Programmarapportage Mei 2025

Versterken van basisvaardigheden bij volwassenen Wie beschikt over voldoende basisvaardigheden zoals kunnen lezen, schrijven, rekenen en met een computer werken, staat sterker en gezonder in het leven. Daarom willen we laaggeletterden bereiken en hun basisvaardigheden op het gebied van taal, rekenen en digitale vaardigheden verhogen. Dit doen we zowel lokaal als samen met onze partners in de regio. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Samen met onze partners, de Bibliotheek Door het aanstellen van een Wijchen, MeerVoormekaar, ROC Nijmegen en DigiTaalhuiscoördinator wordt gewerkt aan de Stichting Lezen en Schrijven, werken we aan certificering van het DigiTaalhuis Wijchen in het DigiTaalhuis Wijchen. We gaan uitvoering 2025. geven aan de afspraken die we in 2024 gezamenlijk hebben vastgelegd in het convenant. Voor het coördineren van de activiteiten en begeleiding van de medewerkers van de betrokken organisaties, wordt een DigiTaalhuiscoördinator aangesteld. Gezamenlijk werken we aan meerjarenbeleid. In 2025 gaan we een audit aan voor certificering van het DigiTaalhuis Wijchen.

Programmarapportage mei 2025

23

Financieel:

TV 4.1 4.2 4.3

Taakveld Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Resultaat

Begroot 223 2.032 1.137 3.391

JEV 6 2.032 1.053 3.091

(Bedragen x € 1.000) Saldo 216 0 84 300

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) SISA NPO (D14): We ramen hier het resterende NPO-budget 2025 (interventie 5). Op dit taakveld levert dat een nadeel op. Gemeentebreed is dit budgetneutraal in voorliggende rapportage 4.1 verwerkt. Zie ook taakveld 4.1 onderdeel passend onderwijs. 0 -50 SISA regeling D14 NPO (Nationaal Programma Onderwijs): de uitgavekant van deze budgetten zijn op meerdere taakvelden (4.1, 6,1, en 6.2) begroot. Op dit taakveld verantwoorden we de volledige inkomstenkant, wat lager uitvalt omdat we wat uitvoering doorschuiven naar 2025. Gemeentebreed is dit budgetneutraal in 4.1 voorliggende rapportage verwerkt. 0 266 Ontwerpbegroting 2026-2029 en bijgestelde begroting 2025 GR 4.3 DRAN. 0 7 Voordeel op peuterspeelzalen met name door verschuiving van 4.3 regulier naar VE peuter dat bekostigd wordt met OAB SPUK gelden. 77 0 Overig 0 -1 Totaal 77 223 300

TV

Programmarapportage mei 2025

24

3.5

Programma 5 Sport, Cultuur en recreatie

Speerpunten: 5.a Samen actief en sportief Sport is belangrijk voor lichaam en geest. We zijn daarom trots op ons actieve verenigingsleven met de vele vrijwilligers. Die blijven we ondersteunen. Ook zoeken we naar nieuwe manieren om sporten en bewegen aan te moedigen. Daarbij vinden we het belangrijk dat iedereen hier gebruik van kan maken, ongeacht leeftijd, inkomen, of een eventuele beperking. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording 1. Lokaal sportakkoord. Dit loopt nu door in het reguliere werkproces, Naast de doelen uit het Lokaal sportakkoord geen nieuwe ontwikkelingen. kunnen initiatiefnemers aanvragen indienen die bekostigd kunnen worden uit het uitvoeringsbudget (dit budget is van de Wijchense gemeenschap, niet van de gemeente). In de kerngroep zitten mensen van lokale(sport)-verenigingen, maatschappelijke instellingen en de gemeente. Deze kerngroep beoordeelt deze aanvragen. In 2023 hebben we het lokaal sport akkoord herijkt en hebben we nieuwe afspraken gemaakt. Naast de aanvragen gaan we een andere werkwijze hanteren om de concrete doelen uit te voeren. Dit loopt door in 2025 en de jaren daarop. 2. Buurtsportcoach/ verenigingsondersteuner. Dit loopt nu door in het reguliere werkproces, Sinds april 2024 zetten we een geen nieuwe ontwikkelingen.

buurtsportcoach/ verenigingsondersteuner in die stimuleert dat sport- en beweegaanbod toegankelijker wordt voor alle leeftijden en de sportverenigingen hierin worden ondersteund. Dit zal onder de Brede Regeling Combinatiefuncties gaan vallen, dat weer deel uitmaakt van de brede SPUK. Hieronder valt het Lokaal Sportakkoord, Brede Regeling Combinatiefuncties en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Deze zetten we voor 3 jaar in. Daarna evalueren we dit en bekijken we of we het GALA verlengen. 3. Speelruimtebeleid. Dit heeft inmiddels plaats gevonden. In het We gaan het speelruimtebeleid opnieuw tweede/ derde kwartaal 2025 zal het aan de beoordelen. De uitvoering wordt gedaan door raad worden voorgelegd. Na besluitvorming van een extern bureau. Dit vindt in 2024 plaats. Dit de Raad geven we hier vervolgens uitvoering zal eind 2024, begin 2025 aan de raad worden aan. voorgelegd en hier geven we vervolgens uitvoering aan in 2025. 4. Voor kinderen ontwikkelen we een klim- en Met een informatienota (30 januari 2025) is de speelbos. raad geïnformeerd over het proces waar we nu Het onderzoek naar de ontwikkeling van een in zitten en welke stappen er nog ondernomen klim- en speelbos (opgenomen in het moeten worden om tot een definitief ontwerp te coalitieprogramma) nemen we mee bij de komen met een definitieve kostenraming.

herijking van het speelruimtebeleid (zie punt 3 Indien de Raad, bij de integrale afweging van Speelruimtebeleid). We komen in 2024 met een de perspectiefnota, budget voor het speelbos locatiekeuze en ontwerp. Uitvoering zal in 2025 beschikbaar stelt dan zal er een uitgewerkt plaats gaan vinden. ontwerp worden gemaakt. Uitvoering zal dan in 2026 plaats vinden. 5. Volgens het raadsbesluit van 20 juni 2024 Het locatie-onderzoek is in uitvoering. gaan we een nieuw zwembad De Meerval Afronding zomer 2025. bouwen. In 2025 leveren we een stappenplan ter vaststelling door de raad. We voeren de benodigde voorbereidende onderzoeken uit, vooral voor de meest wenselijke locatie van het zwembad. Programmarapportage mei 2025

25

5.b

Zuinig op onze kunst, cultuur en historie In onze kunst en cultuur zien we onze lokale identiteit terug. Daar hechten we veel waarde aan. We vinden het ook belangrijk om aandacht te houden voor de rijke historie van Wijchen en al haar kernen. Daarom blijven we hierin investeren en houden we dit voor iedereen toegankelijk. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We beschermen onze cultuur en geschiedenis De kerkenvisie nemen we mee in het en steunen ideeën die de plaatselijke uitvoeringsprogramma van de omgevingsvisie. geschiedenis in beeld brengen: Ø We gaan door met het plan voor cultuur en We komen met een subsidieregeling voor het geschiedenis. verduurzamen van monumenten en lichten Ø De beleidsnota cultuurhistorie en de monumenteneigenaren actief voor. kerkenvisie nemen we mee in de omgevingsvisie. Ø We onderzoeken Erfgoed uit het Post ’65 tijdperk. Ø We lichten monumenteneigenaren actief voor en begeleiden hen met het verduurzamen van hun monument. De subsidieverordening Monumenten 2016 Dit wordt nog opgepakt. wordt herzien. We maken een plan waarmee we de cultuur, Het onderwerp Groene Longen is integraal met geschiedenis en groene longen in onze de beleidsvelden Cultuurhistorie en gemeente beschermen. Denk aan Gebiedsontwikkeling behandeling. landschapspark Woezik en de omgeving Valendriese Heuvels.

