Programmarapportage November 2024

Werkelijk Tot okt 171 48 0 120 0 13 13 -107

JEV 258 48 16 322 290 35 326 3

Internationale werknemers Met de gemeenten van de Groene Metropoolregio is een afsprakenkader opgesteld met betrekking tot de huisvesting van internationale medewerkers. Hierin zijn afspraken opgesteld met betrekking

Programmarapportage november 2024

39

tot de kwaliteit en beheer van huisvesting. Tevens is regionaal in beeld gebracht waar internationale medewerkers werken en wonen in, of buiten de regio. In lijn met de nieuwe wet Goed Verhuurschap, waarin is opgenomen dat internationale werknemers recht hebben op fatsoenlijk onderdak, werken we nu aan een lokaal beleidskader om dit te borgen. In de praktijk verblijven internationale werknemers vaak op plaatsen met te veel personen in een te kleine ruimte, of onder onwenselijke omstandigheden. Hoewel de gemeente niet voor huisvesting zorgt, kan de gemeente met beleid het wel mogelijk maken dat werkgevers en projectontwikkelaars voorzieningen creëren, die voldoen aan de wettelijke eisen. Het faciliteren van passende huisvesting kan er tevens voor zorgen dat er meer ruimte komt op de reguliere woningmarkt. Daarnaast wonen er veel internationale werknemers ongeregistreerd in de gemeente. We zetten dan ook in op een betere registratie van de internationale medewerkers. Bij het vaststellen van het lokale beleid wordt ook inzichtelijk wat de personele en eventuele financiële gevolgen zullen zijn.

Programmarapportage november 2024

40

Financieel:

TV

Taakveld

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie

6.2 6.3 6.4 6.5 6.6

6.71a 6.71b 6.71c 6.71d 6.72a 6.72b 6.72c 6.73a 6.73b 6.73c 6.74a 6.74b 6.74c 6.81a 6.81b 6.82a 6.82b

Begroot 3.445

(Bedragen x € 1.000) Budget JEV overheveling Saldo 2.488 275 682

1.742

1.648

67

27

2.445

2.776

0

-331

4.217

4.214

0

3

2.939

2.908

0

32

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

2.344

2.319

0

25

Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Jeugdbescherming Jeugdreclassering

4.518

4.518

0

0

2.842

2.842

0

0

838

838

0

0

Resultaat

90

90

0

0

3.669

3.669

0

0

1.771

1.771

0

0

1.172

1.337

0

-164

350

372

0

-21

1.093

1.348

0

-255

2.479

2.668

0

-189

3.505

3.865

0

-360

1.396

1.596

0

-200

193

0

0

193

92

92

0

0

187

187

0

0

817

720

0

97

68

116

0

-49

42.211 42.381

342

-511

6.1

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) Voordeel op onderhoudskosten MFA's, wijkcentra en het Mozaïek, met name vanwege uitgestelde werkzaamheden op het verbouwingsproject Mozaïek. 0 213 Lagere onttrekking hiervoor benodigd uit de reserve onderhoud gebouwen. 0 -213 Voordeel op MFA's: Inhaalslag van huuropbrengsten bij diverse MFA's, met name bij Noorderlicht. 0 190 Het exploitatiesaldo van de gemeentelijke opvanglocaties (zie thema VIH) verrekenen we, onder aftrek van de kosten jeugdzorg (€ 323k) en kosten leefgeld uit taakveld 6.3 (€ 161k) met de egalisatiereserve: exploitatiesaldo tijdelijke huisvesting. 0 -1.599

6.1

Exploitatieoverschot huisvesting vluchtelingen

0

1.932

6.1

0

161

0

15

0

5

6.2

Ontvangen subsidie t.b.v. leefgeld (uitgaven taakveld 6.3) Er is in 2024 minder aanspraak gedaan op het budget voor gerechtelijke procedures in het sociaal domein. Dit levert een incidenteel voordeel op. Het budget voor voorlichting en communicatie Sociaal team wordt niet volledig ingezet in 2024. In 2024 hebben we hogere opbrengsten leges gehandicaptenparkeerkaarten.

0

5

6.2

Thema Jeugd: Op het onderdeel preventief justitieel kader

0

-33

TV

6.1 6.1 6.1

6.2 6.2

Programmarapportage november 2024

41

TV

6.2 6.3

6.3

6.3 6.3 6.3 6.3 6.3

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) (jeugdbescherming) wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het thema Jeugd. Egalisatie Jeugd: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we met de egalisatiereserve Jeugd. 0 33 Op grond van de realisatie tot en met oktober 2024 kan het budget voor kwijtschelding rioolbelasting worden verlaagd. 0 10 Op grond van de werkelijk verleende kwijtscheldingen voor de afvalstoffenheffing over de afgelopen jaren en de verleende kwijtscheldingen in 2024 tot heden, kan het budget hiervoor worden verlaagd. 0 75 Thema BUIG: nadeel op de bijstandsuitkeringen door stijgende aantallen met name door de statushouders en hogere prijs dan aangenomen in de begroting. 0 -559 Voordeel op Bijzondere bijstand, zie thema Bijzondere bijstand voor de onderbouwing. 0 35 Leefgeld: Dit is de uitgavenkant dit wordt vergoedt door de rijksbijdrage, de normvergoeding verantwoorden we op taakveld 6.1. 0 -161 Energietoeslag: op dit budget houden we middelen over, die we laten vrijvallen in de jaarrekening. 0 152 Schuldhulpverlening: vrijval van de extra middelen uit de algemene uitkering. 0 163

6.3

Overige afwijkingen binnen taakveld 6.3 In de septembercirculaire is geld beschikbaar gestel voor 6.3 alleenverdienersproblematiek. 6.4 MGR Sociaal Werkbedrijf: voordeel op uitvoering SW van € 100k o.b.v. halfjaarrapportage MGR 2024. Hier tegenover staat een nadeel van € 97k op beschut werk, die we in de Perspectiefnota te laag 6.4 hebben ingeschat. MGR Participatie, OWNW (Onderweg naar werk): voordeel op dit budget o.b.v. halfjaarrapportage MGR 2024. De extra ontvangen 6.5 middelen hiervoor vanuit het Rijk zijn dit jaar niet benodigd. Thema BUIG: MGR nadeel op het budget loonkostensubsidie o.b.v. 6.5 halfjaarrapportage MGR 2024. WMO maatwerkvoorzieningen: voordeel op de ritten (sociale 6.6 verstrekkingen) In 2024 ontvangen we een SPUK voor versterking 6.6 clientondersteuning. Hier ramen we de inkomst vanuit het Rijk. In 2024 ontvangen we een SPUK voor versterking 6.6 clientondersteuning. Hier ramen we het bestedingsplan. Thema WMO: op het onderdeel woonvoorzieningen wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar 6.6 het thema WMO. Egalisatie WMO: het verwachte voordeel op dit taakveld egaliseren 6.6 we met de egalisatiereserve WMO. Thema WMO: op het onderdeel huishoudelijke hulp wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6.71a thema WMO.

Thema WMO: op het onderdeel PGB huishoudelijke hulp wordt een voordeel verwacht. Dit op basis van de meest recente informatie van 6.71a de sociale verzekeringsbank. Egalisatie WMO: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we 6.71a met de egalisatiereserve WMO. Thema WMO: op het onderdeel PGB begeleiding wordt een nadeel verwacht. Dit op basis van de meest recente informatie van de 6.71b sociale verzekeringsbank. Thema WMO: op het onderdeel WMO verblijf wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6.71b thema WMO.

Programmarapportage november 2024

0

-7

0

-41

0

3

0

186

0

-154

0

25

0

50

0

-50

0

91

0

-91

0

-45

0

12

0

33

0

-12

0

-12

42

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) Thema WMO: op het onderdeel begeleiding wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6.71b thema WMO. 0 -139 Egalisatie WMO: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we 6.71b met de egalisatiereserve WMO. 0 163 Thema WMO: op het onderdeel dagbesteding wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6.71c thema WMO. 0 -48 Egalisatie WMO: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we 6.71c met de egalisatiereserve WMO. 0 48 Thema Jeugd: Op het onderdeel begeleiding ambulant wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar 6.72a het thema Jeugd. 0 -440 Thema Jeugd: Op het onderdeel PGB Jeugd wordt een nadeel verwacht. Dit op basis van de meest recente informatie van de 6.72a sociale verzekeringsbank. 0 -15 Thema Jeugd: Op het onderdeel verblijf excl. behandeling: logeren wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen 6.72a we u naar het thema Jeugd. 0 -14 Egalisatie Jeugd: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we 6.72a met de egalisatiereserve Jeugd. 0 469 Thema Jeugd: Op het onderdeel behandeling ambulant wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar 6.72b het thema Jeugd.

