Programmarapportage Mei 2025

Programmarapportage Mei 2025 P&C cyclus 2025: April: Rapportage op hoofdlijnen Mei: Programmarapportage Juli: Perspectiefnota en jaarrekening September: Rapportage op hoofdlijnen November: Begroting November: Programmarapportage December: Budgetoverhevelingen

1

Inhoudsopgave: 1.

Inleiding ........................................................................................................ 3

2.

Samenvatting ................................................................................................. 3

3.

Programma’s .................................................................................................. 6 3.0

Programma 0 Bestuur en ondersteuning .................................................................. 6

3.1

Programma 1 Veiligheid ....................................................................................... 12

3.2

Programma 2 Verkeer en Vervoer .......................................................................... 15

3.3

Programma 3 Economie ....................................................................................... 19

3.4

Programma 4 Onderwijs ....................................................................................... 22

3.5

Programma 5 Sport, Cultuur en recreatie ............................................................... 25

3.6

Programma 6 Sociaal Domein ............................................................................... 30

3.7

Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................................ 44

3.8

Programma 8 Wonen en bouwen ........................................................................... 51

4.

Bouwgrond ...................................................................................................55

5.

Projecten ......................................................................................................56

6.

5.1

Wijchen West ...................................................................................................... 56

5.2

MFA Westwijzer ................................................................................................... 57

5.3

Hart van Zuid ...................................................................................................... 58

5.4

Tussen kasteel en Wijchens Meer .......................................................................... 59

5.5

Verduurzaming Mozaïek ....................................................................................... 59

5.6

Investeringsbudgetten ......................................................................................... 60

5.7

Uitvoeringsprogramma openbare werken 2025 ........................................................ 61

Begrotingswijziging ........................................................................................63

Programmarapportage mei 2025

2

1. Inleiding Voor u ligt de Programmarapportage mei 2025. We rapporteren de jaareindeverwachting ten opzichte van de actuele begroting 2025 en stellen de begroting voor het lopende jaar hierop bij. Het doel van de rapportage is om snel inzicht te krijgen in de stand van zaken voor het lopende jaar, met de financiën als uitgangspunt. In 2025 rapporteren we vier keer aan het college en de raad. Twee van de vier rapportages zijn uitgebreider qua vorm en inhoud. Daarin wordt ook op programmaniveau de stand van zaken omtrent de beleidsvoornemens gerapporteerd. Dit noemen we de Programmarapportage, waarvan dit de eerste in 2025 is. In deze rapportage geven we eerst een samenvatting van het verwachte resultaat ten opzichte van de begroting. Vervolgens geven we per programma de stand van zaken weer omtrent de voorgenomen beleidsvoornemens uit de Programmabegroting 2025 en presenteren we een analyse op de verwachte budgetafwijkingen. Een aantal thema’s hebben we daarbij uitgebreider toegelicht. Vervolgens geven we inzicht in de projecten van grote omvang of politieke betekenis.

2. Samenvatting In de primitieve begroting 2025 is rekening gehouden met een positief resultaat van € 0,2 miljoen. Met de huidige jaareindeverwachtingen komen we uit op een positief resultaat van € 1,3 miljoen. Dit leidt tot een positieve bijstelling van de begroting met € 1,1 miljoen. Bedragen x 1.000

2025

Primitieve begroting

€ 15

Aangenomen amendementen bij de begroting

€ 182

Actueel begrotingssaldo

€ 197

Verwacht jaarrekeningresultaat

€ 1.340

Verwacht verschil t.o.v. begroting

€ 1.143

In deze rapportage beoordelen we alle budgetten op afwijkingen ten opzichte van de begroting. In de tabel op pagina 5 zijn de verwachte afwijkingen van grote omvang opgenomen, met een verwijzing naar het programma waarin we dit nader toelichten. In de programma’s geven we minimaal een toelichting op alle afwijkingen groter dan € 10k. De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting lichten we hier in het kort toe. BUIG bijstand (€ -1,5 miljoen) We verwachten een fors nadeel op de uitvoering van de bijstand. Het budget voor Wijchen is verlaagd met € 1 miljoen, terwijl de kosten voor de verstrekking van bijstand stijgen met € 345k. Ook de loonkostensubsidies komen volgens de rapportage van de MGR hoger uit met € 185k. We hielden in de begroting al rekening met een tekort op deze regeling van Daarmee komen we op een tekort op de regeling van € 0,8 miljoen. Dat loopt met deze mutaties op tot € 2,3 miljoen. De eerste 7,5% tekort is voor rekening van de gemeente. Daarboven kom je als gemeente in aanmerking voor de zogeheten ‘vangnetuitkering’. Daarbij compenseert het Rijk 50% van het tekort tussen de 7,5% en 12,5% op de uitkering. Een tekort boven de 12,5% wordt volledig vergoed. De vangnetuitkering kunnen we echter pas aanvragen in het jaar nadat zich het tekort heeft voorgedaan. De vergoeding hiervoor ontvangen we dan pas in het jaar na aanvraag.

Dat betekent dat we het tekort dit jaar zelf op moeten vangen en volgend jaar pas een compensatie kunnen aanvragen van ongeveer € 1,1 miljoen. MGR (€ 0,6 miljoen) Op basis van de bijgestelde begroting 2025 van de MGR verwachten we per saldo een voordeel op onze bijdrage voor de onderdelen participatie, beschut werk en sociale werkvoorzieningsschap. Deels heeft dat te maken met compensatie voor de nieuwe verdeelsleutelsystematiek, maar ook met eigen inzet participatiecoaches en autonome ontwikkelingen.

Programmarapportage mei 2025

3

Rente opbrengsten (€ 0,8 miljoen) In onze prognose zijn we er vanuit gegaan dat we eerder grote uitgaven zouden hebben aan grote projecten zoals de Westwijzer, Wijchen West en duurzaamheid. Voor met name Wijchen West en duurzaamheid hebben we subsidies vooruitbetaald gekregen. Daarnaast hebben we in 2024 een positief resultaat gerealiseerd, dus door uitgesteld werk. Dit alles resulteert in een hoger banksaldo in de schatkist van het Rijk, waar we rentevergoedingen over ontvangen. Werkorganisatie Druten Wijchen (€ 0,9 miljoen) Op basis van de eerste Bestuursrapportage van de WDW verwachten we een positieve bijstelling van zo’n € 9 ton. Deels komt dit door een voordeel op personele invulling, zoals het nog niet invullen van de gebiedscoördinatoren, deels door te ontvangen rente, maar vooral verwacht de WDW een voordeel op het onderhandelingsresultaat van de nieuwe cao gemeentepersoneel. In de begroting is gerekend met een hogere indexatie dan hetgeen in juni voorligt om te besluiten. Zodra een definitief akkoord is bereikt zal de WDW een begrotingswijziging maken. We nemen in deze rapportage al een voorschot daarop. OZB (€ 0,5 miljoen) Op basis van de Munitax rapportage verwachten we in 2025 meer opbrengsten uit de OZB woningen en niet-woningen, vanwege hogere waardestijging van de Wijchense panden, dan waarmee is gerekend bij de bepalingen van de tarieven.

Afwijkingen per programma In onderstaande grafiek geven we de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma weer. Voor een meer uitgebreide toelichting verwijzen we naar de analyses in de programma’s uit hoofdstuk 3. In de programma’s hebben we ook een aantal thema’s integraal uitgewerkt. Specifiek voor de thema’s Jeugd, WMO en BUIG, bijzondere bijstand en stand van zaken vluchtelingen, arbeidsmigranten en huisvesting verwijzen we naar de thema’s in paragraaf 3.6. In paragraaf 3.0 lichten we het CAO effect op de Werkorganisatie Druten Wijchen toe en de gevolgen van de explosieve groei van het aantal bezwaarschriften bij Munitax. In 3.7 geven we een nadere toelichting op de klimaatmiddelen en in 3.8 laten we zien dat de verwachte opbrengsten Bouwleges, in tegenstelling tot de verwachting in de laatste rapportage, in de buurt van de begroting uitkomen.