De komende jaren verzamelen we informatie hierover en leggen dit vast in de Omgevingsvisie. Het RAAP-rapport 3040 en de cultuurhistorische inventarisatie (actualisatie) gemeente Wijchen zijn hierbij de basis. Dit doen we samen met het team Gebiedsontwikkeling Wijchen herdenkt 80 jaar vrijheid. We vieren en Afgerond. We hebben activiteiten herdenken 80 jaar vrijheid. We organiseren en georganiseerd en ondersteund om extra ondersteunen activiteiten in dit kroonjaar. aandacht te geven aan 80 jaar vrijheid. 5.c

Wijchen als trekpleister Naast kunst en cultuur heeft onze gemeente afwisselende landschappen met mooie hoogtepunten. Van de Bergharense berg tot de Berendonck. Wijchen is een mooie bestemming. Bovendien biedt toerisme kansen voor de lokale werkgelegenheid en economie. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Een uitkijkpunt over onze gemeente is een Nog niet gestart. aantrekkelijke toevoeging. We bekijken waar dit een plek kan krijgen en als dit kan in combinatie met een klimbos. We komen in 2025 met een locatie keuze en ontwerp. 5.d

Groene en gezonde wijken en dorpen Groen om ons heen draagt bij aan onze gezondheid en ons geluk. In onze gemeente hebben we gevarieerde natuur met ruimte voor mens en dier en dat behouden we. Waar mogelijk versterken we het groen in de wijken die er al zijn. En we zorgen voor groen binnen nieuwbouwprojecten. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We zijn terughoudend met het kappen van De uitwerking hiervan is nog niet gestart. Op dit bomen vanwege overlast. Voor elke gekapte moment zijn we bezig met de eerste stappen te boom planten we er binnen onze zetten voor een (Omgevings-)Programma gemeentegrenzen in principe twee terug. waarin het beleidsveld Groen een plek zal Uitwerking hiervan gebeurt in het op te stellen krijgen. Dit Programma is de beoogde Groenbeleidsplan c.q. boombeheerplan. vervanger van een sectoraal/thematisch Daarmee wordt begin 2025 gestart. beleidsplan.

Programmarapportage mei 2025

26

Als groen ergens verdwijnt, zorgen we dat het op een andere plek terugkomt. We kijken in de openbare ruimte waar we stenen kunnen vervangen voor groen. We ontwikkelen beleid om cultuurhistorische waarden en groene longen in onze gemeente te beschermen. Denk aan landschapspark Woezik en de omgeving Valendriese heuvels. De komende jaren verzamelen we de informatie hierover en leggen dit vast in de Omgevingsvisie.

Dit is doorlopend in uitvoering. Realisaties zijn in het najaar. Het onderwerp Groene Longen is integraal met de beleidsvelden Cultuurhistorie en Gebiedsontwikkeling behandeling.

5.e

Cultuur- en erfgoedparticipatie We stimuleren cultuur- en erfgoedparticipatie. Het gaat om de mogelijkheid om deel te nemen aan culturele activiteiten enerzijds en om cultuur en erfgoed te beleven en te ervaren anderzijds. Hierbij geven we extra aandacht aan jeugd en jongeren en ouderen. We trekken op met het sociaal domein om meer verbinding te leggen door aan te sluiten op het programma van het Gezond en Actief Leven Akkoord Wijchen. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We zorgen dat de basis van de culturele We hebben subsidies verstrekt aan de culturele infrastructuur op orde is. organisaties in de basis culturele infrastructuur zodat zij in staat zijn hun activiteiten uit te voeren. We hebben een nieuwe visie op het Het meerjarenplan dient nog te worden bibliotheekwerk in 2024 vastgesteld. We opgepakt en het is de bedoeling dat het in 2026 anticiperen op de zorgplicht voor de bibliotheek afkomt, liefst voordat de Wsob daadwerkelijk die we vanaf 2026 hebben op grond van de gaat worden gewijzigd en de zorgplicht echt bibliotheekwet. van kracht gaat. Verwachting is 1 januari 2027. We verbeteren de bestaande beperkte De raad verleent een subsidie uit de ontvangen bibliotheekvoorziening in Bergharen en breiden SPUK. De bibliotheek kan vervolgens aan de deze vestiging voor slag.

Uiterlijk 1 juli 2026 dient het werk gereed Bergharen/Hernen/Leur/Batenburg uit naar een te zijn. volwaardige bibliotheekvoorziening met de ontvangen Rijksmiddelen (SPUK) voor ‘herstel en zorgplicht’. We voeren het uitvoeringsprogramma 2024In uitvoering: 2028 van de Cultuurnota uit. Concrete * de cultuurverbinder en maatregelen in 2025 zijn o.a.: verenigingsondersteuner zijn in april 2025 * Cultuurverbinder en Verenigingsondersteuner begonnen. zijn actief. * de subsidieregeling cultuurparticipatie in het * Subsidieregeling voor verbinding cultuur en sociaal domein is opengesteld. sociaal domein. * We ondersteunen 3 klassieke muziekfestivals. * Subsidie voor 3 initiatieven klassieke * We nemen deel aan kunstbende en Max muziekfestivals. Vitaal. * deelname aan Kunstbende (cultuurparticipatie jongeren) * deelname aan Max Vitaal (cultuurparticipatie ouderen). 5.f

Ontspannen regio In de Groene Metropool Regio Arnhem-Nijmegen (GMR) werken we met de gemeenten aan versterking voor een langere tijd voor de structuur van de culturele keten in de hele regio. Dat betekent dat de acties een blijvend effect moeten hebben op de keten van top- en middensegment, cultuureducatie, kunstvakonderwijs en amateurkunst in de regio. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Provincie Gelderland heeft aan de GMR € 1,3 In uitvoering. Zie miljoen beschikbaar gesteld om activiteiten uit https://www.gmr.nl/projecten/sterke-culturelete voeren in de periode 2022-2025. Wij stellen infrastructuur/. Eind 2025 loopt de uitvoering ambtenaren beschikbaar om de uitvoering te af. ondersteunen. Onder regie van de GMR worden de onderstaande acties uitgevoerd in 2025: Meer onderwijs in cultuur en stimuleren dat er In uitvoering (pilot Meester Gezel) Zie voldoende en goed geschoolde https://www.gmr.nl/projecten/meester-gezelProgrammarapportage mei 2025

27

kunstvakdocenten zijn. Ondersteuning van verenigingen, stichtingen en vrijwilligers in de amateurkunst- en erfgoedsector. Hierbij aan te sluiten bij Meedoen is de Kunst en het Nationaal Akkoord Amateurkunst. Het Romeinse verleden en in het bijzonder de Romeinse Limes (UNESCO werelderfgoed) - in samenhang - meer zichtbaar en beleefbaar maken. Hiervoor is het Masterplan Romeins verleden in 2024 vastgesteld met uitvoeringsagenda, die vanaf 2025 wordt uitgevoerd. Voor de GMR zijn vanuit OCW eenmalig middelen beschikbaar gesteld voor talentontwikkeling cultuur jongeren.

leertraject/ In Uitvoering. ER zijn 3 fieldlabs in de regio gestart en er wordt gewerkt aan een digitaal ondersteuningsplatform door Cultuur Oost. In uitvoering. Een van de concrete acties is het voorbereiden van een Interreg subsidieaanvraag. Hieraan neemt Wijchen deel om het Romeins verleden in Wijchen zichtbaar te maken. Uitgevoerd. Bestaande projecten in de regio zijn ondersteund.

5.g

Meer biodiversiteit en natuur Goed onderhoud is belangrijk. We willen dat het past bij de (in het ibor) vastgestelde beeldkwaliteit. Maar ook dat het bijdraagt aan de ontwikkeling van de biodiversiteit. Dan levert het een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid. Bij het onderhoud betrekken we onze inwoners zoveel mogelijk. De gemeente heeft hier een voorbeeldrol. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Speerpunt 1. Overgang naar groenbeheer De onderdelen van dit speerpunt zijn op dit waarbij rekening wordt gehouden met dieren en moment in voorbereiding. planten in hun eigen omgeving: a. Invoeren beheerplan Spoorzone waarbij rekening wordt gehouden met de dieren en planten die daar al zijn; b. Opstellen plan om te zorgen voor ecologisch beheer; c. Een locatie inzaaien met een kruidenmengsel voor verschillende planten. Speerpunt 2. Biodiversiteit als integraal Dit onderwerp komt in één van de volgende duurzaamheidsthema: jaren aan bod. a. Een scan maken voor de kansen voor natuur bij ruimtelijke ontwikkelingen. Speerpunt 3. Natuurlijke bestrijding overlast Dit is opgenomen in de werkwijze van het gevende plant- en diersoorten: dagelijks beheer van de openbare ruimte. a. We pakken de eikenprocessierups (epr) in de stedelijke omgeving aan door ander maaibeleid en de ontwikkeling van natuurlijke vijanden aan te moedigen. We zoeken plekken waar we deze aanpak kunnen uitvoeren.

