Programmabegroting_2027_Wijchen
Tekst van het document
Doelstelling 1 Inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners passen vaker circulaire oplossingen toe. Wat gaan we doen? In 2027 inventariseren we bij bedrijven en -verenigingen welke initiatieven er al zijn en waar behoefte is. Status doelstelling Opgestart, maar nog niet afgerond Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 69 Doelstelling 2 De gemeente geeft aantoonbaar het goede voorbeeld met circulair inkopen, bouwen en beheren. Wat gaan we doen? -In 2027 onderzoeken we wat er aanvullend mogelijk is op het gebied van duurzaamheid en circulariteit in het inkoop- en aanbestedingsbeleid, binnen de CO2-prestatieladder. -Jaarlijks wordt gerapporteerd over de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed en wagenpark en de daarbij gerealiseerde energie- en emissiereductie. Hierbij houden we rekening met de natuurlijke momenten, waarop dit plaats kan vinden. Status doelstelling Bestaand beleid Doelstelling 3 We pakken kansen waar we circulair en biobased kunnen bouwen. Wat gaan we doen? We verkennen waar kansen zijn om meer circulair en biobased te bouwen en borgen dit in onze werkwijze. We streven ernaar een voorbeeldproject te selecteren waar we een stapje extra zetten.
Status doelstelling Opgestart, maar nog niet afgerond 7.3 Energietransitie Soort speerpunt Coalitieakkoord Ambitie algemeen Met het hoogspanningsstation levert Wijchen een grote bijdrage aan de landelijke en regionale energietransitie. Dit heeft grote impact op ons buitengebied en onze schaarse ruimte. Daarom kiezen we ervoor om kleinschalige ontwikkelingen te stimuleren en zijn we terughoudend als het gaat om aanvullende grootschalige projecten zoals zon op land en windmolens. De energietransitie stopt niet bij de gemeentegrens. Daarom werken we hierin samen met de regio. We nemen de bijdrage die Wijchen met het hoogspanningsstation levert mee in de regionale afspraken over de energietransitie. We volgens het landelijk tempo om energieneutraal te worden en van het aardgas af te gaan en benutten kansen als die zich voordoen. Doelstelling 1 We werken in samenhang aan de energietransitie. Wat gaan we doen? We maken nog meer inzichtelijk hoe de verschillende sporen binnen de energietransitie samenhangen en bijdragen aan onze doelstellingen. Status doelstelling Opgestart, maar nog niet afgerond Programmabegroting 2027 70 Gemeente Wijchen Doelstelling 2 Het energiegebruik van woningen verminderen door inwoners te stimuleren isolatiemaatregelen te nemen. Wat gaan we doen? In 2027 blijven we inwoners informeren en adviseren over vermindering van energieverbruik.
We rapporteren over de inzet en resultaten Status doelstelling Bestaand beleid Doelstelling 3 Het aantal aardgasvrije woningen vergroten door regie te nemen op de warmtetransitie. Wat gaan we doen? In 2027 stellen we het warmteprogramma vast. Status doelstelling Bestaand beleid Doelstelling 4 Het energiegebruik van bedrijven verminderen door ondernemers te stimuleren isolatiemaatregelen te nemen. Wat gaan we doen? In 2027 blijven we ondernemers informeren en adviseren over de vermindering van energieverbruik. Ook stimuleren we samenwerkingen op dit vlak. Status doelstelling Bestaand beleid Doelstelling 5 Meer energie opwekken van verschillende energiebronnen. Wat gaan we doen? In 2027 blijven we ons inzetten voor de realisatie van de ontwikkeling van Windpark Bijsterhuizen en zonnepark Bankhoef. We stimuleren zon op daken. We verkennen alternatieve energieopwek en -dragers Status doelstelling Bestaand beleid Doelstelling 6 Lokaal opgewekte energie zo veel mogelijk lokaal benutten. Wat gaan we doen? We verkennen knelpunten rondom netcongestie en kansen om deze te verzachten.
Status doelstelling Bestaand beleid Programmabegroting 2027 Relevante besluiten Nummer Besluit 16 RZ 092 | Nulmeting routekaart energieneutraal Wijchen 2040 22 4038 | Beleidsplan water en riolering 2023-2027 (Z/21/067634) 18 2 13777 | Initiatiefvoorstel K8W VVD WL beleid behalen landelijke afvaldoelstellingen 18 1047 | Strategische Waternota 2019-2028 18 1048 | Milieubeleidsplan 2018-2021 (verlengd) 19 32035 | Concept startnotie Regionale Energie Strategie (RES) 19 30636 | Toekomstbestendig wonen 21 47504 | Definitief bod Regionale Energie Strategie 1.0 van Arnhem Nijmegen 22 89926 | Stand van zaken en aanpak actieplan inzake Klimaatadaptatie Wijchen 22 101378 | Warmteplan Wijchen en TransitieVisie Warmte 23 1126830 | Actieplan Klimaatadaptatie (campagne Een groener Wijchen) 23 133830 | Route voor de Lokale Energiestrategie 24 241973 | Visie op wind- en zonne-energie gemeente Wijchen: Op weg naar 2035 250902 | Routekaart duurzame warmte Wijchen 26 299651 | Laadvisie 26 319018 | Dierenwelzijnsbeleid Deze bijlagen kunt u vinden op de website.
• 250902 beslisnota- routekaart duurzame warmte Wijchen.pdf • 250902 Routekaart duurzame warmte Wijchen.pdf • bijlage 1_ Visie op wind- en zonne-energie gemeente Wijchen_ Op weg naar 2035.pdf • 133830 Beslisnota Lokale Energiestrategie Wijchen en Uitvoeringsprogramma.pdf • Bijlage 1 - LES gemeente Wijchen.pdf • 228891 informatienota Evaluatie 2023 Actieplan klimaatadaptatie.pdf • Z 24 228891 Evaluatie 2023 Actieplan klimaatadaptatie-Een groener Wijchen v3_1.pdf • 101378 Beslisnota Vastellen Warmteplan en Transitievisie Warmte.pdf • Warmteplan Wijchen.pdf • Definitief bod Regionale Energie Strategie Arnhem Nijmegen 1.0.pdf • Bijlage Regionale Energie Strategie Arnhem Nijmegen 1.0.pdf • Beslisnota - Toekomstbestendig Wonen Gelderland - gemeente Wijchen (30636).pdf • Raadsinformatienota concept startnotitie RES Arnhem Nijmegen.pdf • Bijlage_ Definitief Concept Startnotitie RES Arnhem Nijmegen mei 2019_1.pdf • Beslisnota Verlenging Milieubeleidsplan 2018-2021.pdf • Z 16001048_Milieubeleidsplan 2018 - 2021.pdf • 18 1 1047a Strategische waternota 2019-2028, beslisnota.pdf • 18 1 1047b Strategische Waternota 2019-2028, bijlage 1.pdf • 18 2 13777a Initiatiefvoorstel K8W VVD WL beleid behalen landelijke afvaldoelstellingen.pdf • 67634 Beslisnota Beleidsplan water en riolering Wijchen 2023-2027.pdf • Wijchen _ Beleidsplan water en riolering_def.pdf • RBP Wijchen definitief versie
1.0.pdf • 16 RZ 092a Nulmeting routekaart energieneutraal Wijchen 2040, beslisnota.pdf • Laadvisie - Wijchen.pdf (PDF, 928,2 KB) • 299651 Beslisnota Vaststellen laadvisie .pdf • Beleidsnotitie Dieren Wijchen - Nieuw.pdf • 319018 Beslisnota Dierenwelzijnbeleid.pdf Wat kost het Gemeente Wijchen | 71 Programmabegroting 2027 Het Programma Volksgezondheid en milieu bestaat uit de volgende taakvelden: 7.1 Volksgezondheid; Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen, zoals de GGD, schoollogopedie en lokaal gezondheidsbeleid. 7.2 Riolering; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. 7.3 Afval; Tot dit taakveld behoren de inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval. 7.4 Milieubeheer; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu waaronder klimaatbeleid, waterbeleid, milieubeleid, MARN (Milieu en Afval Regio Nijmegen) en geluidsonderzoek. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging en onderhoud van begraafplaatsen/crematoria.
