Programmarekening 2021 - definitief.pdf

3-f Kansen voor het centrum Samen met inwoners en ondernemers kijken we hoe we knelpunten in het centrum kunnen oplossen. In 2021 blijven we samen met het CMW Op verzoek van de Vereniging van Pandeigenaren (Centrummanagement Wijchen) werken aan Wijchen Centrum heeft de gemeenteraad eind 2020 de knelpuntenlijst. Daarnaast gaan we de BIZ-verordening vastgesteld. Ook het draagvlak samen met het CMW en de pandeigenaren voor deze regeling is aangetoond waardoor er extra onderzoeken wat we kunnen doen om het budget komt voor het verfraaien van het centrum. winkelcentrum aantrekkelijk te houden qua De gemeente, het centrummanagement en de sfeer en uitstraling. vereniging van pandeigenaren gaan aan een gezamenlijke agenda werken ter verfraaiing van het centrum.

3-g Startende ondernemers steunen Ondernemers ondersteunen wij samen met de RvN@ (samenwerkingsverband in het Rijk van Nijmegen). In 2020 stelt de RvN@ een nieuwe visie vast Evaluatie en nieuwe, aangescherpte koers is waarin zij zich meer gaat richten op het vastgesteld in 2020. In 2021 heeft RvN@ een grote midden- en kleinbedrijf. rol gehad in de uitrol van de MKB-deal. In Wijchen is RvN@ trekker geweest in het onderzoek naar haalbaarheid van een waterstoftankstation. De eindrapportage volgt begin 2022.

Programmarekening 2021 - Programma 3

Pagina 35 van 198

Wat kost het?

Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000)

Geactualiseerde Begroting 2021

Werkelijk Werkelijk 2021

2020

3.1 3.2 3.3 3.4

Baten Economische ontwikkeling Fysieke infrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Totaal baten

16 0 389 181 585

15 0 475 243 733

0 0 412 55 467

3.1 3.2 3.3 3.4

Lasten Economische ontwikkeling Fysieke infrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Totaal Lasten

782 250 111 616 1.759

793 0 108 408 1.308

566 0 88 268 923

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-1.174

-576

-455

AR: Algemene Reserve BR: Eenmalige middelen BR: Toerisme ER: Onderhoud Overige gebouwen ER: Corona compensatie

330 0 0 31 338

111 0 0 0 105

0 -13 -4 -1 0

Inzet bestemmingsreserves

699

216

-17

Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

-475

-360 115

-472

Mutatie bestemmingsreserves

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling In de loop van 2021 is de BIZ-belasting voor centrum Wijchen ingevoerd. Noch de opbrengst (zie taakveld 3.3), noch de daaraan gerelateerde subsidie aan de Stichting BIZ (dit taakveld 3.1) is derhalve geraamd en verklaart het verschil. Nadeel op doorberekende kosten WDW Budget hulpvragen ondernemers i.v.m. corona niet volledig benodigd. Onttrekking uit de egalisatiereserve corona derhalve ook niet benodigd. Het corona budget Structuurversterking van economie (inclusief de vrijetijdseconomie) en werkgelegenheid is in 2021 nog niet volledig ingezet. Onttrekking uit de egalisatiereserve corona derhalve ook niet benodigd. De definitieve subsidie aan de Stichting Centrum Management Wijchen (CMW) over 2020 is lager vastgesteld en daarnaast is er nog een verrekening geweest van de perceptiekosten over 2020. De doorbelasting van de kosten van reclamebelasting voor Wijchen Oost valt lager uit. Het project glasvezel buitengebied is afgerond. Ook de naveegronde waarbij er nog woningen langs de Maasdijk zijn aangesloten is voltooid. Voor dit project was in 2021 nog 27.000 aan mogelijke kosten geraamd voor communicatie, toezicht onvoorzien. Deze kosten zijn echter niet nodig

Programmarekening 2021 - Programma 3

Structureel Incidenteel

0 0 0 0

-84 -19 70 -70

0 0

163 -163

0

35

0

6

0

27

Pagina 36 van 198

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel Incidenteel

gebleken. Taakveld 3.2 Fysieke infrastructuur Revitalisering bedrijventerrein Oost in voorbereiding, nog geen concrete uitgaven in 2021. De onttrekking uit de algemene reserve is derhalve niet nodig.

0 0

250 -250

Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Pas in de loop van 2021 is de BIZ-belasting voor centrum Wijchen ingevoerd. Noch de opbrengst (dit taakveld 3.3), noch de daaraan gerelateerde subsidie aan de Stichting BIZ (zie taakveld 3.1) is geraamd. Minder opbrengsten markt.

0 0

84 -2

0

23

0

31

0

-31

0

12

0

39

0 0

-21 14

0 0 115

1 115

Taakveld 3.4 Economische promotie In verband met de coronacrisis hebben er diverse evenementen (o.a. 4daagse) geen doorgang kunnen vinden, waardoor budgetten onbenut zijn gebleven. Daartegenover zijn er door de coronacrisis minder opbrengsten binnen dit taakveld gerealiseerd. De geraamde onttrekking aan de reserve corona is nodig gebleken. Lagere kosten onderhoud evenementenkasten, omdat we de werkzaamheden later uitvoeren i.v.m. het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer. Bovenstaande afwijking leidt tot een lagere onttrekking uit de reserve onderhoud, wat beschikbaar blijft voor toekomstige uitgaven. Er zijn op onderdelen minder uitgaven gedaan door corona, een voorbeeld hiervan is het niet door gaan van de Ondernemersaward. De kosten voor structuurversterking in 2021 kunnen worden onttrokken uit de compensatie corona reserve. Voor de vitaliteitsmanager Wighenerhorst vindt er een budgetoverheveling plaats naar 2022. Lagere kosten voor ondersteuning van festiviteiten. Overige verschillen Totaal Totaal saldo

Relevante beleidsnota’s

Nummer besluit 14 AZ 023 15 AZ 124 15 AZ 131 17 3 2856 17 3 3458 20 051642 20 049334

Beleidsnota Innovatiefonds MKB Voortgang innovatiefonds MKB Beleidsnotitie detailhandel Retailagenda Wijchen: stand van zaken uitvoeringsagenda Start economisch netwerk Economische visie 2020 – 2030 Toeristische visie 2020 – 2030

Programmarekening 2021 - Programma 3

Pagina 37 van 198

4 Onderwijs Algemeen Het Programma Onderwijs bestaat uit de volgende taakvelden: 4.1 Openbaar basisonderwijs; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs, waaronder ook bewegingsonderwijs. 4.2 Onderwijshuisvesting; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs. 4.3 Onderwijsbeleid en leerling zaken; Tot dit taakveld behoren het lokaal onderwijsbeleid en de leerlingenvoorzieningen, zoals leerlingenvervoer en peuterspeelzalen.

Speerpunten 4-a 4-b 4-c 4-d

Coalitie akkoord

Algemeen

Scholen dichtbij Minder laaggeletterdheid Onderwijs biedt kansen Passend onderwijs

Programmarekening 2021 - Programma 4

Pagina 38 van 198

Speerpunten

4-a Onderwijs dichtbij Wij vinden dat kinderen zoveel mogelijk in hun directe leefomgeving naar school moeten kunnen gaan. Onderwijs in onze dorpen vinden wij daarom belangrijk. De bouw van de multifunctionele accommodatie (MFA) in Batenburg start binnenkort. De mogelijkheden in Hart van Zuid worden onderzocht. Verder verkennen we met een aantal betrokken partijen de mogelijkheden van een brede school in Hernen. 4-b Minder laaggeletterdheid Er zijn ook in onze gemeente veel laaggeletterden. Dit zijn mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Laaggeletterdheid is een groot probleem. Het kan bijvoorbeeld het vinden van werk extra moeilijk maken. We zetten ons actief in om de laaggeletterdheid in onze gemeente te bestrijden. Daarom gaan we concrete acties op touw zetten om iets aan dit probleem te doen. 4-c Onderwijs biedt kansen Brede scholen zijn een goede en flexibele manier om te komen tot een goed aanbod. Een aanbod waar inwoners in een wijk of kern behoefte aan hebben. Verenigingen, opvang, onderwijs en welzijnswerk op één locatie zorgen voor een integraal aanbod. Het aanbod voor kinderen en ouders van 7.00 tot 19.00 uur zorgt voor flexibiliteit voor ouders. Een combinatiefunctionaris heeft als taak om onderwijs met sport of cultuur te verbinden.