Speerpunt 4. Versterken groenblauw raamwerk: Met alle betrokken partijen wordt momenteel a. Binnen de GMR samenwerken aan de gewerkt aan een programma van eisen voor ontwikkeling van het groenblauw raamwerk. uitvoering van de Groene Mantel. Het groenblauw raamwerk is een verbinding en dooradering van stad en landschap met natuur en water. Hiervoor stellen we samen met de regiogemeenten het plan Groene Mantel rondom Nijmegen op. Aansluitend daarop start de uitvoering. Speerpunt 5. Stimuleren van initiatieven en Er zijn enkele informatieborden geplaatst. samenwerking: a. Plaatsen informatiebord(en) over biodiversiteit in de wijk; b. Plaatsen van nestkasten voor vleermuizen en/of stadsvogels.

Programmarapportage mei 2025

28

5.h

Recreatieve visie Loonse Waard Ons rivierenlandschap is een unieke eigenschap. In onze plannen voor het toerisme leggen we de nadruk op ons landschap, cultuur en geschiedenis. We onderzoeken de mogelijkheden om meer te doen met recreatie op en rond het water. Zo biedt de Loonse Waard mogelijk kansen om recreatie op en aan het water te versterken. Hiermee speelt het in op de behoefte aan stedelijk uitloopgebied voor onze inwoners. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Het ontwikkelen van een visie op de Loonse Nog niet opgestart. Waard en de mogelijkheden voor dat gebied zijn onlosmakelijk verbonden aan de grote ruimtelijke opgaven waar we voor staan. In 2025 gaan we deze ruimtelijke opgaven voor Wijchen richting de toekomst concreter in beeld brengen. Daar hoort ook het buitengebied, de uitloopgebieden en de visie op de Loonse Waard bij.

Financieel:

TV 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

(Bedragen x € 1.000) Taakveld Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuur- productie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Resultaat

Begroot 245 3.074

JEV 245 3.091

Saldo 0 -18

613

612

1

339 55 1.080 2.695 8.101

343 55 1.077 2.733 8.156

-4 0 3 -38 -55

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) Indexatie van de subsidie aan Triwy BV is hoger dan waarmee we in 5.2 de begroting hadden gerekend. -18 0 Kasteelgracht ontdoen van eikenblad, moet éénmaal per 7-8 jaar gebeuren (aanvullen in het baggerplan bij herziening, het budget is 5.7 in het verleden onbedoeld geschrapt). 0 -38 Overig 0 1

TV

Totaal

-18

-37 -55

Programmarapportage mei 2025

29

3.6

Programma 6 Sociaal Domein

Speerpunten: 6.a

Gezonde en vitale samenleving Een gezonde leefstijl is belangrijk voor alle leeftijden. Door gezond te eten en te bewegen, blijf je lichamelijk en geestelijk fit. Ook blijft het belangrijk om mensen te ontmoeten en van betekenis te zijn. Iedereen moet kunnen werken aan gezondheid en meedoen in de samenleving. Een beperking mag daarin geen belemmering zijn. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Activiteiten die helpen bij een gezonde leefstijl De GALA-subsidieregeling voor lokale ondersteunen wij. We werken bijvoorbeeld aan initiatieven staat open tot oktober. In het een ketenaanpak gezond gewicht, een rookvrije najaar wordt er een Gezond en Actief café generatie en het verminderen van georganiseerd. alcoholgebruik. Dit doen we samen met onze partners binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord. We richten ons daarbij op alle leeftijden, met extra aandacht voor inwoners met weinig geld. We organiseren een Gezond en Actief café voor professionals en inwoners. We gaan verder aan de slag met de uitvoering Uitvoering loopt. van het Gezond en Actief Leven Akkoord. We zetten in op een brede aanpak voor gezondheid met de onderwerpen sporten, bewegen, cultuur, gezondheid en de sociale basis. We zetten ons in om eenzaamheid bij alle Uitvoering loopt. leeftijdscategorieën te voorkomen of te verminderen. Dit doen we bijvoorbeeld samen met de Kerngroep Eenzaamheid en MeerVoormekaar.

Laagdrempelig en zo veel mogelijk in de buurt. We organiseren met onze partners de week van De week staat begin 2026 gepland. de gezondheid. Met als doel om inwoners in de gemeente Wijchen te inspireren om gezonde keuzes te maken. 6.b

Vitaal ouder worden Mensen worden steeds ouder en blijven langer actief. Vitale ouderen leveren een waardevolle bijdrage aan de samenleving. Bijvoorbeeld door zich in te zetten als vrijwilliger of als mantelzorger voor een naaste. Of door hun kennis en ervaring op een andere manier te delen. We zetten ons ervoor in dat ouderen mee kunnen blijven doen in de samenleving. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Vrijwilligers blijven we ondersteunen en We organiseren een vrijwilligersbedankdag om waarderen. onze waardering uit te spreken voor de inzet van alle vrijwilligers. Ter ondersteuning is het Vrijwilligerspunt beschikbaar, en wij zorgen ervoor dat alle vrijwilligers goed verzekerd zijn. We streven naar een dementievriendelijke gemeente. Samen met de Kerngroep Dementie werken we hier steeds aan. We ontwikkelen nieuwe zinvolle dagactiviteiten De ZonMw- subsidie voor ‘zinvolle voor thuiswonende mensen met dementie en dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met sluiten aan op de behoefte aan meer beweging dementie’ stopt eind juni 2025. en cultuur. Hierbij hebben wij ook aandacht voor mensen met een migratieachtergrond en bieden we handvatten voor mantelzorgers om de zorg thuis langer vol te kunnen houden.

Programmarapportage mei 2025

30

6.c

Preventie en goede zorg Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten we alles in op preventie en makkelijk bereikbare hulp. Soms kunnen mensen al veel zelf, met een klein duwtje in de rug. Bovendien bespaart voorkomen van zorgkosten op de lange termijn. Mensen die professionele zorg nodig hebben, moeten daarop kunnen rekenen. Dat is altijd maatwerk, want elk mens en elk gezin is anders. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We werken aan preventie met een Inzet van preventie heeft voortdurend laagdrempelig aanbod. Als dat mogelijk is heeft aandacht. hulp in de buurt of uit het sociale netwerk de voorkeur. Mantelzorgers zijn belangrijk en verdienen onze Uitvoering loopt. steun. We versterken daarom de ondersteuning voor mantelzorgers. We kijken naar de behoefte vanuit de mantelzorger zelf, zoals bijvoorbeeld logeren of opvang functies. Vanaf 1 augustus 2023 is er een Consulent Mantelzorg toegevoegd in het Sociaal Team als pilot. Vanwege de behaalde resultaten, is deze pilot verlengd. We bakenen duidelijk af wat hoort onder We volgen de uitwerking van de jeugdzorg en wat hoort bij de normale hervormingsagenda jeugd waarin een van de opvoeding volgens de aanscherping van de actie lijnen is reikwijdte jeugdwet. We wachten jeugdwet volgens de Hervormingsagenda op een nadere uitwerking om deze te kunnen Jeugd. toepassen in onze verordening.

Inwoners met een hulpvraag helpen we snel en Na het onderzoek gericht op toekomst duidelijk op weg. De toegang is laagdrempelig bestedige sociale teams gaan we nu de fase in en efficiënt ingericht. We halen de wettelijke waarin we een implementatie plan gaan termijnen bij vragen van burgers aan het schrijven hoe de verbeteringen door te voeren. Sociaal Team. We rapporteren over deze vorderingen in de nota stand van zaken sociaal domein in december 2025. Voor goede zorg aan onze jeugd en De regio is nu bezig met het beschrijven van de volwassenen werken we samen in de regio. In resultaten tot nu toe en de dooronwikkeling die de programma’s op jeugd en Wmo voor de noodzakelijk is van het regio programma jeugd. regio staan duidelijke doelen en resultaten die Indien dit gereed is zullen we de lokale verwacht worden. Het lokale beleid stemmen aansluiting op dit onderdeel weer gaan maken. we hierop af. Binnen Wmo werken we gericht samen op onderdelen zoals aanbesteding huishoudelijke hulp. dit continueren we. We streven ernaar om kinderen zoveel mogelijk Dir is een continu proces waar we aan blijven thuis op te laten groeien. Waar veilig opgroeien werken. We willen in deel 2 van 2025 gaan in een gezinssituatie niet vanzelfsprekend is, werken met steun gezinnen, naast de mee leef bieden we steunvormen aan, zoals gezinnen van MeerVoorMekaar. We denken steungezinnen.