Verwachte afwijking per programma € 2.500k € 2.000k

€ 2.271k

€ 1.500k € 1.000k € 500k € 23k

€ 1k

€ 2k

€ 300k

€ 375k

€ 0k -€ 55k

-€ 460k

-€ 500k -€ 1.000k -€ 1.500k

-€ 1.314k 0 Bestuur 7 5 Sport, en 1 2 Verkeer 3 4 6 Sociaal Volksgezon 8 Wonen Cultuur en ondersteu Veiligheid en Vervoer Economie Onderwijs Domein dheid en en Bouwen Recreatie ning milieu € 2.271k

€ 23k

Programmarapportage mei 2025

€ 1k

€ 2k

€ 300k

-€ 55k

-€ 1.314k

€ 375k

-€ 460k

4

Onderwerp

OZB Decembercirculaire gemeentefonds Renteopbrengsten WDW gebiedscoördinatoren WDW index vs cao onderhandeling Griffie projectondersteuner Verschuiving Sisa naar programma 6 Verschuiving sisa van programma 4 Onvoorzien onderhoud gebouwen BUIG uitkering en aantallen BUIG loonkostensubsidies MGR participatie MGR nieuw beschut werk MGR WSW Dividenduitkering MARN ODRN werkplannen Uitstel leges bouwvergunningen Overig Totaal

0

1

2

Programma 4

3

5

6

7

8

€ 456k € 381k € 844k € 105k € 770k -€ 110k € 216k -€ 216k -€ 165k -€ 1.345k -€ 185k € 727k -€ 312k € 170k € 204k € 160k -€ 175k € 2.271k

€ 23k € 23k

€ 1k € 1k

Programmarapportage mei 2025

€ 2k € 2k

€ 84k € 300k

-€ 55k -€ 55k

€ 12k -€ 1.314k

€ 11k € 375k

-€ 441k -€ 19k -€ 460k

5

3. Programma’s 3.0

Programma 0 Bestuur en ondersteuning

Speerpunten: 0.a

Vertrouwen in elkaar Het vertrouwen in de politiek en overheid staat overal onder druk. In Wijchen willen we deze ontwikkeling keren. De gemeente wil dichter bij haar inwoners staan. De gemeente moet nog beter benaderbaar, aanspreekbaar en zichtbaar zijn. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We keren deze ontwikkeling door in 2025 aan In 2025 geven we uitvoering aan het de slag te gaan met de verdere uitvoering van Participatie- en cocreatie kader. Hierbij zetten het Participatie en Cocreatie kader van de we in op het versterken van het gemeente Wijchen. Onderdelen hiervan zijn: participatieproces door medewerkers hierin a) Van buiten naar binnen halen proactief te adviseren en te helpen. Ook wordt b) Inwonersinitiatieven er gewerkt aan een structurele verbetering en c) Wijkgericht werken duurzame verstandshouding met actieve inwoners en leefbaarheidsgroepen. Zoals in de nota "gevolgen amendement pas op de plaats" van februari 2025 is benoemd, is de uitvoering van het wijkgericht werken door dat amendement getemporiseerd. We versterken onze inzet op participatie o.a. In 2024 is gestart met de nieuwe digitale met een nieuw digitaal participatieplatform. Met participatie tool OpenStad die in juli 2024 live is dit platform betrekken we inwoners zo vroeg en gegaan. Na de eerste ervaringen is in 2025 zo goed mogelijk bij onze opgaven.

gestart met het verder uitbreiden van de inzet van ons participatieplatform. De eerder behaalde successen worden nu bij projecten door de hele organisatie ingezet. Momenteel lopen er 15 projecten in ons participatieplatform. We onderzoeken in 2025 wat er nodig is om Dit wordt nog onderzocht. met een inwonerspanel te werken. We starten met experimenteren. We willen dat onze inwoners (en ondernemers) meedoen en meedenken over beleidsvorming en onze dienstverlening. Met de WDW-academie investeren we in het In 2025 staan er wederom een aantal ontwikkelen van goede dienstverlenende trainingen in de WDW-academie gepland i.e. vaardigheden, houding en gedrag voor onze Werken vanuit de bedoeling/ medewerkers. Dienstverleningsprincipes; aanpak inwonersinitiatieven; inwonersparticipatie en digitale participatie. We starten in 2025 met twee Naar aanleiding van het besluit van de raad om gebiedscoördinatoren en breiden dit vanaf 2026 het besluit in gebiedscoördinatoren nog even uit naar drie, vanuit het in september 2024 aan te houden, is er een wijkcontactfunctionaris vastgestelde beleidskader participatie en aangesteld ter overbrugging. De cocreatie. wijkfunctionaris start voor de zomer 2025. 0.b

Betrouwbare dienstverlening Contact met de gemeente moet prettig en duidelijk zijn. Heb je een vraag? Dan vind je het antwoord gemakkelijk online. Of krijg je snel telefonisch of schriftelijk antwoord. Ook als dat antwoord is dat er meer tijd nodig is om de vraag te beantwoorden. Zo weet je waar je aan toe bent. Een fysieke afspraak maken kan natuurlijk ook. De gemeente neemt zorgen serieus en denkt in oplossingen. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording In de eerste helft van 2025 geven we vorm aan De evaluatie van de oude agenda de nieuwe agenda dienstverlening Dienstverlening Dichtbij is afgerond. De (Dienstverlening Dichtbij). Dit doen we op basis ontwikkeling van de nieuwe agenda van de evaluatie van de agenda dienstverlening dienstverlening 2025-2028 is gestart. die eind 2024 plaatsvindt evenals de resultaten

Programmarapportage mei 2025

6

van de Inwoners- en Ondernemerspeiling. Dit vormt de basis voor verdere verbetering van onze dienstverlening. We investeren in digitale vernieuwingen en gaan aan de slag met de doorontwikkeling van de livechat. Ook gaan we stap voor stap met beeldbellen aan de slag.

We evalueren de pilot monitoren klantsignalen.

We onderzoeken door wie en hoe de kantoren en openingstijden nu gebruikt worden. En we kijken naar het verwachte gebruik in de toekomst. We gebruiken hiervoor de resultaten van de Inwoners- en Ondernemerspeiling 2024 en zetten een extra onderzoek intern en extern uit. De resultaten van dit onderzoek verwachten we in de eerste helft van 2025.

De Livechat wordt in 2025 doorontwikkeld. De investering voor beeldbellen is aanzienlijk dus het vervolg hierin nemen we mee in de nieuwe Agenda Dienstverlening. Tussentijds stimuleren we in ieder geval de medewerkers om beeldbellen naar behoeften in te zetten en hiervoor gebruik te maken van Microsoft Teams. De 1e pilot is uitgevoerd en heeft ons veel geleerd. Uit dit onderzoek blijkt dat inwoners de afdeling Burgerzaken waardeerden met een 8,6 voor de dienstverlening. Ook ontvingen we veel concrete verbeterpunten waarmee we de dienstverlening gericht kunnen verbeteren. De evaluatie van de pilot is meegenomen in de evaluatie van de Agenda Dienstverlening. Het vervolg hierop nemen we mee in de nieuwe Agenda Dienstverlening 2025-2028 die momenteel wordt voorbereid. Dit project is getemporiseerd in verband met de huidige financiële situatie omdat dit verwachtingen schept en wellicht een investering vraagt. Het vervolg nemen we mee in de nieuwe Agenda Dienstverlening 20252028 die momenteel wordt voorbereid.