Baten en lasten (x €1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -11.322 | -11.386 | -13.255 | -13.463 | -13.028 7.1 Volksgezondheid | -535 | -588 | -694 | -791 | -73 7.2 Riolering | -4.659 | -4.693 | -4.778 | -4.851 | -4.923 7.3 Afval | -5.441 | -6.039 | -6.415 | -6.450 | -6.660 7.4 Milieubeheer | -687 | -65 | -1.368 | -1.370 | -1.372 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | 15.130 | 15.420 | 16.045 | 16.419 | 16.137 7.1 Volksgezondheid | 3.147 | 3.290 | 3.455 | 3.648 | 3.028 7.2 Riolering | 3.822 | 3.831 | 3.897 | 3.953 | 4.007 7.3 Afval | 4.516 | 5.013 | 5.343 | 5.371 | 5.538 7.4 Milieubeheer | 3.622 | 3.263 | 3.321 | 3.418 | 3.533 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 24 | 24 | 28 | 29 | 30 Begroot resultaat voor inzet reserves | 3.809 | 4.034 | 2.790 | 2.957 | 3.108 Inzet reserves (x €1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve Onttrekkingen | 0 | -4 | -4 | -4 | -4 7.3 Afs.R: Containers afvalverwijdering | 0 | -4 | -4 | -4 | -4 Totaal inzet reserves | 0 | -4 | -4 | -4 | -4 Totaal Programma (x € 1.000) 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -11.322 | -11.386 | -13.255 | -13.463 | -13.028 Lasten | 15.130 | 15.420 | 16.045 | 16.419 | 16.137 Reserve Onttrekkingen | 0 | -4 | -4 | -4 | -4 Reserve | 0 | -4 | -4 | -4 | -4 Begroot resultaat na inzet reserves | 3.809 | 4.030 | 2.786 | 2.953 | 3.104 72 | Gemeente Wijchen
Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 73 8. Wonen en Bouwen Algemeen Ook de komende jaren ontwikkelt Wijchen door, er komen meer inwoners. Onze voorzieningen en economie groeien mee. Het oplossen van het woningtekort blijft een belangrijke opgave. Met de huidige plannen groeit Wijchen naar ongeveer 45.000 inwoners. De opgaven die op Wijchen afkomen vragen om ruimte, schaarse ruimte. In de periode 2022 t/m 2034 hebben we een opgave om ruim 3.000 woningen te bouwen. We versnellen de woningbouwopgaven met de bouw van Wijchen-West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid. Ook is er ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere plannen. Met name in de kleine kernen zorgt dat ervoor, dat mensen in hun dorp kunnen blijven of komen wonen. Denk hierbij aan bouwen in collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). Naast nieuwbouw willen we ook de mogelijkheden in de bestaande woningvoorraad beter benutten. Denk aan het verruimen van de mogelijkheden voor woningsplitsing en woningdelen. We vinden ook de kwaliteit van wonen en van de leefomgeving belangrijk. We streven naar variatie binnen nieuwbouwwijken en bestaande wijken. Zo blijven wijken veerkrachtig en leefbaar. Bij het ontwikkelen van de woningen kijken we naar de woonbehoefte van de mensen waarvoor we bouwen, zoals starters, ouderen en één- en tweepersoonshuishoudens.
Dit zijn vooral sociale huurwoningen en betaalbare huur- en koopwoningen, of levensloopgeschikte woningen en seniorenwoningen. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen kijken we of de bouwhoogte past bij de omgeving en helpt bij het bouwen van betaalbare woningen. En we ontwikkelen zoveel mogelijk energieneutraal en stimuleren circulair en natuur inclusief bouwen. We vinden ook de kwaliteit van wonen en goede voorzieningen in de buurt heel belangrijk. We zorgen ervoor dat de buitenruimten levendig, aantrekkelijk en veilig zijn. Zo zorgen we voor meer mogelijkheden voor ontmoetingen in de buurt. Ouderen en inwoners met een zorgvraag moeten hier kunnen blijven wonen; kleinschalig en zoveel mogelijk als onderdeel van de wijk. Daarbij staan we open voor nieuwe woonconcepten en woonvormen voor pre-mantelzorg. Naam Soort speerpunt 8.1 Groei van Wijchen Coalitieakkoord 8.2 Ruimtelijke ontwikkeling Coalitieakkoord 8.3 Slim gebruik van ruimte Coalitieakkoord 8.4 Betaalbaar wonen Coalitieakkoord 8.5 Goed wonen Coalitieakkoord 8.6 Levendig Coalitieakkoord
Programmabegroting 2027 74 Gemeente Wijchen Speerpunten Programma 8 8.1 Groei van Wijchen Soort speerpunt Coalitieakkoord Ambitie algemeen Groeien is geen doel op zich. Er zitten ook grenzen aan. We zetten in op groei passend bij de dorpse kwaliteit. Het behoud en versterken van het levendige dorpse karakter vinden we van groot belang. Daarom zijn we terughoudend bij hoogbouw. We zorgen voor de juiste balans tussen ruimtelijke opgaven, zetten in op voorzieningen met allure en koesteren de dorpse kwaliteiten van Wijchen en de kernen. We houden regie op onze groei, want de ruimte is schaars. Daar maken we toekomstbestendige keuzes in. Doelstelling De groei van Wijchen en de kernen vindt evenwichtig plaats, met behoud van dorpse kwaliteit en een passende balans tussen wonen, werken, groen, recreatie en voorzieningen. Wat gaan we doen? De raad stelt in 2027 de kaders vast voor de ruimtelijke ontwikkeling van Wijchen vanaf 2030. Status doelstelling Bestaand beleid 8.2 Ruimtelijke ontwikkeling Soort speerpunt Coalitieakkoord Ambitie algemeen Komende jaren zijn er ontwikkelingen op het gebied van wonen en werken mogelijk in en aan de kern van Wijchen en de kleine kernen. Ook houden we rekening met toekomstbestendige uitgangspunten, zoals het principe dat bodem en water leidend zijn, klimaatadaptief bouwen en bouwen aan bestaande kernen.
Doelstelling 1 Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen versterken de leefbaarheid van de kernen en zijn klimaatbestendig en ruimtelijk zorgvuldig ingepast. Wat gaan we doen? In de kaders voor de ruimtelijke ontwikkeling van Wijchen vanaf 2030 is het versterken van de leefbaarheid van de kernen, klimaatbestendigheid de ruimtelijke inpassing opgenomen. Status doelstelling Bestaand beleid Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 75 Doelstelling 2 Initiatiefnemers van kleinschalige ruimtelijke plannen krijgen een duidelijke, voorspelbare en tijdige beoordeling. Wat gaan we doen? In 2027 wordt, op basis van de kaders voor de ruimtelijke ontwikkeling een uniforme beoordelingswijze voor woningbouwinitiatieven (waaronder kleinschalige) ingevoerd. Status doelstelling Nog niet opgestart 8.3 Slim gebruik van ruimte Soort speerpunt Coalitieakkoord Ambitie algemeen We blijven ontwikkelen, maar de ruimte is schaars. Daarom gebruiken we de ruimte zo slim mogelijk en geven we bestaande plekken een nieuwe functie, als da nodig en zinvol is. Of we geven één plek meerdere functies. Activiteiten moeten passen bij de plek. Leefbaarheid staat voorop. Ook zorgen we dat banen en economische activiteiten behouden blijven. Doelstelling Transformatielocaties ontwikkelen zich tot toekomstbestendige gebieden met een goede balans tussen wonen, werken en leefkwaliteit. Wat gaan we doen? 1.
In 2027 is inzichtelijk, op basis van het kader voor ruimtelijke ontwikkeling waar transformatie een mogelijke denkrichting is. De raad besluit over dit kader. 2. Voor het hoogspanningsstation wordt een gebiedsvisie opgesteld waarin ruimtelijke inpassing en maatschappelijke meerwaarde zijn uitgewerkt. Status doelstelling Bestaand beleid 8.4 Betaalbaar wonen Soort speerpunt Coalitieakkoord Ambitie algemeen We willen dat wonen betaalbaar blijft. Regionaal zijn daar afspraken over gemaakt. We werken samen met woningcorporaties en andere partijen om de kosten voor wonen zo laag mogelijk te houden. Ook zorgen we ervoor dat nieuwe woningen duurzaam en toekomstbestendig zijn. Door slim te bouwen en goed te plannen, zorgen we ervoor dat wonen in Wijchen betaalbaar blijft voor iedereen. Doelstelling 1 De woningvoorraad bevat voldoende sociale huur-, middenhuur- en betaalbare koopwoningen, passend bij de regionale afspraken en lokale behoefte. Programmabegroting 2027 76 Gemeente Wijchen Wat gaan we doen? Jaarlijks wordt gerapporteerd over het aantal geprogrammeerde en gerealiseerde betaalbare woningen, uitgesplitst naar sociale huur, middenhuur en betaalbare koop. Status doelstelling Bestaand beleid Doelstelling 2 Betaalbare woningen blijven ook op langere termijn beschikbaar voor de beoogde doelgroepen.