Door de inzet van combinatiefunctionarissen krijgen we een breed pakket van activiteiten op het gebied van sport, techniek en cultuur. 4-d Passend onderwijs Onderwijs dichtbij geldt ook voor kinderen die extra steun nodig hebben. We blijven de initiatieven dan ook steunen die nu gestart zijn op het gebied van passend onderwijs.

Programmarekening 2021 - Programma 4

Pagina 39 van 198

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2021

Verantwoording

4-a Scholen dichtbij We onderzoeken de mogelijkheden van een brede school in Hernen In 2021 staan geen activiteiten gepland voor Het noodzakelijk onderhoud is uitgevoerd. realisatie van een brede school in Hernen. Er is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd in 2019. De uitkomst is dat nieuwbouw op de middellange termijn gewenst is. Tot die tijd wordt noodzakelijk onderhoud uitgevoerd aan de Mijlpaal. In september 2020 is het Integraal Een brede school in Hernen is geen onderdeel van Huisvestings Plan (IHP) vastgesteld. In het het IHP op korte termijn. IHP zijn de projecten opgenomen en in volgorde gezet. Voor investeringsaanvragen vragen we op basis van haalbaarheidsstudies krediet aan bij de raad.

4-b Minder laaggeletterdheid We ondernemen concrete acties om laaggeletterdheid te bestrijden We ondernemen concrete acties: * We zijn aan de slag met uitvoering van het * Samen et de regiogemeenten zijn we in hernieuwd regionaal beleid. In de regionale 2019 gestart met het versterken van de infrastructuur gaan we werken met lokale regionale infrastructuur laaggeletterdheid Taalteams die vraag en aanbod gaan matchen, door inzet van de Taalcoördinator. De onder regie van de Taalcoördinator. taalcoördinator helpt bij het vinden van meer * De Taalmeter wordt per 1/1/2021 structureel laaggeletterden bij de (belangrijkste) ingebed in de intakes van het Werkbedrijf. Hierdoor vindplaatsen, en zorgt ervoor dat matching hoeven wij de Taalmeter niet meer af te nemen bij van vraag en aanbod beter op elkaar nieuwe instroom. In 2021 gaan we de Taalmeter afgestemd wordt. Hierdoor hopen we meer afnemen onder het zittend bestand. laaggeletterden te vinden die we sneller op * In de WDW zijn taalcoaches actief om het juiste taaltraject kunnen zetten. In 2021 medewerkers te helpen in het eenvoudig schrijven. gaan we aan de slag met het uitvoeren van het hernieuwde regionaal beleid, waarbij de huidige structuur en doelen zoveel mogelijk gehandhaafd blijven. * We continueren het gebruik van de taalmeter. We zetten de taalmeter actief in bij mensen die bij ons een uitkering aanvragen.

Zo proberen we laaggeletterden te vinden en ze te helpen richting een taaltraject. * We gaan door met duidelijke taal in de werkorganisatie WDW.

4-c Onderwijs biedt kansen Geen specifieke beleidsvoornemens.

4-d Passend onderwijs Geen specifieke beleidsvoornemens.

Programmarekening 2021 - Programma 4

Pagina 40 van 198

Wat kost het?

Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000) Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Baten

4.1 4.2 4.3

Geactualiseerde Begroting 2021

Werkelijk Werkelijk 2021

2020

0 188 38 226

0 460 460 919

0 221 210 431

Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Lasten

265 2.187 1.275 3.727

248 2.557 1.576 4.381

193 2.043 1.281 3.517

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-3.501

-3.461

-3.086

BR: Eenmalige middelen ER: Onderhoud Overige gebouwen

199 -222

199 -222

0 -219

ER: Onderwijshuisvesting

261

261

261

0 3

-8 0

0 0

241

230

42

-3.260

-3.232 29

-3.044

Mutatie bestemmingsreserves

ER: Uitvoering WMO beleidsplan Afs.R: Ventilatiesysteem Leemweg 121

Inzet bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs Door de corona zijn er minder gymnastiekuren ingekocht. Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Hogere gemeentelijke belastingen onderwijshuisvesting. Hogere verzekeringspremie onderwijshuisvesting. Subsidies voor ventilaties schoolgebouwen van het rijk ontvangen i.v.m. corona. De ontvangen subsidies zetten we door aan K&K en Pro College voor het aanbrengen van de gewenste ventilatie binnen de schoolgebouwen. Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Voordeel op de subsidie Peuterspeelzalen, vooral vanwege de afrekening 2020 en ontvangen rijkssubsidie op onderwijsachterstanden beleid. Vanwege corona hebben minder leerlingen gebruik gemaakt van het vervoer. Op de activiteiten brede scholen treedt een incidenteel voordeel op. Dit voordeel storten we in de egalisatiereserve WMO.

Programmarekening 2021 - Programma 4

Structureel

Incidenteel

0

12

-60 -40

0 0

0

270

0

-270

0

56

0

68

0 0

8 -8

Pagina 41 van 198

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Nadeel op doorberekende kosten WDW Overige verschillen Totaal Totaal saldo

Structureel

Incidenteel

0

-12

0 -100 29

5 129

Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 16 2773 16 4034 17 4 5581 20 3 7254

Beleidsnota Regionaal beleidsplan leerplicht 2015-2019 Onderhoudsoverdracht onderwijshuisvesting primair onderwijs Opvang voor alle peuters! Nota peuteropvang en voorschoolse educatie in Wijchen na de harmonisatie vanaf 2018. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020

Programmarekening 2021 - Programma 4

Pagina 42 van 198

5 Sport, cultuur en recreatie Algemeen Het Programma Sport, cultuur en recreatie bestaat uit de volgende taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering; Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport, waaronder de subsidies aan alle sportverenigingen. 5.2 Sportaccommodaties; Tot dit taakveld behoren alle accommodaties voor sportbeoefening, zoals de gym- en sportzalen, het zwembad en de buitensport (RSA). 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie; Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel. 5.4 Musea; Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur, zoals het museum. 5.5 Cultureel erfgoed; Tot dit taakveld behoren taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed. 5.6 Media; Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers, zoals de Wijchense omroep en de bibliotheek. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie; Tot dit taakveld behoren openbaar groen, natuur en recreatie.

Speerpunten 5-a 5-b 5-c 5-d 5-e

Coalitie akkoord

Algemeen

Natuurlijk en divers Vitale verenigingen Kunst Goed zwembad! Een goed bijgehouden buitenruimte

Programmarekening 2021 - Programma 5

Pagina 43 van 198

Speerpunten

5-a Natuurlijk en divers Wij vinden het belangrijk dat onze woonwijken en kernen liggen in een groene omgeving met voldoende ruimte. Dat betekent dat wij per gebied kijken welk onderhoud het meeste effect heeft. Verder kijken we goed naar de vlinders, de bijtjes en de bloempjes. Zodat onze manier van onderhoud de biodiversiteit gaat helpen. Het in stand houden van de groene buffers, bijvoorbeeld door herinrichting van parken, vinden wij ook belangrijk. Daarnaast brengen we bij de provincie het belang onder de aandacht van de ecologische verbindingszone Heumen-Horssen. We blijven ons inspannen voor een goede balans tussen natuur, economie en ruimtegebruik. 5-b Vitale verenigingen Wijchen heeft een rijk verenigingsleven. De meeste verenigingen in onze gemeente zijn vitaal en hun accommodaties liggen er goed bij. Wij denken dat sportvelden, kleedkamers en kantines voor meer dingen gebruikt kunnen worden dan alleen voor de eigen vereniging. Dit bredere gebruik willen we dus stimuleren. In 2018 is het beleidsplan sportstimulering vastgesteld. Verder komen we met een renovatieplan voor de accommodaties van de tennisverenigingen. 5-c Kunst Kunst geeft kleur aan Wijchen. We gaan door met het huidige kunstbeleid en zorgen vanaf 2019 voor een jaarlijkse aanvulling van ons Kunstfonds. Dat fonds willen wij dus graag houden.