0 -360 Egalisatie Jeugd: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we 6.72b met de egalisatiereserve Jeugd. 0 360 Thema Jeugd: Op het onderdeel dagbehandeling wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6.72c thema Jeugd. 0 -187 Egalisatie Jeugd: een deel van het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we met de egalisatiereserve Jeugd. Het vrije deel van de reserve bedraagt momenteel 897.222. Door de egalisatie Jeugd in 6.72c voorliggende rapportage zal deze naar nihil gaan. 0 35 Thema Jeugd: Op het onderdeel vervoer Jeugd wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6.72c thema Jeugd. 0 -12 Thema Jeugd: Op het onderdeel verblijf excl. behandeling: pleegzorg wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen 6.73a we u naar het thema Jeugd. 0 -21 Thema Jeugd: Op het onderdeel verblijf excl. behandeling: gezinsgericht wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere 6.73b toelichting verwijzen we u naar het thema Jeugd. 0 -255 Thema Jeugd: Op het onderdeel verblijf incl. behandeling: overig wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen 6.73c we u naar het thema Jeugd. 0 96 Thema Jeugd: Op het onderdeel verblijf excl. behandeling: overig wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen 6.73c we u naar het thema Jeugd.

0 -285 Thema Jeugd: Op het onderdeel GGZ behandeling zonder verblijf wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen 6.74a we u naar het thema Jeugd. 0 -360 Thema Jeugd: Op het onderdeel crisis / LTA / GGZ verblijf wordt per saldo een nadeel verwacht. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door het landelijk transitie- arrangement, anderszijds door stijgende kosten bij de psychiatrische bedden. Bij de crisisopvang verwachten we daarentegen een voordeel. Voor een verdere toelichting verwijzen we 6.74b u naar het thema Jeugd. 0 -200 Thema Jeugd: Op het onderdeel gesloten jeugdzorg wordt een 6.74c voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar 0 193 TV

Programmarapportage november 2024

43

TV

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) het thema Jeugd.

Thema Jeugd: Op het onderdeel jeugdbescherming wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar 6.82a het thema Jeugd. Thema Jeugd: Op het onderdeel jeugdreclassering wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6.82b thema Jeugd. Overig TOTAAL

Structureel Incidenteel

0

97

0 0

-49 1

0

-511

-511

Programmarapportage november 2024

44

3.7

Programma 7 Volksgezondheid en milieu

Speerpunten: 7.a

Omgaan met klimaatverandering Ons klimaat verandert en dat heeft invloed op ons dagelijks leven. Perioden van hele erge hitte, neerslag en droogte komen steeds vaker voor. In bestaande en nieuwe wijken zorgen we ervoor dat we beter omgaan met de gevolgen van klimaatverandering. We richten de fysieke leefomgeving in tegen krachtig water en passen deze aan de verandering van het klimaat aan. Hierdoor hebben we minder wateroverlast, verdroging en hittestress. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We vinden het belangrijk dat inwoners, Campagne een groener Wijchen: doel van de bedrijven en maatschappelijke organisaties zich campagne is om inwoners te inspireren om voorbereiden op de gevolgen van tuinen te vergroenen. Mei 2024 zijn 4 wijkacties klimaatverandering. Dit doen wij door gehouden en oktober 2024 een gemeentebrede klimaatbewustzijn en zelfwerkzaamheid in de actie op het Marktplein (groenmarkt). Op de samenleving te stimuleren. gemeentepagina en via Social media zijn verschillende berichten geplaatst. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het Actieplan klimaatadaptatie (Ee groener Wijchen) (informatienota Raad, 20-4-2023, Z/23/112683).

De jaarevaluatie Een groener Wijchen 2023 is voorgelegd aan de Raad (informatienota, 30-5-2023, Z/24/228891) In wijken en dorpen en op bedrijventerreinen Minimaliseren van verharding en het op eigen houden we rekening met gevolgen van terrein verwerken van hemelwater is onderdeel klimaatverandering. Bijvoorbeeld door de van de watertoets van ruimtelijke projecten. De aanleg van meer groen in de wijk, door water openbare ruimte wordt water robuust en meer ruimte te geven, of (voor zover klimaatbestendig ingericht als onderdeel van doelmatig) door het gebruik van het Handboek inrichting openbare ruimte. Zie grasbetontegels voor parkeerplaatsen. verder de maatregelen bij thema Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg. In de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) Een regionaal uitvoeringsprogramma werken we samen met andere gemeenten aan klimaatadaptatie (RUP) voor de periode 2024klimaatbestendigheid en de communicatie daar 2030 is in ontwikkeling en wordt naar omheen (voor zover doelmatig). verwachting januari 2025 bestuurlijk vastgesteld. Dit wordt gecombineerd met besluitvorming over de herziene samenwerkingsovereenkomst WRN (werkeenheid regio Nijmegen). 7.b

Naar een energie neutrale en duurzame toekomst Energieneutraal begint met energiebesparing: wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. De komende jaren zetten we verder in op energiebesparing. Ook maken we de overstap naar duurzame energiebronnen, zoals zon en wind en mogelijk nieuwe technieken. Daarbij houden we aandacht voor de betaalbaarheid van de opgave voor alle inwoners. En nieuwe technieken bieden kansen voor onze economie. Dit alles kan Wijchen niet alleen, dus werken we lokaal en regionaal samen. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid in een regionale opgave, vastgelegd in de Regionale Energie Strategie (RES). Bij een nieuwe RES pakt Wijchen in gezamenlijkheid met de 15 gemeenten in de regio daar haar aandeel in. Windenergie, zoals de 3 windmolens op Bijsterhuizen, levert een belangrijke bijdrage aan de opgave. Daarbij is draagvlak van omwonenden en de rest van de samenleving van belang. We volgen met belangstelling de landelijke en provinciale ontwikkelingen over de plaatsing van windmolens in relatie tot onze gedragscode. Zonne-energie is ook noodzakelijk voor de energietransitie. Zonnepanelen op daken hebben de voorkeur boven zonneparken. Als zonne-akkers nodig zijn, pakken we deze in een groene buffer, met aandacht voor goede landbouwgronden en biodiversiteit.

Programmarapportage november 2024

45

In 2024 doen we (begroting) Uitvoeringsprogramma Lokale energie strategie - In 2024 stellen we een uitvoeringsprogramma Lokale Energie Strategie vast waarin we de doelen, middelen en de interne en externe samenwerking handen en voeten geven. Ook hebben we uiterlijk medio 2024 een monitorings- en verantwoordingssysteem klaar voor het (controleren op het) behalen van de doelen. Elektriciteit - We stellen begin 2024 de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 vast binnen onze gemeente en verankeren onze bijdrage in de Omgevingsvisie. - We streven ernaar in 2024 het windpark bij Bijsterhuizen vergund te hebben, zodat realisatie van de 3 windmolens kan beginnen. - De gedragscode windenergie is in 2023 geëvalueerd en in 2024 worden de aanbevelingen uitgewerkt. - We gaan voor zonnepark Bankhoef helpen invulling te geven aan de participatie en het gebiedsfonds. Tevens gaan we helpen in de onderhandeling met Liander om de aansluiting op het elektriciteitsnet te verzekeren. - De nieuwe zonnevisie wordt in 2024 vertaald naar uitvoering van nieuwe beleidsrichtingen en een agenda voor zon op daken. - We gaan in pilots aan de slag met diverse oplossingen voor de drukte op het elektriciteitsnet (netcongestie), zoals bijvoorbeeld de inzet van buurtbatterijen of een smart energy hub bij bedrijventerrein Bijsterhuizen.

