Bijlage 1. Programmabegroting 2026 - 2029

Gemeenschappelijke regeling Plassenschap Loosdrecht In het kader van de voortgang van onze werkzaamheden voor het Plassenschap Loosdrecht en omgeving blijven wij de uitvoeringsorganisatie voor dit gebied. Het vierjarig uitvoeringsplan en het financiële perspectief, vastgesteld op 28 maart 2024, vormen de basis voor de begroting 2026. Deze begroting is opgesteld zonder financiële wijzigingen ten opzichte van het eerder vastgestelde meerjarenperspectief 2026-2028, om de lasten voor de deelnemers beheersbaar te houden. Het Plassenschap streeft naar kostenbeheersing door prioritering en fasering van investeringen. Tegelijkertijd wordt ingezet op het verbeteren van de voorzieningen door achterstallig onderhoud in te halen en veiligheidsrisico’s aan te pakken. Het behoud van een balans tussen natuurbehoud en recreatieve voorzieningen blijft daarnaast een belangrijk aandachtspunt.

Wat mag het kosten? Code programma Omschrijving programma P004 Economische zaken, recreatie en toerisme

Lasten/baten Soort grootboek Lasten Kosten/opbrengst Baten Kosten/opbrengst

Rek 2024 3.839 -3.218 621

Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 3.271 3.368 3.307 3.355 3.354 -3.367 -3.436 -3.582 -3.735 -3.735 -95 -68 -275 -381 -381

Lasten/baten Taakveld omschrijving Lasten Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische ontwikkeling Economische promotie Fysieke bedrijfsinfrastructuur Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Lasten Baten Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten

Rek 2024 17 279 0 9 3.535 3.839 0 -1.494 -1.724 -3.218 621

Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 27 28 26 26 26 337 349 343 343 342 225 230 140 140 140 13 14 13 13 13 2.670 2.749 2.786 2.834 2.834 3.271 3.368 3.307 3.355 3.354 -29 -29 -29 -29 -29 -1.675 -1.680 -1.780 -1.880 -1.880 -1.663 -1.727 -1.772 -1.826 -1.826 -3.367 -3.436 -3.582 -3.735 -3.735 -95 -68 -275 -381 -381

Lasten/baten Taakveld omschrijving Lasten Mutaties reserves Baten Mutaties reserves

Rek 2024 257 -61 196

Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 104 104 104 104 104 -155 -154 -52 -52 -52 -51 -50 52 52 52

Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma Omschrijving programma P004 Economische zaken, recreatie en toerisme

Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma Omschrijving programma P004 Economische zaken, recreatie en toerisme Saldo mutaties reserves Saldo inclusief mutaties reserves

817

-147

-118

-223

-329

-329

Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025

25

Lasten Openbaar groen en (openlucht) recreatie De lagere lasten in 2026 t.o.v. 2025 hebben betrekking op meerdere kleine posten. Baten Economische promotie De hogere inkomsten vanaf 2026 hebben betrekking op hogere belastinginkomsten voor de toeristenbelasting t.o.v. 2025. Deze inkomsten zijn gebaseerd op het verwachte aantal toeristen. Openbaar groen en (openlucht) recreatie De hogere inkomsten vanaf 2026 komen door de verwachte toename van de uren die via de gemeenschappelijke regeling Plassenschap Loosdrecht worden doorbelast.

Relevante informatie Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma staat onder meer beschreven in:  De kern van Wijdemeren (2012)  Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017)  Toekomstvisie bedrijventerreinen Wijdemeren (2020)  Economische Agenda 2030 (2022)  Convenant Recreatie en Toerisme (2023)  Integrale Visie MRA op Economie & Innovatie (2025) Wettelijke basis voor dit programma Dit programma is niet gebaseerd op bijzondere wetgeving. Uiteraard is er uitgebreide wetgeving die randvoorwaardelijk is voor dit programma, zoals de Omgevingswet en AVG, Mededinging, concurrentievervalsing en dergelijke. Betrokken partijen De bij dit programma betrokken partijen zijn onder meer:  Water: provincie Noord-Holland, HISWA/Recron, het Plassenschap, de waterleidingbedrijven, Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en de gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek.  Economie (marketing en toerisme): ondernemers en diverse ondernemersverenigingen, onder andere Ondernemend Wijdemeren, winkeliersvereniging Meenthof en BIZ Nootweg, vastgoedeigenaren, regio Gooi en Vechtstreek, Visit Gooi & Vecht, VNO-NCW, KHN, Adviesorgaan (AO) Recreatie & Toerisme, HISWA/Recron.  Aanpak Oostelijke Vechtplassen (voorheen het Gebiedsakkoord): de 21 partijen die de Aanpak Oostelijke Vechtplassen (AOVP) hebben ondertekend.



Metropoolregio Amsterdam (MRA): de 35 partijen die participeren in het convenant MRA.

26

4.5 Programma 5 Sociaal Domein Beschrijving Inwoners van Wijdemeren gaan naar school, verrichten zorg en zijn actief in het verenigingsleven. Ze geven zo de gemeente identiteit. Het merendeel van de inwoners in de gemeente is zelfredzaam. Dit geldt niet voor iedereen. Geldzorgen, gezondheidsproblemen en/of problemen in relaties of in gezinssituaties kunnen deze zelfredzaamheid beperken. De gemeente staat dan als eerste overheid dicht bij de inwoners om ondersteuning te bieden. Het programma Sociaal Domein omvat een breed scala aan gemeentelijke taken, die gericht zijn op het ondersteunen en versterken van inwoners in kwetsbare situaties, met als doel hun zelfredzaamheid, participatie en welzijn te bevorderen. Het domein brengt verschillende zorg- en ondersteuningsvormen samen, zoals jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning, arbeidsparticipatie, onderwijs en voorzieningen voor sport, cultuur en recreatie. Drie grote wetten omvatten een groot gedeelte van het sociaal domein. Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor werk en inkomen (Participatiewet), zorg aan langdurig zieken en ouderen (Wmo) en de jeugdzorg (Jeugdwet).  De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking, een chronische ziekte of ouderdomsproblemen.

 Onder de Jeugdwet vallen hulp en zorg voor kinderen en jongeren tot 18 jaar (soms tot 23 jaar) met als doel problemen vroegtijdig te signaleren en te voorkomen dat ze escaleren.  De Participatiewet is gericht op het bevorderen van arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, zoals mensen met een arbeidsbeperking of bijstandsgerechtigden. In Wijdemeren zorgen we samen met huisartsen, zorgaanbieders en onze maatschappelijke en culturele partners voor een gezonde (ook opvolgende) generatie waarbij ouderen langer thuis kunnen wonen. We dagen jong en oud uit tot gezond en actief leven. Het bevorderen van sport, onderwijs, cultuur en kunst draagt eveneens bij aan kansengelijkheid in onze dorpen. Met oog op de toenemende druk op de zorg en in lijn met het Integraal Beleidskader Sociaal Domein willen we de kracht van onze dorpen benutten, eenzaamheid tegengaan en mantelzorgers en vrijwilligers goed ondersteunen. We zetten in op de drie pijlers Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligers (EMV). We definiëren daaronder een aantal actielijnen: (1) we zorgen voor eerdere signalering en vermindering van eenzaamheid, (2) dat mantelzorgers zich meer gezien en ondersteund voelen en (3) we creëren een stevige basis met meer actieve vrijwilligers die zich inzetten voor sterke sociale kernen.

We bouwen een lokale coalitie EMV en versterken het netwerk van partners die willen bijdragen aan het tegengaan van eenzaamheid en het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers. Samen met de maatschappelijke partners hebben we een gezamenlijk uitvoeringsplan EMV opgesteld, dat in 2026 tot verdere acties leidt.

Onderwijs Wat willen we bereiken?     

De bouwkundige staat van schoolgebouwen voldoet of gaat voldoen aan de kwaliteits- en duurzaamheidseisen. Er is voldoende onderwijsruimte voor de scholen in de gemeente Wijdemeren. Jeugdigen ontwikkelen een gezonde leefstijl. Zoveel mogelijk kleuters beginnen zonder, of met een minimale achterstand, aan de basisschool. Dat basisschoolleerlingen in Wijdemeren beschikken over voldoende leesvaardigheid en een goede beheersing van de Nederlandse taal.