Wanneer thuis wonen niet meer hierbij meer kinderen en ouders steun te gaat, bieden we pleegzorg, gezinshuizen, kunnen beiden waardoor uithuisplaatsing kleinschalig wonen en specialistische minder nodig zal zijn. instellingen aan. De ondersteuning en zorg is van goede kwaliteit Het verder uitwerken van een sterke sociale en zorgen dat deze betaalbaar zijn. basis gaan we doen in het tweede deel van We werken samen met het Sociaal Team (ST) 2025. We zorgen dat het aanbod van Mvmk en en MeerVoormekaar aan het vrij toegankelijk sociaal team goed past in dit aanbod wat vrij aanbod en we gaan door met een toegankelijk voor burgers beschikbaar moet dorpsondersteuner in Bergharen, Hernen / Leur zijn. De klant tevredenheid meten we jaarlijks en Alverna. en bekijken of hier verbeter tips uit voortkomen We meten steeds of de klant tevreden is. De en nemen deze ter harte. Het ROB zorgt voor resultaten gebruiken we om ons te verbeteren. reële tarieven die we aanpassen waar nodig en Het contractmanagement van de regio stelt passend bij de beschreven bouwsteen. eerlijke prijzen vast en gaat voor kwaliteit. We willen dat mensen, die het echt nodig De in 2024 gestarte Europese aanbesteding hebben, hulp bij het huishouden kunnen Hulp bij het huishouden is bijna afgerond. De krijgen. We leveren maatwerk als dat nodig is.

definitieve gunning aan 9 aanbieders is op 27 We gaan in 2025 nieuwe raamovereenkomsten mei 2025. De raamovereenkomsten gaan 1 juni Programmarapportage mei 2025

31

aan met aanbieders voor het leveren van hulp bij het huishouden. Fraude met zorg pakken we stevig aan. In 2023 startte een onderzoek naar regionale samenwerking hiervoor. Eind 2024, begin 2025 verwachten wij hieruit aanbevelingen voor samenwerking binnen de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Hierin werken we nu samen met gemeenten in de regio. We toetsen alle aanbieders (zorg in natura (ZIN) en persoonsgebonden budget (PGB)) op kwaliteit bij de start van de contractering van de betreffende partij. We zorgen dat onze plannen voor woonzorg passen bij het verhuren van panden door anderen aan zorgpartijen binnen Wijchen. Op deze wijze houden we zicht op de partijen die zich vestigen in onze gemeente en kunnen we signalen in samenspraak met Instituut Bijzonder Onderzoek (IBO) en handhaving oppakken.

2025 in. Begin 2025 is door de projectleider een onderzoeksrapport opgeleverd met 20 aanbevelingen. Deze informatie wordt in de zomer van 2025 via een informatienota met de raad gedeeld. Tegelijkertijd wordt in regionaal verband (schaal van de Veiligheidsregio Gelderland Zuid) gewerkt aan de implementatie van de voorgestelde maatregelen. De kosten die hierop betrekking (deelnemersbijdrage) hebben zijn voor de jaarschijven 2025 en 2026 verwerkt in de (meerjaren)begroting. Het Instituut Bijzonder Onderzoek neemt in de implementatie deel uit van de werkgroep die betrekking heeft op handhaving.

6.d

Iedereen draagt een steentje bij We willen dat iedereen mee kan doen. Door werk of door zich op een andere manier in te zetten voor de samenleving. Iedereen is van waarde en kan iets kunnen bijdragen. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We willen een inclusieve samenleving. Dit Over de bijdragen aan het inclusieprogramma betekent dat iedereen mee mag en kan doen. vanuit WerkBedrijf rapporteert de MGR Dit bereiken we door samen te werken met periodiek naar de raad in zijn Factsheet, onze inwoners en ketenpartners aan een Jaarrekening en halfjaarrapportage. Daarbij actielijst, die hoort bij het vastgestelde inclusie gaat het ondermeer over plaatsingen van programma. mensen met een beperking en (zorg) jongeren We willen meer mensen met een afstand tot en de wijze waarop we daar regionaal vorm aan werk ondersteunen om ervaring op te doen. Het geven. Lokaal kijken we ook naar de rol die ontbreken van voldoende scholing, lichamelijke Wijchen als werkgever daarin kan nemen. en geestelijke klachten zijn enkele voorbeelden waarom mensen niet mee kunnen in deze maatschappij. Met de inzet van participatiecoaches zetten we kleine stapjes om de mensen uit het sociaal isolement te halen. Zonder deze inzet blijven deze mensen veelal tot de AOW gerechtigde leeftijd een bijstandsuitkering ontvangen. Zo maken we hen werkfit voor de arbeidsmarkt.

In overleg met ons WerkBedrijf Rijk van Nijmegen bekijken we welke toegevoegde waarde plaatselijke ideeën hebben. We zorgen dat deze passen bij de arbeidsbemiddeling in de regio. Daarnaast houden we ook in 2025 aandacht voor jongeren die binnen de Participatiewet vallen en die op meerdere punten kampen met problemen. Goede ideeën die mensen trainen of helpen bij Sinds de laatste dienstverleningsovereenkomst het zoeken naar werk, ondersteunen we. financieren wij onze inzet van We overleggen regelmatig met plaatselijke participatiecoaches uit het budget voor lokale partijen. Daarnaast organiseren onze afspraken met WerkBedrijf. Zijn ondersteunen participatiecoaches diverse (groeps-) op dit moment circa 100 inwoners uit Wijchen activiteiten. Deze activiteiten gaan over die een beroep op de Participatiewet in stappen persoonlijke ontwikkeling, gezondheid en naar een voor hun maximaal participatieniveau. voeding, gezondheid en beweging, financiën, De raad ontvangt vóór de zomer in een stress en (chronische) pijn, regelingen en de informatienota het beeld over 2024. De sociale kaart. verwachting is dat vanaf 2025 deze rapportage Jaarlijks ontvangt u een verslag over de zal lopen via de periodieke rapportages van Programmarapportage mei 2025

32

resultaten die de participatiecoaches gehaald hebben. We gaan meer samenwerken met de plaatselijke ondernemers om mensen met een uitkering sneller aan het werk te krijgen. Hierbij stemmen we af met ons WerkBedrijf, zodat we aansluiten bij de vraag van onze ondernemers. We overwegen, in samenwerking met WerkBedrijf, plannen voor “jobcarving”. In 2024 stelde de raad een nieuw beleidsplan ‘Arbeidsmarkt en re-integratie, Klaar voor nieuwe kansen!’ vast. Voor de uitvoering hiervan in 2025 is een Dienstverleningsovereenkomst aangegaan, waarin regionale en lokale afspraken geactualiseerd zijn. Alle mensen met een plicht om in te burgeren, doen snel en volledig mee in de maatschappij. Liefst via betaald werk. We zorgen ervoor dat zij een zo hoog mogelijk taalniveau (eis is B1) behalen. En dat zij, naar wat zij kunnen, vanaf het begin van het traject voor inburgering deelnemen. Het liefste door betaald werk.

WerkBedrijf. Op 7 mei 2025 organiseerde 'HetWerktWijchen!' in samenwerking met WerkBedrijf de Wijchense banenmarkt. Daar waren ruim 20 (lokale) ondernemers. De markt werd door ruim 350 werkzoekenden bezocht. Over de voortgang wordt de raad rechtstreeks door WerkBedrijf geïnformeerd in zijn periodieke rapportages (jaarrekening en halfjaarrapportage).

Conform.

