provincie Noord-Holland aangekondigd ruim € 60 miljoen extra beschikbaar te stellen voor drie NNN-projecten binnen de OVP: Ster van Loosdrecht, Weersloot en Kortenhoef-Oost.

55

•

•

•

In natuurgebied Het Hol zijn baggerwerkzaamheden uitgevoerd als onderdeel van de NNN-opgave voor natuurherstel. De werkzaamheden lopen door tot medio 2027 en omvatten onder meer optimalisatie van het watersysteem (dammen en duikers). Diverse onderzoeken zijn uitgevoerd, waaronder een ecologisch en hydrologisch onderzoek ter ondersteuning van de NNN-opgaven en een inventarisatie van onderwatervegetatie in het kader van de KRW-maatregelen. Tot slot is gestart met een verkenning naar een mogelijk vervolg op het gebiedsakkoord. Hiervan worden in de loop van 2026 de eerste resultaten verwacht.

Wat heeft het gekost? Financiële toelichting 2025 t.o.v. jaarschijf 2024 Code Omschrijving programma programma

Taak- Taakveld omschrijving veld

P007 Ruimtelijke ontwikkeling 8.1 P007 Ruimtelijke ontwikkeling 8.2 P007 Ruimtelijke ontwikkeling 8.3 Saldo lasten exclusief mutaties reserves

Lasten/ baten

Rek 2024

Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo

V=Voordeel N=Nadeel

Ruimtelijke ordening Lasten Grondexploitatie (niet-bedr.terr.) Lasten Wonen en bouwen Lasten

897 2.037 2.848 5.783

1.383 0 2.276 3.659

1.418 479 2.155 4.053

-35 -479 121 -394

N N V N

Rek 2024

Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo

V=Voordeel N=Nadeel

-296 -2.000 -961 -3.257

-260 0 -564 -824

-313 0 -606 -919

53 0 42 95

V V V V

Kostensoort (Meerdere items) Code Omschrijving programma programma

Taak- Taakveld omschrijving veld

P007 Ruimtelijke ontwikkeling 8.1 P007 Ruimtelijke ontwikkeling 8.2 P007 Ruimtelijke ontwikkeling 8.3 Saldo baten exclusief mutaties reserves

Lasten/ baten

Ruimtelijke ordening Baten Grondexploitatie (niet-bedr.terr.) Baten Wonen en bouwen Baten

Kostensoort (Meerdere items) Code Omschrijving programma programma

Taak- Taakveld omschrijving veld

Lasten/ baten

Rek 2024

Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo

V=Voordeel N=Nadeel

P007 Ruimtelijke ontwikkeling P007 Ruimtelijke ontwikkeling saldo mutaties reserves

0.10 Mutaties reserves 0.10 Mutaties reserves

Baten Lasten

-304 304 0

-276 0 -276

0 0 0

-276 0 276

N V V

2.525

2.559

3.133

-574

N

Saldo inclusief mutaties reserves

Toelichting verschillen Lasten (per taakveld) Taakveld 8.1 Uitgaven Soortenmanagementplan (SMP), nadeel € 51.000 Voor het versnellen van het natuurinclusief isoleren hebben wij uitgaven gemaakt voor een bedrag ad € 51.000. Deze uitgaven hebben betrekking op het Soortenmanagementplan (SMP). Tegenover deze uitgaven staan er baten (ad € 51.000) vanuit de specifieke uitkering (SPUK) op ditzelfde taakveld (zie toelichting onder de baten). De systematiek bij de specifieke uitkeringen is dat de lasten en de baten per saldo op 0 lopen in de exploitatie. De uitgaven voor SMP waren nog niet geraamd in de begroting. Hierdoor ontstaat er een nadeel van € 51.000 in 2025 op de lasten. Overige verschillen, voordeel € 16.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000).

56

Taakveld 8.2 Bijstellen verliesvoorziening grondexploitatie Porseleinhaven, nadeel € 479.000 Voor de grondexploitatie Porseleinhaven is de jaarlijkse doorberekening weer geactualiseerd. Hieruit vloeit voort dat de eindwaarde van deze (verlieslatende) grondexploitatie negatiever is geworden. Het BBV schrijft voor dat we hiervoor de verliesvoorziening dienen bij te stellen. De verslechtering van het resultaat is veroorzaakt door bijstelling van de ramingen voor de inzet van het projectteam & huisadvocaat voor de resterende looptijd van het project. Met name de diverse lopende rechtszaken vragen meer inzet dan vorig jaar ingeschat. Dat resulteert in een nadeel van € 479.000 in 2025 Taakveld 8.3 Bedrijfsvoering, voordeel € 92.000 Vanuit de bedrijfsvoering zijn er minder kosten doorbelast naar dit taakveld dan geraamd. Dat zijn met name lagere salarislasten. Hierdoor ontstaat er een voordeel van € 92.000. Kapitaallasten, voordeel € 20.000 Er zijn lagere kapitaallasten ad € 20.000. Dit komt door de actualisatie van het investeringsplan en het doorschuiven van diverse kredieten naar de latere jaren. Overige verschillen, voordeel € 9.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). 0.10 Mutaties reserves Er zijn geen verschillen toe te lichten op dit taakveld.

