Bijlage 1a. Programmabegroting 2026-2029 Gemeente Wijdemeren opgemaakt
Tekst van het document
college wil graag gezamenlijk zaken realiseren waar recreanten, en dus
programma richt zich op de ontwikkeling van het vrijetijdslandschap,
op te pakken.
de sector, baat bij hebben. Om bij voorstellen snel te kunnen handelen, is
natuurherstel en recreatie. Het programma loopt eind 2027 af.
de onttrekking vanuit de reserve nu vast verwerkt.
Wijdemeren zet in op de realisatie van een structurele aanpak op beheer
• We blijven in overleg met ondernemers, brancheorganisaties en
Lokale toegang voor Ondernemers
van overlastgevende waterplanten, op de kwaliteitsimpuls Wijde Blik en
Door onder meer ondernemersmanagement aan te bieden, zijn we actief
In 2025 treft het college maatregelen om aan de taakstelling 2026
op een vervolg van het baggeren op de Stille Plas en de Vuntusplas.
bezig met de belangen van het lokale bedrijfsleven en de verbetering
te voldoen. De maatregelen zijn erop gericht gebruikers te laten
van het economisch klimaat in Wijdemeren. We bouwen ons netwerk
meebetalen aan het beheer, onderhoud en de investeringen van de
De Aanpak Oostelijke Vechtplassen is een belangrijk instrument.
uit door relatiemanagement in te zetten in de regio. Daarbij nemen
voorzieningen die zij gebruiken. Een eerlijke afdracht door alle gebruikers
Wijdemeren is een trekker op een aantal programmaonderdelen, zoals
wij als organisatie deel in het organiseren en participeren in de goede
is een belangrijk uitgangspunt van de sector. Een voorstel hiertoe wordt
de recreatieve routes. In 2026 leggen we onder andere de focus op het
samenwerking tussen de eigen organisatie en het bedrijfsleven met
in december 2025 aan de raad voorgelegd.
vastgestelde Uitvoeringsprogramma Kansrijke Recreatieve Routes waar
onder andere regionale sterke economische partners als de MRA en
we 1,4 miljoen euro subsidie voor beschikbaar hebben vanuit de AOVP.
regio Gooi en Vechtstreek, waarbij EZ participeert in het Ambtelijk
In de AOVP werken we nauw samen met de recreatiesector, we steunen
Overleg R&T, Economie & Innovatie.
elkaar om de doelstellingen te halen. Op www.vechtplassen.nl staat de voortgang van het programma.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
Gemeenschappelijke regeling Plassenschap Loosdrecht In het kader van de voortgang van onze werkzaamheden voor het Plassenschap Loosdrecht en omgeving blijven wij de uitvoeringsorganisatie voor dit gebied. Het vierjarig uitvoeringsplan en het financiële perspectief, vastgesteld op 28 maart 2024, vormen de basis voor de begroting 2026. Deze begroting is opgesteld zonder financiële wijzigingen ten opzichte van het eerder vastgestelde meerjarenperspectief 2026-2028, om de lasten voor de deelnemers beheersbaar te houden.
Het Plassenschap streeft naar kostenbeheersing door prioritering en fasering van investeringen. Tegelijkertijd wordt ingezet op het verbeteren van de voorzieningen door achterstallig onderhoud in te halen en veiligheidsrisico’s aan te pakken. Het behoud van een balans tussen natuurbehoud en recreatieve voorzieningen blijft daarnaast een belangrijk aandachtspunt.
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
31
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
32
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat mag het kosten? PROGRAMMA ECONOMISCHE ZAKEN, RECREATIE EN TOERISME P004 Economische zaken, recreatie en toerisme
Rek 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Begr 2029
Lasten
3.839
3.271
3.368
3.307
3.355
3.354
Baten
-3.218
-3.367
-3.436
-3.582
-3.735
-3.735
621
-95
-68
-275
-381
-381
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
17
27
28
26
26
26
Economische ontwikkeling
279
337
349
343
343
342
Economische promotie
0
225
230
140
140
140
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
9
13
14
13
13
13
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
3.535
2.670
2.749
2.786
2.834
2.834
TOTAAL LASTEN
3.839
3.271
3.368
3.307
3.355
3.354
0
-29
-29
-29
-29
-29
Economische promotie
-1.494
-1.675
-1.680
-1.780
-1.880
-1.880
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-1.724
-1.663
-1.727
-1.772
-1.826
-1.826
TOTAAL BATEN
-3.218
-3.367
-3.436
-3.582
-3.735
-3.735
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
621
-95
-68
-275
-381
-381
Lasten mutaties reserves
257
104
104
104
104
104
Baten mutaties reserves
-61
-155
-154
-52
-52
-52
SALDO MUTATIES RESERVES
196
-51
-50
52
52
52
SALDO INCLUSIEF MUTATIES RESERVES
817
-147
-118
-223
-329
-329
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES Lasten per taakveld
Baten per taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
33
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025
Relevante informatie
Lasten
Relevante beleidsstukken
Betrokken partijen
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma staat onder
De bij dit programma betrokken partijen zijn onder meer:
De lagere lasten in 2026 t.o.v. 2025 hebben betrekking op meerdere
meer beschreven in:
• Water: provincie Noord-Holland, HISWA/Recron, het Plassenschap,
kleine posten.
• De kern van Wijdemeren (2012)
de waterleidingbedrijven, Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en de
• Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017)
gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek.
Baten
• Toekomstvisie bedrijventerreinen Wijdemeren (2020)
Economische promotie
• Economische Agenda 2030 (2022)
ondernemersverenigingen, onder andere Ondernemend Wijdemeren,
De hogere inkomsten vanaf 2026 hebben betrekking op hogere
• Convenant Recreatie en Toerisme (2023)
winkeliersvereniging Meenthof en BIZ Nootweg, vastgoedeigenaren,
belastinginkomsten voor de toeristenbelasting t.o.v. 2025. Deze
• Integrale Visie MRA op Economie & Innovatie (2025)
regio Gooi en Vechtstreek, Visit Gooi & Vecht, VNO-NCW, KHN,
inkomsten zijn gebaseerd op het verwachte aantal toeristen.
• Economie (marketing en toerisme): ondernemers en diverse
Adviesorgaan (AO) Recreatie & Toerisme, HISWA/Recron.
Wettelijke basis voor dit programma
• Aanpak Oostelijke Vechtplassen (voorheen het Gebiedsakkoord): de
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Dit programma is niet gebaseerd op bijzondere wetgeving. Uiteraard is
21 partijen die de Aanpak Oostelijke Vechtplassen (AOVP) hebben
De hogere inkomsten vanaf 2026 komen door de verwachte toename van
er uitgebreide wetgeving die randvoorwaardelijk is voor dit programma,
ondertekend.
de uren die via de gemeenschappelijke regeling Plassenschap Loosdrecht
zoals de Omgevingswet en AVG, Mededinging, concurrentievervalsing en
worden doorbelast.
dergelijke.
• Metropoolregio Amsterdam (MRA): de 35 partijen die participeren in het convenant MRA.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
PROGRAMMA 5 SOCIAAL DOMEIN Inwoners van Wijdemeren gaan naar school, verrichten zorg en zijn actief in het verenigingsleven. Ze geven zo de gemeente identiteit. Het merendeel van de inwoners in de gemeente is zelfredzaam. Dit geldt niet voor iedereen. Geldzorgen, gezondheidsproblemen en/of problemen in relaties of in gezinssituaties kunnen deze zelfredzaamheid beperken. De gemeente staat dan als eerste overheid dicht bij de inwoners om ondersteuning te bieden. Het programma Sociaal Domein omvat een breed scala aan gemeentelijke taken, die gericht zijn op het ondersteunen en versterken van inwoners in kwetsbare situaties, met als doel hun zelfredzaamheid, participatie en welzijn te bevorderen. Het domein brengt verschillende zorg- en ondersteuningsvormen samen, zoals jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning, arbeidsparticipatie, onderwijs en voorzieningen voor sport, cultuur en recreatie.