5-d Goed zwembad Zwembad De Meerval is een belangrijke voorziening in Wijchen. Dankzij het zwembad kunnen jong en oud zich op een gezonde en sportieve wijze vermaken. Het zwembad draagt dus bij aan een goed sportklimaat. Bovendien is het goed voor de recreatie. In de tweede helft van de collegeperiode ontwikkelen we een visie op een zwembad voor de toekomst. Dit doen we samen met onze inwoners en de verenigingen. 5-e Een goed bijgehouden buitenruimte Goed onderhoud is belangrijk. Anders ontstaat er een rommeltje en dat willen we niet. Als de buitenruimte goed is onderhouden levert dat een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid. Bij dat onderhoud betrekken we onze inwoners zoveel mogelijk. De gemeente heeft hier een voorbeeldrol.

Programmarekening 2021 - Programma 5

Pagina 44 van 198

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2021

Verantwoording

5-a Natuurlijk en divers We onderzoeken de mogelijkheid van het opwaarderen van de ‘groene long’ bij het Wijchense Meer tot recreatie- / natuurgebied van de kern Wijchen, het gebied van Lunen tot het Vormer. We stellen een visie op hoe we de 'groene I.v.m. andere prioriteiten moet het opstellen van long' willen opwaarderen. Daarin komen deze visie nog worden opgestart. Dat begint met lopende en geplande ontwikkelingen, inventarisatie van lopende en geplande wensen, mogelijkheden en knelpunten voor ontwikkelingen, wensen, mogelijkheden en een opwaardering aan de orde. Na knelpunten voor een opwaardering. vaststelling kan de visie stapsgewijs worden uitgevoerd. We zetten ons in voor een ecologische verbindingszone Heumen-Horssen onder voorwaarde dat de regio en de provincie financieel bijdragen. In 2018 is de restopgave voor afronding van Vooralsnog lijken er weinig mogelijkheden voor de ecologische verbindingszone (EVZ) in extra financiering vanuit de provincie. I.v.m. beeld gebracht. Eind 2019 is gestart met het andere prioriteiten is het overleg met provincie en opstellen van scenario's voor mogelijkheden partijen nog niet opgepakt. We blijven in ieder van uitvoering. Begin 2020 gaan we in geval alert op kansen om combinaties te maken overleg met de provincie als (eerste) met functieverandering- en compensatieplannen. verantwoordelijke.

Ook gaan we in overleg met andere gebiedspartijen om concrete uitvoeringsafspraken te maken.

5-b Vitale verenigingen We komen met een renovatieplan voor de sportaccommodaties van de tennisverenigingen in onze gemeente. Dit is afgerond in 2019, in 2021 uitvoering In 2021 zijn verschillende padelbanen aangelegd. conform plan. Padel is een nieuwe sport. Het college heeft besloten deze banen op te nemen in het RSA. Dit betekent dat zowel de gemeente als de tennisclubs bijdragen aan het onderhoud en aan de vervanging van de banen. In 2018 komen we met een beleidsplan sportstimulering De notitie sport en bewegen is in mei 2018 Er wordt uitvoering gegeven aan de notitie sport en door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is bewegen. Door de coronacrisis kunnen we minder verwoord wat de visie en uitgangspunten zijn aan sportstimulering doen dan we zouden willen. van de gemeente op het gebied van sportstimulering. Door vertegenwoordigers vanuit de sportsector, gemeenten en maatschappelijk betrokken partners is een Nationaal Sportakkoord gesloten. Hiermee willen we dat zoveel mogelijk mensen met plezier sporten en bewegen. Eind 2019 zijn we in gesprek gegaan met Het sportakkoord is gereed. De ondertekening van lokale (sport)verenigingen en het sportakkoord heeft in september 2020 plaats maatschappelijke instellingen om te komen gevonden. Het uitvoeringsbudget voor 2021 is tot een lokaal sportakkoord. Door de aangevraagd en toegekend.

Initiatiefnemers coronacrisis zal het lokaal sportakkoord later kunnen een aanvraag doen om uitvoeringsbudget worden ondertekend dan gepland. Dit zal nu te ontvangen vanuit het lokaal sportakkoord. in september 2020 gebeuren. In het Daarnaast zijn er werkgroepen actief om acties uit sportakkoord zijn we gekomen tot een aantal het lokaal sportakkoord ten uitvoer te brengen.

Programmarekening 2021 - Programma 5

Pagina 45 van 198

Begroot 2021

Verantwoording

concrete ambities op het terrein van sport en bewegen. Er is inmiddels budget toegekend door het Rijk. Vanaf september 2020 zal er een start gemaakt worden om deze ambities op te pakken. Daarnaast onderzoeken we de subsidiemogelijkheid voor het realiseren van een Pumptrackbaan in de nieuwe Wijk West. Besturen van dorpshuizen, wijkcentra en multifunctionele accommodaties "ontzorgen" met duidelijke verantwoordelijkheden en afspraken over beheer, exploitatiekosten en subsidies. Opstellen van een notitie Beheer en De raad heeft de notitie op 21 oktober 2021 exploitatie van maatschappelijk vastgoed vastgesteld als kader voor nieuw beleid. voor dorpshuizen, wijkcentra en multifunctionele gebouwen.

5-c Kunst We zetten de subsidieregeling activiteiten beeldende kunst voort. Subsidieaanvragen voor activiteiten beelden Door de coronacrisis en als gevolg daarvan de kunst en kunsteducatie worden conform coronamaatregelen, is er in 2021 maar één bestaand beleid behandeld. De reserve Kunst aanvraag geweest. bevat voldoende voor 2021.

5-d Goed zwembad! We maken een plan voor een toekomstbestendig zwembad. We presenteren dat in 2021. In het najaar van 2020 beginnen wij met het Proces loopt volgens planning. In december 2021 opstellen van een toekomstvisie op het heeft een meningsvormende raadsvergadering zwembad. Dit moet uitmonden in een plaatsgevonden. Daarin is breed draagvlak beleidsdocument, waarin de raad de ambitie gebleken voor een uitgebreide renovatie van het en doelstelling voor een zwembadvoorziening zwembad. voor Wijchen vastlegt. Het traject van opstellen van een toekomstvisie tot en met het beoogde eindresultaat (renovatie, nieuwbouw of anderszins) is al snel 5 jaar.

5-e Een goed onderhouden buitenruimte Geen specifieke beleidsvoornemens.

Programmarekening 2021 - Programma 5

Pagina 46 van 198

Wat kost het? Product Financieel overzicht nr.

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.7

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Geactualiseerde Begroting

Werkelijk

Werkelijk

(x € 1.000) Baten

2021

2021

2020

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten

7 587 0 0 3 149 744

29 1.151 40 1 25 162 1.407

30 623 0 6 39 81 780

Lasten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Lasten

387 3.177 537 262 129 765 4.007 9.264

424 3.113 448 259 138 764 3.686 8.831

405 2.777 498 289 81 751 3.541 8.342

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-8.519

-7.424

-7.562

Afs.R: 3e Hockeyveld Campus Wijchen Afs.R: Centrale Sporthal Afs.R: Kunstgrasveld Diosa Afs.R: Renovatie crossbaan Wycross Afs.R: Sportzaal achterlo Afs.R: Automatische beregening Afs.R: RSA AR: Algemene Reserve BR: Beeldende kunst BR: Eenmalige middelen BR: Landschapsontwikkelingplan BR: Renovaties Sportvelden BR: RSA Tennis BR: Vervangen speeltoestellen openbare speelpleinen BR: Fonds voor en door Wijchen BR: De Stroming BR: Groenvoorziening Loonse waard ER: Egalisatiereserve tarieven hondenbelasting ER: gemeentelijke monumenten ER: Gymmaterialen ER: Onderhoud Overige gebouwen ER: Uitvoering WMO beleidsplan ER: Corona compensatie ER: Groen