- Ook zullen we in samenwerking met Liander in drie wijken in Wijchen het aantal transformatorhuizen uitbreiden en zwaardere kabels aanbrengen zodat het elektriciteitsnet toekomstproof wordt. Wonen - Met het energieloket en energiecoaches blijven we inwoners stimuleren en ondersteunen om maatregelen te nemen om energie te besparen. Dat doen we in samenwerking met partners zoals de ECL (energie coöperatie Leur), MeervoorMekaar en leefbaarheidsgroepen. We gaan voor een proactieve en gebiedsgerichte benadering en ontzorging. - Met het oog op de warmtetransitie is het actieplan warmte en haar actielijnen uitgewerkt in de Lokale Energiestrategie en voeren we die de komende jaren uit in een campagne, ontzorging en met wijkuitvoeringsplannen. - Voor de warmtetransitie stellen we aan de hand van de onderzoeken naar collectieve warmtesystemen die in 2023 zijn uitgevoerd, een bronnenstrategie per wijk op. Hierin leggen we vast welke warmtebronnen en welke warmte-oplossingen voor welk deel van Wijchen gemaakt worden. Daarmee zal de bronnenstrategie de basis vormen voor de verdere uitvoering van de warmtetransitie in

Programmarapportage november 2024

Verantwoording Dit onderdeel heeft door verschillende redenen vertraging opgelopen. Naar verwachting kan de definitieve Lokale Energie Strategie (LES) samen met het uitvoeringsprogramma in Q1 van 2025 vastgesteld worden.

- De RES wordt pas later dit jaar vastgesteld. De afgesproken bijdrage uit de RES 1.0 wordt meegenomen in de omgevingsvisie. - Windpark Bijsterhuizen zal dit jaar vergund worden. - De gedragscode Wind is geëvalueerd. De uitkomsten zijn meegenomen als bouwstenen voor de zon- en windvisie. - De gesprekken met Liander hebben niet tot een oplossing geleidt. Het participatietraject is afgerond. - Het is nog niet bekend in hoeverre de nieuwe zonvisie tot nieuwe agenda’s en beleidsrichtingen zal leiden omdat de mogelijkheden vanwege netcongestie beperkt zijn. - Er is onderzoek gedaan naar de mogelijke oplossingen voor netcongestie, dit onderzoek heeft weinig aanknopingspunten opgeleverd. Het proces voor een smart energy hub bij Bijsterhuizen loopt. - Dit jaar zal gestart worden met de 1e wijk.

- Begin 2024 is verkennende studie naar de mogelijke inzet van warmte van de ARN afgerond. Er volgt een verdiepend onderzoek om de haalbaarheid van een warmtenet in de noordelijke wijken van de kern van Wijchen te onderzoeken. - De beoogde bronnenstrategie zal worden ingebed in het warmteprogramma dat uiterlijk 2026 gereed moet zijn, ter vervanging van de TransitieVisie Warmte.

46

Wijchen We gaan verder met verduurzaming van onze gemeentelijke gebouwen en organisatie en door de implementatie van een CO2-prestatieladder. Zo geven we het goede voorbeeld.

De routekaart voor een duurzaam portefeuilleplan is in ontwikkeling. In maart 2024 heeft de audit in het kader van de CO2 Prestatieladder plaatsgevonden. De gemeente Wijchen ontving in juni 2024 het certificaat CO2 Prestatieladder.

7.c

Afval: opgeruimd staat netjes Gemeente en inwoners zorgen samen dat afval netjes opgeruimd wordt. We gaan door met het stimuleren van de huishoudelijke afvalscheiding. Hiermee willen we bereiken dat afvalstoffen weer als grondstof kunnen worden ingezet en de hoeveelheid te verbranden restafval wordt beperkt. Bij knelpunten zoeken we naar praktische oplossingen. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Onze afvalinzameling blijven we verbeteren. Op 7 maart is de raad geïnformeerd over de Daarbij hebben we aandacht voor het voortgang van de campagne Weet Wat Je stimuleren van afvalscheiding: kwalitatief en Achterlaat. In december 2024 zal de beslisnota kwantitatief. Hiervoor is een over het voortzetten van de campagne in 2025 communicatiecampagne opgezet. voorgelegd worden aan de raad. De uitdaging • Voortzetten van de campagne “Weet wat je rondom afvalinzameling bij woningen met achterlaat”. ruimtegebrek wordt onderdeel van een • Een plan van aanpak opstellen om meningsvormende nota die op een later afvalinzameling bij woningen met ruimtegebrek moment aangeboden zal worden samen met te verbeteren, waardoor deze inwoners worden andere uitdagingen rondom afvalinzameling. Dit gestimuleerd om hun afval beter te scheiden. laatste om een betere integrale afweging te kunnen maken. We starten een proef met een tijdelijk roulerend De initiële verkenning is uitgevoerd.

Hierbij is inzamelpunt voor grofvuil in wijken. Hiermee naar voren gekomen dat eventuele uitvoering wordt het voor inwoners makkelijker om dichtbij breder afgewogen dient te worden. Deze huis grofvuil weg te brengen. We doen eerst afweging zal onderdeel worden van een een verkenning tweede helft 2023, voordat de meningsvormende nota die op een later pilot wordt opgestart naar de haalbaarheid van moment aangeboden zal worden. deze inzameling (kosten en milieu winst). Zwerfafval gaan we tegen door in te zetten op Beestenbende is ook dit jaar actief en dat geldt bewustwording en het ondersteunen van ook voor onze vrijwilligers. initiatieven van inwoners om zelf zwerfafval op te ruimen. Voortzetten aanpak zwerfafval door inzet Beestenbende en vrijwilligers die zwerfafval opruimen etc. 7.d

Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg We dragen zorg voor het inzamelen, transporteren en verwerken van afvalwater, hemelwater en grondwater. Samen met waterschap, provincie en rijk geven wij zo invulling aan het kwalitatief en kwantitatief duurzaam waterbeheer. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Van de riolering afkoppelen van 1 ha openbaar T/m oktober 2024 is nog geen verhard verhard oppervlak, in samenloop met oppervlak afgekoppeld omdat er geen integrale reconstructies van de openbare ruimte. reconstructies van de openbare ruimte hebben plaatsgevonden. Onderzoeken of de hemelwaterberging Woezik Onderzoek is afgerond. Geconcludeerd is dat uitgebreid moet worden en zo ja, de uitbreiding uitbreiding van de hemelwaterberging niet realiseren. nodig is. Kennnisgevingsbrief met rapport is eind oktober naar het waterschap gestuurd. Onderzoeken van het klimaatbestendig maken Onderzoek moet nog worden gestart. van de openbare ruimte. Onderzoek ombouw mechanische naar vrij Onderzoek moet nog worden gestart. verval riolering.

Programmarapportage november 2024

47

Klimaatmiddelen In april 2023 ontving de gemeente Wijchen een toekenning van de zogenaamde CDOKE gelden (Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid), een tijdelijke regeling betreffende een meerjarige specifieke uitkering voor capaciteit (bemensing) van decentrale overheden voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Daarnaast zijn specifieke uitkeringen beschikbaar gesteld voor energiearmoede en de Lokale Aanpak Isolatie LAI (voorheen Nationale IsolatieProgramma (NIP)). Deze middelen komen beschikbaar naast de jaarlijkse programmagelden. Onderstaande tabel geeft het totale beeld voor 2024. Naast de jaarlijkse programmagelden en de CDOKE toekenning voor 2024, is het resterende bedrag van 2023 overgeheveld. Recent is vanuit de overheid een bedrag ontvangen voor inflatiecorrectie over de CDOKE-gelden á €65k. Voor de SPUK LAI zijn nog eens extra middelen à 1,7 miljoen ontvangen. Restant 2023 Programmagelden

€

Klimaatakkoord gelden (CDOKE)

€

sub-totaal

2024

2024 TOTAAL

€

218.989

€

218.989

583.238

€

794.924

€

1.378.162

€

583.238

€

1.013.913

€

1.597.151

SPUK energiearmoede

€

642.278

€

642.278

SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI) TOTAAL

€ €

461.036 1.686.552

€ €

2.565.269 4.804.699

€ €

2.104.233 3.118.146

De klimaatmiddelen zijn onderverdeeld in 6 opgaven, te weten: 1. Ontzorging Binnen het thema ontzorging vallen alle kosten voor het energieloket (zowel fysiek als digitaal), de energiecoaches en het regionaal energieloket voor bedrijven. Daarnaast is opdracht verstrekt voor de ontwikkeling van een publiekscampagne en zijn we gestart met de wijkaanpak isolatie. 2. Duurzame warmte Naast de kosten voor verkennende onderzoeken naar de kansen voor collectieve warmtenetten, is hier ook het initiatievenbudget ondergebracht voor inwoners om lokale initiatieven te ontplooien op het gebied van klimaat en energie. 3. Duurzame elektriciteit Dit betreft uitgaven voor onder andere alle werkzaamheden die te maken hebben met ruimtelijke procedures van grootschalige opwek-projecten, het herijken de gedragscode wind en het opstellen van de wind- en zonnevisie. Ook het onderzoek naar een smart-energy-hub in Bijsterhuizen valt hieronder. 4. Energietransitie algemeen Hierin zijn de personeelskosten ondergebracht voor medewerkers binnen de WDW die zich bezighouden met klimaat- en energiebeleid, zowel binnen het team energietransitie, als binnen andere teams van de WDW.