27



Jeugdigen in een kwetsbare positie krijgen passende ondersteuning om zich te ontwikkelen tot wie ze willen zijn.

Wat doen we daarvoor? Onderwijshuisvesting  Talent Primair rondt de bouw van het tweede Integraal Kindcentrum (IKC) op de voormalige locatie van de Sterrenwachter in Loosdrecht af.  We geven uitvoering aan het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs door: o In 2026 samen met Alberdingk Thijm Scholen samen te werken aan de voorbereidingen voor de bouwkundige renovatie/vernieuwbouw van de Joseph Lokinschool in Ankeveen. o In 2026 gaat het project voor de voorbereiding van een gezamenlijk schoolgebouw voor de Meester Kremerschool en de Warinschool, beide in Nederhorst den Berg, verder. Het streven blijft een bredere voorziening, inclusief ruimte voor kinderopvang. o In 2026 starten we samen met Alberdingk Thijm Scholen met de voorbereidingen voor de nieuwbouw van de Jozefschool in Nederhorst den Berg. Dit volgt op de ontwikkelingen bij de Warin en de Meester Kremer. Het doel is dat de Jozefschool een nieuw of vernieuwd gebouw krijgt dat de komende jaren voldoende ruimte biedt voor alle leerlingen. o Door nadere gesprekken met de schoolbesturen over koppelkansen (waardoor minder tijdelijke huisvesting nodig is), vernieuwde leerlingenprognoses en meevallende inflatiecijfers, verwachten wij financiële voordelen te behalen.

Onderwijsbeleid en leerlingzaken  Bevorderen van de samenwerking tussen scholen, gemeente en lokale/regionale organisaties op het gebied van onderwijs, kinderopvang, preventie en jeugdhulp.  Blijvend inzetten op leesvaardigheid, onder andere door het subsidiëren van de bibliotheek en het ondersteunen van initiatieven.  Uitvoering van de Regionale samenwerkingsagenda onderwijs.  Budgetten beschikbaar stellen voor de voor- en vroegschoolse educatie om specifieke programma’s uit te voeren en zo onderwijsachterstanden bij jonge kinderen weg te werken.  Participatie in het Regionaal Bureau Leerlingzaken om schoolverzuim waar mogelijk te voorkomen en te bevorderen dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie halen.

Sport en cultuur Wat willen we bereiken?     

Voldoende accommodaties binnen de gemeentegrenzen zodat het voor inwoners mogelijk is om voldoende te bewegen en gezond te leven. Sportlocaties in de kernen multifunctioneel benutten, zodat ook andere verenigingen hier gebruik van kunnen maken. Inwoners kunnen bewegen en sporten bij vitale, ondernemende en toekomstbestendige sportaanbieders. Er is een kwalitatief sterk, veilig en toegankelijk sportaanbod voor iedereen. Kunst en cultuur dragen bij aan gemeenschapsgevoel, zingeving, educatie, ontmoeting, ontwikkeling en een inclusieve samenleving. Culturele instellingen werken (regionaal) samen.

Wat doen we daarvoor? Sportbeleid en activering  In samenwerking met Team Sportservice bieden we clubondersteuning aan. Hierbij worden landelijke en lokale ontwikkelingen en mogelijkheden bij clubs onder de aandacht gebracht. Belangrijke aandachtsgebieden zijn sociale veiligheid, een gezonde sportomgeving en inclusie.

28



We ondersteunen initiatieven en activiteiten om inwoners van Wijdemeren te laten sporten en bewegen.

Sportaccommodaties 

Aan de hand van een keuring inzicht verkrijgen in de status van de sportvelden. Hiermee kunnen we in overleg met de gemeente Hilversum een strategie opstellen voor onderhoud/vervanging van de velden.

Cultuur  Subsidies verlenen aan culturele partners, zodat cultuur bijdraagt aan gemeenschapsgevoel, zingeving, educatie, ontmoeting, ontwikkeling en een inclusieve samenleving.  We onderhouden beelden en herdenkingsmonumenten.  We subsidiëren de samenwerkende musea middels de regioconservator en het project erfgoedfestival 2026.  Er is een bibliotheek in Loosdrecht en een servicepunt in Nederhorst den Berg.

Dorpenbeleid Wat willen we bereiken?     

Gebiedsregisseurs werken integraal met de vakafdelingen samen aan leefbaarheid in de brede zin van het woord. Burgerparticipatie als een vanzelfsprekend onderdeel van lokaal beleid. Behoud en bescherming van de dorpse identiteiten stimuleren, organiseren en faciliteren door middel van dorpsplatforms, dorpscv's en dorpsagenda's. Gebiedsregisseurs ondersteunen de energie van de samenleving en versterken hiermee de betrokkenheid van inwoners. Versterken van ontmoetingen in de dorpen.

Wat doen we daarvoor?        

Initiatieven uit de samenleving koppelen en versterken met bestaand beleid. Initiatiefnemers en initiatieven verbinden, waardoor sociale netwerken groter en sterker worden. Bijdragen aan de coalitie rond Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligersondersteuning. Begeleiden en ondersteunen van vormen van inwonersparticipatie in de dorpen. Initiatieven van bewoners ondersteunen met toestemmingen, kennis, netwerk en/of een bijdrage uit het dorpsbudget. Ondersteunen en faciliteren van groenprojecten in de dorpen (Appelboom-projecten). Inhoudelijk afstemmen met collega's en partners uit het sociale domein, het fysieke domein, het veiligheidsdomein en met de afdeling communicatie waar het de dorpen betreft. Stimuleren van (nieuwe) activiteiten in maatschappelijke accommodaties in de dorpen.

Nieuw beleid Ontmoeting als fundament voor sterke en vitale dorpen. Sociale levendigheid is essentieel voor de leefbaarheid in de kernen. In 2026/2027 wil het college een pilot uitvoeren die sociale activiteiten in onze kernen stimuleert. De nadruk ligt hierbij op het stimuleren van ontmoetingen en het mogelijk maken van contactmomenten. Per kern wordt het programma afgestemd op de behoefte van de inwoners waarbij we gebruikmaken van de kracht van onze lokale gemeenschappen.

1 Ontmoetingen als fundament voor sterke en vitale dorpen

2026

2027

100 n

100 n

2028

2029

0

0

29

Inburgering Wat willen we bereiken?   

Statushouders en ontheemden voelen zich thuis in onze gemeente. Daartoe voeren we het gesprek en werken we samen met maatschappelijke partners in het sociaal domein. Taalverwerving wordt op een bredere manier opgevat. De nadruk komt dus niet alleen te liggen op de reguliere inburgering, maar we kijken ook naar andere manieren om taalverwerving te bevorderen. Mensen die aan de gemeente zijn gekoppeld, kunnen al gedeeltelijk met de reguliere inburgering beginnen terwijl zij nog in het azc wonen.

Wat doen we daarvoor?     

Een plan Inburgering en Participatie opstellen met de inburgeraar. Financiële zelfredzaamheid bevorderen door middel van begeleiding. VCA-trainingen gegeven voor inburgeraars. Hierdoor komen zij ook in aanraking met het vakjargon dat hen, los van taalontwikkeling, professionele vaardigheden leert. Het taalcafé blijven inzetten als extra mogelijkheid om de Nederlandse taal op een sociale manier eigen te maken. We willen zoveel mogelijk statushouders die zijn gekoppeld aan Wijdemeren de mogelijkheid geven om te beginnen met de inburgering voordat ze daadwerkelijk zijn gehuisvest. Hoe eerder de reguliere inburgering begint, hoe beter het inburgeringsproces zal verlopen.

Minimabeleid en schuldhulpverlening Wat willen we bereiken?  

Inwoners met een beperkt budget voelen zich niet buitengesloten in de Wijdemeerse samenleving. Geldzorgen in een bredere context beschouwen om aan oplossingen te werken.

Wat doen we daarvoor?   





