Jaarrekening Wijdemeren 2025

Hogere uitgaven Sociaal domein Binnen de uitvoering van het sociaal domein, bestaande uit de WMO, de Jeugdzorg en de uitvoering van de Participatiewet, bestaan er meerdere risico’s. Ondanks de Herzieningsagenda Sociaal Domein blijven de kosten hoog en kan de zorgvraag verder stijgen. Daarmee blijft er een reëel risico op extra kostenstijgingen, ondanks de landelijke hervormingen die juist moeten bijdragen aan stabilisatie. Asbest en bodemverontreiniging Bij reconstructie projecten is de kans aanwezig op asbest en bodemverontreiniging wat niet op voorhand bekend is ondanks de bodemonderzoeken die vooraf worden verricht. Tot op heden heeft dit risico zich niet voorgedaan. Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) De WSW is ondergebracht in de Participatiewet. Het Werkvoorzieningsschap Tomingroep voert dit voor de deelnemende gemeenten uit. Er bestaat een risico dat de Tomingroep in enig jaar tegenvallende resultaten heeft. Door actuele ontwikkelingen is de kans groter geworden dat tekorten zich voordoen dan eerder ingeschat. In de zienswijzebespreking juli 2025 is hier uitgebreid bij stilgestaan. Riolering Het rioolstelsel is afgelopen jaar veel beter in kaart gebracht. Hierdoor weten we beter hoe het functioneert en kunnen we risico's verkleinen. Grote calamiteiten hebben zich de laatste jaren niet voorgedaan.

De meest waarschijnlijke calamiteiten zijn het gedeeltelijk instorten van het stelsel, een onvoorziene langdurige buiten gebruikstelling en milieuschade. De komende jaren zullen we vanuit het vastgestelde water- en rioleringsplan (WRP) onder meer rioolgemalen renoveren, planmatig het stelsel reinigen en inspecteren en foutieve lozingen op het oppervlaktewater reduceren. Voor normale onderhoudskosten en kapitaallasten van investeringen is een onderhoudsvoorziening beschikbaar. Bruggen Jaarlijks inspecteren wij onze bruggen en voeren reparaties uit. Bij onvoldoende onderhoud en/of een te zware last kan een brug beschadigen. In dat geval moeten omleidingen worden ingesteld, wellicht een noodbrug geplaatst worden, reparaties worden uitgevoerd of een nieuwe brug worden gebouwd. In de afgelopen drie jaar hebben zich geen calamiteiten met bruggen voorgedaan. Beschoeiingen De gemeente heeft een grote hoeveelheid beschoeiingen in onderhoud. De staat van een aantal delen is nog slecht. De achterstanden in het onderhoud zijn in kaart gebracht in het Beheerplan overige waterwerken. Met de uitvoering van dit beheerplan worden gedurende de jaren 2024-2028 fasegewijs de achterstanden ingelopen. Hiermee wordt de hoogte van eventuele schades beperkt. Het risico is dat door het wegslaan van beschoeiing de aanliggende wegconstructie ernstig verzakt.

75

J.

Onderhoud kapitaalgoederen Naast de genoemde risico’s bij riolering, bruggen en beschoeiingen, is het onderhoud van de overige zaken, zoals wegen, speeltoestellen en andere aspecten binnen de openbare ruimte, in kaart gebracht. Ook hieruit blijken achterstanden, waarbij vanuit de eind 2023 vastgestelde beheerplannen deze achterstand gefaseerd wordt ingelopen. In 2025 is bovendien het MIOP herzien en geactualiseerd, waarmee het onderhoudsprogramma beter aansluit op de komende jaren. Hiermee wordt de hoogte van eventuele schades zoveel mogelijk beperkt. K. Provinciale bodemtaken Tezamen met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024) zijn de provinciale bodemtaken overgedragen aan de gemeenten. In het Algemeen Bestuur van de OFGV is met de deelnemers afgesproken dat met de overdracht het budget dat uit het provinciefonds naar het gemeentefonds wordt overgeheveld, leidend is voor de bijdragen voor deze taak bij de OFGV. Er wordt van uitgegaan dat het Rijk op de overheveling van het budget van provincie naar gemeenten geen korting toepast. Tot op heden heeft dit risico zich niet voorgedaan, maar de mogelijkheid blijft aanwezig. L. Feitelijke bestuursdwang Bij het toepassen van feitelijke bestuursdwang mag het aspect van het kostenverhaal in principe niet meewegen of kan niet meewegen.

Het wordt namelijk toegepast in zeer spoedeisende gevallen of in die gevallen waar het dreigende verbeuren van een last onder dwangsom geen uitkomst biedt om tot beëindiging of herstel van een overtreding te komen. M. Informatiebeveiliging Om datalekken te voorkomen zijn er technische en organisatorische maatregelen getroffen. Echter, er blijft altijd een risico op een datalek. Indien de gemeente succesvol aansprakelijk wordt gesteld voor een datalek dan is de vervolgschade gedekt op de aansprakelijkheidspolis. Voorts de organisatie bewust maken door te (blijven) stimuleren en naleven van verantwoordelijkheden (zoals bijhouden verwerkingsregister, melden datalekken, actief rekening houden met privacyaspecten bij projecten, DPIA’s uitvoeren, etc.). Een eventuele boete is niet verzekerd. N. Fusie risico’s De herindeling tussen Wijdemeren en Hilversum brengt een breed spectrum aan strategische, operationele en financiële onzekerheden met zich mee. Naast directe integratiekosten en IT-migratie-uitdagingen zijn er risico’s op personele frictie, cultuurverschillen en verlies van lokale kennis en netwerken. Tijdens de transitie bestaat er bovendien kans op verminderde continuïteit van dienstverlening, vertraging van lopende projecten en juridische, vastgoed- en facilitaire kwesties, zoals archiefbeheer en onderhoudsachterstanden.

Gezamenlijk vragen deze risico’s om strakke regie, tijdige besluitvorming en voldoende financiële en organisatorische buffers.

D. Financiële kengetallen Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een overzicht van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Bij deze kengetallen worden een beoordeling van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie opgenomen. De kengetallen en de beoordeling geven gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht in de financiële positie van de gemeente. De vijf kengetallen zijn: 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit

76

Financiële kerngetallen

Bedragen x €1000 1a Netto schuldquote 1b Netto schuldquote * 2 Solvabiliteits-ratio 3 Grondexploitiatie 4 Structurele exploitatieruimte 5 Belastingcapaciteit

R2024 42% 44% 20% 1% 0% 167%

B2025 103% 106% 13% 0% 2% 158%

R2025 61% 63% 18% 0% 1% 167%

1a. Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De hoogte van de inkomsten bepaalt namelijk in belangrijke mate hoeveel schulden een gemeente kan dragen. Normaal bevindt de netto schuldquote van een gemeente zich ergens tussen de 0% en 100%. Voor een gemeente geldt dat het licht op oranje springt boven de 100% en op rood springt als deze quote hoger is dan 130%. De netto schuldquote van Wijdemeren komt in 2025 uit op 61%. 1b. Wanneer de netto schuldquote wordt gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is sprake van onderstaande quote: Wanneer de netto schuldquote wordt gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, komt deze in 2025 uit op 63%. Uitgaande van de vuistregel dat iedere € 1.000.000 extra lening de schuldquote met circa 1,6% doet stijgen. 2. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen. De solvabiliteitsratio van Wijdemeren komt in 2025 uit op 18%.