0.c

Krachtige partner in de regio In onze regio is de gemeente Wijchen een sterke gemeente en een goede buur. Juist door samen te werken kunnen we elkaar versterken. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid en is een teamspeler in de regio. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording 1. Groene Metropool Regio De zaken uit de Regioagenda 2025-2028 zijn in Met de Groene Metropool Regio werken we aan uitvoering. Er zijn geen afwijkingen tot dusver de regioagenda 2024-2028 en de vijf opgaven. op basis van de geplande activiteiten. Verder houden we nauwlettend de ontwikkelingen zoals netcongestie, uitvoeringscapaciteit en de drinkwaterproblematiek in de gaten in relatie tot de ambities in de regioagenda. Binnen de GMR worden de Verstedelijkingsstrategie en het Regio Arrangement Groen Blauw Raamwerk (Groene Mantel) op subregionaal niveau uitgewerkt tot een gebiedsprogramma Rijk van Nijmegen (RvN). Ons gebiedsprogramma is gebaseerd op beleidsambities van de zeven gemeenten, de provincie Gelderland en het Waterschap Rivierenland. Wijchen levert bestuurlijk en ambtelijk één van meerdere trekkers voor het gebiedsprogramma RvN. Het groenblauw raamwerk is een verbinding en dooradering van stad en landschap met natuur en water. Hiervoor stellen we samen met de regiogemeenten het plan Groene Mantel rondom Nijmegen op. Aansluitend daarop start de uitvoering. Programmarapportage mei 2025

7

2. Rijk van Nijmegen Met de gemeenten van het Rijk van Nijmegen (RvN) werken we samen om Wijchen en deze regio sterker neer te zetten. Voor deze samenwerking stellen de colleges RvN een integrale Visie en een Samenwerkingsagenda RvN op. Wijchen trekt zowel ambtelijk (WDW) als bestuurlijk de totstandkoming van de Visie en Samenwerkingsagenda. Het LEADER programma (2024-2028) wordt uitgevoerd. De regio heeft 1,7 miljoen euro gekregen die via de zogenaamde Lokale Actiegroep (= bestuur) wordt verdeeld. De WDW is namens LEADER Rijk van Nijmegen Maas en Waal de penvoerder. 3. Euregio Rijn Waal We bekijken kritisch op welke strategische dossiers we samen kunnen en willen werken met Duitse gemeenten en of we daarvoor INTERREG subsidie kunnen binnenhalen. 4. Public Affairs strategie We geven uitvoering aan het Public Affairs Plan. Hierin richten we ons binnen strategische dossiers op beleidsbeïnvloeding, het binnen halen van financiële middelen en het versterken van de samenwerkingen ten gunste van de leefbaarheid in Wijchen. 5. M50 Netwerk In 2025 verstevigen we onze positie binnen de M50 (Netwerk voor Middelgrote Gemeenten) en sluiten we zowel ambtelijk als bestuurlijk aan waar Wijchense belangen gediend worden; denk aan overheidsfinanciën, behoud van voorzieningen, bereikbaarheid en knelpunten in de ruimtelijke ordening.

Op 18 maart hebben de 7 colleges RvN de Visie en Samenwerkingsagenda vastgesteld. Dit krijgt een vervolg met een werkprogramma 2025-2026. De raden zijn op 6 mei jl. betrokken bij de visie en samenwerkingsagenda. Om de samenwerking te monitoren wordt onderzocht of de (bestaande) MGR RvN als bestuurlijk platform hiervoor kan dienen. Het LEADER programma loopt goed. Er zijn meer initiatieven dan financiën. Mogelijk dat de provincie alsnog meer geld beschikbaar stelt voor initiatieven.

Geen afwijkingen of nieuwe initiatieven t.o.v. van de voornemens voor 2025.

Op bestuurlijke, strategische dossiers zetten we capaciteit in met als doel beleidsbeïnvloeding, het binnen halen van financiële middelen en het versterken van de samenwerkingen ten gunste van de leefbaarheid in Wijchen. Wijchen participeert in de M50 om bij te dragen aan grote landelijke lobby-opgaven (denk aan het ravijnjaar), maar ook om te kunnen sparren met vergelijkbare gemeenten op thema’s zoals onderwijshuisvesting, veiligheid en vluchtelingen.

0.d

Financieel gezond De financiën van de gemeente Wijchen zijn op orde. We gaan zorgvuldig met belastinggeld om en zijn daar transparant over. Onze woonlasten behoren tot de laagste van de regio en daar zijn we trots op. Maar we zijn ons ervan bewust dat onverwachte ontwikkelingen kunnen vragen om lastige financiële keuzes. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We bieden binnen de gestelde termijnen de We liggen hiervoor op schema. De begroting, jaarrekening en rapportages aan. De dashboardrapportages zijn in afstemming met begroting moet structureel sluitend zijn. We auditcommissie en college afgeschaft. We zijn geven niet meer geld uit dan er binnenkomt. De bezig met de implementatie van een P&C tool, onroerendezaakbelasting (OZB) gebruiken we waarmee we rapportages nog meer daarbij niet als sluitpost. We ontkomen er geautomatiseerd kunnen opbouwen en ook een echter niet aan de OZB meer dan trendmatig te webversie kunnen publiceren van begroting en verhogen, om de bestaande voorzieningen in jaarrekening voor raad en inwoners. stand te kunnen houden. 0.e

Een strategische visie voor Wijchen 2035 (Strategisch kompas) Het strategisch kompas Wijchen 2035 geeft de koers aan in wat we in de verschillende opgaven willen bereiken de komende jaren. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording De genoemde acties in het strategisch kompas In 2025 beginnen de voorbereidingen van de worden uitgevoerd. Periodiek wordt de stand geplande evaluatie van het strategisch kompas van zaken gemonitord en jaarlijks wordt deze in 2026. De omgevingsvisie, aansluitend op de gecommuniceerd. Het Strategisch Kompas speerpunten uit het strategisch kompas, wordt wordt elke 4-jarige raadsperiode 1 keer vastgesteld, waardoor de koers van Wijchen Programmarapportage mei 2025

8

geëvalueerd in het midden van de raadsperiode. In 2028 vindt de eerste evaluatie plaats. In 2025 starten we met de koppeling van het Strategisch Kompas en de Global Goals en sluiten we aan bij GlobalGoals4Gemeenten van de VNG.

fysiek gezien geborgd is onder de omgevingswet. Wijchen is sinds begin 2025 Global Goal gemeente. We zijn daarbij lid van de community GlobalGoals4Gemeenten en we koppelen de Global Goals beleidsmatig aan de speerpunten in het strategisch kompas.

Werkorganisatie Druten Wijchen (WDW) De eerste Bestuursrapportage van de WDW laat zien dat op dit moment een voordeel van € 50k verwacht wordt binnen de WDW. Verder verwacht de WDW uit te komen met het totale bedrijfsvoeringsbudget. Naast de constateringen in de rapportage is inmiddels duidelijk dat er een onderhandelingsresultaat is bereikt over de cao gemeenten, welke in juni voorligt ter besluitvorming. Omdat de WDW met een hogere indexatie heeft gerekend in de begroting 2025, dan het voorstel dat nu voorligt, verwachten we dat de bijdrage aan de WDW kan worden verlaagd. In de begroting van de WDW is rekening gehouden met een indexering van 5,3% voor 2025 en 3,8% in 2026. Volgens de gemaakte afspraken worden de reguliere salarisschalen verhoogd met gemiddeld 7,64% in de komende twee jaar. Dit is als volgt verdeeld over meerdere jaren: • • • • • •

1 april 2025 een loonstijging van 2%; 1 oktober 2025 een loonstijging van 1,85%; 1 januari 2026 het bodem uur salaris 16 euro exclusief schaal A; 1 januari 2026 35 euro nominaal in de salarisschalen; 1 juli 2026 een loonstijging van 1,25%; 1 januari 2027 een loonstijging van 1,6%.

Een globale berekening laat zien dat we ongeveer € 1,2 miljoen voordeel realiseren t.o.v. de begroting 2025 van de WDW. Conform verdeelsleutel gaat Wijchen minder bijdragen. Munitax In 2023 heeft Munitax een begrotingswijziging doorgevoerd vanwege de explosieve stijging van het aantal bezwaarschriften. Ook voor 2024 waren deze extra kosten opgenomen. Hoewel het aantal bezwaarschriften in 2024 en 2025 beduidend lager is dan in 2023, heeft Munitax ook in 2025 en naar verwachting ook in 2026 meerwerk aan de afhandeling van beroepsschriften, volgend op de bezwaarschriften. Momenteel is de tweede fase gestart van het onderzoek naar een mogelijke toetreding tot de BSR en beëindiging van de belastingsamenwerking Munitax. Dit onderzoek loopt door tot het zomerreces. Vanuit deze tweede fase zal een principebesluit aan de colleges voorgelegd worden, waarna het zienswijzetraject met de raden gaat lopen.