Wat gaan we doen? Bij relevante woningbouwbesluiten wordt aangegeven welke instrumenten en afspraken worden ingezet om betaalbaarheid en beschikbaarheid duurzaam te borgen. Status doelstelling Bestaand beleid 8.5 Goed wonen Soort speerpunt Coalitieakkoord Ambitie algemeen We willen wijken en kernen waar mensen van verschillende leeftijden en achtergronden prettig samenleven. Nieuwe woonvormen kunnen daarbij helpen. Zo kunnen jongeren in Wijchen blijven wonen en kunnen oudere inwoners langer zelfstandig wonen. Dit helpt ook om de eenzaamheid te verminderen, Dit geldt voor nieuwbouw, maar ook in bestaande wijken. Flexibele woonvormen zoals tijdelijke woningen, kleine woningen en nieuwe woonconcepten, kunnen helpen om sneller woonruimte te bieden. We juichen initiatieven voor kleinschalige woningbouw en collectieve woonprojecten (CPO’s) toe. Doelstelling 1 Inwoners kunnen in verschillende levensfasen passend en zo zelfstandig mogelijk in Wijchen wonen. Wat gaan we doen? Jaarlijks wordt gerapporteerd over de programmering van woningen voor jongeren&starters, senioren, mensen met een zorgvraag en woonwagenbewoners. Status doelstelling Reeds afgerond Doelstelling 2 Collectieve en vernieuwende woonvormen dragen bij aan ontmoeting, zelfstandigheid en onderlinge ondersteuning.
Wat gaan we doen? In 2027 wordt aangegeven welke initiatieven voor onder meer seniorenhofjes, zorg-voor-elkaar-woningen en CPO zijn ondersteund en tot welke concrete vervolgstappen dit heeft geleid. Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 77 Status doelstelling Bestaand beleid Doelstelling 3 Flexibele woonvormen bieden sneller passende huisvesting aan doelgroepen met een urgente of tijdelijke woonbehoefte. Wat gaan we doen? Flexibele woonvormen nemen we integraal mee in het volkshuisvestingsprogramma. Status doelstelling Opgestart, maar nog niet afgerond 8.6 Levendig Soort speerpunt Coalitieakkoord Ambitie algemeen We zetten in op levendige wijken en kernen, waar mensen samen kunnen komen en activiteiten kunnen organiseren. Activiteiten zoals sportdagen, markten, ontmoetingsprojecten en buurtfeesten helpen om bewoners met elkaar te verbinden. Ook vinden we het belangrijk dat inwoners kunnen meedenken over hun buurt en zelf ideeën kunnen aandragen. Door goede voorzieningen, actieve bewoners en ruimte voor ontmoeting blijven onze wijken en kernen levendig en prettig om in te wonen. Doelstelling 1 Inwoners beschikken dichtbij huis over toegankelijke mogelijkheden voor ontmoeting, beweging en spelen. Wat gaan we doen? 1. In 2027 wordt een voorkeurslocatie voor een aanvullend speel- en losloopgebied voor honden voorgelegd. 2.
In 2027 werken we de kaders voor een pilot van een ontmoet-en-groetstraten uit. Status doelstelling Nog niet opgestart Doelstelling 2 Er zijn voldoende financieringsmogelijkheden om te investeren in de leefbaarheid van bestaande wijken en kernen. Wat gaan we doen? In 2027 wordt onderzocht of er extra bronnen voor het woonfonds mogelijk en geschikt zijn voor verdere uitwerking. Status doelstelling Nog niet opgestart Programmabegroting 2027 Relevante besluiten Nummer Besluit | Beleidsnota 13 RZ 148 | Centrumvisie 16 1 1701 | Herijking visie Oostflank, westflank, centrum 20 052299 | Verordening Starterslening gemeente Wijchen 2020 20 046928 | Gebiedsvisie Kraanvogel 21 59350 | Gebiedsvisie en ontwikkelstrategie Wijchen West 22 098659 | Woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen 23 133900 | Woonfonds bestaande wijken 23 147079 | Woonvisie Wijchen 2024-2028 54571 | Toekomstvisie centrum 24/270823 | Beleidsregels plussenbeleid gemeente Wijchen (voor de niet-grondgebonden veehouderij) 26/311916 | Actualisatie woonzorgvisie 2025-2030 26/320700 | Woonwagenbeleid Wijchen Deze bijlagen kunt u vinden op de website.
Bestandsnaam • 147079 beslisnota Woonvisie gemeente Wijchen 2024-2028.pdf • 20240123 Woonvisie Wijchen.pdf • 133900 Beslisnota Oprichten Woonfonds bestaande wijken.pdf • 299738 Informatienota Actualisatie Woondeal 2.0 Arnhem-Nijmegen.pdf • Bijlage 1 - Addendum woondeal 2.0 Arnhem-Nijmegen.pdf • Bijlage 2 - Woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen.pdf • 98659 Beslisnota Woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen.pdf • 285826 beslisnota Wijchen-West.pdf • Beslisnota Gemeenteraad Wijchen West - Gebiedsvisie.pdf • Bijlage 1_ Eindrapportage Gebiedsvisie en Ontwikkelstrategie Wijchen-West.pdf • Beslisnota Gebiedsvisie Kraanvogel.pdf • Beslisnota verordening starterslening Wijchen 2020.pdf • 16 1 1701a Herijking visie Oostflank Westflank Centrum, beslisnota.pdf • 16 1 1701b Gebiedsperspectief Oostflank Westflank Centrum.pdf • 5a Centrumvisie 2013.pdf • Beslisnota Detailhandelsstructuurvisie en centrumvisie Wijchen391051.pdf • DSV gemeente Wijchen en toekomstvisie centrum Wijchen.pdf • 270823 beslisnota beleidsregels plussenbeleid.pdf • Bijlage 1 Beleidsregels plussenbeleid gemeente Wijchen .pdf • 311916 Beslisnota actualisatie Woonzorgvisie 2025 - 2030.pdf • Actualisatie Woonzorgvisie Wijchen 2025 - 2030.pdf • Woonwagenbeleid gemeente Wijchen 2025_1.pdf • 320700 beslisnota woonwagenbeleid Wijchen.pdf 78 | Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027 Wat kost het Het Programma Wonen en bouwen bestaat
uit de volgende taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening; Tot dit taakveld behoren taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening, zoals het bijstellen en actualiseren van bestemmingsplannen en de vergoedingen planschade. 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen); Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitaties. 8.3 Wonen en bouwen; Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening, waaronder ook de bouwleges. Baten en lasten (x €1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -3.151 | -2.101 | -3.191 | -5.400 | -3.325 8.1 Ruimte en leefomgeving | -120 | -90 | -90 | -90 | -90 8.2 Grondexploitatie (niet | -974 | 0 | 0 | -3.682 | -1.567 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | -2.057 | -2.011 | -3.101 | -1.628 | -1.668 Lasten | 4.517 | 3.999 | 3.995 | 4.080 | 4.262 8.1 Ruimte en leefomgeving | 2.198 | 1.691 | 1.634 | 1.711 | 1.791 8.2 Grondexploitatie (niet | 67 | 105 | 109 | 113 | 117 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | 2.251 | 2.202 | 2.253 | 2.256 | 2.354 Begroot resultaat voor inzet reserves | 1.365 | 1.898 | 804 | -1.320 | 937 Inzet reserves (x €1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve Dotaties | 2.000 | 497 | 1.512 | 3.682 | 1.567 8.2 AfR Afschrijvingsreserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 8.2 BR: Woonfonds bestaande wijken | 880 | 0 | 0 | 0 | 0 8.2 Afs.R:
Havenweg velden en | 0 | 0 | 0 | 3.682 | 1.567 accommodaties 8.3 BR: Woonfonds | 1.120 | 497 | 1.512 | 0 | 0 Reserve Onttrekkingen | -572 | -30 | 0 | 0 | 0 8.1 ER: Actualiseren | -15 | 0 | 0 | 0 | 0 bestemmingsplannen 8.1 AR: Algemene Reserve | -542 | 0 | 0 | 0 | 0 8.3 BR: Eenmalige middelen | -15 | -30 | 0 | 0 | 0 Totaal inzet reserves | 1.429 | 467 | 1.512 | 3.682 | 1.567 Totaal Programma (x € 1.000) 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -3.151 | -2.101 | -3.191 | -5.400 | -3.325 Lasten | 4.517 | 3.999 | 3.995 | 4.080 | 4.262 Reserve Dotaties | 2.000 | 497 | 1.512 | 3.682 | 1.567 Reserve Onttrekkingen | -572 | -30 | 0 | 0 | 0 Begroot resultaat na inzet reserves | 2.794 | 2.364 | 2.316 | 2.362 | 2.504 Gemeente Wijchen | 79 Programmabegroting 2027 80 Gemeente Wijchen Paragrafen Programmabegroting 2027 Overhead, dekkingsmiddelen, baten en lasten Inleiding In deze paragraaf geven we meer inzicht in de posten overhead, algemene dekkingsmiddelen en overige baten en lasten, welke in programma 0 zijn opgenomen. Overzicht Overhead De kosten van overhead hebben betrekking op het deel van het personeel dat zich niet rechtstreeks bezighoudt met de producten, maar dat ondersteunend is in het proces. Ook personeel gerelateerde kosten als opleidingen en BHV vallen hieronder. Daarnaast worden hier de kosten voor huisvesting en ICT verantwoord.