Met 18% in 2025 bevindt de solvabiliteitsratio van Wijdemeren zich duidelijk onder het landelijke gemiddelde en duidt dit op een beperkte weerbaarheid. 3. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale geraamde baten. Voor Wijdemeren bedraagt dit kengetal 0% in 2025. Dit betekent dat de risico’s vanuit grondexploitaties beperkt zijn. In deze begroting is nog sprake van de exploitatie Porseleinhaven. Op deze exploitatie is de reeds getroffen voorziening in mindering gebracht. Naar verwachting wordt de laatste grondexploitatie voltooid in 2027. 4. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is doordat wordt gekeken naar de structurele baten en de structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. De structurele exploitatieruimte bedraagt in 2025 1%. Dit betekent dat er nauwelijks structurele ruimte is voor nieuwe beleidswensen en dat de financiële wendbaarheid van de gemeente beperkt blijft.

77

5. Belastingcapaciteit (verhouding woonlasten Wijdemeren versus landelijk gemiddelde) De belastingcapaciteit gaat over de ruimte die een gemeente heeft om belastingen te verhogen en wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten wordt verstaan de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. De belastingcapaciteit van gemeenten wordt daarom berekend door de totale woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t= 2025 te vergelijken met het landelijk gemiddelde in jaar t-1 =2024 en uit te drukken in een percentage. De belastingcapaciteit van Wijdemeren bedraagt in 2025 167%. Dat betekent dat de lastendruk voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden in Wijdemeren 67% hoger ligt dan het landelijk gemiddelde. (bron: Atlas Lokale lasten 2025, meest actuele versie)

78

5.3 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Beleidskader De gemeente draagt wettelijke verantwoordelijkheid voor het beheer van de openbare ruimte. Deze ruimte bestaat in Wijdemeren uit veel water en natuurgebied waarvoor de verantwoordelijkheid bij andere (overheids)organisaties ligt. De openbare ruimte vertegenwoordigt een grote kapitaalswaarde. Efficiënt en effectief beheer en onderhoud is van groot belang om kapitaalvernietiging te voorkomen. Openbare ruimte algemeen De voornaamste kapitaalgoederen betreffen de wegen, riolering, civiele kunstwerken en beschoeiingen, openbare verlichting, groenvoorziening, speel- en beweegvoorzieningen, straatmeubilair en openbare gebouwen. Het beheer hiervan is complex en begint bij het vastleggen van diverse gegevens in beheersystemen. In deze systemen worden gegevens bijgehouden als materiaal, ouderdom, locatie en staat van onderhoud. Op basis hiervan worden onderhouds- en vervangingsplannen opgesteld en op elkaar afgestemd vanuit een integrale benadering. Deze plannen vormen de input voor de begroting en het investeringsplan. Naast de gemeente zijn ook andere instanties verantwoordelijk voor de openbare ruimte binnen de gemeentegrenzen. Het beleid en beheer van de waterwegen valt merendeels onder verantwoording van het Plassenschap Loosdrecht e.o. en het Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht (Waternet).

Andere betrokken partijen zijn onder andere het Rijk, provincie, Natuurmonumenten, nutsbedrijven en hulpverleningsdiensten. Tevens dragen particulieren als eigenaar/huurder, of d.m.v. participatie steeds meer bij aan het onderhoud van de openbare ruimte. Met deze partijen wordt, vanuit een integrale benadering en verantwoordelijkheid én efficiency, naar samenwerking gezocht in beheer en onderhoudswerkzaamheden. Er is de komende jaren sprake van een aanzienlijke vervangingspiek van de objecten in de openbare ruimte, met de nadruk daarbij op wegen, riolering en beschoeiingen. Dit samen met het achterstallige onderhoud dat in de afgelopen jaren is opgebouwd maakt dat er sprake is van een aanzienlijke opgave voor de gemeente. Kwaliteitsniveaus Het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW) onderscheidt diverse kwaliteitsniveaus. De CROW hanteert de in onderstaande tabel weergegeven niveaus groen en wegen, voor de kwaliteitsbepaling van de kapitaalgoederen.

A+

Zeer Goed

Nagenoeg ongeschonden

A B C D

Goed Voldoende Matig Te slecht

Mooi en comfortabel Functioneel Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder Kapitaalvernietiging, functieverlies

De gemeente heeft de kwaliteitsniveaus, voor zover aan de orde, in het beleidsplan integraal beheer openbare ruimte vastgesteld. Dit houdt in dat kwaliteitsniveau C als uitgangspunt geldt voor het beheer van de openbare ruimte, met uitzondering van de lintwegen, dorpskernen, begraafplaatsen en monumentale bruggen waar kwaliteitsniveau B geldt. Het beleidsplan levert de kaders voor de sectorale beheerplannen t.b.v. de uitvoering van het onderhoud. Echter, bij de Najaarsnota 2025 is er een amendement aangenomen waarin we extra incidenteel budget ad € 500.000 ramen voor het bijstellen van het onderhoudsniveau van het openbaar groen van C naar B. Beleids- en beheerplannen In 2022 is gestart met werken aan een Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte. Dit beleidsplan beschrijft het strategische en financiële kader voor het beheer van de openbare ruimte. De uitwerking van dit beleid is beschreven in sectorale de beheerplannen voor Wegen, Civiele kunstwerken, Openbare verlichting, Bomen & openbaar groen, straatmeubilair en Speel- en beweegvoorzieningen en in het Gemeentelijk water- en

79

rioleringsplan. Deze plannen zijn eind 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zijn we conform deze plannen gestart met de werkzaamheden en deze werkzaamheden lopen in 2025 nog steeds door. Per heden is daarom sprake van onderstaande actuele beleids- en beheerplannen en geplande actualisaties. Onderdeel Wegen Riolering Civiele kunstwerken Openbare verlichting Openbaar groen Bomen Straatmeubilair Speelen beweegvoorzieningen

Beheerplan Beheerplan Wegen 2024-2028 Water- en rioleringsprogramma 2023-2027 Beheerplan Civiele kunstwerken 2024-2027 Beheerplan Openbare Verlichting 2024-2027 Groenbeheerplan 2024-2027 Beheerplan Bomen 2024-2027 Beheerplan Straatmeubilair 2024-2027 Beheerplan Speel- en beweegvoorzieningen 20242027

Actualisatie 2028 2027 2027 2027 2027 2027 2027 2027

Verantwoording lasten en baten De lasten en baten, die voortvloeien uit het onderhoud van de kapitaalgoederen worden op totaalniveau verantwoord in programma 3, Openbare ruimte. In de financiële deel van deze rekening zijn de overzichten ‘Wat gaat het kosten’ en de ‘Openbare ruimte per taakveld’ opgenomen. Investeringsplan De investeringen die de gemeente Wijdemeren de komende jaren wil doen zijn opgenomen in het investeringsplan. De basis voor de investeringen is te vinden in het Beleidsplan integraal beheer openbare ruimte met de onderliggende beheerplannen en het Gemeentelijk water- en rioleringsplan. Bij het ramen van de budgetten voor het IP is rekening gehouden met de gestegen prijzen van bouwmaterialen en brandstof. Ook zijn de kosten voor voorbereiding, enginering, toezicht en eigen uren (projectmanagement en advisering) integraal mee geraamd in de budgetten. In 2025 was er in totaal een bedrag ad € 58.007.000 geraamd aan investeringskredieten. Hiervan is ruim € 14.252.000 uitgegeven in 2025. Het restantbedrag bedraagt ruim € 43.755.000. Zie hieronder de uitsplitsing van de verschillende investeringen per onderdeel:

Onderdeel Beschoeiing Bruggen Groen IHP Openbare verlichting Straatmeubilair Riool Wegen Verkeer Overig Totaal

Begroting 2.025.082 438.308 528.493 6.469.687 1.387.144 221.448 21.125.879 18.332.769 4.763.456 2.714.266 58.006.532

Uitgaven 392.693 90.454 119.897 4.479.504 502.607 133.587 2.533.506 4.660.152 242.622 1.096.642 14.251.664

Restant 1.632.389 347.854 408.596 1.990.183 884.538 87.861 18.592.373 13.672.617 4.520.834 1.617.623 43.754.868

80

Met het restant ad € 43.755.000 zal als volgt worden omgegaan: -

Het grootste deel ad € 41.913.000 zal als restantkrediet worden overgeheveld naar 2025; Het restant ad € 1.842.000 wordt conform het eerdere voorstel bij de Najaarsnota 2025 afgesloten per 31-12-2025.

