Bijlage 1a. Programmabegroting 2026-2029 Gemeente Wijdemeren opgemaakt
Tekst van het document
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INLEIDING
LEESWIJZER
Programmabegroting 2026-2029 Start met lezen
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
1
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
INLEIDING Voor u ligt de laatste begroting van de zelfstandige gemeente Wijdemeren. De programmabegroting 2026 en de meerjarenbegroting 2027-2029 zijn een uitwerking van de kaderbrief Wijdemeren 2026, aangevuld met de meest recente ontwikkelingen. Het begrotingssaldo is structureel positief. Wijdemeren staat er financieel goed voor. Daar hebben we binnen deze bestuursperiode stevige maatregelen voor moeten nemen. We hebben daarbij ook veel van onze inwoners en ondernemers gevraagd. Het resultaat is dat we straks in een zo goed mogelijke positie, met
geschrapt. De positieve meerjarensaldi maakt dit mogelijk. Bovendien
Trots zijn we ook op het feit dat we de focus hebben weten te houden
sluit dit naadloos aan bij de harmonisatie van de woonlasten van
op de aanstaande herindeling met de gemeente Hilversum, terwijl de
Wijdemeren en Hilversum vanaf 2027. De taakstelling voor (water)
reguliere werkzaamheden gewoon doorgaan. Zo heeft de ambtelijke
toeristenbelasting gaat omlaag, met 145.000 euro. Tot slot gaan we
organisatie een intensief plaatsingsproces doorlopen, zodat alle
vanaf 2027 de Leefstijllokketten in de dorpen structureel financieren, met
medewerkers per 1 januari 2026 goed landen in de ambtelijke organisatie
100.000 euro per jaar.
van Hilversum.
Ook na deze maatregelen blijft de financiële positie van Wijdemeren
Veilige wegen en meer openbaar vervoer
meerjarig positief. Dat is een mooi uitgangspunt in het laatste jaar van
We werken hard aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte.
een zelfstandig Wijdemeren. Met het volste vertrouwen dat de nieuwe
Zo hebben we onder meer de herinrichting van de Prinsessenbuurt
grotere gemeente Hilversum een goede start kan maken.
(Loosdrecht) afgerond en is de herinrichting van de Ooievaarsbuurt
een degelijke reserve en een positief meerjarensaldo, samengaan met Hilversum.
Voor het zover is, vinden we dat onze inwoners hiervan ook de vruchten mogen plukken. Daarom verlagen we in 2026 de OZB voor woningen met 6 procent. Minus de inflatiecorrectie van 2,8 procent betekent dat een netto-verlaging van zo’n 3 procent. Voor 2027 en 2028 stonden nog taakstellingen om de OZB met 5% te verhogen. Deze zijn volledig
(Ankeveen) van start gegaan. Op het gebied van openbaar vervoer (OV)
Stabiliteit en focus
hebben we belangrijke stappen kunnen zetten. De VechtplassenExpress
De politiek-bestuurlijke verhoudingen in Wijdemeren zijn stabiel. College
rijdt in de zomer naar de strandjes en inwoners van Ankeveen en (op
en raad hebben onderling én met elkaar goed weten samen te werken, in
zondag) Nederhorst den Berg hebben dankzij de pilot ‘OV op Maat’ weer
het belang van onze inwoners. Daar mogen we, zeker na de voorgaande
toegang tot OV.
roerige politiek-bestuurlijke jaren, met elkaar trots op zijn.
2
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Ook op andere terreinen zetten we stappen. Zo is woningbouwproject
verkeer draait het om drie thema’s: verkeersveiligheid verbeteren,
Aanpak kwetsbare locaties en handhaving
’t Laantje opgeleverd, is de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Nootweg
vervoersarmoede terugdringen en verkeerslawaai verminderen.
In de aanpak van ondermijnende criminaliteit blijven we stappen zetten.
vernieuwd, viert ’s-Graveland haar 400-jarig bestaan, verruilt Wijdemeren
Bijvoorbeeld door meer 30 km-zones in te richten, fietsgebruik te
Met project Achilles ontwikkelen we een integrale aanpak voor preventie
steen voor groen met NK Tegelwippen en zijn de inkomensregelingen
stimuleren en aanvullend openbaar vervoer te regelen.
en repressie om parken vitaal te houden. In 2024 zijn we gestart met
verruimd.
handhaving op de vakantieparken en in 2025 is zelfs een van de parken Het is prettig wonen in Wijdemeren, maar er is een groot tekort aan
gesloten vanwege misstanden. Komend jaar gaan we door met deze
Dienstverlening in 2026
woningen, met name aan betaalbare woningen en woningen voor
aanpak.
Het jaar 2026 is het laatste jaar van de gemeente Wijdemeren. Het
senioren. We dragen bij aan het realiseren van extra woningen door
doorlopen van het fusietraject tijdens de ambtelijke integratie zal
verkoop van gemeentelijke percelen, zoals de Dennenlaan en het
We zien dat het op en rond de plassen op warme dagen erg druk kan
wederom veel ambtelijke capaciteit en inzet vragen. Daarnaast blijven de
Kininelaantje.
zijn. Hoewel dit bijdraagt aan het recreatieve imago van onze gemeente,
reguliere werkzaamheden gewoon doorgaan. We kunnen niet uitsluiten
brengt het ook uitdagingen met zich mee op het gebied van veiligheid,
dat de dienstverlening en bereikbaarheid in de komende periode onder
Bezoekers en gebruikers betalen mee
leefbaarheid en overlastbeheersing. Om deze uitdagingen het hoofd te
druk zal staan. Wel blijven we hard aan het werk om dit zoveel mogelijk
Bezoekers en recreanten dragen gelijkmatiger en meer bij aan het
bieden, is de inzet van Boa’s belangrijk. Ook is extra inzet nodig, onder
te voorkomen. Het gemeentehuis in Loosdrecht blijft in 2026 open.
beheer en onderhoud van de voorzieningen. We zien wel ruimte
andere van verkeersregelaars.
Voor onder meer paspoorten en rijbewijzen, maar ook voor college en
om de taakstelling hiervoor uit het financieel herstelplan structureel
raadsvergaderingen.
met 145.000 euro te verlagen. In de begroting is wederom een
Kracht van de dorpen
onttrekking van de reserve toerisme van 100.000 euro opgenomen.
In het sociaal domen zetten we in op ‘Eenzaamheid, Mantelzorg en
Groot onderhoud en extra woningen
Het adviesorgaan Recreatie & Toerisme (R&T) kan adviseren over de
Vrijwilligers’ (EMV). We zorgen dat eenzaamheid eerder gesignaleerd en
We gaan in 2026 door met fors investeren in de openbare ruimte.
besteding van deze middelen. Het college wil gezamenlijk zaken
minder wordt, mantelzorgers zich meer gezien en ondersteund voelen
De focus ligt op het uitvoeren van diverse vervangingen en groot
realiseren waar recreanten, en dus de sector, baat bij hebben.
en we een stevige basis creëren met meer actieve vrijwilligers die zich
onderhoud, zoals Middenweg (Nederhorst den Berg), Stichts End
inzetten voor sterke sociale kernen. We bouwen een lokale coalitie EMV
(Ankeveen), Kerklaan (Kortenhoef) en Edelenbuurt (Loosdrecht). Voor
en versterken het netwerk van partners die bij willen dragen aan het tegengaan van eenzaamheid en het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers.
