Bijlage 1. Programmabegroting 2026 - 2029

Programmabegroting 2026 -2029

1

Inhoud 1.

Inleiding ........................................................................................................................................................... 3

2.

Leeswijzer ........................................................................................................................................................ 6

3.

Begroting ......................................................................................................................................................... 7 3.1 Financiële samenvatting................................................................................................................................ 7 3.2 Structureel begrotingssaldo .......................................................................................................................... 7 3.3 Samenstelling van het bestuur ...................................................................................................................... 8

4.

Programma’s ................................................................................................................................................... 9 4.1 Programma 1 Bestuur en Burgerzaken ....................................................................................................... 10 4.2 Programma 2 Veiligheid .............................................................................................................................. 13 4.3 Programma 3 Openbare Ruimte ................................................................................................................. 18 4.4 Programma 4 Economische Zaken, Recreatie en Toerisme ........................................................................ 23 4.5 Programma 5 Sociaal Domein ..................................................................................................................... 27 4.6 Programma 6 Natuur en Milieu .................................................................................................................. 40 4.7 Programma 7 Ruimtelijke ontwikkeling ...................................................................................................... 45 4.8 Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien ....................................................................

49 4.9 Overhead ..................................................................................................................................................... 51

5.

Paragrafen ..................................................................................................................................................... 53 5.1 Paragraaf 1 Lokale heffingen ....................................................................................................................... 53 5.2 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 58 5.4 Paragraaf 4 Financiering .............................................................................................................................. 76 5.5 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering ......................................................................................................................... 81 5.6 Paragraaf 6 Verbonden partijen .................................................................................................................. 82 5.7 Paragraaf 7 Grondbeleid ............................................................................................................................. 93 5.8 Paragraaf 8 Openbaarheid .......................................................................................................................... 96 5.9 Paragraaf 9 Wijdemeren ‘Samen Sterker’ ................................................................................................... 97

2

1. Inleiding Voor u ligt de laatste begroting van de zelfstandige gemeente Wijdemeren. De programmabegroting 2026 en de meerjarenbegroting 2027-2029 zijn een uitwerking van de kaderbrief Wijdemeren 2026, aangevuld met de meest recente ontwikkelingen. Het begrotingssaldo is structureel positief. Wijdemeren staat er financieel goed voor. Daar hebben we binnen deze bestuursperiode stevige maatregelen voor moeten nemen. We hebben daarbij ook veel van onze inwoners en ondernemers gevraagd. Het resultaat is dat we straks in een zo goed mogelijke positie, met een degelijke reserve en een positief meerjarensaldo, samengaan met Hilversum. Voor het zover is, vinden we dat onze inwoners hiervan ook de vruchten mogen plukken. Daarom verlagen we in 2026 de OZB voor woningen met 6 procent. Minus de inflatiecorrectie van 2,8 procent betekent dat een nettoverlaging van zo’n 3 procent. Voor 2027 en 2028 stonden nog taakstellingen om de OZB met 5% te verhogen. Deze zijn volledig geschrapt. De positieve meerjarensaldi maakt dit mogelijk. Bovendien sluit dit naadloos aan bij de harmonisatie van de woonlasten van Wijdemeren en Hilversum vanaf 2027. De taakstelling voor (water)toeristenbelasting gaat omlaag, met 145.000 euro. Tot slot gaan we vanaf 2027 de Leefstijllokketten in de dorpen structureel financieren, met 100.000 euro per jaar.

Ook na deze maatregelen blijft de financiële positie van Wijdemeren meerjarig positief. Dat is een mooi uitgangspunt in het laatste jaar van een zelfstandig Wijdemeren. Met het volste vertrouwen dat de nieuwe grotere gemeente Hilversum een goede start kan maken. Stabiliteit en focus De politiek-bestuurlijke verhoudingen in Wijdemeren zijn stabiel. College en raad hebben onderling én met elkaar goed weten samen te werken, in het belang van onze inwoners. Daar mogen we, zeker na de voorgaande roerige politiek-bestuurlijke jaren, met elkaar trots op zijn. Trots zijn we ook op het feit dat we de focus hebben weten te houden op de aanstaande herindeling met de gemeente Hilversum, terwijl de reguliere werkzaamheden gewoon doorgaan. Zo heeft de ambtelijke organisatie een intensief plaatsingsproces doorlopen, zodat alle medewerkers per 1 januari 2026 goed landen in de ambtelijke organisatie van Hilversum. Veilige wegen en meer openbaar vervoer We werken hard aan het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Zo hebben we onder meer de herinrichting van de Prinsessenbuurt (Loosdrecht) afgerond en is de herinrichting van de Ooievaarsbuurt (Ankeveen) van start gegaan. Op het gebied van openbaar vervoer (OV) hebben we belangrijke stappen kunnen zetten.

De VechtplassenExpress rijdt in de zomer naar de strandjes en inwoners van Ankeveen en (op zondag) Nederhorst den Berg hebben dankzij de pilot ‘OV op Maat’ weer toegang tot OV. Ook op andere terreinen zetten we stappen. Zo is woningbouwproject ’t Laantje opgeleverd, is de Bedrijveninvesteringszone (BIZ) Nootweg vernieuwd, viert ’s-Graveland haar 400-jarig bestaan, verruilt Wijdemeren steen voor groen met NK Tegelwippen en zijn de inkomensregelingen verruimd. Dienstverlening in 2026 Het jaar 2026 is het laatste jaar van de gemeente Wijdemeren. Het doorlopen van het fusietraject tijdens de ambtelijke integratie zal wederom veel ambtelijke capaciteit en inzet vragen. Daarnaast blijven de reguliere werkzaamheden gewoon doorgaan. We kunnen niet uitsluiten dat de dienstverlening en bereikbaarheid in de komende periode onder druk zal staan. Wel blijven we hard aan het werk om dit zoveel mogelijk te voorkomen.

3

Het gemeentehuis in Loosdrecht blijft in 2026 open. Voor onder meer paspoorten en rijbewijzen, maar ook voor college en raadsvergaderingen. Groot onderhoud en extra woningen We gaan in 2026 door met fors investeren in de openbare ruimte. De focus ligt op het uitvoeren van diverse vervangingen en groot onderhoud, zoals Middenweg (Nederhorst den Berg), Stichts End (Ankeveen), Kerklaan (Kortenhoef) en Edelenbuurt (Loosdrecht). Voor verkeer draait het om drie thema’s: verkeersveiligheid verbeteren, vervoersarmoede terugdringen en verkeerslawaai verminderen. Bijvoorbeeld door meer 30 kmzones in te richten, fietsgebruik te stimuleren en aanvullend openbaar vervoer te regelen. Het is prettig wonen in Wijdemeren, maar er is een groot tekort aan woningen, met name aan betaalbare woningen en woningen voor senioren. We dragen bij aan het realiseren van extra woningen door verkoop van gemeentelijke percelen, zoals de Dennenlaan en het Kininelaantje. Bezoekers en gebruikers betalen mee Bezoekers en recreanten dragen gelijkmatiger en meer bij aan het beheer en onderhoud van de voorzieningen. We zien wel ruimte om de taakstelling hiervoor uit het financieel herstelplan structureel met 145.000 euro te verlagen. In de begroting is wederom een onttrekking van de reserve toerisme van 100.000 euro opgenomen.

Het adviesorgaan Recreatie & Toerisme (R&T) kan adviseren over de besteding van deze middelen. Het college wil gezamenlijk zaken realiseren waar recreanten, en dus de sector, baat bij hebben. Aanpak kwetsbare locaties en handhaving In de aanpak van ondermijnende criminaliteit blijven we stappen zetten. Met project Achilles ontwikkelen we een integrale aanpak voor preventie en repressie om parken vitaal te houden. In 2024 zijn we gestart met handhaving op de vakantieparken en in 2025 is zelfs een van de parken gesloten vanwege misstanden. Komend jaar gaan we door met deze aanpak. We zien dat het op en rond de plassen op warme dagen erg druk kan zijn. Hoewel dit bijdraagt aan het recreatieve imago van onze gemeente, brengt het ook uitdagingen met zich mee op het gebied van veiligheid, leefbaarheid en overlastbeheersing. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, is de inzet van Boa’s belangrijk. Ook is extra inzet nodig, onder andere van verkeersregelaars. Kracht van de dorpen In het sociaal domen zetten we in op ‘Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligers’ (EMV). We zorgen dat eenzaamheid eerder gesignaleerd en minder wordt, mantelzorgers zich meer gezien en ondersteund voelen en we een stevige basis creëren met meer actieve vrijwilligers die zich inzetten voor sterke sociale kernen.