Baten (per taakveld) Taakveld 8.1 SPUK-inkomsten, voordeel € 51.000 Vanuit de specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk ontvangen wij voor het versnellen van het natuurinclusief isoleren een bedrag ad € 51.000. Tegenover deze inkomsten staan de uitgaven (ad € 51.000) die we hebben gedaan voor het Soortenmanagementplan (SMP) op ditzelfde taakveld (zie toelichting onder de lasten). De systematiek bij de specifieke uitkeringen is dat de lasten en de baten per saldo op 0 horen te lopen in de exploitatie. De inkomsten vanuit de SPUK waren nog niet geraamd in de begroting. Hierdoor ontstaat er een voordeel van € 51.000 in 2025 op de baten. Overige verschillen, voordeel € 2.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 8.2 Er zijn geen verschillen toe te lichten op dit taakveld. Taakveld 8.3 Inkomsten bouwleges, voordeel € 36.000 Er zijn in 2025 meer inkomsten vanuit de leges Omgevingswet binnengekomen. Dit komt omdat er meer of grotere aanvragen voor o.a. bouwvergunningen en omgevingsvergunningen zijn gedaan dan verwacht. Hierdoor ontstaat er een voordeel op de baten. Overige verschillen, voordeel € 6.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000).

57

0.10 Mutaties reserves Reserve Stimulering ruimtelijke ontwikkelingen, nadeel € 230.000 Er is in 2025 een lagere onttrekking gedaan aan de reserve Stimulering ruimtelijke ontwikkelingen. De onttrekking is gebaseerd op de werkelijke uitgaven van de diverse voorbereidingskredieten van de herontwikkelingsprojecten Ankeveen en Blijklaan Nederhorst den Berg. Hierop waren de uitgaven in 2025 lager dan geraamd. Dit komt vooral doordat de kosten en werkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2026. De onttrekking aan de reserve zal pas plaatsvinden, als de voorbereidingskredieten zijn afgerond. Dit zal hoogstwaarschijnlijk in 2026 zijn. Reserve afschrijving activa, nadeel € 46.000 Er is in 2025 een lagere onttrekking gedaan aan de reserve Stimulering ruimtelijke ontwikkelingen. De onttrekking is gebaseerd op de werkelijke afschrijvingslasten. Deze waren in 2025 lager dan verwacht. Dat komt doordat er een actualisatie van het investeringsprogramma is geweest, waardoor er investeringen zijn doorgeschoven naar latere jaren.

Relevante informatie Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: • Huisvestingsverordening • Handboek Inrichting Openbare ruimte (HIOR) • Welstandsnota • Monumentennota 2006 • Beleidsnotitie Archeologie • Nota zichtbare handhaving • (Regionale) Woonvisie • Woonvisie Wijdemeren 2021-2024 • Notitie woonboten • Nota snippergroen • Nota grondbeleid 2020-2024 • Beleidsregels landgoederen Wijdemeren 2004 • Beleidsregels paardenbakken 2006 • Omgevingsvisie Wijdemeren 2040 • Bouwkostenbeleid 2014 • Nota plattelandswoningen • Regionaal actie programma wonen (2017-2020) • Mobiliteitsplan • Beleidsregel parkeernormen Wijdemeren

Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in: • Gemeentewet • Wet ruimtelijke ordening • Omgevingswet

58

Betrokken partijen Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer: • Inwoners en ondernemers (belanghebbenden) • Iedereen die van de gemeente grond wil kopen, huren, pachten of gebruiken. • Aanwonenden van de betreffende weggedeeltes (sanering wegverkeerslawaai) • Eigenaren van woningen (sanering wegverkeerslawaai) • Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&A) • Regio Gooi en Vechtstreek • Metropoolregio Amsterdam (MRA) • Provincie Noord-Holland • Provincie Utrecht • Nood- en hulpdiensten • Scholen • Veilig Verkeer Nederland (VVN) • Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV)

59

4.8 Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien Dit betreft de ontvangsten uit de algemene uitkering en de diverse belastingen.

Wat heeft het gekost? Financiële toelichting 2025 t.o.v. jaarschijf 2024 Code Omschrijving programma programma

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/ baten

P998 Algemene baten en lasten P998 Algemene baten en lasten P998 Algemene baten en lasten P998 Algemene baten en lasten P998 Algemene baten en lasten Saldo lasten exclusief mutaties reserves

0.3 0.5 0.61 0.64 0.8

Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten

Beheer overige gebouwen en gr. Treasury OZB woningen Belastingen overig Overige baten en lasten

Rek 2024 Begr 2025 na wijziging 209 536 31 945 2.302 4.023

Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

224 3 10 491 -85 642

155 -153 2 592 372 968

Rek 2024 Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

-744 -7.571 -2.097 -254 -37.998 65 -48.599

-206 -7.775 -2.019 -208 -41.483 -430 -52.122

-374 -7.755 -2.112 -666 -41.617 -613 -53.137

168 -21 93 458 134 183 1.014

Rek 2024 Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

69 156 7 -101 -456 -325

V V V N N N

Kostensoort (Meerdere items) Code Omschrijving programma programma

Taakveld Taakveld omschrijving

P998 Algemene baten en lasten P998 Algemene baten en lasten P998 Algemene baten en lasten P998 Algemene baten en lasten P998 Algemene baten en lasten P998 Algemene baten en lasten Saldo baten exclusief mutaties reserves

0.5 0.61 0.62 0.64 0.7 0.8

Lasten/ baten

Treasury Baten OZB woningen Baten OZB niet-woningen Baten Belastingen overig Baten Algemene uitkering en overige uitk.Baten Overige baten en lasten Baten