3
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
De kracht van de dorpen moet behouden en versterkt worden. Daarmee
Richting de herindeling
Wegens de herindeling vinden de raadsverkiezingen niet in maart,
erkennen we de identiteit en versterken we de sociale cohesie. Dat
Eind 2026 ronden we de periode Wijdemeren af. Het zal een jaar worden
maar in november 2026 plaats. Ook dit is een uitgelezen kans voor de
hangt ook samen met de aanpak eenzaamheid, het ondersteunen van
van de warme overdracht. Daarvoor gaan we onder andere dorpscv’s
politieke partijen om zich aan de inwoners van de nieuwe gemeente te
mantelzorg en het stimuleren van vrijwilligerswerk. In 2026/2027 wil
opstellen. De dorpscv’s moeten de kwaliteiten, historie en kracht van
presenteren en elkaar beter te leren kennen.
het college een pilot uitvoeren die sociale activiteiten in onze kernen
de gemeenschappen vastleggen, met ruimte voor dorpse dromen en
stimuleert. De nadruk ligt hierbij op het stimuleren van ontmoetingen
verbeterideeën. Dit draagt bij aan een goede wederzijdse kennismaking
Uiteraard nemen we op een mooie manier afscheid van Wijdemeren.
en het mogelijk maken van contactmomenten. Per kern stemmen we
tussen de dorpen van Wijdemeren en het nieuwe bestuur van Hilversum
De motie om een herinneringsboom of bomen als blijvende herinnering
het programma af op de behoefte van de inwoners. Daarbij maken we
in 2027.
voor de gemeente Wijdemeren en de verbondenheid tussen de kernen te
gebruik van de kracht van onze lokale gemeenschappen.
planten, voeren we uit. Elkaar (beter) leren kennen is ook onderdeel van die warme overdracht.
Op het gebied van onderwijshuisvesting start in 2026 in Ankeveen
Inwoners van Wijdemeren en Hilversum worden met de subsidieregeling
Hiermee denken we zoveel mogelijk recht te doen aan een periode
de voorbereiding voor de bouwkundige renovatie/vernieuwbouw
Samen Sterker gestimuleerd om hier activiteiten voor te organiseren.
waarin de dorpen samen een bestuurlijke eenheid vormde, en tegelijk
van de Joseph Lokinschool. In Nederhorst den Berg gaat het om de
De beide besturen zullen elkaar en de dorpen van Wijdemeren ook
hun eigenheid wisten te behouden. Een eigenheid en identiteit die ook in
voorbereiding voor een gezamenlijk schoolgebouw voor de Meester
regelmatig bezoeken voor een nadere kennismaking.
de nieuwe gemeente Hilversum gekoesterd en behouden zal blijven.
Kremerschool en de Warinschool en nieuwbouw voor de Jozefschool.
Het college van burgemeester en wethouders de secretaris
de burgemeester
drs. E.L. Ruizeveld de Winter
drs. M.L. Verheijen
4
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
LEESWIJZER Uitgangspunten
De programma’s
De Programmabegroting 2026 is opgebouwd volgens de uitgangspunten
De begrotingsprogramma’s zijn het hart van de begroting. In de
die zijn opgenomen bij het Financieel Herstelplan en de Kaderbrief
programma’s geven wij richting aan het te voeren beleid op de
2026. Deze programmabegroting volgt wettelijke voorschriften en
verschillende gemeentelijke beleidsterreinen. Ieder programma heeft
is opgebouwd uit de beleidsbegroting en de financiële begroting.
dezelfde opbouw. De programma’s beschrijven we kort en kernachtig.
De begrotingsprogramma’s en de paragrafen vormen samen de
De ‘going concern’-zaken nemen wij hierin niet op. In de begroting gaat
beleidsbegroting. De financiële begroting bestaat uit de uiteenzettingen
het immers om de beantwoording van de navolgende drie vragen:
van de financiële positie (inclusief de toelichting daarop) en uit een
• Wat willen we bereiken?
overzicht van baten en lasten. Daar waar in tabellen de bedragen zijn
• Wat gaan we daarvoor doen?
afgerond, wordt in de totaaltelling toch gerekend met de niet afgeronde
• Wat mag het kosten?
bedragen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan.
Wat willen we bereiken? Als antwoord op de vraag ‘Wat willen we bereiken?’ geven we aan wat we als hoofddoelstelling van het beleid zien. Het gaat dus om het te bereiken effect.
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
5
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Wat gaan we daarvoor doen?
Paragrafen
Wij beantwoorden in de programmabegroting de vraag ‘Wat gaan
De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van een aantal financiële
we daarvoor doen?’ In dit onderdeel geven wij aan welke concrete
aspecten uit de begroting. Bekende voorbeelden van een dergelijk
acties wij willen ondernemen om het gewenste effect te bereiken.
perspectief zijn de lokale heffingen en het onderhoud van de kapitaalgoederen. Elementen van deze aspecten komen voor in
Wat mag het kosten?
meerdere programma’s, maar worden in de paragrafen als geheel
Tenslotte beantwoorden wij de vraag ‘Wat mag het kosten?’ Bij dit
beschouwd. De door uw raad vastgelegde beleidsuitgangspunten
onderdeel presenteren wij de baten en lasten per taakveld en het
lichten wij toe. Ook duiden wij relevante ontwikkelingen. Nieuw in
totaal van het hele programma.
2026 (en alleen voor 2026) is de paragraaf Herindeling Wijdemeren en Hilversum.
Algemene Dekkingsmiddelen In dit hoofdstuk worden de algemene uitkering en de
Financiële begroting
belastingopbrengsten verantwoord.
In de financiële begroting nemen we een aantal financiële overzichten op. Hier vatten we de baten en lasten per programma samen. We presenteren een overzicht van de incidentele baten en lasten per programma. Verder staan hier het overzicht van de reserves en voorzieningen, de geprognosticeerde balans, het EMUsaldo en het taakveldoverzicht.
6
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Financiële samenvatting
Structureel begrotingssaldo
7
Samenstelling van het bestuur
FINANCIËLE SAMENVATTING De begroting is gebaseerd op de Kaderbrief 2026, welke ter kennisneming is gegeven in de raadsvergadering van 10 juli 2025, aangevuld met de meest recente ontwikkelingen. Conform de Kaderbrief 2026 is slechts een beperkt aantal wettelijke en bij amendement vastgestelde wijzigingen verwerkt, die leiden tot een wijziging ten opzichte van de begroting 2025 (waarin het financieel herstelplan is verwerkt).
De voornaamste aanpassingen zijn:
Septembercirculaire 2025
• het toepassen van de indexeringen,
De gevolgen van de septembercirculaire zijn hierin nog niet
• mutaties op de salarissen op basis van het financieel herstelplan
meegenomen, omdat deze nog niet bekend zijn. Voorafgaand aan
• aanpassingen in het meerjarig investeringsplan
behandeling in de gemeenteraad op 13 november 2025 zullen de
• gewijzigde bijdragen aan de Gemeenschappelijke regelingen
gevolgen bekend zijn en in de 1e begrotingswijziging 2026 gelijktijdig aan
• amendement m.b.t. de minimaregelingen
de gemeenteraad worden voorgelegd.
• amendement wijziging storting voorziening MJOP Tot slot hebben wij naast deze doelstellingen en kaders de meest recente ontwikkelingen verwerkt.
Dat resulteert in een begroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029, dat structureel reëel sluitend is. (Zie onderstaande tabel) BEGROTING 2026 EN MEERJARENPERSPECTIEF 2027-2029 - BEDRAGEN X € 1.000 (negatief=voordeel, positief=nadeel)
2026
2027
2028
2029
Begrotingsresultaat 2026-2029 (begroting 2025)
-1.189
-2.007
-2.030
-2.761
Financiele mutaties (kadernota/overige mutaties)
991
816
1.744
2.568
SALDO BEGROTING 2026-2029
-198
-1.191
-286
-193
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Financiële samenvatting
Structureel begrotingssaldo
8
Samenstelling van het bestuur
STRUCTUREEL BEGROTINGSSALDO De begroting moet structureel en reëel in evenwicht zijn. In onderstaand overzicht wordt het structurele begrotingssaldo gepresenteerd. Hiermee laten we zien in hoeverre de begroting structureel sluitend is. Daarvoor wordt het begrotingssaldo opgeschoond met incidentele baten en lasten (zie hoofdstuk incidentele baten en lasten van de financiële begroting) die van invloed zijn op het structurele saldo.