We bouwen een lokale coalitie EMV en versterken het netwerk van partners die bij willen dragen aan het tegengaan van eenzaamheid en het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers. De kracht van de dorpen moet behouden en versterkt worden. Daarmee erkennen we de identiteit en versterken we de sociale cohesie. Dat hangt ook samen met de aanpak eenzaamheid, het ondersteunen van mantelzorg en het stimuleren van vrijwilligerswerk. In 2026/2027 wil het college een pilot uitvoeren die sociale activiteiten in onze kernen stimuleert. De nadruk ligt hierbij op het stimuleren van ontmoetingen en het mogelijk maken van contactmomenten. Per kern stemmen we het programma af op de behoefte van de inwoners. Daarbij maken we gebruik van de kracht van onze lokale gemeenschappen. Op het gebied van onderwijshuisvesting start in 2026 in Ankeveen de voorbereiding voor de bouwkundige renovatie/vernieuwbouw van de Joseph Lokinschool. In Nederhorst den Berg gaat het om de voorbereiding voor een gezamenlijk schoolgebouw voor de Meester Kremerschool en de Warinschool en nieuwbouw voor de Jozefschool.

4

Richting de herindeling Eind 2026 ronden we de periode Wijdemeren af. Het zal een jaar worden van de warme overdracht. Daarvoor gaan we onder andere dorpscv’s opstellen. De dorpscv's moeten de kwaliteiten, historie en kracht van de gemeenschappen vastleggen, met ruimte voor dorpse dromen en verbeterideeën. Dit draagt bij aan een goede wederzijdse kennismaking tussen de dorpen van Wijdemeren en het nieuwe bestuur van Hilversum in 2027. Elkaar (beter) leren kennen is ook onderdeel van die warme overdracht. Inwoners van Wijdemeren en Hilversum worden met de subsidieregeling Samen Sterker gestimuleerd om hier activiteiten voor te organiseren. De beide besturen zullen elkaar en de dorpen van Wijdemeren ook regelmatig bezoeken voor een nadere kennismaking. Wegens de herindeling vinden de raadsverkiezingen niet in maart, maar in november 2026 plaats. Ook dit is een uitgelezen kans voor de politieke partijen om zich aan de inwoners van de nieuwe gemeente te presenteren en elkaar beter te leren kennen. Uiteraard nemen we op een mooie manier afscheid van Wijdemeren. De motie om een herinneringsboom of bomen als blijvende herinnering voor de gemeente Wijdemeren en de verbondenheid tussen de kernen te planten, voeren we uit. Hiermee denken we zoveel mogelijk recht te doen aan een periode waarin de dorpen samen een bestuurlijke eenheid vormde, en tegelijk hun eigenheid wisten te behouden.

Een eigenheid en identiteit die ook in de nieuwe gemeente Hilversum gekoesterd en behouden zal blijven.

Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris,

de burgemeester,

drs. E.L. Ruizeveld de Winter

drs. M.L. Verheijen

5

2. Leeswijzer Uitgangspunten De Programmabegroting 2026 is opgebouwd volgens de uitgangspunten die zijn opgenomen bij het Financieel Herstelplan en de Kaderbrief 2026. Deze programmabegroting volgt wettelijke voorschriften en is opgebouwd uit de beleidsbegroting en de financiële begroting. De begrotingsprogramma’s en de paragrafen vormen samen de beleidsbegroting. De financiële begroting bestaat uit de uiteenzettingen van de financiële positie (inclusief de toelichting daarop) en uit een overzicht van baten en lasten. Daar waar in tabellen de bedragen zijn afgerond, wordt in de totaaltelling toch gerekend met de niet afgeronde bedragen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. De programma’s De begrotingsprogramma’s zijn het hart van de begroting. In de programma’s geven wij richting aan het te voeren beleid op de verschillende gemeentelijke beleidsterreinen. Ieder programma heeft dezelfde opbouw. De programma’s beschrijven we kort en kernachtig. De ‘going concern’-zaken nemen wij hierin niet op. In de begroting gaat het immers om de beantwoording van de navolgende drie vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat mag het kosten? Wat willen we bereiken? Als antwoord op de vraag ‘Wat willen we bereiken?’ geven we aan wat we als hoofddoelstelling van het beleid zien. Het gaat dus om het te bereiken effect.

Wat gaan we daarvoor doen? Wij beantwoorden in de programmabegroting de vraag ‘Wat gaan we daarvoor doen?’ In dit onderdeel geven wij aan welke concrete acties wij willen ondernemen om het gewenste effect te bereiken. Wat mag het kosten? Tenslotte beantwoorden wij de vraag ‘Wat mag het kosten?’ Bij dit onderdeel presenteren wij de baten en lasten per taakveld en het totaal van het hele programma. Algemene Dekkingsmiddelen In dit hoofdstuk worden de algemene uitkering en de belastingopbrengsten verantwoord. Paragrafen De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van een aantal financiële aspecten uit de begroting. Bekende voorbeelden van een dergelijk perspectief zijn de lokale heffingen en het onderhoud van de kapitaalgoederen. Elementen van deze aspecten komen voor in meerdere programma’s, maar worden in de paragrafen als geheel beschouwd. De door uw raad vastgelegde beleidsuitgangspunten lichten wij toe. Ook duiden wij relevante ontwikkelingen. Nieuw in 2026 (en alleen voor 2026) is de paragraaf Herindeling Wijdemeren en Hilversum. Financiële begroting In de financiële begroting nemen we een aantal financiële overzichten op. Hier vatten we de baten en lasten per programma samen. We presenteren een overzicht van de incidentele baten en lasten per programma.

Verder staan hier het overzicht van de reserves en voorzieningen, de geprognosticeerde balans, het EMU-saldo en het taakveldoverzicht.

6

3. Begroting 3.1 Financiële samenvatting De begroting is gebaseerd op de Kaderbrief 2026, welke ter kennisneming is gegeven in de raadsvergadering van 10 juli 2025, aangevuld met de meest recente ontwikkelingen. Conform de Kaderbrief 2026 is slechts een beperkt aantal wettelijke en bij amendement vastgestelde wijzigingen verwerkt, die leiden tot een wijziging ten opzichte van de begroting 2025 (waarin het financieel herstelplan is verwerkt). De voornaamste aanpassingen zijn: - het toepassen van de indexeringen, - mutaties op de salarissen op basis van het financieel herstelplan - aanpassingen in het meerjarig investeringsplan - gewijzigde bijdragen aan de Gemeenschappelijke regelingen - amendement m.b.t. de minimaregelingen - amendement wijziging storting voorziening MJOP Tot slot hebben wij naast deze doelstellingen en kaders de meest recente ontwikkelingen verwerkt. Dat resulteert in een begroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029, dat structureel reëel sluitend is. (Zie onderstaande tabel) Tabel: Begroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029

- = voordeel

Omschrijving

2026

2027

Begrotingsresultaat 2026-2029 (begroting 2025) Financiële mutaties (kadernota/overige mutaties) Saldo begroting 2026-2029

-1.189 991 -198

-2.007 816 -1.191

2028 -2.030 1.744 -286

2029 -2.761 2.568 -193

Septembercirculaire 2025 De gevolgen van de septembercirculaire zijn hierin nog niet meegenomen, omdat deze nog niet bekend zijn. Voorafgaand aan behandeling in de gemeenteraad op 13 november 2025 zullen de gevolgen bekend zijn en in de 1e begrotingswijziging 2026 gelijktijdig aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

3.2 Structureel begrotingssaldo De begroting moet structureel en reëel in evenwicht zijn. In onderstaand overzicht wordt het structurele begrotingssaldo gepresenteerd. Hiermee laten we zien in hoeverre de begroting structureel sluitend is. Daarvoor wordt het begrotingssaldo opgeschoond met incidentele baten en lasten (zie hoofdstuk incidentele baten en lasten van de financiële begroting) die van invloed zijn op het structurele saldo. Het structureel begrotingssaldo berekenen we door de totale lasten en baten te verminderen met het saldo van de incidentele lasten en baten. Het saldo dat over blijft, moet positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten). Het structureel begrotingssaldo geeft inzicht in de financiële mogelijkheden en voorkomt onaangename verrassingen. Daarnaast is het een belangrijk sturingsinstrument voor de toezichthouder, de provincie Noord-Holland. De toezichthouder toetst of de begroting structureel in evenwicht is en geeft hierover een uiteindelijk oordeel over de vorm van financieel toezicht op de gemeente Wijdemeren.