Preventie en vroegsignalering aandacht geven binnen de kaders van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein en de Maatschappelijke Agenda. Nu de inkomensregelingen geactualiseerd zijn, zullen we deze de aankomende jaren monitoren. Zo kunnen wij meten of het bereik is vergroot en de campagne daadwerkelijk effect heeft gehad. Samen met enkele maatschappelijke partners organiseren we evenementen over de nieuwe inkomensregelingen, zodat deze veranderingen ook duidelijk worden voor mensen die met de doelgroep werken. Een andere reden waarom we dit doen, is om ons netwerk te versterken. Wij zetten ons in om zoveel mogelijk te blijven verwijzen naar verschillende maatschappelijke partners en zorgen daarvoor dat deze partners ook van elkaars bestaan afweten. Wij maken een brochure van de nieuwe inkomensregelingen en alle maatschappelijke partners die belangrijk zijn voor deze doelgroep.

Participatiewet en wet sociale werkvoorziening Wat willen we bereiken? 

Zoveel mogelijk inwoners, ook de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, aan een passende baan of dagbesteding helpen.

Wat doen we daarvoor? 

Bijdragen aan de uitvoering van het regionale programma Werk en Participatie op ambtelijk en bestuurlijk niveau.

30

    

Samen met de regiogemeenten Gooi en Vechtstreek en Almere participeren in het werk-leerbedrijf Tomingroep. Met Tomingroep, conform de doelen in het huidige bedrijfsplan, zoveel mogelijk mensen richting betaald werk of een zingevende dagbesteding leiden. Bijdragen aan het gezamenlijk richting geven aan de rol en inrichting van het sociaal ontwikkelbedrijf binnen de regio. Daar waar nodig ruimte bieden aan lokaal maatwerk en lokale re-integratieactiviteiten voortzetten. Implementeren van de Participatiewet in Balans waarin vertrouwen, eenvoud en de menselijke maat centraal staan.

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Wat willen we bereiken? 

Wij streven ernaar dat onze inwoners zo lang mogelijk zelfstandig, zelfredzaam en actief deelnemend aan de samenleving in hun eigen huis kunnen blijven wonen. We willen een gemeenschap zijn met vitale inwoners die zich met elkaar en hun dorpen verbonden voelen: sociaal sterke dorpen met een sterke sociale basis met goede algemene voorzieningen, waarin iedere inwoner zelfstandig en gezond kan leven, wonen en werken. We willen dat iedereen meedoet/kan meedoen, en dat we naar elkaar omzien: inwoners, vrijwilligersorganisaties, ondernemers en maatschappelijke partners. We geven bijzondere aandacht aan de thema’s Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligersondersteuning. We zorgen (a) voor eerder signalering en vermindering van eenzaamheid, (b) dat mantelzorgers zich meer gezien en ondersteund voelen en (c) dat we een stevigere basis creëren met meer actieve vrijwilligers die zich inzetten voor sterke sociale kernen.

Wat doen we daarvoor? 



 

 

Ondersteuning: Inwoners met een ondersteunings- of zorgvraag kunnen bij ons terecht voor ondersteuning. Het uitgangspunt in de Wmo is dat in alle situaties waarin een huishouden een of meer hulpvragen heeft, eerst wordt gekeken naar mogelijkheden binnen het eigen netwerk van de cliënt en naar laagdrempelige en algemene voorzieningen. Dat vraagt nadrukkelijk om een zorgvuldige consultatie en nauwlettende bestudering van de leefsituatie van de betrokkene(n), met name bij aanvragen voor individuele begeleiding, dagbesteding en huishoudelijke hulp. Aanpak Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligersondersteuning (EMV): Om de zelfstandigheid van onze inwoners te vergroten en te behouden, zetten we samen met organisaties en inwoners in op het versterken van de leefbaarheid in de dorpen. Daarbij hebben we bijzondere aandacht voor de thema’s Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligersondersteuning (EMV). We verbinden ons met alle organisaties die willen bijdragen in een lokale EMV-coalitie. Zo vergroten en versterken we het netwerk van partners die zich inzetten om eenzaamheid in Wijdemeren tegen te gaan en die onze mantelzorgers en vrijwilligers ondersteunen. Samen met de organisaties uit de coalitie stellen we een uitvoeringsplan op dat we in 2026 gaan uitrollen.

Niet-geïndiceerde dagbesteding: We verbreden ons aanbod naar algemeen toegankelijke dagactiviteiten bij tenminste zes aanbieders. Mantelzorgondersteuning: We versterken de mantelzorgondersteuning door de digitale toegang tot mantelzorgondersteuning uit te bouwen middels de GALA-impuls en de aanpak EMV. Binnen de aanpak EMV zorgen we ook voor aansluiting bij de regionale bewustwordingscampagne over mantelzorg en de versterking van samenwerking tussen de partijen die mantelzorgondersteuning aanbieden. Onafhankelijke cliëntondersteuning: Dit is een wettelijke taak voor inwoners met een hulpvraag. We kopen deze ondersteuning in bij MEE. Maatwerkdienstverlening 18+: We bieden adequate hulp aan inwoners. Omvang, duur en aard van de dienstverlening zijn deskundig afgestemd. We nemen actief deel aan de regionale heroverwegingen op het gebied van begeleiding, dagbesteding en hulp in het huishouden.

31





Begeleiding en Dagbesteding: We ontwikkelen binnen de regionale heroverwegingen nieuwe of aanvullende producten voor dagbesteding en begeleiding, gericht op het versterken van eigen regie en het activeren van het sociaal netwerk. Daarbij bieden we in de pilotfase ruimte aan innovatieve trajecten die herstel en zelfredzaamheid bevorderen, met een focus op structurele maatwerkhulp. Hulp bij huishouden: Binnen de regionale heroverwegingen voor huishoudelijke hulp zetten we in op het versterken van eigen regie en herstel, waarbij we deze aanpak integreren in de maatwerkvoorzieningen huishoudelijke hulp.

Jeugdhulp Wat willen we bereiken? Dat jeugdigen (tot 23 jaar) de ondersteuning en zorg krijgen die zij nodig hebben, zodat zij in veiligheid opgroeien, zich kunnen ontwikkelen en leren zelfstandig te zijn. Kwetsbare jeugdigen, van wie de ontwikkeling gevaar loopt, worden beschermd.

Wat doen wij daarvoor?  

 

 

  

We indiceren en monitoren jeugdhulp bij jeugdigen met psychische problemen en stoornissen, psychosociale problemen en opvoed- en opvoedingsproblemen. Bij een hulpvraag richten we ons op informele en formele oplossingen met oog voor de eigen kracht van de inwoner, waarbij we onderzoeken of ondersteuning in het eigen netwerk mogelijk is. We faciliteren vraag en aanbod waarbij ouders en/of jeugdigen elkaar kunnen ondersteunen rondom opgroeien. Dit doen we door bijvoorbeeld door de inzet van ‘Buurtgezinnen’ waarbij gezinnen die het moeilijk hebben, worden gekoppeld aan een stabiel gezin in de buurt. Een andere interventie is de inzet van ‘Zorgoppas’ waarbij er voor ouders met zorgbehoevende kinderen een geschikte- en betaalbare oppas wordt geregeld. Ter ondersteuning van de jongere maken we gebruik van een JIM (jouw ingebrachte mentor): een vertrouwenspersoon uit de directe omgeving van de jongere, die ook optreedt als vertegenwoordiger richting het gezin en professionals. We organiseren Eigen Kracht-conferenties waarbij de jeugdconsulent samen met familie en bekenden van de jeugdigen/gezin een plan voor de toekomst maakt (familiegroepsplan). We gaan een intensievere samenwerking met de huisartsen aan met als doel passende ondersteuning voor jeugdigen en het voorkomen van verwijzingen naar relatief zware zorg.

Dit doen we door de inzet van de praktijkondersteuners jeugd bij de huisartsen te verhogen. We bieden lichte begeleiding aan jeugdigen door middel van de inzet van een gedragsdeskundige die deel uitmaakt van het wijkteam. Voor een gezond opvoedklimaat bieden we laagdrempelige begeleiding aan, door bijvoorbeeld de inzet van een opvoedcoach, jongerenwerker of een echtscheidingscoach. We voeren regie op casussen waarbij sprake is van onveiligheid. Hierbij gebruiken we onder andere de landelijk voorgeschreven multidisciplinaire aanpak in samenwerking met de regio Gooi en Vechtstreek (Veilig Thuis).