V N V V V V V

Kostensoort (Meerdere items) Code Omschrijving programma programma

Taakveld Taakveld omschrijving

P998 Algemene baten en lasten 0.10 saldo mutaties reserves

Saldo inclusief mutaties reserves

Mutaties reserves

Lasten/ baten Baten

-1.898 -1.898

0 0

0 0

0 0

V V

-46.474

-51.480

-52.169

689

V

Toelichting verschillen Lasten (per taakveld) 0.3 Beheer overige gebouwen en grond (voordeel € 69.000) Lagere doorbelasting personeelskosten € 69.000 voordeel Het voordeel hangt samen met lagere doorbelaste personeelskosten vanuit de hulpkostenplaatsen KCC en Burgerzaken en Vastgoed. Dit wordt veroorzaakt door een beperkte bezetting binnen het team Vastgoed gedurende het jaar, waardoor minder kosten voor salaris en inhuur zijn gemaakt. 0.5 Treasury (voordeel € 156.000) Toegerekende rente € 153.000 voordeel Over de investeringen is € 153.000 meer rente toegerekend aan de taakvelden dan was begroot. Dit heeft te maken met een hoger bedrag aan geïnvesteerde middelen per 31-12-2024 dan in de begroting rekening mee was gehouden. Dit was bij tussentijdse rapportages niet aangepast, omdat voorgaande jaren de rente die ontvangen werd hoger was dan de toegerekende rente. Op dat moment wordt er helemaal geen rente aan de taakvelden toegekend. Eind van het jaar bleek dat er in 2025 meer rente was betaald dan ontvangen en daarom heeft er alsnog een toerekening plaatsgevonden naar de diverse taakvelden.

60

Overige verschillen € 3.000 voordeel De overige afwijkingen betreffen enkele kleinere verschillen. 0.64 Belastingen overig (nadeel € 101.000) Gastheerschap belastingen € 101.000 nadeel De lasten voor gastheerschap belastingen vallen hoger uit dan begroot. 0.8 Overige baten en lasten (nadeel € 456.000) Stelpost salaris € 300.000 nadeel Er is in de primaire begroting 2025 een stelpost opgenomen onder de noemer stelpost salarissen. Deze post is bij tussentijdse rapportages niet ingevuld en zorgt daarom voor een nadeel van 3 ton. Toevoeging voorziening € 192.000 nadeel Er is een toevoeging aan de voorziening verlofsparen verantwoord waarvoor vooraf geen budget was opgenomen. Doorbelaste salariskosten € 18.000 voordeel De doorbelaste salariskosten van team Beleid en Ontwikkeling vallen lager uit dan begroot. Werkkostenregeling € 23.000 voordeel De kosten binnen de werkkostenregeling vallen lager uit dan begroot. Overige verschillen € 3.000 nadeel De overige afwijkingen betreffen enkele kleinere verschillen. Baten (per taakveld) 0.5 Treasury (voordeel € 168.000) Rente kortlopende geldleningen € 114.000 voordeel Door de stijgende marktrente zijn hogere renteopbrengsten gerealiseerd op kortlopende geldleningen (rekeningcourant). BNG-rente € 13.000 voordeel De opbrengsten uit BNG-rente vallen hoger uit dan geraamd.

Dividend € 41.000 voordeel Er is € 41.000 meer aan dividend ontvangen voor de BNG aandelen. 0.62 OZB niet-woningen (voordeel € 93.000) OZB eigenaren € 59.000 voordeel De opbrengst uit OZB voor eigenaren van niet-woningen valt hoger uit dan begroot. OZB gebruikers € 34.000 voordeel Ook de opbrengst uit OZB voor gebruikers van niet-woningen valt hoger uit dan begroot. 0.64 Belastingen overig (voordeel € 458.000) Toeristen- en forensenbelasting € 418.000 voordeel De baten van op deze belastingen binnen dit programma zijn deels hier verantwoord, terwijl deze volledig in programma 3 waren begroot. Dit zorgt voor een voordeel op dit programma. Binnen programma 3 wordt een nadeel gemeld van € 187.000 op deze belastingen. Samen komen ze overeen met de totale inkomsten van de toeristen- en forensenbelasting zoals deze ook worden verantwoord in de paragraaf lokale heffingen.

61

Dwanginvordering € 59.000 voordeel Er is € 59.000 aan opbrengsten gerealiseerd uit verhaal van dwanginvordering, waarvoor geen opbrengst was geraamd. Overige verschillen € 19.000 nadeel De overige afwijkingen, waaronder de opbrengst uit RZB-eigenaar, betreffen enkele kleinere verschillen. 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen (voordeel € 134.000) Gemeentefonds € 134.000 voordeel Door de effecten van de decembercirculaire vallen de inkomsten uit het gemeentefonds hoger uit dan begroot. 0.8 Overige baten en lasten (voordeel € 183.000) Voorziening wachtgeld € 170.000 voordeel Voorziening wachtgeld € 170.000 voordeel De lopende wachtgeldregelingen lopen in 2026 af. Er is in 2025 wachtgeld uitgekeerd, welke gedekt zijn uit deze voorziening. Deze komen ten gunste van de exploitatie. Er rest nog wachtgeld voor (een deel van) 2026 zodat de voorziening lager uitvalt. Overige verschillen € 13.000 voordeel De overige afwijkingen betreffen enkele kleinere verschillen. Relevante informatie Relevante bedrijfsstukken • Financiële verordening • Nota reserves en voorzieningen • Nota paragraaf risicomanagement • Nota afschrijvingsbeleid Wettelijke basis voor dit programma • Gemeentewet • Besluit begroting en verantwoording (BBV) • Gemeenschappelijk Financieel Toezicht Kader (GTK) Betrokken partijen • Provincie Noord-Holland • Rijk

62

4.9 Overhead Onder overhead verstaan wij het geheel van taken en activiteiten gericht op de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Globaal gaat het dan om de kosten van de Bedrijfsvoering (huisvesting, facilitair, ICT, overig), directie en teammanagement.