Structureel begrotingssaldo Tabel Meerjarenperspectief - Bedragen X € 1.000 Omschrijving Begrotingssaldo 2026-2029 na voorjaarsnota 2025(begr 2025) Financiele mutaties (kadernota/overige mutaties Saldo begroting 2026-2029 Incidentele lasten (+) Incidentele baten (-) Structureel begrotingsresultaat 2026-2029

-=voordeel 2026 -1.189 991 -198 3.135 2.700 -633

2027 -2.007 816 -1.191 109 79 -1.221

2028 -2.030 1.744 -286 104 68 -322

2029 -2.761 2.568 -193 104 68 -229

7

3.3 Samenstelling van het bestuur Gemeenteraad De gemeenteraad van de gemeente Wijdemeren telt 19 raadsleden. De zetelverdeling is als volgt:  De Lokale Partij 6 zetels  CDA 3 zetels  Dorpsbelangen 2 zetels  PvdA-GroenLinks 2 zetels  VVD 2 zetels  D66 1 zetel  ChristenUnie 2 zetels  Groep Goetheer 1 zetel College van burgemeester en wethouders (B&W) Het college van B&W van de gemeente Wijdemeren bestaat uit: 









Burgemeester Dhr. drs. M.L. Verheijen o Algemene Bestuurlijke Zaken o Publieke Veiligheid en Openbare Orde o Toezicht en Handhaving o Burgerzaken o Externe Betrekkingen, Communicatie en Representatie o Asielopvang Wethouder Dhr. G. Zagt (eerste locoburgemeester) o Financiën o Belastingen o Gastheerschappen Hilversum o ICT o Verkeer en Vervoer o Vastgoed o Openbare Ruimte o Porseleinhaven o Landgoed Eikenrode Wethouder Mw. R. van Rijn (tweede locoburgemeester) o Ruimtelijke Ontwikkeling, Beleid en Vergunningen o Werk en Inkomen o Dorpenbeleid o Volkshuisvesting Wethouder Mw. W. Wind (derde locoburgemeester) o Sociaal Domein o Natuur, Landschap en Duurzaamheid Wethouder Dhr. J. Kea (vierde locoburgemeester) o Personeel en Organisatie o Gebiedsakkoord en Water o Recreatie/Toerisme o Milieu o Economische Zaken o Onderwijs

Gemeentesecretaris Mw. drs. E.L. Ruizeveld de Winter

8

4. Programma’s In de beleidsbegroting geven we per programma antwoord op de drie w-vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat doen we daarvoor? • Wat mag het kosten? Vervolgens geven we in de paragrafen een dwarsdoorsnede van een aantal financiële aspecten uit de begroting.

9

4.1 Programma 1 Bestuur en Burgerzaken Beschrijving We zien het als onze missie om de afstand tussen inwoner, ondernemer, media, organisatie en gemeente te verkleinen en het vertrouwen in de gemeente Wijdemeren te verbeteren onder het motto: De echte wereld is buiten! In een samenleving waar het vertrouwen in de overheid onder druk staat, vraagt een goede samenwerking op sommige vlakken om extra inspanning. Zo is het belangrijk dat de gemeentelijke dienstverlening transparant en toegankelijk is, de gemeente duidelijk is over de kaders en spelregels die er gelden bij samenwerking en dat de gemeente aansluit op kansen en mogelijkheden van digitalisering. Veel dienstverlening is digitaal beschikbaar, onze producten en diensten zijn toegankelijk. De inwoners stellen steeds hogere eisen aan onze dienstverlening. Een betrouwbare overheid die snel antwoord geeft op vragen en adequaat reageert op klachten en bezwaren vinden mensen volstrekt normaal. Dit stelt wel eisen aan onze bedrijfsvoering.

Wat willen we bereiken?   

Een betrouwbare overheid zijn voor onze inwoners; Autonome ontwikkelingen van de publieke dienstverlening; Een toegankelijke website die voldoet aan de huidige wettelijke eisen.

Wat doen we daarvoor? Bestuurlijke fusie Wijdemeren werkt toe naar een bestuurlijke fusie met de gemeente Hilversum per 1 januari 2027. In het voorjaar van 2025 is het herindelingsadvies vastgesteld, dat vervolgens naar de provincie Noord-Holland en de Rijksoverheid is verzonden voor verdere (landelijke) besluitvorming. Eerder is op basis van een variantenanalyse een besluit genomen over de in vlechting van de ambtelijke organisatie in die van Hilversum. Het doorlopen van het fusietraject tijdens de ambtelijke integratie zal in 2026 veel ambtelijke capaciteit en inzet vragen. Bovendien blijven de reguliere werkzaamheden gewoon doorgaan. De benodigde extra investeringen zullen tot en met 2026 plaatsvinden uit de algemene reserve. In 2026 komen er frictiemiddelen beschikbaar vanuit de Rijksoverheid. Dienstverlening die aansluit bij de behoefte van de inwoners In het coalitieakkoord-plus 2022–-2026 staat dienstverlening in brede zin prominent beschreven als kernopgave van de gemeente. Inwoners en ondernemers hebben recht op goede en betaalbare dienstverlening. In de paragraaf 9 Wijdemeren ‘Samen Sterker’ wordt dit nader toegelicht. Het onderwerp dienstverlening en de noodzakelijk verbetering is niet meer los te zien van deze herindeling en het besluit omtrent de ambtelijke integratie van Wijdemeren en Hilversum per 1 januari 2026.

Daarbij realiseren wij ons dat we niet kunnen uitsluiten dat de dienstverlening en bereikbaarheid in de aankomende periode op verschillende terreinen onder druk zal staan. Uiteraard proberen we dit zo veel mogelijk te voorkomen en blijven we hard werken om onze inwoners de dienstverlening te bieden die ze verdienen. De geplande grote verbeterslagen op het gebied van dienstverlening en klanttevredenheid, die plaatsvinden vanaf 2026 wanneer we gezamenlijk optrekken met Hilversum, hebben waarschijnlijk pas geleidelijk effect. Communicatie De communicatie van de gemeente blijft ook in 2026 gericht op het informeren en ondersteunen van onze inwoners, ondernemers en organisaties. Daarvoor maken we onder meer extra gebruik van social media en

10

specials in de weekbladen. Het doel is om breed en via meerdere contactkanalen te informeren over onder meer onze dienstverlening, de impact van de herindeling en de aankomende gemeenteraadsverkiezingen. Uw raad heeft daarnaast inmiddels ook zelf een communicatie-aanpak vastgesteld om inwoners op die manier te informeren en betrekken bij politieke besluitvorming. Burgerzaken In 2026 gaan we er ondanks het fusietraject alles aan doen om Burgerzaken van Wijdemeren fysiek bereikbaar te houden op ons gemeentehuis tijdens de gebruikelijke afspraaktijden. Onze inwoners kunnen de producten en diensten van Burgerzaken blijven afnemen zoals zij dit gewend zijn. Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) is al in werking getreden op 1 mei 2022 en vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo legt de nadruk op actieve openbaarmaking van overheidsinformatie, naast de bestaande mogelijkheid om informatie op te vragen via een verzoek. Juist het afhandelen van de verzoeken blijft een punt van aandacht. Vanaf 2024 wordt al gewerkt aan het inlopen van ontstane achterstanden Zo is gestart met een nieuwe aanpak en inhuur van externe capaciteit. In eerste instantie had dit niet het gewenste resultaat. Sinds april 2025 is met een nieuwe oplossing succesvol ingezet op het inlopen van de achterstanden en het structureel oppakken van nieuw inkomende verzoeken.