Per 2018 is de werkorganisatie Druten Wijchen in werking getreden. Hierin is de overhead grotendeels primair ondergebracht. Wat binnen overhead achter is gebleven in Wijchen zijn de kosten voor de gemeentesecretaris en een deel van de huisvestingskosten. Bedragen x € 1.000 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Personeels gerelateerd | 12.503 | 13.074 | 11.638 | 12.144 | 12.662 ICT | 3.693 | 3.758 | 3.813 | 3.894 | 4.002 Huisvesting | 1.667 | 1.703 | 1.756 | 1.729 | 1.742 Totaal Overhead taakveld 0.4 | 17.783 | 18.535 | 17.207 | 17.767 | 18.406 Inzet reserves | 2.378 | 2.029 | 382 | 382 | 382 Totaal Overhead inclusief | 15.485 | 16.506 | 16.825 | 17.385 | 18.024 reserves Overzicht vrij besteedbare dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen presenteren we in onderstaande tabel. De OZB en de uitkeringen uit het Gemeentefonds zijn de grootste onderdelen daarvan. Deze middelen kennen, in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht of de afvalstoffenheffing, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De (wettelijk) niet vrij besteedbare heffingen, evenals de specifieke uitkeringen, worden in de programma’s, waarvan ze voor een deel de kosten dekken, verantwoord onder de baten. Onvoorzien ramen we niet specifiek, maar we gebruiken hiervoor het begrotingssaldo.
Bedragen x € 1.000 Taakveld | Dekkingsmiddelen | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0.5 | Treasury - resultaat | 2.200 | 1.332 | 1.645 | 1.607 | 1.225 financieringen 0.5 | Treasury - Dividend | 39 | 39 | 39 | 39 | 39 0.61 | OZB Woningen | 8.126 | 8.411 | 9.388 | 9.727 | 10.086 0.62 | OZB niet woningen | 5.149 | 5.416 | 5.979 | 6.128 | 6.288 Gemeente Wijchen | 81 Programmabegroting 2027 Taakveld | Dekkingsmiddelen | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0.64 | Belastingen overig | 406 | 419 | 433 | 447 | 462 0.7 | Algemene uitkering | 92.733 | 97.154 | 95.463 | 96.469 | 100.766 en overige uitkeringen gemeentefonds Onvoorzien | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 107.652 | 112.771 | 112.947 | 114.418 | 118.866 0.5 Treasury Het taakveld Treasury is in bovenstaande tabel gesplitst in het financieringsresultaat en dividend. Het financieringsresultaat betreft het renteresultaat op aangetrokken en uitgezette leningen in combinatie met de dorberekende omslagrente op de investeringen naar de taakvelden. 0.61/0.62/064 Lokale heffingen In paragraaf “Lokale heffingen” van de programmabegroting wordt nader ingegaan op het algemeen beleid van de lokale heffingen en de belastingcapaciteit van de gemeente Wijchen. De onderstaande lokale heffingen zijn daar opgenomen.
·Onroerend Zaak Belasting (OZB)*, ·Toeristenbelasting*, ·Hondenbelasting, ·Rioolrechten, ·Afvalstoffenheffing/ reinigingsrechten, ·Reclamebelasting, ·Precariobelasting*, De met * gemarkeerde belastingen zijn vrij besteedbaar. 0.7 Gemeentefonds (algemene uitkering) De omvang van de inkomsten uit het Gemeentefonds is herleid uit de septembercirculaire 2026. Zie voor toelichting Financiën, meerjarig Perspectief. Onvoorzien Er is, conform wettelijk voorschrift, een bedrag opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Met het vaststellen van de begroting, bekrachtigt de raad het standpunt, dat tegenvallers binnen bestaande middelen worden opgevangen. In de vastgestelde financiële verordening is opgenomen dat een structureel resultaat begroot dient te worden. Dit bedrag dient als buffer voor onvoorziene kosten. 82 | Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 83 Overzicht Overige baten / Lasten Binnen het taakveld 0.8 overige baten lasten worden de stelposten en bijzondere baten en lasten verantwoord. In het meerjarenperspectief hebben we vanaf 2026 geen stelposten opgenomen.
x € 1.000 Taakveld 2026 2027 2028 2029 2030 Baten 0.8 Overige baten en lasten 0 0 0 0 0 Lasten 0.8 Overige baten en lasten 0 0 0 0 0 Totaal overige baten en lasten 0 0 0 0 0 Overzicht Vennootschapsbelasting Vanaf 2016 moeten gemeenten en andere overheden vennootschapsbelasting (VPB) betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. Ontwikkelingen in de rechtspraak hebben tot gevolg dat reclameactiviteiten en verstrekken van personeelshypotheken, beide van toepassing bij onze gemeente, in het kader van de VPB worden gekwalificeerd als een onderneming in fiscale zin. Dit betekent dat eventuele winst die wordt behaald met deze activiteiten is belast. Onder protest hebben wij de VpB op deze onderdelen betaald. Wij zijn van mening dat dit ten onrechte is en nemen derhalve nog geen bedrag op in de begroting. x € 1.000 Taakveld 2026 2027 2028 2029 2030 Baten 0.9 Vennootsschapsbelasting 0 0 0 0 0 Lasten 0.9 Vennootsschapsbelasting 13 0 0 0 0 13 0 0 0 0 Programmabegroting 2027 84 Gemeente Wijchen Lokale heffingen Inleiding In artikel 8 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is geregeld dat de paragraaf lokale heffingen een verplicht onderdeel is van de begroting.
Deze paragraaf moet volgens artikel 10 van het BBV ten minste de volgende onderdelen bevatten: • De geraamde inkomsten; • Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; • Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van de tarieven van de heffingen, die ten hoogste kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd; • Een aanduiding van de lokale lastendruk; • Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. We beschrijven allereerst de algemene kaders en beleidsuitgangspunten. Vervolgens gaan we in op de heffingen van leges. Daarbij besteden we aandacht aan de kostenopbouw en de kostendekkendheid. Daarnaast geven we aan welke belastingen we in Wijchen heffen. Per belastingsoort schetsen we de kaders en gaan we in op de tariefsopbouw en de grondslag voor de belastingheffing en de totaal begrote (netto)opbrengst per belasting. We gaan ook in op ons kwijtscheldingsbeleid. Tot slot van deze paragraaf nemen we voorbeeldaanslagen lokale heffingen op voor een meerpersoonshuishouden zonder honden, om zo een vergelijking te kunnen maken van de tariefontwikkelingen voor de individuele huishoudens.