21 187 27 5 2 7 95 113 10 0 0 -326 -17 -5 0 0 0 20 10 55 -33 0 234 210

21 187 27 5 2 7 95 110 0 5 -46 -326 -17 -5 29 -136 15 20 -7 -57 -126 -17 43 -77

21 187 27 5 2 7 60 50 7 -5 -21 -243 -38 -5 0 0 9 18 -74 -26 -178 -41 -209 0

Inzet bestemmingsreserves

613

-248

-448

-7.906

-7.672 235

-8.010

Mutatie bestemmingsreserves

Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

Programmarekening 2021 - Programma 5

Pagina 47 van 198

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Nadeel op doorberekende kosten WDW. Nadeel op subsidies sport, afrekening rijkssubsidie. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Minder vervangingen gymmaterialen dan opgenomen in het meerjarenplan. Dit schuift door naar de komende jaren. Vanwege bovenstaand voordeel is een lagere onttrekking uit de reserve gymmaterialen benodigd. Voordeel op de exploitatielasten gymzaal Wijchen West. Voordeel op Sportzaal Achterlo, wordt voornamelijk veroorzaakt door te TVO (Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties COVID-19) regeling van het Rijk. We gingen er bij de Perspectiefnota uit van een negatief corona effect van € 219k. Dat is beperkt gebleven tot € 30k: De huurderving binnen de stichting exploitatie zwembaden wordt gecompenseerd door ontvangen Rijkssubsidie (SPUK IJZ). Binnen de exploitatie van het zwembad ontstaat een nadeel t.o.v. de begroting, met name vanwege lagere omzet door corona en hogere gaskosten. Vanwege de ontvangen Rijkssubsidie (SPUK IJZ) hoeven we de egalisatiereserve corona maar voor € 30k in te zetten om het exploitatietekort op het zwembad op te vangen (begroot was € 219k). Totaal op buitensport minder kosten gemaakt o.a. door minder subsidie te verstrekken, minder onderhoudskosten en lagere gemeentelijke belastingen. MFA Woezik lagere exploitatiekosten.

Minder gebruik gemaakt van sportfaciliteiten waardoor er minder kosten gemaakt zijn voor schoonmaak, reparaties, onderhoud etc. Lagere kosten aan onderhoud gymzalen, met name bij de Buizerd. Deze werkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2022. Bovenstaande afwijking leidt tot een lagere onttrekking uit de reserve onderhoud, die beschikbaar blijft voor toekomstige uitgaven. SPUK sport (subsidieregeling rijk vanwege gewijzigde BTW regelgeving op sport) afrekening 2021. Nadeel op doorberekende kosten WDW. In verband met capaciteitsproblemen is er minder werk uitgevoerd voor de inspecties en onderhoud bij sportvoorzieningen Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en cultuurparticipatie Voordeel op muziekonderwijs. Bij de Culturele activiteiten is er geen gebruik gemaakt van de extra corona subsidie uit de Perspectiefnota. Hierdoor is de dekking uit de reserve niet benodigd. Afwikkeling liquidatie stichting de Stroming De ontvangen middelen uit stichting de Stroming blijven beschikbaar voor muziekonderwijs, zoals in de statuten is opgenomen.

Structureel Incidenteel

0 0

-9 -22

0

111

0 0

-111 20

0

12

0

189

0

-189

0 0

60 47

0

60

0

86

0

-86

0 0

68 -29

0

11

0

20

0 0

5 136

0

-136

Taakveld 5.4 Musea Geen significante afwijkingen Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Geen significante afwijkingen Taakveld 5.6 Media Geen significante afwijkingen

Programmarekening 2021 - Programma 5

Pagina 48 van 198

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Onderhoudskosten Loonse Waard. Afdekking kosten Loonse Waard uit de daarvoor bestemde reserve. We plannen dit jaar geen onderzoekskosten voor het machinale bestek. De onderhoudskosten en schades aan jongeren ontmoetingsplaatsen zijn dit jaar lager. De onderhoudskosten en schades aan speelvoorzieningen zijn dit jaar lager. De eikenprocessierups heeft dit jaar minder overlast veroorzaakt. In verband met capaciteitsproblemen is er meer onderhoudswerk via een aannemer uitgevoerd. Meer inzet van medewerkers in de buitendienst Het aanpassen van de hondenuitlaatplaatsen was duurder dan geraamd, dit wordt grotendeels gecompenseerd doordat er minder klachtenonderhoud nodig was. Dit saldo wordt verrekend via de reserve hondenbelasting. Minder uitgaven beeldende kunst. Overige afwijkingen taakveld 5.7.

Structureel Incidenteel

Totaal Totaal saldo

0 0 0

-15 15 10

0

9

0 0

9 56

0 -50

-58 0

0 0 0

-7 10 13

-50 235

285

Relevante beleidsnota’s

Nummer besluit 12 IZ 132 13 IZ 196 14 IZ 199 16 4095 16 IZ 121 16 IZ 123 18 4 15250 18 4 666 / 19 24150 19 35155 19 27162 20 52446

Beleidsnota Renovatieplan Sportaccommodaties / RSA Beleidskader Investeringen Buitensportaccommodaties. Uitvoeringsdocument muziekonderwijs. Speelruimtebeleid 2015-2025. Nota speelbeleid. Uitvoeringsprogramma Kunstparticipatie. Notitie Sport en bewegen. Algemene subsidieverordening 2018 Visie bibliotheek 2020 - 2023 Visie ’t Mozaïek, sociaal cultureel en educatief centrum in wijchen. Beleidsplan Natuur en Biodiversiteit

Programmarekening 2021 - Programma 5

Pagina 49 van 198

6 Sociaal domein Algemeen Het Programma Sociaal domein bestaat uit de volgende taakvelden: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie; Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie, zoals dorp- en wijkcentra en leefbaarheidsgroepen. 6.2 Wijkteams; Tot dit taakveld behoren alle loketvoorzieningen (Lokale toegangspoort / Integraal Deskundige Toeleiding) gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en dienstverlening). 6.3 Inkomensregelingen; Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen, zoals bijstandsverlening, het besluit bijstandsverlening zelfstandigen en de bijzondere bijstand. 6.4 Begeleide participatie; Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid, zoals de sociale werkvoorziening (voormalig BREED). 6.5 Arbeidsparticipatie; Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen, die de MGR voor Wijchen uitvoert.

6.6 Maatwerkvoorzieningen WMO; Tot dit taakveld horen materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (WMO) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden, zoals de WMO woonvoorzieningen en WMO hulpmiddelen. 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+; Tot dit taakveld behoort dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek/psychisch), die zelfstandig wonen en die ondersteuning behoeven in de vorm van beschikbare uren op basis van een toekenningsbeschikking, zoals de huishoudelijke verzorging, dagbesteding en vervoersvoorzieningen. 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-; Tot dit taakveld behoren vormen van jeugdhulp die door de gemeente als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening worden aangemerkt waaronder begrepen jeugd en opvoedhulp, PGB jeugd en jeugd GGZ. 6.81 Geëscaleerde zorg18+; Tot dit taakveld behoren alle opvang- en beschermd wonenvoorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven, zoals GGD veilig thuis.

6.82 Geëscaleerde zorg 18-; Tot dit taakveld behoren maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerk dienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven, zoals kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering.

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 50 van 198

Speerpunten 6-a 6-b 6-c 6-d 6-e 6-f 6-g 6-h 6-i 6-j 6-k 6-l 6-m 6-n 6-o 6-p 6-q

Coalitie akkoord

Algemeen

Leefbaarheid in de kernen Gezonde en vitale samenleving Meedoen op maat Mensen met een beperking Meedoen is maatwerk Kindregeling Doelgroepenvervoer Zorg dichtbij Oog voor preventie Aandacht voor mantelzorg Minder eenzaamheid Verward gedrag Wijchen gezonder Alert op misbruik BUIG Jeugd / WMO WMO klassiek

Speerpunten

6-a Leefbaarheid in de kernen Om de leefbaarheid te vergroten willen we woningbouwinitiatieven in de kernen (verder) op weg helpen. Onder andere door woningbouwplannen en ideeën zo goed mogelijk te ondersteunen. Onderwijs is belangrijk om de kleine kernen leefbaar te houden. We zetten de ingezette lijn van brede scholen in multifunctionele accommodaties voort. MFA Batenburg is hiervan een goed voorbeeld. We blijven de leefbaarheidsgroepen ondersteunen en we stimuleren het evalueren en verder ontwikkelen van de Dorpsontwikkelingsplannen. 6-b Gezonde en vitale samenleving (i.p.v. senioren) Wij worden met elkaar steeds ouder. Ook in onze gemeente neemt het aantal senioren de komende jaren verder toe. Wij willen senioren stimuleren om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven en actief te blijven meedoen in de samenleving. Senioren zijn van grote waarde voor onze samenleving. Wij kunnen hun kennis en ervaring uitstekend gebruiken. Wij ondersteunen daarom initiatieven die bijdragen aan een gezonde en vitale samenleving. Dit kunnen initiatieven zijn die zich richten op mensen met een beperking, maar ook op vitale senioren en jonge inwoners. Mooie voorbeelden hiervan zijn initiatieven van Bergharen-Hernen en van Wijchen Gezond. Wij stimuleren (sport)verenigingen om meer activiteiten voor senioren te ontplooien (zoals Dynamictennis).