Hiervoor is externe capaciteit ingehuurd en is de werkwijze aangepast. Deze aanpak wordt in 2026 voortgezet, onder continue monitoring en bijsturing. In paragraaf 8 staat een bredere uitleg van de verplichtingen onder de Woo.

Wat mag het kosten? Code programmaOmschrijving programma Lasten/baten Soort grootboek P001 Bestuur en burger Lasten Kosten/opbrengst Baten Kosten/opbrengst Saldo exclusief mutaties reserves

Rek 2024 4.136 -549 3.587

Begr 2025 5.710 -426 5.284

Begr 2026 5.036 -426 4.610

Begr 2027 3.653 -426 3.227

Begr 2028 3.653 -426 3.227

Begr 2029 3.653 -426 3.226

Code programmaOmschrijving programma Lasten/baten Taakveld omschrijving P001 Bestuur en burger Lasten Bestuur Burgerzaken Totaal Lasten Baten Bestuur Burgerzaken Totaal Baten Saldo exclusief mutaties reserves

Rek 2024 2.743 1.393 4.136 6 -555 -549 3.587

Begr 2025 4.732 978 5.710 -139 -288 -426 5.284

Begr 2026 4.106 1.055 5.161 -264 -288 -551 4.610

Begr 2027 2.598 1.055 3.653 -139 -288 -426 3.227

Begr 2028 2.598 1.055 3.653 -139 -288 -426 3.227

Begr 2029 2.598 1.055 3.653 -139 -288 -426 3.226

Code programmaOmschrijving programma Lasten/baten Taakveld omschrijving P001 Bestuur en burger Lasten Mutaties reserves Baten Mutaties reserves Saldo mutaties reserves

Rek 2024 0 -276 -276

Begr 2025 0 -1.871 -1.871

Begr 2026 0 -1.350 -1.350

Begr 2027 0 0 0

Begr 2028 0 0 0

Begr 2029 0 0 0

3.311

3.413

3.260

3.227

3.227

3.227

Saldo inclusief mutaties reserves

Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025 Lasten Bestuur € 626.000 lager Bij de coalitieonderhandelingen en de voorjaarsnota 2025 zijn de budgetten voor het jaar 2025 met € 2.190.000 opwaarts bijgesteld en voor het jaar 2026 met € 89.000. De mutatie van € 2.190.000 in 2025 heeft met name betrekking op € 250.000 incidenteel procesgeld uitwerken coalitieakkoord, € 1.550.000 (VJN2025) incidenteel extra inhuurcapaciteit voor waarborgen bestaande dienstverlening en € 321.000 (VJN2025) inhuur extra ondersteuning ten behoeve van de fusie (kosten komen ten laste van de te ontvangen ARHI middelen) en verder nog enkele kleinere mutaties voor een totaalbedrag van € 69.000. In de begroting 2026 zijn verder incidentele huisvestingskosten opgevoerd van € 1.350.000. Per saldo is er in 2026 sprake van € 626.000 lagere kosten ten opzichte van 2025.

11

Burgerzaken € 77.000 hoger De kosten zijn in 2026 € 77.000 hoger ten opzichte van 2025. Dit is het gevolg van de actualisatie van de salariskosten 2026. Reserves De opgevoerde huisvestingskosten van € 1.350.000 komen ten laste van de algemene reserve.

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Legesverordening • Besluit burgerlijke stand, wet BRP en PUN (Paspoort Uitvoeringsregeling) • Visie op werken Betrokken (verbonden) partijen • Alle gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek • Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek

12

4.2 Programma 2 Veiligheid Beschrijving Wijdemeren is een mooie en relatief veilige gemeente. De gemeente ligt centraal ten opzichte van Amsterdam en Utrecht. Deze ligging en het omvangrijke plassengebied kunnen echter ook een kwetsbaarheid vormen voor de openbare orde en veiligheid. Veiligheid is een domein dat continu in ontwikkeling is, zowel op het sociale als op het fysieke vlak. Zo zien we dat zichtbare criminaliteit (bijvoorbeeld woninginbraken, vernieling) gedeeltelijk plaatsmaakt voor onzichtbare criminaliteit, zoals digitale criminaliteit en ondermijning). De huidige samenleving heeft te maken met meer uitgesproken en verharde tegenstellingen. Hierin schuilt het risico van maatschappelijk ongenoegen dat zich uit in de vorm van verdere polarisatie en anti-overheidssentiment. De complexiteit van meervoudige problematiek (zorg, inkomen, veiligheid) leidt tot relatief meer overlast en een toename van (acute) casuïstiek. De fysieke en de onlinewereld raken steeds meer met elkaar verweven. Cybercriminelen benutten de kwetsbaarheden hiervan. Ook zien we dat ordeverstoringen, georganiseerd in de digitale omgeving, vaker plaatsvinden.

Als deelnemende gemeente in de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek werkt Wijdemeren multidisciplinair samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, de gemeenschappelijke meldkamer en geneeskundige hulpverlening bij (dreigende) rampen en crises. Naast voorkomen van branden, rampen en crises, willen we de eventuele gevolgen hiervan zoveel mogelijk beperken. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de bevolkingszorg bij een ramp of crisis. In geval van een brand, lokale ramp, crisis of dreiging daarvan is de burgemeester het bevoegd gezag.

Wat willen we bereiken? In samenwerking met de gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek hebben we een meerjaren-veiligheidsplan ontwikkeld. Dit is het vastgestelde Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. In dit IVP staan zowel regionale als lokale thema’s. In 2026 richten we ons op de thema’s: Regionaal:  Ondermijning (terugdringen, borgen structurele aanpak)  Digitale veiligheid (bewustzijn en weerbaarheid verhogen) Lokaal:  Veiligheid op de plassen (toezicht op het water)  Maatschappelijke onrust/maatschappelijk ongenoegen  Aanpak kwetsbare locaties (vakantieparken) Er zijn wettelijke, beleidsmatige en uitvoerende taken op het gebied van veiligheid die al dan niet voortvloeien uit de thema’s van het IVP en de Uitvoerings- en handhavingsstrategie evenals het uitvoeringsprogramma voor de VTH-taken.

Wat doen we daarvoor? Ondermijning We blijven barrières opwerpen bij de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Hiervoor benutten we de bestuursrechtelijke mogelijkheden. We organiseren integrale controles en hebben en actualiseren overlegstructuren om onze informatiepositie te versterken en (nieuwe) criminele activiteiten te bestrijden. We onderzoeken de weerbaarheid van onze eigen organisatie. Ook verzorgen we trainingen en/of voorlichting om weerbaarheid en bewustwording te verhogen. Dit is een greep uit de concrete activiteiten, genoemd in het Uitvoeringsplan Publieke Veiligheid 2023-2026.

13

Digitale veiligheid We werken naar een gestructureerde, preventieve aanpak om slachtofferschap te beperken. Iedereen loopt het risico om slachtoffer te worden van digitale criminaliteit. De meest relevante doelgroepen op basis van slachtofferschap en schade zijn (in willekeurige volgorde): jongeren, ondernemers en senioren. Maatschappelijke onrust We geven invulling en uitvoering aan het Lokaal Beeld Maatschappelijke Onrust, in gezamenlijkheid met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Een lokaal beeld leidt ertoe dat we adaptief kunnen inspelen op ontwikkelingen in de maatschappij die kunnen leiden tot maatschappelijke onrust. Daarnaast zorgen we daarvoor dat de basis rondom het radicaliseringsbeleid op orde is, voortvloeiend uit het implementatieplan van Radar Advies. Dit doen we in gezamenlijkheid met alle gemeenten in Gooi en Vechtstreek. Aanpak kwetsbare locaties Vakantieparken zijn een van de prioriteiten in het Integraal Veiligheidsplan (IVP). De gemeente Wijdemeren telt 47 parken. Uit meerdere onderzoeken en landelijke ervaringen is gebleken dat dit soort vakantieparken kwetsbaar zijn voor ondermijnende criminaliteit. Dankzij project Achilles is het inzicht in wat er speelt op de vakantieparken versterkt en geborgd.