Drie grote wetten omvatten een groot gedeelte van het sociaal domein. Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor werk en inkomen (Participatiewet), zorg aan langdurig zieken en ouderen (Wmo) en de jeugdzorg (Jeugdwet).
• De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking, een chronische ziekte of ouderdomsproblemen.
• Onder de Jeugdwet vallen hulp en zorg voor kinderen en jongeren tot 18 jaar (soms tot 23 jaar) met als doel problemen vroegtijdig te signaleren en te voorkomen dat ze escaleren.
• De Participatiewet is gericht op het bevorderen van arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, zoals mensen met een arbeidsbeperking of bijstandsgerechtigden.
34
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
35
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
In Wijdemeren zorgen we samen met huisartsen, zorgaanbieders en
Onderwijs
Wat doen we daarvoor?
onze maatschappelijke en culturele partners voor een gezonde (ook
Wat willen we bereiken?
Onderwijshuisvesting
opvolgende) generatie waarbij ouderen langer thuis kunnen wonen.
• De bouwkundige staat van schoolgebouwen voldoet of gaat voldoen
• Talent Primair rondt de bouw van het tweede Integraal Kindcentrum
We dagen jong en oud uit tot gezond en actief leven. Het bevorderen van sport, onderwijs, cultuur en kunst draagt eveneens bij aan kansengelijkheid in onze dorpen.
aan de kwaliteits- en duurzaamheidseisen.
• Er is voldoende onderwijsruimte voor de scholen in de gemeente Wijdemeren.
• Jeugdigen ontwikkelen een gezonde leefstijl. Met oog op de toenemende druk op de zorg en in lijn met het Integraal Beleidskader Sociaal Domein willen we de kracht van onze dorpen
• Zoveel mogelijk kleuters beginnen zonder, of met een minimale achterstand, aan de basisschool.
(IKC) op de voormalige locatie van de Sterrenwachter in Loosdrecht af.
• We geven uitvoering aan het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs door:
• In 2026 samen met Alberdingk Thijm Scholen samen te werken aan de voorbereidingen voor de bouwkundige renovatie/vernieuwbouw van de Joseph Lokinschool in Ankeveen.
benutten, eenzaamheid tegengaan en mantelzorgers en vrijwilligers
• Dat basisschoolleerlingen in Wijdemeren beschikken over voldoende
• In 2026 gaat het project voor de voorbereiding van een gezamenlijk
goed ondersteunen. We zetten in op de drie pijlers Eenzaamheid,
leesvaardigheid en een goede beheersing van de Nederlandse taal.
schoolgebouw voor de Meester Kremerschool en de Warinschool,
• Jeugdigen in een kwetsbare positie krijgen passende ondersteuning
beide in Nederhorst den Berg, verder. Het streven blijft een bredere
Mantelzorg en Vrijwilligers (EMV). We definiëren daaronder een aantal actielijnen: (1) we zorgen voor eerdere signalering en vermindering van eenzaamheid, (2) dat mantelzorgers zich meer gezien en ondersteund
om zich te ontwikkelen tot wie ze willen zijn.
voorziening, inclusief ruimte voor kinderopvang.
• In 2026 starten we samen met Alberdingk Thijm Scholen met
voelen en (3) we creëren een stevige basis met meer actieve vrijwilligers
de voorbereidingen voor de nieuwbouw van de Jozefschool in
die zich inzetten voor sterke sociale kernen.
Nederhorst den Berg. Dit volgt op de ontwikkelingen bij de Warin en de Meester Kremer. Het doel is dat de Jozefschool een nieuw of
We bouwen een lokale coalitie EMV en versterken het netwerk van
vernieuwd gebouw krijgt dat de komende jaren voldoende ruimte
partners die willen bijdragen aan het tegengaan van eenzaamheid en
biedt voor alle leerlingen.
het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers. Samen met de
• Door nadere gesprekken met de schoolbesturen over koppelkansen
maatschappelijke partners hebben we een gezamenlijk uitvoeringsplan
(waardoor minder tijdelijke huisvesting nodig is), vernieuwde
EMV opgesteld, dat in 2026 tot verdere acties leidt.
leerlingenprognoses en meevallende inflatiecijfers, verwachten wij financiële voordelen te behalen.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Sport en cultuur
Sportaccommodaties
• Bevorderen van de samenwerking tussen scholen, gemeente
Wat willen we bereiken?
• Aan de hand van een keuring inzicht verkrijgen in de status van
en lokale/regionale organisaties op het gebied van onderwijs, kinderopvang, preventie en jeugdhulp.
• Blijvend inzetten op leesvaardigheid, onder andere door het subsidiëren van de bibliotheek en het ondersteunen van initiatieven.
• Uitvoering van de Regionale samenwerkingsagenda onderwijs. • Budgetten beschikbaar stellen voor de voor- en vroegschoolse
• Voldoende accommodaties binnen de gemeentegrenzen zodat het
36
PARAGRAFEN
Overhead
de sportvelden. Hiermee kunnen we in overleg met de gemeente
voor inwoners mogelijk is om voldoende te bewegen en gezond te
Hilversum een strategie opstellen voor onderhoud/vervanging van de
leven.
velden.
• Sportlocaties in de kernen multifunctioneel benutten, zodat ook andere verenigingen hier gebruik van kunnen maken.
• Inwoners kunnen bewegen en sporten bij vitale, ondernemende en
Cultuur • Subsidies verlenen aan culturele partners, zodat cultuur bijdraagt aan
educatie om specifieke programma’s uit te voeren en zo
toekomstbestendige sportaanbieders. Er is een kwalitatief sterk, veilig
gemeenschapsgevoel, zingeving, educatie, ontmoeting, ontwikkeling
onderwijsachterstanden bij jonge kinderen weg te werken.
en toegankelijk sportaanbod voor iedereen.
en een inclusieve samenleving.
• Participatie in het Regionaal Bureau Leerlingzaken om schoolverzuim waar mogelijk te voorkomen en te bevorderen dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie halen.
• Kunst en cultuur dragen bij aan gemeenschapsgevoel, zingeving, educatie, ontmoeting, ontwikkeling en een inclusieve samenleving.
• Culturele instellingen werken (regionaal) samen.
• We onderhouden beelden en herdenkingsmonumenten. • We subsidiëren de samenwerkende musea middels de regioconservator en het project erfgoedfestival 2026.
• Er is een bibliotheek in Loosdrecht en een servicepunt in Nederhorst
Wat doen we ervoor? Sportbeleid en activering • In samenwerking met Team Sportservice bieden we clubondersteuning aan. Hierbij worden landelijke en lokale ontwikkelingen en mogelijkheden bij clubs onder de aandacht gebracht. Belangrijke aandachtsgebieden zijn sociale veiligheid, een gezonde sportomgeving en inclusie.
• We ondersteunen initiatieven en activiteiten om inwoners van Wijdemeren te laten sporten en bewegen.
den Berg.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
37
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Dorpenbeleid
Wat doen we daarvoor?
Nieuw beleid
Wat willen we bereiken?
• Initiatieven uit de samenleving koppelen en versterken met bestaand
Ontmoeting als fundament voor sterke en vitale dorpen. Sociale
• Gebiedsregisseurs werken integraal met de vakafdelingen samen aan leefbaarheid in de brede zin van het woord.
• Burgerparticipatie als een vanzelfsprekend onderdeel van lokaal beleid.
• Behoud en bescherming van de dorpse identiteiten stimuleren, organiseren en faciliteren door middel van dorpsplatforms, dorpscv’s en dorpsagenda’s.