6-c Meedoen op maat Wij willen dat inwoners en organisaties actief meedoen met onze gemeentelijke projecten. In onze samenleving zit namelijk veel kennis en ervaring. Daarvoor gebruiken

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 51 van 198

wij de zogenaamde participatieladder. Per geval bekijken wij op welk moment wij inwoners en anderen het beste kunnen betrekken bij onze projecten. En welke werkvorm daarbij het beste past. Het ene moment is alleen informeren voldoende. Terwijl wij hen op een ander moment vragen te adviseren of zelf plannen te ontwikkelen. We willen het instrument van de participatieladder met volle energie inzetten. 6-d Mensen met een beperking Sinds 14 juli 2016 geldt in Nederland het VN-verdrag Handicap. Dit verdrag legt de rechten van mensen met een beperking vast op het gebied van arbeid, wonen, vervoer, onderwijs, zorg en vrijetijdsbesteding. Doel is om te voldoen aan de rechten uit het verdrag. Zodat mensen met een beperking volwaardig zijn opgenomen in de samenleving. Daarnaast streeft het verdrag een andere kijk na op mensen met een beperking. In deze collegeperiode willen we die gelijkwaardigheid in ons beleid vastleggen. Samen onze maatschappelijke partners starten we in 2019 met de Wijchense Inclusieagenda. In deze agenda staan acties om genoemde doelstellingen voor elkaar te krijgen. 6-e Meedoen is maatwerk Wat ons betreft is mensen aan het werk krijgen de beste vorm van armoedebeleid. Iedereen krijgt de kans om mee te doen en er moet voor iedereen een plan zijn. We zetten ons in om mensen aan werk te helpen. Dit is geen eenrichtingsverkeer.

We verwachten dat iedereen verantwoordelijkheid neemt. De regeling tegenprestatie is een goede manier om de afstand naar betaald werk te verkleinen. Schulden spelen bij armoede vaak een rol. Het is belangrijk om op tijd te signaleren waar en wanneer dingen fout dreigen te gaan. Daarom spelen preventie en vroegsignalering bij schuldhulpverlening een belangrijke rol. 6-f Kindregeling De focus van het Wijchense armoedebeleid ligt op het ondersteunen van kinderen in gezinnen met lage inkomens. De kindregeling maakt het voor kinderen in arme gezinnen toch mogelijk dat zij een huiswerkcomputer kunnen krijgen of lid kunnen worden van een sportclub. Het in 2017 vastgestelde armoedebeleid is geëvalueerd. We onderzoeken in dit kader de mogelijkheid om de inkomensgrens voor de kindregeling op te trekken naar 120%. 6-g Doelgroepenvervoer De kosten voor het vervoer van mensen met een beperking stijgen aanzienlijk. We komen met voorstellen om deze kosten te verminderen. 6-h Zorg dichtbij Wij stellen een goede kwaliteit van zorg en zorg op maat voor onze inwoners altijd voorop. Die zorg moet altijd beschikbaar zijn voor mensen die het nodig hebben. Samen met de professionals van welzijn en de zorgpartners van onze nieuwe zorgcorporatie ‘Rondom Wijchen’ nemen we de verantwoordelijk hiervoor en gaan we deze uitdaging graag aan.

De afgelopen jaren hebben we de zorg dichterbij onze inwoners gebracht. De oprichting van onze sociale wijkteams was een succes en heeft hierbij geholpen. De toegang tot zorg is in onze gemeente laagdrempelig geworden. Dat willen we zo houden. De in gang gezette ontwikkeling met de oprichting van Rondom Wijchen heeft ruimte nodig om tot maximale ontwikkeling en innovatie te komen. De eigen kracht van inwoners en hun sociale omgeving zijn hierin belangrijke speerpunten. Het beschikbare budget is leidend. Daarbij hoort een tussentijdse monitoring, evaluatie en goede verantwoording van de inzet van de middelen en de bereikte resultaten. 6-i Oog voor preventie We versterken de zorgcorporatie Rondom Wijchen door wonen, inkomen en participatie met deze corporatie te verbinden. Op die manier kunnen we zorgen voor een totaalaanpak. Een voorbeeld is het opnemen van schuldhulpverleners in het sociaal

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 52 van 198

wijkteam. Hierdoor maken we maatwerkondersteuning van inwoners en hun huishouden mogelijk. We geven ook aandacht aan het voorkomen van problemen. En we sturen erop dat de zorg voor iedereen eenvoudig bereikbaar is. 6-j Aandacht voor mantelzorg Wij vinden dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig moeten zijn. Zelfredzaamheid en zelfregie zijn inmiddels ingeburgerde begrippen. Inwoners proberen hun problemen eerst zelf of met hun familie of bekenden op te lossen. Lukt dat niet, dan kunnen zij bij de professionele zorgverleners terecht voor ondersteuning. Om zelfredzaam te kunnen zijn is mantelzorg belangrijk. We zetten het huidige beleid voort om mantelzorgers te ondersteunen bij hun belangrijke taak. Bijvoorbeeld door met hen mee te denken in de sociale wijkteams. 6-k Minder eenzaamheid Wij vinden het voorkomen en verminderen van eenzaamheid bij onze inwoners een belangrijke opgave. Om eenzaamheid goed in beeld te brengen leggen we huisbezoeken af en leggen we contacten met het verenigingsleven. In 2019 komen wij met concrete voorstellen om de eenzaamheid in onze gemeente terug te dringen. 6-l Mensen met verward gedrag Het aantal meldingen en incidenten over mensen met verward gedrag neemt toe. Gemeenten en regio’s moeten een lokale en goed werkende aanpak hebben voor deze groep inwoners. Wij pakken dit maatschappelijke probleem lokaal aan.

Dat doen wij samen met onze zorg- en veiligheidspartners. Ook hier vinden wij dat er altijd sprake moet zijn van maatwerk. Een persoonsgerichte aanpak is dus van belang. 6-m Wijchen gezonder We willen onze inwoners stimuleren gezonder te leven. Mensen die behoren tot zogeheten risicogroepen willen we extra aandacht geven. Daarom ondersteunen we initiatieven uit de Wijchense samenleving. Een goed voorbeeld is het initiatief Wijchen Gezond. Het beschermen en verbeteren van de gezondheid is bovendien een belangrijk uitgangspunt in de nieuwe Omgevingswet. Deze wet treedt naar verwachting in 2021 in werking. Met die nieuwe wet houden wij rekening. 6-n Alert op misbruik Uitkeringen en regelingen van de gemeente zijn alleen bedoeld voor mensen en gezinnen die het écht nodig hebben. We gaan door met een gecoördineerde aanpak van opsporing en handhaving in de regio. We zijn dus alert op misbruik. 6-o BUIG Belangrijkste ontwikkelingen beleid lopende jaar In de primitieve begroting van 2021 is rekening gehouden met een gemiddeld aantal van 775 bijstandontvangers. Bij de Perspectiefnota is de begroting bijgesteld tot gemiddeld 735. We zijn gestart in 2021 met 718 bijstandsgerechtigden. Per 31 december 2021 zijn 681 mensen afhankelijk van een uitkering.