6.e

We laten niemand vallen In deze financieel onzekere tijden kunnen de laagste inkomens op onze steun blijven rekenen. Als mensen in de knel komen is er een vangnet. We bieden steun bij financiële zorgen en zien daarbij een belangrijke rol voor charitatieve instellingen. Armoede bestrijden we door hulp op maat. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We houden extra aandacht voor kindregelingen In het eerste kwartaal is het rekenkamerrapport in het armoede- en minimabeleid. In het naar het armoedebeleid in de gemeente schooljaar 2024/2025 zullen we in overleg met Wijchen uitgekomen. We gaan kijken of de de Wijchense scholen een aantal activiteiten Kindregeling aanpassing behoeft, dit staat uitvoeren op het terrein van ondersteuning, gepland voor Q3 2025. Specifieke activiteiten bereiken van ouders en hoe omgaan met geld. met de scholen zijn opgepakt vanuit preventie van armoede en schulden. We zetten nieuwe initiatieven in om een groter Met onze maatschappelijke partners bestaat bereik te krijgen in de ondersteuning die we een intensieve samenwerking. Gezamenlijk kunnen bieden aan mensen met geldzorgen, hebben we de Geldzorgenlijn geïntroduceerd. door een intensieve samenwerking met Deze wordt steeds meer gevonden en het maatschappelijke partijen, een communicatienummer wordt vaker gebel.

We gaan in Q3 van campagne en één telefoonnummer voor de 2025 onderzoeken in hoeverre aanvragen voor doelgroep. Dit doen we o.a. op basis van een regelingen makkelijker kunnen worden gemaakt evaluatie van het effect van het nieuwe voor de inwoner en voor de uitvoering. We denken mee met de Agenda Dienstverlening. telefoonnummer ‘Geldzorgen’. Ook Het vergroten van het bereik wordt uiterlijk in onderzoeken we hoe we de toegankelijkheid Q3 opgepakt samen met de andere van de diverse inkomensregelingen kunnen aanbevelingen uit het rekenkamerrapport. vergroten en de aanvragen kunnen vergemakkelijken. We werken aan de vindbaarheid van de juiste instantie: “in één keer raak” en de soepele opvolging van binnengekomen vragen en signalen. We bieden een vangnet op basis van Wij zijn in afwachting van de verdere uitwerking vertrouwen. Een foutje bij een aanvraag kan van de Participatiewet in Balans. Vooralsnog altijd gemaakt worden. Bewuste fraude met word deze, gedeeltelijk, voorzien per 1 januari uitkeringen pakken we aan. We hebben 2026. Vooruitlopend hierop zijn en worden aandacht voor de menselijke maat binnen de uitgangspunten ten aanzien van menselijke bijstandverlening. Dat doen we door middel van maat uit dit wetsvoorstel binnen de deskundigheidsbevordering aan de groep uitvoeringspraktijk geïmplementeerd. inkomensconsulenten.

Gemeenten moeten per individueel geval bepalen in hoeverre er strikt genomen sprake is van frauduleuze Programmarapportage mei 2025

33

handelingen, of van een menselijke vergissing, die vervolgens leidt tot een overtreding van de regels. Mensen met financiële zorgen of schulden helpen we vroegtijdig om grip op hun huishoudboekje te krijgen. Initiatieven uit de samenleving zijn daarbij zeer waardevol. We benaderen de inwoners waarover we een signaal van betalingsachterstand ontvangen. We benaderen deze inwoners actief met een hulpaanbod door ze te bellen of een sms of brief te sturen. Met de inkomenskaart laten we concreet zien wat we kunnen bieden. We vinden het belangrijk om gezinnen met een kleine beurs beter te ondersteunen. In 2025 zullen we een vervolg geven aan de uitkomst van een verdere uitwerking van de inwonerspas (combinatie met ‘digitaal platform’, specificering kosten), op basis van besluitvorming in de raad. We streven naar een samenleving waarin iedereen mee kan doen. In 2025 gaan we verder met het uitvoeren van de ‘Iedereen doet mee agenda’. Ook starten we in 2025 een pilot met de Voedselbank om mensen die langdurig voedsel afnemen minder afhankelijk te maken. We versterken onze (herstelgerichte) inloop GGZ en werken met een WijkGGZ team. We zorgen ook voor meer betaalbare woningen voor psychisch kwetsbare inwoners. We evalueren onze nieuwe werkwijze met één integrale wijze van adviseren vanuit betrokkenen in het sociaal domein.

Maandelijks nemen we actie richting inwoners naar aanleiding van signalen van achterstanden vaste lasten die we ontvangen. De inkomenskaart is geactualiseerd voor 2025.

Er is tot op zekere hoogte altijd ruimte voor verhoging van het bereik. In principe doen we het in Wijchen goed met een gemiddeld bereik van 70% en een uitstekend bereik van ouders die een beroep doen op de Kindregeling van 91%. We werken mee aan de Agenda Dienstverlening waarin onze voorbeeldstukken ook kunnen worden behandeld. Om iedereen mee te kunnen laten doen is het belangrijk te weten wat de drijfveren en belemmeringen zijn. Het onderzoek met de Voedselbanken is van start gegaan. Hier zijn 2 ervaringsdeskundigen bij betrokken. We verwachten met de uitkomsten te kunnen inschatten i.h. 'Iedereen doet mee' haalbaar en wenselijk is. Uitvoering loopt.

Uitvoering loopt.

6.f

Zorg en veiligheid We zorgen voor een veilige leefomgeving. Inwoners en professionals weten waar zij signalen en zorgen over onveilige situaties kunnen delen. Jeugdoverlast en drugsproblematiek zijn in beeld en pakken we aan. Zorgmijders die een gevaar zijn voor zichzelf of voor anderen, bieden we ondersteuning. Huiselijk geweld en kindermishandeling signaleren we tijdig met onze ketenpartners en zetten hier passende hulp voor in. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We werken samen met onderwijs, politie, Doordat we geen personele bezetting hebben jongerenwerk, regieteam, boa’s, straatcoaches, op dit onderdeel zetten we in op behouden wat veilig thuis en zorgpartijen. Hiervoor hebben we we hebben. In Q3 zullen we nadat we een diverse overlegorganen. volledige bezetting hebben dit onderwerp weer Met bovenstaande partners werken we samen oppakken. om overlast gevende jeugdigen en volwassenen te voorkomen of te beheersen. Via regieteam en ketenpartners zetten we Doordat we geen personele bezetting hebben trajecten in gang, zoals bemoeizorgtraject en op dit onderdeel zetten we in op behouden wat GGZ in de Wijk voor zorgmijders en bij we hebben. In Q3 zullen we nadat we een inwoners met complexe problematiek. volledige bezetting hebben dit onderwerp weer oppakken.

Met het regionale en lokale plan huiselijk Doordat we geen personele bezetting hebben geweld en kindermishandeling als leidraad, op dit onderdeel zetten we in op behouden wat werken we aan het signaleren en aanpakken we hebben. In Q3 zullen we nadat we een van huiselijk geweld en kindermishandeling. volledige bezetting hebben dit onderwerp weer oppakken.

Programmarapportage mei 2025

34

BUIG In de begroting van 2025 is rekening gehouden met een gemiddeld aantal van 697 bijstandontvangers. We zijn gestart in 2025 met 732 bijstandsgerechtigden. In de loop van het eerste kwartaal van 2025 zagen we neutrale ontwikkeling van het bestand. Een bestandsanalyse is in de maak. Hierbij kijken we specifiek naar kansen om te komen tot schadelastbeperking op de uitkeringsuitgaven. Wat is de verwachte afwijking t.o.v. begroting? Vooralsnog wordt uitgegaan van gemiddeld van 725 uitkeringsgerechtigden in 2025. De voorlopige rijksbijdrage en verhaal uitkeringen voor 2025 zijn begroot op € 12.518k dit stellen we bij naar €11.523. In oktober heeft het Rijk voorlopige budgetten gepubliceerd. Wijchen komt daar nadelig uit. Begin mei heeft de overheid het nader voorlopige budget gepubliceerd. We hebben de inkomsten opnieuw bijgesteld voor het lopende jaar en zullen deze ook aanpassen voor de meerjarige perspectiefnota. We houden de jaareindeverwachting van de kosten aan op gemiddeld 725 uitkeringsgerechtigden, daarnaast is er een uitzetting op loonkostensubsidie. Dat leidt tot in totaal een uitzetting van € 535k bij de kostenkant. Omdat het saldo op de BUIG regeling hiermee behoorlijk negatief wordt, komen we in aanmerking voor de vangnet uitkering (compensatie vanuit het Rijk). Echter de compensatie voor tekorten in 2025, kunnen we pas aanvragen in augustus 2026.