• Gebiedsregisseurs ondersteunen de energie van de samenleving en versterken hiermee de betrokkenheid van inwoners.
• Versterken van ontmoetingen in de dorpen.
beleid.
• Initiatiefnemers en initiatieven verbinden, waardoor sociale netwerken groter en sterker worden.
• Bijdragen aan de coalitie rond Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligersondersteuning.
• Begeleiden en ondersteunen van vormen van inwonersparticipatie in de dorpen.
Overhead
levendigheid is essentieel voor de leefbaarheid in de kernen. In 2026/2027 wil het college een pilot uitvoeren die sociale activiteiten in onze kernen stimuleert. De nadruk ligt hierbij op het stimuleren van ontmoetingen en het mogelijk maken van contactmomenten. Per kern wordt het programma afgestemd op de behoefte van de inwoners waarbij we gebruikmaken van de kracht van onze lokale gemeenschappen.
• Initiatieven van bewoners ondersteunen met toestemmingen, kennis, netwerk en/of een bijdrage uit het dorpsbudget.
• Ondersteunen en faciliteren van groenprojecten in de dorpen (Appelboom-projecten).
• Inhoudelijk afstemmen met collega’s en partners uit het sociale domein, het fysieke domein, het veiligheidsdomein en met de afdeling communicatie waar het de dorpen betreft.
• Stimuleren van (nieuwe) activiteiten in maatschappelijke accommodaties in de dorpen.
ONTMOETINGEN ALS FUNDAMENT Omschrijving 1
Ontmoetingen als fundament voor sterke en vitale dorpen
2026
2027
2028
2029
100 n
100 n
0
0
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Inburgering
Minimabeleid en schuldhulpverlening.
Participatiewet en wet sociale werkvoorziening
Wat willen we bereiken?
Wat willen we bereiken?
Wat willen we bereiken?
• Statushouders en ontheemden voelen zich thuis in onze gemeente.
• Inwoners met een beperkt budget voelen zich niet buitengesloten in
• Zoveel mogelijk inwoners, ook de mensen met een afstand tot de
Daartoe voeren we het gesprek en werken we samen met maatschappelijke partners in het sociaal domein.
• Taalverwerving wordt op een bredere manier opgevat. De nadruk
de Wijdemeerse samenleving.
te werken.
Wat doen we ervoor? • Preventie en vroegsignalering aandacht geven binnen de kaders van
met de reguliere inburgering beginnen terwijl zij nog in het azc
het Integraal Beleidskader Sociaal Domein en de Maatschappelijke
wonen.
Agenda.
• Nu de inkomensregelingen geactualiseerd zijn, zullen we deze de
Wat doen we daarvoor?
aankomende jaren monitoren. Zo kunnen wij meten of het bereik is
• Een plan Inburgering en Participatie opstellen met de inburgeraar.
vergroot en de campagne daadwerkelijk effect heeft gehad.
• Samen met enkele maatschappelijke partners organiseren we
• VCA-trainingen gegeven voor inburgeraars. Hierdoor komen zij ook
evenementen over de nieuwe inkomensregelingen, zodat deze
in aanraking met het vakjargon dat hen, los van taalontwikkeling,
veranderingen ook duidelijk worden voor mensen die met de
professionele vaardigheden leert.
doelgroep werken.
• Het taalcafé blijven inzetten als extra mogelijkheid om de Nederlandse taal op een sociale manier eigen te maken.
• We willen zoveel mogelijk statushouders die zijn gekoppeld aan Wijdemeren de mogelijkheid geven om te beginnen met de
• Een andere reden waarom we dit doen, is om ons netwerk te versterken. Wij zetten ons in om zoveel mogelijk te blijven verwijzen naar verschillende maatschappelijke partners en zorgen daarvoor dat deze partners ook van elkaars bestaan afweten.
inburgering voordat ze daadwerkelijk zijn gehuisvest. Hoe eerder de
• Wij maken een brochure van de nieuwe inkomensregelingen en alle
reguliere inburgering begint, hoe beter het inburgeringsproces zal
maatschappelijke partners die belangrijk zijn voor deze doelgroep.
verlopen.
arbeidsmarkt, aan een passende baan of dagbesteding helpen.
Wat doen we daarvoor? • Bijdragen aan de uitvoering van het regionale programma Werk en
• Mensen die aan de gemeente zijn gekoppeld, kunnen al gedeeltelijk
• Financiële zelfredzaamheid bevorderen door middel van begeleiding.
Overhead
• Geldzorgen in een bredere context beschouwen om aan oplossingen
komt dus niet alleen te liggen op de reguliere inburgering, maar we kijken ook naar andere manieren om taalverwerving te bevorderen.
38
PARAGRAFEN
Participatie op ambtelijk en bestuurlijk niveau.
• Samen met de regiogemeenten Gooi en Vechtstreek en Almere participeren in het werk-leerbedrijf Tomingroep.
• Met Tomingroep, conform de doelen in het huidige bedrijfsplan, zoveel mogelijk mensen richting betaald werk of een zingevende dagbesteding leiden.
• Bijdragen aan het gezamenlijk richting geven aan de rol en inrichting van het sociaal ontwikkelbedrijf binnen de regio.
• Daar waar nodig ruimte bieden aan lokaal maatwerk en lokale reintegratieactiviteiten voortzetten.
• Implementeren van de Participatiewet in Balans waarin vertrouwen, eenvoud en de menselijke maat centraal staan.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
39
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
het eigen netwerk van de cliënt en naar laagdrempelige en algemene
voor aansluiting bij de regionale bewustwordingscampagne over
Wat willen we bereiken?
voorzieningen. Dat vraagt nadrukkelijk om een zorgvuldige consultatie
mantelzorg en de versterking van samenwerking tussen de partijen die
• Wij streven ernaar dat onze inwoners zo lang mogelijk zelfstandig,
en nauwlettende bestudering van de leefsituatie van de betrokkene(n),
mantelzorgondersteuning aanbieden.
zelfredzaam en actief deelnemend aan de samenleving in hun
met name bij aanvragen voor individuele begeleiding, dagbesteding en
eigen huis kunnen blijven wonen. We willen een gemeenschap zijn
huishoudelijke hulp.
met vitale inwoners die zich met elkaar en hun dorpen verbonden
• Aanpak Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligersondersteuning
• Onafhankelijke cliëntondersteuning: Dit is een wettelijke taak voor inwoners met een hulpvraag. We kopen deze ondersteuning in bij MEE.
• Maatwerkdienstverlening 18+: We bieden adequate hulp aan
voelen: sociaal sterke dorpen met een sterke sociale basis met
(EMV): Om de zelfstandigheid van onze inwoners te vergroten
goede algemene voorzieningen, waarin iedere inwoner zelfstandig
en te behouden, zetten we samen met organisaties en inwoners
inwoners. Omvang, duur en aard van de dienstverlening zijn deskundig
en gezond kan leven, wonen en werken. We willen dat iedereen
in op het versterken van de leefbaarheid in de dorpen. Daarbij
afgestemd. We nemen actief deel aan de regionale heroverwegingen
meedoet/kan meedoen, en dat we naar elkaar omzien: inwoners,
hebben we bijzondere aandacht voor de thema’s Eenzaamheid,
op het gebied van begeleiding, dagbesteding en hulp in het
vrijwilligersorganisaties, ondernemers en maatschappelijke partners.
Mantelzorg en Vrijwilligersondersteuning (EMV). We verbinden ons
huishouden.
We geven bijzondere aandacht aan de thema’s Eenzaamheid,
met alle organisaties die willen bijdragen in een lokale EMV-coalitie.