Het structureel begrotingssaldo berekenen we door de totale lasten en baten te verminderen met het saldo van de incidentele lasten en baten. Het saldo dat over blijft, moet positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten). Het structureel begrotingssaldo geeft inzicht in de financiële mogelijkheden en voorkomt onaangename verrassingen. Daarnaast is het een belangrijk sturingsinstrument voor de toezichthouder, de provincie Noord-Holland. De toezichthouder toetst of de begroting structureel in evenwicht is en geeft hierover een uiteindelijk oordeel over de vorm van financieel toezicht op de gemeente Wijdemeren.
MEERJARENPERSPECTIEF - BEDRAGEN X € 1.000 (negatief=voordeel, positief=nadeel)
2026
2027
2028
2029
Begrotingssaldo 2026-2029 na voorjaarsnota 2025(begr 2025)
-1.189
-2.007
-2.030
-2.761
Financiele mutaties (kadernota/overige mutaties
991
816
1.744
2.568
Saldo begroting 2026-2029
-198
-1.191
-286
-193
Incidentele lasten (+)
3.135
109
104
104
Incidentele baten (-)
2.700
79
68
68
STRUCTUREEL BEGROTINGSRESULTAAT 2026-2029
-633
-1.221
-322
-229
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Financiële samenvatting
Structureel begrotingssaldo
9
Samenstelling van het bestuur
SAMENSTELLING VAN HET BESTUUR Gemeenteraad
Burgemeester Dhr. Drs. M.L. Verheijen
Wethouder Mw. R. van Rijn (tweede locoburgemeester)
De gemeenteraad van de gemeente Wijdemeren telt 19 raadsleden.
• Algemene Bestuurlijke Zaken
• Ruimtelijke Ontwikkeling, Beleid en Vergunningen
• Publieke Veiligheid en Openbare Orde
• Werk en Inkomen
De zetelverdeling is als volgt:
• Toezicht en Handhaving
• Dorpenbeleid
• De Lokale Partij 6 zetels
• Burgerzaken
• Volkshuisvesting
• CDA 3 zetels
• Externe Betrekkingen, Communicatie en Representatie
• Dorpsbelangen 2 zetels
• Asielopvang
• PvdA-GroenLinks 2 zetels
Wethouder Mw. W. Wind (derde locoburgemeester) • Sociaal Domein
• VVD 2 zetels
Wethouder Dhr. G. Zagt (eerste locoburgemeester)
• D66 1 zetel
• Financiën
• ChristenUnie 2 zetels
• Belastingen
Wethouder Dhr. J. Kea (vierde locoburgemeester)
• Groep Goetheer 1 zetel
• Gastheerschappen Hilversum
• Personeel en Organisatie
• ICT
• Gebiedsakkoord en Water
College van burgemeester en wethouders (B&W)
• Verkeer en Vervoer
• Recreatie/Toerisme
Het college van B&W van de gemeente Wijdemeren bestaat uit:
• Vastgoed
• Milieu
• Openbare Ruimte
• Economische Zaken
• Porseleinhaven
• Onderwijs
• Natuur, Landschap en Duurzaamheid
• Landgoed Eikenrode
Gemeentesecretaris Mw. Drs. E.L. Ruizeveld de Winter
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
PROGRAMMA’S In de beleidsbegroting geven we per programma antwoord op de drie w-vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat doen we ervoor? • Wat mag het kosten? Vervolgens geven we in de paragrafen een dwarsdoorsnede van een aantal financiële aspecten uit de begroting.
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
10
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
PROGRAMMA 1 BESTUUR EN BURGERZAKEN We zien het als onze missie om de afstand tussen inwoner, ondernemer, media, organisatie en gemeente te verkleinen en het vertrouwen in de gemeente Wijdemeren te verbeteren onder het motto: De echte wereld is buiten!
Wat willen we bereiken? • Een betrouwbare overheid zijn voor onze inwoners; • Autonome ontwikkelingen van de publieke dienstverlening; • Een toegankelijke website die voldoet aan de huidige wettelijke eisen.
Wat doen we daarvoor? Bestuurlijke fusie In een samenleving waar het vertrouwen in de overheid onder druk
Wijdemeren werkt toe naar een bestuurlijke fusie met de gemeente
staat, vraagt een goede samenwerking op sommige vlakken om extra
Hilversum per 1 januari 2027. In het voorjaar van 2025 is het
inspanning. Zo is het belangrijk dat de gemeentelijke dienstverlening
herindelingsadvies vastgesteld, dat vervolgens naar de provincie Noord-
transparant en toegankelijk is, de gemeente duidelijk is over de kaders en
Holland en de Rijksoverheid is verzonden voor verdere (landelijke)
spelregels die er gelden bij samenwerking en dat de gemeente aansluit
besluitvorming. Eerder is op basis van een variantenanalyse een besluit
op kansen en mogelijkheden van digitalisering.
genomen over de invlechting van de ambtelijke organisatie in die van Hilversum. Het doorlopen van het fusietraject tijdens de ambtelijke
Veel dienstverlening is digitaal beschikbaar, onze producten en diensten
integratie zal in 2026 veel ambtelijke capaciteit en inzet vragen.
zijn toegankelijk. De inwoners stellen steeds hogere eisen aan onze
Bovendien blijven de reguliere werkzaamheden gewoon doorgaan. De
dienstverlening. Een betrouwbare overheid die snel antwoord geeft op
benodigde extra investeringen zullen tot en met 2026 plaatsvinden uit de
vragen en adequaat reageert op klachten en bezwaren vinden mensen
algemene reserve. In 2026 komen er frictiemiddelen beschikbaar vanuit
volstrekt normaal. Dit stelt wel eisen aan onze bedrijfsvoering.
de Rijksoverheid.
11
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
12
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Dienstverlening die aansluit bij de behoefte van de inwoners
Communicatie
Wet open overheid
In het coalitieakkoord-plus 2022-2026 staat dienstverlening in brede zin
De communicatie van de gemeente blijft ook in 2026 gericht op
De Wet open overheid (Woo) is al in werking getreden op 1 mei 2022
prominent beschreven als kernopgave van de gemeente. Inwoners en
het informeren en ondersteunen van onze inwoners, ondernemers
en vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo legt de
ondernemers hebben recht op goede en betaalbare dienstverlening. In
en organisaties. Daarvoor maken we onder meer extra gebruik van
nadruk op actieve openbaarmaking van overheidsinformatie, naast de
de paragraaf 9 Wijdemeren ‘Samen Sterker’ wordt dit nader toegelicht.
social media en specials in de weekbladen. Het doel is om breed en
bestaande mogelijkheid om informatie op te vragen via een verzoek.
via meerdere contactkanalen te informeren over onder meer onze
Juist het afhandelen van de verzoeken blijft een punt van aandacht.