Algemeen De bevoegdheid tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van een gemeentelijke belasting berust bij de raad. Een dergelijk besluit wordt genomen door het vaststellen, wijzigen of intrekken van een daartoe bestemde verordening. Het belastinggebied van een gemeente is begrensd. De Gemeentewet bepaalt limitatief welke belastingen een gemeente mag heffen. Daarnaast kan bij wet aan de gemeente de bevoegdheid worden toegekend om een bepaalde belasting te heffen. Een voorbeeld hiervan vormt de afvalstoffenheffing die zijn wettelijke grondslag vindt in de Wet Milieubeheer. Welke belastingen en rechten worden in de gemeente Wijchen geheven? De heffingsambtenaar legt belastingen dwingend op zonder dat daar een aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Rechten worden geheven op basis van artikel 229 van de Gemeentewet en artikel 15:33 van de Wet milieubeheer. Tegenover deze heffingen staat wel een aanwijsbare tegenprestatie. Bovendien mag
Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 85 het totaal van de verwachte inkomsten uit rechten het totaal van de verwachte uitgaven niet overschrijden. De gemeente Wijchen heft de onderstaande belastingen en rechten: • leges (artikel 229 Gemeentewet); • marktgelden (artikel 229 Gemeentewet); • onroerende zaakbelastingen (artikel 220 tot en met artikel 220i Gemeentewet); • toeristenbelasting (artikel 224 Gemeentewet); • hondenbelasting (artikel 226 Gemeentewet); • rioolheffing (artikel 228a Gemeentewet); • reinigingsheffing (artikel 15:33 Wet milieubeheer); • reclamebelasting (artikel 227 Gemeentewet); • precariobelasting (artikel 228 Gemeentewet); • bedrijven investeringszone (Wet op de bedrijveninvesteringszones). Lokale Heffingen De lokale heffingen zijn gebaseerd op de gewenste opbrengsten, die in de voorliggende begroting en dus in deze paragraaf zijn opgenomen. De tarieven die hierbij zijn vermeld en afhankelijk zijn van de WOZ-waarden, zullen mogelijk nog een wijziging ondergaan. Dit komt omdat de definitieve WOZ-waarden ontwikkelingen nog niet bekend zijn. Bij de behandeling van de voorstellen over de belastingverordeningen is dat wel het geval. De tarieven zullen dan ook op basis daarvan, definitief worden vastgesteld. Voor de duidelijkheid, alleen de tarieven die in de vastgestelde verordeningen staan, zijn dus rechtsgeldig.
Overgang belastingtaken van Munitax naar de BSR De toetredingsprocedure is afgerond, zodat met ingang van 1 januari 2027 de heffing en inning van de gemeentelijke belastingen over gaan van Munitax naar de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR). Via social media zijn de inwoners hier al over geïnformeerd en begin 2027 zal de BSR de communicatie richting alle inwoners van de deelnemende gemeenten verder oppakken. Programmabegroting 2027 Onroerende Zaakbelasting De grondslag voor de onroerende zaakbelasting is de WOZ-waarde. De voorlopige tarieven voor 2027 zijn: Soort OZB | Tarieven 2026 (% van | Tarieven 2027 * (% | OZB opbrengst 2027 WOZ-waarde | van WOZ-waarde) | (x € 1.000) Woningen eigenaar | 0,0950% | 0,0974% | 8.411 Niet-woning eigenaar | 0,2598% | 0,2663% | 3.197 Niet-woning gebruiker | 0,1995% | 0,2045% | 2.219 Totaal | 13.827 * Bij de berekening van de tarieven voor 2027 is nog geen rekening gehouden met de verwachte waardeontwikkeling van onroerende zaken (WOZ). De basis voor de meerjarenraming van de OZB is het jaar 2026. De opbrengsten OZB worden jaarlijks gecorrigeerd voor de verwachte prijscompensatie. We gaan daarbij uit van de percentages uit de meicirculaire 2026. Voor 2027 bedraagt deze 2,50%.
Daarnaast houden we rekening met een verwachte toename van het aantal woningen als gevolg van nieuwbouw en wordt bij de definitieve bepaling van de tarieven rekening gehouden met de meest actuele waardeontwikkeling van de onroerende zaken (WOZ). Naast de hierboven genoemde uitgangspunten is vanaf 2028, conform hetgeen door de gemeenteraad bij de Perspectiefnota 2026 is vastgelegd, rekening gehouden met de beoogde extra OZB-verhoging van 7,5%. In onderstaande tabel wordt het meerjarenperspectief weergegeven van de gewenste inkomsten OZB. x € 1.000 | % / aantal | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal begroting 2026 | 13.644 | 15.124 | 15.605 | 15.033 Mutatie | 55 | 101 | 105 | 125 Perspectiefnota 2026 Actuele begroting 2026 | 13.698 | 15.225 | 15.710 | 16.225 Berekening 2027: Basis (raming jaarschijf | 13.400 | 13.400 | 13.400 | 13.400 2026) Nieuwbouw / | t/m 2033: 260 | 92 | 193 | 297 | 404 woningtoename | woningen per jaar Prijsindex 2027 | 2,50% | 335 | 335 | 335 | 335 Prijsindex 2028 | 2,90% | 401 | 401 | 401 Extra verhoging 2028 | 7,50% | 1.037 | 1.037 | 1.037 Prijsindex 2029 | 2,50% | 385 | 385 Prijsindex 2030 | 2,60% | 412 Totaal Begroting 2027 | 13.827 | 15.366 | 15.855 | 16.374 Mutatie t.o.v.
| +129 | +141 | +145 | +149 Perspectiefnota 86 | Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027 Afweging tariefdifferentiatie OZB De verhouding tussen de tarieven woningen en niet-woningen is ongewijzigd. Zoals in de Perspectiefnota 2026 is vermeld, willen we richting de Begroting 2028 een afweging maken of en op welke wijze we de huidige verhouding in de gewenste opbrengsten OZB woningen / niet woningen willen aanpassen. Reinigingsheffing We streven er naar dat onze inwoners hun afval kwalitatief en kwantitatief goed (blijven) scheiden om zoveel mogelijk grondstoffen terug te winnen. Het taakveld afval is altijd een dynamisch dossier. Wij hebben nog steeds het motto “de vervuiler betaalt” hoog in het vaandel en willen dit verder verankeren in de toekomst. Het diftar-systeem zetten we in 2027 voort, waarbij we de huidige grondslagen van de tarieven in stand houden. Dit betekent dat de systematiek van toerekenen van kosten naar vaste en variabele heffing gehandhaafd blijft, evenals het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. Waarbij de voor compensatie in aanmerking komende btw wordt meegerekend in het tarief conform artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b, van de Gemeentewet en artikel 15.33 van de Wet milieubeheer.
De middelen die gegenereerd worden uit de reinigingsheffingen zijn derhalve niet vrij aanwendbaar, maar dienen ter dekking van kosten voor afvalinzameling en - verwerking. Met ingang van 2026 geldt de nieuwe overeenkomst met Verpact. De nieuwe vergoeding is afhankelijk van de kwaliteit van de ingezamelde PMD. Voor de begroting 2027 is uitgegaan van het inzameltarief kwaliteitsstaffel 2. Met betrekking tot het tarief voor woonzorgcomplexen is een evaluatie gestart van de huidige regeling en tariefsystematiek. Hierbij wordt beoordeeld of de huidige uitgangspunten en tarieven nog aansluiten bij de praktijk. De resultaten van deze evaluatie worden in december 2026 aan de raad aangeboden. Bij diftar bestaat de tariefstelling uit een variabel en een vast gedeelte. De hoogte van het variabele gedeelte wordt bepaald door het aantal aanbiedingen van de container voor restafval (of aantal inworpen in de verzamelcontainer) en de omvang van deze container. Met het vaste tarief worden de algemene kosten van het taakveld afval, de kosten van de overige afvalstromen en de toe te rekenen kosten van andere taakvelden, zoals beschreven in deze paragraaf, gedekt. Het variabele tarief wordt bepaald door de variabele kosten (inzameling en verwerking restafval) te delen door het te verwachten aantal aanbiedingen.
Er bestaan hierbij drie mogelijkheden: 240 liter container, 140 liter container en 50 liter zak (ondergrondse verzamelcontainer). Naar verhouding is bij elk van de drie mogelijkheden het tarief gelijk. D.w.z. per aanbieding betaald iemand met een 240 liter minicontainer ca. 1,7 keer zoveel als iemand met een 140 liter minicontainer (240 liter/140 liter). Bedragen x € 1 | Mini | Mini | Mini | Mini | Afvalzak | Afvalzak container | container | container | container | 50 liter | 50 liter 240 liter | 240 liter | 140 liter | 140 liter | 2026 | 2027 2026 | 2027 | 2026 | 2027 Vast tarief | 209,00 | 221,00 | 209,00 | 221,00 | 209,00 | 221,00 Variabel Tarief | 9,52 | 10,24 | 5,55 | 5,97 | 1,98 | 2,13 Woonzorgcomplex | 95,04 | 102,24 Gemeente Wijchen | 87 Programmabegroting 2027 Omschrijving | Begroot 2026 | Begroot 2027 (Bedragen x € 1.000) Taakveld 7.3 Afval: Directe kosten, inclusief (omslag)rente | 4.369 | 4.712 excl. BTW excl. Egalisatievoorziening Taakveld 7.3 Afval: Directe inkomsten excl.