Mantelzorg en Vrijwilligersondersteuning. We zorgen (a) voor eerder
Zo vergroten en versterken we het netwerk van partners die zich
regionale heroverwegingen nieuwe of aanvullende producten voor
signalering en vermindering van eenzaamheid, (b) dat mantelzorgers
inzetten om eenzaamheid in Wijdemeren tegen te gaan en die
dagbesteding en begeleiding, gericht op het versterken van eigen
zich meer gezien en ondersteund voelen en (c) dat we een stevigere
onze mantelzorgers en vrijwilligers ondersteunen. Samen met de
regie en het activeren van het sociaal netwerk. Daarbij bieden
basis creëren met meer actieve vrijwilligers die zich inzetten voor
organisaties uit de coalitie stellen we een uitvoeringsplan op dat we in
we in de pilotfase ruimte aan innovatieve trajecten die herstel
sterke sociale kernen.
2026 gaan uitrollen.
en zelfredzaamheid bevorderen, met een focus op structurele
• Niet-geïndiceerde dagbesteding: We verbreden ons aanbod naar
Wat doen we daarvoor? • Ondersteuning: Inwoners met een ondersteunings- of zorgvraag
algemeen toegankelijke dagactiviteiten bij tenminste zes aanbieders.
• Mantelzorgondersteuning: We versterken de
• Begeleiding en Dagbesteding: We ontwikkelen binnen de
maatwerkhulp.
• Hulp bij huishouden: Binnen de regionale heroverwegingen voor huishoudelijke hulp zetten we in op het versterken van
kunnen bij ons terecht voor ondersteuning. Het uitgangspunt in
mantelzorgondersteuning door de digitale toegang tot
eigen regie en herstel, waarbij we deze aanpak integreren in de
de Wmo is dat in alle situaties waarin een huishouden een of meer
mantelzorgondersteuning uit te bouwen middels de GALA-
maatwerkvoorzieningen huishoudelijke hulp.
hulpvragen heeft, eerst wordt gekeken naar mogelijkheden binnen
impuls en de aanpak EMV. Binnen de aanpak EMV zorgen we ook
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
Jeugdhulp
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
40
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
• Ter ondersteuning van de jongere maken we gebruik van een JIM
Geëscaleerde zorg 18+
Wat willen we bereiken?
(jouw ingebrachte mentor): een vertrouwenspersoon uit de directe
Wat willen we bereiken?
Dat jeugdigen (tot 23 jaar) de ondersteuning en zorg krijgen die zij nodig
omgeving van de jongere, die ook optreedt als vertegenwoordiger
Bijstaan, beschermen en opvangen van kwetsbaren in de samenleving,
hebben, zodat zij in veiligheid opgroeien, zich kunnen ontwikkelen en
richting het gezin en professionals.
zoals dak- en thuislozen, mensen in onveilige gezinssituaties,
leren zelfstandig te zijn. Kwetsbare jeugdigen, van wie de ontwikkeling gevaar loopt, worden beschermd.
Wat doen wij daarvoor?
• We organiseren Eigen Kracht-conferenties waarbij de jeugdconsulent
verslaafden, verwarde personen en slachtoffers van seksueel geweld en
samen met familie en bekenden van de jeugdigen/gezin een plan voor
misbruik, zodat deze mensen kunnen herstellen en participeren in de
de toekomst maakt (familiegroepsplan).
samenleving.
• We gaan een intensievere samenwerking met de huisartsen aan met
• We indiceren en monitoren jeugdhulp bij jeugdigen met psychische
als doel passende ondersteuning voor jeugdigen en het voorkomen
Wat doen wij daarvoor?
problemen en stoornissen, psychosociale problemen en opvoed- en
van verwijzingen naar relatief zware zorg. Dit doen we door de inzet
• Het Regionaal Beleidsplan Bescherming en Opvang 2026-2033 laten
opvoedingsproblemen.
van de praktijkondersteuners jeugd bij de huisartsen te verhogen.
• Bij een hulpvraag richten we ons op informele en formele oplossingen met oog voor de eigen kracht van de inwoner, waarbij we onderzoeken of ondersteuning in het eigen netwerk mogelijk
• We bieden lichte begeleiding aan jeugdigen door middel van de inzet van een gedragsdeskundige die deel uitmaakt van het wijkteam.
• Voor een gezond opvoedklimaat bieden we laagdrempelige
is. We faciliteren vraag en aanbod waarbij ouders en/of jeugdigen
begeleiding aan, door bijvoorbeeld de inzet van een opvoedcoach,
elkaar kunnen ondersteunen rondom opgroeien. Dit doen we door
jongerenwerker of een echtscheidingscoach.
bijvoorbeeld door de inzet van ‘Buurtgezinnen’ waarbij gezinnen die
• We voeren regie op casussen waarbij sprake is van onveiligheid.
het moeilijk hebben, worden gekoppeld aan een stabiel gezin in de
Hierbij gebruiken we onder andere de landelijk voorgeschreven
buurt.
multidisciplinaire aanpak in samenwerking met de regio Gooi en
• Een andere interventie is de inzet van ‘Zorgoppas’ waarbij er voor ouders met zorgbehoevende kinderen een geschikte- en betaalbare oppas wordt geregeld.
Vechtstreek (Veilig Thuis).
vaststellen door de gemeenteraad.
• Samen met collega’s van de gemeente Wijdemeren en de fusiegemeente Hilversum aan de slag met de versteviging van het dossier Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen.
• Een dekkend hulp- en begeleidingsaanbod voor dak- en thuislozen realiseren.
• Maatschappelijke opvang continueren en kleinschalige opvanginitiatieven realiseren voor gezinnen in de wijken.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Geëscaleerde zorg 18-
Wat doen we daarvoor?
Wat doen we daarvoor?
Hieronder vallen Veilig Thuis, Jeugdreclassering en Jeugdmaatregelen.
• De meldcode kindermishandeling sterker onder de aandacht brengen.
• Het merendeel van de wettelijke taken in het kader van de Wet
Deze taken zijn belegd bij de regio Gooi en Vechtstreek. Het lokale
De GGD inspecteert kinderopvangorganisaties. Als opvangorganisaties
publieke gezondheid is belegd bij de regio Gooi en Vechtstreek
sociale wijkteam voert dit uit.
de meldcode kindermishandeling onvoldoende onderdeel laten
en de GGD. Het betreft onder andere vaccinatieprogramma’s,
uitmaken van hun pedagogisch beleidsplan en de hieruit volgende
infectieziektebestrijding en jeugdgezondheidszorg.
Wat willen we bereiken?
beleidsrealiteit, dan handhaaft de gemeente conform de regionale
• Passende en intensieve zorg bieden aan jongeren onder de 18 jaar
beleidsregels handhaving kinderopvang.
die zich in complexe of ernstige problematische situaties bevinden en
• Samen met regionale partijen werken we aan doorbraakmethodes
waarbij nuldelijns-, eerstelijns- en reguliere jeugdhulp niet in staat zijn
om in complexe casussen alternatieven voor uithuisplaatsing en
om de problemen op te lossen.
beschermd wonen mogelijk te maken.
• Kindermishandeling terugdringen.
41
PARAGRAFEN
Overhead
• (Aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie krijgen extra ondersteuning tijdens en na de zwangerschap.
• Vrouwen die in kwetsbare positie verkeren, krijgen tips en begeleiding over een kinderwens, seksualiteit en anticonceptie.
• Er zijn twee consultatiebureaus in de gemeente Wijdemeren. • We doen mee aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het
• Alternatieven mogelijk maken voor beschermd wonen.
Volksgezondheid
Integraal Zorgakkoord (IZA). We zetten de toegekende middelen in op
• Zorgen voor een veilige omgeving voor kinderen.