Het onderwerp dienstverlening en de noodzakelijk verbetering is
dienstverlening, de impact van de herindeling en de aankomende
Vanaf 2024 wordt al gewerkt aan het inlopen van ontstane achterstanden
niet meer los te zien van deze herindeling en het besluit omtrent
gemeenteraadsverkiezingen. Uw raad heeft daarnaast inmiddels ook zelf
Zo is gestart met een nieuwe aanpak en inhuur van externe capaciteit.
de ambtelijke integratie van Wijdemeren en Hilversum per 1 januari
een communicatie-aanpak vastgesteld om inwoners op die manier te
In eerste instantie had dit niet het gewenste resultaat. Sinds april 2025
2026. Daarbij realiseren wij ons dat we niet kunnen uitsluiten dat de
informeren en betrekken bij politieke besluitvorming.
is met een nieuwe oplossing succesvol ingezet op het inlopen van
dienstverlening en bereikbaarheid in de aankomende periode op
de achterstanden en het structureel oppakken van nieuw inkomende
verschillende terreinen onder druk zullen staan. Uiteraard proberen
Burgerzaken
verzoeken. Hiervoor is externe capaciteit ingehuurd en is de werkwijze
we dit zo veel mogelijk te voorkomen en blijven we hard werken om
In 2026 gaan we er ondanks het fusietraject alles aan doen om
aangepast. Deze aanpak wordt in 2026 voortgezet, onder continue
onze inwoners de dienstverlening te bieden die ze verdienen. De
Burgerzaken van Wijdemeren fysiek bereikbaar te houden op ons
monitoring en bijsturing. In paragraaf 8 staat een bredere uitleg van de
geplande grote verbeterslagen op het gebied van dienstverlening en
gemeentehuis tijdens de gebruikelijke afspraaktijden. Onze inwoners
verplichtingen onder de Woo.
klanttevredenheid, die plaatsvinden vanaf 2026 wanneer we gezamenlijk
kunnen de producten en diensten van Burgerzaken blijven afnemen
optrekken met Hilversum, hebben waarschijnlijk pas geleidelijk effect.
zoals zij dit gewend zijn.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
13
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat mag het kosten? PROGRAMMA BESTUUR EN BURGERZAKEN P001 Bestuur en burgerzaken
Rek 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Begr 2029
Lasten
4.136
5.710
5.036
3.653
3.653
3.653
Baten
-549
-426
-426
-426
-426
-426
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
3.587
5.284
4.610
3.227
3.227
3.226
Bestuur
2.743
4.732
4.106
2.598
2.598
2.598
Burgerzaken
1.393
978
1.055
1.055
1.055
1.055
TOTAAL LASTEN
4.136
5.710
5.161
3.653
3.653
3.653
6
-139
-264
-139
-139
-139
Burgerzaken
-555
-288
-288
-288
-288
-288
TOTAAL BATEN
-549
-426
-551
-426
-426
-426
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
3.587
5.284
4.610
3.227
3.227
3.226
Lasten mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
Baten mutaties reserves
-276
-1.871
-1.350
0
0
0
SALDO MUTATIES RESERVES
-276
-1.871
-1.350
0
0
0
SALDO INCLUSIEF MUTATIES RESERVES
3.311
3.413
3.260
3.227
3.227
3.227
Lasten per taakveld
Baten per taakveld Bestuur
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025
Burgerzaken € 77.000 hoger
Lasten
De kosten zijn in 2026 € 77.000 hoger ten opzichte van 2025. Dit is het
Bestuur € 626.000 lager
gevolg van de actualisatie van de salariskosten 2026.
Bij de coalitieonderhandelingen en de voorjaarsnota 2025 zijn de budgetten voor het jaar 2025 met € 2.190.000 opwaarts bijgesteld
Reserves
en voor het jaar 2026 met € 89.000. De mutatie van € 2.190.000 in
De opgevoerde huisvestingskosten van € 1.350.000 komen ten laste van
2025 heeft met name betrekking op € 250.000 incidenteel procesgeld
de algemene reserve.
uitwerken coalitieakkoord, € 1.550.000 (VJN2025) incidenteel extra inhuurcapaciteit voor waarborgen bestaande dienstverlening en
Relevante informatie
€ 321.000 (VJN2025) inhuur extra ondersteuning ten behoeve van de
Relevante beleidsstukken
fusie (kosten komen ten laste van de te ontvangen ARHI-middelen) en
• Legesverordening
verder nog enkele kleinere mutaties voor een totaalbedrag van € 69.000.
• Besluit burgerlijke stand, wet BRP en PUN (Paspoort Uitvoeringsregeling)
In de begroting 2026 zijn verder incidentele huisvestingskosten
• Visie op werken
opgevoerd van € 1.350.000. Per saldo is er in 2026 sprake van € 626.000 lagere kosten ten opzichte van 2025.
Betrokken (verbonden) partijen • Alle gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek • Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek
14
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
PROGRAMMA 2 VEILIGHEID Wijdemeren is een mooie en relatief veilige gemeente. De gemeente ligt centraal ten opzichte van Amsterdam en Utrecht. Deze ligging en het omvangrijke plassengebied kunnen echter ook een kwetsbaarheid vormen voor de openbare orde en veiligheid.
Als deelnemende gemeente in de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek werkt Wijdemeren multidisciplinair samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, de gemeenschappelijke meldkamer en geneeskundige hulpverlening bij (dreigende) rampen en crises.
Naast voorkomen van branden, rampen en crises, willen we de eventuele Veiligheid is een domein dat continu in ontwikkeling is, zowel op het sociale als op het fysieke vlak. Zo zien we dat zichtbare criminaliteit (bijvoorbeeld woninginbraken, vernieling) gedeeltelijk plaatsmaakt voor onzichtbare criminaliteit, zoals digitale criminaliteit en ondermijning).
gevolgen hiervan zoveel mogelijk beperken. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de bevolkingszorg bij een ramp of crisis. In geval van een brand, lokale ramp, crisis of dreiging daarvan is de burgemeester het bevoegd gezag.
De huidige samenleving heeft te maken met meer uitgesproken en verharde tegenstellingen. Hierin schuilt het risico van maatschappelijk ongenoegen dat zich uit in de vorm van verdere polarisatie en antioverheidssentiment. De complexiteit van meervoudige problematiek (zorg, inkomen, veiligheid) leidt tot relatief meer overlast en een toename van (acute) casuïstiek. De fysieke en de onlinewereld raken steeds meer met elkaar verweven. Cybercriminelen benutten de kwetsbaarheden hiervan. Ook zien we dat ordeverstoringen, georganiseerd in de digitale omgeving, vaker plaatsvinden.
Wat willen we bereiken? In samenwerking met de gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek hebben we een meerjaren-veiligheidsplan ontwikkeld. Dit is het vastgestelde Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. In dit IVP staan zowel regionale als lokale thema’s. In 2026 richten we ons op de thema’s:
15
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
16
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat doen we daarvoor?
Maatschappelijke onrust
Regionaal:
Ondermijning
We geven invulling en uitvoering aan het Lokaal Beeld Maatschappelijke
• Ondermijning (terugdringen, borgen structurele aanpak)
We blijven barrières opwerpen bij de aanpak van georganiseerde
Onrust, in gezamenlijkheid met het ministerie van Binnenlandse Zaken
• Digitale veiligheid (bewustzijn en weerbaarheid verhogen)
ondermijnende criminaliteit. Hiervoor benutten we de bestuursrechtelijke
en Koninkrijksrelaties (BZK). Een lokaal beeld leidt ertoe dat we adaptief
mogelijkheden. We organiseren integrale controles en hebben en
kunnen inspelen op ontwikkelingen in de maatschappij die kunnen
Lokaal:
actualiseren overlegstructuren om onze informatiepositie te versterken
leiden tot maatschappelijke onrust.
• Veiligheid op de plassen (toezicht op het water)
en (nieuwe) criminele activiteiten te bestrijden. We onderzoeken de
• Maatschappelijke onrust/maatschappelijk ongenoegen
weerbaarheid van onze eigen organisatie. Ook verzorgen we trainingen
Daarnaast zorgen we daarvoor dat de basis rondom het
• Aanpak kwetsbare locaties (vakantieparken)
en/of voorlichting om weerbaarheid en bewustwording te verhogen. Dit
radicaliseringsbeleid op orde is, voortvloeiend uit het implementatieplan
is een greep uit de concrete activiteiten, genoemd in het Uitvoeringsplan
van Radar Advies. Dit doen we in gezamenlijkheid met alle gemeenten in
Publieke Veiligheid 2023-2026.
Gooi en Vechtstreek.
Er zijn wettelijke, beleidsmatige en uitvoerende taken op het gebied van veiligheid die al dan niet voortvloeien uit de thema’s van het IVP en de Uitvoerings- en handhavingsstrategie evenals het uitvoeringsprogramma
Digitale veiligheid
voor de VTH-taken.