Een eerste verkenning laat zien dat we voor ongeveer een miljoen euro compensatie kunnen verwachten. Dit bedragen kunnen na de jaarrekening 2025 pas definitief opmaken en verantwoorden in boekjaar 2026. Tabel BUIG 2025 inkomsten en uitgaven Begroot primitief 2025

x € 1000

Verwachting 2025 Mei Rapportage

Saldo

Opbrengsten

12.518

11.523

-995

Kosten

13.294

13.829

-535

Totaal

-776

-2.306

-1.530

AANTALBIJSTAND ONTVANGERS

Grafiek ontwikkeling bijstandsgerechtigden 2025 760 740 720 700 680 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

2025 Realisatie 2024

Begroot 2025 primitief

Realisatie 2025

JEV 2025

Bijzondere bijstand Op dit moment, zijn gegevens beschikbaar over januari tot en met maart 2025. De voorgaande jaren kenmerkten zich vooral door een stijging van de uitgaven aan incidentele kosten en de individuele inkomenstoeslag. Er was over heel 2024 sprake van een forse Programmarapportage mei 2025

35

overschrijding van de budgetten incidentele kosten en inkomenstoeslag ten opzichte van de begroting 2024: 171.000 respectievelijk 48.000. Deze overschrijding werd opgevangen binnen de overige regelingen bijzondere bijstand. Wat de uitgaven op deze budgetten in 2025 gaan doen is onzeker. Dat is met name afhankelijk van het aantal statushouders. Een andere post waarop de invloed van de statushouders zich doet gelden zijn de uitgaven vanuit de Kindregeling aan zwemlessen. Deze uitgaven stijgen voor het 2 e jaar op rij met ca. 10.000. Ook de geldelijke bijdragen vanuit de Kindregeling zijn verhoogd. Hiermee komt het budgettekort t.a.v. de aanvragen op structureel 20.000. De overige uitgaven vertonen geen bijzonderheden. Op dit moment verwachten we ook geen ontwikkelingen die directe aanzienlijke gevolgen hebben voor de overige budgetten bijzondere bijstand. Vooralsnog gaan we nog uit van de begroting. Jeugd Met de jaarlijkse Nulmeting verkrijgen we vroegtijdig integraal inzicht in de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik en de daaraan gerelateerde kosten. Hoofddoel is om te komen tot een geactualiseerde begroting. In dit thema komt het onderdeel Jeugd aan de orde. Naast de duiding van het jaarbeeld 2024, nemen we hier ook de definitieve tarieven 2025 in mee, maken we client- specifieke prognoses op de dure producten en maken we verdiepende analyses.

Het resultaat is een geactualiseerde begroting van het lopende jaar 2025. Het meerjarig effect stellen we bij in de Perspectiefnota 2025. Wat is de verwachte afwijking t.o.v. de begroting? Voor het lopende jaar 2025 wordt op basis van de Nulmeting 2025 op het onderdeel Jeugd een nadeel t.o.v. de huidige begroting 2025 verwacht van € 464k. Dit nadeel bestaat uit: - Hoeveelheidseffect: een nadeel ad € 230k op de bijstelling van het verwachte zorggebruik; - Prijseffect: een nadelig prijseffect ad € 234k. Dit prijseffect treedt hoofdzakelijk op bij de ambulante producten, waar de definitieve tarieven hoger uitvallen dan in de primitieve begroting 2025 rekening mee gehouden. Dit als resultaat van de aanbestedingen Jeugd 2025. Dit verwachte resultaat leidt tot een onttrekking uit de egalisatiereserve Jeugd. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten Jeugd. In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) de opbouw per onderdeel:

2025 Dagbehandeling Verblijf Ambulant GGZ zorg Bescherming/reclassering PGB Overig Totaal

34 -337 -192 75 -40 0 -4 -464

Kijken we puur naar de bijstelling van het verwachte zorggebruik (hoeveelheidseffect), dan heeft de Nulmeting 2025 Jeugd financieel een negatief effect. Hieronder per categorie de inhoudelijke toelichting: Dagbehandeling Vanaf 2024 zijn er nieuwe producten in de categorie dagbehandeling, waarbij 2024 een overgangsjaar was waarbij de oude producten ook nog ingezet mochten worden. Vanaf 2025 kunnen enkel de nieuwe producten gebruikt worden. Grote verandering is dat de nieuwe producten de eenheid uren hebben i.p.v. dagdelen. Dit levert een voordeel op omdat we nu gerichter de

Programmarapportage mei 2025

36

benodigde uren in kunnen zetten. In veel gevallen is het mogelijk minder uren in te zetten dan een dagdeel. Bij de inzet van de lokale bouwsteen bij de Eerste Stap kijken we kritisch naar de inzet als ontlasting van ouders. Dit is alleen mogelijk bij nieuwe indicaties. Lopende indicaties voortijdig wijzigen of beëindigen kan niet omdat hier geen juridische grondslag voor is. Dit maakt dat we langer de tijd nodig hebben om de nieuwe beoordelingswijze van ondersteuning te zien resulteren in vermindering van gebruik. Verblijf We zien het aantal jeugdigen in verblijf afnemen in 2024. Echter, zien we dat jeugdigen in verblijf intensievere zorg nodig hebben. De (landelijke) beweging naar kleinschaligheid heeft als gevolg dat de kostprijzen voor verblijfszorg duurder worden. Dit door dat de groepsgrote aanzienlijk kleiner is en de kosten per jeugdige als gevolg hiervan stijgen. Het nadeel bij verblijf wordt voornamelijk veroorzaakt door een klein aantal jeugdigen met hoog specialistische zorgbehoeften waarbij maatwerk nodig is. Dit betekent op maat gemaakte zorg met hoge individuele begeleidingsnorm. Bij deze casussen is er weinig beïnvloedbaarheid. Verwijzingen verlopen vaak via medisch specialisten en gecertificeerde instellingen. Ook blijkt de zorg dermate intensief en complex dat er geen bestaande zorgvormen zijn die aansluiten.

Het vraagt een lange inzet om tot vermindering van de intensieve zorgvraag te komen. We blijven als gemeente actief betrokken, stellen kritische vragen en denken mee over de afbouw van zorg. Het ROB is nauw betrokken bij deze hoog specialistische casussen. Door aanbieder specifieke tarieven, het nieuwe intensiteitenmodel vanaf 2025 en toegepast maatwerk zijn prijseffect en hoeveelheidseffect, wat lastiger te scheiden en weergegeven als een totaaleffect. Ambulant In 2024 hebben we ambulant al bijgesteld. In 2024 is er ingezet op beheersing van specialistische begeleiding. Het beperken van het aantal uren en kritisch kijken of het onder reguliere begeleiding kan, lijkt nu een daling van specialistische begeleiding te veroorzaken. We zetten de stand van 2024 door in 2025, wat een voordeel oplevert. Bij een aantal producten mag vanaf 2025 indirecte tijd gedeclareerd worden. Het effect hiervan zien we nog niet terug in de cijfers. Bij deze producten, zoals orthopedagogische behandeling (voorheen ambulante behandeling) hebben we aannames gedaan om rekening te houden met de verwachte stijging door de inzet van indirecte tijd. Het nadeel bij deze categorie wordt puur veroorzaakt door prijseffect. De definitieve tarieven vallen hoger uit dan in de primitieve begroting 2025 rekening mee gehouden. GGZ zorg Bij deze categorie zien we een voordeel.