In het jaar 2025 heeft er tevens een actualisatie van het Meerjaren Investeringsplan (MIP) plaatsgevonden. Dit heeft betrekking op de begrotingsjaren 2026 en verder en is dus in de Begroting 2026 geplaatst. Een verdere uitwerking en verantwoording van het MIP 2026 e.v. wordt dus in de jaarrekening 2026 opgenomen.

Wegen Beleidskader Eind 2023 is het Beheerplan wegen 2024-2028 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zijn we conform dit plan gaan werken. Hierin is de minimale kwaliteit van de wegen vastgesteld op C-niveau volgens de CROWsystematiek, met uitzondering van de lintwegen buiten de bebouwde kom en de wegen in de dorpscentra. Hiervoor is het kwaliteitsniveau op B bepaald. De wegen worden eens per twee jaar geïnspecteerd door een extern bureau (jaarlijks om en om noord en zuid). Op basis van de bevindingen worden de onderhoudsmaatregelen en kosten voor de korte (1-5 jaar) en middellange (6-10 jaar) termijn bepaald. Ook worden waarnemingen en meldingen van bewoners over de staat van onderhoud, meegenomen bij het opstellen van de onderhoudsplannen. Vervolgens worden de onderhoudswerkzaamheden voor de komende jaren in de begroting verwerkt. Dit betreft het regulier klein onderhoud alsook de integrale herinrichtingen/groot onderhoud. Renovaties van grote wegvakken worden integraal benaderd, waarbij waar nodig en mogelijk ook renovaties van bijvoorbeeld riolering, openbaar groen en/of openbare verlichting worden meegenomen. Financiën Het Beheerplan Wegen is de basis voor de jaarlijks stortingen en onttrekkingen aan de voorzieningen.

Voor een overzicht van de lopende en/of voltooide investeringen in projecten waarvan het riool onderdeel is verwijzen wij u naar het kredietoverzicht in het financiële deel van deze jaarrekening.

Riolering Beleidskader Eind 2023 is het Gemeentelijk water- en rioleringsplan 2023-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zijn we conform dit plan gaan werken. In het Gemeentelijk Water- en rioleringsplan (WRP) is beschreven hoe uitvoering wordt gegeven aan de gemeentelijke zorgplicht voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Ook ambities en verbetermaatregelen zijn hierin opgenomen. De totale kosten voor de uitvoering inclusief de daarvoor benodigde personele capaciteit en investeringen, zijn gekoppeld aan het rioolrecht voor de komende jaren. De rijksopgave om te komen tot een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte speelt hierin een belangrijke rol. Het gemeentelijk rioolstelsel (inclusief kolken en gemalen) wordt cyclisch gereinigd en geïnspecteerd. Mede op basis van de inspectiegegevens worden onderhoudsplannen opgesteld, waaraan uitvoering wordt gegeven, zo mogelijk integraal zoals bij ‘wegen’ beschreven. De stand van de voorziening GRP bedraagt afgerond € 6.747.440 per ultimo 2025. Mede op basis van het GRP vinden jaarlijks stortingen en onttrekkingen plaats en wordt het verloop van de voorziening bewaakt.

81

Gewijzigde doorrekening kosten Als onderdeel van de herziening van alle beheerplannen heeft er in 2023 een herziening plaats gevonden van het IP op de rioleringen. De afschrijvingen op de investeringen start vanaf het jaar volgend op de ingebruikname. De rentelasten lopen parallel aan de uitvoering van de werkzaamheden. De kapitaallasten worden verwerkt in de tarieven van de rioolheffing. Indien lagere tarieven rioolheffing worden toegepast, vindt onttrekking aan de voorziening WRP plaats. Zie ook de begroting ‘Stand en verloop van Reserves en Voorzieningen’.

Civiele kunstwerken Beleidskader Eind 2023 is het Beheerplan civiele kunstwerken 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zijn we conform dit plan gaan werken. Hierin is de programmatische aanpak van het beheer en onderhoud van de bruggen en beschoeiingen in gemeente Wijdemeren beschreven. Voor het beheer en onderhoud van de bruggen heeft in 2023 een nieuwe inspectie plaatsgevonden, welke de basis vormde voor bovengenoemd beheerplan. Renovaties of vervangingen worden apart opgenomen in het investeringsplan. Ook de beschoeiingen zijn in 2023 geïnspecteerd, op basis waarvan het benodigde onderhoud en de vervangingen zijn bepaald. Vanaf 2024 zijn we begonnen met dit onderhoud en de vervangingen. Dit loopt door in 2025 en verder. Ook dit vormt onderdeel van het beheerplan civiele kunstwerken zoals eerder genoemd. Het beheer en onderhoud wordt conform dit plan uitgevoerd. Op basis van de uitgevoerde inventarisatie is gebleken dat sprake is van een aanzienlijke achterstand in onderhoud van vooral de beschoeiingen. In het door de raad vastgestelde krediet is rekening gehouden met het terugdringen van deze achterstanden in de jaren vanaf 2024. Daarmee zijn we dan ook begonnen in 2024 en dit proces loopt nog door tot in 2025 en verder.

Openbare verlichting Beleidskader Vanaf 2018 tot en met 2023 zijn de lichtmasten en armaturen/lampen onderhouden en duurzaam vervangen op basis van technische levensduur, conform het toen geldende ‘Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025’. Eind 2023 is het nieuwe Beheerplan Openbare verlichting 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zijn we conform dit plan gaan werken. Hierin is de programmatische aanpak van het beheer en onderhoud van de openbare verlichting in gemeente Wijdemeren beschreven. Vanaf 1 januari 2024 is er een nieuwe marktpartij gecontracteerd die het beheer en onderhoud van de verlichting uitvoert. De gemeente heeft hierbij een regisserende en faciliterende rol.

Groenvoorziening Beleidskader Eind 2023 zijn het Groenbeheerplan 2024-2027 en het Beheerplan bomen 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zijn we conform dit plan gaan werken en dit loopt in 2025 nog steeds. Het minimale kwaliteitsniveau van het openbaar groen is door de raad vastgesteld op C-niveau, met uitzondering van de dorpskernen, de lintwegen en de begraafplaatsen waar B-niveau hanteren. Zoals hierboven aangegeven is er bij de Najaarsnota 2025 een amendement aangenomen waarin we extra incidenteel budget ad € 500.000 ramen voor het bijstellen van het onderhoudsniveau van het openbaar groen van C naar B. De inrichting van het openbaar groen is sober en onderhoudsarm. Bewoners en bedrijven krijgen vervolgens de gelegenheid om door middel van participatie een andere inrichting en hoger kwaliteitsniveau te kiezen. Hier tegenover staat dat de bewoners en bedrijven dan zelf voor het beheer en onderhoud van het betreffende groenvak zorgen.

82

Het bomenbeleidsplan is in 2012 vastgesteld en is bepalend voor de wijze waarop het planmatige boombeheer wordt uitgevoerd. In 2019 heeft een evaluatie van het beleidsplan bomen plaatsgevonden en besproken met de raad. Jaarlijks wordt 1/3 van het totale bomenbestand met een BVC-inspectie (Boom Veiligheid Controle) conform de HIOR (Handboek Inrichting Openbare Ruimte) en het Handboek Bomen van de Stichting Norminstituut Bomen gecontroleerd. Dit vormt de basis voor het bepalen van de onderhouds- werkzaamheden voor het komende onderhoudsseizoen. Het financieel kader is hierbij leidend.