Ondanks de coronacrisis en het verwachte oplopende aantal mensen dat afhankelijk is van een uitkering (volgens het SCP en Divosa) blijft de stijging opnieuw achterwege. Mogelijk is dat het gevolg van de positieve berichten over de ontwikkeling van het aantal vacatures. Zoals in onderstaande grafiek is weergegeven, is een lichte daling van het bestand waarneembaar.

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 53 van 198

760 750 740 730 720 710 700 690 1

2

3

Werkelijk 2020

4

5

6

Begroot 2021 PPN

7

8

9

10

Realisatie 2021

11

12

JEV 2021

Wat is de verwachte afwijking t.o.v. begroting? In de Perspectiefnota 2021 is gerekend met 735 bijstandsgerechtigden gemiddeld over het hele jaar. We hielden rekening met een stijging van het bestand naar aanleiding van de aanhoudende coronamaatregelen. Vanaf de zomer 2021 zien we een lichte daling van het aantal bijstandscliënten. Het definitieve budget BUIG is voor 2021 is op € 10.737k vastgesteld. Uiteindelijk liggen de kosten € 209k lager dan begroot. Daar staat tegenover dat de hoogte van de Rijksuitkering € 107k lager bedroeg dan opgenomen in de begroting. Per saldo een voordeel ten opzichte van de actuele begroting van € 102k. Bij de Perspectiefnota is het budget opgehoogd, ten laste van een onttrekking uit de egalisatiereserve (€ 78k). De egalisatiereserve BUIG bedraagt per 1-1-2021 € 406k. Het voordeel t.o.v. de begroting (€ 102k - € 78k = € 24k) storten we in de egalisatiereserve. Tozo 2021 De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) wordt door de gemeente uitgevoerd. De regeling Tozo is tijdelijk en is inmiddels gesloten per 1 oktober 2021. De regeling is na deze datum niet verder verlengd en heeft niet geleid tot een grotere omvang van ons bijstandsvolume. Op langere termijn valt hierover echter nog niets te zeggen. Gemeenten worden voor uitkeringskosten volledig gecompenseerd.

Voor de uitvoering van deze regeling ontvangen we een vast bedrag (€ 450,- voor aanvraag levensonderhoud en € 800,- voor aanvraag bedrijfskapitaal) per genomen besluit. Tonk Deze tijdelijke regeling om een terugval in inkomsten door corona te kunnen opvangen blijft ver achter bij het verwachtte gebruik, ondanks intensieve communicatie en aanpassingen om de regeling meer toegankelijk te maken. Ook is deze regeling inmiddels gesloten. In september is nogmaals nadrukkelijk de publiciteit gezocht om de regeling onder de aandacht te brengen. Over de resultaten (aantallen en financieel) Tonk en Tozo heeft u later een informatienota ontvangen.

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 54 van 198

6-p Decentralisaties Dit thema behandelt de realisatie 2021 van de 2D’s t.o.v. de geactualiseerde begroting. In 2021 heeft de gemeente Wijchen de contracten voor Wmo en jeugdhulp voor het merendeel ondergebracht bij het ROB (regionaal ondersteuningsbureau) in het Rijk van Nijmegen. Ook de capaciteitsfinanciering St. Maartenschool en Jeugdbescherming/ Jeugdreclassering vallen onder de regionale contracten. Dyslexie en welzijn, PGB-aanbieders en een klein deel van de Wmo en jeugdhulp contracten zijn in eigen beheer. Dit betreft lokale spelers of maatwerkcontracten specifiek voor Wijchense inwoners. Daarnaast gaan de 2D’s ook over: eigen bijdrage, mantelzorgwaardering en veilig thuis. Nulmeting 2021 en tussentijdse P&C- rapportages In Q1 van 2021 is de jaarlijkse Nulmeting 2D’s uitgevoerd. Tijdens meerdere inhoudelijke duiding sessies is op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik en ontwikkelingen het geactualiseerde beeld 2021 (en verder) bepaald. Dit hebben we in de Perspectiefnota verwerkt, waarmee de actuele begroting is bijgesteld. In tussentijdse rapportages zijn de ontwikkelingen in het zorggebruik en de daaraan gerelateerde verwachte kosten in beeld gebracht. In de novemberrapportage 2021 werd, op basis van de gegevens t/m augustus, op het thema 2D’s een uitzetting van € 12k ten opzichte van de actuele begroting verwacht.

Dit is op 2 december 2021 aan de raad gepresenteerd. In voorliggende Jaarrekening wordt dat beeld positief bijgesteld. Algemeen beeld We zien in 2021 nog steeds de effecten van de coronacrisis. Behalve de ziekte zelf zien we dat de opgelegde corona- maatregelen van de Rijksoverheid grote effecten hebben op inwoners. Door de lockdowns, het sluiten van scholen en thuiswerken, zien we een grote druk op personen en gezinnen ontstaan. Dit heeft een direct effect op zorgconsumptie. Doordat inwoners in de knel komen vragen ze meer om ondersteuning, maar soms is er ook sprake van het mijden van ondersteuning vanwege de angst om ziek te worden. Ook instellingen hebben enorm onder druk gestaan door het voortdurend aanpassen van de corona maatregelen en het hoge besmettingsgehalte van personeel en zorggebruikers. Het totale beeld van 2021 wordt door deze ontwikkelingen beïnvloed. Wat is het resultaat op de 2D’s in 2021? In de onderstaande tabel (bedragen x €1.000) de opbouw van de totale realisatie 2021 van de 2D’s:

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 55 van 198

WMO nieuw Begeleiding Dagbesteding PGB Overig Totaal WMO nieuw

Begroot 2021 2.442 763 315 123 3.644

Werkelijk 2021 2.276 588 189 102 3.154

Jeugd Dagbehandeling Verblijf Ambulant GGZ zorg Bescherming/reclassering PGB Overig Totaal Jeugd

Begroot 2021 894 4.622 2.868 2.845 767 478 1.636 14.110

Werkelijk 2021 865 4.474 3.381 2.630 866 299 1.317 13.831

17.754

16.985

Totaal 2D's Niet onttrekken tekort PPN uit ER 2D's Saldo 2D's jaarrekening 2021

Saldo 166 175 127 21 489

Saldo 29 149 -513 215 -99 180 319 279 769 -660 109

NB> Restant Blokhuismiddelen ad € 550k storten we in de ER 2D's 2021 (reservering voor 2022 e.v.)

Het totaalbeeld 2021 2D’s laat een positief resultaat zien van € 109k. Dit resultaat is als volgt opgebouwd: - Een positief resultaat van € 489k op Wmo nieuw; - Een positief resultaat van € 279k op Jeugd; - Het niet onttrekken van de in de Perspectiefnota 2021 geraamde € 660k. De inzet (dekking) vanuit de egalisatiereserve 2D’s blijkt niet nodig omdat er geen tekort optreedt. Toelichting WMO nieuw Het onderdeel Wmo nieuw laat in 2021 een voordeel zien van € 489k. Dit voordeel was in de novemberrapportage grotendeels al voorzien. Het voordeel op begeleiding zit met name op reguliere begeleiding. Het aantal toewijzingen is afgenomen en er maken minder inwoners gebruik van reguliere begeleiding. Voor specialistische begeleiding zien we een kleine daling, door een lichte afname in het aantal klanten. Ook bij de categorie dagbesteding treedt een voordeel op. Zowel bij de dagbesteding volwassenen als bij de dagbesteding voor ouderen ligt de realisatie in 2021 lager dan in 2020. In het laatste kwartaal van 2021 is wel een licht herstel opgetreden. Ook voor deze categorie geldt dat we bij de toegang zorgvuldiger beoordelen wat de meest passende ondersteuning is. Daarnaast vindt verschuiving plaats naar de Wet langdurige zorg (WLZ). Corona heeft ook in 2021 effect gehad, er is hierdoor minder gebruik gemaakt van dagbesteding.

Het voordeel bij de PGB’s WMO nieuw treedt op doordat er minder vaak PGB wordt ingezet. Waarschijnlijk omdat ons zorg in natura aanbod volstaat. Er is dus (deels) ook sprake van verschuiving in kosten van PGB naar Zorg in natura. Het voordeel bij categorie overig wordt grotendeels veroorzaakt doordat het kortdurend verblijf in het kader van respijtzorg in 2021 nauwelijks is ingezet.