Na de stijging van afgelopen jaren zitten we nu op beheersing. Er is sprake van tariefstijgingen. Daar staat tegenover dat de tariefopslag via de lumpsumfinanciering, die de afgelopen jaren gold, komt te vervallen. Hierdoor laat de categorie als geheel een voordeel zien. De raming van de GGZ- bedden laten we ongewijzigd. Bescherming/ reclassering De producten in de categorie jeugdbescherming en jeugdreclassering zijn gewijzigd. Deze categorieën fluctueren zonder aanwijsbare reden. Het product reguliere jeugdreclassering stellen we naar boven bij als gevolg van jaarbeeld 2024. Deze stijging wordt veroorzaakt door toename van aantal jeugdigen met schoolverzuim. PGB Geen bijzonderheden. Overig De categorie LTA (landelijk transitie arrangement) laten we ongewijzigd. Normaliter hanteren we bij LTA als uitgangspunt het gemiddelde van de afgelopen vier jaren. Het zorggebruik is een aantal jaren ongekend hoog geweest. De beïnvloedbaarheid van de gemeente is nihil. De verwijzingen gaan via de gecertificeerde instellingen en de medisch specialisten. Vanaf 2025 is deze categorie (door verplichte taakveld- indeling vanuit het Rijk) gesplitst in LTA ambulant en LTA verblijf. We hebben nog onvoldoende monitoringsinformatie om deze categorie bij te stellen en komen hier bij de volgende rapportage op terug.

Genoemd nadeel bij deze categorie wordt veroorzaakt door een prijseffect (hoger tarief) bij persoonlijke verzorging.

Programmarapportage mei 2025

37

Inhoudelijke ontwikkelingen Vanaf 2025 zijn een nieuwe set aan zorgproducten en bouwstenen gestart vanwege de aanbesteding 2025. Van deze nieuwe producten is er nog weinig realisatie bekend. De nulmeting is grotendeels gebaseerd op stand 2024 met een aantal aannames vanwege de wijzigingen door de aanbesteding 2025. Bij verblijf zijn vanaf 2025 de bovenregionale essentiële functies en bijbehorende mobiele brigade ingevoerd en ook de specialistische jeugdhulp kent de invoering van een geheel nieuw intensiteitenmodel, waarmee zorgzwaarte wordt bepaald. Daarnaast worden diverse producten gedifferentieerd, gelden op onderdelen aanbieder- specifieke tarieven en mag op onderdelen vanaf 2025 ook indirecte tijd worden gedeclareerd. Uitspraak deskundigencommissie en aangekondigde compensatie Mede naar aanleiding van de uitspraak van de deskundigencommissie jeugd/hervormingsagenda, heeft het Rijk in de Voorjaarsnota 2025 compensatie aangekondigd voor de jeugdzorg. Bijvoorbeeld door de verzachting van het ingroeipad van de landelijke bezuinigingsmaatregelen. Hoe deze compensatie concreet uitpakt voor de gemeente Wijchen, zal in de meicirculaire 2025 bekend worden gemaakt. De effecten daarvan verwerken we in de Perspectiefnota 2025. Lokale aanpak hervormingsagenda Jeugd In de hervormingsagenda wordt gesproken over een sterke sociale basis en een robuust team.

Voor de lokale implementatie hiervan wordt als onderdeel van de perspectiefnota 2025 een (budgetneutraal) bestedingsplan voorgelegd. Hiermee wordt een start gemaakt met het verstevigen van de sociale basis en middelen gereserveerd voor het robuuste team. Voor het robuuste team wordt in de tweede helft van 2025 een implementatieplan opgesteld. Vervolg Op 19 juni volgt de eerste informatieavond Jeugd en WMO 2025, waarin de Nulmeting 2025 en de resultaten t/m maart 2025 worden toegelicht. Ter voorbereiding op de informatieavond wordt u meer in detail geïnformeerd middels een informatienota. WMO Met de jaarlijkse Nulmeting verkrijgen we vroegtijdig integraal inzicht in de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik en de daaraan gerelateerde kosten. Hoofddoel is om te komen tot een geactualiseerde begroting. In dit thema komt het onderdeel WMO aan de orde. Naast de duiding van het jaarbeeld 2024, nemen we hier ook de definitieve tarieven 2025 in mee en maken we verdiepende analyses. Het resultaat is een geactualiseerde begroting van het lopende jaar 2025. Het meerjarig effect stellen we bij in de Perspectiefnota 2025. Wat is de verwachte afwijking t.o.v. de begroting? Voor het lopende jaar 2025 wordt op basis van de Nulmeting 2025 op het onderdeel WMO een voordeel t.o.v. de huidige begroting 2025 verwacht van € 26k.

Dit voordeel bestaat uit: - Hoeveelheidseffect: een voordeel ad € 91k op de bijstelling van het verwachte zorggebruik; - Prijseffect: een nadelig prijseffect ad € 65k. Dit prijseffect treedt hoofdzakelijk op bij de producten huishoudelijke hulp en reguliere begeleiding, waar de definitieve/ verwachte tarieven hoger uitvallen dan in de primitieve begroting 2025 rekening mee gehouden. Dit verwachte resultaat leidt tot een storting in de egalisatiereserve WMO. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten WMO. In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) de opbouw per onderdeel:

2025 Huishoudelijke hulp Begeleiding Hulpmiddelen Dagbesteding Woonvoorzieningen PGB Overig Stelpost Eigen bijdragen Totaal Programmarapportage mei 2025

60 -135 0 -15 0 26 90 0 26 38

Kijken we puur naar de bijstelling van het verwachte zorggebruik (hoeveelheidseffect), dan heeft de Nulmeting 2025 WMO financieel een positief effect. Hieronder per categorie de inhoudelijke toelichting: Huishoudelijke verzorging De verwachte groei in uren blijft ondanks de toename van het aantal klanten, deels uit. Dit komt mede door arbeidskrapte. We stellen het verwachte aantal eenheden 2025 met 2.720 naar beneden bij. Dit levert als hoeveelheidseffect een voordeel op. Daartegenover staat een nadeel in verband met een hoger tarief voor 2025. Momenteel wordt de huishoudelijke hulp opnieuw aanbesteed met als doel nieuwe raamovereenkomsten per 1 juni 2025. Voor deze aanbesteding is er een onafhankelijk tarievenonderzoek uitgevoerd onder de huidige aanbieders. Het onderzoek leidt tot een hoger tarief HH in 2025. Daarnaast is er een nieuw onderhandelaarsakkoord voor de cao VVT bekend geworden. Als dit akkoord definitief wordt, dan zullen de loonkosten met 7,5% toenemen in de periode 1 juli 2025 t/m juli 2026. Per saldo verwachten we toch een voordeel. Begeleiding De inzet van de het product specialistische begeleiding zien we stijgen in het jaarbeeld 2024. We verwachten op dit onderdeel een uitzetting in 2025 door bijstelling van het verwachte aantal eenheden met +1.200 eenheden. Reguliere begeleiding laat wel een stabiel beeld zien en stellen we dan ook niet bij.

Hulpmiddelen De eenheden 2025 van deze categorie zijn niet bijgesteld in de Nulmeting 2025. We zijn in Q1 2025 gestart met de voorbereiding van een nieuwe aanbesteding voor hulpmiddelen met als doel een nieuwe raamovereenkomst(en) per 1 juni 2026. Dagbesteding De inzet van het product dagbesteding zien we stijgen in het jaarbeeld 2024 en we verwachten dat deze stijging zich doorzet in 2025. Bij de dagbesteding specialistisch ouderen zien we een verdubbeling van de inzet. Dit komt deels door de strengere toelatingsprocedure van de Wlz. Hierdoor blijven inwoners langer aangewezen op de Wmo-dagbesteding. Woonvoorzieningen De eenheden 2025 van deze categorie zijn niet bijgesteld in de Nulmeting 2025. PGB Op basis van recente informatie van de sociale verzekeringsbank hebben we deze categorie bijgesteld, dit leidt tot een voordeel. Het betreft lagere verwachte kosten op het onderdeel pgb’s huishoudelijk hulp. Overig Het (lokale) budget van de regionale verrekening Tijdelijk verblijf LVB valt vrij vanaf 2025. Deze kosten worden vanaf 2025 betaald door de centrumgemeente Nijmegen uit de middelen Beschermd Wonen/ Maatschappelijke Opvang. Stelpost eigen bijdragen Een ontwikkeling die in het meerjarenperspectief een effect gaat hebben is de aangekondigde invoering van een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage WMO vanaf 2027.

