CConstaterende datwijchen
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting_2027_Wijchen

Raad openbaar Wijchen 5 november 2026, gemeente wijchenBij agendapunt: 382913 Beslisnota Begroting 2027 Wijchen57.175 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 7

We beschermen onze cultuurhistorische waarden en steunen nieuwe ideeën die de lokale geschiedenis in beeld brengen. Daarnaast steunen we kunst en cultuur. In de regio werken we samen om cultuur en toerisme te stimuleren. Toerisme gaan we beter spreiden, zodat de druk op bestaande natuur- en recreatiegebieden niet te groot wordt. Bij meerdere ideeën hebben we oog voor de combinatie van en balans tussen natuur, recreatie, bedrijvigheid, verkeersveiligheid, spreiding en verdeling over onze gemeente. Naam Soort speerpunt 5.1 Sport, kunst en cultuur Coalitieakkoord 5.2 Goede voorzieningen Coalitieakkoord 5.3 Verenigingen en evenementen Coalitieakkoord 5.4 Erfgoed en historie Coalitieakkoord 5.5 Buitengebied Coalitieakkoord 5.6 Natuur en groen Coalitieakkoord

Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 39 Speerpunten Programma 5 5.1 Sport, kunst en cultuur Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen Sport, kunst en cultuur zien we als een publieke basisvoorziening. We willen dat zo veel mogelijk inwoners hier gebruik van kunnen maken. Kunst en cultuur bevorderen het welzijn en de mentale gezondheid. Sport verbindt, versterkt de gezondheid en maakt gemeenschappen veerkrachtiger. Een laagdrempelige, open voorziening, waarin inwoners elkaar kunnen ontmoeten en samen kunnen organiseren moet ook in het centrum van Wijchen te vinden zijn. Doelstelling Meer inwoners kunnen laagdrempelig sporten, bewegen en elkaar ontmoeten. Wat gaan we doen? In 2027 wordt besloten over de aanschaf van een tweede sportcontainer, met aandacht voor bereikbaarheid vanuit de kernen, gebruik en beheer. Status doelstelling  Opgestart, nog niet afgerond 5.2 Goede voorzieningen Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen Voor een goede leefbaarheid is het belangrijk dat er voldoende voorzieningen in de buurt zijn. We zetten ons in voor vitale voorzieningen, verenigingen en dorpshuizen. Elke inwoner heeft toegang tot zorg, onderwijs, sport en ontmoetingsplekken. Zo dichtbij mogelijk. Doelstelling 1 Wijchen beschikt over toekomstbestendige sportvoorzieningen die aansluiten op de behoefte van inwoners en verenigingen.

Wat gaan we doen? In 2027 wordt over de ontwikkeling van het sportpark tussen Havenweg en Leemweg gerapporteerd op planning, financiën, gerealiseerde mijlpalen en betrokkenheid van verenigingen. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond Doelstelling 2 Wijchen behoudt een kwalitatief goed en toekomstbestendig zwembad. Programmabegroting 2027 40 Gemeente Wijchen Wat gaan we doen? Als uitwerking van de motie van 25 juni 2026, ontvangt de raad begin 2027 een beslisnota over: Het 8 á 10 jaar openhouden van het bestande zwembad. De raad wordt geïnformeerd over de vervolgstappen om te komen tot een nieuw zwembad, waarin mee is genomen: de gevolgen van netcongestie, procedures, planning en financiën. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond 5.3 Verenigingen en evenementen Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen We ondersteunen activiteiten die inwoners, verenigingen en vrijwilligers organiseren. Evenementen zijn belangrijk voor Wijchen. Ze zorgen ervoor dat mensen elkaar ontmoeten en dat het in de onze gemeente prettig en levendig blijft. Wijchen wil daarom ruimte blijven geven aan kleine én grote evenementen. We vinden het belangrijk dat evenementen veilig en toegankelijk zijn. We letten op duurzaamheid, geluid en de invloed op de omgeving, zodat iedereen ervan kan genieten.

We blijven ons inzetten voor een schoon, heel en veilig buitengebied samen met onze inwoners en ondernemers. Doelstelling 1 Verenigingen, vrijwilligers en organisatoren kunnen eenvoudiger en sneller passende gemeentelijke ondersteuning krijgen. Wij richten een centrale, laagdrempelige helpdesk in voor verenigingen en vrijwilligers die lokale activiteiten organiseren. Ons doel is om drempels te verlagen door een duidelijk aanspreekpunt te bieden voor vragen, advies en ondersteuning. Daarmee dragen we bij aan sterkere en beter georganiseerde initiatieven. We bouwen hierbij voort op de bestaande rol van team APV in het informeren en adviseren van organisaties, en maken deze dienstverlening toegankelijker en zichtbaarder. Wat gaan we doen? In 2027 hebben verenigingen en vrijwilligers een ingang bij de gemeente waar ze terecht kunnen voor vragen. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond Doelstelling 2 Evenementen dragen op veel manieren bij aan de aantrekkingskracht van Wijchen, net als werkgelegenheid, het leefklimaat en economische vitaliteit. Evenementen verbinden bewoners, omwonende, ondernemers en bezoekers met elkaar en zorgen voor georganiseerde ontspanning voor burgers en bezoekers. Op basis van nieuwe inzichten en ontwikkelingen vraagt het huidige evenementenbeleid om actualisatie.

Wat gaan we doen? Met de komst van een nieuwe beleidsadviseur is het traject voor een geactualiseerd evenementenbeleid gestart. In dit evenementenbeleid zullen ook locatieprofielen worden opgesteld Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 41 voor de diverse evenementenlocaties die onze gemeente rijk is. Voor een breed gedragen beleid is een participatieproces noodzakelijk. Dit is opgestart in het najaar 2026. In 2027 stelt de raad het evenementenbeleid vast. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond 5.4 Erfgoed en historie Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen Kastelen, kerken, oude dorpskernen en bijzondere landschappen vertellen het verhaal van onze gemeente. We koesteren deze plekken en maken onze historie zichtbaar en beleefbaar. Doelstelling Cultuurhistorische en monumentale waarden blijven herkenbaar behouden bij ruimtelijke ontwikkelingen. Wat gaan we doen? Bij relevante ruimtelijke besluiten wordt inzichtelijk gemaakt hoe cultuurhistorische en monumentale waarden zijn meegewogen en welke beschermende maatregelen worden getroffen. Status doelstelling  Bestaand beleid 5.5 Buitengebied Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen Ons buitengebied is een waardevolle en betekenisvolle ruimte waar landbouw, natuur en recreatie elkaar ontmoeten en kunnen versterken. We zoeken kansen om functies te combineren.

De juiste functie op de juiste plek, waarbij we versnippering tegen willen gaan. Doelstelling 1 De Groene Mantel, waar de landschappelijke structuren van ons buitengebied onder vallen, ontwikkelt zich tot een samenhangend gebied waarin natuur, landbouw en recreatie elkaar versterken. Wat gaan we doen? Over de voortgang van de Groene Mantel wordt gerapporteerd op gerealiseerde maatregelen, samenwerking en resterende opgaven. En op samenhang met andere ontwikkelingen en opgaven in het buitengebied. Status doelstelling  Bestaand beleid Programmabegroting 2027 42 Gemeente Wijchen Doelstelling 2 Recreatie ontwikkelt zich in balans met natuur en landschap en vermindert de druk op kwetsbare gebieden. Wat gaan we doen? Bij relevante recreatieve voorstellen wordt de invloed op natuur, landschap en recreatiedruk expliciet aan de raad voorgelegd. Status doelstelling  Bestaand beleid 5.6 Natuur en groen Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen We gaan zorgvuldig om met groen in wijken en het buitengebied. Mensen, dieren en planten maken samen gebruik van deze groene ruimte. We blijven investeren in klimaatadaptatie en het creëren van een prettige woonomgeving. Doelstelling 1 De hoeveelheid en kwaliteit van openbaar groen en bomen nemen toe, met meer biodiversiteit en klimaatbestendigheid.