BTW | -505 | -529 Bruto kosten taakveld(en) vóór inzet reserves | 3.863 | 4.184 Taakveld 7.3 Mutaties voorzieningen: Egalisatievoorziening | 0 | -70 Netto kosten taakveld(en) | 3.863 | 4.114 Toe te rekenen kosten: Taakveld 6.3 Inkomensregelingen: Kwijtschelding | 135 | 135 afvalstoffenheffing Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer: Schoonhouden wegen 1/3 | 75 | 82 deel van de integrale kosten Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer: Zwerfafval 1/3 deel van de | 62 | 100 integrale kosten Taakveld 0.4 Overhead: Overhead inclusief (omslag-)rente | 64 | 63 Toe te rekenen compensabele BTW op de directe kosten en | 664 | 721 opbrengsten Totale kosten | 4.864 | 5.215 4.864 | 5.215 Opbrengsten heffingen Dekkingspercentage | 100% | 100% 88 | Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027 Rioolheffing Ons uitgangspunt bij het bepalen van het tarief is, dat we een solide beleid voeren, waarin inkomsten en uitgaven op een lange termijn in balans zijn en waarin we doelmatig omgaan met de beschikbare middelen. Voor de rioolheffing geldt als uitgangspunt dat de opbrengst van de rioolheffing 100% van de kosten dekt. De hoogte van de heffing is gebaseerd op de kosten voortvloeiend uit en gerelateerd aan het beleidsplan Water en Riolering voor de periode 2023 -2027. Daarbij wordt, conform art. 228a derde lid Gemeentewet, in het tarief de voor compensatie in aanmerking komende btw meegerekend.
Onze rioolheffing berekenen we als percentage over de WOZ-waarde. We maken hierbij onderscheid naar eigenaren en gebruikers, alsook naar woningen en niet-woningen. We hebben de middelen nodig om invulling te kunnen geven aan onze (verbrede)zorgplichten voor afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater zoals deze in het beleidsplan zijn opgenomen. Tabel: ontwikkeling van de tarieven rioolrecht Soort Rioolheffing | Tarief 2027 * Tarief 2026 | (% van de WOZ-waarde) (% van de WOZ-waarde) Woning eigenaar | 0,0270% | 0,0269% Woning gebruiker | 0,0130% | 0,0128% Niet-woning eigenaar | 0,0790% | 0,0788% Niet-woning gebruiker | 0,0360% | 0,0355% * Voorlopige tarieven 2027. Bij de berekening hiervan is nog geen rekening gehouden met de verwachte waardeontwikkeling van onroerende zaken (WOZ). Zodra Munitax de waardeontwikkeling heeft verstrekt, zullen de tarieven worden herrekend en zullen deze aan de gemeenteraad, in zijn vergadering van december 2026, ter vaststelling worden voorgelegd.
Tabel: Kosten en opbrengsten rioolheffing Soort Rioolheffing | Kostentoedeling | % | Heffingsopbrengst | % (x € 1.000) | 2027 * | 2027 * Woning eigenaar | € 2.293 | 49% | € 2.293 | 49% Woning gebruiker | € 1.066 | 23% | € 1.066 | 23% Niet-woning eigenaar | € 931 | 20% | € 931 | 20% Niet-woning gebruiker | € 390 | 8% | € 390 | 8% Totaal kosten in de heffing te | € 4.680 | € 4.680 betrekken Dekkingsgraad | 100% * Inclusief toerekenbare Btw-componenten en kwijtschelding. De af te dekken kosten, inclusief toegerekende compensabele Btw, bedragen € 4.680k. De gewenste opbrengst zit op hetzelfde bedrag, zodat de dekkingsgraad 100% is. Daarbij is ook rekening gehouden met een inschatting van oninbare heffingen en verminderingen, die ook binnen het tarief afgedekt mogen worden. Gemeente Wijchen | 89 Programmabegroting 2027 90 Gemeente Wijchen Onder de eigenaarsheffingen dekken we de kosten van de initiële aanleg, vervanging en groot onderhoud. Met de gebruikersheffingen dekken we de overige kosten gerelateerd aan ons verbrede zorgplicht. Gemengde kosten worden naar rato toegerekend. Tabel: Grondslag tariefstelling (x €1.000) Begroot 2027 Taakveld 7.2 Riolering: Directe kosten, inclusief (omslag)rente excl. BTW 3.831 Taakveld 7.2 Riolering: Directe inkomsten excl.
BTW -13 Taakveld 0.10 Mutaties reserves: Afdekking vanuit reserves 0 Netto kosten taakveld(en) 3.818 Toe te rekenen kosten: Taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer: 1/3 deel kosten van schoonhouden wegen 82 Taakveld 6.3 Inkomensregelingen: Kwijtschelding rioolheffing 40 Taakveld 0.4 Overhead: Op basis van toegerekende fte’s 161 Toe te rekenen BTW op de directe kosten en opbrengsten 579 Totale kosten 4.680 Opbrengst heffingen 4.680 Dekkingspercentage 100% Programmabegroting 2027 Hondenbelasting De opbrengsten uit het heffen van hondenbelasting worden als een algemeen dekkingsmiddel gezien en mogen dus vrijelijk worden besteed. In de gemeente Wijchen worden, net als in veel andere gemeenten, deze belastingopbrengsten ingezet ter voorkoming van hondenoverlast en strookt de heffing met het principe “de vervuiler betaald”. De hondenbelasting in Wijchen is kostendekkend. Met name de hogere doorberekening van overhead en de lichte daling van het aantal honden, hebben per saldo geresulteerd in een stijging van de tarieven met 3,9%. In onderstaande tabel zijn de tarieven voor 2026 en 2027 weergegeven. Aantal honden | 2026 | 2027 Eerste hond | € 93,50 | € 97,15 Tweede en volgende hond | € 171,90 | € 178,65 Kennel | € 403,90 | € 419,75 Hoewel de hoogte van de hondenbelasting in Wijchen niet wettelijk is beperkt door de gemaakte kosten, kiest Wijchen wel voor deze systematiek.
De kosten die ten grondslag liggen aan de heffing zijn als volgt opgebouwd: x € 1.000 | 2027 Taakveld 5.7 Openbaar groen en recreatie: Directe kosten Hup, inclusief | 226 (omslag)rente excl. BTW Taakveld 0.64 Belastingen overig: Directe kosten, inclusief (omslag)rente, excl. | 83 BTW Taakveld 0.10 Mutaties reserves: Afdekking vanuit reserves | 0 Netto kosten taakveld(en) | 309 Toe te rekenen kosten: Taakveld 0.4 Overhead: Overhead inclusief (omslag-)rente | 70 Toe te rekenen BTW op de kosten | 24 Totale kosten | 403 403 Opbrengst heffingen Dekkingspercentage | 100% Gemeente Wijchen | 91 Programmabegroting 2027 Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Heffing van de toeristenbelasting geschiedt op basis van aangifte. Conform de vastgestelde beslisnota in oktober 2021 en de besluitvorming over de tarieven door de gemeenteraad bij de begroting 2024, zijn de tarieven met ingang van 2024 extra verhoogd naar respectievelijk € 2,00 per overnachting en € 1,00 per overnachting op een vaste standplaats. Daarnaast is met ingang van 2024 een tarief van € 2,00 per overnachting op festival ingevoerd. Tarieven eens in de vijf jaar verhogen.
Vanuit praktisch oogpunt en om te voorkomen dat de toeristenbelasting maar met een paar centen per jaar verhoogd gaat worden, stellen we voor, conform hetgeen we ook bij de begroting 2026 hebben voorgesteld, om de tarieven ééns in de vijf jaar te verhogen. Dus voor het eerst weer met ingang van 2029. Dit op basis van de prijsindex van het bruto binnenlands product over de alsdan verstreken jaren. 2026 afgerond | 2027 afgerond Tarief per overnachting | € 2,00 | € 2,00 Tarief per overnachting op vaste standplaats | € 1,00 | € 1,00 Tarief per overnachting op een festival | € 2,00 | € 2,00 Reclamebelasting De reclamebelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Een gebruiker van een pand binnen een door de Gemeenteraad vastgesteld gebied is deze belasting verschuldigd als hij een reclame | -uiting op zijn pand voert. We heffen reclamebelasting voor een drietal zones. Dit zijn: Wijchen Centrum, Bedrijventerrein Wijchen-Oost en Bedrijventerrein Bijsterhuizen. Het tarief voor Wijchen Centrum is een percentage van de WOZ-waarde van het pand. Voor de overige zones is ook de WOZ | -waarde van het pand als grondslag gekozen, maar zijn de tarieven gestaffeld.