Wat willen we bereiken?
de voorgeschreven bestedingsdoelen. Deze inzet is gebaseerd op de
• Er is publieke gezondheidszorg.
visie en uitgangspunten van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein
• Jeugdigen ontwikkelen zich gezond en veilig tot unieke volwassenen.
en de Maatschappelijke Agenda 2024-2027.
• Inwoners hebben een gezonde leefstijl en voelen zich vitaal.
• In verschillende kernen van Wijdemeren zijn leefstijlloketten
• Organisaties vanuit welzijn, gezondheidszorg en sport werken
beschikbaar. Een leefstijlcoach begeleidt inwoners in het
intensief samen aan het vergroten van de vitaliteit van inwoners.
vinden en doorlopen van een passend traject dat is gericht op gezondheidsbevordering en zelfredzaamheid.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Nieuw beleid
Dierenopvang
Gezond Wijdemeren heeft in de periode 2024-2025 een uitkering
Wat willen bereiken?
vanuit het Integraal Zorgakkoord ontvangen voor het opstarten van drie
Toekomst bestendig dierenwelzijn als onderdeel van ons sociaal beleid.
leefstijlloketten in Wijdemeren. Dit betrof een eenmalige uitkering met de voorwaarde dat vervolgfinanciering uit andere bronnen moet komen.
Wat doen we daarvoor?
Indien er in 2026 geen of onvoldoende externe middelen beschikbaar
Gemeenten hebben een wettelijke taak bij de opvang van zwerfdieren.
zijn, wordt het aanbod van leefstijlloketten in Wijdemeren vanaf 2026
De gemeenteraad heeft in juli 2024 de beleidsnota Dierenwelzijn
gecontinueerd vanuit gemeentelijke middelen. De leefstijlloketten
Wijdemeren vastgesteld, waarmee ze invulling geeft aan deze
ondersteunen inwoners die vragen hebben over een gezonde leefstijl. De
beleidstaak. We sluiten als gemeente, net als de overige regiogemeenten,
loketten dragen bij aan de beweging van zorg naar gezondheid.
dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) af voor de opvang, verzorging en vervoer van zwerfdieren en in het wild levende dieren. In onze regio
Geweld tegen vrouwen en meisjes komt wereldwijd voor. Ook in
gaat het dan om de Dierenambulance Gooi en Vechtstreek, Egelopvang
Wijdemeren vinden we dat dit bestreden moet worden. Daarom
Midden Nederland en de Vogelopvang Midden Nederland. Samen met
doen we vanaf 2025 mee aan de internationale campagne ‘Orange
Hilversum werken we aan een toekomstbestendige dierenopvang voor
the World’. Hiermee vragen we aandacht voor een toekomst zonder
de regio. De Dierenambulance G&V is daarvoor gefuseerd met het Goois
gendergerelateerd geweld.
Nest. Naar verwachting gaat dit dierencentrum eind 2026 open.
42
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
BEGROTING
Sociaal Domein
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
43
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat mag het kosten? PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN P005 Sociaal domein
Rek 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Begr 2029
Lasten
25.339
28.230
28.066
28.028
28.113
28.468
Baten
-5.685
-5.603
-4.737
-4.736
-4.744
-4.743
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
19.654
22.627
23.329
23.292
23.369
23.724
Arbeidsparticipatie
468
392
381
363
363
363
Begeleide participatie
632
548
567
556
556
556
Cultureel erfgoed
18
16
17
17
17
17
Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
91
118
120
120
120
120
Geëscaleerde zorg 18-
400
554
578
580
580
581
Geëscaleerde zorg 18+
-163
14
15
15
15
15
Inkomensregelingen
5.241
5.951
5.936
5.936
5.936
5.936
Maatwerkdienstverlening 18-
5.724
6.394
6.378
6.459
6.459
6.459
Maatwerkdienstverlening 18+
3.714
3.792
3.896
3.896
3.896
3.896
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.271
1.202
1.258
1.258
1.258
1.258
Media
485
584
567
464
467
467
Musea
107
115
96
95
96
96
1.058
1.201
1.147
1.146
1.146
1.146
Onderwijshuisvesting
834
1.105
962
1.296
1.473
1.823
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
92
111
124
131
137
143
2.662
2.852
2.579
2.455
2.352
2.351
Sportaccommodaties
667
931
802
789
788
787
Sportbeleid en activering
98
129
129
129
129
129
1.012
1.161
1.220
1.241
1.243
1.242
927
1.060
1.295
1.082
1.082
1.082
25.339
28.230
28.066
28.028
28.113
28.468
Lasten per taakveld
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Samenkracht en burgerparticipatie
Volksgezondheid Wijkteams TOTAAL LASTEN
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
BEGROTING
Sociaal Domein
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
44
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMA SOCIAAL DOMEIN Baten per taakveld
Rek 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Begr 2029
Arbeidsparticipatie
-53
0
0
0
0
0
Begeleide participatie
0
0
0
0
0
0
Geëscaleerde zorg 18+
-147
0
0
0
0
0
Inkomensregelingen
-3.689
-3.848
-3.848
-3.848
-3.848
-3.848
Maatwerkdienstverlening 18+
-64
0
0
0
0
0
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-291
-235
-235
-235
-235
-235
Media
-23
-23
-7
-4
-7
-7
Musea
1
-10
-10
-10
-10
-10
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
-160
-177
0
0
0
0
Onderwijshuisvesting
-244
-312
-250
-250
-251
-250
Samenkracht en burgerparticipatie
-944
-763
-147
-149
-154
-153
Sportaccommodaties
-59
-236
-240
-240
-240
-240
Sportbeleid en activering
-10
0
0
0
0
0
Wijkteams
-1
0
0
0
0
0
TOTAAL BATEN
-5.685
-5.603
-4.737
-4.736
-4.744
-4.743
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
19.654
22.627
23.329
23.292
23.369
23.724
Lasten mutaties reserves
0
76
0
0
0
0
Baten mutaties reserves
-136
-349
-250
-129
-119
-119
SALDO MUTATIES RESERVES
-136
-274
-250
-129
-119
-119
19.519
22.353
23.079
23.163
23.250
23.606
SALDO INCLUSIEF MUTATIES RESERVES
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
45
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025
Onderwijshuisvesting € 143.000 lager
Samenkracht en burgerparticipatie € 273.000 lager
Lasten
De lagere lasten in 2026 hebben met name te maken met de afboeking
De lagere lasten van 2026 t.o.v. 2025 hebben onder andere te maken
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken € 54.000 lager
van de stelpost kapitaallasten voortvloeiend uit het herstelplan. Deze
met de lagere doorbelaste salariskosten team Vastgoed. Dit betreft
De begroting is verlaagd wegens lagere lasten aan de regio Gooi- en
stelpost had betrekking op het IHP. Bij het MIP 2026-2029 hebben we de
een bedrag van € 129.142. Ook zijn de lasten in 2026 lager t.o.v. 2025
Vechtstreek, conform de Kaderbrief 2026 (€ 61.846). Andere verschillen
kredieten geactualiseerd. Door deze actualisatie kunnen we de nieuwe
vanwege de SPUK GALA die voor € 370.000 was opgenomen in de
kleiner dan € 25.000 worden niet toegelicht.
kapitaallasten berekenen en deze vervolgens verwerken in de begroting.
begroting van 2025.
De reeds geraamde stelpost IHP kan hierdoor afgeboekt worden. We Maatwerkdienstverlening 18+ € 104.000 hoger
hebben immers de daadwerkelijke kapitaallasten geraamd. Het overige
In 2026 en 2027 wil het college een pilot uitvoeren (€ 100.000 in 2026 en
De hogere lasten (€ 80.577) worden veroorzaakt door de indexatie voor
verschil bestaat uit kleine verschillen.