Wat gaan we doen? In 2027 blijven we uitvoering geven aan de acties uit het beleidsplan Natuur en Biodiversiteit. Waarin we onder andere inzetten op toevoegen en vervangen van bomen, vergroende locaties en de bijdrage aan biodiversiteit, schaduw en wateropvang. Status doelstelling  Bestaand beleid Doelstelling 2 Inwoners en organisaties dragen aantoonbaar bij aan vergroening van de leefomgeving. Wat gaan we doen? De raad wordt geïnformeerd over vergroeningsinitiatieven en resultaten van acties gericht op minder verharding. Status doelstelling  Bestaand beleid Programmabegroting 2027 Relevante besluiten Nummer besluit 12 IZ 132 | Renovatieplan Sportaccommodaties / RSA 13 IZ 196 | Beleidskader Investeringen Buitensportaccommodaties 14 IZ 199 | Uitvoeringsdocument muziekonderwijs 16 IZ 123 | Uitvoeringsprogramma Kunstparticipatie 18 4 666 / 19 24150 | Algemene subsidieverordening 19 27162 | Visie 't Mozaïek, sociaal cultureel en educatief centrum in Wijchen 20 52446 | Beleidsplan Natuur en Biodiversiteit 21 58857 | Ecologisch groenbeheerplan 24 5423 | Cultuurnota Wijchen 2024 24 5748 | Beleidsvisie bibliotheekwerk 2025-2028 Wijchen 25 306085 | Speelruimtebeleid 2025-2034 Wijchen 26 322904 | Beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030 Deze bijlagen kunt u vinden op de website.

Bestandsnaam • Beleidsvisie De Bibliotheek Wijchen 2025-2028.pdf • 235710 Beslisnota Beleidsvisie bibliotheekwerk 2025-2028 Wijchen.pdf • 149522 beslisnota cultuurnota Wijchen.pdf • Cultuur Nota Wijchen.pdf • Ecologisch groenbeheerplan Wijchen 2021-2030.pdf • informatienota raad ecologisch groenbeheerplan 2021-2030.pdf • Concretisering BPNB Wijchen Notitie.pdf • 69907 Informatienota natuurbeleidsplan.pdf • Beslisnota visie Mozaiek.pdf • Visie Gemeente voor 't Mozaiek.pdf • 19 4 24150a Algemene subsidieverordening 2018, beslisnota.pdf • 19 4 24150b Algemene Subsidieverordening Wijchen 2018.pdf • Speelruimtebeleid 2025 - 2034.pdf • 306085 Beslisnota speelruimtebeleid 2025-2034 Wijchen.pdf • 322904 Beslisnota beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030.pdf • Beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030.pdf Gemeente Wijchen | 43 Programmabegroting 2027 Wat kost het Het Programma Sport, cultuur en recreatie bestaat uit de volgende taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering; Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport, waaronder de subsidies aan alle sportverenigingen. 5.2 Sportaccommodaties; Tot dit taakveld behoren alle accommodaties voor sportbeoefening, zoals de gym- en sportzalen, het zwembad en de buitensport (RSA).

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie; Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel. 5.4 Musea; Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur, zoals het museum. 5.5 Cultureel erfgoed; Tot dit taakveld behoren taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed. 5.6 Media; Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers, zoals de Wijchense omroep en de bibliotheek. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie; Tot dit taakveld behoren openbaar groen, natuur en recreatie.

Baten en lasten (x € 1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -1.862 | -1.468 | -1.502 | -1.528 | -1.554 5.1 Sportbeleid en activering | -258 | -190 | -195 | -200 | -205 5.2 Sportaccommodaties | -1.427 | -1.248 | -1.277 | -1.298 | -1.319 5.4 Musea | -3 | 0 | 0 | 0 | 0 5.5 Cultureel erfgoed | -3 | -3 | -3 | -3 | -3 5.6 Media | -41 | 0 | 0 | 0 | 0 5.7 Openbaar groen en (openlucht) | -130 | -28 | -28 | -28 | -28 recreatie Lasten | 14.374 | 14.178 | 14.116 | 14.401 | 14.812 5.1 Sportbeleid en activering | 578 | 556 | 572 | 583 | 599 5.2 Sportaccommodaties | 5.589 | 5.520 | 5.375 | 5.522 | 5.611 5.3 Cultuurpresentatie, | 796 | 765 | 779 | 793 | 807 cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea | 467 | 477 | 473 | 486 | 500 5.5 Cultureel erfgoed | 93 | 97 | 99 | 101 | 103 5.6 Media | 1.218 | 1.228 | 1.089 | 1.117 | 1.147 5.7 Openbaar groen en (openlucht) | 5.632 | 5.535 | 5.729 | 5.799 | 6.045 recreatie Begroot resultaat voor inzet reserves | 12.512 | 12.710 | 12.614 | 12.873 | 13.258 Inzet reserves (x €1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve Dotaties | 727 | 763 | 783 | 804 | 826 5.2 BR: Renovaties Sportvelden | 415 | 445 | 462 | 480 | 498 5.2 BR: RSA Tennis | 90 | 95 | 98 | 102 | 105 5.2 ER: Gymmaterialen | 91 | 91 | 91 | 91 | 91 5.2 ER: Onderhoud Overige gebouwen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 44 | Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027

Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 5.2 AfR Afschrijvingsreserves | 117 | 117 | 117 | 117 | 117 5.7 BR: Beeldende kunst | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 5.7 BR:Vervangen speeltoestellen | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 openbare speelpleinen 5.7 ER: Onderhoud Overige gebouwen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Reserve Onttrekkingen | -1.114 | -1.631 | -1.119 | -1.171 | -1.140 5.2 Afs.R: 3e Hockeyveld Campus | -21 | -21 | -21 | -21 | -21 Wijchen 5.2 Afs.R: Centrale Sporthal | -187 | -187 | -187 | -187 | -187 5.2 Afs.R: Kunstgrasveld Diosa | -29 | -29 | -29 | -29 | -29 5.2 Afs.R: Renovatie crossbaan | -6 | -6 | -6 | -6 | -6 Wycross 5.2 Afs.R: Sportzaal achterlo | -2 | -2 | -2 | -2 | -2 5.2 Afs.Res. Automatische beregening | -7 | -7 | -7 | -7 | -7 5.2 Afschrijvingsreserve RSA | -160 | -193 | -193 | -234 | -248 5.2 BR: Renovaties Sportvelden | 0 | -723 | 0 | 0 | 0 5.2 BR: RSA Tennis | -252 | -281 | -63 | -76 | -31 5.2 ER: Gymmaterialen | -131 | -123 | -123 | -123 | -123 5.2 AR: Algemene Reserve | -248 | 0 | 0 | 0 | 0 5.2 Afs.R: Havenweg velden en | 0 | 0 | -461 | -461 | -461 accommodaties 5.3 BR: Cultuur | -16 | 0 | 0 | 0 | 0 5.4 BR: Cultuurhistorie | -20 | 0 | 0 | 0 | 0 5.7 Afs.R.

Oosterpark | -15 | -15 | -15 | -15 | -15 5.7 BR: Beeldende kunst | -10 | -10 | -10 | -10 | -10 5.7 BR: Landschapsontwikkelingplan | -10 | -25 | -3 | 0 | 0 5.7 ER: Groen | 0 | -10 | 0 | 0 | 0 Totaal inzet reserves | -386 | -868 | -336 | -367 | -315 Totaal Programma (x € 1.000) 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -1.862 | -1.468 | -1.502 | -1.528 | -1.554 Lasten | 14.374 | 14.178 | 14.116 | 14.401 | 14.812 Reserve Dotaties | 727 | 763 | 783 | 804 | 826 Reserve Onttrekkingen | -1.114 | -1.631 | -1.119 | -1.171 | -1.140 Begroot resultaat na inzet reserves | 12.126 | 11.842 | 12.279 | 12.506 | 12.943 Gemeente Wijchen | 45 Programmabegroting 2027 46 Gemeente Wijchen 6. Sociaal Domein Algemeen In Wijchen kijken mensen naar elkaar om. We willen dat iedereen mee kan doen, ook als het tegenzit. Inwoners hebben zo veel mogelijk zelf regie over hun leven, maar er is hulp als dat niet lukt. Dat begint met het bevorderen van kansengelijkheid en investeren in basisvaardigheden. Dit vraagt om samenwerking tussen gemeente, scholen, maatschappelijke organisaties, het werkbedrijf, sportverenigingen, inwoners en ondernemers. De aanpak van Wijchen is laagdrempelig, dichtbij, begrijpelijk en mensgericht. Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten we vol in op preventie en laagdrempelige hulp. Zo voorkomen we zoveel mogelijk zware en kostbare zorg.