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 56 van 198

Hoofdlijn bevindingen vanuit monitoring Totaalbeeld 2021  



In 2020 hebben de ingezette maatregelen effect gehad op het zorggebruik Wmonieuw. Dat lagere niveau blijft in 2021 constant. Deze trend wordt verklaard door: o Het zorgvuldiger beoordelen van aanvragen door het Sociaal Wijkteam, waarbij maatwerk altijd mogelijk blijft. o Het beter toepassen van de kaders van de Wmo, en doorgeleiden naar andere wettelijke voorziening (bijvoorbeeld Wet langdurige zorg of Zorgverzekeringswet) als een grondslag hiervoor aanwezig is. In plaats van reguliere of specialistische begeleiding wordt met succes vaker groepsbegeleiding of praktische begeleiding ingezet.

Toelichting Jeugd Het onderdeel Jeugd laat in 2021 een voordeel zien van € 279k. Dit terwijl er in de november-rapportage nog een nadeel werd verwacht. Hieronder worden per categorie de oorzaken toegelicht. De categorie dagbehandeling Jeugd laat een voordeel zien in 2021. Dit voordeel is uiteindelijk kleiner dan verwacht, door een toename van de vraag naar naschoolse opvang in de 2e helft van 2021. Ook bij de categorie verblijf treedt een voordeel op, terwijl bij de novemberrapportage nog een nadeel werd verwacht. Voor verblijf inclusief behandeling geldt dat de uitstroom van twee jeugdigen uit het product 24- uurs verblijfszorg zorgt voor een voordeel t.o.v. de begroting. Ook is er in 2021 geheel geen Jeugdzorg plus ingezet, terwijl in de begroting wel rekening wordt gehouden met (minimale) inzet op dit product. Bij verblijf exclusief behandeling is er sprake van een kostenstijging als gevolg van nieuwe instroom bij de gezinshuizen middel en zwaar (verzwaring problematiek). Ondanks deze kostenstijging komt ook deze categorie op een voordeel uit. Dit als gevolg van de compensatieregeling voogdij/ 18+ vanuit het Rijk, waarmee gemeenten die een bovengemiddeld gebruik hebben in deze categorie, worden gecompenseerd. Categorie Jeugdhulp ambulant sluit in 2021 met een tekort. Dit tekort was ook al bij de novemberrapportage in beeld.

De voornaamste oorzaken: reguliere begeleiding is gestegen, o.a. door inzet van STAR-training (kortdurend groepsaanbod jeugd GGZ). Daarnaast wordt begeleiding ingezet zodat jeugdigen binnen het onderwijs/woongroep kunnen blijven. Ook is de inzet van ambulante behandeling van een aanbieder met een hoog tarief een oorzaak. De toenemende behoefte aan reguliere begeleiding komt mede door de effecten van de coronamaatregelen op jeugdigen en gezinnen. Bij de categorie Jeugd GGZ treedt een voordeel op. Dit terwijl er in de novemberrapportage nog een nadeel werd verwacht. De belangrijkste oorzaken voor deze stabilisatie: inzet specialistische ondersteuning jeugd GGZ, extra inzet schoolmaatschappelijk werk en de aanvulling van het vrij toegankelijk aanbod (o.a. STAR- training). De basis GGZ wordt meer ingezet dan begroot. Bij de specialistische GGZ blijven we ruim binnen de begroting. Mede doordat de productie van één grote aanbieder in 2021 is gedaald vanwege procedure tot contractbeëindiging. Bij de categorie Jeugdbescherming en –reclassering treedt, zoals reeds verwacht in de novemberrapportage, een nadeel op. De belangrijkste oorzaak is een stijging van de ondertoezichtstellingen (OTS). Verwijzing loopt via de gecertificeerde instellingen.

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 57 van 198

Het voordeel bij de PGB’s Jeugd treedt op doordat er minder vaak PGB wordt ingezet. Waarschijnlijk omdat ons zorg in natura aanbod volstaat. Er is dus (deels) ook sprake van verschuiving in kosten van PGB naar Zorg in natura. Daarnaast is een positieve afrekening over 2020 ontvangen. Het voordeel bij categorie overig wordt veroorzaakt door lagere kosten inzake: de landelijke zorg, GGD Veilig Thuis, het lumpsumbudget, persoonlijke verzorging, vervoer, capaciteitsfinanciering St. Maarten school en jeugdhulp crisis. De inhoudelijke onderbouwingen bij deze onderdelen, zijn terug te vinden bij de verschillenanalyse van dit programma. Hoofdlijn bevindingen vanuit monitoring Totaalbeeld 2021  De coronamaatregelen hadden een fors effect op het welbevinden van jeugdigen in Nederland. Ook in Wijchen zien we deze effecten. Doordat jeugdigen worden belemmerd in hun ontwikkeling naar volwassenheid zien we een toename van zorggebruik. De oorzaak kunnen we niet beïnvloeden maar we kunnen wel inspelen op de nieuwe behoeften die zijn ontstaan. Dit doen we door extra inzet in preventieve programma’s samen met onderwijs en welzijn. Dit zorgt ervoor dat we verzwaring van problematiek, wanneer er nog geen sprake was van zorg, kunnen voorkomen.  Wanneer al sprake was van zorg zien we dat er verzwaring van zorg is geweest.

Ook hier proberen we door tijdig te schakelen met zorgaanbieders eerder zorg in te zetten waardoor we de verergering van de problematiek hanteerbaar houden. Dit zodat de jeugdige niet verplaatst hoeft te worden of vastloopt binnen onderwijs.  Er is een toename aan gebruik in de categorie ambulante jeugdhulp. Deze wordt met name veroorzaakt door groepsaanbod van de STAR-training, reguliere begeleiding en een hoger tarief van een aanbieder.  Dagbehandeling is gestegen door het einde van de coronamaatregelen, maar blijft wel binnen de begroting.  Ten gevolge van de coronacrisis steeg aanvankelijk het beroep op jeugd-GGZ. Deze groei lijkt zich de afgelopen maanden te hebben omgezet in een lichte daling. Corona en de 2D’s Corona heeft ook in 2021 invloed gehad op de ontwikkeling van het zorggebruik. Het precieze financiële effect hiervan is uiteraard niet te bepalen. Op sommige onderdelen (bijvoorbeeld dagbesteding) zijn de werkelijke kosten lager uitgevallen doordat minder gebruik is gemaakt van de zorg. Op andere onderdelen (verzwaring problematiek en zorgbehoefte bij de Jeugd) zorgde Corona juist voor een stijging van de kosten. Ook gold in 2021 de meerkostenregeling, waarbij aanbieders zijn gecompenseerd voor direct aan Corona gerelateerde meerkosten. De gemeente is hiervoor gecompenseerd vanuit het Rijk.

Deze kosten zitten budgetneutraal in de cijfers 2D’s door dekking van deze kosten vanuit de Coronareserve. Regionale verevening Doordat we in 2021 weer onderdeel uitmaken van het regionale contract jeugdzorg met verblijf, hebben we te maken met de geldende vereveningsafspraken. Deze verevening richt zich op solidariteit met de kleinere gemeenten. Zeker voor kleinere gemeenten kunnen de kosten van zorg met verblijf en de kosten van landelijke zorg (LTA) enorm oplopen en zijn deze kosten daarnaast ook minimaal beïnvloedbaar. Wanneer dit het geval is draagt de regio hieraan bij. Deze regeling geldt nog voor 2021 en 2022. Dit heeft tot gevolg dat Wijchen in 2021, als grotere gemeente, een bedrag van 78k bijdraagt aan de regionale verevening.