Het betreft onder andere extra capaciteit ten aanzien van duurzame mobiliteit, extra capaciteit voor team Economische Zaken ten aanzien van het verduurzamen van bedrijven, extra capaciteit voor juridische zaken voor de ondersteuning van RO procedures van grootschalige opwek-projecten en extra capaciteit voor team vastgoed voor energiebeheer. Ook de kosten voor de LES (Lokale Energie Strategie) en de implementatie van de CO2 Prestatieladder vallen hieronder. 5. SPUK Energiearmoede Voor de bestrijding van energiearmoede is in 2022 een aanpak ontwikkeld, die in 2023 en 2024 wordt voortgezet. Inwoners die het risico liepen om te maken te krijgen met energiearmoede, hebben het aanbod ontvangen om een energieklusser op bezoek te krijgen voor het nemen van kleine energiebesparende maatregelen. In specifieke gevallen kwamen mensen ook in aanmerking voor een energiezuinige koelkast. 6. SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI) De rijksoverheid heeft een specifieke regeling in het leven geroepen om woningen met lage energie labels financieel te steunen bij het nemen van isolerende maatregelen door middel van subsidies. Er is een aanpak ontwikkeld, die in 2024 wijkgericht van start is gegaan. De middelen van 2023 worden in 2024 ingezet.

Programmarapportage november 2024

48

Financiële verantwoording voor de november rapportage 2024 Financiële verantwoording voor de november rapportage 2024 Opgaven

Budget

Werkelijk

Verwacht

Restant

1 Ontzorging

255.000

97.765

120.000

135.000

2 Duurzame warmte

210.000

46.730

75.000

135.000

3 Duurzame elektriciteit

213.500

91.847

120.000

93.500

4 Energietransitie

918.651

214.189

700.000

218.651

1.597.151

450.530

1.015.000

582.151

642.278

78.976

95.000

547.278

6 SPUK NIP

2.565.269

63.971

75.000

2.490.269

Totaal

4.804.698

593.478

1.185.000

3.619.698

sub-totaal CDOKE + programmagelden 5 SPUK energiearmoede

De bovenstaande bedragen in de kolom Verwacht betreffen een schatting op basis van de in november 2024 bekende gegevens. Een puntsgewijze toelichting: -

-

Op basis van deze bovenstaande overzicht is de verwachting dat van de gezamenlijke programmagelden en de CDOKE-middelen een bedrag van € 582k niet benut wordt in 2024. Dit bedrag blijft beschikbaar voor 2025. De afgelopen tijd is het team energietransitie sterk uitgebreid en ook binnen de WDW zijn meer medewerkers op inhuurbasis actief geweest in het kader van het Klimaatakkoord. Er wordt op korte termijn een strategisch adviseur Klimaatakkoord en duurzaamheid aangetrokken en er is formatie beschikbaar voor een adviseur duurzame mobiliteit. Verder zijn veel projecten opgestart en/of in voorbereiding. We zien dat de uitgaven nog steeds achterblijven bij de begroting, maar er is sprake van een inhaalslag. Het initiële CDOKEbudget voor 2024 bedraagt €794k (excl. de programmagelden en het restant van 2023). Als we dat afzetten tegen de verwachte uitgaven van €700k, dan kunnen we constateren dat de uitgaven aardig in lijn beginnen te komen met de inkomsten. Gezien de ruime rijksbijdrage is in de Begroting 2025 besloten de programmagelden vanaf 2025 met € 100.000 te verlagen. Wat betreft de SPUK energiearmoede is de verwachting dat ruim €500.000 in 2024 onbenut blijft. Deze regeling loopt tot uiterlijk eind 2025. De verwachting is dat we dit bedrag niet volledig zullen benutten.

Reden hiervoor is dat de regeling voor een zeer specifieke doelgroep beschikbaar is gesteld, waar strenge voorwaarden aan verbonden zijn. Hoewel de resultaten positief zijn en men tevreden is over de aanpak van de gemeente, wijst de praktijk ook uit dat het lastig is om de middelen in lijn met de voorwaarden in te zetten. Op dit moment is een nieuwe aanpak in de maak, waarmee we hopen een deel van het resterende bedrag alsnog doelmatig in te kunnen zetten.

De Lokale Aanpak Isolatie begint op stoom te komen. Zeker met de winter voor de deur is de verwachting dat steeds meer inwoners de gemeente weten te vinden om aanspraak te maken op de subsidie. Deze regeling heeft een looptijd tot eind 2027, met mogelijkheden tot verlenging. Er is dus nog een heel aantal jaren in het vooruitzicht om deze middelen te besteden.

Programmarapportage november 2024

49

Financieel:

TV 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

TV 7.1

7.1

7.1 7.1

7.2

7.2

7.3 7.3

Taakveld Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Resultaat

Begroot JEV 1.953 1.937 -1.416 -1.406 -1.356 -1.299 1.469 1.194 3 3 652 429

(Bedragen x € 1.000) Budget overhevelingen Saldo 0 16 0 -10 15 -73 197 78 0 0 212 11

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) De uit 2023 doorgeschoven bestedingsruimte van het Integraal Zorg Akkoord wordt niet besteed in 2024 en kan vrijvallen. 0 21 Een gedeelte van de regionale SPUK IZA middelen voor versterking van de ketenaanpakken wordt vanuit Nijmegen verlegd naar de regiogemeenten. We ramen hier de inkomst vanuit Nijmegen. 0 49 Een gedeelte van de regionale SPUK IZA middelen voor versterking van de ketenaanpakken wordt vanuit Nijmegen verlegd naar de regiogemeenten. We ramen hier het bestedingsplan. 0 -49 Subsidielast voor slachtofferhulp te laag begroot. Is in lijn met eerdere jaren. 0 -5 Op grond van de juli rapportage 2024 van Munitax kunnen de geraamde opbrengsten uit de rioolheffing in totaliteit worden verhoogd. 0 36 Het voordeel op het taakveld riool, rekening houdend met het voordeel op verleende kwijtscheldingen op taakveld 6.3, storten we in 0 -46 de tarief egalisatievoorziening. Op grond van de juli rapportage 2024 van Munitax dienen de geraamde opbrengsten uit de afvalstoffenheffing/reinigingsrecht te worden verlaagd. 0 -23 0

45

7.3

Minder kosten ARN Het saldo van het taakveld afval, ook rekening houdend met het verschil op verleende kwijtscheldingen in taakveld 6.3 (€ 75k) rekenen we af met de voorziening tarief egalisatie, zodat de ontvangen belastingen voor dit doel bewaard blijven.

0

-96

7.4

Kosten Legionellabestrijding diverse gemeentelijke panden.

0

-7

7.4

Milieubeheer; extra kosten diensten derden. Teruggave dividendbelasting was nog niet meegenomen in de begroting. We verwachten niet dat de ODRN 100% van de werkplannen Wijchen 2024 gaat realiseren. Echter is het aannemelijk dat de ODRN de vastgestelde risico's 2024 niet kan afdekken, aangezien het weerstandsvermogen van de ODRN laag is. Wijchen zal, net als de overige opdrachtgevers, wellicht een eenmalige bijdrage moeten leveren, waardoor het begrote budget waarschijnlijk grotendeels zal worden benut. Op diverse posten worden de budgetten naar verwachting niet volledig benut. Het gaat om minder kosten voor de stort in Alverna (€ 7k), minder kosten voor het taakveld bodem (€ 11k), het taakveld geluid (€ 21k), milieuaspecten verkeer (€ 5k) en externe veiligheid (€ 3k). Per saldo een voordeel van € 47k.