Als het mogelijk is, heeft hulp in de buurt, of uit het sociaal netwerk de voorkeur. Mensen die professionele zorg nodig hebben, moeten daarop kunnen rekenen. Dat is altijd maatwerk, want elk mens en elk gezin is anders. We behouden kwalitatief goede zorg maar houden ook betaalbaarheid in het oog. Daarbij zoeken we naar manieren om kosten beter inzichtelijk te maken. Zorgfraude pakken we stevig aan. Hierin werken we zoveel mogelijk samen met regiogemeenten. Jeugd krijgt speciale aandacht in ons programma. De jeugd is onze toekomst, ook als hun situatie kwetsbaar is. Wij willen dat alle jeugdigen in de gemeente Wijchen opgroeien in een veilig klimaat en een omgeving waarin zij kansen krijgen om zich zo goed mogelijk te ontwikkelen. Voor goede zorg aan onze jeugd werken we samen in de regio. Begin 2024 is het regioprogramma Jeugd vastgesteld door alle raden van de regio. Hierin is een aansluiting gemaakt naar de Hervormingsagenda Jeugd. Vanaf 2026 versterken we het sociale wijkteam. Zo kan het Sociaal Team jeugdigen en gezinnen sneller ondersteunen. Ook gebruiken we de middelen om het vrij toegankelijk aanbod (sterke sociale basis) te verstevigen. Hierdoor kunnen hulpvragen laagdrempelig opgepakt worden en is het mogelijk duurdere maatwerkzorg te voorkomen.

Naam Soort speerpunt 6.1 Zorg dichtbij Coalitieakkoord 6.2 Aanpak armoede Coalitieakkoord 6.3 Gezonde en vitale leefstijl Coalitieakkoord 6.4 Statushouders en vluchtelingen Coalitieakkoord 6.5 Maatregelen voor beheersing bestandsomvang Participatiewet Overige speerpunten 6.6 BUIG Thema 6.7 Jeugdwet Thema 6.8 WMO Thema

Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 47 Speerpunten Programma 6.1 Zorg dichtbij Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen We werken aan een sterke sociale basis, waarin professionals en vrijwilligers samenwerken om inwoners te ondersteunen. We blijven inzetten op preventie met een laagdrempelig aanbod. Als professionele hulp nodig is dan zorgen we dat deze toegankelijk is. Doelstelling 1 Inwoners ontvangen vroegtijdig en laagdrempelig passende ondersteuning dichtbij huis. Wat gaan we doen? In 2027 wordt gerapporteerd over bereik, doorlooptijd en resultaten van de sociale teams en de ontwikkeling van preventieve ondersteuning. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond Doelstelling 2 Kinderen en gezinnen ontvangen eerder passende hulp en zijn minder vaak aangewezen op zware jeugdhulp. Wat gaan we doen? Jaarlijks wordt gerapporteerd over de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd, waaronder toegang, wachttijden, preventie en ontwikkeling van zware jeugdhulp. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond 6.2 Aanpak armoede Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen We willen armoede aanpakken. En dat gaan we anders doen. We werken aan een Wijchense Armoede Aanpak. We kijken breder: naar het sociale, culturele en persoonlijke aspect. In Wijchen willen we dat iedereen kan meedoen.

We verhogen de inkomensgrenzen niet, maar richten ons op het bieden van passende ondersteuning en het eenvoudiger en beter toegankelijk maken van regelingen. Dat vraagt om maatwerk en goede samenwerking tussen Wmo, werk en inkomen en soms jeugdzorg. Met duidelijke informatie, persoonlijke ondersteuning en een warme aanpak zorgen we dat armoede minder grip krijgt op het leven van onze inwoners. Programmabegroting 2027 48 Gemeente Wijchen Doelstelling 1 Meer inwoners met een laag inkomen kunnen deelnemen door werk, opleiding, vrijwilligerswerk of andere passende participatie. Wat gaan we doen? Jaarlijks wordt gerapporteerd over het bereik van ondersteuning en de uitstroom naar werk, opleiding of participatie. Status doelstelling  Bestaand beleid Doelstelling 2 Inwoners krijgen eenvoudiger en samenhangender toegang tot passende inkomensondersteuning. Wat gaan we doen? Een externe procesmanager wordt opdracht gegeven om te komen tot een Wijchense Armoede Aanpak inclusief uitvoeringsagenda en besluitvormingsdocumenten t.b.v. College en Raad. Met de Wijchense Armoede Aanpak (beoogde datum oplevering december 2027) leggen we de basis voor effectieve ondersteuning van inwoners die armoede ervaren. De aanpak, inclusief beoogde resultaten en wijze van monitoring worden ter besluitvorming aan de raad voorgelegd.

Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond Doelstelling 3 Kinderen die opgroeien in armoede kunnen volwaardig meedoen en krijgen meer gelijke ontwikkelkansen. Wat gaan we doen? Jaarlijks wordt gerapporteerd over bereik en resultaten van ondersteuning aan gezinnen en kinderen. Status doelstelling  Bestaand beleid Doelstelling 4 Energiearmoede neemt af doordat kwetsbare huishoudens energie kunnen besparen en verduurzamen. Wat gaan we doen? De aanpak van de zgn. energiearmoede wordt in de Wijchense Armoede Aanpak opgenomen. Jaarlijks wordt gerapporteerd over bereikte huishoudens, uitgevoerde maatregelen, bereikte besparing en de ervaring van de geboden ondersteuning. Besluitvorming over aanvullende instrumenten wordt afzonderlijk voorgelegd. Status doelstelling  Bestaand beleid Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 49 6.3 Gezonde en vitale leefstijl Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen We stimuleren een gezonde leefstijl, dat is belangrijk voor iedereen. Daarbij hoort bewegen, gezond eten en elkaar kunnen ontmoeten. Meedoen in de samenleving is goed voor een gezonde leefstijl. Wij zetten ons in voor gelijke kansen voor iedereen, ongeacht achtergrond, leeftijd, beperking, gender of inkomen. Dat is niet altijd vanzelfsprekend en daar hebben we als gemeente aandacht voor.

Zo bouwen we samen aan een Wijchen waarin iedereen mee kan doen en zich thuis voelt Doelstelling 1 We blijven investeren in basisvaardigheden, zoals taalondersteuning. We ondersteunen initiatieven die inwoners helpen hun digitale vaardigheden te verbeteren. Wij zijn trots op onze mantelzorgers en vrijwilligers, die blijven we ondersteunen. Wat gaan we doen? Mede n.a.v. de oproep van de raad wordt hierin de samenwerking met de bibliotheek en het ROC gecontinueerd en geïntensiveerd. Geïnvesteerd in mantelzorgconsulent, we benutten mogelijkheden rond burgerinitiatieven. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond Doelstelling 2 We houden speciale aandacht voor het bevorderen van de inclusie in onze samenleving. We gaan discriminatie tegen en omarmen diversiteit. Wat gaan we doen? De raad wordt nadrukkelijk betrokken bij inclusie. Inclusie is een integraal onderdeel van al ons beleid. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond 6.4 Statushouders en vluchtelingen Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen De opvang van vluchtelingen is zowel landelijk als lokaal een ingewikkeld thema. Het kan zorgen voor onrust in de samenleving. We hebben een wettelijke taak om vluchtelingen op te vangen en statushouders te huisvesten. We pakken onze verantwoordelijkheid en hebben oog voor de nieuwe bewoners en de omgeving waarin zij gaan wonen.

Programmabegroting 2027 50 Gemeente Wijchen Doelstelling 1 De opvang van vluchtelingen wordt zorgvuldig gerealiseerd, met aandacht voor veiligheid, leefbaarheid en betrokkenheid van de omgeving. En passen bij de taakstelling en inspanningsverplichting van het rijk. Hierbij te denken aan opvang voor Oekraïense ontheemden en asielzoekers Wat gaan we doen? Over de realisatie van het asielzoekerscentrum wordt gerapporteerd op planning, participatie, veiligheid, leefbaarheid en gemaakte afspraken. De voortgang van de opvang van Oekraïense ontheemden rapporteren we via de P&C cyclus. Daarnaast zijn we opzoek naar alternatieve huisvesting voor de langere termijn voor Oekraïense ontheemden. Status doelstelling  Bestaand beleid Doelstelling 2 Voor internationale werknemers zorgen wij met beleid en nadere regels dat het mogelijk is om huisvestingsinitiatieven te beoordelen en te vergunnen. Wat gaan we doen? Opstellen van het beleidskader en nadere regels. Hiermee faciliteren we de mogelijkheid voor particulieren om initiatieven in te dienen. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond Doelstelling 3 Statushouders kunnen zo snel mogelijk meedoen door een samenhangende inzet op inburgering, opleiding, werk en inkomen. Wat gaan we doen? De pilot met de integrale werkwijze wordt in 2027 geëvalueerd op deelname aan werk of opleiding, doorlooptijd en samenhang van ondersteuning.