Programmarapportage mei 2025

9

Financieel: TV 0.10 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.61 0.62 0.64

0.8

Taakveld Mutaties met reserves Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en Overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten

0.9

Vennootschapsbelasting (VpB)

0.7

Resultaat

TV 0.1 0.1 0.1

0.2

0.3

0.4 0.4

0.4

0.4

0.4

Begroot -3.674 3.177 -326 9 37.088 -1.368 -7.631 -4.683 -400

(Bedragen x € 1.000) JEV Saldo -3.674 0 3.311 -133 -309 -17 36 -27 36.286 802 -2.212 844 -7.710 80 -5.058 376 -379 -22

-87.980

-88.361

381

0

0

0

0

13

-13

-65.787

-68.057

2.271

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) Inhuur projectondersteuner griffie. 0 -110 Werving en selectiekosten procedure nieuwe griffier. 0 -22 Voordeel op subsidie Groene Metropool Regio. 0 5 Salariskosten van de Babsen zijn niet correct geraamd in de begroting, misschien wordt een deel van de kosten gedekt door extra legesinkomsten maar daar hebben we nu nog geen zicht op. -17 0 We verwachten een nadeel op exploitatie (elektra en diensten derden) gemeentelijke gebouwen, waaronder ook kosten voor de locatie Veenhof. 0 -26 Uitstel onderhoud gemeentekantoor naar 2026, daar staat tegenover dat geplande werkzaamheden aan het kasteel in 2024 doorgeschoven waren naar 2025. 0 -122 Vanwege uitstel van onderhoud vind er een hogere onttrekking plaats uit de reserve onderhoud. 0 122 Hogere kosten Munitax o.b.v. de Q1 rapportage, vanwege hogere kosten bezwaar- en beroepsprocedures en onderzoekskosten mogelijke overgang BSR. 0 -36 Vrijval middelen gebiedscoördinatoren 2025. De raad heeft bij de behandeling van de Begroting 2025 deze gelden te parkeren, totdat het gesprek over de bezuinigingen heeft plaats gevonden. Het eerste half jaar van 2025 zijn er geen gebiedscoördinatoren ingezet. Vooralsnog houden we de middelen voor het tweede halfjaar aan. 0 105 We anticiperen op het voorlopige akkoord over de cao gemeentepersoneel.

In de WDW is met een hoger percentage rekening gehouden, dan het bod dat nu voorligt. In juni verwachten we hier het definitieve akkoord op. 0 770

0.4

Hogere schoonmaakkosten kasteel. Renteopbrengsten vanuit schatkistbankieren zullen hoger zijn dan 0.5 begroot. Op grond van de Munitax-rapportage per 1 maart 2025 wordt een hogere opbrengst uit de OZB heffing van de woning-eigenaren 0.61 verwacht. Op grond van de Munitax-rapportage per 1 maart 2025 wordt een hogere opbrengst uit de OZB heffing van de eigenaren van nietwoningen verwacht. Deze stijging is in hoofdzaak toe te schrijven aan de hogere WOZ waardeontwikkeling, dan waarmee in de begroting 0.62 rekening is gehouden.

Programmarapportage mei 2025

0

-33

0

844

80

0

205

0

10

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) Op grond van de Munitax-rapportage per 1 maart 2025 wordt een hogere opbrengst uit de OZB heffing van de gebruikers van nietwoningen verwacht. Deze stijging is in hoofdzaak toe te schrijven aan de hogere WOZ waardeontwikkeling, dan waarmee in de begroting 0.62 rekening is gehouden. 171 0 Op grond van de Munitax-rapportage per 1 maart 2025 wordt een 0.64 iets lagere opbrengst uit de heffing van de hondenbelasting verwacht. 0 -12 TV

0.64 Extra elektrakosten voor reclameborden. Op basis van de decembercirculaire verwachten we een hogere algemene uitkering dan opgenomen in de Begroting 2025 o.b.v. de 0.7 septembercirculaire. Voorlopige afdracht VpB vanwege "winst" op reclame uitingen en hypotheken ambtenaren. Ondertussen loopt nog het protest op deze zaken. Voorzichtigheidshalve gaan we uit dat we toch belasting 0.9 moeten betalen hiervoor. Overig TOTAAL

-10

0

381

0

0

-13

0 810

-11 1.461

2.271

Programmarapportage mei 2025

11

3.1

Programma 1 Veiligheid

Speerpunten: 1.a Samen opletten Politie en gemeentelijke boa’s hebben een belangrijke taak in de handhaving. Zij kunnen niet altijd overal aanwezig zijn. Het moet vanzelfsprekend zijn dat mensen elkaar kunnen aanspreken op gedrag. En dat buurtbewoners samen een oogje in het zeil houden. Goed gedrag is de norm; ongewenst gedrag pakken we aan. In 2024 doen we (begroting)

Verantwoording

We professionaliseren het team toezicht en handhaving. Dit doen we door te investeren in opleiding en trainingen en te werken met taakvelden, zoals ondermijning, alcoholwet en jeugdoverlast. Hierdoor ontstaat er een taakvolwassen team die zichtbaar, wijkgericht en vanuit een goede informatiepositie aan handhavingszaken werkt. We zorgen dat de boa’s gericht handhaven. Dit doen we door meer informatie en data gericht te werken en ze in te zetten op de meest belangrijke onderwerpen.

We investeren in opleiding en training om het team toezicht en handhaving te versterken. Met specifieke focus op taakvelden zoals ondermijning, de alcoholwet en jeugdoverlast. Dit resulteert in een taakvolwassen, wijkgerichte en goed geïnformeerde organisatie die effectief handhaaft. De boa’s worden daarbij gerichter ingezet, met behulp van data en relevante informatie, zodat zij zich kunnen concentreren op de meest urgente kwesties. De formatie van boa’s is nu optimaal, met een betere vertegenwoordiging in de wijken, wat de informatiepositie verder versterkt. Daarnaast is het team uitgebreid met straatcoaches, zodat we gerichter kunnen inzetten op de problematiek rondom jeugd en effectief kunnen inspelen op de specifieke behoeften en uitdagingen in de wijken. In april zijn er twee straatcoaches in dienst gekomen van de Werkorganisatie Druten en Wijchen. Samen met wijkagenten en Boa's gaan zij op pad om meldingsbereidheid te vergroten. De campagne 'Meld Misdaad Anoniem' is in het eerste kwartaal van 2025 opgestart. Op 2 april is de actiedag tegen digitale criminaliteit geweest. De politie heeft samen met partners waaronder de gemeente, mkb'ers, jongeren, ouderen en nieuwkomers geholpen om weerbaarder te worden tegen digitale criminaliteit. We blijven ieder jaar uitvoering geven aan de Week van de Veiligheid om aandacht te vragen voor het thema dat centraal staat.

Ook hebben we jaarlijks een bijeenkomst met buurtbemiddeling, om met partners te bekijken waar en hoe de buurtveiligheid vergroot kan worden. Steeds vaker zet de gemeente bestuursrechtelijke maatregelen in om overlast te stoppen. Denk hierbij een buurtoverlast of jongerenoverlast. De gemeente is gebiedsgericht project aan het opstarten in een aantal wijken in Wijchen. We nemen deel aan het Regieteam waarbij casuïstiek besproken wordt. Samen met partners werken we aan het aanpakken van overlast.

We willen dat buurtbewoners beter voor zichzelf opkomen. We moedigen initiatieven die bijdragen aan veiligheid en ondersteunen deze. We zetten campagnes in om de zichtbaarheid van veiligheidspartners (straatcoaches en wijkagenten) en de meldingsbereidheid van inwoners te vergroten.

We zetten in op een integrale en gebiedsgerichte aanpak van overlast. Zo verbeteren we de samenwerking tussen veiligheidspartners en collega’s. Waar nodig zetten we (bestuursrechtelijke) maatregelen in.