We werken naar een gestructureerde, preventieve aanpak om slachtofferschap te beperken. Iedereen loopt het risico om slachtoffer te worden van digitale criminaliteit. De meest relevante doelgroepen op basis van slachtofferschap en schade zijn (in willekeurige volgorde): jongeren, ondernemers en senioren.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Aanpak kwetsbare locaties
Crisisbeheersing en brandweer
Vakantieparken zijn een van de prioriteiten in het Integraal
De Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek is onze partner op
Veiligheidsplan (IVP). De gemeente Wijdemeren telt 47 parken.
het gebied van fysieke veiligheid. Dit omvat onder andere
Uit meerdere onderzoeken en landelijke ervaringen is gebleken
ambulancezorg, brandweerzorg, de meldkamer en de
dat dit soort vakantieparken kwetsbaar zijn voor ondermijnende
voorbereiding en bestrijding van rampen en crises. Het beheren
criminaliteit. Dankzij project Achilles is het inzicht in wat er speelt
en verder ontwikkelen van de crisisorganisatie vormt de kern van
op de vakantieparken versterkt en geborgd. We ontwikkelen
deze samenwerking. Daarnaast streven we ernaar om de lokale
met andere gemeentes een integrale aanpak voor preventie en
crisisorganisatie verder te versterken, zodat we goed voorbereid
repressie om parken vitaal te houden en organiseren integrale
zijn en snel kunnen handelen wanneer de situatie dat vereist.
controles.
Sinds 2024 zijn we gestart met handhaving op de vakantieparken. In 2025 is een van de parken zelfs gesloten vanwege misstanden. Komend jaar gaan we verder met de ingezette acties, door controles uit te voeren en te handhaven.
17
PARAGRAFEN
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
18
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Toezicht en Handhaving
Veiligheid op de plassen
Exploitatievergunningen
Reguliere handhaving
Door de toenemende populariteit van het plassengebied en de
In artikel 2:28 van de Algemene Plaatselijke Verordening Wijdemeren
De rol van handhaving door de buitengewoon opsporingsambtenaren
omliggende strandjes neemt de drukte daar jaar na jaar toe. Dit wordt
2025 (hierna: APV) is opgenomen dat het verboden is een openbare
(boa’s) blijft volop in ontwikkeling. Handhavers zijn een belangrijk eerste
versterkt door de steeds warmere zomers. Hoewel deze ontwikkeling
inrichting te exploiteren zonder (exploitatie-)vergunning van de
aanspreekpunt voor inwoners en ondernemers voor vraagstukken over
bijdraagt aan het recreatieve imago van onze gemeente, brengt het ook
burgemeester. Toch wordt hier op dit moment in de gemeente
leefbaarheid en veiligheid. Om de leefbaarheid te vergroten en overlast
uitdagingen met zich mee op het gebied van veiligheid, leefbaarheid en
Wijdemeren geen uitvoering aan gegeven. Hierdoor is er onvoldoende
te bestrijden, handhaven we op veelvoorkomende overlast, zoals
overlastbeheersing.
zicht op exploitanten die in onze gemeente gevestigd zijn en kunnen
jeugdoverlast, afval op straat, geluidsoverlast en verkeersovertredingen.
bestuurlijke instrumentaria, zoals het intrekken van een vergunning Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, is de inzet van groene boa’s
wanneer dit noodzakelijk is, niet worden ingezet. Het is daarom
Om de effectiviteit van het team Vergunningen, Toezicht en Handhaving
belangrijk. Ook is extra inzet nodig van onder andere verkeersregelaars
wenselijk dat er in de toekomst wel uitvoering wordt gegeven aan het
& Veiligheid (VTH) te vergroten, is het van belang te digitaliseren en waar
om de openbare orde en veiligheid in dit gebied te waarborgen. In 2026
exploitatievergunningenstelsel. Op die manier kunnen we effectief
mogelijk processen te standaardiseren. Daar zetten we in 2026 verder op
wordt in samenwerking met onze veiligheidspartners wederom een plan
toezicht houden op de exploitanten binnen onze gemeente en kunnen
in.
van aanpak opgesteld. Om dit plan succesvol te kunnen realiseren, is een
we bestuurlijk optreden wanneer dat nodig is. Daar komt bij dat de
aanvullend budget van €30.000 nodig in 2026 en 2027. Dit is nodig voor
gemeente Hilversum wel gebruik maakt van exploitatievergunningen.
de uitvoering van de overige maatregelen die bijdragen aan een veilig en
Komend jaar gaan we, in overleg met de gemeente Hilversum en (een
aangenaam verblijf in het plassengebied en de hotspots.
vertegenwoordiging van) ondernemers, kijken op welke wijze we hier invulling aan gaan geven. We gaan ervan uit dat dit binnen de bestaande ambtelijke capaciteit kan plaatsvinden.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
19
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat mag het kosten? PROGRAMMA VEILIGHEID P002 Veiligheid
Rek 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Begr 2029
Lasten
5.304
3.818
4.018
3.963
3.941
3.941
Baten
-3.433
-360
-342
-325
-325
-325
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
1.872
3.458
3.676
3.638
3.616
3.616
Crisisbeheersing en brandweer
4.258
2.489
2.676
2.680
2.687
2.687
Openbare orde en veiligheid
1.046
1.329
1.342
1.284
1.253
1.253
TOTAAL LASTEN
5.304
3.818
4.018
3.963
3.941
3.941
Crisisbeheersing en brandweer
-3.074
0
0
0
0
0
Openbare orde en veiligheid
-358
-360
-342
-325
-325
-325
TOTAAL BATEN
-3.433
-360
-342
-325
-325
-325
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
1.872
3.458
3.676
3.638
3.616
3.616
Lasten mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
Baten mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
SALDO MUTATIES RESERVES
0
0
0
0
0
0
1.872
3.458
3.676
3.638
3.616
3.616
Lasten per taakveld
Baten per taakveld
SALDO INCLUSIEF MUTATIES RESERVES
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025
• Beleidsregels artikel 13b Opiumwet (2020)
• Regionale Uitvoering en Handhavingsstrategie met de jaarlijkse
Crisisbeheer en brandweer € 187.000 hoger
• Beleidsregels collecteren en venten (2014)
uitvoeringsprogramma’s voor de milieutaken die berusten bij de
Bij de VJN25 is voor 2025 het voorlopig positief resultaat 2024
• Beleidsregels handhaving hinderlijk groen (2016)
Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek
(€ 180.000) van de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek gemuteerd.
• Beleidsregels sluiting van voor het publiek openstaande gebouwen
Daarnaast is voor in 2025 bij de VJN25 de begrote bijdrage van de
(2019)
Wettelijke basis voor dit programma
gemeente bijgesteld (€ 120.000 voor 2025 en vanaf 2026 structureel
• Beleidsregels vergunningen, toezicht en handhaving 2018 - 2021
De wettelijke basis is vastgelegd in:
€ 71.000).
• Handhavingsbeleid Kinderopvang
• Gemeentewet
• Inboedelverwijdering na ontruiming (2012)
• Algemene wet bestuursrecht
Daarnaast laat de programmabegroting 2026 van de Veiligheidsregio een
• Sanctiestrategie Drank- en Horecawet (2016)
• Wet Tijdelijk Huisverbod
stijging (autonome ontwikkeling) van de bijdrage zien van € 51.254 zien.