De raad ontvangt op basis daarvan eventueel een voorstel over structurele voortzetting. Daarnaast geven we een andere invulling aan het TussenThuis, omdat we anders te ver gaanvooruitlopenn op de taakstellingen. In plaats hiervan herijken we en breiden we het beleid uit van asielzoekers tot en met statushouders met als doelstelling een optimale integratie. Status doelstelling  Opgestart, maar nog niet afgerond Doelstelling 4 We blijven ons inspannen om te voldoen aan de taakstelling op huisvesting. Wat gaan we doen? De inspanning op het huisvesten volgens de taakstelling van statushouders is een structureel proces. Status doelstelling  Bestaand beleid Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 51 Programmabegroting 2027 52 Gemeente Wijchen 6.5 Maatregelen voor beheersing bestandsomvang Participatiewet Soort speerpunt  Overige speerpunten Ambitie algemeen In de afgelopen jaren gaven wij meer budget uit aan uitkeringen voor levensonderhoud dan wij van het Rijk ontvingen. De raad heeft ingestemd met een aanvraag ‘Vangnetuitkering’ en de maatregelen die daar bij horen om ons financieel tekort terug te dringen. Eén van de thema’s waarop Wijchen regionaal samenwerkt is ondersteuning om werk te vinden voor inwoners die onder de Participatiewet vallen. Dat doen we in de module ‘WerkBedrijf’ van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR).

Zo realiseren wij naar ondernemers één gezicht. En creëren we voor onze inwoners een betere toegang tot werk. In de afgelopen jaren gaven wij meer budget uit aan uitkeringen voor levensonderhoud dan wij van het Rijk ontvingen. De raad heeft ingestemd met een aanvraag ‘Vangnetuitkering’ en de maatregelen die daar bij horen om ons financieel tekort terug te dringen. Doelstelling 1 Het realiseren van een zo kort mogelijke weg naar duurzaam werk voor inwoners die onder de Participatiewet vallen. Wat gaan we doen? Eind 2027 leggen we de raad een beleidsplan voor dat dient als kader voor een nieuwe, regionale, opdracht aan WerkBedrijf. De beleidsvorming vangt aan met een Startnotitie in januari 2027 waarop de raad input kan leveren. Status doelstelling  Nog niet opgestart Doelstelling 2 Het realiseren van evenwicht op (rijks-) inkomsten en uitgaven binnen deze collegeperiode. Wat gaan we doen? Bij toekenning van de vangnetuitkering door het Rijk heeft de raad de rol de resultaten van de maatregelen te beoordelen; het college legt verantwoording af aan de raad, niet aan het Rijk.

Status doelstelling  Bestaand beleid Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 53 6.6 Begroting BUIG Inkomensbudget Inleiding Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ, Bbz2004 en voor de inzet van loonkostensubsidie. Voorafgaand aan het nieuwe jaar ontvangen we van het ministerie van SZW in de maand september de beschikking over het voorlopig budget. Tevens ontvangen we in diezelfde maand de definitieve beschikking over de hoogte van het budget BUIG over het lopende jaar. Bestandsontwikkeling en vangnetuitkering In 2024 heeft de instroom in het bijstandsbestand, met name in het derde kwartaal, gepiekt. Deze stijging, later in dat jaar, heeft geleid tot tekort van 19,4% (€2,4 miljoen) op de Rijksbijdrage BUIG in 2025, ondanks de beperkte bestandsstijging in dat boekjaar. Het college heeft als onderbouwing van een aanvraag voor een vangnetuitkering Participatiewet ad € 1.45 miljoen voor 2025 een aantal maatregelen genomen die moeten leiden tot kostenreductie en meer grip op de bestandsontwikkeling. Het bijstandsbestand heeft in 2026 een gestage daling laten zien. Einde derde kwartaal is het gemiddelde aantal bijstandsuitkeringen bijgesteld naar 735 in plaats van 751. Deze daling lijkt vooral te ontstaan door lagere instroom in de bijstand.

Dit heeft als gevolg dat de verwachting voor de komende jaren vooralsnog naar beneden bijgesteld kan worden. We blijven uitgaan, op basis van conjuncturele en geopolitieke ontwikkelingen, van een gestage bestandsstijging. Wij verwachten voor 2026 in aanmerking te komen voor een Vangnetuitkering ter compensatie van een deel het verwachte tekort. Voor de Vangnetuitkering geldt een eigen risico. Het verwachte eigen risico is in deze begroting meegenomen. Of na dit eigen risico recht bestaat op een vangnetuitkering, en tot welk bedrag, hangt af van de omvang van het definitieve tekort over 2026. Bij verbeterde realisatie en dus een lager tekort zal het recht op een Vangnetuitkering op termijn vervallen. Ontwikkeling inzet loonkostensubsidie Het aantal inwoners (niet alleen mensen die een beroep doen op de Participatiewet) dat WerkBedrijf plaatst met loonkostensubsidie stijgt. In 2021 plaatste het 63 inwoners met loonkostensubsidie, waarvan 3 op een beschutte werkplek. In 2025 was dit resp. 95 en 10. Dit zijn veelal structurele banen en daarmee ook structurele lasten, die het Rijk volledig vergoedt in het BUIG budget. Programmabegroting 2027 54 Gemeente Wijchen Participatiebudget Gemeenten ontvangen hun budget voor ondersteuning naar participatie en werk grotendeels via de algemene uitkering uit het gemeentefonds.

Gemeenten in het Rijk van Nijmegen besloten begin 2024 de Berenschot rekentool te gebruiken om te bepalen hoe hoog het bedrag is dat elke gemeente voor dit doel ontvangt in de algemene uitkering. Dit budget noemen we “participatie-“ of “werkbudget”. Het budget wordt voorlopig bepaald bij de voorbereiding van de begroting van de MGR Rijk van Nijmegen op grond van de septembercirculaire van het Rijk. Twee jaar later wordt dit definitief vastgesteld door het Rijk. Eventuele negatieve tussentijdse wijzigingen in het budget kunnen regionaal worden gedempt door de risico-reserve van WerkBedrijf. Bovenop dit participatiebudget ontvangt elke gemeente een specifiek budget voor begeleiding beschut werk. Een derde grote geldstroom is de loonkostensubsidie die mensen met een arbeidsbeperking ontvangen. Het budget voor dit re-integratie instrument is verwerkt in BUIG. Re-integratie WerkBedrijf is de uitvoerder van de re-integratie opdracht in de Participatiewet; bovengenoemde budgetten worden doorgeschoven naar deze organisatie. Door ontwikkeling en uitstroom van (een deel van) ons bijstandsbestand draagt WerkBedrijf bij aan kostenreductie en grip op onze bestandsontwikkeling. Daarnaast zijn er een aantal kleinere, structurele of incidentele, budgetten die gemeenten van het Rijk ontvangen die direct, in de betrokken wetten en/of regelgeving, gekoppeld zijn aan ondersteuning naar werk: o.a.

impulsgelden, ondersteuning van jongeren en de module arbeidsmarkt en participatie uit de wet inburgering.

Programmabegroting 2027 Onderstaande tabel somt de relevante budgetten op; € x 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Participatiebudget | 1.705 | 1.894 | 2.028 | 2.138 | 2.248 | 2.445 * waarvan lokale accenten | 275 | 275 | 295 | 320 | 337 | 367 * waarvan participatiecoaching | 136 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150 * waarvan pilot statushouders | - | 60 | 65 | - | - | - Begeleiding nieuw beschut | 312 | 435 | 466 | 401 | 406 | 454 Totaal | 2.017 | 2.329 | 2.494 | 2.539 | 2.654 | 2.899 WerkBedrijf ondersteunt ruim 30% van het bijstandsbestand van Wijchen naar betaald werk. In de afgelopen jaren is de omvang van deze uitstroom aanzienlijk gedaald. In 2025 stroomden 58 bijstandsontvangers uit naar betaald werk. Voor inwoners die WerkBedrijf plaatst op een beschutte werkplek ontvangt het specifiek budget voor begeleiding op deze werkplek. Vanaf 2028 wijzigt, landelijk, de berekening van dit budget. Het Rijk baseert dit dan niet langer op de norm die het stelt voor dit soort plaatsingen, maar op de realisatie. Aangezien WerkBedrijf aanzienlijk onder deze norm blijft, zal dit in 2028 leiden tot een daling van het totale budget van WerkBedrijf voor zijn dienstverlening. Participatie Onder het huidige beleidskader financiert Wijchen ondersteuning naar participatie binnen zijn participatiebudget, op grond van afspraken in onze lokale accenten met WerkBedrijf.