1.b

Stevige aanpak van criminaliteit Samen staan we sterk tegen criminaliteit. Samen met ondernemers en inwoners werken we aan onze veiligheid en gaan we strafbare activiteiten door bedrijven tegen. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We zetten, samen met het Ondermijningsteam Net zoals in 2024 hebben we ook in 2025 Tweestromenland, in op een integrale aanpak bewustwordingssessies georganiseerd voor Programmarapportage mei 2025

12

om strafbare activiteiten tegen te gaan. In 2025 gaat onze aandacht uit naar ondermijnende criminaliteit, zoals drugscriminaliteit en vastgoedfraude. Dit doen we door informatie gestuurd te werken. Ook gaan we meer aandacht vestigen op de leefbaarheid en veiligheid in het buitengebied. Dit doen we door in te zetten op controles in het buitengebied (zoals de groene nacht) en in contact te gaan met ondernemers en inwoners in het buitengebied. Verder zetten we in op een weerbare werkorganisatie door bewustwordingssessies te organiseren voor collega’s op het gebied van ondermijning. Dit is naar aanleiding van de weerbaarheidsscan die in 2023 is uitgevoerd.

In de aanpak tegen strafbare activiteiten door bedrijven zetten we de wettelijke maatregelen die het bestuur heeft in, waaronder het Bibobbeleid. Het Bibob-beleid wordt eind 2024 begin 2025 regionaal geactualiseerd.

We nemen deel aan de regionale werkgroep cybercrime. We communiceren actief over cyberdreigingen en digitale veiligheid. We maken inwoners en ondernemers bewust van de gevaren, bijvoorbeeld middels Hackshield. Dit is een online game voor jongeren die hen leert om hun omgeving cyberweerbaar te maken.

Programmarapportage mei 2025

collega's om de weerbaarheid van de organisatie te vergroten. Door interventies op het gebied van preventie blijven we ons inzetten voor een weerbare samenleving. Zo zijn meerdere campagnes gevoerd om ondermijningssignalen te herkennen en de meldingsbereidheid te vergroten. We voeren doorlopend (integrale) controles uit bij signalen van ondermijning en/of mensenhandel. In 2025 gaan we aan de slag met het thema automotive. In het kader van proces schoon, heel en veilig buitengebied zijn nieuwe samenwerkingsafspraken gemaakt en acties opgesteld. In de tweede helft van 2025 en in 2026 wordt uitvoering gegeven aan deze acties. Ook zijn er boerenlunches georganiseerd om zo in contact te komen met de agrariërs in het buitengebied. In de aanpak tegen strafbare activiteiten door bedrijven zetten we de wettelijke maatregelen die het bestuur heeft in, waaronder het Bibobbeleid. Het Bibob-beleid wordt begin 2025 regionaal geactualiseerd. Deze actualisatie richt zich op het verbeteren van de uitvoeringspraktijk, het vergroten van de bewustwording bij vergunningverleners en het versterken van de integrale samenwerking binnen de regio. De verwachting is dat dit leidt tot een effectievere inzet van de beschikbare capaciteit en een stevigere bestuurlijke positie bij het weren van onbetrouwbare partijen.

Tegelijkertijd vraagt een goede toepassing van het Bibob-beleid om voldoende deskundigheid en structurele personele inzet. Bij de actualisatie van het beleid wordt daarom ook gekeken naar benodigde inzet en bijbehorende middelen, zodat de ambities realistisch en uitvoerbaar blijven. We zijn gestart met het actualiseren van Bibobinformatie op de gemeentelijke websites. Inwoners en ondernemers worden daardoor beter geïnformeerd over het proces, de reikwijdte en wat er van hen verwacht wordt. Dit draagt bij aan transparantie en bewustwording. We zijn in 2025 voorzitter van de regionale werkgroep digitale veiligheid. Er is een gezamenlijk projectenplan opgesteld. Hierin staan concrete projecten om de digitale weerbaarheid van inwoners te vergroten. En bewustwording te creëren in de samenleving en bij het bestuur. Dit plan wordt in 2025 en 2026 verder uitgerold.

13

1.c

Crisisbeheersing op lange termijn Om te voldoen aan onze wettelijke plicht en om goede keuzes en prioritering te kunnen maken in waar en hoe we handhaven, werken we aan een nieuw VTH beleidskader en VTH uitvoeringsprogramma. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording In 2025 wordt het nieuw VTH beleid over Beleid wordt opgesteld en tegelijk wordt het Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving VTH-proces ingericht. Om tot een goed proces vastgesteld en uitgevoerd. Naast het VTH beleid te komen is periodiek risicoanalyse nodig. maken we ook een uitvoeringsprogramma. Budget hiervoor is aangevraagd. Daarin laten we zien hoe we de beschikbare uren inzetten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.

Financieel:

TV 1.1 1.2

TV 1.1

Taakveld Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Resultaat

Begroot 3.240 150 3.391

JEV 3.221 147 3.368

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) Afrekening bijdrage VRGZ opgenomen conform jaarstukken VRGZ. Overig TOTAAL

Programmarapportage mei 2025

(Bedragen x € 1.000) Saldo 19 3 23

Structureel Incidenteel 0 0 0 23

19 4 23

14

3.2

Programma 2 Verkeer en Vervoer

Speerpunten: 2.a Ruimte voor fietsers en voetgangers Langzaam vervoer past bij uitstek goed bij de grootte en het dorpse karakter van Wijchen. Het is ook nog eens gezond en milieuvriendelijk. Daarom willen we fietsen en wandelen aantrekkelijker maken. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We geven meer ruimte aan voetgangers en Dit is onderdeel van onze werkwijze geworden. fietsers. Dit nemen we mee in de projecten en ons advies. We zorgen er steeds voor dat de openbare Dit pakken we op als reguliere advisering. Dit ruimte toegankelijk is voor mensen met een wordt aangevuld met gesprekken met de BTB beperking, zoals rolstoelgebruikers. vereniging van Wijchen. We spannen ons in voor een fietsroute langs Het plan ligt klaar. Vanwege de vertraging bij Niftrik naar Oss en het fietspad dat vrij ligt de MIRT-A50, en de koppeling aan de nieuw te langs de Ravensteinseweg. Het onderzoek naar maken fietsbrug, ligt het plan momenteel stil. de fietsroute is afgerond in 2023. Verdere Er wordt bij provincies en rijk gezocht naar uitwerking is gedaan in 2024. We pakken de budget voor de realisatie. fietsroute in 2025 in gedeeltes aan. Het verder uitwerken van de fietsverbinding Vanwege gebrek aan animo bij de Batenburg – Niftrik is in 2024 gebeurd. Wegens grondaankoop is het momenteel niet mogelijk personele onderbezetting bij het Waterschap het fietspad te realiseren.

We proberen het Rivierenland gaan projecten rondom de dijk opnieuw met een nieuwe benadering van de langzamer dan gehoopt. We streven er naar om grondeigenaren. Dit wordt later dit jaar in 2026 te starten met het aanleggen van de teruggekoppeld. fietsverbinding. We willen de route Leemweg – Acaciastraat – Zie informatienota Z/25/291363. Het aanleggen Lindenstraat omvormen tot fietsstraat. Hierdoor van een fietsstraat tussen Alverna en TKWM ontstaat er voor fietsers een duidelijk, vanaf de Graafseweg via de Leemweg, herkenbaar en veilige fietsroute vanuit Alverna Acasiastraat en Lindenstraat naar de Meester naar het centrum van Wijchen. In 2025 ronden van Coothlaan. Bij goedkeuring van het budget we het vervolgonderzoek af en vragen we het kan het project in 2026 uitgevoerd worden. krediet aan voor realisatie. We starten daarna de projectvoorbereiding voor de realisatie op. De in het rapport ‘onderzoek hoogwaardige Zie informatienota Z/25/291363. Het fietsroute Alverna – TKWM’ genoemde adviezen aanpakken van diverse kleine knelpunten op de voor route 2 Valendrieseweg en route 3 fietsroutes via de Valendrieseweg en de Oosterweg zijn in 2024 nader onderzocht. In Oosterweg. Bij goedkeuring budget kunnen de 2025 vragen we budget aan voor de realisatie aanbevelingen in 2025 uitgevoerd worden. en voeren we de aanbevelingen uit. 2.b

Gastvrij voor de auto Wijchen is goed bereikbaar met de auto en heeft gratis parkeermogelijkheden. Dat willen we behouden, terwijl we proberen het autogebruik terug te dringen. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We zorgen ervoor dat het centrum goed Het uitvoeren van het dynamisch bereikbaar is met voldoende gratis parkeerverwijssysteem loopt en zal naar parkeerplekken. Dit nemen we mee in de verwachting in juni operationeel zijn. planvorming van TKWM. Het centrum van Wijchen krijgt in 2025 een dynamisch parkeerverwijssysteem. Bij nieuwbouwprojecten onderzoeken we of we anders om kunnen gaan met parkeren. Hiervoor zijn de ‘Parkeervisie Wijchen’ en ‘Beleidsregels Parkeernormen Wijchen’ vastgesteld in 2024. We zetten ons in voor voldoende openbare laadpalen voor elektrische auto’s. We laten ons adviseren over locaties en plaatsen actief laadpalen. We blijven ons inzetten voor het verbeteren van Programmarapportage mei 2025

Afgerond.