Wat wilden we bereiken? In lijn met het financieel herstelplan en de aanbevelingen van het onderzoeksbureau Necker van Naem investeren we in de versterking van de bedrijfsvoering, het management, de integrale samenwerking, de professionele ontwikkeling van medewerkers en het bestuurlijk-ambtelijke samenspel. Daarbij houden we rekening met de bestuurlijke fusie, door op gebied van bedrijfsvoering al zoveel mogelijk de samenwerking aan te gaan met de toekomstige fusiepartner.

Wat hebben we ervoor gedaan? Heel 2025 heeft in het teken gestaan van de ambtelijke fusie per 1 januari 2026. De uitwerking van de concrete activiteiten wordt uitgewerkt in de paragraaf bedrijfsvoering.

Wat heeft het gekost? Financiële toelichting 2025 ten opzichte van jaarschijf 2024 Code Omschrijving programma programma P999 Overhead Saldo lasten exclusief mutaties reserves

Taak- Taakveld omschrijving veld 0.4 Overhead

Lasten/ baten Lasten

Rek 2024

Taak- Taakveld omschrijving veld

Lasten/ baten

Rek 2024

0.4

Baten

14.225 14.225

Begr 2025 Rek 2025 15.749 15.749

14.641 14.641

Saldo V=Voordeel N=Nadeel 1.108 V 1.108 V

Kostensoort (Meerdere items) Code programma

Omschrijving programma

P999 Overhead Saldo baten exclusief mutaties reserves

Overhead

-14 -14

Begr 2025 Rek 2025

-90 -90

-180 -180

Saldo V=Voordeel N=Nadeel 89 89

V V

Kostensoort (Meerdere items) Code programma

Omschrijving programma

P999 Overhead P999 Overhead saldo mutaties reserves

Saldo inclusief mutaties reserves

Taak- Taakveld omschrijving veld

Lasten/ baten

Rek 2024

Begr 2025 Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

0.10 Mutaties reserves 0.10 Mutaties reserves

Baten Lasten

-6 0 -6

-6 0 -6

-6 155 149

0 -155 -155

N N N

14.205

15.652

14.610

1.042

V

Toelichting verschillen Lasten (per taakveld) 0.4 Overhead (voordeel € 1.108.000) Toegerekende kosten € 1.368.000 voordeel De doorbelasting van overheadkosten naar de organisatie valt lager uit dan begroot, met name binnen het fysieke domein en niet-wettelijke taken. Dit wordt veroorzaakt, doordat er bij de VJN extra middelen is aangevraagd voor inhuur in verband met de fusie. Bij deze aanvraag was geen specificering opgesteld waar deze lasten uiteindelijk zouden landen. Bij de realisatie zijn deze lasten wel toegerekend aan de juiste taakvelden.

63

Overhead (ITP) € 458.000 nadeel Binnen Overhead (ITP) is sprake van hogere lasten dan begroot. Gemeentehuis € 65.000 voordeel De lasten voor het gemeentehuis vallen lager uit door lagere huisvestingskosten en lagere kapitaallasten. P&O € 111.000 voordeel Binnen P&O worden verschillende budgetten, waaronder ontwikkelbudgetten, werving en implementatie van eHRM, niet volledig benut. Overige verschillen € 21.000 voordeel De overige afwijkingen betreffen enkele kleinere verschillen. 0.10 Mutaties reserves (voordeel € 155.000) Het restant van de reserve MOP Onderwijshuisvesting is gestort in de reserve afschrijvingen. Dit is besloten in de nota Reserves en voorzieningen. Hier staat de storting in de reserve (zie ook programma 5). Baten (per taakveld) 0.4 Overhead (voordeel € 89.000) Vrijval voorziening huisvestingskosten € 78.000 nadeel De geraamde vrijval van een voorziening binnen de huisvestingskosten van het gemeentehuis is niet gerealiseerd. Voorziening bovenwettelijk verlof € 163.000 voordeel Het voordeel wordt vrijwel volledig veroorzaakt door een correctie op de voorziening voor bovenwettelijk verlof. Overige verschillen € 5.000 voordeel De overige afwijkingen betreffen enkele kleinere verschillen. Analyse kosten salarissen en inhuur Begroot Bruto salarissen

21.733.202

Inhuurbudget

2.868.958

Inhuur externe gelden

790.521

Totaal begroot salarissen en inhuurbudget

25.392.681

Werkelijk Bruto salarissen

15.368.369

Inhuur vacature, ziekte en extra ondersteuning

8.999.705

Inhuur externe gelden Totaal werkelijke salarissen en inhuurbudget Restant budget/overschot

685.402 25.053.476 339.205

Door de naderende ambtelijke fusie per 1-1-2026 met de gemeente Hilversum en het verwachte aantal vertrekkende medewerkers en de daardoor toenemende werkdruk is bij de voorjaarsnota 2025 € 1,55 mln. extra inhuurbudget aangevraagd. Voor iedere inhuuraanvraag is door het MT een afgewogen besluit genomen. Per saldo betekent dit dat in 2025 een overschot resteert op de post salarissen en inhuur van afgerond € 339.000.