€ 100.000 in 2027) die sociale activiteiten in onze kernen stimuleert. De
het sociaal domein conform Kaderbrief 2026. Daarnaast is de begroting
nadruk ligt hierbij op het stimuleren van ontmoetingen en het mogelijk
opgehoogd wegens hogere lasten (€ 31.569) (autonome ontwikkelingen)
Sportaccommodaties € 129.000 lager
aan de regio Gooi- en Vechtstreek, ook conform Kaderbrief 2026.
De lagere lasten in 2026 hebben met name te maken met de herziening
Andere verschillen kleiner dan € 25.000 worden niet toegelicht.
van de investeringen (MIP) en de daaruit voortvloeiende nieuwe
Gezond Wijdemeren heeft in de periode 2024-2025 een uitkering
kapitaallasten. In 2026 zijn de kapitaallasten ruim € 120.000 lager dan
vanuit het Integraal Zorgakkoord ontvangen voor het opstarten van
2025. Het overige verschil bestaat uit kleine verschillen.
drie leefstijlloketten in Wijdemeren. De leefstijlloketten worden in 2025
Maatwerkvoorzieningen (Wmo) € 56.000 hoger
maken van contactmomenten. Dit is conform Kaderbrief 2026.
De hogere lasten vanaf 2026 t.o.v. 2025 hebben onder andere te
gefinancierd vanuit de SPUK (Specifieke Uitkering) gelden. Dit betrof
maken met hogere lasten (€ 91.419) (autonome ontwikkelingen) aan de
een eenmalige uitkering met de voorwaarde dat vervolgfinanciering uit
regio Gooi- en Vechtstreek, conform Kaderbrief 2026. Daarnaast is de
andere bronnen moet komen. Indien er in 2026 geen of onvoldoende
Kaderbrief 2026 opgenomen dat per 2026 de bezuiniging sociaal domein
externe middelen beschikbaar zijn, wordt het aanbod van leefstijlloketten
ad € 200.000 structureel ingevuld moet worden. Een deel (€ 75.000)
in Wijdemeren in 2026 gecontinueerd met eigen middelen ad € 100.000.
komt uit aanvullende ombuigingsvoorstellen binnen dit taakveld. Andere
Continuering hiervan in 2026 was opgenomen in de Kaderbrief 2026.
verschillen kleiner dan € 25.000 worden niet toegelicht.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
46
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Volksgezondheid € 59.000 hoger
Baten
Bij de Voorjaarsnota 2025 is de bijdrage van de gemeente aan de
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken € 177.000 lager
regio Gooi en Vechtstreek verlaagd voor GDGV met € 42.198. Andere
Bij de begrotingswijziging van de Septembercirculaire en
verschillen kleiner dan € 25.000 worden niet toegelicht.
coalitieonderhandelingen zijn de baten onderwijsachterstanden vanaf 2026 structureel verlaagd met € 177.000.
Wijkteams € 235.000 hoger Bij de Voorjaarsnota 2025 is er een aantal maatregelen samengesteld
Onderwijshuisvesting € 62.000 lager
voor 2025 en 2026 voor de inzet voorveld Jeugd. Het gaat in 2026
Bij de Voorjaarsnota 2025 hebben er mutaties plaatsgevonden m.b.t.
bijvoorbeeld om €73.000 voor meer inzet van de praktijkondersteuner
de huurinkomsten van Pinkenstal in Loosdrecht. De school heeft een
huisarts (POH), inzet buurtgezinnen en zorgoppas t.o.v. 2025.
deel van de ruimte in gebruik die eigenlijk aan de kinderopvang werd verhuurd. Dit heeft geleid tot € 75.000 minder inkomsten in 2026 t.o.v.
Daarnaast is de doorbelasting van salarissen voor het wijkteam € 156.579 hoger dan in 2025.
2025.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
47
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Relevante informatie Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma staat onder meer beschreven in:
• (Regionale) Beleidsnota bescherming en opvang t/m 2025
• Evaluatie Dorpenbeleid 2019-2023
• Verordening individuele inkomenstoeslag Wijdemeren 2021
• Afsprakennotitie voorschoolse educatie 2020-2024
• Financieel herstelplan 2024-2027
• Verordening jeugdhulp gemeente Wijdemeren 2018
• Algemene Subsidieverordening Wijdemeren 2021
• Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren
• Verordening leerlingenvervoer 2019 + uitvoeringsregels
• Beleidsplan armoede en schuldhulpverlening Wijdemeren 2019 - 2022 (inclusief minimabeleid)
• Beleidsregels BBZ 2020
2016
• Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek 2019 (moet in 2023 opnieuw worden vastgesteld)
leerlingenvervoer 2019
• Verordening maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 (inclusief Regeling mantelzorgwaardering Wijdemeren)
• Beleidsregels beschut werk 2015
• Integraal Beleidskader Sociaal Domein ‘Hart voor Elkaar’
• Verordening onderwijshuisvesting 2015
• Beleidsregels bijzondere bijstand 2017
• Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2037
• Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid 2003
• Beleidsregels handhaving wet kinderopvang
• Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2024-2027
• Verordening Re-integratie, LKS en studietoeslag 2023
• Beleidsregels jeugdhulp 2018
• Prestatieafspraken Wijdemeren en woningbouwvereniging tot 2023
• Verordening SMI (sociaal-medische indicatie) 2013
• Beleidsregels loonwaardebepaling 2015
• Regionaal programma Werk en Participatie 2023-2026
• Verordening subsidie voorschoolse educatie en peuteropvang 2022
• Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020
• Regionale woonvisie tot 2040 en Woonvisie Wijdemeren t/m 2024
• Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ
• Beleidsregels verwijtbaarheid en bestuurlijke boete 2015
• Samenwerkingsovereenkomst Bibliotheek Gooi plus en de gemeenten
• Collegevoorstel 2021 t.b.v. uitvoering Nationaal Programma Onderwijs (NPO)
Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Huizen, Laren en Wijdemeren, 20252029
• Convenant eerste opvang onderwijs 2022
• Samenwerkingsovereenkomst Talent Primair 2017
• Cultuurnota 2018-2021
• Subsidiebeleid lokale basisscholen 2021
• De verordening beslistermijn schuldhulpverlening Wijdemeren 2021
• Subsidiebeleidskader 2022-2025
• Deelverordening incidentele subsidies Wijdemeren 2021
• Uitvoeringsplan veranderopgave inburgering Wijdemeren
Wijdemeren 2015
• Woonakkoord provincie NH (tot 2040)
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Wettelijke basis voor dit programma • Gemeentewet
• Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen
• Huisvestingswet
• Wet maatschappelijke ondersteuning
• Jeugdwet
• Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE)
• Leerplichtwet 1969
• Wet op de expertisecentra
• Mediawet
• Wet op het onderwijstoezicht
• Participatiewet (inclusief Wet taaleis)
• Wet op het primair onderwijs
• Wet Aanpak Woonoverlast
• Wet op het voortgezet onderwijs
• Wet banenafspraak
• Wet passend onderwijs
• Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB)
• Wet publieke gezondheid
• Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen
• Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen
• Wet gemeentelijke schuldhulpverlening
• Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Wet SUWI)
• Wet inburgering
• Woningwet
• Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ)
• Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW)
48
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Betrokken partijen De bij dit programma betrokken partijen zijn onder meer:
• Aanbieders Inburgeringscursussen
• Team Sportservice
• Ouderenorganisaties
• Basisscholen en andere onderwijsorganisaties
• Vereniging Sport en Gemeenten
• Re-integratieadviseurs
• Beheerstichtingen
• Versa
• Schoolmaatschappelijk werk
• Bibliotheek Gooi+
• Vluchtelingenwerk Nederland
• Sport- en cultuurverenigingen
• COA
• Werkgeversservicepunt
• Vereniging Sport en Gemeenten
• Consultatiebureau en Regionaal Bureau Leerlingenzaken
• Woningbouwcorporaties
• Versa
• Dieren opvangorganisaties
• Zorg en Veiligheidshuis, regiogemeenten en de Regio Gooi en
• Vluchtelingenwerk Nederland
• Digi &Taalhuis
Vechtstreek
• Werkgeversservicepunt
• Gezond Wijdemeren
• Zorg- en welzijnsorganisaties
• Woningbouwcorporaties
• Gezond Gooi
• Buurtsportcoaches
• Zorg en Veiligheidshuis, regiogemeenten en de Regio Gooi en
• GGD
• COA
• Huurderorganisaties
• Consultatiebureau en Regionaal Bureau Leerlingenzaken
• Inwoners en ondernemers
• Dieren opvangorganisaties
• Kinderopvangorganisaties
• Digi &Taalhuis
• Kursusproject
• Gezond Wijdemeren
• Metropoolregio Amsterdam (MRA)
• Huurderorganisaties
• Ondernemend Wijdemeren
• Inwoners en ondernemers
• Ouderenorganisaties
• Kinderopvangorganisaties
• Re-integratieadviseurs
• Kursusproject
• Schoolmaatschappelijk werk
• Metropoolregio Amsterdam (MRA)
• Sport- en cultuurverenigingen
• Ondernemend Wijdemeren
Vechtstreek
• Zorg- en welzijnsorganisaties
49
PARAGRAFEN
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
PROGRAMMA 6 NATUUR EN MILLIEU Het programma Natuur en Milieu gaat over het behoud en waar mogelijk versterken van een gezonde leefomgeving. Hierbij zijn een aantal grote transities en maatschappelijke thema’s in het kader van duurzaamheid van belang. Dit zijn bijvoorbeeld de energietransitie, de warmtetransitie en de transitie naar een circulaire economie. Ook het handhaven op milieuthema’s en het versterken van de biodiversiteit is van belang om onze leefomgeving gezond te houden. Het programma Natuur en Milieu staat in nauwe verbinding met andere programma’s en beleidsvelden binnen de gemeente, omdat al deze onderwerpen samenhangen.