We ontwikkelen met andere gemeentes een integrale aanpak voor preventie en repressie om parken vitaal te houden en organiseren integrale controles. Sinds 2024 zijn we gestart met handhaving op de vakantieparken. In 2025 is een van de parken zelfs gesloten vanwege misstanden. Komend jaar gaan we verder met de ingezette acties, door controles uit te voeren en te handhaven. Crisisbeheersing en brandweer De Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek is onze partner op het gebied van fysieke veiligheid. Dit omvat onder andere ambulancezorg, brandweerzorg, de meldkamer en de voorbereiding en bestrijding van rampen en crises. Het beheren en verder ontwikkelen van de crisisorganisatie vormt de kern van deze samenwerking. Daarnaast streven we ernaar om de lokale crisisorganisatie verder te versterken, zodat we goed voorbereid zijn en snel kunnen handelen wanneer de situatie dat vereist. Toezicht en Handhaving  Reguliere handhaving De rol van handhaving door de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) blijft volop in ontwikkeling. Handhavers zijn een belangrijk eerste aanspreekpunt voor inwoners en ondernemers voor vraagstukken over leefbaarheid en veiligheid. Om de leefbaarheid te vergroten en overlast te bestrijden, handhaven we op veelvoorkomende overlast, zoals jeugdoverlast, afval op straat, geluidsoverlast en verkeersovertredingen.

Om de effectiviteit van het team Vergunningen, Toezicht en Handhaving & Veiligheid (VTH) te vergroten, is het van belang te digitaliseren en waar mogelijk processen te standaardiseren. Daar zetten we in 2026 verder op in. 

Veiligheid op de plassen Door de toenemende populariteit van het plassengebied en de omliggende strandjes neemt de drukte daar jaar na jaar toe. Dit wordt versterkt door de steeds warmere zomers. Hoewel deze ontwikkeling bijdraagt aan het recreatieve imago van onze gemeente, brengt het ook uitdagingen met zich mee op het gebied van veiligheid, leefbaarheid en overlastbeheersing. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, is de inzet van groene boa’s belangrijk. Ook is extra inzet nodig van onder andere verkeersregelaars om de openbare orde en veiligheid in dit gebied te waarborgen. In 2026 wordt in samenwerking met onze veiligheidspartners wederom een plan van aanpak opgesteld. Om dit plan succesvol te kunnen realiseren, is een aanvullend budget van €30.000

14

nodig in 2026 en 2027. Dit is nodig voor de uitvoering van de overige maatregelen die bijdragen aan een veilig en aangenaam verblijf in het plassengebied en de hotspots. Exploitatievergunningen In artikel 2:28 van de Algemene Plaatselijke Verordening Wijdemeren 2025 (hierna: APV) is opgenomen dat het verboden is een openbare inrichting te exploiteren zonder (exploitatie-)vergunning van de burgemeester. Toch wordt hier op dit moment in de gemeente Wijdemeren geen uitvoering aan gegeven. Hierdoor is er onvoldoende zicht op exploitanten die in onze gemeente gevestigd zijn en kunnen bestuurlijke instrumentaria, zoals het intrekken van een vergunning wanneer dit noodzakelijk is, niet worden ingezet. Het is daarom wenselijk dat er in de toekomst wel uitvoering wordt gegeven aan het exploitatievergunningenstelsel. Op die manier kunnen we effectief toezicht houden op de exploitanten binnen onze gemeente en kunnen we bestuurlijk optreden wanneer dat nodig is. Daar komt bij dat de gemeente Hilversum wel gebruik maakt van exploitatievergunningen. Komend jaar gaan we, in overleg met de gemeente Hilversum en (een vertegenwoordiging van) ondernemers, kijken op welke wijze we hier invulling aan gaan geven. We gaan ervan uit dat dit binnen de bestaande ambtelijke capaciteit kan plaatsvinden.

Wat mag het kosten? Code programma Omschrijving programma P002 Veiligheid

Lasten/batenSoort grootboek Lasten Kosten/opbrengst Baten Kosten/opbrengst

Rek 2024 5.304 -3.433 1.872

Begr 2025 3.818 -360 3.458

Begr 2026 4.018 -342 3.676

Begr 2027 3.963 -325 3.638

Begr 2028 3.941 -325 3.616

Begr 2029 3.941 -325 3.616

Lasten/batenTaakveld omschrijving Lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Totaal Lasten Baten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Rek 2024 4.258 1.046 5.304 -3.074 -358

Begr 2025 2.489 1.329 3.818 0 -360

Begr 2026 2.676 1.342 4.018 0 -342

Begr 2027 2.680 1.284 3.963 0 -325

Begr 2028 2.687 1.253 3.941 0 -325

Begr 2029 2.687 1.253 3.941 0 -325

Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma Omschrijving programma P002 Veiligheid

Totaal Baten Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma Omschrijving programma P002 Veiligheid

Lasten/batenTaakveld omschrijving Lasten Mutaties reserves Baten Mutaties reserves

Saldo mutaties reserves Saldo inclusief mutaties reserves

-3.433

-360

-342

-325

-325

-325

1.872

3.458

3.676

3.638

3.616

3.616

Rek 2024 0 0 0

Begr 2025 0 0 0

Begr 2026 0 0 0

Begr 2027 0 0 0

Begr 2028 0 0 0

Begr 2029 0 0 0

1.872

3.458

3.676

3.638

3.616

3.616

Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025 Crisisbeheer en brandweer € 187.000 hoger Bij de VJN25 is voor 2025 het voorlopig positief resultaat 2024 (€ 180.000) van de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek gemuteerd. Daarnaast is voor in 2025 bij de VJN25 de begrote bijdrage van de gemeente bijgesteld (€ 120.000 voor 2025 en vanaf 2026 structureel € 71.000). Daarnaast laat de programmabegroting 2026 van de Veiligheidsregio een stijging (autonome ontwikkeling) van de bijdrage zien van € 51.254 zien.

Relevante informatie Relevante beleidsstukken  Algemene Plaatselijke Verordening (2025)  Algemeen aanwijzingsbesluit APV (2023)  Drank- en Horecaverordening Wijdemeren (2014)  Kansspelverordening (2010)  Verordening Winkeltijden Wijdemeren (2013)  Beleidsregel Wet Bibob (2021)  Evenementenbeleid 2019 - 2022 en beleidsregels evenementen (2020)  Regionaal beleidskader Veiligheid, toezicht en handhaving OFGV

15

                      

Standplaatsenbeleid (2016) Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Uitvoeringsplan Publieke Veiligheid 2023-2024 Beleidsregels artikel 13b Opiumwet (2020) Beleidsregels collecteren en venten (2014) Beleidsregels handhaving hinderlijk groen (2016) Beleidsregels sluiting van voor het publiek openstaande gebouwen (2019) Beleidsregels vergunningen, toezicht en handhaving 2018 - 2021 Handhavingsbeleid Kinderopvang Inboedelverwijdering na ontruiming (2012) Sanctiestrategie Drank- en Horecawet (2016) Aanwijzingsbesluit Digitaal Opkopersregister Aanwijzingsbesluit ex. artikel 438 Wetboek van Strafrecht (toezichthouder nachtregister) Aanwijzingsbesluit Passantenhaven Oud-Loosdrecht (Porseleinhaven) Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningen (2004) Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025 – 2027 van de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek Regionale Veiligheidsstrategie Midden Nederland Districtelijk uitvoeringsplan Ondermijning Beleidsregel exploitatievergunning horeca (2019) Protocol bijtincidenten honden (2016) Dienstverleningsovereenkomst Regionale Brandweer Uitvoerings- en handhavingsstrategie omgevingsrecht Wijdemeren inclusief het uitvoeringsprogramma Regionale Uitvoering en Handhavingsstrategie met de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s voor de milieutaken die berusten bij de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek

Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in:  Gemeentewet  Algemene wet bestuursrecht  Wet Tijdelijk Huisverbod  Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)  Wet Zorg en Dwang  Wet Bibob  Winkeltijdenwet  Wet op de kansspelen  Alcoholwet  Wet Luchtvaart  Wet openbare manifestaties  Zondagswet  Opiumwet  Wet op veiligheidsregio’s  Woningwet  Wet publieke gezondheidszorg  Politiewet  Omgevingswet Betrokken (verbonden) partijen  Gemeenten in de Eenheid Midden Nederland, Openbaar Ministerie, politie Midden-Nederland (ofwel de Veiligheidscoalitie Midden-Nederland)  Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden-Nederland (RIEC)  Verbonden partij Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (waaronder GHOR en Brandweer) en samenwerkingspartner Veiligheidsregio Flevoland  Verbonden partij Regio Gooi en Vechtstreek (waaronder Regionale Ambulancevoorziening)

16

        

Provincies Noord-Holland en Utrecht Natuurmonumenten, Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Waternet, het Plassenschap Loosdrecht Woningcorporaties en -verenigingen Zorg- en Veiligheidshuis Gooi en Vechtstreek, met haar partners die een rol hebben in de casuïstiek over zorg en veiligheid Versa Welzijn (buurtbemiddeling) HALT Nederland Ministerie van Justitie en Veiligheid (bureau BIBOB, Justitie, CJIB et cetera) Kamer van Koophandel, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Kansspelautoriteit, Waternet en Jeugd-Punt Ondernemersvereniging Wijdemeren

17

4.3 Programma 3 Openbare Ruimte Beschrijving De openbare ruimte omvat alle plekken die voor iedereen toegankelijk zijn en die de gemeente beheert of onderhoudt. Denk aan straten, pleinen, parken, plantsoenen, wegen, fietspaden, stoepen, waterpartijen en speelplaatsen. Ook vrij toegankelijke gebouwen, zoals het gemeentehuis en culturele centra, horen hierbij. De focus in 2026 ligt op het uitvoeren van diverse vervangingen en groot onderhoud. De basis hiervoor zijn het beleidsplan integraal beheer openbare ruimte en de diverse beheerplannen. Binnen dit programma valt ook mobiliteit. Dat gaat over alles wat met verkeer te maken heeft: verkeersveiligheid, verkeerslawaai, openbaar vervoer en bereikbaarheid. Voor 2026 leggen we de focus op drie thema’s: de verkeersveiligheid verbeteren, vervoersarmoede terugdringen en verkeerslawaai verminderen. Waar mogelijk combineren we deze maatregelen met groot onderhoud, zodat we efficiënt werken en overlast beperken.

Wat willen we bereiken? We willen met het beheer van de openbare ruimte bereiken dat het beleidsplan voor integraal beheer, inclusief de onderliggende beheerplannen, zorgvuldig wordt uitgevoerd. Dit moet leiden tot een veilige en goed functionerende omgeving waarin we financiële middelen efficiënt inzetten en kapitaalvernietiging voorkomen. We streven naar minder overlast voor bewoners en gebruikers, en werken aan een openbare ruimte die beter is toegerust op de gevolgen van klimaatverandering. Daarbij zetten we in op een kwalitatief hoogwaardig en aangepast bomenbestand, en op een rustiger straatbeeld door het terugdringen van overbodig straatmeubilair. De komende jaren investeren we fors in de openbare ruimte. Het zijn grote projecten die veel impact hebben op de directe omgeving van inwoners, omdat de inrichting van hun straat verandert of omdat de werkzaamheden langere tijd in beslag nemen. Ook zijn de projecten complex omdat hier vaak meerdere disciplines samenkomen, bijvoorbeeld bij het groot onderhoud van een wijk of buurt. Dit vraagt een zorgvuldige voorbereiding en participatie. In het meerjareninvesteringsplan (MIP) 2026 is de meest actuele planning opgenomen, waarbij de financiële investeringen per saldo in lijn zijn gebleven met eerdere begrotingen. We willen de verkeersveiligheid vergroten door meer 30 km-zones in te richten, met name in de kernen.

De verkeersveiligheid en doorstroming willen we verbeteren door onder andere de verkeerssituatie rond de Smidsbrug aan te pakken in 2026. We willen een leefbare gemeente zijn door het fietsgebruik te stimuleren en aanvullend openbaar vervoer te regelen. Ook gaan we het wegverkeerslawaai saneren. Dit bereiken we door op bepaalde locaties gevelisolatie toe te passen.

Wat doen we daarvoor? In 2025 is een stevige start gemaakt met de onderhouds- en vervangingsopgave. In 2026 voeren we diverse investeringsprojecten uit en bereiden we nieuwe projecten voor, zoals vastgelegd in het investeringsprogramma en de beheerplannen. Wegenonderhoud en projecten in samenhang We voeren het beheer steeds meer programmatisch en integraal uit. In 2026 richten we ons op:  Urgente vervangingsprojecten, zoals de Middenweg in Nederhorst den Berg en Stichts End in Ankeveen.  Aanpak van wegen-, riolerings- en groenprojecten in samenhang, zoals de Edelenbuurt in Loosdrecht en de Kerklaan in Kortenhoef, met oog voor klimaatadaptatie.  Het opleveren van een uitgangspuntennotitie voor het onderhoud aan Zuidereinde Noord, via participatie.  Preventief onderhoud aan wegen om grotere en duurdere ingrepen te voorkomen.

18

Beheer riolering Een goed functionerend riool beschermt de volksgezondheid, het milieu en voorkomt wateroverlast. Door klimaatverandering wordt het omgaan met regenwater en droogte steeds belangrijker. We reinigen en inspecteren de riolering planmatig en voeren reparaties en verbeteringen uit op basis van inspecties en meldingen. Grote vervangingsprojecten combineren we met wegenonderhoud en klimaat adaptieve maatregelen, zoals het afkoppelen en opvangen van regenwater in groenvoorzieningen. Voorbeelden zijn de Prinsessenbuurt in Loosdrecht en de Ooievaarsbuurt in Ankeveen. In 2026 starten we met de uitvoering in de Edelenbuurt in Loosdrecht en de Kerklaan in Kortenhoef. Beheer openbaar groen We zetten het beleid voort om verouderde beplanting te vervangen en de leefomstandigheden van bomen te verbeteren. Door groeiplaatsverbetering willen we het langzaam teruglopende bomenbestand versterken. Beheer civiele kunstwerken Van de acht bruggen die de komende vier jaar worden vervangen, pakken we er in 2025 en 2026 vier aan. Daarnaast vervangen we in 2026 ongeveer 2.300 meter beschoeiing en voeren we regulier onderhoud aan bruggen uit. Beheer openbare verlichting Om in 2030 alle armaturen van ledverlichting te voorzien, vervangen we jaarlijks ongeveer 400 van de in totaal 2.400 armaturen.

Beheer speel- en beweegvoorzieningen We vervangen regulier en investeren in kwalitatief hoogwaardige voorzieningen. Beheer straatmeubilair We verwijderen overbodige verkeers- en straatnaamborden en voeren waar nodig onderhoud uit. Mobiliteit We voeren de visie uit het mobiliteitsplan uit, met aandacht voor verkeersveiligheid, bereikbaarheid en het verminderen van verkeerslawaai. Daarnaast werken we in de regionale en provinciale samenwerking aan een aantal gemeente overstijgende onderwerpen.  Inrichten van extra 30 km-zones bij groot onderhoud en verlagen van de snelheid op de Molenmeent van 60 naar 50 km/uur.  Verbetering van fietspaden, onder meer door verbreding van fietssuggestiestroken, aanleg van rood asfalt en veiliger fietsoversteken en verbeteren van de verlichting.  Jaarlijks verbeteren van twee oversteekplaatsen op 50 km-wegen en verhogen van de toegankelijkheid van bushaltes.  Na afronding van de participatie voeren we verkeersmaatregelen in Kortenhoef door bij de Smidsbrug.  Verminderen van vervoersarmoede via pilots zoals de VechtplassenExpress en Openbaar Vervoer op Maat.  Deelname aan het regionale project Deelfietsen.  Inbreng leveren in regionale, provinciale en landelijke projecten, zoals de Gooicorridor, het regionaal fietsnetwerk, SPV 2030 en het regionaal mobiliteitsplan.