In 2025 maakten ruim 140 mensen gebruik van deze dienstverlening. Een klein deel ontwikkelde zich zodanig dat zij naar WerkBedrijf zijn overgedragen voor ondersteuning naar betaald werk. Gemeente Wijchen | 55 Programmabegroting 2027 56 Gemeente Wijchen 6.7 Jeugdwet De begroting 2027 van Jeugd laat in totaal een nadeel zien van € 240k in 2027 ontwikkelend naar een voordeel van € 17k in 2030. De oorzaak zit in de bijstelling van de eenheden zorggebruik (q). Er is geen sprake van een prijseffect (p), omdat de indexering 2027 (+3,59%) al was meegenomen in de perspectiefnota 2026. Onderstaande tabel toont de reguliere bijstelling. De effecten van de lokale aanpak Hervormingsagenda Jeugd vindt u verderop in dit thema. Meerjarenperspectief per categorie In het thema Jeugd van de Programmarapportage september 2026 is per onderdeel uitvoerig toegelicht hoe het zorggebruik zich in 2026 ontwikkelt (halfjaarbeeld) en wat het effect daarvan is op de kosten. In deze paragraaf zoomen we nog even extra in op het meerjarig beeld en ontwikkelingen. Dagbehandeling Op dit onderdeel zien we geen bijzonderheden in het meerjarenperspectief. Meerjarig zetten we in op het voorkomen van thuiszitters, omdat dit opvallende gebruikers zijn van deze categorie en kinderen ontwikkelkansen missen omdat ze geen onderwijs volgen.

We zetten hiervoor onder andere Archimedes in waar kinderen zorg en onderwijs krijgen en daarna weer volledig terug kunnen naar regulier onderwijs. We willen de inzet van Archimedes gaan verstevigen door het in te gaan zetten als voorliggende voorziening. We zijn hiervoor in gesprek met het onderwijs. Verblijf Het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van verblijf neemt af. De jeugdigen die in verblijf zitten, hebben wel steeds vaker intensieve en complexe zorg nodig. Hierdoor stijgen de kosten per jeugdige. Deze ontwikkeling zien we ook over meerdere jaren. In 2026 is er ondanks de inzet van zwaardere zorg een financieel voordeel. Dit komt vooral doordat een aantal jeugdigen is uitgestroomd. Zij zijn 18 jaar geworden of zijn overgegaan naar de Wet langdurige zorg (Wlz). 2027 2028 2029 2030 Actuele begroting thema Jeugd 20.603 20.689 21.152 21.644 Begroting 2027: Dagbehandeling 1.297 1.297 1.330 1.363 Verblijf 5.800 5.918 6.065 6.215 Ambulant 5.957 5.764 5.908 6.056 GGZ zorg 4.803 4.763 4.691 4.805 Bescherming/reclassering 1.220 1.250 1.281 1.313 PGB 168 172 176 181 Overig 1.598 1.634 1.673 1.694 Totaal Jeugd 20.843 20.799 21.125 21.627 Mutaties t.o.v.

actuele begroting: Dagbehandeling 0 0 0 0 Verblijf -88 -91 -93 -95 Ambulant 140 140 140 140 GGZ zorg -663 -533 -395 -405 Bescherming/reclassering 67 68 70 72 PGB 0 0 0 0 Overig 305 305 305 305 Totaal mutaties Jeugd -240 -110 27 17 Indexering 0 0 0 0 Totaal Jeugd incl index -240 -110 27 17 Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 57 Tegelijkertijd zien we een verschuiving van de Landelijke Transitiearrangementen (LTA) naar de Essentiële Functies (EF). Hierdoor nemen de kosten binnen de categorie verblijf meerjarig toe. Als een jeugdige eenmaal in verblijf zit, is het vaak moeilijk om deze zorg af te bouwen. We blijven daarom actief betrokken bij deze trajecten. We denken mee over passende zorg en over mogelijkheden om zorg af te bouwen. We hebben niet altijd invloed op de inzet van jeugdhulp. Door actief betrokken te blijven, hebben we wel beter zicht op de duur van de zorg en de verwachte kosten. Ambulant Het voordeel binnen deze categorie komt door het vrijvallen van de stelpost voor indirecte tijd, zorgstapeling en ambulante Essentiële Functies (EF). De verwachte kosten en risico’s van EF, waaronder 1-op-1 begeleiding, zijn inmiddels verwerkt in de ramingen. De gemeente Wijchen gaat zelf begeleiding aan jeugdigen bieden vanuit het sociaal team. Dit hoort bij de wettelijke eisen van de Hervormingsagenda Jeugd. We werken hierbij volgens een groeimodel.

We kijken eerst wat een jeugdige en het eigen netwerk zelf kunnen. Daarna kijken we welke algemene voorzieningen kunnen helpen. Als dat niet voldoende is, zetten we professionele ondersteuning in. Hiermee willen we zwaardere en duurdere jeugdhulp zoveel mogelijk voorkomen. Meer informatie en de financiële gevolgen staan in de paragraaf Lokale aanpak Hervormingsagenda Jeugd. Daar staan ook de extra personeelskosten voor het sociaal team en de verwachte besparing door minder inzet van geïndiceerde jeugdhulp. GGZ- zorg Binnen de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) zien we een stijging bij zowel de basis-GGZ als de specialistische GGZ. We zien dat de behandelingen langer duren langer en vaak verlengd worden. Deze ontwikkeling zien we ook in andere gemeenten in de regio. We onderzoeken daarom waar deze stijging vandaan komt. Hiervoor gaan we onder andere in gesprek met huisartsen en zorgaanbieders. Ook bespreken we deze ontwikkeling regionaal met contractmanagement en beleidsadviseurs. We kijken hierbij zowel naar de beperking van de instroom als het bevorderen van een snellere uitstroom. We blijven inzetten op de POH-Jeugd (Praktijkondersteuner Huisarts Jeugd) en GEM (Ecosysteem Mentale Gezondheid). Hierbij kijken we samen met jeugdigen en gezinnen meer naar wat goed gaat en wat zij zelf kunnen. We versterken wat al werkt en kijken naar steun vanuit de omgeving.

Hiermee willen we voorkomen dat problemen groter worden en specialistische zorg nodig is. Bescherming / Reclassering Bij de ondertoezichtstellingen (OTS) zien we een structureel financieel voordeel. Door personeelstekorten bij de jeugdbescherming kunnen minder zaken worden opgepakt. Daarnaast is het aantal zaken per medewerker verlaagd. Hierdoor hebben medewerkers meer tijd en aandacht voor iedere jeugdige. PGB Op dit onderdeel zien we geen bijzonderheden in het meerjarenperspectief. Overig Het voordeel binnen deze categorie komt door het Landelijk Transitiearrangement (LTA). In 2026 maken geen jeugdigen meer gebruik van LTA-verblijf. Er is een verschuiving naar verblijf binnen de Programmabegroting 2027 58 Gemeente Wijchen Essentiële Functies (EF). Tegelijkertijd zijn de kosten voor LTA-ambulant ongeveer twee keer zo hoog als begroot. Per saldo levert dit een financieel voordeel op. Vanaf de begroting 2027 ramen we deze kosten op een andere manier. Eerder gingen we uit van de gemiddelde kosten over de afgelopen vijf jaar. De kosten kunnen van jaar tot jaar sterk verschillen. Daarom volgen we LTA-ambulant nu gerichter. LTA-verblijf ramen we op basis van het aantal jeugdigen dat hiervan gebruikmaakt. Op dit moment zijn dat geen jeugdigen.

Beïnvloedbaarheid zorggebruik We maken onderscheid tussen jeugdhulp waarop we als gemeente invloed hebben en jeugdhulp waarop we weinig tot geen invloed hebben. We hebben vooral weinig invloed op jeugdhulp met verblijf, Landelijke Transitiearrangementen (LTA) en opgelegde jeugdhulp. Binnen deze vormen van jeugdhulp maakt een kleine groep jeugdigen gebruik van zware en dure zorg. Hierdoor is deze groep verantwoordelijk voor een groot deel van de totale kosten van jeugdhulp. Lokale aanpak Hervormingsagenda Jeugd Bij de begroting 2026 is aan de raad toegezegd om bij de begroting 2027 te komen met een meerjarig bestedingsplan. Dit plan ligt nu voor. Hierin zijn, zoals eerder aangekondigd, zowel de meerkosten voor het sociaal team als het verwachte terugverdieneffect (minder inkoop van zorg) verwerkt. Er vindt deels dekking plaats vanuit de reserve Jeugd. Specifiek voor dit doel zijn bij de septembercirculaire 2025 middelen toegekend, namelijk ter ondersteuning van de lokale transformatie van de Jeugdhulp volgens de afspraken in de Hervormingsagenda. Vanaf 2027 zetten we verdere stappen in de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd. Het doel is een sterker Sociaal Team dat inwoners eerder, dichtbij huis en met passende ondersteuning helpt. Vanaf 2028 moeten lokale teams voldoen aan nieuwe landelijke eisen.