0

-2

0

19

0

27

0

47

Overig TOTAAL

0 0

-5 11

7.4

7.4

7.4

11

Programmarapportage november 2024

50

3.8

Programma 8 Wonen en bouwen

Speerpunten: 8.a

We gaan bouwen De komende jaren bouwen we fors meer woningen. Zo snel mogelijk. Daarom geven we nu voorrang aan het realiseren van bestaande plannen. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Voor de komende periode hebben we al Activiteit loopt, er wordt een ruimtelijke voldoende plannen voor ruim 2000 woningen verkenning voor Wijchen opgesteld waarin tot en met 2030. Voor de periode na 2030 onder andere mogelijkheden voor woningbouw verkennen we de opgave en werken we de na 2030 binnen de gemeente worden strategie verder uit. Deze strategie sluit aan op onderzocht. de verstedelijkingsstrategie in de Groene Metropoolregio. We monitoren de woningbouwopgave en De raad heeft tot eind oktober dit jaar 20 plannen en werken aan het realiseren van harde bestemmingsplannen vastgesteld. Hiermee is plancapaciteit (zachte plannen hard maken). harde plancapaciteit gecreëerd voor 89 We geven voorrang aan lopende plannen. woningen. De Wijchense bouwopgave voor 2022-2030 is 2.060 woningen. We hebben voldoende plancapaciteit en daarom een planstop ingevoerd om te focussen op versnelde realisatie van kwalitatieve plannen die duurzaam aansluiten op de behoefte. Er zijn: -

Er blijft ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere initiatieven, met name in de kleine kernen. In Wijchen West willen we meer proactief zijn in het realiseren van ongeveer 100 woningen in vijf CPO’s. Met instrumenten als zelfbewoningsplicht, koopconstructies, kleine niet-uitbreidbare woningen, zorgen we voor behoud van goedkope en betaalbare huur- en koopwoningen. Dit passen we op projectniveau toe (maatwerk). We werken aan een integraal beleid om invulling te geven aan de ambities op het vlak van circulariteit in de Woondeal 2.0.

We helpen bij initiatieven voor woningsplitsing en andere mogelijkheden binnen de bestaande

Programmarapportage november 2024

310 woningen opgeleverd in 2022 en 2023. 910 woningen aan harde plancapaciteit in april 2024 (met vastgesteld bestemmingsplan), waaronder Huurlingsedam, TKWM en Kraanvogel fase 1a. 1.400 woningen aan zachte plancapaciteit (nog geen vastgesteld bestemmingsplan), waaronder Wijchen-West en Veenhof. 160 woningen in potentiële plannen (niet openbaar). Er is tot eind 2024 een planstop voor woningbouwinitiatieven. Gemeente Wijchen heeft op dit moment genoeg woningbouwplannen op de plank liggen om regionale afspraken na te komen. Er wordt gewerkt aan een plan van aanpak voor CPO’s in Wijchen West. Activiteit loopt. Afspraken worden per project vastgelegd in overeenkomsten met ontwikkelaars.

Er is een handreiking voor circulariteit in de bouw en GWW ontwikkeld. We passen deze handreiking zoveel mogelijk toe en sluiten daarbij aan op de doelstellingen van Circulaire Regio (programma CCB). De vervolgstap is om beleid te ontwikkelen op basis van de handreiking. Activiteit loopt. Talis zet o.a. het project woningdelen voort.

51

woningvoorraad. We houden koers op lopende projecten Wijchen-West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid.

We houden koers. De uitvoering van de laatste fasen van de Huurlingsedam is in volle gang: eind jaar worden 225 woningen opgeleverd. Er zijn nog 180 woningen in aanbouw. Het bestemmingsplan voor Wijchen-West is in procedure tegelijk met diverse ontheffingsaanvragen. Voor TKWM is eind 2023 een geactualiseerde grondexploitatie vastgesteld o.b.v. een aangepast programma, dat uitzicht geeft op een positief financieel eindsaldo en bouwrealisatie voor 2030. woningverkoop start in het voorjaar 2025. In de Kraanvogel komen 64 woningen. De sloop hiervoor is gestart. Voor Hart van Zuid zijn uitgangspunten voor het voorzieningenhart vastgesteld in mei 2024; er komen 45 zorgwoningen en 55 koper en huurwoningen.

8.b

Sterke en prettige dorpen en wijken We bouwen niet zomaar. De kwaliteit van onze dorpen en wijken staat voorop. We bewaren het dorpse karakter van Wijchen en de kernen. Dat betekent leefbare buurten met voldoende groen, waarin mensen elkaar ontmoeten en iets voor elkaar over hebben. Onze unieke en mooie dorpsgezichten en karakteristieke panden beschermen en behouden we. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording De raad heeft eind 2023 het Woonfonds bestaande wijken vastgesteld. Het college werkt We werken aan een fonds om investeringen in nu aan de uitwerking van het woonfonds. Naar de woonopgaven van bestaande wijken en verwachting kunnen we hierover begin 2025 de kernen mogelijk te maken. raad informeren. Bij elk woningbouwplan kijken we welk Conform, geen nieuwe ontwikkelingen. woningbouwprogramma passend is op de locatie en invulling geeft aan de lokale en gemeente brede woningbehoefte. Daarbij kijken we ook welke bouwhoogte past bij de omgeving (maatwerk). We geven invulling aan de Woonzorgvisie en Activiteit loopt. Er wordt gebruik gemaakt van staan open voor nieuwe woonconcepten. Prede mogelijkheden die de beleidsregels bieden. mantelzorg woonvormen faciliteren we door middel van de beleidsregels zorg-voor-elkaarwoning. 8.c

Goede voorzieningen in de buurt Voor een goede leefbaarheid is het belangrijk dat er voorzieningen in de buurt zijn. Denk aan ruimte voor groen, speelplekken voor onze jeugd en dorpshuizen of wijkcentra om elkaar te ontmoeten. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We bevorderen het ontmoeten in nieuwe en Conform, geen nieuwe ontwikkelingen. bestaande wijken, o.m. door in nieuwe en bestaande wijken en dorpen te gaan voor levendige buitenruimten, die aantrekkelijk en veilig zijn. Nadat de raad in mei 2024 nadere uitgangspunten voor het voorzieningenhart heeft vastgesteld, wordt momenteel gewerkt aan de totstandkoming van het masterplan. Dat In Hart van Zuid werken we op basis van de doen we samen met de betrokken stakeholders gebiedsvisie verder aan een toekomstbestendig waaronder inwoners in een klankbordgroep. De voorzieningenhart, met voldoende groen en verwachting is dat het plan in het 2e kwartaal ruimte voor ontmoeting. Daarbij blijven we de 2025 gereed is en de raad hierover vervolgens inwoners betrekken. een besluit kan nemen. Het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer Zie hiervoor de projectrapportage TKWM in Programmarapportage november 2024

52

biedt een kwaliteitsimpuls aan het centrum. We hoofdstuk 5. gaan door op de ingeslagen weg, met een bruisend centrum en voldoende parkeerplekken. Dit doen we samen met inwoners en ondernemers. 8.d Investeren in het buitengebied Ons buitengebied is mooi en dat houden we graag zo. Dat doen we door de ruimte op een verstandige manier te gebruiken, waarbij we het landschap behouden en versterken en versnippering tegengaan. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Via het kpi-beleid wordt geborgd dat er in We zijn terughoudend met bouwen in het principe niet in het buitengebied wordt buitengebied. gebouwd. We geven agrariërs ruimte voor nieuwe We beoordelen individuele initiatieven, waarbij perspectieven voor de toekomst. we zoveel als mogelijk meedenken. Het We werken aan een gebiedsvisie voor het opstellen van een gebiedsvisie voor het buitengebied, waarbij we nadrukkelijk oog buitengebied is in voorbereiding, los van wat er hebben voor eventuele transformatie. in de Omgevingswet is opgenomen. We zetten in op het verminderen van de druk Flexwonen wordt nu vooral ingezet i.r.t. op de woningmarkt, bijvoorbeeld door het noodvoorzieningen vluchtelingen. realiseren van flexwonen. Bouwleges Belangrijkste ontwikkelingen beleid lopende jaar In de eerste 10 maanden van 2024 is een bedrag aan bouwleges ontvangen van ruim € 843.000.