Speel- en beweegvoorzieningen Beleidskader Het regulier onderhoud aan de speelvoorzieningen werd tot eind 2023, toen het nieuwe beleids- en beheerplan werden vastgesteld, conform de kaders uit de Nota openbare speelvoorzieningen 2014-2019 uitgevoerd. In 2017 heeft de raad het ‘Uitvoeringsplan spelen 2017-2024’ vastgesteld waarin tot verminderen, samenvoegen en omvormen van alle speelplaatsen is besloten. De uitvoering van dit plan verloopt conform planning en loopt tot 2024 door. De stortingen in de reserve speeltoestellen, waartoe eerder was besloten om ook op langere termijn over voldoende onderhouds- en vervangingsmiddelen te beschikken, is vanaf 2021 gestaakt. Eind 2023 is het beheerplan Speel- en beweegvoorzieningen 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zijn we dan ook conform dit plan gaan werken en in 2025 loopt dit nog steeds door. In dit plan is het speelvoorzieningen areaal in kaart gebracht en zijn de in de planperiode noodzakelijke onderhouds- en vervangingswerkzaamheden bepaald. Dit plan is feitelijk een vervolg op het eerdergenoemde Uitvoeringsplan spelen 2017-2024.

Straatmeubilair Beleidskader In 2023 heeft er een inventarisatie van het aanwezige straatmeubilair (met name bebording, banken, prullenbakken, etc.) plaatsgevonden. Op basis hiervan is er een beheerplan opgesteld. Eind 2023 is het beheerplan straatmeubilair 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2024 zijn we conform dit plan gaan werken en in 2025 loopt dit nog steeds door. In dit plan is het areaal aan straatmeubilair in kaart gebracht en zijn de in de planperiode noodzakelijke onderhouds- en vervangingswerkzaamheden bepaald. Het is de eerste keer dat gemeente Wijdemeren voor dit beheerdomein een beheerplan heeft opgesteld. In de komende jaren zal dit beheer verder verfijnd en geoptimaliseerd worden.

Gebouwen Beleidskader Het financieel herstelplan, MJOP (meerjarenonderhoudsplan) en het Gemeentehuis. Verkoop vastgoed/MJOP De procedures voor de verkoop van vastgoed zijn, voornamelijk door juridische aspecten, tijdrovende trajecten. Vanuit Vastgoed is in 2025 naast diverse gronden (snippergroen), het gebouw aan de Oud-Loosdrechtsedijk verkocht. De overige verkopen en ontwikkelingen zijn ondergebracht bij de afdeling Beleid & Ontwikkeling. Om de structurele financiële effecten van het maatschappelijk vastgoed te monitoren, is het MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP) in 2024 voor de gemeentelijke gebouwen opgesteld. Vanuit de BBV-regels heeft er een aanpassing van de storting in de voorziening plaatsgevonden. Alleen de kosten van Groot Onderhoud (GO) mogen ten laste gebracht worden van de voorziening. Het MJOP is hierop aangepast en het onderhoud in 2025 is overeenkomstig uitgevoerd.

83

5.4 Paragraaf 4 Financiering Treasury Treasury is een bedrijfsproces dat erop is gericht de financiering- en het kasstroommanagement (cashflow) te optimaliseren en te waarborgen dat de gemeente tegemoet kan komen aan haar verplichtingen aan schuldeisers. De uitvoering van de treasury vindt zijn weerslag in de paragraaf financiering die in de begroting en de jaarrekening wordt opgenomen. In de begroting behandelt de paragraaf de plannen van het treasurybeleid. In de jaarrekening gaat de paragraaf in op de resultaten van het treasurybeleid

Kasgeldlimiet

1. Toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal 1 januari (=grondslag) Kasgeldlimiet in procenten van de grondslag Kasgeldlimiet in een bedrag 2. Omvang vlottende korte schuld Schulden in rekening-courant Opgenomen gelden korter dan 1 jaar Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld Totaal vlottende schuld

2025

76.816.182 8,50 6.529.375

0 0 0 0

3. Vlottende middelen Tegoeden in rekening courant Contante in kas Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar Totaal vlottende middelen

251.735 750 3.763.629 4.016.114

4. Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld Totaal vlottende middelen Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

0 4.016.114 6.529.375 10.545.489

Juist voor korte financiering (tijdelijke liquiditeitstekorten voor lopende uitgaven opvangen) geldt dat het renterisico aanzienlijk kan zijn. Fluctuaties in de korte rente hebben direct een relatief grote impact op de rentelasten. In 2025 is er veel minder geïnvesteerd dan in de primitieve begroting 2025 is geraamd. De lening van 10 miljoen die al eerder was aangetrokken is inmiddels in de loop van 2025 ingezet om investeringen mee te kunnen financieren. In 2026 zal gekeken worden naar het aantrekken van nieuwe (langlopende) leningen. Door middel van de kasgeldlimiet wordt een grens gesteld aan de mogelijkheid om lopende uitgaven kort te financieren, en daarmee wordt dan het eventueel aanwezige risico beperkt. De kasgeldlimiet wordt bepaald op basis van een door het Rijk vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. Jaarlijks wordt de gemiddelde korte financiering getoetst aan de kasgeldlimiet. De provincie houdt hierop toezicht.

84

Intern wordt dit per kwartaal getoetst om de liquiditeitspositie goed in de gaten te houden. Voor 2025 is de kasgeldlimiet vastgesteld op € 6.529.375. Dit is 8,5% van het begrotingstotaal € 76.816.182. Renterisico Onder renterisico wordt verstaan de mate waarin het saldo van rentelasten en rentebaten verandert door wijzigingen in het rentepercentage voor zowel de korte als voor de lange financiering. Het is de bedoeling grote fluctuaties in de rentelasten, die mogelijk consequenties hebben voor de financiële positie, te vermijden. De Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) geeft twee verplichte richtlijnen voor de bewaking en beheersing van renterisico’s: de kasgeldlimiet voor korte financiering (< 1 jaar) en de renterisiconorm voor de lange financiering. Renterisiconorm Lange financiering vormt een integraal onderdeel van het lange termijn investeringsbeleid. Het toezicht op de renterisico’s is van tevoren goed beheersbaar. Dit kan worden bereikt door informatie over rente en leningen actueel en transparant te krijgen. Verder is het van groot belang om een spreiding van looptijden in de leningenportefeuille te realiseren. Het renterisico uit hoofde van renteherzieningen en herfinanciering van leningen wordt dan in voldoende mate beperkt. Het rijk heeft een renterisiconorm van 20% vastgesteld.

Dat wil zeggen dat er 20% renterisico mag worden gelopen over het begrotingstotaal van de lasten. Het renterisico van € 76.816.182 geeft voor de gemeente Wijdemeren een ruimte van € 15.363.000.