Het wetsvoorstel wordt op korte termijn naar de Tweede Kamer gestuurd. Zodra concreet wordt wat dit voor Wijchen betekent en hoe dit zich verhoudt tot de reeds opgenomen stelposten in dit kader, informeren we de raad en actualiseren we de cijfers. Vervolg Op 19 juni volgt de eerste informatieavond Jeugd en WMO 2025, waarin de Nulmeting 2025 en de resultaten t/m maart 2025 worden toegelicht. Ter voorbereiding op de informatieavond wordt u meer in detail geïnformeerd middels een informatienota. Vluchtelingen, Internationale werknemers en huisvesting Continueren opvang ontheemden Oekraïne De opvang op de locatie verloopt rustig mensen zijn aan het werk of gaan naar school of hebben Programmarapportage mei 2025

39

een invulling van hun dag. We zijn met Talis in gesprek voor het verlengen van de huurovereenkomst. De ontheemden betalen een eigen bijdrage voor verblijf. De komende maanden is het ministerie aan het uitwerken hoe de noodopvang verder gestalte moet krijgen na het verlopen van de RTB in 2026. We volgen dit en zullen indien hier meer duidelijkheid over is u informeren. Exploitatieoverzicht X1000 Sociale ondersteuning en zorg Lokatieleiding/beveiliging Huur flexwoningen Overige kosten incl energie Bijdragen van het Rijk Eigen bijdrage deelnemers Afdracht eigen bijdragen aan het Rijk Leefgeldvergoeding Uitvoeringskosten wdw Totale exploitatie Egalisatie met reserve Eindsaldo

Begroting totaal 541 614 1.631 648 -3.683 -156 156 110 139 0 0 0

Werkelijk t/m 1 mei 0 128 680 106 -3.580 -55 55 29 0 -2.637 0 -2.637

JEV 336 614 1.631 302 -3.580 -156 156 110 139 -448 448 0

Continueren Tussenthuis In september 2024 is het Tussenthuis geopend voor statushouders. Het aanvullend aanbod gericht op het begrijpen van normen en waarden en ongeschreven regels in Nederland werpt zijn vruchten af. De extra inzet door de huismeesters heeft ervoor gezorgd dat ze allemaal goed zijn geland en prettig met elkaar samenleven. Ook investeren ze extra in de begeleiding naar werk of andere, aanvullende zinvolle activiteiten. We hebben inmiddels de toegezegde subsidie aan kunnen vragen via de vrijgegeven Spuk. We zijn in afwachting van de mogelijke wetswijziging ten aanzien van voorrang op uitstroom op sociale huur. Indien we hier meer duidelijkheid over hebben zullen we de consequenties nader uitwerken. Exploitatieoverzicht x € 1000 Lokatieleiding/beveiliging/overige Huur Uitvoeringskosten wdw Totale kosten Bijdrage Rijk Huur Totale baten Saldo

Begroting totaal 508 192 50 750 -600 -150 -750 0

Werkelijk t/m 1 mei 63 112 0 175 0 -19 -13 45

JEV 508 192 50 750 -600 -150 -750 0

Realiseren AZC We hebben vertraging opgelopen in de ontwikkeling door aanvullende flora en fauna onderzoeken in het gebied. Met name de Das vraagt extra onderzoek voordat we verder kunnen met een BOPA-procedure en een aanbesteding. Hierdoor lopen we uit op de oorspronkelijke planning. We zijn momenteel aan het bezien wat hiervan de gevolgen zijn. Doordat we vertraging hebben opgelopen, hebben we voorlopig de klankbordgroepen onhold gezet. We blijven ze via mail wel informeren over de vertraging en de onderzoeken. Indien we meer duidelijkheid hebben zullen we weer opstarten. Het lokale beleidskader huisvesting internationale medewerkers In 2025 bieden we het lokale beleidskader huisvesting internationale medewerkers voor vaststelling aan de gemeenteraad. Hierin faciliteren we mogelijkheden voor huisvestingslocaties (we nemen zelf geen initiatief), stellen kaders op voor de registratie en stellen we de internationale werknemer centraal. Daarnaast zorgen we voor kaders voor communicatie en participatie, controle en handhaving en stemmen we regionaal af. Statushouders We spannen ons gezamenlijk met Talis in om te voldoen aan de taakstelling. Dit doen we onder andere door de inzet van het TussenThuis. We voldoen aan de taakstelling.

Regionale samenwerking vluchtelingen programma Samen met het Rijk van Nijmegen intensiveren we de samenwerking om een regionaal expertise team in te gaan zetten. Dit wordt betaald uit de spreidingswetmiddelen die we vanuit het Rijk Programmarapportage mei 2025

40

ontvangen. Verder werken we samen aan verschillende thema’s in werkgroepen hierbij te denken aan duurzame opvang AMV in de regio. Financieel:

TV

Taakveld

6.1

Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie

6.2 6.22 6.3 6.4 6.5 6.6 6.714

6.71a 6.71b 6.71c 6.71d 6.72a 6.72b 6.72c 6.73a 6.73b 6.73c 6.74a 6.74b 6.74c 6.751 6.753 6.763 6.81a 6.81b 6.82a 6.82b 6.91

6.1 6.1 6.1 6.1 6.1

6.1

(Bedragen x € 1.000) JEV Saldo 4.128 -368

1.008

1.020

-13

144

144

0

2.447

3.792

-1.345

4.194

4.335

-141

3.630

3.088

542

Maatwerkvoorzieningen (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO)

2.655 1

2.617 0

37 1

Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Jeugdhulp ambulant lokaal Jeugdhulp ambulant landelijk Jeugdhulp met verblijf landelijk Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Jeugdbescherming Jeugdreclassering Coördinatie en beleid WMO

5.045

5.045

0

3.387

3.387

0

922

922

0

90

90

0

4.448

4.448

0

2.604

2.604

0

1.107

1.133

-27

372

372

0

1.041

1.041

0

2.690

2.690

0

3.688

3.688

0

378

378

0

201

201

0

248

248

0

311

311

0

605

605

0

Resultaat

TV

Begroot 3.760

-8

-8

0

88

88

0

885

885

0

149

149

0

621

621

0

46.708

48.021

-1.314

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) SISA NPO (D14): We ramen hier het resterende NPO-budget 2025 (interventie 1). Op dit taakveld levert dat een nadeel op. Gemeentebreed is dit budgetneutraal in voorliggende rapportage verwerkt. Zie ook taakveld 4.1 onderdeel passend onderwijs. 0 -201 We verwachten een positief saldo op de exploitatie van de Oekraïne opvang 0 448 Het exploitatiesaldo van de Oekraïne opvang zal worden verrekend met de egalisatiereserve 0 -448 Onderhoud Wijkcentrum Zuid en Balgoijke uitgesteld naar 2026 0 70 Vanwege uitstel van onderhoud vind er een lagere onttrekking plaats uit de reserve onderhoud 0 -70 Bij de voorbereiding van de vervanging van de tribune in het Mozaïek is geconstateerd dat de ondervloer niet aan de normen voldoet. Hiervoor moeten we onvoorziene kosten maken om dit probleem te 0 -46

Programmarapportage mei 2025

41

TV

6.1

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) verhelpen. Onvoorzien onderhoud aan MFA Noorderlicht. Vervangen panelenwand, tegelwerk, vloerbedekking zorgen voor extra kosten waar niet voor is gespaard in het onderhoudsfonds. JEUGD: het onderdeel preventief justitieel kader laat een voordeel zien. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door lagere kosten consultatie en advies. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.2) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. SISA NPO (D14): We ramen hier het resterende NPO-budget 2025 (interventie 3). Op dit taakveld levert dat een nadeel op. Gemeentebreed is dit budgetneutraal in voorliggende rapportage verwerkt. Zie ook taakveld 4.1 onderdeel passend onderwijs. WMO: op het onderdeel inloopvoorziening GGZ treedt een voordeel op. WMO: het saldo van de WMO budgetten (TV 6.2) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Thema BUIG: De jaareindeverwachting voor 2024 schatten we in per saldo van een nadeel van €1.530K. Dit nadelig bestaat uit meerdere onderdelen. Lagere opbrengst rijksbijdrage dan begroot 995K en hogere kosten dan begroot 535K(gesplitst in loonkostensubsidie en bijstandsaantallen). Voor verdere toelichting, zie het thema BUIG in programma 6.

Structureel Incidenteel