In de begroting 2024 is een bedrag opgenomen van € 1.860.000 aan legesinkomsten. De legesinkomsten lopen op dit moment dus nog flink achter op de planning maar dit wordt in het laatste kwartaal van 2024 nog rechtgetrokken. Wat is de verwachte afwijking t.o.v. begroting? Met de komst van de omgevingswet per 1-1-2024 zagen we in het laatste kwartaal van 2023 een behoorlijke piek in het aantal aanvragen. Dat leidde er ook toe dat we uiteindelijk ruim € 1,4 miljoen aan opbrengsten hebben gerealiseerd. Effect hiervan is dat het aantal aanvragen in het eerste kwartaal van 2024 duidelijk minder waren. De verwachting was dat dit weer aan zou gaan trekken in de loop van het jaar. Het is nog steeds de verwachting begin november dat we waarschijnlijk een iets lagere legesopbrengst gaan genereren dan begroot maar dit is minimaal. De leges voor het project asielzoekerscentrum zitten hier nog niet bij terwijl deze wel waren voorzien in de begroting 2024. Het Asielzoekerscentrum (begroot 483k) wordt vooralsnog doorgeschoven naar 2025. Het opbrengsten tekort is echter grotendeels aangevuld door diverse grotere aanvragen (niet woningen) die niet waren voorzien. Hierdoor ontvangen we naar verwachting op basis van de huidige inzichten toch nog € 1.852.000, dit is bijna de begrote € 1.860.000.

Programmarapportage november 2024

53

Financieel:

TV 8.1 8.2 8.3

Taakveld Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Resultaat

Begroot -189 41 -1.251 -1.399

JEV -177 41 -1.697 -1.833

(Bedragen x € 1.000) Budget overhevelingen Saldo 0 -12 0 0 471 -25 471 -37

8.1

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) Voor de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet (1-12024) zijn er nog veel ontwerpbestemmingsplannen ter inzage gelegd. We zitten nu in een vacuüm qua legesopbrengst in de opstart naar plannen onder deze wet. 0 -42 Meeropbrengst als gevolg van de vaststelling van bestemmingsplannen die nog onder de Wet ruimtelijke ordening in ontwerp ter inzage zijn gelegd. 0 35

8.1

Meerkosten adviezen actualiseren bestemmingsplannen.

0

-5

8.3

Wonen en bouwen, incidenteel minder uitgegeven aan materialen. Hogere kosten dan begroot omdat er meer externe adviezen stikstof en constructie nodig waren. Kosten welstand vallen dit jaar lager uit dan begroot omdat er minder aanvragen zijn beoordeeld. Echter zijn er tegelijkertijd wel extra kosten geweest vanwege verrekening met facturen uit 2023 die niet betaald waren. Daarom liggen de uitgaven en inkomsten m.b.t. welstand wat verder uit elkaar dan normaal. Er zijn minder aanvragen beoordeeld dan verwacht en daardoor minder opbrengsten leges welstand. De verwachting is begin november dat we waarschijnlijk een iets lagere legesopbrengst gaan genereren dan begroot. De leges voor het project asielzoekerscentrum zitten hier nog niet bij terwijl deze wel waren voorzien in de begroting 2024. Het Asielzoekerscentrum (begroot 483k) wordt vooralsnog doorgeschoven naar 2025. Het opbrengsten tekort is echter grotendeels aangevuld door diverse grotere aanvragen (niet woningen) die niet waren voorzien. Hierdoor ontvangen we op basis van de huidige inzichten toch nog € 1.852.000, dit is bijna de begrote € 1.860.000. Overig

0

6

0

-14

0

10

0

-20

0 0

-8 1

TOTAAL

0

-37

TV

8.1

8.3

8.3 8.3

8.3

-37

Programmarapportage november 2024

54

4. Bouwgrond Op basis van de conceptnota grondexploitaties bij de jaarrekening 2023 zijn de begrote winstnemingen begin 2024 als hieronder weergegeven vastgesteld. Uitgebreide onderbouwingen zijn te vinden in de Meerjaren Prognose Bouwgrondexploitaties (MPG), die we gelijktijdig hebben aangeboden met de jaarrekening 2023. Verwachte exploitatieresultaten bouwgrond (x € 1.000) Nr. Complex Totaal 2023 1 TKWM -161 2 CPO Bergharen “de 164 164 Rivierduin” 3 CPO Duurzaam Wonsick 29 4 Kleinschalige woningbouw -173 Batenburg 5 Huurlingsedam Fase 3 1.097 1.097 6 CPO Bergharen “de 5 Steenuil” 7 Huurlingsedam Fase 4 738 8 Wijchen-West 2.281 9 Afgewikkelde projecten 0 Totaal exploitaties 3.980 1.261

1 2

Voorziening TKWM (balans) Kleinschalige woningbouw Batenburg Totaal voorzieningen Totaal Begroting

2024

2025

2026

>2027 -161

29 -173

5 738 2.281 -144

0

738

2.125

161

161

173

173

334

0

173

0

0

161

4.314

1.261

29

0

738

2.286

Op dit moment zijn we bezig met een gedetailleerde onderbouwing van alle kosten en opbrengsten van de lopende grondexploitaties, inclusief de subsidiegelden. We verwachten eind 2024 deze onderbouwingen klaar te hebben en kunnen vervolgens begin 2025 de nieuwe grondexploitaties bij de vaststelling van de jaarrekening 2024 vaststellen. Op basis van de inmiddels al ontvangen onderbouwingen voor TKWM en Wijchen-West verwachten we een positieve bijstelling van de exploitatieresultaten. Wel moet het mogelijke effect op de subsidieverantwoording hierin nog worden verwerkt. Voor de projecten Gebiedsvisie Hart van Zuid, CPO Hoogbroek en Havenweg zijn wel al voorbereidingskredieten, maar nog geen grondexploitaties vastgesteld. Ook voor Uitbreiding Bijsterhuizen, CPO Niftrik en Balgoij-West zijn voorbereidingskredieten vastgesteld maar omdat deze gronden niet in eigendom van de gemeente zijn wordt voor deze projecten geen grondexploitatie vastgesteld. Afspraken over het kostenverhaal worden bij deze projecten vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Voor Kraanvogelstraat is een anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar gesloten voor fase 1a en vinden onderhandelingen plaats voor fase 1b.

Programmarapportage november 2024

55

5. Projecten In dit hoofdstuk worden enkel de grote projecten, of projecten met actuele financiële of bestuurlijke risico’s toegelicht. Hierbij zoomen we in op de voortgang, de risico’s en de financiën. In z’n algemeenheid zien we risico’s vanwege de stijgende prijzen. Dit legt druk op de financiën van de lopende en in voorbereiding zijnde projecten, waarbij de bestaande financiële kaders onder druk komen te staan. We blijven dit volgen.

5.1

Wijchen West

Algemeen

Wijchen-West is een versnellingslocatie voor 1.300 woningen. De benodigde gronden zijn in bezit van de gemeente en de samenwerkende marktpartijen. Zomer 2023 is een anterieure overeenkomst getekend met de marktpartijen voor de ontwikkeling van het noordelijke deel, de Groene Geest. Hier kunnen 764 woningen worden gerealiseerd. In het zuidelijke deel, De Vormers, kunnen onder regie van de gemeente 536 woningen worden gerealiseerd. In oktober 2023 zijn door de gemeenteraad het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP) en de grondexploitatie vastgesteld. Hiermee is de start gegeven voor de verdere uitwerking van het project om tot de realisatie te komen. Het ontwerp bestemmingsplan heeft van december 2023 tot eind januari 2024 ter inzage gelegen, we hebben 10 zienswijzen ontvangen. De zienswijzennota en ambtshalve wijzigingen op het bestemmingsplan worden op dit moment verwerkt. Gelijktijdig met de publicatie van het ontwerp bestemmingsplan is ook de ontheffing Wet natuurbescherming (Wnb) aangevraagd. Momenteel zijn we nog met de marktpartijen in gesprek over de compensatiegronden ten behoeve van de das. Zodra dat duidelijk is kunnen we de ontheffingsaanvraag hierop aanpassen. Met de provincie houden we nauw contact over de aanvraag en voortgang van het bepalen van het compensatiegebied.