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 58 van 198

Blokhuismiddelen In de loop van 2021 zijn Blokhuismiddelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van de acute problematiek in de Jeugdzorg. Zowel lokaal als regionaal zijn bestedingsplannen opgesteld en initiatieven gestart. Omdat deze een uitloop kennen in 2022 wordt het restant van de Blokhuismiddelen grotendeels doorgeschoven naar 2022, conform deze bestedingsplannen. Bij de Perspectiefnota was een deel van de Blokhuismiddelen (€ 550k) gereserveerd voor dekking van het verwachte tekort op Jeugd. Omdat nu geen tekort optreedt, blijven deze gelden beschikbaar voor egalisatie in 2022 e.v. Een deel valt wel vrij in de algemene middelen. De definitieve plannen inzake de regionale inzet m.b.t. de blokhuismiddelen vallen financieel lager uit. Voor de gemeente Wijchen gaat het om een bedrag van afgerond € 85k. 6-q WMO klassiek Dit thema behandelt de realisatie 2021 van de WMO Klassiek t.o.v. de geactualiseerde begroting. Wmo klassiek bestaat uit verschillende budgetten, waarvan het grootste gedeelte bestaat uit de individuele regelingen. Dit deel is vraagafhankelijk en monitoren we daardoor nadrukkelijk gedurende het jaar. In september 2021 heeft uw raad ingestemd met een aantal maatregelen om de hulp bij het huishouden in de toekomst betaalbaar te houden. Een van de maatregelen is de introductie van een nieuw normenkader voor de hulp bij het huishouden.

Vanaf 1 november wordt het nieuwe normenkader toegepast. Er is gekozen voor een geleidelijke en zorgvuldige invoering van het nieuwe normenkader in plaats van een versnelde invoering. Ook gold in 2021 de meerkostenregeling, waarbij aanbieders zijn gecompenseerd voor direct aan Corona gerelateerde meerkosten. De gemeente is hiervoor gecompenseerd vanuit het Rijk. Deze kosten zitten budgetneutraal in de cijfers Wmo klassiek door dekking van deze kosten vanuit de Coronareserve. Wat is het resultaat op Wmo klassiek in 2021? In de onderstaande tabel (bedragen x €1.000) de opbouw van de totale realisatie 2021 van de budgetten WMO klassiek. De saldi per onderdeel zijn toegelicht bij de verschillenanalyse van dit programma:

Mutaties budgetten WMO Klassiek Omschrijving Huishoudelijk Hulp in natura Huishoudelijke Hulp in natura, eigen bijdrage WMO PGB WMO vervoer WMO w oning WMO hulpmiddelen

Begroot Werkelijk 2021 2021 3.405 3.481 -235 -280

Saldo -76 45

200 389 387 644

140 317 423 745

61 72 -37 -100

WMO Algemeen WMO GGD WMO overige regelingen

342 1.563 2.889

265 1.490 2.740

77 73 148

Totaal WMO

9.583

9.320

264

Vrijval (reerve gemaximeerd op € 500k)

-39

Mutatie reserve WMO 2021 225 Binnen de WMO klassiek is in 2021 op totaalniveau 264k over gehouden. Voor de egalisatiereserve WMO geldt een afgesproken plafond (maximaal 500k). Rekening houdend met dit plafond, valt er € 39k vrij. Per saldo storten we in 2021 225k in de egalisatiereserve WMO.

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 59 van 198

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2021

6.a

Verantwoording

Leefbaarheid in de kernen

We komen in 2018 met een voorstel om een buurtfonds in te richten om initiatieven op het gebied van leefbaarheid te ondersteunen. In 2021 ondersteunen we de Dit jaar heeft er éénmaal een halfjaarlijks overleg leefbaarheidsgroepen met een jaarlijkse plaatsgevonden, namelijk op 10 november 2021. In waarderingssubsidie. We organiseren twee de eerste helft van het jaar zat corona ons in de keer per jaar een gezamenlijke bijeenkomst weg. We hebben in 2021 de nieuwe dorpsraad voor voor alle leefbaarheidsgroepen en de wijk Alverna intensief gesteund. Zij zijn nu een contactadviseur kan elke vergadering van goedlopende zelfstandige leefbaarheidsgroep. Er een leefbaarheidsgroep bijwonen als dat zijn 11 Meerdoenertjes aangevraagd in 2021 gewenst is. Buurtfonds: in 2021 kan er waarvan er 9 zijn toegekend en er was 1 aanvraag doorlopend een aanvraag gedaan worden voor het Buurtfonds en die is toegekend. voor de Mee(r)doenertjes en tweemaal per jaar voor het Buurtfonds.

6.b

Leefbaarheid in de kernen

Initiatieven en plannen die bijdragen aan gezondheid en een vitale gemeenschap steunen wij. Wij zijn blij met initiatieven van inwoners en In 2021 sloten we samen met inwoners en nemen onze verantwoordelijkheid bij de organisaties een Lokaal Preventieakkoord op ondersteuning, daar waar dat past. Ook thema's gezond gewicht en rookvrije generatie. Dat organisaties in Wijchen, zoals is vooral gericht op actie: concrete afspraken MeerVoormekaar, leveren hierbij al jaren een maken hoe we hier samen aan werken. De eerste belangrijke bijdrage. Ondersteuning kan leefstijlprogramma's vanuit het Lokaal plaatsvinden in diverse vormen: advisering, Preventieakkoord starten in 2022. financieel en materieel. In 2021 continueren we deze aanpak. We stimuleren verenigingen om meer activiteiten voor ouderen te ontplooien. De vergrijzing in Wijchen neemt de komende We vragen blijvend aandacht voor ouderen laten jaren toe. Oudere inwoners hebben soms meedoen in de samenleving. Dit doen we samen andere wensen ten aanzien van ontspanning met de maatschappelijke organisaties zoals en bewegen. Het is aan verenigingen om in MeerVoormekaar. We leggen hierbij verbindingen te spelen op de vraag van inwoners. met onder meer de inclusieagenda, het Lokaal Desgewenst kunnen verenigingen gebruik Preventieakkoord, en het Lokaal Sportakkoord. maken van organisaties die hierop expertise hebben.

Ons beleid geeft hiervoor alle ruimte. Waar nodig ondersteunen wij initiatieven.

Programmarekening 2021 - Programma 6

Pagina 60 van 198

Begroot 2021 6.c

Verantwoording

Meedoen op maat

Als er een wijkvereniging of -stichting voor Wijchen centrum wordt gerealiseerd, zijn wij bereid een accommodatie beschikbaar te stellen. In Villa Sterrebosch worden in 2021 de Het burgerinitiatief heeft het afgelopen jaar flinke activiteiten gecontinueerd inloop en stappen gezet. De voorbereidingen voor de ontmoeten in het centrum. Evaluatie vindt verbouwing van De Zandloper zijn gestart. plaats voor de zomer van 2021. Inmiddels weten we dat er een vleermuisonderzoek Voor het burgerinitiatief Hernen/Leur uitgevoerd wordt. Hierdoor komt de verbouwing Bergharen, waar gewerkt wordt aan het een jaar stil te liggen. Stichting Schaarweide heeft toekomstbestendig maken van de de verbreding van de sportmogelijkheden leefbaarheid, werken we samen. In 2021 gerealiseerd. wordt de gymzaal van De Zandloper Er is een beachvolleybalveld gekomen en een aangepast. Start Stichting Schaarweide met fitnessplein. De evaluatie van de de verbreding van sportmogelijkheden op het dorpsondersteuners is uitgevoerd. Het resultaat is park. Er staat een evaluatie gepland voor de positief. De raad is hierover geïnformeerd met een dorpsondersteuners van Hernen/Leur en informatienota (21/66677). Bergharen.

6.d

Mensen met een beperking

Samen met onze maatschappelijke partners starten we in 2019 met de Wijchense Inclusieagenda. Een werkgroep van inwoners is aan de slag De werkgroep Inclusie heeft de Inclusie agenda gegaan met het formuleren van een afgerond, onder de titel "Iedereen doet mee". Deze inclusieagenda, onder de titel "Iedereen doet agenda is vastgesteld. Nu begint een nieuwe fase, mee in Wijchen". Vanwege Corona heeft de namelijk de uitvoering. Daarnaast wordt de agenda werkgroep een tijd niet vergaderd, dit heeft continu aangevuld met actuele zaken. geleid tot vertraging. Zodra de inclusieagenda af is, wordt deze aangeboden aan college en raad. De actiepunten pakken we als gemeente op, en daarnaast ondersteunen we een structurele werkwijze om de inclusieagenda te blijven actualiseren.