Zij regelen dan niet alleen de toegang tot hulp, maar bieden ook zelf meer lichte en generalistische ondersteuning. Een belangrijk onderdeel is ambulante begeleiders het sociaal team. In 2027 starten we voor Jeugd met 2 fte. Vanaf 2028 breiden we de inzet uit naar 4 fte. De kosten hiervoor zijn weergegeven in de onderstaande tabel. Voor Wmo starten we in 2027 met 1fte en breiden we dit in 2028 uit naar 2fte. Met deze gefaseerde groei kan het Sociaal Team steeds meer lichte en generalistische begeleiding zelf bieden. De ambulante begeleiders kijken samen met het gezin wat nodig is. Eerst kijken zij wat het gezin en het eigen netwerk zelf kunnen. Daarna kijken zij welke algemene voorzieningen kunnen helpen. Als meer ondersteuning nodig is, kan het sociaal team deze begeleiding zelf bieden. Hiermee willen we voorkomen dat problemen groter worden en zwaardere en duurdere jeugdhulp nodig is. Daarnaast versterken we de deskundigheid en kwaliteit binnen het sociaal team. We zetten onder andere een gedragsdeskundige en kwaliteitsmedewerker in. Ook breiden we de POH-Jeugd uit en blijven we investeren in de samenwerking met de huisartsen. Bij complexe situaties rond onveiligheid sluiten we aan bij de ontwikkeling van regionale veiligheidsteams. Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 59 De investeringen gaan in de eerste jaren voor de besparingen uit.

We verwachten dat de kosten voor ingekochte begeleiding geleidelijk afnemen, doordat het Sociaal Team meer ondersteuning zelf biedt. Er is al een afbouw ingeboekt in de begroting. Deze aannames zijn gedaan als onderdeel van de begroting 2025. De al ingeboekte afbouw is enkel te behalen door de inzet van de ambulante begeleiders binnen het sociaal team. In dit voorstel wordt financieel het aanvullend terugverdieneffect weergegeven. Het totale terugverdieneffect is dus hoger. De incidentele kosten dekken we vanuit bestaand budget (implementatieplan 2025). In 2028 vindt dekking plaats vanuit de reserve Jeugd. In de overige jaren leidt dit bestedingsplan tot een structureel voordeel. We volgen de ontwikkeling en de financiële effecten de komende jaren en stellen bij waar nodig’. De definitieve organisatievorm van het Sociaal Team is nog niet bepaald. In 2027 onderzoeken we hiervoor verschillende mogelijkheden. De keuze over de toekomstige inrichting wordt naar verwachting medio 2027 aan het college en de raad voorgelegd.

Programmabegroting 2027 60 Gemeente Wijchen 6.8 Begroting WMO De begroting 2027 van WMO laat in totaal een voordeel zien van € 13k in 2027 oplopend naar € 14k in 2030. De oorzaak zit in de bijstelling van de eenheden zorggebruik (q). Er is geen sprake van een prijseffect (p), omdat de indexering 2027 (+3,59%) al was meegenomen in de perspectiefnota 2026. Meerjarenperspectief per categorie In het thema WMO van de Programmarapportage september 2026 is per onderdeel uitvoerig toegelicht hoe het zorggebruik zich in 2026 ontwikkelt en wat het effect daarvan is op de kosten. In deze paragraaf zoomen we nog even extra in op het meerjarig beeld en ontwikkelingen. Huishoudelijke hulp Voor de komende jaren verwachten we dat de ontwikkeling binnen de huishoudelijke verzorging wordt bepaald door twee effecten. Het prijseffect wordt vooral beïnvloed door de prijsstijgingen binnen de cao-VVT, waardoor de tarieven en daarmee de kosten per uur verder zullen stijgen. De hoeveelheid wordt voornamelijk gedreven door de vergrijzing, die zorgt voor een toenemende vraag naar huishoudelijke ondersteuning. We dempen deze vraagontwikkeling door een consistente toepassing van het Indicatieprotocol Huishoudelijke Hulp bij nieuwe aanvragen en herbeoordelingen. Hierdoor worden indicaties gemiddeld soberder toegekend.

Begeleiding Vanaf 2027 gaat de gemeente Wijchen, in het verlengde van de Hervormingsagenda Jeugd, volgens een groeimodel zelf (in beperkte mate) begeleiding WMO bieden in het sociaal team. Hierbij kijken we eerst naar wat de inwoner zelf kan, daarna naar het sociale netwerk en algemene voorzieningen, en pas daarna naar professionele ondersteuning. De inzet is erop gericht zwaardere ondersteuning zoveel mogelijk te voorkomen. Voor een verdere toelichting en het financieel effect, verwijzen we u 2027 2028 2029 2030 Actuele begroting thema WMO 11.989 12.040 12.345 12.660 11.989 12.040 12.345 12.660 Begroting 2027: Huishoudelijke hulp 5.327 5.171 5.308 5.447 Begeleiding 3.526 3.655 3.746 3.840 Hulpmiddelen 1.173 1.202 1.232 1.262 Dagbesteding 1.008 1.034 1.058 1.085 Woonvoorzieningen 448 459 470 482 PGB 429 440 451 462 Overig 66 66 66 67 Totaal WMO 11.976 12.027 12.331 12.646 Mutaties t.o.v.

actuele begroting: Huishoudelijke hulp 0 0 0 0 Begeleiding 0 0 0 0 Hulpmiddelen 0 0 0 0 Dagbesteding 13 13 13 14 Woonvoorzieningen 0 0 0 0 PGB 0 0 0 0 Overig 0 0 0 0 Totaal mutaties WMO 13 13 13 14 Indexering 0 0 0 0 Totaal WMO incl index 13 13 13 14 Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 61 naar de paragraaf Lokale aanpak Hervormingsagenda Jeugd, waar ook de hiermee gemoeide personele kosten (ophogen formatie sociaal team) en het verwachte terugverdieneffect (minder geïndiceerde zorg op dit onderdeel) zijn opgenomen als onderdeel van het totale bestedingsplan voor Jeugd en WMO. Dagbesteding Bij de dagbesteding voor volwassenen (niet zijnde mensen met een geriatrische problematiek) zien we de 1e helft 2026 een opvallende daling van het gebruik. Deze daling geeft aanleiding om de begroting structureel naar beneden bij te stellen. Woonvoorzieningen De uitgaven voor woonvoorzieningen kennen een open-eindkarakter, waardoor de kostenontwikkeling beperkt voorspelbaar is. Trapliften hebben een belangrijk aandeel in de kosten. Vanaf november 2026 hebben wij een nieuwe leverancier van trapliften, Savaria. De huidige trapliften blijven in onderhoud bij Otolift. PGB Bij de PGB voor hulp bij het huishouden en begeleiding zien we een stabiel beeld. Ontwikkelingen Het kabinet werkt aan de invoering van een inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo.

Het Rijk verwacht hierdoor een afname van het gebruik van Wmo-voorzieningen, waaronder huishoudelijke hulp. De invoering is uitgesteld naar 2028. Daarnaast heeft het kabinet het voornemen uitgesproken om huishoudelijke hulp vanaf 2029 grotendeels uit de Wmo te halen. Huishoudelijke hulp zou dan vooral een voorziening worden voor inwoners die de ondersteuning niet zelf kunnen regelen of betalen. De uiteindelijke effecten van deze twee maatregelen zijn nog onzeker omdat ze nog afhankelijk zijn van verdere besluitvorming en wetgeving. Beinvloedbaarheid zorggebruik Bij WMO zien we dat er sprake is van vergrijzing, langer thuis blijven wonen, verscherping van toetsing op Wlz-toegang en de aanzuigende werking van het abonnementstarief. Op deze onderdelen hebben we geen invloed op het aantal zorggebruikers, maar kunnen we wel sturen op de juiste grondslag en doorverwijzen naar de Wet langdurige zorg (WLZ) als dit voorliggend is. Hervormingsagenda De huidige Wmo-begeleiding omvat ongeveer 16.000 begeleidingsuren voor 262 cliënten. De ambitie is om op termijn een gedeelte van de begeleiding zelf uit te voeren. Om risico's te beperken en ervaring op te doen wordt gekozen voor een gefaseerde groei. Voor de begroting wordt voorlopig uitgegaan van uitbreiding met 1 fte in 2027 en 2 fte vanaf 2028.