Dit is onderdeel geworden van onze reguliere advisering. Ambtelijk en bestuurlijk zijn we aangehaakt bij 15

verkeersknelpunten zoals knooppunt Bankhoef. Dit heeft doorlopend onze aandacht. We leveren actief inbreng bij de MIRT-A50, maar ook bij de N845 en de A326. We vinden het belangrijk dat bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Wijchen Oost goed bereikbaar zijn.

de A50 en andere regionale projecten. De A50 is momenteel nog gepauzeerd. De Edison- en Einsteinstraat worden dit jaar aangepakt. De aansluitingen op het Palkerplein en de Schoenaker worden samen met de Provincie en gemeente Nijmegen onderzocht.

2.c

Goed bereikbaar met openbaar vervoer Ook met trein en bus is Wijchen goed te bereiken. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Elk kwartier een trein richting Den Bosch blijven Ambtelijk en bestuurlijk wordt hier aandacht we op de regionale en landelijke agenda zetten. voor gevraagd. 2.d

Veilig verkeer en minder overlast Iedereen moet veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. Of je nu naar school gaat, op weg naar je werk bent, of een ommetje maakt. Overlast door geluid, stank en trillingen pakken we aan. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Gevaarlijke verkeerssituaties en plekken met Dit is onderdeel geworden van onze reguliere veel geluidsoverlast onderzoeken we en pakken advisering. we aan. Ambtelijk en bestuurlijk zijn we aangehaakt bij de A50 en andere regionale projecten. Dit is We zetten ons in voor een variant van de A50 aangekaart bij de keuze bij de verschillende met de minste overlast voor omwonenden. varianten. Er is ook een zienswijze ingediend. We geven extra aandacht aan Dit pakken we op met de reguliere advisering. verkeersveiligheid rond scholen en sportclubs. Dit heeft steeds onze aandacht en sluit aan op maatregel 28 MUP. In 2025 komen we met oplossingsrichtingen ter Het onderzoek wordt na de zomer opgestart. verbetering van de verkeerssituatie op en rondom het kruispunt Schoenaker – Randweg Noord. 2.e

Verkeersveiligheid Wijchen is in 2030 nog meer verkeersveilig, zowel objectief (het aantal geregistreerde ongevallen) als subjectief (de beleving van inwoners en bezoekers). Hiervoor is structurele aandacht nodig door middel van preventie, educatie en evaluatie van ongevallen. Waarbij we extra aandacht besteden aan de kwetsbare deelnemers in het verkeer. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Snelheid buiten bebouwde kom (MUP-5). De Dit pakken we op met de reguliere advisering. komende jaren passen we de snelheid van Dit wordt altijd gecombineerd met beheer. wegen buiten de bebouwde kom aan naar de snelheidsregels in het wegencategoriseringsplan. Maatregelen bestaan uit onder andere het toepassen van bebording of het realiseren van maatregelen die de snelheid remmen (verkeersdrempels en/of verkeersplateaus) in het buitengebied. Onderhoud N845 (*). De provincie voert het De N845 is onderhouden en de rotonde bij de normale onderhoud uit op de N845. Op verzoek Van Cittersweg is aangepakt. van gemeente Wijchen wordt een rotonde aangelegd bij de Van Cittersweg, ter verbetering van het kruispunt. Regionale afstemming verkeersveiligheid (MUPWe blijven met de regio afstemmen om de 27). We blijven de komende jaren met de regio verkeersveiligheid te vergroten om mogelijk afstemmen hoe we samen ongelukken kunnen ongelukken te kunnen voorkomen. voorkomen.

Programmarapportage mei 2025

16

2.f

Leefbaarheid in de kernen We zetten binnen Wijchen in op de fietser en voetganger, waarbij we ervoor zorgen dat voorzieningen goed met de auto bereikbaar blijven. In (nieuwe) woonwijken maken we meer ruimte voor fietsers, voetgangers, openbaar groen en verblijfsruimte. Hierdoor rijden er minder auto’s op straat. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Aanpak grijze wegen (MUP-4a): Grijze wegen Het onderzoek naar de wegcategorisering is zijn wegen waarbij de inrichting niet aansluit bij afgerond. Deze wordt ter besluitvorming het gebruik van de weg. Uit MUP maatregel 3 voorgelegd aan de gemeenteraad. (de wegcategorisering) wordt bekend welke ‘grijze wegen’ er binnen de gemeente zijn. Hierna kan een reële inschatting worden gemaakt van de investeringskosten die nodig zijn en wat we als eerste gaan oppakken. We willen dit zoveel mogelijk tegelijk met het normale onderhoud doen. 2.g

Bereikbaarheid tussen kernen We willen dat de kernen voor iedereen bereikbaar zijn. Elke deelnemer aan het verkeer moet goed tussen de kernen kunnen reizen. Hierbij willen we betere fietsverbindingen, maar ook dat Wijchen goed bereikbaar blijft voor de auto. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Upgrade fiets- en wandelnetwerk (9a). Er is een Dit pakken we op met de reguliere advisering. werkbudget van € 25.000 per jaar voor kleine aanpassingen. Hiermee investeren we in de verbetering van het fiets- en wandelnetwerk dat niet past bij het normale onderhoud. Fietspad Ravensteinseweg (11b). We gaan een De realisatie is gestart, de verwachting is dat fietspad langs de Ravensteinseweg aanleggen het voor de zomervakantie van 2025 is tussen de Drutenseweg en de Maasbandijk. gerealiseerd. 2.h

Verbonden met de regio In 2030 worden het openbaar vervoer en de fiets, eerder dan de auto, gekozen voor reizen van en naar de belangrijkste bestemmingen in de regio’s in de buurt. Hierbij zetten we in op onder andere fiets- en OV-verbindingen, voldoende en veilige fietsenstallingen bij overstappunten en toegankelijke OV-haltes. Inwoners zijn hierdoor minder afhankelijk van de auto. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Fietsverbinding Druten – Wijchen (10). In 2024 Het onderzoek naar de herijking van het is een eerste onderzoek gedaan, met de fietsnetwerk is afgerond. Het onderzoek voor de herijking van het fietsnetwerk van Druten en fietsverbinding Druten - Wijchen wordt na de Wijchen. In 2025 werken we de fietsroute zomer opgestart. Zowel gemeente Druten als Druten-Wijchen verder uit. Wijchen hebben hiervoor budget gereserveerd. 2.i

Duurzaam verplaatsen In 2030 is voor iedereen (inwoners, bezoekers, werknemers etc.) een duurzaam vervoersmiddel beschikbaar. Hierdoor kan men zich betrouwbaar en comfortabel binnen en buiten Wijchen verplaatsen. Met als doel, het aandeel duurzame verplaatsingen (lopen, (e)fietsen, speed pedelecs, openbaar vervoer, elektrische auto en nieuwe vormen van emobility) dat binnen de eigen gemeente duurzaam plaatsvindt, te verhogen. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Monitoring duurzame mobiliteit (20b). De We gaan dit jaar de Strategie Elektrisch Rijden Strategie Elektrisch Rijden is op 24 juni 2021 actualiseren. Voor wat betreft de prognose uit vastgesteld. Hierin is een gewenst resultaat 2021; Er zijn op dit moment (per 1-5-2025) 68 opgenomen voor het aantal laadpalen in 2025. openbare laadpalen gerealiseerd in Wijchen. We spannen ons in om ervoor te zorgen dat er Daarnaast zijn er 53 laadpalen gepland. Deze in 2025 in totaal 126 laadpalen zijn gerealiseerd hebben de procedure doorlopen, maar zijn nog (Dit is op basis van prognoses uit 2021). niet geplaatst. Werkgeversaanpak bedrijventerreinen (24). We Dit pakken we op met de reguliere advisering. zijn steeds in gesprek met bedrijventerreinen over de mogelijkheden en informeren ze over successen binnen en buiten gemeente Wijchen. Voor de uitvoering van de maatregelen moet Programmarapportage mei 2025

17

per bedrijf gekeken worden wat de oplossing is. Het bedrijf betaalt zelf de kosten voor de maatregel.