Momenteel werken we aan de uitwerking van de zone rondom het spoor (geluidsschermen, tunnel tussen noord en zuid, en verkeersmaatregelen rondom de spoorwegovergang Westerdreef), uitwerking van de schoollocatie en verkeersonderzoeken voor de hoofdontsluiting van het project. De verkeersonderzoeken voor de hoofdontsluiting doorlopen we samen met de provincie, omdat de aansluiting van het project voornamelijk plaatsvindt op provinciale wegen. We zijn gestart met het uitwerken van het VOSP naar een DOSP. In het DOSP worden de ontwerpvragen en opmerkingen nader uitgewerkt en werken we ook het beeldkwaliteitsplan verder uit. Het DOSP zal na vaststelling door het college dienen als uitgangspunt voor de verdere uitwerking van het inrichtingsplan en de woningen.

(x € 1.000) Financiën Oplevering

Begroot eindsaldo € 2.281

Verwachting eindsaldo € 2.281

Verschil €0 eind 2035

De grondexploitatie voor Wijchen-West is eind oktober 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarmee is de gemeentelijke cofinanciering voor de reeds ontvangen WBI-subsidie geregeld. Naast cofinanciering door de gemeente heeft ook de provincie een bijdrage in de cofinanciering beschikt. Met de vaststelling van de grondexploitatie en VOSP is de start gegeven voor de verdere uitwerking van het project en het hiervoor benodigde budget beschikbaar gesteld. In voorgaande stukken heeft een inhoudelijke toelichting plaatsgevonden op de grondexploitatieberekening zoals deze is opgesteld voor de WBI-subsidie, met een positief saldo van € 61k. Aangezien de presentatie van de cijfers voor de WBI-aanvraag afwijkt van de geldende regels (BBV) van de gemeente, heeft er een vertaalslag plaatsgevonden. Vanaf heden zullen we rapporteren op de BBV voorschriften. De kosten zijn geknipt in een actieve grondexploitatie, een faciliterend deel en overige posten. Het betreft dus slechts een andere presentatiewijze. Risico's Technische oplevering Financiën

G

!

De GREX is in oktober 2023 vastgesteld en wordt jaarlijks geactualiseerd. De uitwerking van het VOSP vraagt nog steeds om rekenen en tekenen, die zal gezamenlijk op gaan. Zodra de ontwerpen voor de infra maatregelen langs het spoor zijn uitgewerkt, maken we daarvoor ook ramingen, om deze te kunnen vergelijken met de GREX.

Programmarapportage november 2024

56

Op basis van nadere afspraken tussen partijen kunnen we ook de kosten voor de natuurcompensatie in beeld brengen. we denken hierbij onder andere aan de volgende onderdelen: haalbaarheid woonprogramma (past het?), hogere kosten voor de tunnels en ontsluiting van het plan, hogere kosten voor natuurcompensatie, onder druk staande opbrengsten. Hiermee staat de grex onder druk en blijft het een uitdaging om de grex positief te houden Naarmate het project vordert komt hierin meer duidelijkheid en neemt de onzekerheid van de getallen af. Organisatie

G

Tijd

!

Informatie

G

5.2

Er zijn op dit moment nog veel afhankelijkheden van derden ten aanzien van de start van de werkzaamheden, te denken aan het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan en het verkrijgen van de ontheffing Wnb. Deze procedures zullen voor een groot deel bepalen hoe snel we kunnen gaan bouwen. Nadat we de ontheffing voor de Wnb hebben ontvangen, zullen de mitigerende maatregelen getroffen moeten worden, voordat het huidige habitat van de beschermde soorten kan worden aangetast.

MFA Westwijzer

Het project MFA Westwijzer omvat het realiseren van vervangende nieuwbouw voor school, opvang, sport en wijkcentrum Wijchen West. De vervangende nieuwbouw wordt gerealiseerd op de zelfde plek waar MFA Westwijzer nu gehuisvest is, zowel het hoofdgebouw als de dependance. Tijdelijk zullen de leerlingen naar Kraaijenberg verhuizen, zodat de huidige locatie gesloopt kan worden en het nieuwe gebouw kan worden gerealiseerd. In 2023 is, samen met de gebruikers en de gemeente een ruimtelijk, functioneel en technisch Programma van Eisen opgesteld. Op basis daarvan is een stichtingskostenraming opgesteld, zijn er financiële afspraken gemaakt met kinderopvang De Eerste Stap over de dekking/ investering voor het kinderopvangdeel. Begin 2024 is een ontwerpteam van architecten en adviseurs geselecteerd en is gestart met de ontwerpfase, die circa een jaar zal duren. Tenslotte is in de begroting 2024 rekening gehouden met een investeringsbedrag van €13.750.000, waarvan € 3 miljoen bijgedragen wordt door Kans en Kleur en de Eerste Stap. (x € 1.000)

Begroot

Huidig

Verwachting

Saldo

Financiën

€ 10.750

€ 393

€ 10.750

€0

Oplevering

juli-26

juli-26

Op basis van het kwaliteitsniveau, zoals omschreven in het Programma van Eisen, is een bouwkostenraming gemaakt en vervolgens vertaald in een stichtingskostenraming. De stichtingskostenraming bestaat uit afzonderlijke kosten posten, zoals grondkosten, bouwkosten, bijkomende kosten, Losse inventaris, directiekosten, reserveringen en startkosten. Deze zijn ook weer onderverdeeld in subposten. Tijdens de ontwerp- en realisatiefase worden de kosten per post nauwlettend gevolgd, ter toetsing en financiële projectbeheersing. Aandachtspunt is het tijdschrijven (interne kosten), het nieuwe beleid dat alle interne kosten moeten worden doorbelast op het project is niet meegenomen bij het opstellen van het stichtingskostenbudget. Op basis van vastgestelde voorlopig ontwerp is een bouwkostenraming opgesteld, deze valt binnen het budget. In oktober is het definitief ontwerp gereed, op basis van dit DO wordt een nieuwe raming gemaakt. Hiervoor is ook een second opinion gepland als extra toets of we nog op de juiste financiële koers zitten. Risico's Haalbaarheid Financiën Organisatie Tijd

G G G G

Informatie

!

Kwaliteit

G

De locatie is midden tussen de woningen er is aandacht nodig voor direct omwonenden. Inmiddels zijn reeds twee informatieavonden georganiseerd. Met de bewoners waarvan de achtertuinen direct aan het schoolplein grenzen heeft een apart overleg plaatsgevonden. Er is een projectarchief.

Programmarapportage november 2024

57

5.3

Hart van Zuid

Algemeen

De raad heeft op 26 september 2019 ingestemd met een routekaart 'Toekomst Hart van Zuid'. In de routekaart worden '5 opgaven' voorgesteld voor een integrale wijkaanpak om Wijchen Zuid toekomstbestendig te maken. Een van de 5 opgaven is 'Vitaal en bruisend voorzieningenhart' waarbij we het wijkhart bij het Zuiderpoort met alle maatschappelijke voorzieningen, woningen, winkels, gezondheidzorg en buitenruimte toekomstbestendig willen maken. Voor deze fysieke opgave is apart op 26 september 2019 een aanvullend werkkrediet verleend om een verdiepingsslag te maken voor de gebiedsvisie met de shareholders Talis en eigenaar van Winkelcentrum Rialto. Voor deze verdiepingsslag is subsidie voor de procesbegeleiding ontvangen van de Provincie. Op 21 oktober 2021 heeft de raad de gebiedsvisie vastgesteld. Op 30 mei 2024 heeft de raad een aantal uitgangspunten vastgesteld voor het opstellen van het masterplan. Naar verwachting wordt het masterplan in het 2e kwartaal van 2025 aan de raad aangeboden. In deze projectrapportage beperken we ons tot de opgave voor het voorzieningenhart. De routekaart voor de gehele wijkontwikkeling is ingebed in de reguliere begroting van de gemeente.