Hiermee kan het Sociaal Team zelf geleidelijk meer lichte en generalistische begeleidingsvragen oppakken. Daarnaast wordt vanaf september 2026 een pilot Algemeen Maatschappelijk Werk uitgevoerd, gericht op vroegsignalering en het voorkomen van zwaardere zorg. De effecten van zowel de eigen uitvoering van begeleiding als de AMW-pilot worden gemonitord, zodat eventuele verdere uitbreiding van de formatie zorgvuldig en onderbouwd kan plaatsvinden. Gebaseerd op de huidige omvang van de ingekochte begeleiding wordt verwacht dat de investering in eigen uitvoering op termijn gecompenseerd wordt door lagere uitgaven aan ingekochte Wmo-begeleiding. Programmabegroting 2027 Relevante besluiten Nummer Besluit | Beleidsnota 144439 | Beleidskader arbeidsmarkt en re-integratie "Klaar voor nieuwe kansen!" 20 56202 | Beleidsplan Wmo, jeugd en gezondheid 2021 - 2024 Wijchen 21 62331 | Betaalbaarheid Hulp bij het huishouden 23 1055312 | Beslisnota Beleidsplan 'Geldzorgen, armoede en schulden' 23 138869 | Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) 23 140751 | Regioprogramma Jeugd 299103 | Informatienota Robuust sociaal team en stevige sociale basis Deze bijlagen kunt u vinden op de website.

Bestandsnaam • 299103 Informatienota Robuust sociaal team en stevige sociale basis.pdf • Bijlage 1 - Regioprogramma Publicatieversie.pdf • 140751 Beslisnota Regioprogramma Jeugd 2023 - 2028.pdf • Bijlage 2 - Begroting regioprogramma jeugd.pdf • 138869 beslisnota Plan van Aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord.pdf • 105532 Beslisnota Beleidsplan 'Geldzorgen, armoede en schulden'.pdf • Bijlage 1 - beleidsplan Geldzorgen armoede en schulden.pdf • Beslisnota Betaalbaarheid Hulp bij het huishouden.pdf • Beslisnota Beleidsplan Wmo jeugd en gezondheid Wijchen.pdf • 144439 Beslisnota Arbeidsmarktbeleid 'Klaar voor nieuwe kansen!'.pdf • Bijlage 1 - Arbeidsmarktbeleid 'Klaar voor nieuwe kansen!' - Beleidskader.pdf 62 | Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 63 Wat kost het Het Programma Sociaal domein bestaat uit de volgende taakvelden: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie; Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie, zoals dorp- en wijkcentra en leefbaarheidsgroepen. 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo; Onder dit taakveld vallen toegang- en eerstelijnsvoorzieningen die kunnen worden uitgesplitst naar Wmo. 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd; Onder dit taakveld vallen toegang- en eerstelijnsvoorzieningen die kunnen worden uitgesplitst naar Jeugd.

6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal; Onder dit taakveld vallen toegang- en eerstelijnsvoorzieningen die niet kunnen worden uitgesplitst naar Wmo en Jeugd 6.3 Inkomensregelingen; Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen, zoals bijstandsverlening, het besluit bijstandsverlening zelfstandigen en de bijzondere bijstand. 6.4 WSW en beschut werk; Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid, zoals de sociale werkvoorziening, die de MGR voor Wijchen uitvoert. 6.5 Arbeidsparticipatie; Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen, die de MGR voor Wijchen uitvoert. 6.60 Hulpmiddelen en diensten (Wmo); Tot dit taakveld behoren hulpmiddelen en diensten om zelfstandig te kunnen functioneren voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking worden verstrekt. 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo); Hulp bij het huishouden en eigen bijdragen die vallen onder het abonnementstarief. 6.712 Begeleiding (Wmo); Begeleiding, Persoonlijke verzorging, Kortdurend verblijf, Overige ondersteuning gericht op het individu of huishouden/gezin. 6.713 Dagbesteding (Wmo); Dagbesteding en Overige groepsgerichte ondersteuning.

6.714 Overige maatwerkarrangementen (Wmo); Baten en lasten van overige maatwerkarrangementen moeten op dit taakveld worden geboekt als ze niet kunnen worden toebedeeld aan de taakvelden 6.711, 6.712 of 6.713. 6.751 Jeugdhulp ambulant lokaal; Dit taakveld omvat lokaal ingekochte jeugdhulp (alleen eigen gemeente) en subregionaal ingekochte jeugdhulp (waarbij een deel, maar niet alle gemeenten uit de regio samen inkopen). Ambulante zorg in natura betreft vormen van jeugdhulp waarbij een jongere thuis woont, dus niet bij de aanbieder. 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal; In dit taakveld gaat het om op regionaal niveau ingekochte ambulante zorg: vormen van jeugdhulp waarbij een jongere thuis woont, dus niet bij de aanbieder. Bij dit taakveld wordt de hulp met de volledige jeugdzorgregio ingekocht, maar niet landelijk. Daarmee omvat dit taakveld ook bovenregionale ingekochte zorg (meerdere regio’s gezamenlijk). 6.753 Jeugdhulp ambulant landelijk; In dit taakveld gaat het om op landelijk niveau ingekochte ambulante zorg in natura, ook bekend als de Landelijke Transitie Arrangementen (LTA). Bij ambulante hulp woont een jongere thuis, dus niet bij de aanbieder. 6.761 Jeugdhulp met verblijf lokaal; In dit taakveld gaat het om op lokaal niveau ingekochte jeugdhulp met verblijf: de jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin, maar overnacht ergens anders.

6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal; In dit taakveld gaat het om op regionaal niveau jeugdhulp met verblijf: de jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin, maar overnacht ergens anders. 6.763 Jeugdhulp met verblijf landelijk; In dit taakveld gaat het om op landelijk niveau ingekochte jeugdhulp met verblijf, ook bekend als de Landelijke Transitie Arrangementen (LTA). De jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin, maar overnacht ergens anders. Programmabegroting 2027 6.791 PGB Wmo; Op dit taakveld staan alle PGB’s (persoonsgebonden budgetten) die worden verstrekt op grond van de Wmo 2015. Cliënten kunnen met een door de gemeente verstrekte PGB zelf de maatwerkvoorziening inkopen. 6.792 PGB Jeugd; Op deze functie staan alle PGB’s (persoonsgebonden budgetten) die worden verstrekt op grond van de Jeugdwet. Cliënten kunnen met een door de gemeente verstrekte PGB zelf de maatwerkvoorziening inkopen. 6.811 Beschermd wonen (Wmo); dagbesteding voor mensen die in Beschermd Wonen verblijven, lasten die betrekking hebben op het pakket Beschermd Thuis. 6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo); Opvang, spoedopvang, overige beschermd wonen en opvang. 6.821 Jeugdbescherming; Dit taakveld betreft de baten en lasten die een gemeente heeft voor de jeugdbescherming. Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt door de rechter dwingend opgelegd.

Het doel van de jeugdbeschermingsmaatregel is het opheffen van de bedreiging voor de ontwikkeling van het kind. 6.822 Jeugdreclassering; Dit taakveld betreft de baten en lasten die een gemeente heeft voor de jeugdreclassering. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben gekregen. 6.91 Coördinatie en beleid Wmo; Op dit taakveld staan baten en lasten die betrekking hebben op maatwerkvoorzieningen Wmo, maar die niet zijn toe te rekenen aan één of enkele maatwerkvoorzieningen Wmo. 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd; Op dit taakveld staan baten en lasten die betrekking hebben op maatwerkvoorzieningen Jeugd, maar die niet zijn toe te rekenen aan één of enkele maatwerkvoorzieningen Jeugd.