Geëscaleerde zorg 18+ Wat willen we bereiken? Bijstaan, beschermen en opvangen van kwetsbaren in de samenleving, zoals dak- en thuislozen, mensen in onveilige gezinssituaties, verslaafden, verwarde personen en slachtoffers van seksueel geweld en misbruik, zodat deze mensen kunnen herstellen en participeren in de samenleving.

Wat doen wij daarvoor? 

Het Regionaal Beleidsplan Bescherming en Opvang 2026-2033 laten vaststellen door de gemeenteraad.

32

  

Samen met collega’s van de gemeente Wijdemeren en de fusiegemeente Hilversum aan de slag met de versteviging van het dossier Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen. Een dekkend hulp- en begeleidingsaanbod voor dak- en thuislozen realiseren. Maatschappelijke opvang continueren en kleinschalige opvanginitiatieven realiseren voor gezinnen in de wijken.

Geëscaleerde zorg 18Hieronder vallen Veilig Thuis, Jeugdreclassering en Jeugdmaatregelen. Deze taken zijn belegd bij de regio Gooi en Vechtstreek. Het lokale sociale wijkteam voert dit uit.

Wat willen we bereiken? 

  

Passende en intensieve zorg bieden aan jongeren onder de 18 jaar die zich in complexe of ernstige problematische situaties bevinden en waarbij nuldelijns-, eerstelijns- en reguliere jeugdhulp niet in staat zijn om de problemen op te lossen. Kindermishandeling terugdringen. Alternatieven mogelijk maken voor beschermd wonen. Zorgen voor een veilige omgeving voor kinderen.

Wat doen we daarvoor? 



De meldcode kindermishandeling sterker onder de aandacht brengen. De GGD inspecteert kinderopvangorganisaties. Als opvangorganisaties de meldcode kindermishandeling onvoldoende onderdeel laten uitmaken van hun pedagogisch beleidsplan en de hieruit volgende beleidsrealiteit, dan handhaaft de gemeente conform de regionale beleidsregels handhaving kinderopvang. Samen met regionale partijen werken we aan doorbraakmethodes om in complexe casussen alternatieven voor uithuisplaatsing en beschermd wonen mogelijk te maken.

Volksgezondheid Wat willen we bereiken?    

Er is publieke gezondheidszorg. Jeugdigen ontwikkelen zich gezond en veilig tot unieke volwassenen. Inwoners hebben een gezonde leefstijl en voelen zich vitaal. Organisaties vanuit welzijn, gezondheidszorg en sport werken intensief samen aan het vergroten van de vitaliteit van inwoners.

Wat doen we daarvoor? 

   

Het merendeel van de wettelijke taken in het kader van de Wet publieke gezondheid is belegd bij de regio Gooi en Vechtstreek en de GGD. Het betreft o.a. vaccinatieprogramma’s, infectieziektebestrijding en jeugdgezondheidszorg. (Aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie krijgen extra ondersteuning tijdens en na de zwangerschap. Vrouwen die in kwetsbare positie verkeren, krijgen tips en begeleiding over een kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Er zijn twee consultatiebureaus in de gemeente Wijdemeren. We doen mee aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). We zetten de toegekende middelen in op de voorgeschreven bestedingsdoelen. Deze inzet is gebaseerd op de visie en uitgangspunten van het Integraal Beleidskader Sociaal Domein en de Maatschappelijke Agenda 2024-2027.

33



In verschillende kernen van Wijdemeren zijn leefstijlloketten beschikbaar. Een leefstijlcoach begeleidt inwoners in het vinden en doorlopen van een passend traject dat is gericht op gezondheidsbevordering en zelfredzaamheid.

Nieuw beleid Gezond Wijdemeren heeft in de periode 2024-2025 een uitkering vanuit het Integraal Zorgakkoord ontvangen voor het opstarten van drie leefstijlloketten in Wijdemeren. Dit betrof een eenmalige uitkering met de voorwaarde dat vervolgfinanciering uit andere bronnen moet komen. Indien er in 2026 geen of onvoldoende externe middelen beschikbaar zijn, wordt het aanbod van leefstijlloketten in Wijdemeren vanaf 2026 gecontinueerd vanuit gemeentelijke middelen. De leefstijlloketten ondersteunen inwoners die vragen hebben over een gezonde leefstijl. De loketten dragen bij aan de beweging van zorg naar gezondheid. Geweld tegen vrouwen en meisjes komt wereldwijd voor. Ook in Wijdemeren vinden we dat dit bestreden moet worden. Daarom doen we vanaf 2025 mee aan de internationale campagne ‘Orange the World’. Hiermee vragen we aandacht voor een toekomst zonder gendergerelateerd geweld.

Dierenopvang Wat willen bereiken? Toekomst bestendig dierenwelzijn als onderdeel van ons sociaal beleid.

Wat doen we daarvoor? Gemeenten hebben een wettelijke taak bij de opvang van zwerfdieren. De gemeenteraad heeft in juli 2024 de beleidsnota Dierenwelzijn Wijdemeren vastgesteld, waarmee ze invulling geeft aan deze beleidstaak. We sluiten als gemeente, net als de overige regiogemeenten, dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) af voor de opvang, verzorging en vervoer van zwerfdieren en in het wild levende dieren. In onze regio gaat het dan om de Dierenambulance Gooi en Vechtstreek, Egelopvang Midden Nederland en de Vogelopvang Midden Nederland. Samen met Hilversum werken we aan een toekomstbestendige dierenopvang voor de regio. De Dierenambulance G&V is daarvoor gefuseerd met het Goois Nest. Naar verwachting gaat dit dierencentrum eind 2026 open.

34

Wat mag het kosten? Code programma Omschrijving programma P005 Sociaal domein

Lasten/baten Lasten Baten

Soort grootboek Kosten/opbrengst Kosten/opbrengst

Rek 2024 25.339 -5.685 19.654

Begr 2025 28.230 -5.603 22.627

Begr 2026 28.066 -4.737 23.329

Begr 2027 28.028 -4.736 23.292

Lasten/baten Lasten

Taakveld omschrijving Rek 2024 Arbeidsparticipatie 468 Begeleide participatie 632 Cultureel erfgoed 18 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 91 Geëscaleerde zorg 18400 Geëscaleerde zorg 18+ -163 Inkomensregelingen 5.241 Maatwerkdienstverlening 185.724 Maatwerkdienstverlening 18+ 3.714 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 1.271 Media 485 Musea 107 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 1.058 Onderwijshuisvesting 834 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 92 Samenkracht en burgerparticipatie 2.662 Sportaccommodaties 667 Sportbeleid en activering 98 Volksgezondheid 1.012 Wijkteams 927 25.339 Arbeidsparticipatie -53 Begeleide participatie 0 Geëscaleerde zorg 18+ -147 Inkomensregelingen -3.689 Maatwerkdienstverlening 18+ -64 Maatwerkvoorzieningen (WMO) -291 Media -23 Musea 1 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken -160 Onderwijshuisvesting -244 Samenkracht en burgerparticipatie -944 Sportaccommodaties -59 Sportbeleid en activering -10 Wijkteams -1 -5.685 19.654

Begr 2025 392 548 16 118 554 14 5.951 6.394 3.792 1.202 584 115 1.201 1.105 111 2.852 931 129 1.161 1.060 28.230 0 0 0 -3.848 0 -235 -23 -10 -177 -312 -763 -236 0 0 -5.603 22.627

Begr 2026 381 567 17 120 578 15 5.936 6.378 3.896 1.258 567 96 1.147 962 124 2.579 802 129 1.220 1.295 28.066 0 0 0 -3.848 0 -235 -7 -10 0 -250 -147 -240 0 0 -4.737 23.329

Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 363 363 363 556 556 556 17 17 17 120 120 120 580 580 581 15 15 15 5.936 5.936 5.936 6.459 6.459 6.459 3.896 3.896 3.896 1.258 1.258 1.258 464 467 467 95 96 96 1.146 1.146 1.146 1.296 1.473 1.823 131 137 143 2.455 2.352 2.351 789 788 787 129 129 129 1.241 1.243 1.242 1.082 1.082 1.082 28.028 28.113 28.468 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -3.848 -3.848 -3.848 0 0 0 -235 -235 -235 -4 -7 -7 -10 -10 -10 0 0 0 -250 -251 -250 -149 -154 -153 -240 -240 -240 0 0 0 0 0 0 -4.736 -4.744 -4.743 23.292 23.369 23.724