Financieel:

TV 2.1 2.2 2.5

Taakveld Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Resultaat

Begroot 3.449 540 33 4.022

JEV 3.446 540 34 4.020

(Bedragen x € 1.000) Saldo 2 0 -1 1

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) Er is een nieuw beheersysteem in gebruik genomen, hierdoor zijn de 2.1 kosten voor inspecties en het verwerken daarvan hoger. -4 0 Kosten wijkbeheer zijn hoger dan begroot, omdat er incidenteel meer 2.1 uitgaven zijn geweest voor vuurwerkschades. 0 -3 Minder kosten verwerking afval container Werf, in lijn met 2.1 voorgaande jaren. 7 0

TV

Overig Totaal

Programmarapportage mei 2025

0

1

3

-2 1

18

3.3

Programma 3 Economie

Speerpunten: 3.a

Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers Ontwikkelingen kunnen invloed hebben op de uit te voeren plannen. Denk aan inflatie, de dreiging van een loon-prijs spiraal en een mogelijke recessie. Het kan zijn dat we dan extra acties moeten uitvoeren. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Vitalisering bedrijventerrein Wijchen-Oost. In Het op kansrijke plekken vergroenen van het 2025 gaan we aan de slag met het vergroenen terrein is bijna klaar voor realisatie. De uitvraag van het bedrijventerrein (Klimaatadaptief). voor het maken van een geactualiseerd Daarnaast participeren we in het Technieklokaal omgevingsplan wordt voorbereid. Wijchen. Ondersteunen duurzaamheids- en circulaire Er zijn bij diverse bedrijven op Bijsterhuizen en initiatieven met ondernemers. Wijchen Oost inventarisaties gedaan van huidig Ondersteunen lokale initiatieven in de ruil- en en toekomstig stroomverbruik. Op basis deeleconomie, daarvan zijn knelpunten in beeld gebracht. In mede door de Stimuleringslening 2025 doen we verdiepend onderzoek om tot Verduurzaming Zakelijk en het Energieloket oplossingen te komen. Zakelijk. We zijn in 2024 begonnen met de mogelijkheden te onderzoeken om energy-hubs te realiseren. Dit doen we in samenwerking met ondernemers, bedrijvenverenigingen en een expertiseteam. We zetten dit voort in 2025.

Participatietrajecten met ondernemers bij Ondernemers zijn betrokken bij het vergroenen nieuwe ontwikkelingen, zoals bij de van Wijchen oost. Daarnaast groeit het aantal ontwikkeling van bedrijventerrein Wijchen-Oost. bedrijven dat betrokken is bij de techniekdag. 3.b

Vitale winkelcentra Sinds 2023 hebben we in het centrum van Wijchen een accountplan, dat opgesteld is met de vereniging van pandeigenaren en het Centrummanagement. Dit gezamenlijke uitvoeringsplan heeft de centrumvisie als onderlegger en heeft tot doel het Wijchense winkelcentrum verder te versterken. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording In samenwerking met ondernemers en het CMW Er is in april een congres georganiseerd, samen (Centrummanagement Wijchen) voeren we de met het CMW en de vereniging van Detailhandelsstructuurvisie uit. Pandeigenaren. We voeren de aanbevelingen uit het onderzoek Eind 2024 is er een evaluatie geweest onder de over de toekomst van de warenmarkt uit. (bijv. marktkooplieden en de horecaondernemers. In een zomeropstelling i.v.m. de terrassen, 2025 wordt gekeken naar de mogelijkheden aanwezigheidsregistratie). van een andere opstelling van de markt. We stellen een horecavisie op, in samenwerking De visie wordt in q3 2025 ter vaststelling met KHN Afdeling Wijchen, horeca ondernemers voorgelegd aan het college. en CMW. We streven ernaar om deze eind 2024 voor te leggen aan de gemeenteraad. In 2025 gaan we aan de slag met de aanbevelingen die voortkomen uit de visie. Met “Wijchen=Samen” versterken we elkaar, de aantrekkelijkheid en branding van Wijchen. Dit is een belangrijke aanbeveling uit de detailhandelsstructuurvisie.

We helpen mee om het centrum van Wijchen Begin dit jaar is de actielijst voor 2025 bruisender te maken door het CMW 3 jaar afgestemd tussen CMW en gemeente. financieel te ondersteunen (t/m 2025). Er wordt Afgesproken acties zijn ingezet en worden dit jaarlijks een accountplan gemaakt in jaar afgerond. afstemming met de gemeente om de aantrekkelijkheid van het centrum te optimaliseren. Er wordt geïnvesteerd in professionalisering van de werkgroepen en uitbreiding van activiteiten en evenementen.

Programmarapportage mei 2025

19

3.c

Economische en toeristische visie We willen een levendige, vernieuwende en duurzame economie. Dit bereiken we door samen te investeren in een goed ondernemers- en vestigingsklimaat. Door samen te werken en duurzaam te ondernemen, kunnen ondernemers, inwoners en bezoekers van gemeente Wijchen prettig ondernemen, werken, wonen en recreëren. Deze ambitie willen we waarmaken aan de hand van de volgende vier strategielijnen: vernieuwing, aantrekkingskracht, samenwerking en duurzaamheid. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We werken samen met ondernemers om Samen met CMW en de verenigde leegstand in het centrum en op pandeigenaren is er een conferentie bedrijventerreinen tegen te gaan. Hiervoor georganiseerd met als thema; Toekomst overleggen we met pandeigenaren van centrum Centrum Wijchen Sandra) Wijchen en beleggers op bedrijventerrein Wijchen-Oost. We ronden de onderzoeken naar de Voor de uitbreiding van Bijsterhuizen is een mogelijkheden tot uitbreiding van de ontwerp omgevingsplan in voorbereiding. bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen af. Voor Breekwagen is het aan de initiatiefnemer of uitbreiding doorgezet wordt. Het proces om tot uitbreiding van Bijsterhuizen te komen is gepauzeerd omdat onderzocht wordt of verplaatsing van Wijchense bedrijven naar deze uitbreidingslocatie mogelijk is.

We hebben een actieve rol in het Wijchen=promotie heeft trainingen toekomstbestendig houden van de georganiseerd en een verdere uitrol van het winkelgebieden in onze gemeente. spaarsysteem verzorgd. We dragen bij aan projecten om het Dit is een continue proces. Alle beschreven bedrijfsleven op bedrijventerrein Wijchen Oost, acties zijn lopende. de onderwijsinstellingen en Maaswaalcollege met elkaar te verbinden. Denk hierbij aan het initiatief SPARK! en de start van het Technieklokaal Wijchen. In samenwerking met StartUp bouwen we de hulp voor startende ondernemers en zzp’rs in 2025 verder uit. We voeren het aantal workshops op, wat ondernemers helpt om succesvol te zijn in hun onderneming. Startende ondernemers kunnen zich aanmelden voor netwerkevenementen en sparringsessies met ervaren ondernemers en team EZ. Daar waar het kan zoeken we de publiciteit op zodat we meer naamsbekendheid genereren bij de doelgroep. We moedigen het gebruik van Het wandelroutenetwerk is 17 maart 2025 recreatievoorzieningen aan en spreiden de officieel geopend. De online routeplanner is recreatie. Denk daarbij aan het recreatief beschikbaar. wandelroutenetwerk en het promoten van het netwerk online. Het recreatieve verkeersnetwerk versterken we In voorbereiding.