Renterisiconorm

2025 (bedragen x € 1.000)

1.Renteherziening Renteherziening op vaste schuld o/g Renteherziening op vaste schuld u/g Netto renteherziening op vaste schuld 2. Mutatie vaste schuld Nieuwe aangetrokken vaste schuld Nieuwe verstrekte lange leningen Netto nieuw aangetrokken schuld 3. Betaalde aflossingen 4. Herfinanciering (laagste van 2 en 3) 5. Renterisico op vaste schuld (1+4) 6. Renterisiconorm Begrotingstotaal (lasten) Percentage Renterisiconorm 7. Toets renterisiconorm Renterisiconorm Renterisico op vaste schuld (1+4) Ruimte

0 0 0 0 0 0 2.734 2.734 2.734 76.816 20 15.363 15.363 2.734 12.629

85

Kasbeheer Om de kosten van het geldstromenbeheer te beperken dient het liquiditeitsgebruik beperkt te worden door de geldstromen op elkaar af te stemmen. Hierbij dient erop te worden toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen. Met de BNG is daarvoor in 2019 een raamovereenkomst gesloten. Volgens deze raamovereenkomst wordt tot een bedrag van € 1,8 miljoen krediet in rekening-courant verstrekt. Debiteurenrisicobeheer Alleen in de gevallen waarin de invordering niet (meer) mogelijk bleek te zijn, is tot afboeking wegens oninbaarheid overgegaan. In 2025 is voor € 42.620 aan debiteuren als oninbaar afgeboekt. Dit was in 2023 nog € 104.000 en 2024 € 55.000. De dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren bedraagt in deze rekening € 54.000. Per ultimo 2025 is de omvang van de voorziening voor dubieuze debiteuren € 280.726. De voorziening dubieuze debiteuren 2025 bestaat voor € 144.543 uit de belasting debiteuren en voor € 136.183 uit overige debiteuren. Intern liquiditeitenrisicobeheer De interne liquiditeitenrisico’s worden gebaseerd op een meerjarige liquiditeitenplanning.

Financieringspositie

Bedragen x € 1.000

Te financieren boekwaarde activa

Prim. begr. 2025 Situatie per 1-1 75.937

Rekening 2025 Situatie per 31-12 80.306

Financieringsmiddelen: Stand Reserves Resultaat 2025 voor bestemming Stand Voorzieningen

8.040 0 24.422

17.241 5.287 18.269

Stand Vreemd vermogen lang (incl. waarborgsommen)

45.988

43.253

Financieringstekort/overschot

12.535

3.744

Het totaal van de aangegane onderhandse geldleningen per 1 januari 2025 van € 45,99 miljoen is verdeeld over 9 leningen. Van de geldleningen zijn er 5 afgesloten bij de Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG). Eén lening is aangegaan met de Nederlandse Waterschapsbank, twee met de provincie Noord-Brabant en een met Aegon.

Mutaties in leningenportefeuille: bedragen x € 1.000,-

2025

Stand per 1 januari 2025 (exclusief waarborgsommen) Nieuwe leningen/waarborgsommen Reguliere en vervroegde afslossingen Stand per 31 december 2025

45.987 0 -2.734 43.253

86

Ontwikkeling rente: bedragen x € 1.000,-

2025

Rentelasten Langlopende leningen Rentelasten kort geld Rentebaten Langlopende leningen Rentebaten kort geld Totaal saldo

531 -237 294

De rentelasten lang hebben betrekking op de aangetrokken langlopende leningen. In 2025 is er geen kort geld aangetrokken. De rentebaten betreffen de ontvangen rentebaten in het kader van schatkistbankieren.

87

5.5 Paragraaf Bedrijfsvoering Het jaar 2025 heeft in het teken gestaan van de ambtelijke fusie per 1 januari 2026. Alle medewerkers van Wijdemeren zijn per 1 januari 2026 geplaatst op een functie in de organisatie van de gemeente Hilversum. De ambtelijke organisatie heeft zich naast de reguliere werkzaamheden ingezet voor de voorbereiding voor de fusie. Blijvend werken aan herstel van de organisatie Binnen de kaders van het financieel herstelplan hebben we ervoor gezorgd dat de organisatie klaar is om over te gaan naar een nieuwe organisatie. De prioriteit lag hierbij op het op orde brengen van de interne werkprocessen. Door de interne werkprocessen zoveel mogelijk te laten aansluiten op de huidige processen van Hilversum óf deze gezamenlijk te verbeteren kunnen we ervoor zorgen dat beide organisaties straks klaar zijn voor de vorming van de nieuwe gemeente Hilversum. Ook is tijd geboden aan de medewerkers om, bijvoorbeeld via opleidingen en kennismakingsbijeenkomsten met nieuwe collega’s zich persoonlijk voor te bereiden op de ambtelijke fusie. Wendbaar, flexibel en slim Ook in 2025 is het MT van Wijdemeren uitgegaan van wendbaar, flexibel en slim.

Bij het invullen van vacatures en het inpassen van nieuwe taken hebben we ons continu afgevraagd: doen we het zelf, doen we het samen met de nieuwe organisatie, kan de nieuwe organisatie de taak alvast voor ons uitvoeren of besteden we de taak uit. In de aanloop naar het samenvoegen van de organisatie Wijdemeren met de organisatie Hilversum is daar expliciet aandacht aan besteed. Zo heeft het management van Wijdemeren zich tot eind 2025 ingespannen om openstaande vacatures in te vullen. Dat hebben we onder andere gedaan door vanaf de zomer van 2025 samen met Hilversum een interne vacaturebank in te richten, gezamenlijk een wervingscampagne op te starten en door een eigen recruiter te verbinden aan Wijdemeren. Medewerkers zijn het kapitaal Ook in 2025 hebben we ingezet op taakvolwassenheid, het verminderen van verzuim en op ambtelijk bestuurlijk samenspel. Dat betekent dat er aandacht en tijd voor onze medewerkers is geweest bij het opleiden en ontwikkelen, daar waar nodig zowel op taakinhoud als op de benodigde vaardigheden. Dit hebben we gerealiseerd: • We hebben ons ingezet om ervoor te zorgen dat medewerkers “fit for the job” zijn bij de fusiedatum: o Dat betekent dat we weten wat iemand kan en wil. o Dat betekent dat we weten wat de competenties zijn die nodig zijn om je functie goed in te vullen.

o Inventariseert de leidinggevende samen met de medewerker of er extra kennis of vaardigheden nodig zijn om de functie goed in te vullen. o Stuurt de leidinggevende op de (persoonlijk) ontwikkeling van de medewerkers om te komen tot taakvolwassen medewerkers. o Sturen medewerkers in samenwerking met leidinggevenden op een gezonde werkvoorraad en een goede werk & privé balans. • Heeft elke leidinggevende een GROW-gesprek met de vaste medewerkers gevoerd, de leidinggevende heeft ervoor gezorgd dat alle afspraken zijn vastgelegd in de overgang naar Hilversum. Afdeling bedrijfsvoering Financiën Ook in 2025 bestond het financiële team voor een aanzienlijk deel uit inhuurkrachten. Met name de moeilijke personeelsmarkt is hier debet aan, maar ook leert de ervaring dat in de aanloop naar de fusie het lastig is om vast personeel te werven. We hebben meerdere keren zonder resultaat geworven voor de functies binnen het team financiën.

88

In 2025 is naast de reguliere werkzaamheden, veel inzet gepleegd op de voorbereiding van de fusie. Het stroomlijnen van de financiële processen en het zoveel mogelijk aan laten sluiten van de P&C planningen om na de fusie hier voordelen uit te halen. Het feit dat beide gemeente hetzelfde financieel systeem gebruiken en ook beide dezelfde applicatiebeheerders hebben helpt hierbij. Communicatie Communicatie, zowel intern als extern, speelde ook in 2025 een belangrijke rol bij de aanstaande herindeling. Voor het informeren en betrekken van inwoners en ondernemers bij de herindeling hebben we onder meer een speciale herindelingswebsite ingezet. Gedurende de looptijd van het proces voeren we het goede gesprek met de samenleving, onder andere door de inspraak voor het herindelingsontwerp vorm te geven. Hiervoor blijft tot de fusiedatum extra ondersteuning in (piek)periodes noodzakelijk. Dit wordt opgevangen binnen de projectbegroting herindeling. HRM & ondersteuning bestuurlijke processen Voor het team HRM stond het jaar 2025 volledig in het teken van de ambtelijke fusie per 1 januari 2026. HR heeft een vooraanstaande rol gehad in het plaatsen van de medewerkers van Wijdemeren in de nieuwe organisatie van Hilversum. In het Sociaal Plan Wijdemeren is afgesproken hoe het plaatsingsproces richting de nieuwe organisatie zou plaatsvinden.