64

Relevante informatie Relevante bedrijfsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: • IV-Visie (gemeentelijke visie op informatievoorziening, 2019) • Uitvoeringsplan IV-visie 2019-2022 Wettelijke basis voor dit programma Het beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in: • Gemeentewet • Algemene wet bestuursrecht • cao-gemeenten en het Personeelshandboek Betrokken partijen Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer: • Gemeente Hilversum

65

5. Paragrafen 5.1 Paragraaf 1 Lokale heffingen Inleiding De belastingtaken van de gemeente Wijdemeren worden met ingang van 2020 uitgevoerd door de gemeente Hilversum, onder de naam gastheerschap belastingen Hilversum. In 2020 heeft het gastheerschap belastingen Hilversum voor het eerst de heffing, inning en invordering van alle belastingen verzorgd. De heffing, inning en invordering van de leges volgend uit lijkbezorging en burgerzaken en de leges omgevingsvergunningen zijn volledig door de gemeente Wijdemeren uitgevoerd. In deze paragraaf vindt u een overzicht van de belastingen en leges, die zijn opgelegd aan inwoners, ondernemingen, organisaties en toeristen. Beleidskader Gemeentelijke heffingen bestaan uit ongebonden heffingen en heffingen die gebonden zijn aan bepaalde leveringen en diensten van de gemeente. Ongebonden heffingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente. In Wijdemeren zijn dit onroerendezaakbelastingen woningen en niet-woningen (OZB), roerende ruimtebelastingen (RRB of ook RZB), hondenbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting. Voor de gebonden heffingen is kenmerkend, dat de geraamde opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de geraamde lasten van de leveringen en diensten. In Wijdemeren gaat het om afvalstoffenheffing, rioolheffingen, leges en lijkbezorgingsrechten.

Tarievenbeleid Uitgangspunten in 2025 waren: • De raming van de opbrengsten uit onroerendezaakbelastingen woningen is, conform de door het CPB geraamde prijsontwikkeling, t.o.v. 2024, voor 2025 verhoogd met een index van 2,4 %. • De tarieven voor de roerende zaakbelasting zijn, wettelijk verplicht, gelijk aan die van de OZB. • De tarieven van de overige ongebonden heffingen zijn voor 2025 met 2,4% verhoogd. • Bij de gebonden heffingen streven we naar volledige kostendekking. Ongebonden heffingen. 1. (On)roerend zaakbelastingen In de begroting 2025 en bij de vaststelling van de verordeningen is bepaald dat het OZB-tarief 2025 t.o.v. de raming 2024 verhoogd met 2,4%. Het tarief voor de OZB-woningen is mede op basis van de verwachte waardestijging t.o.v. 2024 verhoogd van 0,1181 % tot 0,1186% (toename 0,04%). De tarieven voor niet-woningen zijn daarentegen mede op basis van de verwachte waardestijging verlaagd t.o.v. de tarieven 2024. Voor het eigenarendeel van 0,2364% tot 0,2495% (toename van 5,54%), en voor het gebruikersdeel van 0,1686% naar 0,1656% (afname van 1,8%) 2. Roerende ruimtebelastingen Deze belasting is bedoeld om eigenaren en gebruikers van roerende ruimten in een vergelijkbare heffing als de OZB te betrekken. Daarom zijn de regels voor het waarderen van roerende ruimten gelijk. Er is ook wettelijk bepaald, dat de tarieven gelijk moeten zijn aan die van de OZB.

66

3. Toeristenbelasting Het tarief voor de toeristenbelasting is de afgelopen 10 jaar alleen met de jaarlijkse inflatiecorrectie aangepast. De toeristenbelasting is voor 2025 verhoogd met de afgesproken prijsindex van 2,4 %, tot 3,58 per overnachting bij de landtoeristenbelasting. 4. Watertoeristenbelasting Voor vaartuigen met een vaste ligplaats kan, indien een belastingplichtige als bedoeld in artikel 3, eerste lid, is aangewezen gebruik gemaakt worden van vaste tarieven zoals vermeld in lid 2.

Soort Voor vaartuigen met een vaste ligplaats van 4 tot 7 meter 7 tot 9 meter 9 tot 12 meter Meer dan 12 meter

Bedrag per plaats € 62,79 € 84,04 € 140,13 € 189,29

Bij verblijf aan boord van een vaartuig gelegen op een vaste ligplaats bedraagt het tarief per persoon per etmaal(afgerond): • € 1,75 bij een vaartuig met een lengte van 4 tot 7 meter; • € 2,11 bij een vaartuig met een lengte van 7 tot 9 meter; • € 2,93 bij een vaartuig met een lengte van 9 tot 12 meter; • € 3,43 bij een vaartuig met een lengte van 12 meter en meer. 5. Forensenbelasting De heffingssystematiek is gebaseerd op een heffingsmaatstaf, die uitgaat van een vast percentage van de WOZwaarde van het object. Dit vaste percentage is 0,30% van de WOZ-waarde. Daarbij is voor 2025 een tarief gehanteerd met een minimum van € 402,00 en er is geen maximum. Het vaste bedrag per gemeubileerde woning, waarvoor geen WOZ-waarde is vastgesteld, is bepaald op € 350,00. 6. Hondenbelasting In het onderstaande overzicht zijn de oude en nieuwe tarieven opgenomen. Omdat de hondenbelasting bij een gedeeltelijke belastingplicht per maand wordt berekend, zijn de tarieven deelbaar gemaakt door twaalf. Voor 2025 worden de tarieven verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,4%.