 We verminderen geluidshinder bij woningen die al voor 1982 te veel verkeerslawaai hadden, waar mogelijk in combinatie met warmte-isolatie. In 2026 starten drie deelprojecten met in totaal ongeveer 400 woningen verspreid over Loosdrecht, Kortenhoef, Ankeveen, Nederhorst den Berg en ’s-Graveland.

19

Wat mag het kosten? Code programma Omschrijving programma P003 Openbare ruimte

Lasten/baten Soort grootboek Lasten Kosten/opbrengst Baten Kosten/opbrengst

Rek 2024 Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 14.839 13.163 13.379 14.527 15.408 15.926 -10.135 -10.831 -10.903 -11.383 -11.763 -11.769 4.704 2.331 2.476 3.144 3.645 4.157

Lasten/baten Taakveld omschrijving Lasten Afval Begraafplaatsen en crematoria Economische havens en waterwegen Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Verkeer en vervoer Totaal Lasten Baten Afval Begraafplaatsen en crematoria Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering Verkeer en vervoer Totaal Baten

Rek 2024 2.867 166 144 810 3.396 7.456 14.839 -4.391 -259 -41 -4.700 -760 -10.151 4.688

Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 3.165 3.394 3.425 3.447 3.451 207 220 220 221 219 204 251 353 412 470 1.080 827 1.043 1.117 1.109 3.371 3.654 4.000 4.135 4.010 5.136 5.034 5.486 6.076 6.666 13.163 13.379 14.527 15.408 15.926 -4.864 -5.188 -5.237 -5.269 -5.276 -287 -308 -308 -309 -309 0 0 0 0 0 -4.973 -5.124 -5.556 -5.902 -5.902 -708 -283 -283 -283 -283 -10.831 -10.903 -11.383 -11.763 -11.769 2.331 2.476 3.144 3.645 4.157

Lasten/baten Taakveld omschrijving Lasten Mutaties reserves Baten Mutaties reserves

Rek 2024 2.737 -5.676 -2.939

Begr 2025 Begr 2026 Begr 2027 Begr 2028 Begr 2029 0 0 0 0 0 -358 -43 -43 -43 -43 -358 -43 -43 -43 -43

Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma Omschrijving programma P003 Openbare ruimte

Saldo exclusief mutaties reserves

Code programma Omschrijving programma P003 Openbare ruimte Saldo mutaties reserves Saldo inclusief mutaties reserves

1.749

1.973

2.433

3.101

3.602

4.114

Financiële toelichting 2026 t.o.v. jaarschijf 2025 Lasten Afval De hogere lasten vanaf 2026 hebben betrekking op de verhoogde/geïndexeerde bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling regio Gooi en Vechtstreek voor de afvaldiensten. Deze gemeentelijke bijdrage is gebaseerd op de begroting van de gemeenschappelijke regeling. Economische havens en waterwegen De hogere lasten vanaf 2026 komen door een bijstelling van de kapitaallasten op basis van het geactualiseerde MIP 2026-2029. Hierdoor komen de kapitaallasten hoger uit dan het voorgaande jaar. Voor een overzicht van deze investeringen verwijzen we naar het Meerjaren Investerings Plan (MIP). Riolering De hogere lasten vanaf 2026 komen door een hogere dotatie aan de voorziening riolering op basis van de geraamde inkomsten. Op het moment dat wij hogere inkomsten ontvangen dan de gemaakte kosten, doteren we dit aan de voorziening riolering. Verkeer en vervoer De lagere lasten in 2026 t.o.v. 2025 komen door incidentele hogere onderhoudslasten voor de openbare ruimte in 2025. Daarnaast waren er incidentele hogere lasten voor de VechtplassenExpress in 2025. Deze lasten zijn er niet in 2026. Baten Afval De hogere inkomsten vanaf 2026 hebben betrekking op hogere legesinkomsten en een vrijval van de voorziening afval t.o.v. 2025. Deze inkomsten zijn gebaseerd op een inschatting van de verwachte opbrengsten die wij krijgen vanuit afval.

Riolering De hogere inkomsten vanaf 2026 hebben betrekking op de verwachte en begrote hogere belastinginkomsten voor de riolering t.o.v. 2025.

20

Verkeer en vervoer De lagere inkomsten vanaf 2026 hebben betrekking op de incidentele hogere inkomsten m.b.t. de leges van het Meldpunt Opbrekingen Openbare Ruimte (MOOR) die door derden nutspartijen via vergunningen aan ons zijn betaald. In 2025 hebben we deze inkomsten incidenteel geraamd omdat er enkele grote aanvragen waren gedaan, waar dus ook extra inkomsten tegenover stonden. Mutaties reserves Baten De lagere inkomsten vanaf 2025 hebben betrekking op de incidentele hogere inkomsten door een hogere onttrekking aan de algemene reserve voor het omvormen van groen in 2025. Deze onttrekking is er niet meer vanaf 2026.

Relevante informatie Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma staat onder meer beschreven in:  Beleidsplan integraal beheer openbare ruimte  Beheerplan wegen 2024-2028  Groenbeheerplan 2024-2027  Beheerplan bomen 2024-2027  Beheerplan civiele kunstwerken 2024-2027  Beheerplan openbare verlichting 2024-2027  Beheerplan speel- en beweegvoorzieningen 2024-2027  Beheerplan straatmeubilair 2024-2027  Gemeentelijk water en rioleringsprogramma 2023-2027  Mobiliteitsplan 2045 Duurzaam, Veilig & Vooruit  Beleidsregel parkeernormen Wijdemeren  Bomenverordening  Algemene plaatselijke verordening Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in:  Gemeentewet (zorgplicht)  Omgevingswet  Wegenwet  Wegenverkeerswet  Wet Geluidhinder  Wet Milieubeheer  Afvalstoffenwet  Wet informatievoorziening ondergrondse netwerken (WION)  Kaderrichtlijn Water en Waterwet  Warenwetbesluit: attractie- en speeltoestellen  Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie/ Bestuursakkoord Klimaatadaptatie Betrokken partijen De bij dit programma betrokken partijen zijn onder meer:  Inwoners, ondernemers en belanghebbenden (Natuurmonumenten, basisscholen, ondernemers/winkeliersverenigingen, openbaarvervoerbedrijven, VVN et cetera)

21

   

Overheden, zoals regiogemeenten, regionale samenwerkingsverbanden, provincies Noord-Holland en Utrecht, ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&A) Waterschap AGV, GAD, OFVG en de nood- en hulpdiensten Nutsbedrijven en kennisplatforms (CROW, Rioned, Stichting toegankelijkheid et cetera) Stadsbeheerservice (SBS), Tomingroep, stichting Land & Boschzigt (schilderen bankplanken) en Landgoed de Rading (schilderen onderhoud zwerfafvalbakken)

22

4.4 Programma 4 Economische Zaken, Recreatie en Toerisme Beschrijving Dit programma omvat gemeentelijk beleid dat gericht is op de stimulering van het ondernemersklimaat en de bevordering van nieuwe economische impulsen en activiteiten. Voor een vitale, leefbare en aantrekkelijke leefomgeving is een actief, sterk, betrokken en sociaal bedrijfsleven in Wijdemeren immers van groot belang. Recreatie en toerisme is een belangrijk onderdeel hiervan. We zijn een mooi, groenblauw gebied waar mensen graag wonen, werken en recreëren, en waar natuur en recreatie in balans zijn en elkaar versterken. In de regio Gooi en Vechtstreek dragen we actief bij aan ‘Visit Gooi & Vecht’. Wijdemeren neemt binnen de recreatieve sector in Nederland een unieke plek in. In samenwerking met de toeristische sector en herindelingspartner Hilversum willen we het komende jaar initiatieven ontplooien die zijn gericht op de recreatieve en toeristische sector. Een bijzonder project is de Aanpak Oostelijke Vechtplassen (AOVP). Het tienjarig programma richt zich op de ontwikkeling van het vrijetijdslandschap, natuurherstel en recreatie.