Ontwikkelingen tarieven reclamebelasting Wijchen Centrum 2026 | 2027* Minimum bedrag per | € 389,00 | € 354,00 WOZ-object Drempelbedrag WOZ-waarde | € 150.000 | € 157.000 Tarief per € 1.000 | € 2,60 | € 2,26 WOZ-waarde boven drempelbedrag Maximumbedrag per | € 1.130,00 | € 1.028,00 WOZ-object Ontwikkeling tarieven Bedrijventerrein Bijsterhuizen WOZ-waarde van: | Tot | 2026 | 2027* € 0,00 | € 138.000 | € 95 | € 85 € 138.001 | € 343.000 | € 190 | € 170 € 343.001 | € 685.000 | € 310 | € 280 € 685.001 | € 1.372.000 | € 695 | € 625 € 1.372.001 | € 2.744.000 | € 960 | € 865 € 2.744.001 | € 4.114.000 | € 1.155 | € 1.040 € 4.114.001 | € 5.486.000 | € 1.540 | € 1.385 € 5.486.001 | € 6.855.000 | € 1.925 | € 1.730 92 | Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027 WOZ-waarde van: | Tot | 2026 | 2027* € 6.855.001 | € 13.714.000 | € 2.695 | € 2.425 Meer dan € | ------------ | € 3.080 | € 2.770 13.714.000 Ontwikkelingen tarieven bedrijventerrein Wijchen-Oost WOZ-waarde van: | Tot | 2026 | 2027* € 0,00 | € 131.000 | € 135 | € 140 € 131.001 | € 263.000 | € 190 | € 200 € 263.001 | € 392.000 | € 275 | € 285 € 392.001 | € 655.000 | € 435 | € 455 € 655.001 | € 984.000 | € 600 | € 620 € 984.001 | € 1.308.000 | € 765 | € 790 € 1.308.001 | € 1.963.000 | € 985 | € 1.020 € 1.963.001 | € 2.619.000 | € 1.310 | € 1.360 € 2.619.001 | € 3.927.000 | € 1.640 | € 1.700 Meer dan € 3.927.000 | ------------ | € 2.035
| € 2.105 * Tarieven zijn in overleg met de betreffende stichtingen bepaald. Mogelijk vindt nog bijstelling plaats op basis van de informatie van Munitax over de meest actuele WOZ | -waarde-ontwikkelingen. Marktgelden De tarieven zijn verhoogd met een prijsindex van 2,5%, Dit is het percentage dat we ook in de kostenontwikkeling hebben opgenomen. Daarbij is rekening gehouden met de mate van kostendekkendheid van de marktgelden. Marktgelden | 2026 | 2027 Vaste standplaatsen per strekkende meter per kwartaal | € 25,10 | € 25,70 Vermeerdering luifel bij standplaats | € 2,50 | € 2,55 Vermeerdering auto/cabine | € 11,40 | € 11,70 Vermeerdering per marktdag voor promotiedoeleinden | € 4,40 | € 4,50 Dag- en standwerkersplaatsen per marktdag | € 14,50 | € 14,85 Elektriciteit per marktdag per aansluiting dag- en | € 4,40 | € 4,50 standwerkersplaats Precariobelasting De precariobelasting wordt geheven van degene die, al dan niet met vergunning of na een melding, het voorwerp of de voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond heeft of diens opvolger, dan wel van degene ten behoeve van wie dat voorwerp of die voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond aanwezig zijn. De tarieven verhogen we met een prijsindex van 2,5%. Dit is hetzelfde percentage als dat we in de kostenontwikkeling hebben opgenomen.
Gemeente Wijchen | 93 Programmabegroting 2027 94 Gemeente Wijchen Bedrijven Investerings-Zone (BIZ) Met ingang van 2021 heft de gemeente een belasting van een selectie van de gebruikers en/of eigenaren van de niet-woningen gelegen in de BI-zone (bijdrageplichtigen). De opbrengst gaat naar de Vereniging van Pandeigenaren Wijchen Centrum en is bestemd om deze vereniging meer financiële slagkracht te geven om te investeren in een aantrekkelijk centrum voor Wijchen. De verordening die ten grondslag ligt aan de heffing is door de gemeenteraad in september 2025 vastgesteld. Deze geldt voor 5 jaar en loopt vanaf 1 januari 2026 tot en met 31 december 2030. Het tarief ligt voor die periode van 5 jaar vast en bedraagt voor al die jaren 0,19% van de WOZ waarde met een minimum van € 270 en een maximum van € 540. Leges In onderstaande tabel geven we per hoofdstuk van de legestabel de begrote kosten en opbrengsten weer. Hieruit blijkt dat er per titel geen overdekking bestaat op de leges. De personeelskosten maken onderdeel uit van de directe kosten en zijn op basis van ureninzet toegerekend aan de verschillende hoofdstukken. In het overzicht zijn naast de directe kosten op de verschillende onderdelen, de overheadkosten toegerekend op basis van een vaste opslag per fte. We streven naar 100% kostendekkendheid, maar zijn hierin beperkt door de gemaximeerde legestarieven vanuit het Rijk.
Zie in de volgende tabel de mate van kostendekkendheid. Voor Wijchen is ervoor gekozen het bouwpromillage te verhogen. Het gehanteerde promillage lag in Wijchen relatief laag ten opzichte van het regionale gemiddelde. Met de verhoging wordt deze achterstand gecorrigeerd. Druten hanteert een gelijk tarief. Dit past ook bij het uitgangspunt van één werkorganisatie, waarbij voor inwoners van beide gemeenten dezelfde werkzaamheden worden uitgevoerd. Door de verhoging van het bouwpromillage en het beter en zuiverder toedelen van de kosten aan de verschillende legesproducten is de kostendekkendheid ten opzichte van 2026 aanzienlijk verbeterd. Voor Wijchen stijgt de kostendekkendheid van 62% in 2026 naar 85,88% in 2027. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet richting het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 95
Programmabegroting 2027 Overzicht geraamde inkomsten In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de begrote inkomsten gemeentelijke heffingen. 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onroerende zaakbelastingen | 13.275 | 13.827 | 15.367 | 15.855 | 16.374 Toeristenbelasting | 319 | 319 | 319 | 319 | 319 Hondenbelasting | 389 | 403 | 417 | 431 | 446 Rioolheffing | 4.646 | 4.680 | 4.764 | 4.838 | 4.910 Leges bouwvergunningen | 892 | 1.435 | 1.510 | 1.549 | 1.590 Marktgelden | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 Reinigingsheffingen | 4.864 | 5.215 | 5.504 | 5.783 | 6.040 Precariobelasting | 45 | 36 | 36 | 36 | 36 Reclamebelasting | 419 | 448 | 448 | 448 | 448 Bedrijven Investerings Zone (BIZ) | 83 | 80 | 80 | 82 | 82 Totale opbrengst | 24.956 | 26.467 | 28.469 | 29.365 | 30.269 Lokale lastendruk Op basis van de voorgestelde tarieven kan een vergelijking worden gemaakt tussen de lokale lastendruk voor woningen in 2027 ten opzichte van 2026. De belastingsoorten OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishouden) zijn in dit overzicht meegenomen. Bij deze vergelijking wordt uitgegaan van onroerende zaken met een WOZ-waarde van respectievelijk € 300k, € 450k, € 600k en € 750k. De voorbeeldaanslagen 2027 zijn, in afwachting van de gegevens van Munitax, berekend op basis van een woningwaarde van 2026. Dit omdat de voorlopige tarieven voor 2027 daar ook nog op gebaseerd zijn.
Voorbeeldaanslagen Hieronder treft u de voorbeeldaanslagen aan, waarbij we de totale woonlasten berekenen voor een meerpersoonshuishouden, uitgaande van de in de tabel genoemde WOZ-waarden. Voor de afvaltarieven is rekening gehouden met gemiddeld 7 ledigingen per jaar. 96 | Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 97 Woonlastenvergelijking Zoals uit onderstaande tabel blijkt, liggen de bruto woonlasten voor meerpersoons-huishoudens landelijk in 2026 gemiddeld op € 1.095. Van alle gemeenten in Nederland staat Wijchen in 2026 op plaats 68 voor wat betreft de gemiddelde woonlasten per meerpersoonshuishouden (nummer 1 is de goedkoopste). Bij de berekening van de lokale lastendruk is rekening gehouden met de OZB, de rioolrechten en de afvalstoffenheffing. Het betreft de cijfers over 2026. De lastendruk van Wijchen voor 2027 stijgt ten opzichte van 2026 met ca. 2,9%. Dit is in hoofdzaak toe te schrijven aan de doorberekening van de inflatie. Kwijtscheldingsbeleid Als een belastingplichtige niet in staat is om de belastingaanslag te betalen kan onder bepaalde voorwaarden (afhankelijk van het netto besteedbaar (gezins-)inkomen en persoonlijke omstandigheden) (gedeeltelijke) kwijtschelding worden verleend. Dat kan alleen als het een aanslag betreft voor onroerende zaakbelasting, afvalstoffenheffing (vastrecht) en de gebruikersheffing rioolrechten.