Afstemming vindt plaats met door in 2027 een vrij liggend fietspad langs de West Maas en Waal, Natuurmonumenten en Maas tussen Batenburg en Appeltern aan te Waterschap. leggen. 3.d

Energietransitie elektrische laadinfrastructuur Dit gaat over elektrificatie wagenparken (GO RAL). In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Er loopt een proef met het opstellen van een We zijn gestart met het updaten van onze plankaart voor bedrijventerreinen. Gezien de laadvisie. De nieuwe versie gaat zich (o.a.) perikelen wat betreft de stroomleverantie, meer focussen op (on)mogelijkheden voor het verwachten we niet dat wij in 2025 een elektrificeren van het wagenpark van bedrijven plankaart voor bedrijventerreinen kunnen gaan en de logistiek opstellen. Dit schuift door naar 2026.

Programmarapportage mei 2025

20

3.e Human capital agenda In 2024 doen we (begroting) De uitvoering van de Human Capital Agenda wordt in 2025 bij de Economic Board belegd door de GMR. In 2024 is er een Techniekdag georganiseerd i.s.m. het bedrijfsleven en gefinancierd door de provincie Gelderland. Het is de ambitie om dit in 2025 voort te zetten. Daarnaast is eind 2024 het Junior Technieklokaal op Wijchen Oost geopend. De betrokkenheid zetten we in 2025 voort.

Verantwoording De Economic Board heeft de uitvoering van de Human Capital Agenda voortvarend ter hand genomen. Er is commitment met het onderwijs bedrijfsleven dat de techniekdag een vervolg krijgt in 2025, zonder financiële bijdrage van de gemeente. Het technieklokaal is een succes wat onder andere blijkt uit toenemende reserveringen.

Financieel:

TV 3.1 3.2 3.3 3.4

TV

Taakveld Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Resultaat

Begroot 549 0 -479 285 355

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) Geen significante afwijkingen binnen dit programma verwacht. Overig Totaal

Programmarapportage mei 2025

(Bedragen x € 1.000) JEV Saldo 549 0 0 0 -483 3 287 -2 353 2

Structureel Incidenteel 0

2 2

21

3.4

Programma 4 Onderwijs

Speerpunten: 4.a Fijn opgroeien met goed onderwijs Kinderen en jongeren verdienen het om les te krijgen in goede en fijne schoolgebouwen. Vanuit onze gemeentelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting investeren we blijvend in onze schoolgebouwen. Bij die schoolgebouwen worden ruime speelplaatsen gerealiseerd, want we geven onze jeugd graag alle ruimte om te leren en te spelen. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Het integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs wordt op dit moment geactualiseerd. De We actualiseren de Verordening voorzieningen verwachting is dat het IHP in het najaar 2025 huisvesting onderwijs en herijken het Integraal wordt vastgesteld. Actualisering van de huisvestingsplan (IHP) onderwijs. Beide Verordening vindt in 2026 plaats. De documenten vormen de basis voor onze keuzes verwachting is dat er dan nieuwe wetgeving is op het gebied van onderwijshuisvesting. vastgesteld op het gebied van onderwijshuisvesting, waarop de verordening aansluit. De ambitie om scholen in de kleinen kernen We zijn een voorstander van het behoud van zoveel mogelijk te behouden is nog altijd scholen in de kleine kernen. We moedigen dit actueel. Daarvoor is het voor het schoolbestuur ook aan bij onze belangrijkste onderwijspartner van belang dat de kleine scholentoeslag door Kans en Kleur. het Rijk wordt gehandhaafd.

Nieuwbouw van de scholen in Hart van Zuid en We realiseren nieuwe scholen binnen het Wijchen West wordt meegenomen in het IHP, project Hart van Zuid en in de nieuwe wijk waarin de kaders voor onderwijshuisvesting Groene Geest. We gaan door op de ingeslagen worden vastgesteld. De realisatie van MFA weg van nieuwbouw van MFA Westwijzer. Westwijzer loopt volgens planning. Ingebruikname is medio 2026 voorzien. 4.b

Onderwijs ondersteuning voor iedereen Ongeacht de stand van de economie is er altijd een groep jongeren die moeite heeft om aan het werk te komen en aan het werk te blijven. Op 1 augustus 2025 treedt de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk in werking. De wet beoogt om voor deze groep jongeren een vloeiende overgang te creëren van school naar werk. Het gaat om jongeren uit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, jongeren met een MBO-opleiding op niveau 1 en 2 en vroegtijdig schoolverlaters. Naast deze nieuwe wet continueren we bestaande maatregelen om vroegtijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten te voorkomen. Dat doen onder meer onze leerplichtambtenaren samen met de scholen, leerlingen, ouders en schoolmaatschappelijk werk. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording Het voortgezet onderwijs blijft samen met de De evaluatie is inmiddels uitgevoerd. Er wordt gemeente betrokken bij het regionale nu gewerkt aan een plan voor de komende programma 'Aanpak ziekteverzuim VO'. jaren om deze aanpak te borgen. Evaluatie van deze aanpak in 2025, inclusief regionale besluitvorming over periode na 2025. We zijn met het Maaswaal College in gesprek Regionaal werken we samen voor een betere over het continueren van de tijdelijke instroom en doorstroom van leerlingen, aan de opvangvoorziening op hun school.

In het MBO versterking van de zorgteams in het VO en MBO wordt de toekomstige vorm van de tijdelijke en aan een sluitend aanbod van tijdelijke opvangvoorziening onderzocht in relatie tot het opvangvoorzieningen. regionaal programma Jongeren naar school of werk. De inzet van leerplichtambtenaren is gericht op De leerplichtambtenaren behandelen cases om terugkeer naar school. Er is voldoende aanbod te zorgen dat kinderen en jongeren weer gaan van schoolmaatschappelijk werk in het primair deelnemen aan het onderwijsproces. en voortgezet onderwijs. Een nieuw regionaal programma in het kader Aan het nieuwe regionaal programma wordt nu van de Wet van school naar duurzaam werk. gewerkt. We verkennen de mogelijkheden van een lokale aanpak en geharmoniseerde werkwijzen samen met Druten. Programmarapportage mei 2025

22

4.c

Een aanbod voor alle peuters Het aanbod voordat kinderen naar school gaan, draagt bij aan de brede ontwikkeling van het jonge kind. We zien graag dat peuters naar een voorschoolse voorziening gaan. Voor ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag via de Belastingdienst, is er een gesubsidieerd aanbod. Peuters met (een risico op) een taalachterstand krijgen een extra aanbod voorschoolse educatie om hun kansen op een succesvolle en geschikte schoolcarrière te vergroten. In 2024 doen we (begroting) Verantwoording We subsidiëren De eerste stap voor een aanbod Subsidie is verstrekt. De eerste stap heeft peuteropvang. Hierdoor kunnen ook peuters voldoende aanbod voor peuters. van ouders die geen recht hebben op KOT voor 2 dagdelen in de week naar de peuteropvang (vroeger peuterspeelzaal genoemd). We voeren het onderwijsachterstandenbeleid In uitvoering volgens voornemens. (OAB) uit in de beleidsperiode 2023-2026. Hiervoor hebben we een uitvoeringsagenda vanuit het vastgestelde OAB. Dit doen we samen met de educatieve partners in de VVEwerkgroep, die onderdeel is van de Lokaal Educatieve Agenda. In deze beleidsperiode zetten we extra in op het verbeteren van de educatieve kwaliteit. Daarbij gaan we ook samenwerken met kinderdagverblijven en de bibliotheek. Interventies zijn in 2025 onder meer boekstart en voorleesexpress.

4.d