Wat willen we bereiken?      

 

Bezoekers en recreanten in ons gebied gelijkmatiger en meer gaan bijdragen aan het beheer en onderhoud van de voorzieningen. Voorbereidingen treffen om te komen tot een inpassing van het Stadsfonds Hilversum in Wijdemeren. Continuïteit geven aan de uitvoering van de Economische Agenda 2030. Een aantrekkelijk en sterk ondernemersklimaat behouden. Het plan ‘Toekomstvisie Bedrijventerreinen Wijdemeren’ deels uitvoeren door gerichte subsidies. Vitale, aantrekkelijke, toekomstbestendige winkelgebieden creëren: de BiZ Nootweg Loosdrecht is geactiveerd gedurende de lopende begrotingsperiode. Voor winkelgebied Meenthof wordt gewerkt aan een programma ter versterking van de organisatiegraad, gegeven de aankomende fusie met Hilversum. Actieve participatie en transparantie in onze communicatie met ondernemers en stakeholders. Projecten en evenementen samen met ondernemers en stakeholders co-creëren en uitvoeren.

Economie We dienen een aanvraag in op het programma Ondersteuning Toekomstige Werkruimten en Toekomstbestendige bedrijventerreinen. Ook zetten we ons in voor het scheppen van banen en het behouden van goede voorzieningen. We benutten en optimaliseren de contracten en inkomsten met derde partijen zoals de exploitanten van lichtmastreclame, digitale informatieborden en A0-reclame. Ook werken we aan toekomstbestendige, levendige winkelgebieden. We stimuleren een positief vestigingsklimaat voor (zelfstandige) ondernemers en bedrijven. We doen dit door een nauwe samenwerking met het Platform Veilig Ondernemen en het behouden van bestaande bedrijfs- en werklocaties. Dit vormt de kern van ons economisch beleid. Verkenning Stadsfonds Hilversum werkt met het Stadsfonds. Eigenaren van WOZ-objecten – niet zijnde woningen – betalen jaarlijks een bijdrage, gebaseerd op de WOZ-waarde. Het Stadsfonds investeert in projecten die een breed maatschappelijk belang dienen. In 2026 verkent de gemeente Wijdemeren in samenwerking met de gemeente Hilversum hoe het Stadsfonds in Wijdemeren kan worden ingepast. Hierbij valt te denken aan een indeling en verdeling van fondsen op basis van onze bestaande dorpenstructuur. Voor deze verkenningsfase is € 50.000 begroot.

23

Relatie Programma Economie met Omgeving We investeren in de samenwerking met lokaal ondernemerschap, via een-op-eencontact en door deel te nemen aan diverse overleggen. Zo sluiten we met enige regelmaat aan bij de ontmoetingen van Ondernemend Wijdemeren. Hierdoor pikken we signalen van ondernemers eerder op en kunnen we proactief reageren en acteren op ideeën en voorstellen van ondernemers. Waar mogelijk helpen wij ondernemers hun ideeën, investering- en uitbreidingsplannen te geleiden binnen onze uitvoeringsorganisatie. We voeren structureel overleg met het Adviesorgaan Recreatie en Toerisme. Dit orgaan geeft advies over de bestedingen uit de reserve recreatie en toerisme. In praktijk vat het adviesorgaan haar taken breder op en wordt het betrokken bij ontwikkelingen die voor de sector relevant zijn. In de diverse samenwerkingsverbanden, zoals de Metropoolregio Amsterdam (MRA), Regio Gooi & Vechtstreek en ROM Utrecht, wordt onder meer kennis, data en ervaring uitgewisseld. Ook wordt onderzocht op welke gebieden en thema’s we nauwer kunnen samenwerken. Bijvoorbeeld op thema's Ruimte voor Werk & Economie, Economie & Innovatie en Verduurzaming. We sluiten aan bij het koopstroomonderzoek van de provincie NoordHolland om inzicht te krijgen in het bestedingspatroon in de lokale winkelcentra.

Wat doen we daarvoor? Economische ontwikkeling  We participeren actief in programma- en netwerkontwikkeling met ondernemers en stakeholders. Daarbij zijn we proactief in onze communicatie en deelname aan (lokale) netwerkevenementen.  We begeleiden ondernemers actief als zij komen met initiatieven die invloed hebben op de leefomgeving. We blijven waar mogelijk ruimtelijk investeren in projecten en de uitbreiding van hun bedrijfsactiviteiten.  We blijven in overleg met ondernemers, brancheorganisaties en diverse samenwerkingsverbanden en proberen zoveel mogelijk samen op te pakken. Lokale toegang voor Ondernemers Door onder meer ondernemersmanagement aan te bieden, zijn we actief bezig met de belangen van het lokale bedrijfsleven en de verbetering van het economisch klimaat in Wijdemeren. We bouwen ons netwerk uit door relatiemanagement in te zetten in de regio. Daarbij nemen wij als organisatie deel in het organiseren en participeren in de goede samenwerking tussen de eigen organisatie en het bedrijfsleven met onder andere regionale sterke economische partners als de MRA en regio Gooi en Vechtstreek, waarbij EZ participeert in het Ambtelijk Overleg R&T, Economie & Innovatie. Recreatie en toerisme Wijdemeren heeft een unieke positie binnen de recreatieve sector.

Het komende jaar willen we samen met de toeristische sector en herindelingspartner Hilversum initiatieven ontplooien, gericht op de recreatieve en toeristische sector. Daarbij gaan we op zoek naar mogelijkheden waarmee beide gemeenten elkaar kunnen versterken. Belangrijk onderdeel is de positionering en promotie naar buiten toe. In de begroting is een onttrekking van de reserve toerisme opgenomen van € 100.000 in 2026. Het adviesorgaan Recreatie & Toerisme (R&T) is in de gelegenheid om te adviseren over de besteding van deze middelen. Het college wil graag gezamenlijk zaken realiseren waar recreanten, en dus de sector, baat bij hebben. Om bij voorstellen snel te kunnen handelen, is de onttrekking vanuit de reserve nu vast verwerkt. In 2025 treft het college maatregelen om aan de taakstelling 2026 te voldoen. De maatregelen zijn erop gericht gebruikers te laten meebetalen aan het beheer, onderhoud en de investeringen van de voorzieningen die zij gebruiken. Een eerlijke afdracht door alle gebruikers is een belangrijk uitgangspunt van de sector. Een voorstel hiertoe wordt in december 2025 aan de raad voorgelegd.

24

Om uitvoering te geven aan het financieel herstelplan worden de inkomsten uit Recreatie en Toerisme verhoogd. Voor de begroting in het algemeen, voor het doen van noodzakelijke investeringen en voor het behoud van de recreatieve waarden van ons Plassengebied en de uitzonderlijke natuur in het bijzonder. Ons mooie Plassengebied wordt immers de groenblauwe parel van Wijdemeren genoemd. Aanpak Oostelijke Vechtplassen Wijdemeren is een van de 21 partners in de Aanpak Oostelijke Vechtplassen (AOVP, voorheen het Gebiedsakkoord). Het tienjarig programma richt zich op de ontwikkeling van het vrijetijdslandschap, natuurherstel en recreatie. Het programma loopt eind 2027 af. Wijdemeren zet in op de realisatie van een structurele aanpak op beheer van overlastgevende waterplanten, op de kwaliteitsimpuls Wijde Blik en op een vervolg van het baggeren op de Stille Plas en de Vuntusplas. De Aanpak Oostelijke Vechtplassen is een belangrijk instrument. Wijdemeren is een trekker op een aantal programmaonderdelen, zoals de recreatieve routes. In 2026 leggen we onder andere de focus op het vastgestelde Uitvoeringsprogramma Kansrijke Recreatieve Routes waar we 1,4 miljoen euro subsidie voor beschikbaar hebben vanuit de AOVP. In de AOVP werken we nauw samen met de recreatiesector, we steunen elkaar om de doelstellingen te halen. Op www.vechtplassen.nl staat de voortgang van het programma.