Tarieven Hondenbelasting Voor een eerste hond voor iedere hond boven het aantal van 1 honden gehouden in een kennel

2024 2025 € 98,24 € 100,60 € 123,55 € 126,52 € 323,27 € 330,93

Gebonden heffingen 1. Afvalstoffenheffing Het inzamelen van de afvalstoffen wordt niet door de gemeente uitgevoerd, maar door de GAD (Gewestelijke Afvalstoffendienst). De kosten worden omgeslagen over de belastingplichtigen. In het Loosdrechts Plassengebied wordt het huisvuil opgehaald door het Plassenschap Loosdrecht in opdracht van de gemeente. De tarieven 2025 bedroegen voor meerpersoonshuishoudens € 482,64 en voor éénpersoonshuishoudens € 350,31. Het tarief voor het afvoeren van huisvuil in het plassengebied is voor 2025 bepaald op € 382,78.

67

Omschrijving

Rek 2024

Begr 2025

Rek 2025

Overige kosten Straatreiniging (extra comptabel) Overheadtoerekening (extra comptabel) Onttrekking of storting voorziening BTW 21% Bijdrage GAD Kwijtschelding

75.097 203.760 659.520 104.415 580.240 2.687.950 80.000

133.274 263.000 718.553 0 636.753 3.032.158 80.000

75.098 263.000 718.553 192.265 600.801 2.860.956 108.250

Totaal lasten

4.390.982

4.863.738

4.818.923

Totaal Baten

4.390.982

4.864.113

4.717.856

100%

100%

98%

Kostendekkenheid

2. Rioolheffing Voor 2025 is het tarief voor het eigenarendeel per perceel € 394 en voor een perceel waar geen water naar wordt toegevoerd € 118 per perceel. Omschrijving

Rek 2024

Begr 2025

Rek 2025

Rente en afschrijving Straatreiniging (extra comptabel) Overheadtoerekening (extra comptabel) Onttrekking of storting voorziening BTW 21% Overige kosten

794.107 256.365 796.000 -790.392 344.419 1.592.818

879.796 263.000 925.741 747.030 353.415 1.804.408

798.058 263.000 925.741 1.297.565 215.196 1.641.613

Totaal lasten

2.993.317

4.973.390

5.141.173

Totaal Baten

2.982.317

4.972.680

5.121.194

100%

100%

100%

Kostendekkenheid

3. Lijkbezorgingsrechten In 2025 zijn de tarieven ten opzichte van 2024 verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,4%. 4. Leges De leges zijn verhoogd met de geraamde inflatiecorrectie van 2,4%. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de ontwikkeling van de tarieven in de afgelopen jaren en de tarieven 2025.

68

Heffing

Tariefsontwikkeling in % ten opzichte van het voorgaande jaar

OZB/RZB woningen Toeristenbelasting Forensenbelasting Hondenbelasting Afvalstoffenheffing Rioolheffing Lijkbezorgingsrechten Leges

2022 1,5% 1,5% 1,5% 1,5% 12,5% 0,0% 1,5% 1,5%

2023 -4,0% 4,0% 4,0% 8,0% 3,0% 0,0% 4,0% 4,0%

2024 7,3% 265,0% 3,9% 3,9% 26,0% 56,0% 3,9% 3,9%

2025 -3,2% 2,3% 2,4% 2,4% 8,0% 7,4% 2,4% 2,4%

Waarvan inflatiecorrectie

1,50

4,00

3,90

2,40

Tarief 2025 0,1193 3,58 402,50 100,60 483,00 394,00 Diversen Diversen

Ontwikkeling in gemeentelijke belastingen Opbrengsten In onderstaande tabel zijn ook bedragen die nog betrekking hebben op verrekeningen uit voorgaande jaren opgenomen. Het is dus niet in alle gevallen de zuivere opbrengst van het belastingjaar 2025. X € 1.000 Omschrijving Onroerendzaakbelasting Roerende zaakbelasting Toeristenbelasting Forensenbelasting Hondenbelasting Rioolheffing Afvalstoffenheffing Lijkbezorging Leges Totaal Opbrengsten Ongebonden heffingen Gebonden heffingen Totaal opbrengsten

Raming Raming Opbrengst 2025 2025 na 2024 oorspronkel rapportage ijk najaar 9.668 9.795 9.795 78 77 77 534 1.075 624 960 700 1.051 115 131 131 4.670 4.973 4.973 4.391 4.864 4.864 254 282 282 1.807 705 1.697 22.477 22.602 23.494 11.355 11.122 22.477

11.778 10.824 22.602

11.678 11.816 23.494

Opbrengst 2025

Afwijking

Voordeel/ Nadeel

9.867 79 640 1.265 110 5.121 4.718 296 1.437 23.533

-72 -2 -16 -214 21 -148 146 -14 260 -39

V V V V N V N V N V

11.961 11.572 23.533

-283 244 -39

V N V

Onroerendzaakbelastingen (voordeel € 72.000) In 2025 is een meeropbrengst van afgerond € 72.000 gerealiseerd bij de onroerendzaakbelastingen. Roerende zaakbelasting (voordeel € 2.000) Op de roerende zaakbelasting is een klein voordeel ontstaan van afgerond € 2.000. (Water-)toeristenbelasting (voordeel € 16.000) De oorspronkelijke raming is bijgesteld ten gunste van de forensenbelasting. Hiermee komt de begroting overeen met de werkelijke opbrengst. Forensenbelasting (voordeel € 214.000) Sinds de invoering van het herstelplan was nog niet geheel duidelijk wat de nieuwe inkomsten voor de

69

forensenbelasting zou gaan worden ondanks de inschatting die zijn gemaakt. Bij de tussentijdse rapportage is er al een bijstelling geweest. Er is een voordeel van € 214.000. Hondenbelasting (nadeel € 13.000) De werkelijke opbrengsten hondenbelasting 2025 zijn afgerond € 21.000 lager dan waarmee in de begroting 2025 rekening is gehouden. Het aantal honden lijkt jaarlijks af te nemen. Rioolheffing (voordeel € 148.000) De inkomsten van de rioolheffing komen vrijwel overeen met de realisatie. Leges afvalstoffenheffing (nadeel € 146.000) Ten opzichte van de raming 2024 is er sprake van een nadelig effect van afgerond € 146.000. Het nadeel wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een te hoge inschatting van het aantal huishoudens op begrotingsbasis.