• Aanwijzingsbesluit Digitaal Opkopersregister
• Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)
• Aanwijzingsbesluit ex. artikel 438 Wetboek van Strafrecht
• Wet Zorg en Dwang
Relevante informatie
(toezichthouder nachtregister)
• Wet Bibob
Relevante beleidsstukken
• Aanwijzingsbesluit Passantenhaven Oud-Loosdrecht (Porseleinhaven)
• Winkeltijdenwet
• Algemene Plaatselijke Verordening (2025)
• Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningen
• Wet op de kansspelen
• Algemeen aanwijzingsbesluit APV (2023) • Drank- en Horecaverordening Wijdemeren (2014) • Kansspelverordening (2010)
(2004)
• Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025 – 2027 van de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek
• Alcoholwet • Wet Luchtvaart • Wet openbare manifestaties
• Verordening Winkeltijden Wijdemeren (2013)
• Regionale Veiligheidsstrategie Midden Nederland
• Zondagswet
• Beleidsregel Wet Bibob (2021)
• Districtelijk uitvoeringsplan Ondermijning
• Opiumwet
• Evenementenbeleid 2019 - 2022 en beleidsregels evenementen (2020)
• Beleidsregel exploitatievergunning horeca (2019)
• Wet op veiligheidsregio’s
• Regionaal beleidskader Veiligheid, toezicht en handhaving OFGV
• Protocol bijtincidenten honden (2016)
• Woningwet
• Standplaatsenbeleid (2016)
• Dienstverleningsovereenkomst Regionale Brandweer
• Wet publieke gezondheidszorg
• Integraal Veiligheidsplan 2023-2026
• Uitvoerings- en handhavingsstrategie omgevingsrecht Wijdemeren
• Politiewet
• Uitvoeringsplan Publieke Veiligheid 2023-2024
inclusief het uitvoeringsprogramma
• Omgevingswet
20
PARAGRAFEN
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
Betrokken (verbonden) partijen • Gemeenten in de Eenheid Midden Nederland,
• Woningcorporaties en -verenigingen
Openbaar Ministerie, politie Midden-Nederland
• Zorg- en Veiligheidshuis Gooi en Vechtstreek, met
(ofwel de Veiligheidscoalitie Midden-Nederland)
haar partners die een rol hebben in de casuïstiek
• Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden-Nederland (RIEC)
• Verbonden partij Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (waaronder GHOR en Brandweer) en samenwerkingspartner Veiligheidsregio Flevoland
• Verbonden partij Regio Gooi en Vechtstreek (waaronder Regionale Ambulancevoorziening)
• Provincies Noord-Holland en Utrecht • Natuurmonumenten, Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Waternet, het Plassenschap Loosdrecht
over zorg en veiligheid
• Versa Welzijn (buurtbemiddeling) • HALT Nederland • Ministerie van Justitie en Veiligheid (bureau BIBOB, Justitie, CJIB et cetera)
• Kamer van Koophandel, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Kansspelautoriteit, Waternet en Jeugd-Punt
• Ondernemersvereniging Wijdemeren
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
21
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
PROGRAMMA 3 OPENBARE RUIMTE De openbare ruimte omvat alle plekken die voor iedereen toegankelijk zijn en die de gemeente beheert of onderhoudt. Denk aan straten, pleinen, parken, plantsoenen, wegen, fietspaden, stoepen, waterpartijen en speelplaatsen. Ook vrij toegankelijke gebouwen, zoals het gemeentehuis en culturele centra, horen hierbij. De focus in 2026 ligt op het uitvoeren van diverse vervangingen en groot onderhoud. De basis hiervoor zijn het beleidsplan integraal beheer openbare ruimte en de diverse beheerplannen. Binnen dit programma valt ook mobiliteit. Dat gaat over alles wat met verkeer te maken heeft: verkeersveiligheid, verkeerslawaai, openbaar vervoer en bereikbaarheid. Voor 2026 leggen we de focus op drie thema’s: de verkeersveiligheid verbeteren, vervoersarmoede terugdringen en verkeerslawaai verminderen. Waar mogelijk combineren we deze maatregelen met groot onderhoud, zodat we efficiënt werken en overlast beperken.
Wat willen we bereiken? We willen met het beheer van de openbare ruimte bereiken dat het beleidsplan voor integraal beheer, inclusief de onderliggende beheerplannen, zorgvuldig wordt uitgevoerd. Dit moet leiden tot een veilige en goed functionerende omgeving waarin we financiële middelen efficiënt inzetten en kapitaalvernietiging voorkomen. We streven naar minder overlast voor bewoners en gebruikers, en werken aan een openbare ruimte die beter is toegerust op de gevolgen van klimaatverandering. Daarbij zetten we in op een kwalitatief hoogwaardig en aangepast bomenbestand, en op een rustiger straatbeeld door het terugdringen van overbodig straatmeubilair.
De komende jaren investeren we fors in de openbare ruimte. Het zijn grote projecten die veel impact hebben op de directe omgeving van inwoners, omdat de inrichting van hun straat verandert of omdat de werkzaamheden langere tijd in beslag nemen. Ook zijn de projecten complex omdat hier vaak meerdere disciplines samenkomen, bijvoorbeeld bij het groot onderhoud van een wijk of buurt. Dit vraagt een zorgvuldige voorbereiding en participatie. In het meerjareninvesteringsplan (MIP) 2026 is de meest actuele planning opgenomen, waarbij de financiële investeringen per saldo in lijn zijn gebleven met eerdere begrotingen.
22
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
We willen de verkeersveiligheid vergroten door meer 30 km-zones in te richten, met name in de kernen. De verkeersveiligheid en doorstroming willen we verbeteren door onder andere de verkeerssituatie rond de Smidsbrug aan te pakken in 2026. We willen een leefbare gemeente zijn
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
• Het opleveren van een uitgangspuntennotitie voor het onderhoud aan Zuidereinde-Noord, via participatie.
• Preventief onderhoud aan wegen om grotere en duurdere ingrepen te voorkomen.
door het fietsgebruik te stimuleren en aanvullend openbaar vervoer te
23
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Beheer civiele kunstwerken Van de acht bruggen die de komende vier jaar worden vervangen, pakken we er in 2025 en 2026 vier aan. Daarnaast vervangen we in 2026 ongeveer 2.300 meter beschoeiing en voeren we regulier onderhoud aan bruggen uit.
regelen. Ook gaan we het wegverkeerslawaai saneren. Dit bereiken we
Beheer riolering
door op bepaalde locaties gevelisolatie toe te passen.
Een goed functionerend riool beschermt de volksgezondheid, het
Beheer openbare verlichting
milieu en voorkomt wateroverlast. Door klimaatverandering wordt het
Om in 2030 alle armaturen van ledverlichting te voorzien, vervangen we
Wat doen we daarvoor?
omgaan met regenwater en droogte steeds belangrijker. We reinigen en
jaarlijks ongeveer 400 van de in totaal 2.400 armaturen.
In 2025 is een stevige start gemaakt met de onderhouds- en
inspecteren de riolering planmatig en voeren reparaties en verbeteringen
vervangingsopgave. In 2026 voeren we diverse investeringsprojecten
uit op basis van inspecties en meldingen. Grote vervangingsprojecten
Beheer speel- en beweegvoorzieningen
uit en bereiden we nieuwe projecten voor, zoals vastgelegd in het
combineren we met wegenonderhoud en klimaat adaptieve
We vervangen regulier en investeren in kwalitatief hoogwaardige
investeringsprogramma en de beheerplannen
maatregelen, zoals het afkoppelen en opvangen van regenwater in
voorzieningen.
groenvoorzieningen. Voorbeelden zijn de Prinsessenbuurt in Loosdrecht
Wegenonderhoud en projecten in samenhang
en de Ooievaarsbuurt in Ankeveen. In 2026 starten we met de uitvoering
Beheer straatmeubilair
We voeren het beheer steeds meer programmatisch en integraal uit. In
in de Edelenbuurt in Loosdrecht en de Kerklaan in Kortenhoef.
We verwijderen overbodige verkeers- en straatnaamborden en voeren
2026 richten we ons op:
• Urgente vervangingsprojecten, zoals de Middenweg in Nederhorst den Berg en Stichts End in Ankeveen.