Op basis van die afspraken is met iedere medewerker een gesprek gevoerd voorafgaand aan de plaatsing. Uiteindelijk zijn bijna 180 medewerkers geplaatst op een uitwisselbare, passende of geschikte functie. Op basis van de voorlopige plaatsingsbrieven zijn 5 zienswijzen ingediend, wat uiteindelijk heeft geleid tot 1 wijziging in de plaatsing. Het laatste kwartaal van 2025 is invulling gegeven aan het indiensttredingsproces bij de nieuwe gemeente Hilversum. Toen heeft er opnieuw met iedere medewerker een gesprek plaatsgevonden over de arbeidsvoorwaarden en de overgang naar de nieuwe organisatie. Daarnaast heeft HRM in 2025 de voorbereidingen getroffen voor de overdracht van de personeelsdossiers, de verlofsaldo’s en andere belangrijke HR-gerelateerde informatie. Informatisering en automatisering De inzet in 2025 was gericht op het ondersteunen van de primaire processen met goede informatievoorziening. Dit is van belang in een tijd waar de samenleving steeds digitaler wordt. Er hebben zich geen grote incidenten voorgedaan, de systemen waren stabiel en altijd bereikbaar. In het licht van de bestuurlijke fusie met Hilversum lag in 2025 de nadruk op het onderhouden en bijhouden van de bestaande systemen. Er zijn geen nieuwe systemen aangeschaft of extra investeringen gedaan. Extra inzet is gepleegd om alle medewerkers van Wijdemeren ook qua ICT goed te laten landen in Hilversum.

Blijvende aandacht is geschonken aan het bewustzijn met betrekking tot de thema’s privacy en informatiebeveiliging. Als overheidsinstantie zijn we extra kwetsbaar op dit punt. De afgelopen jaren is hard gewerkt aan zowel de technische als de menselijke kant van beide thema’s binnen de bestaande mogelijkheden. In 2025 hebben extra tests op dit gebied plaatsgevonden en zijn de systemen als veilig gewaardeerd. Formatie ambtelijke organisatie De toegestane formatie van de gemeente Wijdemeren was op 31 december 2025 213,7 Fte. Daarvan is 4,09 Fte achtergebleven bij de gemeente Wijdemeren (Gemeentesecretaris, directiesecretaris (tijdelijke formatie) en Griffie) en 209,61 overgedragen naar de gemeente Hilversum per 1 januari 2026. Op basis van de nieuwe organisatiestructuur en de plaatsing van de medewerkers Wijdemeren is deze formatie verdeeld over alle teams binnen de nieuwe organisatie.

89

In de raad van Wijdemeren is in december 2025, aanvullend op de overgedragen personeelsbudgetten, besloten om incidenteel € 1 mln. beschikbaar te stellen aan de gemeente Hilversum om extra inhuur te kunnen organiseren op posities die kwetsbaar (b)lijken te zijn voor de dienstverlening aan de inwoners van Wijdemeren in het overgangsjaar 2026.

90

5.6 Paragraaf 6 Verbonden partijen De gemeente werkt samen met verbonden partijen, andere gemeenten en andere partijen om invulling te geven aan haar publiekrechtelijke taken en om haar maatschappelijke doelen te kunnen bereiken. Er is sprake van een verbonden partij wanneer de gemeente een financieel en bestuurlijk belang heeft in de samenwerking. Bij alleen een bestuurlijk belang of alleen een financieel belang is geen sprake van een verbonden partij. De samenwerking is dan bijvoorbeeld gebaseerd op een overeenkomst (opdracht en/of samenwerking), een incidenteel gezamenlijk belang (hierbij kan worden gedacht aan het regionaal aanbesteden van in te kopen producten of diensten of de samenwerking op diverse onderdelen met de gemeente Hilversum). De gemeente Wijdemeren is aandeelhouder in twee andere partijen zonder verantwoordelijk te zijn voor eventuele tekorten: dit zijn de BNG Bank en drinkwaterbedrijf Vitens. Organisatievormen van een verbonden partij zijn: • Gemeenschappelijke regeling (publiekrechtelijk) • Regeling tussen gemeenten en/of provincie(s) • Deelname in een stichting • B.V. of N.V. (privaatrechtelijk) • Een publiek- private samenwerking In deze paragraaf wordt het doel van deze samenwerkingen en een overzicht van de verbonden partijen weergegeven. De verbonden partijen zijn gerangschikt naar omvang van de financiële bijdrage (van groot naar klein).

Per partij is onder andere de volgende informatie opgenomen: • De wijze waarop de gemeente Wijdemeren een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; • De bijdrage van de gemeente aan de verbonden partij in 2024; • De stemverhouding; • De verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar; • De verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar; • De eventuele risico’s. Rol van de raad De afgelopen jaren zijn er diverse ontwikkelingen geweest in de samenwerkingsverbanden van de gemeente, waaronder de omzetting van de regionale samenwerking voor de gemeentelijke belastingen naar een dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Hilversum. In een samenwerking met meerdere partijen wordt de individuele invloed van de gemeente minder. Een gedeeld belang om te gaan samenwerken kan betekenen dat op onderdelen moet worden ingeleverd en/of losgelaten. Een organisatie op afstand vraagt een andere sturing. Een niet onbelangrijk aspect daarbij is dat de verbonden partijen van de gemeente onderling zeer verschillen. Te denken is daarbij aan verschillen in aantal deelnemers, omvang, belangen en wel of geen wettelijke verplichting(en).

Deze verschillen maken het niet eenvoudig om als raad overzicht te houden op de verbonden partijen van de gemeente, wat precies wordt beoogd en welke rol de raad daarin vervult. Een vraag die dan ook met enige regelmaat door raadsleden, maar ook accountants, wordt gesteld, is de vraag over welke sturingsinformatie een gemeente beschikt en op welke wijze de gemeente (de raad) invloed kan uitoefenen op het beleid van de verbonden partij. Met de invoering van de WGR (Wet Gemeenschappelijke Regelingen) is het toezicht op verbonden partijen beter gereguleerd.

91

Regio Gooi en Vechtstreek Naam VP

Regio Gooi en Vechtstreek

Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang

5, 6 1 Bussum Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Uitvoering regionale taken en behartiging deelnemende gemeenten op de gebieden waaronder WMO, jeugdzorg, GGD, afvalinzameling en energietransitie De Regio kan voor de gemeenten de navolgende taken uitvoeren: belangenbehartiging/lobby; delen kennis, capaciteit en deskundigheid; bevorderen onderlinge afstemming; visieontwikkeling; verwerving van budgetten; beleidsvoorbereiding; inkoop en contractbeheer; gezamenlijk beheer. Regionale samenwerkingsagenda: Op basis van de door de gemeenteraden vastgestelde speerpunten voor de Regionale Samenwerkingsagenda (2023 - 2026) wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. De gemeente Wijdemeren heeft bevoegdheden aan de Regio overgedragen voor: a. het verlenen van ambulancezorg op grond van de Tijdelijke wet ambulancezorg en de uitvoering van het ambulancedeel in de meldkamer die gemeenschappelijk met politie en brandweer wordt beheerd; b. de uitvoering van hoofdstuk 10 van de Wet milieubeheer inzake afvalstoffen, voor zover deze aan gemeenten is opgedragen, met uitzondering van het bepaalde over afvalwater; c.