Taakveld omschrijving Mutaties reserves Mutaties reserves

Saldo mutaties reserves

Rek 2024 0 -136 -136

Begr 2025 76 -349 -274

Begr 2026 0 -250 -250

Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 0 0 0 -129 -119 -119 -129 -119 -119

Saldo inclusief mutaties reserves

19.519

22.353

23.079

Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma Omschrijving programma P005 Sociaal domein

Totaal Lasten Baten

Totaal Baten Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma Omschrijving programma P005 Sociaal domein

Lasten/baten Lasten Baten

23.163

Begr 2028 28.113 -4.744 23.369

23.250

Begr 2029 28.468 -4.743 23.724

23.606

Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken € 54.000 lager De begroting is verlaagd wegens lagere lasten aan de regio Gooi- en Vechtstreek, conform de Kaderbrief 2026 (€ 61.846). Andere verschillen kleiner dan € 25.000 worden niet toegelicht. Maatwerkdienstverlening 18+ € 104.000 hoger De hogere lasten (€ 80.577) worden veroorzaakt door de indexatie voor het sociaal domein conform Kaderbrief 2026. Daarnaast is de begroting opgehoogd wegens hogere lasten (€ 31.569) (autonome ontwikkelingen) aan de regio Gooi- en Vechtstreek, ook conform Kaderbrief 2026. Andere verschillen kleiner dan € 25.000 worden niet toegelicht. Maatwerkvoorzieningen (Wmo) € 56.000 hoger De hogere lasten vanaf 2026 t.o.v. 2025 hebben o.a. te maken met hogere lasten (€ 91.419) (autonome ontwikkelingen) aan de regio Gooi- en Vechtstreek, conform Kaderbrief 2026. Daarnaast is de Kaderbrief 2026 opgenomen dat per 2026 de bezuiniging sociaal domein ad € 200.000 structureel ingevuld moet worden. Een deel (€ 75.000) komt uit aanvullende ombuigingsvoorstellen binnen dit taakveld. Andere verschillen kleiner dan € 25.000 worden niet toegelicht. Onderwijshuisvesting € 143.000 lager

35

De lagere lasten in 2026 hebben met name te maken met de afboeking van de stelpost kapitaallasten voortvloeiend uit het herstelplan. Deze stelpost had betrekking op het IHP. Bij het MIP 2026-2029 hebben we de kredieten geactualiseerd. Door deze actualisatie kunnen we de nieuwe kapitaallasten berekenen en deze vervolgens verwerken in de begroting. De reeds geraamde stelpost IHP kan hierdoor afgeboekt worden. We hebben immers de daadwerkelijke kapitaallasten geraamd. Het overige verschil bestaat uit kleine verschillen. Sportaccommodaties € 129.000 lager De lagere lasten in 2026 hebben met name te maken met de herziening van de investeringen (MIP) en de daaruit voortvloeiende nieuwe kapitaallasten. In 2026 zijn de kapitaallasten ruim € 120.000 lager dan 2025. Het overige verschil bestaat uit kleine verschillen. Samenkracht en burgerparticipatie € 273.000 lager De lagere lasten van 2026 t.o.v. 2025 hebben o.a. te maken met de lagere doorbelaste salariskosten team Vastgoed. Dit betreft een bedrag van € 129.142. Ook zijn de lasten in 2026 lager t.o.v. 2025 vanwege de SPUK GALA die voor € 370.000 was opgenomen in de begroting van 2025. In 2026 en 2027 wil het college een pilot uitvoeren (€ 100.000 in 2026 en € 100.000 in 2027) die sociale activiteiten in onze kernen stimuleert. De nadruk ligt hierbij op het stimuleren van ontmoetingen en het mogelijk maken van contactmomenten.

Dit is conform Kaderbrief 2026. Gezond Wijdemeren heeft in de periode 2024-2025 een uitkering vanuit het Integraal Zorgakkoord ontvangen voor het opstarten van drie leefstijlloketten in Wijdemeren. De leefstijlloketten worden in 2025 gefinancierd vanuit de SPUK (Specifieke Uitkering) gelden. Dit betrof een eenmalige uitkering met de voorwaarde dat vervolgfinanciering uit andere bronnen moet komen. Indien er in 2026 geen of onvoldoende externe middelen beschikbaar zijn, wordt het aanbod van leefstijlloketten in Wijdemeren in 2026 gecontinueerd met eigen middelen ad € 100.000. Continuering hiervan in 2026 was opgenomen in de Kaderbrief 2026. Volksgezondheid € 59.000 hoger Bij de Voorjaarsnota 2025 is de bijdrage van de gemeente aan de regio Gooi en Vechtstreek verlaagd voor GDGV met € 42.198. Andere verschillen kleiner dan € 25.000 worden niet toegelicht. Wijkteams € 235.000 hoger Bij de Voorjaarsnota 2025 is er een aantal maatregelen samengesteld voor 2025 en 2026 voor de inzet voorveld Jeugd. Het gaat in 2026 bijvoorbeeld om €73.000 voor meer inzet van de praktijkondersteuner huisarts (POH), inzet buurtgezinnen en zorgoppas t.o.v. 2025. Daarnaast is de doorbelasting van salarissen voor het wijkteam € 156.579 hoger dan in 2025.

BATEN Onderwijsbeleid en leerlingenzaken € 177.000 lager Bij de begrotingswijziging van de Septembercirculaire en coalitieonderhandelingen zijn de baten onderwijsachterstanden vanaf 2026 structureel verlaagd met € 177.000. Onderwijshuisvesting € 62.000 lager Bij de Voorjaarsnota 2025 hebben er mutaties plaatsgevonden m.b.t. de huurinkomsten van Pinkenstal in Loosdrecht. De school heeft een deel van de ruimte in gebruik die eigenlijk aan de kinderopvang werd verhuurd. Dit heeft geleid tot € 75.000 minder inkomsten in 2026 t.o.v. 2025.

Relevante informatie Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma staat onder meer beschreven in:  (Regionale) Beleidsnota bescherming en opvang t/m 2025  Afsprakennotitie voorschoolse educatie 2020-2024  Algemene Subsidieverordening Wijdemeren 2021  Beleidsplan armoede en schuldhulpverlening Wijdemeren 2019 - 2022 (inclusief minimabeleid)  Beleidsregels BBZ 2020  Beleidsregels beschut werk 2015

36

                                    

Beleidsregels bijzondere bijstand 2017 Beleidsregels handhaving wet kinderopvang Beleidsregels jeugdhulp 2018 Beleidsregels loonwaardebepaling 2015 Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 Beleidsregels verwijtbaarheid en bestuurlijke boete 2015 Collegevoorstel 2021 t.b.v. uitvoering Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Convenant eerste opvang onderwijs 2022 Cultuurnota 2018-2021 De verordening beslistermijn schuldhulpverlening Wijdemeren 2021 Deelverordening incidentele subsidies Wijdemeren 2021 Evaluatie Dorpenbeleid 2019-2023 Financieel herstelplan 2024-2027 Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren 2016 Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek 2019 (moet in 2023 opnieuw worden vastgesteld) Integraal Beleidskader Sociaal Domein “Hart voor Elkaar” Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2037 Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2024-2027 Prestatieafspraken Wijdemeren en woningbouwvereniging tot 2023 Regionaal programma Werk en Participatie 2023-2026 Regionale woonvisie tot 2040 en Woonvisie Wijdemeren t/m 2024 Samenwerkingsovereenkomst Bibliotheek Gooi plus en de gemeenten Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Huizen, Laren en Wijdemeren, 2025-2029 Samenwerkingsovereenkomst Talent Primair 2017 Subsidiebeleid lokale basisscholen 2021 Subsidiebeleidskader 2022-2025 Uitvoeringsplan veranderopgave inburgering Wijdemeren Verordening

individuele inkomenstoeslag Wijdemeren 2021 Verordening jeugdhulp gemeente Wijdemeren 2018 Verordening leerlingenvervoer 2019 + uitvoeringsregels leerlingenvervoer 2019 Verordening maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 (inclusief Regeling mantelzorgwaardering Wijdemeren) Verordening onderwijshuisvesting 2015 Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid 2003 Verordening Re-integratie, LKS en studietoeslag 2023 Verordening SMI (sociaal-medische indicatie) 2013 Verordening subsidie voorschoolse educatie en peuteropvang 2022 Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren 2015 Woonakkoord provincie NH (tot 2040)