• Aanpak van wegen-, riolerings- en groenprojecten in samenhang,
waar nodig onderhoud uit.
Beheer openbaar groen We zetten het beleid voort om verouderde beplanting te vervangen en de leefomstandigheden van bomen te verbeteren. Door
zoals de Edelenbuurt in Loosdrecht en de Kerklaan in Kortenhoef, met
groeiplaatsverbetering willen we het langzaam teruglopende
oog voor klimaatadaptatie.
bomenbestand versterken.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
Mobiliteit We voeren de visie uit het mobiliteitsplan uit, met aandacht
• Verminderen van vervoersarmoede via pilots zoals de
voor verkeersveiligheid, bereikbaarheid en het verminderen
VechtplassenExpress en Openbaar Vervoer op Maat.
van verkeerslawaai. Daarnaast werken we in de regionale en
• Deelname aan het regionale project Deelfietsen.
provinciale samenwerking aan een aantal gemeente overstijgende
• Inbreng leveren in regionale, provinciale en landelijke projecten,
onderwerpen.
zoals de Gooicorridor, het regionaal fietsnetwerk, SPV 2030 en het regionaal mobiliteitsplan.
• Inrichten van extra 30 km-zones bij groot onderhoud en
• We verminderen geluidshinder bij woningen die al voor 1982 te
verlagen van de snelheid op de Molenmeent van 60 naar 50 km/
veel verkeerslawaai hadden, waar mogelijk in combinatie met
uur.
warmte-isolatie. In 2026 starten drie deelprojecten met in totaal
• Verbetering van fietspaden, onder meer door verbreding van fietssuggestiestroken, aanleg van rood asfalt en veiliger fietsoversteken en verbeteren van de verlichting.
• Jaarlijks verbeteren van twee oversteekplaatsen op 50 kmwegen en verhogen van de toegankelijkheid van bushaltes.
• Na afronding van de participatie voeren we verkeersmaatregelen in Kortenhoef door bij de Smidsbrug.
ongeveer 400 woningen verspreid over Loosdrecht, Kortenhoef, Ankeveen, Nederhorst den Berg en ’s-Graveland.
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
24
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
25
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat mag het kosten? PROGRAMMA OPENBARE RUIMTE P003 Openbare ruimte
Rek 2024
Begr 2025
Begr 2026
Begr 2027
Begr 2028
Begr 2029
Lasten
14.839
13.163
13.379
14.527
15.408
15.926
Baten
-10.135
-10.831
-10.903
-11.383
-11.763
-11.769
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
4.704
2.331
2.476
3.144
3.645
4.157
2.867
3.165
3.394
3.425
3.447
3.451
Begraafplaatsen en crematoria
166
207
220
220
221
219
Economische havens en waterwegen
144
204
251
353
412
470
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
810
1.080
827
1.043
1.117
1.109
Riolering
3.396
3.371
3.654
4.000
4.135
4.010
Verkeer en vervoer
7.456
5.136
5.034
5.486
6.076
6.666
TOTAAL LASTEN
14.839
13.163
13.379
14.527
15.408
15.926
-4.391
-4.864
-5.188
-5.237
-5.269
-5.276
Begraafplaatsen en crematoria
-259
-287
-308
-308
-309
-309
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-41
0
0
0
0
0
-4.700
-4.973
-5.124
-5.556
-5.902
-5.902
Verkeer en vervoer
-760
-708
-283
-283
-283
-283
TOTAAL BATEN
-10.151
-10.831
-10.903
-11.383
-11.763
-11.769
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
4.688
2.331
2.476
3.144
3.645
4.157
Lasten mutaties reserves
2.737
0
0
0
0
0
Baten mutaties reserves
-5.676
-358
-43
-43
-43
-43
SALDO MUTATIES RESERVES
-2.939
-358
-43
-43
-43
-43
SALDO INCLUSIEF MUTATIES RESERVES
1.749
1.973
2.433
3.101
3.602
4.114
Lasten per taakveld Afval
Baten per taakveld Afval
Riolering
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
26
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025 Lasten Afval
Verkeer en vervoer
Verkeer en vervoer
De hogere lasten vanaf 2026 hebben betrekking op de verhoogde/
De lagere lasten in 2026 t.o.v. 2025 komen door incidentele hogere
De lagere inkomsten vanaf 2026 hebben betrekking op de incidentele
geïndexeerde bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling regio Gooi
onderhoudslasten voor de openbare ruimte in 2025. Daarnaast waren
hogere inkomsten m.b.t. de leges van het Meldpunt Opbrekingen
en Vechtstreek voor de afvaldiensten. Deze gemeentelijke bijdrage is
er incidentele hogere lasten voor de VechtplassenExpress in 2025. Deze
Openbare Ruimte (MOOR) die door derden nutspartijen via
gebaseerd op de begroting van de gemeenschappelijke regeling.
lasten zijn er niet in 2026.
vergunningen aan ons zijn betaald. In 2025 hebben we deze inkomsten incidenteel geraamd omdat er enkele grote aanvragen waren gedaan,
Economische havens en waterwegen
Baten
De hogere lasten vanaf 2026 komen door een bijstelling van de
Afval
kapitaallasten op basis van het geactualiseerde MIP 2026-2029. Hierdoor
De hogere inkomsten vanaf 2026 hebben betrekking op hogere
Mutaties reserves
komen de kapitaallasten hoger uit dan het voorgaande jaar. Voor een
legesinkomsten en een vrijval van de voorziening afval t.o.v. 2025.
Baten
overzicht van deze investeringen verwijzen we naar het Meerjaren
Deze inkomsten zijn gebaseerd op een inschatting van de verwachte
De lagere inkomsten vanaf 2025 hebben betrekking op de incidentele
Investerings Plan (MIP).
opbrengsten die wij krijgen vanuit afval.
hogere inkomsten door een hogere onttrekking aan de algemene
waar dus ook extra inkomsten tegenover stonden.
reserve voor het omvormen van groen in 2025. Deze onttrekking is er Riolering
Riolering
De hogere lasten vanaf 2026 komen door een hogere dotatie aan de
De hogere inkomsten vanaf 2026 hebben betrekking op de verwachte en
voorziening riolering op basis van de geraamde inkomsten. Op het
begrote hogere belastinginkomsten voor de riolering t.o.v. 2025.
moment dat wij hogere inkomsten ontvangen dan de gemaakte kosten, doteren we dit aan de voorziening riolering.
niet meer vanaf 2026.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
27
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Relevante informatie Relevante beleidsstukken
Wettelijke basis voor dit programma
Betrokken partijen
Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma staat onder
De wettelijke basis is vastgelegd in:
De bij dit programma betrokken partijen zijn onder meer:
meer beschreven in:
• Gemeentewet (zorgplicht)
• Inwoners, ondernemers en belanghebbenden (Natuurmonumenten,
• Beleidsplan integraal beheer openbare ruimte
• Omgevingswet
basisscholen, ondernemers/winkeliersverenigingen,
• Beheerplan wegen 2024-2028
• Wegenwet
openbaarvervoerbedrijven, VVN et cetera)
• Groenbeheerplan 2024-2027
• Wegenverkeerswet
• Beheerplan bomen 2024-2027
• Wet Geluidhinder
samenwerkingsverbanden, provincies Noord-Holland en Utrecht,
• Beheerplan civiele kunstwerken 2024-2027
• Wet Milieubeheer
ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&A)
• Beheerplan openbare verlichting 2024-2027
• Afvalstoffenwet
• Waterschap AGV, GAD, OFVG en de nood- en hulpdiensten
• Beheerplan speel- en beweegvoorzieningen 2024-2027
• Wet informatievoorziening ondergrondse netwerken (WION)
• Nutsbedrijven en kennisplatforms (CROW, Rioned, Stichting
• Beheerplan straatmeubilair 2024-2027
• Kaderrichtlijn Water en Waterwet
• Gemeentelijk water en rioleringsprogramma 2023-2027
• Warenwetbesluit: attractie- en speeltoestellen
• Mobiliteitsplan 2045 Duurzaam, Veilig & Vooruit
• Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie/ Bestuursakkoord Klimaatadaptatie
• Beleidsregel parkeernormen Wijdemeren • Bomenverordening • Algemene plaatselijke verordening
• Overheden, zoals regiogemeenten, regionale
toegankelijkheid et cetera)
• Stadsbeheerservice (SBS), Tomingroep, stichting Land & Boschzigt (schilderen bankplanken) en Landgoed de Rading (schilderen onderhoud zwerfafvalbakken)
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
PROGRAMMA 4 ECONOMISCHE ZAKEN, RECREATIE EN TOERISME Dit programma omvat gemeentelijk beleid dat gericht is op de stimulering van het ondernemersklimaat en de bevordering van nieuwe economische impulsen en activiteiten. Voor een vitale, leefbare en aantrekkelijke leefomgeving is een actief, sterk, betrokken en sociaal bedrijfsleven in Wijdemeren immers van groot belang. Recreatie en toerisme is een belangrijk onderdeel hiervan.