Financiën Oplevering

Begroot

Huidig

€ 900

€ 633

Q2 2025

Verwachting

Saldo

€ 940

€0

Q2 2025

Indien de raad in latere fase opdracht verleent voor de fysieke herstructurering in het voorzieningenhart zal er t.z.t. een grondexploitatie worden geopend waarin het voorbereidingskrediet wordt opgenomen. Er worden samenwerkingsmogelijkheden onderzocht met externe partijen om gezamenlijk tot een kwalitatief optimale en financieel efficiënte transformatie te komen van het voorzieningengebied. Voor de Masterplanfase is een werkkrediet van € 450.000,- beschikbaar gesteld. Aanvullend is op 30 mei 2024 € 490.000 krediet door de raad beschikbaar gesteld. Risico's Haalbaarheid

G

Financiën

G

Organisatie

G

Tijd

G

Informatie

G

Kwaliteit

G

5.4

Tussen kasteel en Wijchens Meer

Algemeen De oogstwerkzaamheden van het oude gemeente kantoor zijn bijna afgerond. De oude kelder blijft nog even zitten tot dat de nieuwe parkeergarage gebouwd gaat worden. Streven is om in december 2024 de omgevingsvergunning in te dienen. In jan 2025, willen we starten met archeologie en daarna zal het bouwrijp maken volgen. Begroot eindsaldo

Verwachting eindsaldo

Financiën

€ -161

€ -161

Oplevering

eind 2030

(x € 1.000)

Verschil €0 eind 2030

De geactualiseerde grex geeft een positief beeld ten opzichte van de vastgestelde Grex eind 2023. Dit is het gevolg van de ontvangen SBI subsidie van € 1.275.000,-. Daarnaast is de fasering van de kosten en de opbrengsten en de rente aangepast en zijn wat kleine aanpassingen gedaan. Per saldo levert dit een voordeel op van € 210.000. Het voordeel van circa € 1.485.000 is gestort in de reserve grote projecten. Voor de parkeergarage is er eind november 2023 een apart investeringskrediet van € 6.150.000 door de raad beschikbaar gesteld. Programmarapportage november 2024

58

In het 4e kwartaal van 2024 worden alle ramingen van de budgetten van de Openbare Ruimte geactualiseerd. Risico's Haalbaarheid Financiën

G

Organisatie

G

Tijd

G

Informatie

G

5.5

G

Verduurzaming Mozaïek

Algemeen Volgens twee raadsbesluiten is inclusief rijkssubsidie, een bijdrage uit het Meerjarenonderhoudsplan en btw-compensatie een budget van € 7.5 miljoen inclusief btw beschikbaar om de bouwdelen A, B, C én D integraal te verduurzamen. Bouwdeel D richten we in voor extra functies (jeugdgezondheidszorg, verloskundige praktijk en uitbreiding bibliotheek). Via een Europese aanbesteding hebben twee aannemers ingeschreven. Het definitief ontwerp voor bouwdeel D is gereed en ontvangen voor controle. Na ontvangst van de Omgevingsvergunning start de aannemer in januari 2025 met de realisatie van bouwdeel D. Oplevering in juni 2025. De aannemer start in juni 2025 met de verduurzaming van bouwdeel A, gevolgd door bouwdeel B en C. De Oplevering is in maart 2026. (x € 1.000)

Begroot

Huidig

Verwachting

Saldo

Financiën

€ 7.754

€ 1.125

€ 7.754

€0

Oplevering

april-26

april-26

Op 20 juni 2024 besloot de raad, vanwege een hoog uitgevallen aanbestedingsresultaat en dus voorzienbare overschrijding, het krediet op te hogen met € 1.073.619. Het verhoogde investeringskrediet bedraagt nu € 9.451.933. Hiervan wordt € 1.273.569 uit subsidies gedekt, € 328.610 uit het onderhoudsfonds, € 96.000 via bestaande btw afspraak met de belastingdienst. De kapitaalslasten worden deels gedekt door vrijvallende huurbedragen aan de huidige GGD locatie. Risico's Haalbaarheid Financiën

G

Organisatie

G

Tijd

G

Informatie

G

Kwaliteit

G

G

Programmarapportage november 2024

59

5.6

Investeringsbudgetten Begroot € 35k

Kosten totaal t/m q3 2024 € 0k

Saldo huidig € 35k

PEV € 35k

Leefbaarheid Hernen Bergharen

€ 190k

€ 449k

-€ 259k

€ 190k

€ 0k

Uitbreiding gymzaal Zandloper Straatverlichting Wijchen, Leur, Hernen Fietspad Ravensteinseweg, Drutensewg Maasdk

€ 547k € 100k € 504k

€ 292k € 39k -€ 123k

€ 255k € 61k € 627k

€ 497k € 0k € 504k

€ 50k € 100k € 0k

Aankoop grond Ravensteinseweg

€ 50k

€ 0k

€ 50k

€ 50k

€ 0k

dec-23 Onderdeel van de aanleg fietspad Ravensteinseweg is de aankoop van een stuk grond hiervoor, wat deels ook wordt aangekocht i.v.m. de ontwikkeling Wijchen West. Dit is afgerond.

Dynamisch parkeerrouteverwijssysteem

€ 575k

€ 90k

€ 285k

€ 575k

€ 0k

dec-24 Krediet is opgehoogd, maar de structurele onderhoudskosten vallen lager uit, waardoor de hogere kapitaallasten gedekt zijn. Bijdrage vanuit TKWM ontbreekt. Uitvoering Zomer 2025.

€ 750k € 825k € 1.700k

€ 216k € 0k € 39k

€ 534k € 825k € 1.661k

€ 750k € 825k € 1.700k

€ 0k € 0k € 0k

€ 425k

€ 0k

€ 425k

€ 425k

€ 0k

€ 480k

€ 0k

€ 480k

€ 480k

€ 0k

€ 6.150k € 100k

€ 233k € 8k

€ 5.917k € 92k

€ 6.150k € 8k

€ 0k € 92k

dec-24 Dit is dubbel zie regel 10. dec-26 Eerste schetsontwerp is afgerond. is derden gestart.budget Er worden dec-25 Grondaankooptraject Wachten op onderzoek mee eind naar 2024, 2025 begin 2025 keukentafelgesprekken gehouden de grondbezitters. Afhankelijk vanmee de uitkomst dec-25 met Wachten op onderzoek derden budget naar kan 2025dit project doorgang vinden. Tekeningen zijn oponderzoek https://www.wijchen.nl/fietspad. dec-25 openbaar Wachten op derden budget mee naar 2025 dec-25 dec-24 Onderzoek is afgerond. Geconcludeerd is dat uitbreiding van de hemelwaterberging niet nodig is, waardoor batig saldo van Є 92.000. Kennisgevingsbrief met rapport is eind oktober naar het waterschap gestuurd.

Krediet omschrijving Verbouw gemeentewerf

Fietspad Batenburg Fietspad Balgoij Batenburg Uitvoeringsprogramma OVL 2024 armaturen Uitvoeringsprogramma OVL 2024 dim en detectie Uitvoeringsprogramma OVL 2024 masten Bouw parkeergarage TKWM(K) Uitbreiding hemelwaterberging Woezik

Verwacht Verwachte project oplever resultaat datum Toelichting € 0k nov-24 Project gereed omstreeks eind november

Programmarapportage mei 2024

dec-24 Project gereed; Verrekening met Stichtingsbestuur moet nog plaatsvinden na ontvangst subsidies dec-24 Project gereed; Heeft relatie met project hierboven (700042) Project is door de raad on hold gezet dec-25 Project heeft vertraging opgelopen. Zie informatienota: realisatie fietspad Ravensteinseweg fase 2. Dossiernummer: 254490. Er was een tekort voor de uitvoering. Maar er is subsidie vanuit Provincie toegekend voor maximaal 50% tot een hoogte van €262.500. Hiermee kan het project in 2025 uitgevoerd worden. Offertetraject loopt nog en wordt in december afgerond.

60

Begroot € 150k

Kosten totaal t/m q3 2024 € 0k

Saldo huidig € 150k

PEV € 150k

€ 61k € 2.200k

€ 0k € 50k

€ 61k € 2.150k

€ 61k € 2.200k

€ 0k € 0k

dec-24 dec-24

€ 2.219k € 1.177k

€ 343k € 0k

€ 1.876k € 1.177k

€ 2.219k € 1.177k

€ 0k € 0k

dec-24 jul-25 aanbesteding start begin december, verwachte uitvoering maart 2025 en project gereed juli 2025.

Vervanging vergadersysteem raad Stemhokjes vervanging RSA Renovatie Natuurgrasvelden Hybrideveld Diosa (veld 2) AVW Atletiekbaan KG & NG

€ 70k € 23k € 403k € 473k € 321k

€ 0k € 0k € 0k € 352k € 8k

€ 70k € 23k € 403k € 121k € 313k

€ 70k € 0k € 403k € 473k € 321k

€ 0k € 23k € 0k € 121k € 0k

s.c. Woezik veld 5 NG v.v. UHC veld 3 en 4 NG Beachvelden Arcus 1e inr. Bonte Boomhut 1st tranche Ver-nieuwbouw PRO College Aanpassing Maaswaal college