Leges lijkbezorging (voordeel € 14.000) De legesopbrengsten van de lijkbezorging zijn € 4.000 hoger dan de raming. Overige Leges:

Leges Leges Burgerzaken Leges plassengebied Leges Wegen Leges Bouwen en Wonen Overige leges Totaal

x 1.000 euro realisatie

begroting 538 300 850 426 38 2.152

Verschil 568 30 V 325 25 V 973 123 V 462 36 V 22 16 N 2.351 199 V

Kwijtschelding van belastingen Kwijtschelding wordt verleend voor de hondenbelasting en de afvalstoffenheffing. Het kwijtscheldingsbeleid is niet gewijzigd. Wijdemeren hanteert de maximale kwijtscheldingsnorm, wat betekent dat 100% van de bijstandsnorm tot de kosten van bestaan worden gerekend. In 2025 heeft belastingen Hilversum kwijtscheldingsbeleid voor de gemeente uitgevoerd. In 2025 bedroeg het totaalbedrag aan verleende kwijtschelding € 108.250. In 2024 was dit € 94.437 en in 2023 € 84.335.

70

5.2. Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het wettelijk kader van BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) stelt dat de paragraaf over het weerstandsvermogen ten minste moet bevatten: A. Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; B. Een inventarisatie van de risico’s; C. Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s; D. Een kengetal voor de: a. Netto schuldquote b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen c. Solvabiliteitsratio d. Grondexploitatie e. Structurele exploitatieruimte f. Belastingcapaciteit E. Een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als het vermogen van de gemeente om financiële risico’s/tegenvallers op te kunnen vangen. Dit vermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit, dit zijn de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken, en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen. Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de begroting is. De mate van flexibiliteit van de gemeentebegroting speelt een belangrijke rol bij de bepaling van het weerstandvermogen: hoe snel kunnen tegenvallers worden opgevangen door ombuigingen van bestaand beleid al dan niet in combinatie met belastingverhogingen. Ook de omvang van de vrij aanwendbare reserves is daarbij van belang.

Vanuit het provinciaal toezicht zijn geen directe normen voor het weerstandsvermogen aangegeven.

A. Weerstandscapaciteit Met de beschikbare weerstandscapaciteit bedoelen we de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet-begrote kosten te dekken. Onder benodigde weerstandscapaciteit verstaan we alle risico’s waarvoor nog geen maatregelen zijn getroffen, die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Tot het treffen van dergelijke maatregelen behoren onder andere het instellen van voorzieningen, het afdekken van risicogebieden met verzekeringen dan wel andere risico beperkende acties. Risico’s en reserves zijn continu aan verandering onderhevig, het weerstandsvermogen is dan ook een momentopname. Berekening weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente kan beschikken om niet begrote kosten op te vangen. De weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: • Algemene reserve • Onvoorzien • Stille reserves uit voor verkoop beschikbaar zijnde activa Algemene reserve De algemene reserve bedraagt €11.137.543 (stand per 31-12-2025). Onvoorzien De post onvoorzien is een incidenteel budget dat dient als dekking van optredende risico’s. In de begroting is hiervoor in de verschillende jaarschijven een budget van € 51.000 opgenomen.

71

Stille reserves uit voor verkoop beschikbaar zijnde activa Conform de nota risicomanagement kunnen stille reserves uit voor verkoop beschikbaar zijnde activa worden meegenomen in de bepaling van de beschikbare weerstandscapaciteit. Deze stille reserves worden vooralsnog geschat op € 100.000. Op basis van bovenstaande informatie komen we tot de volgende berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit in deze begroting:

B. Risicobeheersing Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat de paragraaf Weerstandsvermogen onder andere een inventarisatie van de risico’s dient te bevatten en het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s. In onderstaand overzicht treft u het resultaat van de inventarisatie van de risico’s waarvoor in 2025 geen of geen volledige beheersmaatregelen zijn getroffen. De kwantificering hiervan vindt als volgt plaats: Berekening Risicobedrag (kanseffect) De gewenste weerstandscapaciteit is bepaald conform de Nota risicomanagement 2024, die op 4 juni 2024 door de raad is vastgesteld. Hierbij is gebruik gemaakt van kans-klassen. Op grond van de kansen van optreden zijn de risico’s bepaald tussen de 20% en 60%. Risico’s waarbij de kans van optreden groter is dan 60% zijn uit voorzichtigheid volledig voorzien. Bij de waardering van grondexploitaties worden de risico’s waarbij de kans van optreden groter is dan 60% uit voorzichtigheid volledig meegenomen in de waardering van de grondexploitaties en in de risicoanalyse niet verder meegenomen. Deze risico-inventarisatie wordt twee keer per jaar geactualiseerd door concern control in afstemming met de afdelingen.