Wettelijke basis voor dit programma  Gemeentewet  Huisvestingswet  Jeugdwet  Leerplichtwet 1969  Mediawet  Participatiewet (inclusief Wet taaleis)  Wet Aanpak Woonoverlast

37

                  

Wet banenafspraak Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Wet inburgering Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen Wet maatschappelijke ondersteuning Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE) Wet op de expertisecentra Wet op het onderwijstoezicht Wet op het primair onderwijs Wet op het voortgezet onderwijs Wet passend onderwijs Wet publieke gezondheid Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Wet SUWI) Woningwet

Betrokken partijen De bij dit programma betrokken partijen zijn onder meer:  Aanbieders Inburgeringscursussen  Basisscholen en andere onderwijsorganisaties  Beheerstichtingen  Bibliotheek Gooi+  COA  Consultatiebureau en Regionaal Bureau Leerlingenzaken  Dieren opvangorganisaties  Digi &Taalhuis  Gezond Wijdemeren  Gezond Gooi  GGD  Huurderorganisaties  Inwoners en ondernemers  Kinderopvangorganisaties  Kursusproject  Metropoolregio Amsterdam (MRA)  Ondernemend Wijdemeren  Ouderenorganisaties  Re-integratieadviseurs  Schoolmaatschappelijk werk  Sport- en cultuurverenigingen  Team Sportservice  Vereniging Sport en Gemeenten  Versa  Vluchtelingenwerk Nederland  Werkgeversservicepunt

38

                         

Woningbouwcorporaties Zorg en Veiligheidshuis, regiogemeenten en de Regio Gooi en Vechtstreek Zorg- en welzijnsorganisaties Buurtsportcoaches COA Consultatiebureau en Regionaal Bureau Leerlingenzaken Dieren opvangorganisaties Digi &Taalhuis Gezond Wijdemeren Huurderorganisaties Inwoners en ondernemers Kinderopvangorganisaties Kursusproject Metropoolregio Amsterdam (MRA) Ondernemend Wijdemeren Ouderenorganisaties Re-integratieadviseurs Schoolmaatschappelijk werk Sport- en cultuurverenigingen Vereniging Sport en Gemeenten Versa Vluchtelingenwerk Nederland Werkgeversservicepunt Woningbouwcorporaties Zorg en Veiligheidshuis, regiogemeenten en de Regio Gooi en Vechtstreek Zorg- en welzijnsorganisaties

39

4.6 Programma 6 Natuur en Milieu Beschrijving Het programma Natuur en Milieu gaat over het behoud en waar mogelijk versterken van een gezonde leefomgeving. Hierbij zijn een aantal grote transities en maatschappelijke thema’s in het kader van duurzaamheid van belang. Dit zijn bijvoorbeeld de energietransitie, de warmtetransitie en de transitie naar een circulaire economie. Ook het handhaven op milieuthema's en het versterken van de biodiversiteit is van belang om onze leefomgeving gezond te houden. Het programma Natuur en Milieu staat in nauwe verbinding met andere programma's en beleidsvelden binnen de gemeente, omdat al deze onderwerpen samenhangen. De onderwerpen in dit programma vragen om een maatschappelijke transitie naar een duurzame samenleving, waarbij de gemeente afhankelijk is van diverse partners, inwoners en bedrijven. Verbinden, stimuleren, samenwerken en mogelijk maken, staan dan ook centraal in dit programma. Aanpak Oostelijke Vechtplassen Wij zijn één van de 21 partners in de Aanpak Oostelijke Vechtplassen (AOVP, voorheen het Gebiedsakkoord). Het tienjarig programma richt zich op de ontwikkeling van het vrijetijdlandschap, natuurherstel en recreatie. Het programma loopt eind 2027 af. Vanuit uit de AOVP liggen maar liefst 7 van de 8 natuurherstelpopgaven uit het Natuur Netwerk Nederland programma (NNN) en 17 uit Noord-Holland in Wijdemeren.

Ook omvat de AOVP het aanleggen van faunapassages, herstel van de waterkwaliteit (Kader Richtlijn Water), maatregelen voor moerasvogels en het bestrijden van exoten. De beoogde investeringen uit de AOVP maken geen onderdeel van onze begroting uit, maar gezien de impact op onze gemeente en inwoners is het belangrijk om (pro)actief mee te sturen in de projecten en de belangen voor Wijdemeren te behartigen. Naast de al beschikbare middelen in het AOVP zijn er aanvullende middelen voor deze projecten bij met name de provincie Noord-Holland en het Waterschap beschikbaar.

Wat willen we bereiken? 



Een duurzame en gezonde leefomgeving. We werken toe naar een klimaatneutraal, circulair, klimaatadaptief en biodivers Wijdemeren in 2050. Dit doen we in verbinding met alle relevante beleidsdomeinen en programma’s van belanghebbenden. Ondersteuning en financiering van duurzame oplossingen voor bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.

Wat doen we daarvoor? In 2026 zetten wij het huidige beleid voort. Wij gaan verder met werken aan de landelijke doelstellingen voor 2030 en 2050 op het gebied van duurzaamheid. De financiële middelen komen uit het gemeentelijke duurzaamheidsbudget en landelijke en provinciale subsidies, als de CDOKE (Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid), het Nationaal Isolatie Programma en verschillende subsidies per project. Natuurvriendelijk isoleren Dit plan helpt bij het behouden van diersoorten die in gebouwen leven zonder dat dit de isolatieopgave voor huizen vertraagt. Het plan brengt in kaart waar vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen in gebouwen verblijven. Daarnaast wordt op basis van deze data een compensatie- en mitigatieplan opgenomen in het Soortenmanagementplan (SMP), waarmee de lokale populatie van deze soorten wordt behouden en versterkt. In 2026 ronden we het plan af.

40

Warmtetransitie In 2025 zijn we gestart met het opstellen van de start- en uitgangspuntennotitie voor programma Warmte. De uitgangspuntennotitie zal eind 2025/begin 2026 worden vastgesteld. Onder de Omgevingswet is het verplicht om uiterlijk in Q4 2026 een programma Warmte door het college te laten vaststellen. Dit programma vervangt de in 2021 vastgestelde Transitievisie warmte. De SPUK CDOKE dekt de kosten voor het opstellen van dit programma. Verzwaring elektranet Wij ondersteunen de netbeheerders bij de verzwaring van het elektranet. We hebben een intentieovereenkomst met Stedin gesloten voor de verzwaring van het elektranet in Loosdrecht. In 2026 loopt met Liander eenzelfde traject voor de verzwaring van het elektranet van de rest van de gemeente. De interne uren dekken wij via de provinciale subsidie ‘Transformatorstations en tracés Noord-Holland’. Hiermee is een bedrag van circa € 30.000 gemoeid. Afvalinzameling/GAD In 2026 gaat de wisseling van bronscheiding naar nascheiding van het PMD (Plastic, Metaal en Drankpakken) in. Deze verandering leidt ook tot een herijking van het GAD-beleid ten aanzien van grondstoffen. In lijn met het landelijke beleid wil de GAD meer naar duurzaamheidsprestaties op afzonderlijke stromen sturen, in plaats van op het terugdringen van de hoeveelheid restafval.

Hiervoor wordt een nieuwe meetsystematiek ingericht en het Uitvoeringsprogramma 2023-2026 wordt geëvalueerd. Qua communicatie wordt er, naast de wisseling van het PMD-scheiden, ook een aanpak voor het scheiden van GFT-e afval voorbereid. Deze afvalstroom komt veelvuldig in het restafval terecht en goed scheiden van deze stroom levert een grote impact op qua duurzaamheid. Pilot Kabelgoottegels In 2025 zijn we gestart met de pilot Kabelgoottegels. Particulieren en bedrijven kunnen zich (onder voorwaarden) aanmelden voor kabelgoottegels. Eind 2025 wordt de pilot geëvalueerd. In 2026 kan de pilot worden omgezet naar standaardbeleid. Het plaatsen van de kabelgoottegels wordt gefinancierd uit de eigen bijdrage van de aanvrager en het laadpalenbudget. Klimaatadaptatie Hittestress en wateroverlast zijn ook in onze gemeente steeds vaker orde van de dag. In de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) zijn daarom meer eisen qua vergroening en schaduw opgenomen. Ook bij herinrichtingen worden vergroening (zoals de grasbetontegels voor parkeren) en waterberging meegenomen in het ontwerp. In 2026 zetten we dit beleid voort. Voor vergroening op particulier gebied zetten we ons weer in voor het NK Tegelwippen. Ook dit jaar werken we samen met het Dorpenteam, scholen, het Duurzaamheidscentrum en andere lokale initiatieven.