Burgers, aan wie structureel kwijtschelding wordt verleend, komen in aanmerking voor een vereenvoudigde kwijtscheldingsprocedure.
Programmabegroting 2027 98 Gemeente Wijchen Weerstandsvermogen Inleiding In deze paragraaf besteden we aandacht aan het weerstandsvermogen van de gemeente Wijchen in relatie tot de risico’s die de gemeente loopt. De risico’s kunnen specifiek benoemd zijn, maar ook algemeen van aard zijn. Een financieel weerstandsvermogen is de buffer die we kunnen inzetten als financiële tegenvallers zich voordoen. Het weerstandsvermogen relateren we daarom aan de risico’s die niet anderszins zijn ondervangen. Het minimaal gewenste weerstandsvermogen is mede afhankelijk van de grootte van de gemeente, de te onderkennen financiële risico’s en het reserve- en voorzieningenbeleid. We geven als eerste een beeld van de financiële positie van Wijchen volgend uit de verplichte kengetallen, gevolgd door een samenvatting van ons weerstandsvermogen in relatie tot onze risico’s. Hiertoe is het van belang de risico’s van de gemeente Wijchen te onderkennen en deze (financieel) te wegen. Dit zetten we af tegen de omvang en ontwikkeling van de algemene reserve. Kengetallen In onderstaande tabel houden we de categorisering aan, waarbij de arcering van groen als zijnde het minst risicovol, via oranje, tot rood wat de meest risicovolle situatie aanduidt. De nettoschuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen.
De nettoschuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Voor Wijchen is dit relatief laag. Doordat we in het meerjarenperspectief rekening houden met aan te trekken leningen, stijgt dit wel enigszins, maar het blijft op een gezond niveau. Op het gebied van solvabiliteit scoort de gemeente Wijchen op de grens van “goed” (groen) en “matig” (oranje), wat op zichzelf niet alarmerend is en tevens nog te nuanceren valt. De solvabiliteit wordt berekend door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal (eigen vermogen + vreemd vermogen). In ons balanstotaal is onder het vreemd vermogen een aanzienlijk deel opgenomen voor leningen, welke niet voor eigen financiering zijn aangetrokken, maar door zijn verleend aan derden als gevolg van voormalige gemeentelijke taken en bouw AZC. Dit verlaagt en vertroebelt daarmee in feite het solvabiliteitspercentage. Doordat we ervoor gekozen hebben niet langer te sparen voor vervangingen wegen en verlichting en een aantal grote investeringen aan het voorbereiden zijn, neemt de lening portefeuille toe en daalt het solvabiliteitspercentage. De structurele exploitatieruimte is tot 2028 positief. Vanaf 2028 presenteren we een negatief structureel begrotingssaldo vanwege het gat in de algemene uitkering.
Programmabegroting 2027 Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Hoe groter dit getal, hoe hoger het risico. De grondexploitaties van Wijchen vertegenwoordigen een beperkte boekwaarde, daarmee is het risico beperkt. De lokale lasten in Wijchen stijgen mee met de inflatie. De systematiek is dat de lasten 2027 worden vergeleken met het landelijke gemiddelde van 2026. Met de voorgestelde stijgingen vanaf 2028 in het OZB-tarief verwachten we richting het gemiddelde te gaan bewegen. Omdat we niet kunnen anticiperen op besluitvorming bij andere gemeenten, kunnen we daar meerjarig geen cijfer aan verbinden. Kengetallen: | Realisatie | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot | Begroot 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 netto schuldquote | -10% | -2% | 28% | 40% | 41% | 40% netto schuldquote gecorrigeerd voor alle | -22% | -10% | 22% | 36% | 38% | 36% verstrekte leningen solvabiliteitsratio | 57% | 58% | 46% | 41% | 42% | 43% structurele | 5,7% | 2,2% | 0,1% | -0,6% | -0,5% | -0,6% exploitatieruimte grondexploitatie | 0% | -4% | -4% | -3% | -5% | -3% belastingcapaciteit | 90% | 89% | 89% | 89% | 89% | 89% Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de capaciteit die de gemeente heeft om tegenvallers op te vangen.
Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen structureel en incidenteel weerstandsvermogen. Structureel weerstandsvermogen Met de structurele weerstandscapaciteit bedoelen we de middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen. Zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. Bij een toets op de artikel-12 procedure (preventief toezicht door provincie) wordt vooral hiernaar gekeken. Hiertoe is ons structureel meerjarensaldo van belang. Hiervoor verwijzen we naar meerjarenramingen in het onderdeel “financiële begroting”. Ook de belastingcapaciteit is onderdeel van het structureel weerstandsvermogen. Dat wil zeggen, het bedrag waarmee we de OZB zouden moeten verhogen voordat we in aanmerking komen voor de artikel-12-status. Omdat Wijchen een solide incidenteel weerstandsvermogen heeft, toetsen we in eerste instantie aan ons structurele meerjarenperspectief. Dat is tot 2028 positief. Incidenteel weerstandsvermogen Het incidentele weerstandsvermogen is bedoeld het vermogen om calamiteiten en andere eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken op het geldende niveau. Deze zijn dus sterk gerelateerd aan onze benoemde risico’s. Het belangrijkste element van het incidenteel weerstandsvermogen is de algemene reserve. Ook stille reserves behoren hiertoe.
Dit zijn bezittingen, die bij verkoop een waarde hebben, maar tegen een lagere waarde zijn gewaardeerd op onze balans. Bijvoorbeeld een pand dat meer waard is dan waarvoor het in de boeken staat. Het Wijchense beleid is, dat we ten aanzien van het incidentele weerstandsvermogen alleen kijken naar de algemene reserve. Deze moet voldoende zijn om de Gemeente Wijchen | 99 Programmabegroting 2027 gewogen risico’s af te kunnen dekken, rekening houdend met een algemene ondergrens van € 50 per inwoner. De gewenste ondergrens van de algemene reserve stelt de gemeenteraad twee keer per jaar vast. Indien de algemene reserve lager is dan de gewenste ondergrens is een herstelplan noodzakelijk. Samenvatting en conclusie Het weerstandsvermogen in Wijchen is toereikend om de gewogen risico’s binnen het huidige meerjarenperspectief van 2027-2030 af te dekken. De verderop in deze paragraaf beschreven risico’s leiden tot een totaal maximaal financieel risico van € 109 miljoen, na weging € 6,8 miljoen. Daarnaast nemen we ter afdekking van algemene risico’s, die niet nader in deze paragraaf zijn gespecificeerd, een bedrag op van € 2,1 miljoen. Hiermee komen we op een af te dekken risicobedrag van € 8,9 miljoen. Gezien de beschreven risico’s blijft een substantieel weerstandsvermogen noodzakelijk.
Op basis van de huidige meerjarenraming beoordelen we de hoogte van de stand van de algemene reserve als ruim toereikend. Reservepositie De reservepositie is de belangrijkste buffer voor het opvangen van risico’s die niet op andere wijzen zijn afgedekt, bijvoorbeeld door het afsluiten van een verzekering. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de reserves per einde boekjaar volgens de door de gemeenteraad vastgestelde jaarrekeningen en/of begrotingen. Bedragen X €1.000 Wat | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Algemene reserve | 28.426 | 19.638 | 19.931 Bestemmingsreserve | 53.176 | 49.940 | 50.615 De algemene reserve is bedoeld voor het financieel afdekken van de risico’s. Daartoe stelt de raad de ondergrens van de algemene reserve vast. Een eventueel surplus kunnen we bijvoorbeeld inzetten voor het realiseren van grote projecten of afdekken van exploitatietekorten. De bestemmingsreserves zijn afgezonderde bedragen voor specifieke doelen. Een aantal reserves is bedoeld ter afdekking van structurele lasten. Een aantal is voor incidentele projecten. Zolang er voor deze projecten nog geen onomkeerbare besluiten zijn genomen, kan de raad deze reserves in principe nog anders inzetten. De raad dient zich daarbij wel te realiseren dat daarmee ook het betreffende project (geheel of gedeeltelijk) niet meer kan worden gerealiseerd.