de uitvoering van de artikelen 2 (algemeen), 5 (jeugdgezondheidszorg), 5a (ouderengezondheidszorg) 6 lid 1 (algemene infectieziekte bestrijding), 15 (beschikbaarstelling deskundigheid) en 15a (vaststelling meldcode signalen huiselijk geweld en kindermishandeling) van de Wet publieke gezondheid. d. De Regio is voor de gemeenten belast met de uitvoering van het Advies en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling Gooi en Vechtstreek als bedoeld in het bepaalde bij of krachtens hoofdstuk 4 van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015). Programma 5 Sociaal domein, programma 3 Openbare ruimte, programma 4 Economische zaken, recreatie en toerisme, programma, programma 6 Natuur en milieu en programma 7 Ruimtelijke ontwikkeling. Zie ontwikkelingen/veranderingen in het belang Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren en Eemnes (partieel). Elk lid heeft 1 stem in het AB. AB: een wethouder per gemeente, DB: drie wethouders. Wethouder G. Zagt neemt deel in het AB, Wethouder G. Zagt is voorzitter AB-portefeuille Economie en Innovatie. Het eerder verwachte financieel “ravijnjaar” is opgeschoven naar 2028. Daarmee ontstaat ruimte om niet vanuit urgentie, maar vanuit gezamenlijke richting en inhoudelijke afwegingen tot keuzes te komen.

Taken

Bevoegdheden

Link met programma

Beleidsrealisatie Deelnemende partijen en stemverhouding Bestuurder(s)

Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Begin 2026 vinden gemeenteraadsverkiezingen plaats in alle regiogemeenten en eind 2026 in Hilversum en Wijdemeren. Daarmee zal een nieuw Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur aantreden. Dat maakt 2026 en 2027 tot jaren waarin bestuurlijke heroriëntatie en continuïteit tegelijk nodig zijn: helderheid in de opgaven die we samen binnen Regio GV willen dragen/ beleggen en ruimte

92

Risico’s

Risico score

voor nieuwe accenten en politieke ambities. Daarbij gaat het om financiële scenario’s vanuit het traject Ombuigingen, maar nadrukkelijk ook om het gesprek over de kracht, betekenis en legitimiteit van regionale samenwerking. Dit krijgt zijn beslag in de nieuwe Regionale Samenwerkingsagenda. In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Risico: laag Impact: hoog

Balans

31-12-2025

31-12-2026

31-12-2027

31-12-2028

Eigen vermogen Vreemd vermogen Bestemming Rekeningresultaat Restitutie aan Gemeenten Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente

14,1 miljoen 42.7 miljoen 0 0 0,9 miljoen 107.853.000 6.243.086

15.895.000 59.408.000 0 0 0 107.342.000 6.313.936

15.744.000 58.474.000 0 0 0 107.556.000 6.387.341

15.743.000 55.484.000 0 0 0 107.300.000 6.397.155

93

Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek Naam VP

Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek

Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang

2 2 Hilversum Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Op basis van de Wet Veiligheidsregio (Wvr) is de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek opgericht Brandweerzorg, geneeskundige zorg, bevolkingszorg en rampenbestrijding en crisisbeheersing. Ter uitvoering van genoemde taken Programma 2 Veiligheid Zie ontwikkelingen/veranderingen in het belang Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren. Elk lid heeft 1 stem in het AB. AB: een burgemeester per gemeente, DB: twee burgemeesters, De Burgemeester van Wijdemeren neemt deel in het AB en DB. Het aandeel van de gemeente Wijdemeren bedraagt 2.237.201 euro op een begrotingstotaal van 22.099.958 euro in de regiobegroting 2025. Dit is 10%. De beleidsthema’s voor 2025 waren: 1) Versterking crisisbeheersing en veiligheidsregio’s; 2) Transitie meldkamer van regionaal naar MiddenNederland; 3) Klimaatbestendig optreden; 4) Verplichtend karakter/Vitale vrijwilligheid; 5) Bekwaam in energietransitie; 6) Duurzaamheid; 7) Goed werkgeverschap; 8) Versterking informatievoorziening; 9) Flexibiliteit; 10) Omgevingswet. In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Risico: laag Impact: hoog

Taken Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie Deelnemende partijen en stemverhouding Bestuurder(s) Financieel belang Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Risico’s

Risico score

Balans

31-12-2025

31-12-2026

31-12-2027

31-12-2028

Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente

6,0 miljoen 29,8 miljoen € 134.091 31.239.921 2.237.201

3.967.512 22.787.165 0 30.169.254 NB

3.452.512 21.123.831 0 30.170.053 NB

3.521.524 19.285.498 0 30.169.852 NB

94

Werkvoorzieningsschap Tomingroep Naam VP

Werkvoorzieningsschap Tomingroep

Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang

5 3 Hilversum Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Het Werkvoorzieningsschap Tomingroep (het Schap) voert namens de deelnemende gemeenten taken uit in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) die gericht zijn op het aanbieden van aangepast werk aan mensen met een arbeidsbeperking. Tomingroep heeft als doel om zoveel mogelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, door het bieden van werk, scholing, begeleiding en bemiddeling, te helpen bij het verkrijgen van een betaalde baan binnen of buiten Tomingroep. De sw-werknemers werken volgens een volwaardige arbeidsovereenkomst en zijn collectief gedetacheerd bij Tomingroep BV. In een samenwerkingsovereenkomst zijn de verhoudingen tussen het werkvoorzieningsschap Tomingroep en de Tomingroep BV vastgelegd. De gemeenten hebben hun bevoegdheden en verplichtingen uit hoofde van de Wsw overgedragen aan het werkvoorzieningsschap. Programma 5 Sociaal domein In de begroting wordt voor 2025 uitgegaan van een bezetting in SE (Standaard Eenheden) die gedurende 2024 en 2025 met 4,0% en 7,0% daalt (voor 2025 betekent dit een daling van 43 personen ongeveer 35 FTE). Een standaardeenheid is een fte voor geïndiceerde inwoners, gecorrigeerd naar de zwaarte van arbeidsbeperking.

De krimpende bezetting wordt veroorzaakt door het feit dat de wet sociale werkvoorziening per 1 januari 2015 is beëindigd, in die zin dat geen nieuwe instroom meer plaatsvindt. Almere, Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren. In het algemeen bestuur hebben de leden stemrecht naar rato van het gemiddeld gemeentelijk aandeel in het aantal SE sw-werknemers over de afgelopen tien jaar (tienjaars voortschrijdend gemiddelde), gemeten op 31 december van het voorgaande jaar. AB: een lid van het college van B&W per gemeente, DB: een te benoemen lid uit het AB en de voorzitter en de vicevoorzitter van het Schap. Wethouder R. van Rijn neemt deel in het AB. De primaire taak van het Werkvoorzieningsschap is het zo goed mogelijk uitvoeren van de sociale werkvoorziening (Wsw). Sinds de invoering van de Participatiewet in 2015 is de instroom in de Wsw afgesloten en neemt het zittend Wsw-bestand jaarlijks af, evenals de daarmee samenhangende rijksbijdrage. Als gevolg hiervan is de uitvoering van de Wsw in de loop der jaren structureel onder druk komen te staan, doordat schaalvoordelen zijn weggevallen en de beschikbare expertise binnen afbouwende sociale werkbedrijven geleidelijk is verminderd.