Aanpak Oostelijke Vechtplassen Wij zijn één van de 21 partners in de Aanpak Oostelijke Vechtplassen (AOVP, voorheen het Gebiedsakkoord). Het tienjarig programma richt zich op de ontwikkeling van het vrijetijdlandschap, natuurherstel en recreatie. Het programma loopt eind 2027 af.
Vanuit uit de AOVP liggen maar liefst 7 van de 8 natuurherstelpopgaven uit het Natuur Netwerk Nederland programma (NNN) en 17 uit NoordHolland in Wijdemeren.
Ook omvat de AOVP het aanleggen van faunapassages, herstel van de waterkwaliteit (Kader Richtlijn Water), maatregelen voor moerasvogels en het bestrijden van exoten. De beoogde investeringen uit de AOVP maken geen onderdeel van onze begroting uit, maar gezien de impact op onze gemeente en inwoners is het belangrijk om (pro)actief mee te sturen in
De onderwerpen in dit programma vragen om een maatschappelijke
de projecten en de belangen voor Wijdemeren te behartigen.
transitie naar een duurzame samenleving, waarbij de gemeente afhankelijk is van diverse partners, inwoners en bedrijven. Verbinden, stimuleren, samenwerken en mogelijk maken, staan dan ook centraal in dit programma.
Naast de al beschikbare middelen in het AOVP zijn er aanvullende middelen voor deze projecten bij met name de provincie Noord-Holland en het Waterschap beschikbaar.
50
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
51
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat willen we bereiken?
Natuurvriendelijk isoleren
• Een duurzame en gezonde leefomgeving. We werken toe naar een
Dit plan helpt bij het behouden van diersoorten die in gebouwen leven
klimaatneutraal, circulair, klimaatadaptief en biodivers Wijdemeren in
zonder dat dit de isolatieopgave voor huizen vertraagt. Het plan brengt
2050. Dit doen we in verbinding met alle relevante beleidsdomeinen
in kaart waar vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen in gebouwen
en programma’s van belanghebbenden.
verblijven. Daarnaast wordt op basis van deze data een compensatie-
• Ondersteuning en financiering van duurzame oplossingen voor
en mitigatieplan opgenomen in het Soortenmanagementplan (SMP),
bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.
waarmee de lokale populatie van deze soorten wordt behouden en versterkt. In 2026 ronden we het plan af.
Wat doen we daarvoor? In 2026 zetten wij het huidige beleid voort. Wij gaan verder met werken
Warmtetransitie
aan de landelijke doelstellingen voor 2030 en 2050 op het gebied van
In 2025 zijn we gestart met het opstellen van de start-
duurzaamheid. De financiële middelen komen uit het gemeentelijke
en uitgangspuntennotitie voor programma Warmte. De
duurzaamheidsbudget en landelijke en provinciale subsidies, als de
uitgangspuntennotitie zal eind 2025/begin 2026 worden vastgesteld.
CDOKE (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-
Onder de Omgevingswet is het verplicht om uiterlijk in Q4 2026 een
en energiebeleid), het Nationaal Isolatie Programma en verschillende
programma Warmte door het college te laten vaststellen. Dit programma
subsidies per project.
vervangt de in 2021 vastgestelde Transitievisie warmte. De SPUK CDOKE dekt de kosten voor het opstellen van dit programma.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
52
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Verzwaring elektranet
Pilot Kabelgoottegels
Subsidieverordening Groene Daken
Wij ondersteunen de netbeheerders bij de verzwaring van het elektranet.
In 2025 zijn we gestart met de pilot Kabelgoottegels. Particulieren
Elk jaar is er € 50.000 beschikbaar voor de subsidieverordening Groene
We hebben een intentieovereenkomst met Stedin gesloten voor de
en bedrijven kunnen zich (onder voorwaarden) aanmelden voor
Daken. Hier wordt echter maar een klein deel van gebruikt. In het
verzwaring van het elektranet in Loosdrecht. In 2026 loopt met Liander
kabelgoottegels. Eind 2025 wordt de pilot geëvalueerd. In 2026 kan
voorjaar van 2026 gaan wij hier extra aandacht voor vragen.
eenzelfde traject voor de verzwaring van het elektranet van de rest van
de pilot worden omgezet naar standaardbeleid. Het plaatsen van
de gemeente. De interne uren dekken wij via de provinciale subsidie
de kabelgoottegels wordt gefinancierd uit de eigen bijdrage van de
Circulaire economie
‘Transformatorstations en tracés Noord-Holland’. Hiermee is een bedrag
aanvrager en het laadpalenbudget.
Voor de transitie naar een circulaire economie haken wij aan bij regionale
van circa € 30.000 gemoeid.
projecten, zoals het project Biobased Boeren. Bij dit project, geleid door
Klimaatadaptatie
de gemeente Gooise Meren, krijgen boeren hulp bij het verbouwen van
Afvalinzameling/GAD
Hittestress en wateroverlast zijn ook in onze gemeente steeds vaker
lisdodde, dat vervolgens wordt verwerkt in isolatiemateriaal. Dit materiaal
In 2026 gaat de wisseling van bronscheiding naar nascheiding van het
orde van de dag. In de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) zijn
wordt vervolgens gebruikt bij het isoleren van sociale huurwoningen in
PMD (Plastic, Metaal en Drankpakken) in. Deze verandering leidt ook tot
daarom meer eisen qua vergroening en schaduw opgenomen. Ook bij
de regio. Aan dit project doet een boer uit Wijdemeren mee.
een herijking van het GAD-beleid ten aanzien van grondstoffen. In lijn
herinrichtingen worden vergroening (zoals de grasbetontegels voor
met het landelijke beleid wil de GAD meer naar duurzaamheidsprestaties
parkeren) en waterberging meegenomen in het ontwerp. In 2026 zetten
Daarnaast zijn er in de nieuwe leidraad inrichting Openbare Ruimte
op afzonderlijke stromen sturen, in plaats van op het terugdringen van
we dit beleid voort. Voor vergroening op particulier gebied zetten we
(LIOR) nieuwe eisen voor circulariteit opgenomen, zodat onze openbare
de hoeveelheid restafval. Hiervoor wordt een nieuwe meetsystematiek
ons weer in voor het NK Tegelwippen. Ook dit jaar werken we samen
ruimte meer zal bestaan uit hergebruikte en hernieuwbare materialen.
ingericht en het Uitvoeringsprogramma 2023-2026 geëvalueerd. Qua
met het Dorpenteam, scholen, het Duurzaamheidscentrum en andere
Verder zullen wij in 2026 meer samenwerken met de gemeente
communicatie wordt er, naast de wisseling van het PMD-scheiden,
lokale initiatieven.