72

Omschrijving Risico A B C D E F G H I J K L M N

Gronden in exploitatie Ruimtelijke projecten Financiële risico's Hogere uitgaven Sociaal domein Asbest en bodemverontreiniging Wet Sociale Werkvoorziening Riolering Bruggen Beschoeiingen Onderhoud kapitaalgoederen Provinciale bodemtaken Feitelijke bestuursdwang Informatiebeveiliging Fusie gerelateerde risico's

Totaal alle risico's:

Omvang Omvang na Kans in % Risicobedrag maximum in beheersmaatvan obv kanseffect € regel in € kansklassen in € 2.406.000 2.300.000 2.100.000 1.090.000 400.000 300.000 200.000 400.000 400.000 1.277.000 50.000 50.000 445.000 3.700.000

2.406.000 1.853.000 1.240.000 940.000 250.000 300.000 100.000 100.000 150.000 692.000 50.000 50.000 445.000 3.700.000

15.118.000

12.276.000

variërend variërend variërend variërend 50% 20% 50% 20% 20% variërend 40% 30% variërend variërend

507.400 582.000 490.000 387.000 125.000 60.000 50.000 20.000 30.000 234.000 20.000 15.000 175.500 138.000

2.833.900

Bedragen in euro In de nota Risicomanagement 2024 zijn de kansen en financiële gevolgen ingedeeld in klassen. Deze staan in onderstaand overzicht vermeld. Kansklassen Klasse

Frequentie dat risico zich voordoet 1 < of 1x per 10 jaar 2 1x per 5 - 10 jaar 3 1x per 2 - 5 jaar 4 1x per 1 - 2 jaar 5 1x per jaar of meer

Kans (waarschijnlijkheid) Zeer klein klein Gemiddeld Groot Zeer groot

Te hanteren percentage in risicoprofiel 20% 30% 40% 50% 60%

Financieel gevolg (in euro) < 50.000 > 50.000 en < 100.000 > 100.000 en < 250.000 > 250.000 en < 500.000 > 500.000

Berekening beschikbare ruimte Algemene reserve Op basis van de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit kunnen we een berekening maken van de ruimte in de Algemene reserve per 31 december 2025. In onderstaand overzicht treft u het resultaat van die berekening.

73

Overzicht berekening beschikbare ruimte Algemene reserve

Omschrijving

Bedragen x € 1.000

Rekening Begroting Rekening 2024 2025 2025 10.988 8.223 11.137 100 100 100 pm pm 5.287 50 50 50 11.138 8.373 16.574

a b c d e

Algemene reserve Stille reserves Saldo rekening/begroting onvoorzien Beschikbare weerstandscapaciteit

f g h

Totaal risico's minus correctie kansberekening Benodigde weerstandscapaciteit

7.626 -4.897 2.729

10.546 -7.618 2.928

15.118 -12.276 2.842

i

Beschikbare ruimte Alg. reserve

8.409

5.445

13.732

C. Ratio weerstandsvermogen De ratio weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de gekwantificeerde risico’s. Dit wordt uitgedrukt in een verhoudingsgetal. De ratio van het weerstandsvermogen kan per 31 december 2025 volgt worden berekend:

Het is van belang te weten of er sprake is van een toereikend weerstandsvermogen. Om de ratio van het weerstandsvermogen te beoordelen, gebruiken we onderstaande normering van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement:

Ratio weerstandsvermogen Ratio > 2,0 1,4 < ratio < 2,0 1,0 < ratio < 1,4 0,8 < ratio < 1,0 0,6 < ratio < 1,0 Ratio < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Bij een ratio van 1,0 is de beschikbare weerstandscapaciteit gelijk aan de benodigde weerstandscapaciteit. In de nota risicomanagement is de ondergrens van de ratio weerstandsvermogen op 1,0 vastgesteld. Geconcludeerd kan worden dat het weerstandsvermogen van Wijdemeren uitstekend is en daarmee voldoende in staat is om de onderkende risico’s op te vangen. Jaarlijks wordt het weerstandsvermogen getoetst om te zien of de gewenste ratio nog steeds wordt bereikt. Hierover wordt gerapporteerd in de begroting en jaarrekening. Toelichting op de risico's A. (Grond)exploitaties Aan de grondexploitaties blijven hoge risico’s verbonden. Voor de gronden die al in exploitatie zijn genomen, zijn voorzieningen gevormd ter hoogte van het geprognosticeerde tekort. Daarnaast is per grondexploitatie een risicoanalyse gemaakt en geactualiseerd. Gestreefd wordt naar het elimineren of verminderen van een

74

B.

C.

D.

E.

F.

G.

H.

I.

risico. Meerdere risico’s bij de grondexploitaties hangen samen met de doorlooptijd van projecten. De uitvoering kan vertraging oplopen als gevolg van het stopzetten of aanpassen van deelplannen, maar ook door vertraging bij de vergunningverlening. De kans van optreden van de diverse risico’s zijn vertaald naar percentages variërend tussen de 20% en 50% voor het bepalen van de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Ruimtelijke projecten Aan de uitvoering van projecten zijn risico’s verbonden. De uitvoering kan vertraging oplopen als gevolg van het stopzetten of aanpassen van deelplannen maar ook door vertraging van de vergunningverlening. De kans van optreden van de diverse risico’s zijn vertaald naar percentages variërend tussen de 20% en 60% voor het bepalen van de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Financiële risico's Onder deze risico’s valt onder andere het risico bij gegarandeerde geldleningen met name aan woningcorporaties. Dit risico is gering, omdat in veel gevallen het Waarborgfonds Sociale Woningbouw eerst garant staat, en bij hypotheken het Waarborgfonds Eigen Woningen. Het betreft hier met name de geldleningen aan woningcorporaties. Andere risico’s kunnen zich voordoen op gebied van renteontwikkeling als gevolg van hoge inflatie en onzekerheden in de algemene uitkering.