Wat willen we bereiken? • Bezoekers en recreanten in ons gebied gelijkmatiger en meer gaan bijdragen aan het beheer en onderhoud van de voorzieningen.
• Voorbereidingen treffen om te komen tot een inpassing van het Stadsfonds Hilversum in Wijdemeren.
• Continuïteit geven aan de uitvoering van de Economische Agenda 2030.
• Een aantrekkelijk en sterk ondernemersklimaat behouden. • Het plan ‘Toekomstvisie Bedrijventerreinen Wijdemeren’ deels
We zijn een mooi, groenblauw gebied waar mensen graag wonen, werken en recreëren, en waar natuur en recreatie in balans zijn en elkaar versterken. In de regio Gooi en Vechtstreek dragen we actief bij aan ‘Visit Gooi & Vecht’.
uitvoeren door gerichte subsidies.
• Vitale, aantrekkelijke, toekomstbestendige winkelgebieden creëren: de BiZ Nootweg Loosdrecht is geactiveerd gedurende de lopende begrotingsperiode. Voor winkelgebied Meenthof wordt gewerkt aan een programma ter versterking van de organisatiegraad, gegeven de
Wijdemeren neemt binnen de recreatieve sector in Nederland een unieke plek in. In samenwerking met de toeristische sector en herindelingspartner Hilversum willen we het komende jaar initiatieven ontplooien die zijn gericht op de recreatieve en toeristische sector.
aankomende fusie met Hilversum.
• Actieve participatie en transparantie in onze communicatie met ondernemers en stakeholders.
• Projecten en evenementen samen met ondernemers en stakeholders co-creëren en uitvoeren.
Een bijzonder project is de Aanpak Oostelijke Vechtplassen (AOVP). Het tienjarig programma richt zich op de ontwikkeling van het vrijetijdslandschap, natuurherstel en recreatie.
28
PARAGRAFEN
Overhead
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
29
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Economie
Relatie Programma Economie met Omgeving
We dienen een aanvraag in op het programma Ondersteuning
We investeren in de samenwerking met lokaal ondernemerschap, via
Toekomstige Werkruimten en Toekomstbestendige bedrijventerreinen.
een-op-eencontact en door deel te nemen aan diverse overleggen.
Ook zetten we ons in voor het scheppen van banen en het behouden van goede voorzieningen. We benutten en optimaliseren de
Zo sluiten we met enige regelmaat aan bij de ontmoetingen van
contracten en inkomsten met derde partijen zoals de exploitanten van
Ondernemend Wijdemeren. Hierdoor pikken we signalen van
lichtmastreclame, digitale informatieborden en A0-reclame. Ook werken
ondernemers eerder op en kunnen we proactief reageren en acteren
we aan toekomstbestendige, levendige winkelgebieden. We stimuleren
op ideeën en voorstellen van ondernemers. Waar mogelijk helpen
een positief vestigingsklimaat voor (zelfstandige) ondernemers en
wij ondernemers hun ideeën, investering- en uitbreidingsplannen te
bedrijven. We doen dit door een nauwe samenwerking met het Platform
geleiden binnen onze uitvoeringsorganisatie. We voeren structureel
Veilig Ondernemen en het behouden van bestaande bedrijfs- en
overleg met het Adviesorgaan Recreatie en Toerisme. Dit orgaan
werklocaties. Dit vormt de kern van ons economisch beleid.
geeft advies over de bestedingen uit de reserve recreatie en toerisme. In praktijk vat het adviesorgaan haar taken breder op en wordt het
Verkenning Stadsfonds
betrokken bij ontwikkelingen die voor de sector relevant zijn.
Hilversum werkt met het Stadsfonds. Eigenaren van WOZ-objecten – niet zijnde woningen – betalen jaarlijks een bijdrage, gebaseerd
In de diverse samenwerkingsverbanden, zoals de Metropoolregio
op de WOZ-waarde. Het Stadsfonds investeert in projecten die een
Amsterdam (MRA), Regio Gooi & Vechtstreek en ROM Utrecht,
breed maatschappelijk belang dienen. In 2026 verkent de gemeente
wordt onder meer kennis, data en ervaring uitgewisseld. Ook wordt
Wijdemeren in samenwerking met de gemeente Hilversum hoe het
onderzocht op welke gebieden en thema’s we nauwer kunnen
Stadsfonds in Wijdemeren kan worden ingepast. Hierbij valt te denken
samenwerken. Bijvoorbeeld op thema’s Ruimte voor Werk & Economie,
aan een indeling en verdeling van fondsen op basis van onze bestaande
Economie & Innovatie en Verduurzaming. We sluiten aan bij het
dorpenstructuur. Voor deze verkenningsfase is € 50.000 begroot.
koopstroomonderzoek van de provincie Noord-Holland om inzicht te krijgen in het bestedingspatroon in de lokale winkelcentra.
PROGRAMMABEGROTING 2026-2029 Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
30
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat doen we daarvoor?
Recreatie en toerisme
Om uitvoering te geven aan het financieel herstelplan worden de
Economische ontwikkeling
Wijdemeren heeft een unieke positie binnen de recreatieve sector.
inkomsten uit Recreatie en Toerisme verhoogd. Voor de begroting in
• We participeren actief in programma- en netwerkontwikkeling met
Het komende jaar willen we samen met de toeristische sector en
het algemeen, voor het doen van noodzakelijke investeringen en voor
ondernemers en stakeholders. Daarbij zijn we proactief in onze
herindelingspartner Hilversum initiatieven ontplooien, gericht op
het behoud van de recreatieve waarden van ons Plassengebied en de
communicatie en deelname aan (lokale) netwerkevenementen.
de recreatieve en toeristische sector. Daarbij gaan we op zoek naar
uitzonderlijke natuur in het bijzonder. Ons mooie Plassengebied wordt
• We begeleiden ondernemers actief als zij komen met initiatieven
mogelijkheden waarmee beide gemeenten elkaar kunnen versterken.
immers de groenblauwe parel van Wijdemeren genoemd.
die invloed hebben op de leefomgeving. We blijven waar mogelijk
Belangrijk onderdeel is de positionering en promotie naar buiten toe. In
ruimtelijk investeren in projecten en de uitbreiding van hun
de begroting is een onttrekking van de reserve toerisme opgenomen van
Aanpak Oostelijke Vechtplassen
bedrijfsactiviteiten.
€ 100.000 in 2026. Het adviesorgaan Recreatie & Toerisme (R&T) is in de
Wijdemeren is een van de 21 partners in de Aanpak Oostelijke
gelegenheid om te adviseren over de besteding van deze middelen. Het
Vechtplassen (AOVP, voorheen het Gebiedsakkoord). Het tienjarig
diverse samenwerkingsverbanden en proberen zoveel mogelijk samen