Baten en lasten (x €1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -22.054 | -21.052 | -21.849 | -22.516 | -19.740 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | -4.968 | -4.484 | -4.571 | -4.661 | -1.282 6.3 Inkomensregelingen | -15.296 | -14.963 | -15.539 | -16.112 | -16.700 6.5 Arbeidsparticipatie | -932 | -857 | -677 | -677 | -677 6.60 Hulpmiddelen en diensten | -68 | -73 | -78 | -84 | -90 (WMO) 6711 Huishoudelijke hulp (WMO) | -360 | -373 | -382 | -392 | -402 6751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 0 | 0 | -416 | -426 | -426 6811 Beschermd wonen (WMO) | -396 | -303 | -185 | -164 | -164 6.91 Coördinatie en beleid WMO | -34 | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | 77.987 | 77.903 | 78.526 | 77.710 | 76.260 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 9.613 | 8.788 | 8.813 | 9.183 | 5.883 6.21 Toegang en | 1.265 | 1.226 | 1.274 | 1.324 | 1.376 eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.22 Toegang en | 1.247 | 1.357 | 1.412 | 1.472 | 1.536 eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.23 Toegang en | 1.044 | 848 | 1.098 | 1.071 | 1.113 eerstelijnsvoorzieningen Integraal 6.3 Inkomensregelingen | 19.907 | 20.079 | 20.551 | 22.210 | 22.959 6.4 WSW en beschut werk | 4.410 | 4.193 | 3.918 | 3.550 | 3.358 6.5 Arbeidsparticipatie | 4.597 | 4.816 | 4.990 | 5.232 | 5.498 6.60 Hulpmiddelen en diensten | 2.665 | 2.722 | 2.823 | 2.929 | 3.041 (WMO) 6711 Huishoudelijke hulp (WMO) | 5.735 | 6.262 | 6.139 | 3.030 | 3.054 64 |

Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027 Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 6712 Begeleiding (WMO) | 4.095 | 4.156 | 4.209 | 4.232 | 4.340 6713 Dagbesteding (WMO) | 1.100 | 1.142 | 1.178 | 1.214 | 1.249 6714 Overige | 252 | 196 | 204 | 214 | 224 maatwerkarrangementen (WMO) 6751 Jeugdhulp ambulant lokaal | 410 | 363 | 198 | 207 | 220 6752 Jeugdhulp ambulant regionaal | 11.753 | 12.037 | 11.913 | 11.815 | 12.119 6753 Jeugdhulp ambulant landelijk | 341 | 641 | 642 | 643 | 645 6761 Jeugdhulp met verblijf lokaal | 19 | 33 | 34 | 36 | 37 6762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | 5.508 | 5.577 | 5.690 | 5.832 | 5.978 6763 Jeugdhulp met verblijf landelijk | 637 | 31 | 32 | 34 | 35 6791 PGB WMO | 150 | 157 | 161 | 166 | 171 6792 PGB Jeugd | 227 | 242 | 250 | 258 | 266 6811 Beschermd wonen (WMO) | 346 | 301 | 185 | 172 | 195 6812 Maatschappelijke- en | 137 | 130 | 133 | 138 | 143 vrouwenopvang (WMO) 6821 Jeugdbescherming | 1.089 | 1.055 | 1.085 | 1.116 | 1.149 6822 Jeugdreclassering | 239 | 259 | 266 | 274 | 281 6.91 Coördinatie en beleid WMO | 662 | 729 | 745 | 761 | 778 6.92 Coördinatie en beleid Jeugd | 540 | 566 | 582 | 596 | 612 Begroot resultaat voor inzet reserves | 55.933 | 56.851 | 56.677 | 55.194 | 56.520 Inzet reserves (x €1.000) Omschrijving | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Reserve Dotaties | 658 | 0 | 0 | 0 | 0 6.1 ER: Onderhoud Overige gebouwen | 0 | 0 | 0 | 0

| 0 6.22 ER: 2D`s WMO-JEUGD | 25 | 0 | 0 | 0 | 0 6.752 ER: 2D`s WMO-JEUGD | 201 | 0 | 0 | 0 | 0 6.762 ER: 2D`s WMO-JEUGD | 368 | 0 | 0 | 0 | 0 6.821 ER: 2D`s WMO-JEUGD | 54 | 0 | 0 | 0 | 0 6.822 ER: 2D`s WMO-JEUGD | 9 | 0 | 0 | 0 | 0 Reserve Onttrekkingen | -1.509 | -258 | -475 | -142 | -142 6.1 Afs.R: Kulturhus Bergharen | -42 | -42 | -42 | -42 | -42 6.1 Afs.R: MFA Huurlingsedam | -11 | -11 | -11 | -11 | -11 6.1 Afs.Res. Leefbaarheid Hernen | -25 | -25 | -25 | -25 | -25 Bergharen 6.1 AR: Algemene Reserve | -101 | 0 | 0 | 0 | 0 6.1 BR: Woonfonds bestaande wijken | -211 | 0 | 0 | 0 | 0 6.1 Afs.R: Verduurzaming mozaiek | -23 | -65 | -65 | -65 | -65 6.23 ER: 2D`s WMO-JEUGD | -140 | -116 | -333 | 0 | 0 6.5 BR: Integratie en participatie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 statushouders 6.752 ER: 2D`s WMO-JEUGD | -26 | 0 | 0 | 0 | 0 6.762 ER: 2D`s WMO-JEUGD | -931 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal inzet reserves | -851 | -258 | -475 | -142 | -142 Gemeente Wijchen | 65 Programmabegroting 2027 Totaal Programma (x € 1.000) 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten | -22.054 | -21.052 | -21.849 | -22.516 | -19.740 Lasten | 77.987 | 77.903 | 78.526 | 77.710 | 76.260 Reserve Dotaties | 658 | 0 | 0 | 0 | 0 Reserve Onttrekkingen | -1.509 | -258 | -475 | -142 | -142 Begroot resultaat na inzet reserves | 55.083 | 56.593 | 56.201 | 55.052 | 56.377 66 | Gemeente Wijchen Programmabegroting 2027 Gemeente Wijchen 67 7.

Volksgezondheid en Milieu Algemeen We zijn zuinig op het groen in onze wijken en in het mooie buitengebied. Mensen, dieren en planten delen deze ruimte met respect voor elkaar. Wijchen blijft haar verantwoordelijkheid in de energietransitie nemen. In een wereld waarin veel onzeker is en crisissen elkaar in een rap tempo opvolgen, houden we vast aan onze actieve koers en volgen we het landelijke tempo om energieneutraal te worden. Hoewel we niet blij zijn met de komst van een hoogspanningsstation, proberen we er wel zo veel mogelijk maatschappelijke meerwaarde voor onze gemeente uit te halen. We streven naar een schone en aantrekkelijke leefomgeving met toelaatbare milieurisico’s en voldoende grondstoffen, nu en in de toekomst. Dit betekent dat we het beheer van de openbare ruimte en de openbare gebouwen op orde moeten hebben. We stimuleren de samenleving tot milieubewust en duurzaam handelen. De focus ligt daarbij op het aanpassen aan de klimaatverandering, andere energiebronnen gebruiken en zaken hergebruiken. Duurzaamheid is een breed begrip en kent meer opgaven. Het gaat bij volksgezondheid en milieu vooral over energietransitie, klimaatadaptatie, waterbeheer, afvalreductie en gezondheid. Hierin pakken we onze verantwoordelijkheid en we zetten er actief op in. In het Strategisch Kompas staat dat we actief op zoek gaan naar andere energiebronnen.

Hierbij volgen we het landelijke beleid en tempo. En zoeken we actief naar nieuwe ideeën en kansen. Naam Soort speerpunt 7.1 Schoon en groen Coalitieakkoord 7.2 Duurzaamheid Coalitieakkoord 7.3 Energietransitie Coalitieakkoord Begroting energietransitie Thema

Programmabegroting 2027 68 Gemeente Wijchen Speerpunten Programma 7 7.1 Schoon en groen Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen Onze woon- en werkomgeving is groen en klimaatadaptief, passend bij het dorpse karakter. Burgerinitiatieven om groen in de wijken te realiseren omarmen we. Niet ten koste van, maar in combinatie met parkeren in de wijk. Hierdoor blijft de straat een plek waar mensen elkaar prettig kunnen ontmoeten en naar elkaar om kunnen kijken. We willen een schoon en opgeruimd straatbeeld en de hoeveelheid restafval terugdringen. Doelstelling De hoeveelheid restafval neemt af door een doelmatige en toekomstbestendige afvalinzameling. Wat gaan we doen? In 2027 is verkend of het mogelijk is om een proef te starten voor het anders inzamelen van grof afval. Status doelstelling  Bestaand beleid 7.2 Duurzaamheid Soort speerpunt  Coalitieakkoord Ambitie algemeen Duurzaamheid is noodzakelijk om Wijchen leefbaar te houden voor huidige en toekomstige generaties. Dat doen we als gemeente niet alleen. Duurzaamheid vraagt om samenwerking met en ondersteuning van inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. We zetten in op duurzaamheid met draagvlak vanuit inwoners en ondernemers. We staan achter het principe van korte ketens; producen worden zo veel mogelijk op duurzame wijze in de regio geteeld, gemaakt en verkocht.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://wijchen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d96e91f3-3281-4fd1-a0b7-86baa6b42804?agendaItemId=0a420c18-2ff9-4375-9321-6c1a9e7be384