Subsidieverordening Groene Daken Elk jaar is er € 50.000 beschikbaar voor de subsidieverordening Groene Daken. Hier wordt echter maar een klein deel van gebruikt. In het voorjaar van 2026 gaan wij hier extra aandacht voor vragen. Circulaire economie Voor de transitie naar een circulaire economie haken wij aan bij regionale projecten, zoals het project Biobased Boeren. Bij dit project, geleid door de gemeente Gooise Meren, krijgen boeren hulp bij het verbouwen van lisdodde, dat vervolgens wordt verwerkt in isolatiemateriaal. Dit materiaal wordt vervolgens gebruikt bij het isoleren van sociale huurwoningen in de regio. Aan dit project doet een boer uit Wijdemeren mee. Daarnaast zijn er in de nieuwe leidraad inrichting Openbare Ruimte (LIOR) nieuwe eisen voor circulariteit opgenomen, zodat onze openbare ruimte meer zal bestaan uit hergebruikte en hernieuwbare materialen. Verder zullen wij in 2026 meer samenwerken met de gemeente Hilversum en voorsorteren op de fusie.

41

Ondersteuning bewoners en bedrijven bij verduurzaming Samen met de Energiecoöperatie Wijdemeren informeren en enthousiasmeren wij bewoners en ondernemers rond de energie- en warmtetransitie. Daarnaast faciliteren wij initiatieven op het gebied van klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulaire economie met het Duurzaamheidscentrum, het Dorpenteam en de Appelboom.  Energieloket: Via de Energiecoöperatie Wijdemeren wordt het energieloket georganiseerd. Bewoners kunnen hier dagelijks terecht met hun vragen op het gebied van de energietransitie. Via de energiecoördinatoren en energiecoaches per dorp worden bewoners vervolgens verder geholpen.  Warmtetransitie: Na eerdere buurtverkenningen in Nederhorst den Berg, Loosdrecht, Kortenhoef en Ankeveen werken we samen met de Energiecoöperatie Wijdemeren en het waterschap Amstel Gooi en Vecht verder aan een warmteplan voor de Blijkpolder, voor heel Nederhorst den Berg en voor Kortenhoef-Noord. Voor deze wijken liggen goede kansen voor een bronnet als duurzaam alternatief voor aardgas. Voor Loosdrecht en Ankeveen zoeken we via een wijkaanpak met bewoners naar (individuele) warmteoplossingen.  Lokale Isolatie Aanpak: Vanuit de SPUK ‘Lokale Isolatie Aanpak’ ontvangen inwoners via de Energiecoöperatie Wijdemeren professioneel advies, begeleiding en financiering voor het isoleren van hun woning.

 Verduurzaming bedrijven: Via het Duurzame Bedrijven team van de Energiecoöperatie en het project ‘Stimulerend Toezicht’ ondersteunen wij bedrijven bij de energieopwekking en energiebesparing. Daarbij houden wij toezicht op het Besluit Activiteiten Leefomgeving en geven we invulling aan de Regionale Energiestrategie. Hier werken wij samen met de Energiecoöperatie Wijdemeren en de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek. Deze projecten bekostigen wij vanuit de provinciale subsidie ‘Stimulerend energietoezicht bedrijven Noord-Holland’, de reserve duurzaamheid en het jaarlijkse duurzaamheidsbudget. In 2026 evalueren wij deze projecten.  Eerste Hulp Bij Energielasten: Vanuit de SPUK ‘Aanpak Energiearmoede’ helpen wij samen met de Energiecoöperatie inwoners met het betaalbaar houden van de energierekening. We plaatsen kleine energiebesparende maatregelen in de huizen, zoals radiatorfolie en (circulaire) gordijnen tegen de tocht. Financiering voor dit project komt uit het gemeentelijk Armoedebudget. Aanpak Oostelijke Vechtplassen Zowel bestuurlijk als ambtelijk nemen we deel aan de projectgroepen van de Aanpak Oostelijke Vechtplassen. We sturen proactief mee op het behalen van de beoogde resultaten uit het programma, terwijl we erop toezien dat de belangen van Wijdemeren behartigd worden. De voorbereidingen voor de aanleg van een aantal faunapassages starten.

Dit gebeurt in nauwe afstemming met Wijdemeren. Ook de andere projecten, zoals de KRW-maatregelen, de aanpak overlastgevende waterplanten en de laatste moerasvogelmaatregelen gaan richting realisatie. Dit alles vraagt veel van de organisatie. Wij zorgen dat we hier goed voor ingericht zijn.

Wat mag het kosten? Code programma P006

Omschrijving programma Natuur en milieu

Lasten/baten Lasten Baten

Soort grootboek Kosten/opbrengst Kosten/opbrengst

Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma P006

Omschrijving programma Natuur en milieu

Lasten/baten Taakveld omschrijving Lasten Milieubeheer Totaal Lasten Baten Milieubeheer Totaal Baten

Rek 2024 Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 1.675 1.031 981 1.014 1.047 1.047 1.675 1.031 981 1.014 1.047 1.047 -772 0 0 0 0 0 -772 0 0 0 0 0 903 1.031 981 1.014 1.047 1.047

Lasten/baten Lasten Baten

Rek 2024 Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027 0 0 0 0 -52 -50 -25 -25 -52 -50 -25 -25

Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma P006

Omschrijving programma Natuur en milieu

Saldo mutaties reserves Saldo inclusief mutaties reserves

Rek 2024 Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 1.675 1.031 981 1.014 1.047 1.047 -772 0 0 0 0 0 903 1.031 981 1.014 1.047 1.047

Taakveld omschrijving Mutaties reserves Mutaties reserves

851

981

956

989

Begr 2028 Begr 2029 0 0 -25 -25 -25 -25 1.022

1.022

42

Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025 Lasten Milieubeheer De lagere lasten in 2026 komen doordat er in 2025 incidenteel hogere lasten waren voor Duurzaamheidsprojecten, zoals Energie besparen bedrijven. Bovendien zijn in 2025 incidentele middelen ingezet voor het NK Tegelwippen. Baten De lagere inkomsten vanaf 2026 komen door een structureel lagere onttrekking aan de reserve Duurzaamheid t.o.v. 2025. In 2025 hebben we de reserve Duurzaamheid ingezet om diverse Duurzaamheidsprojecten (deels) te dekken. Voor 2026 is het vooruitzicht dat er minder behoefte is aan de inzet van deze reserve.