Hilversum en voorsorteren op de fusie.
ook een aanpak voor het scheiden van GFT-e afval voorbereid. Deze afvalstroom komt veelvuldig in het restafval terecht en goed scheiden van deze stroom levert een grote impact op qua duurzaamheid.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Ondersteuning bewoners en bedrijven bij verduurzaming
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
• Verduurzaming bedrijven: Via het Duurzame Bedrijven team van de
53
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Aanpak Oostelijke Vechtplassen
Samen met de Energiecoöperatie Wijdemeren informeren en
Energiecoöperatie en het project ‘Stimulerend Toezicht’ ondersteunen
Zowel bestuurlijk als ambtelijk nemen we deel aan de projectgroepen
enthousiasmeren wij bewoners en ondernemers rond de energie- en
wij bedrijven bij de energieopwekking en energiebesparing. Daarbij
van de Aanpak Oostelijke Vechtplassen. We sturen proactief mee op
warmtetransitie. Daarnaast faciliteren wij initiatieven op het gebied
houden wij toezicht op het Besluit Activiteiten Leefomgeving en
het behalen van de beoogde resultaten uit het programma, terwijl we
van klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulaire economie met het
geven we invulling aan de Regionale Energiestrategie. Hier werken wij
erop toezien dat de belangen van Wijdemeren behartigd worden. De
Duurzaamheidscentrum, het Dorpenteam en de Appelboom.
samen met de Energiecoöperatie Wijdemeren en de Omgevingsdienst
voorbereidingen voor de aanleg van een aantal faunapassages starten.
• Energieloket: Via de Energiecoöperatie Wijdemeren wordt het
Flevoland & Gooi en Vechtstreek. Deze projecten bekostigen
Dit gebeurt in nauwe afstemming met Wijdemeren. Ook de andere
energieloket georganiseerd. Bewoners kunnen hier dagelijks terecht
wij vanuit de provinciale subsidie ‘Stimulerend energietoezicht
projecten, zoals de KRW-maatregelen, de aanpak overlastgevende
met hun vragen op het gebied van de energietransitie. Via de
bedrijven Noord-Holland’, de reserve duurzaamheid en het jaarlijkse
waterplanten en de laatste moerasvogelmaatregelen gaan richting
energiecoördinatoren en energiecoaches per dorp worden bewoners
duurzaamheidsbudget. In 2026 evalueren wij deze projecten.
realisatie. Dit alles vraagt veel van de organisatie. Wij zorgen dat we hier
vervolgens verder geholpen.
• Warmtetransitie: Na eerdere buurtverkenningen in Nederhorst den
• Eerste Hulp Bij Energielasten: Vanuit de SPUK ‘Aanpak Energiearmoede’ helpen wij samen met de Energiecoöperatie
Berg, Loosdrecht, Kortenhoef en Ankeveen werken we samen met
inwoners met het betaalbaar houden van de energierekening. We
de Energiecoöperatie Wijdemeren en het waterschap Amstel Gooi
plaatsen kleine energiebesparende maatregelen in de huizen, zoals
en Vecht verder aan een warmteplan voor de Blijkpolder, voor heel
radiatorfolie en (circulaire) gordijnen tegen de tocht. Financiering voor
Nederhorst den Berg en voor Kortenhoef-Noord. Voor deze wijken
dit project komt uit het gemeentelijk Armoedebudget.
liggen goede kansen voor een bronnet als duurzaam alternatief voor aardgas. Voor Loosdrecht en Ankeveen zoeken we via een wijkaanpak met bewoners naar (individuele) warmteoplossingen.
• Lokale Isolatie Aanpak: Vanuit de SPUK ‘Lokale Isolatie Aanpak’ ontvangen inwoners via de Energiecoöperatie Wijdemeren professioneel advies, begeleiding en financiering voor het isoleren van hun woning.
goed voor ingericht zijn.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
54
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat mag het kosten? PROGRAMMA NATUUR EN MILIEU P006 Natuur en milieu
Rek 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Begr 2029
Lasten
1.675
1.031
981
1.014
1.047
1.047
Baten
-772
0
0
0
0
0
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
903
1.031
981
1.014
1.047
1.047
Milieubeheer
1.675
1.031
981
1.014
1.047
1.047
TOTAAL LASTEN
1.675
1.031
981
1.014
1.047
1.047
Milieubeheer
-772
0
0
0
0
0
TOTAAL BATEN
-772
0
0
0
0
0
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
903
1.031
981
1.014
1.047
1.047
Lasten mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
Baten mutaties reserves
-52
-50
-25
-25
-25
-25
SALDO MUTATIES RESERVES
-52
-50
-25
-25
-25
-25
SALDO INCLUSIEF MUTATIES RESERVES
851
981
956
989
1.022
1.022
Lasten per taakveld
Baten per taakveld
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025
Relevante informatie
• Besluit Kwaliteit Leefomgeving
Lasten
Relevante beleidsstukken
• Wet milieubeheer
Milieubeheer
Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder
• Klimaatakkoord en Klimaatwet
De lagere lasten in 2026 komen doordat er in 2025 incidenteel hogere
meer beschreven in:
• Energiewet (vervanging van Gaswet en Elektriciteitswet)
lasten waren voor Duurzaamheidsprojecten, zoals Energie besparen
• Omgevingsvisie (2021)
• Wet Collectieve Warmte (voorheen Warmtewet)
bedrijven. Bovendien zijn in 2025 incidentele middelen ingezet voor het
• Duurzaamheidsagenda (2018)
• Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie (wgiw)
NK Tegelwippen.
• Grondstoffenvisie (2021)
• Wet Natuurbescherming
• Regionale energiestrategie 1.0 (2021)
Baten
• Laadpalenbeleid (2019)
Betrokken partijen
De lagere inkomsten vanaf 2026 komen door een structureel lagere
• Nota klimaatadaptatie (2020)
De bij dit programma betrokken partijen zijn onder meer:
onttrekking aan de reserve Duurzaamheid t.o.v. 2025. In 2025 hebben we
• Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017)
• Energiecoöperatie Wijdemeren
de reserve Duurzaamheid ingezet om diverse Duurzaamheidsprojecten
• Voortgangsrapportage 2024
• Provincie Noord-Holland
(deels) te dekken. Voor 2026 is het vooruitzicht dat er minder behoefte is
• Roadmap circulair inkopen en opdrachtgeverschap (2019)
• Regio Gooi en Vechtstreek
aan de inzet van deze reserve.
• Visie Op weg naar Aardgasvrij (2021)
• Omgevingsdienst Flevoland, Gooi & Vechtstreek (OFGV)
• Toekomstvisie Bedrijventerreinen (2021)
• Regiogemeenten
• Water- en Rioleringsprogramma (2023)
• Inwoners en ondernemers
• Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (2025)
• Metropoolregio Amsterdam (MRA) • GAD Gooi en Vechtstreek
Wettelijke basis voor dit programma