Taken

Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie

Deelnemende partijen en stemverhouding

Bestuurder(s)

Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Tegen deze achtergrond is in de periode na 2015 onderzocht of Tomingroep, naast haar primaire rol als uitvoerder van de Wsw, ook een bredere functie zou kunnen vervullen als arbeidsontwikkelinstrument voor andere doelgroepen. Door uiteenlopende beleidskeuzes van de deelnemende gemeenten bleek het

95

echter lastig om deze inzet op een consistente en duurzame wijze vorm te geven. Vanaf 2017 is daarom gekozen voor een model van vrijwillige inkoop. In het verlengde daarvan is in 2019 besloten eventuele positieve resultaten niet langer als dividend uit te keren aan de deelnemende gemeenten, maar deze in te zetten voor de ontwikkeling van nieuwe werkgelegenheidsprojecten. Sinds dat moment is geen dividend meer gerealiseerd. Vanaf 2019 laat Tomingroep BV structureel negatieve financiële resultaten zien. Tot en met 2023 konden deze verliezen nog worden opgevangen binnen het eigen vermogen van de BV, maar gaandeweg werd duidelijk dat deze ruimte onvoldoende was om de aanhoudende druk op de exploitatie blijvend te absorberen. Met ingang van 2024 zijn daarom structurele exploitatiebijdragen vanuit het werkvoorzieningsschap noodzakelijk geworden. Daarmee is niet alleen de financiële positie van de BV verder verzwakt, maar is ook de beschikbare financiële ruimte binnen de gemeenschappelijke regeling zelf beperkter geworden. In de loop van 2025 is vastgesteld dat Tomingroep BV daarnaast te maken had met oplopende liquiditeitsdruk. In samenwerking met de deelnemende gemeenten zijn maatregelen getroffen die gericht waren op het stabiliseren van de liquiditeitspositie binnen de bestaande financiële kaders.

Daarbij is ingezet op het tijdig bevoorschotten van de Wsw-bijdrage, het versnellen van facturatie en betaling van verrichte werkzaamheden en het beperken van de onderhandenwerkpositie. Tevens is het investeringsprogramma kritisch herijkt. Deze maatregelen hebben ertoe geleid dat acute liquiditeitsproblemen in 2025 zijn voorkomen en dat de liquiditeitspositie per ultimo 2025 beheersbaar is gebleven, waardoor de bedrijfsvoering in het verslagjaar kon worden gecontinueerd. Risico’s

Risico score

Onvoldoende resultaat in Tomingroep BV. De Tomingroep BV is winstgevend en compenseert negatieve resultaten van het werkvoorzieningsschap. Sociaaleconomische ontwikkelingen die leiden tot verdere bezuinigingen op de rijkssubsidie dan nu voorzien in de begroting. In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Risico: laag Impact: hoog

Balans

31-12-2025

31-12-2026

31-12-2027

31-12-2028

Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente

11.862.000 700.000 € -1,2 miljoen 21.936.000 Rechtstreeks Rijk

10.784.000 350.000 0 21.043.000 Rechtstreeks Rijk

9.627.000 0 0 20.206.000 Rechtstreeks Rijk

8.402.000 0 0 19.383.000 Rechtstreeks Rijk

96

Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek Naam VP

Omgevingsdienst Flevoland Gooi en Vechtstreek (OFGV)

Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang

4, 6 4 Lelystad Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Adequate uitvoering van milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving voor de provincie Flevoland en de regio Gooi en Vechtstreek. De OFGV heeft een producten-en dienstencatalogus (PDC). De door de OGFV overgenomen taken van de gemeenten betreffen grotendeels basistaken conform de wet VTH. Daarnaast zijn er deelnemers die plustaken hebben overgedragen. Dit zijn extra taken die per deelnemende partij kunnen verschillen. Ook zijn er deelnemers die meerwerk hebben belegd bij de OFGV. Het uitvoeren van meerwerk gaat via uitgebrachte offertes. Bevoegdheden die voortvloeien uit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Programma 2 Veiligheid Vergunningverlening De OFGV heeft als doel het afhandelen van vergunningaanvragen binnen de wettelijke termijnen. Daarnaast worden meldingen beoordeeld op juistheid en volledigheid binnen de met de partners afgesproken termijnen. Handhaving De OFGV zet zich in voor het behouden dan wel verbeteren van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving (veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid). Dit wordt onder andere gedaan door het houden van toezicht op de naleving van wet- en regelgeving. Daar waar nodig wordt handhavend opgetreden.

Het doel van de OFGV is dat alle controles uit de jaarprogramma’s van alle deelnemende partijen worden uitgevoerd. De afhandeling van klachten gebeurt binnen de met de deelnemers afgesproken termijn. Beleids- en juridische expertise De OFGV verstrekt passend en kwalitatief goed advies aan de deelnemende partijen over het ontwikkelen, inrichten en beheren van een duurzame leefomgeving. Dit geldt voor de taakgebieden bodem, water, energie, asbest, stortplaatsen, geluid, lucht, externe veiligheid en zwemwater. De kennis van vakspecialisten op bovengenoemde taakgebieden en de aanwezige juridische kennis worden hiervoor ingezet. De gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Flevoland & Gooi- en Vechtstreek is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Almere, Blaricum, Dronten, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren, Lelystad, Noordoostpolder, Urk, Wijdemeren en Zeewolde, de provincies Flevoland en Noord-Holland. De verdeling van de stemmen geschiedt naar rato van de omvang van de ingebrachte taken en derhalve naar rato van de financiële bijdrage per deelnemer aan de gemeenschappelijke regeling, met dien verstande dat een deelnemer niet meer dan 49 % van het totaal aantal stemmen kan hebben.

Taken

Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie

Deelnemende partijen en stemverhouding

97

Bestuurder(s)

Financieel belang

Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Risico’s

Risico score

AB: Een lid van het college van B&W per gemeente en of van GS per provincie. DB: dagelijks bestuur bestaat uit een lid namens de provincies, twee leden namens de Noord-Hollandse gemeenten en twee leden namens de Flevolandse gemeenten. Deze leden worden door en uit het AB aangewezen. Zie financiële gegevens. Het rekeningresultaat is positief. Er kan nog geen toelichting worden gegeven op het positieve rekeningresultaat en de mutaties in het eigen vermogen en vreemd vermogen, omdat er nog geen voorlopige stukken beschikbaar zijn. OFGV zal zich de komende jaren sterk gaan ontwikkelen. Deze ontwikkelopgave komt voort uit het Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel en het opvolgen van de in 2022 uitgevoerde visitaties. Ook heeft het bestuur aan de nieuwe directeur van de OFGV de opdracht meegegeven om te komen tot een toekomstbestendige dienst. Vanaf 2025 zijn vanuit Hilversum alle basistaken en overige VTH-milieutaken belegd bij OFGV, hiervoor is een aangepaste begrotingswijziging geweest. Daarnaast geldt voor de collectieve basistaken dat OFGV deze nog niet of nog niet alle op het juiste kwaliteitsniveau uitvoert. Het doel van deze ontwikkelingen is een nabije, hoogwaardige en robuuste omgevingsdienst te creëren.

In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Impact: hoog

Balans

31-12-2025

31-12-2026

31-12-2027

31-12-2028

Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente

2,0 miljoen 3,1 miljoen 0 18.946.045 687.100

961.280 4.769.387 0 18.468.042 715.893

961.280 4.769.387 0 19.013.132 742.504

961.280 4.769.387 0 19.707.398 770.177

98

Plassenschap Loosdrecht en omstreken Naam VP

Plassenschap Loosdrecht en omstreken

Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang

4 5 Utrecht Wet gemeenschappelijke regelingen, art. 51 Het Plassenschap Loosdrecht e.o. is verantwoordelijk voor de ontwikkeling, exploitatie, toezicht en beheer van recreatievoorzieningen en terreinen en treedt op als belangenbehartiger op het gebied van recreatie. Zie visie/openbaar belang Zie visie/openbaar belang Programma 4 Economische zaken, recreatie en toerisme en programma 6 Natuur en Milieu zie de toelichting bij: Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang De provincie Utrecht en de provincie Noord-Holland en de gemeenten Stichtse Vecht en Wijdemeren. Ieder lid van het bestuur heeft 1 stem. Voor Wijdemeren komt het stemrecht op 2/6 = 33,3%.