Relevante informatie Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in:  Omgevingsvisie (2021)  Duurzaamheidsagenda (2018)  Grondstoffenvisie (2021)  Regionale energiestrategie 1.0 (2021)  Laadpalenbeleid (2019)  Nota klimaatadaptatie (2020)  Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017)  Voortgangsrapportage 2024  Roadmap circulair inkopen en opdrachtgeverschap (2019)  Visie Op weg naar Aardgasvrij (2021)  Toekomstvisie Bedrijventerreinen (2021)  Water- en Rioleringsprogramma (2023)  Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (2025) Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in:  Kaderrichtlijn water (KRW) en Waterwet  Omgevingswet  Besluit Activiteiten Leefomgeving  Besluit Kwaliteit Leefomgeving  Wet milieubeheer  Klimaatakkoord en Klimaatwet  Energiewet (vervanging van Gaswet en Elektriciteitswet)  Wet Collectieve Warmte (voorheen Warmtewet)  Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie (wgiw)  Wet Natuurbescherming Betrokken partijen De bij dit programma betrokken partijen zijn onder meer:  Energiecoöperatie Wijdemeren  Provincie Noord-Holland  Regio Gooi en Vechtstreek  Omgevingsdienst Flevoland, Gooi & Vechtstreek (OFGV)

43

       

Regiogemeenten Inwoners en ondernemers Metropoolregio Amsterdam (MRA) GAD Gooi en Vechtstreek Nutsbedrijven en netwerkbeheerders Woningcoöperaties Waterschap AGV Partners van de Aanpak Oostelijke Vechtplassen

44

4.7 Programma 7 Ruimtelijke ontwikkeling Beschrijving In Wijdemeren staan de woningen voornamelijk in de dorpen en deels langs de linten. Daarbuiten zijn vooral water, groen en enkele kleinschalige bedrijventerreinen. Wijdemeren heeft een hoge erfgoedwaarde die tot uitdrukking komt in een aanwijzing tot UNESCO Werelderfgoed voor de delen van Wijdemeren die bij de Hollandse Waterlinie horen. Dit maakt Wijdemeren een prachtig en uniek gebied waar toeristen en de inwoners van genieten. Het is prettig wonen in Wijdemeren, maar er is een groot tekort aan woningen, met name aan betaalbare woningen en woningen voor senioren. De energietransitie en klimaatverandering spelen een steeds grotere rol. Bij nieuwe ontwikkelingen houden we rekening met de beperkingen van het elektranet, evenals klimaatadaptieve maatregelen en hitte- en water(problematiek). Met deze uitdagingen voor ons blijven wij ons onverminderd hard inzetten voor het toevoegen van woningen. Groenblauwe parel In ons gebied wisselen water, moeras, bos en grasland elkaar af. Dat maakt Wijdemeren zo mooi, bijzonder en uniek. De natuur op het land en op en in het water is nergens anders zo te vinden. Naast dat onze inwoners en ondernemers dit gebied fijn vinden om in te wonen en te werken, zijn we ook heel aantrekkelijk voor toeristen.

Het gebied is niet alleen voor ons belangrijk, maar ook van groot belang voor de metropoolregio Amsterdam en de regio Gooi en Vechtstreek als het gaat om de recreatieopgave en hoe we de toenemende druk van het toerisme goed met elkaar kunnen managen. Voor de provincies Noord-Holland, een deel van Utrecht, het Rijk en zelfs voor Europa zijn we heel belangrijk als het gaat om de grote (herstel)natuuropgaven, de drinkwateropgave en de Kader Richtlijn Water (KRW).

Wat willen we bereiken?   

 

Omgevingsplan: We werken samen met Hilversum aan de transitie van het omgevingsplan en verbeteren de begrijpelijkheid voor inwoners. We dragen bij aan het realiseren van extra woningen door verkoop van gemeentelijke percelen, zoals de Dennenlaan, de Terpstraschool, de locatie Lindeschool en het Kininelaantje. We werken aan de herontwikkeling van de sportvelden in Ankeveen, een gebiedsvisie voor de Blijklaan in Nederhorst den Berg en de herontwikkeling van de bibliotheek aan de Tjalk in NieuwLoosdrecht. Groenblauwe parel: We versterken de samenwerking met ons stakeholders en samenwerkingspartners om onze doelen te halen. We streven ernaar ontwikkelaars te faciliteren/ondersteunen bij kansrijke woningbouwinitiatieven.

Wat doen we daarvoor? Omgevingsplan We werken samen met regionale partners aan de verbetering van het omgevingsplan en de dienstverlening aan burgers en initiatiefnemers. Dat doen we met begrijpelijke regels in het nieuwe omgevingsplan, bijvoorbeeld met een verbeterde vergunningscheck. Een belangrijk onderdeel hiervan is de oude bestemmingsplannen en regels uit verordeningen omzetten naar het omgevingsplan. De voorbereidingen doen we in samenwerking met Hilversum om zoveel mogelijk op dezelfde manier regels op te stellen. In 2031 moet het definitieve omgevingsplan zijn vastgesteld.

45

Wonen en bouwen De vraag naar woningen in Wijdemeren blijft groot, terwijl het aanbod beperkt is. Het is nodig dat de woningvoorraad toeneemt. Er is een tekort aan betaalbare, duurzame en toegankelijke woningen. De woningvoorraad bestaat grotendeels uit grondgebonden eengezinswoningen. Met name de betaalbare woningvoorraad moet uitbreiden evenals passende gelijkvloerse woningen voor senioren. We bevorderen de doorstroming in de woningmarkt door gelijkvloerse woningbouw voor senioren te realiseren, zodat er woningen voor jonge gezinnen vrijkomen. We kiezen daarvoor om in alle kernen te bouwen om de vitaliteit van de dorpen te behouden en te versterken. Dit betekent dat we soms buiten de gebaande paden zullen moeten denken (bijv. een extra bouwlaag). We behartigen de belangen van woningbouw, bedrijvigheid, erfgoed, natuur en recreatie en houden die in balans. Mogelijkheden voor woningbouwlocatie creëren We verzorgen de verkoop van percelen aan de Dennenlaan en het Kininelaantje richting een woningcorporatie en we bereiden de verkoop van de Terpstraschool en de locatie van de Lindeschool voor. We stellen een uitgangspuntennotitie op met daarin de randvoorwaarden voor de herontwikkeling van de sportvelden in Ankeveen. We stellen een gebiedsvisie voor de herontwikkeling van de Blijklaan in Nederhorst den Berg op.

We stellen een uitgangspuntennotitie op met daarin de randvoorwaarden voor de herontwikkeling van de bibliotheek aan de Tjalk in Nieuw-Loosdrecht. We blijven ontwikkelaars faciliteren/ondersteunen in kansrijke woningbouw initiatieven. Groenblauwe parel In 2026 versterken we de samenwerking met onze stakeholders en samenwerkingspartners om onze doelen te halen. Een belangrijk instrument hiervoor is de Aanpak Oostelijke Vechtplassen. Zie ook de programma's 4. Recreatie &Toerisme en 6. Natuur en milieu.

Wat mag het kosten? Code programma P007

Omschrijving programma Ruimtelijke ontwikkeling

Lasten/baten Lasten Baten

Soort grootboek Kosten/opbrengst Kosten/opbrengst

Rek 2024 5.783 -3.257 2.525

Begr 2025 3.607 -850 2.757

Begr 2026 5.168 -2.369 2.799

Begr 2027 3.309 -717 2.593

Begr 2028 Begr 2029 3.347 3.347 -754 -754 2.593 2.593

Lasten/baten Lasten

Taakveld omschrijving Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Ruimtelijke ordening Wonen en bouwen

Rek 2024 2.037 897 2.848 5.783 -2.000 -296 -961 -3.257 2.525

Begr 2025 0 1.364 2.243 3.607 0 -195 -655 -850 2.757

Begr 2026 1.517 1.230 2.421 5.168 -1.505 -195 -669 -2.369 2.799

Begr 2027 1 949 2.360 3.309 0 -49 -668 -717 2.593

Begr 2028 Begr 2029 42 42 945 945 2.360 2.360 3.347 3.347 -41 -41 -45 -45 -668 -668 -754 -754 2.593 2.593

Rek 2024 304 -304 0

Begr 2025 0 -276 -276

Begr 2026 245 -131 114

Begr 2027 0 -46 -46

Begr 2028 Begr 2029 0 0 -46 -46 -46 -46

2.525

2.481

2.913

2.547

Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma P007

Omschrijving programma Ruimtelijke ontwikkeling

Totaal Lasten Baten

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) Ruimtelijke ordening Wonen en bouwen

Totaal Baten Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma P007

Omschrijving programma Ruimtelijke ontwikkeling

Lasten/baten Lasten Baten

Taakveld omschrijving Mutaties reserves Mutaties reserves

Saldo mutaties reserves Saldo inclusief mutaties reserves

2.547

2.547

Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025 Lasten Grondexploitatie (niet-bedrijventerrein) De hogere lasten in 2026 t.o.v. 2025 hebben betrekking op de geactualiseerde raming van de grondexploitatie Porseleinhaven. In 2026 zullen we het grootste deel van de kosten hiervoor maken. Bovendien was de begroting in 2025 nog niet bijgesteld op de geactualiseerde raming van de grondexploitatie, waardoor er ten onrechte geen bedrag was geraamd in de begroting.