Gewaarmerkte versie jaarrekening 2024 gemeente Wijchen

WMO Huishoudelijke verzorging Hulpmiddelen Woonvoorzieningen Begeleiding Dagbesteding PGB Overig Totaal WMO

Begroot Realisatie 2024 2024 4.310 4.101 1.047 1.057 320 204 2.736 2.820 950 874 404 387 283 226 10.050 9.667

Saldo 210 -10 116 -84 76 17 57 383

Dit resultaat 2024 leidt tot een storting in de egalisatiereserve WMO. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van de jaarresultaten WMO. Daarmee komt de reserve boven het vastgestelde plafond van € 750K. In voorliggende Jaarrekening romen we € 529k af naar de algemene reserve. Huishoudelijke Hulp Het aantal klanten blijft stijgen maar het totaal aantal toegekende uren ligt in 2024 lager dan in 2023. Het eerder vastgestelde indicatieprotocol werpt hierbij zijn vruchten af. Ondanks de toename van het aantal klanten met 50 klanten, is de gerealiseerde ureninzet in 2024 totaal maar 700 uur hoger dan in 2023. De verwachte stijging van uren bij toename van klanten is, vooral als gevolg van de krappe arbeidsmarkt, uitgebleven. Hierdoor is er sprake van een positief resultaat. Hulpmiddelen Per 1 juni 2024 zijn de uitstaande voorzieningen van Medipoint overgenomen door Welzorg. De uitgaven voor hulpmiddelen stijgen vanaf dit moment omdat voortaan voor alle hulpmiddelen de (hogere) tarieven van Welzorg gelden. Deze stijging was voorzien in de begroting 2024. Woonvoorzieningen Het aantal woonvoorzieningen (met name dure woningaanpassingen en trapliften) ligt in

Programmarekening 2024 - Programma 6

Pagina 58 van 285

2024 lager dan in voorgaande jaren. We zien geen afwijking ten opzichte van de septemberrapportage. Daarnaast is een bedrag van € 39k voor uitgaven aan trapliften in 2024 ten laste gebracht van de GALA- regeling “Valpreventie 2024”. Begeleiding De reguliere begeleiding laat een stabiel beeld zien. Bij specialistische begeleiding zien we in 2024 een forse toename van het aantal klanten (ruim 50). De toename zien we vooral bij aanbieders die ondersteuning bieden aan inwoners met een psychische problematiek. Verder zien we in 2024 het gemiddelde aantal uren per indicatie stijgen van 2.0 uur in 2023 naar 3.1 uur in 2024. Ook de uitnutting van de indicatie ligt in 2024 iets hoger. Hierdoor neemt het aantal ingezette uren ondersteuning meer toe dan verwacht. Per saldo is er een nadeel op dit product. Dagbesteding Bij deze categorie treedt een voordeel op bij het subsidiebudget. Dit wordt mede veroorzaakt door een lagere vaststelling Herstelgerichte inloop 2023. De zorg in natura laat een overschrijding zien. Er is een toename van gebruik van de dagbesteding volwassen door toename van het aantal deelnemers in de 2 e helft van 2024. Bij de dagbesteding ouderen zien we een verdubbeling van het gebruik van de specialistische vorm. Dit komt deels door de strengere toelatingsprocedure van de Wlz. Hierdoor blijven inwoners langer aangewezen op de Wmo-dagbesteding.

Daarnaast is een bedrag van € 41k (huur Inloop en ontmoeten) in 2024 ten laste gebracht van de GALA- regelingen “Een tegen Eenzaamheid 2024” en ‘’ Versterken sociale basis 2024’’. Dat levert bij dagbesteding een voordeel op. PGB Op basis van actuele informatie van de Sociale verzekeringsbank over de pgb’s WMO treedt er een voordeel op. Dit betreft hoofdzakelijk PGB’s Huishoudelijke hulp. Overig Bij deze categorie treedt een voordeel op. Dit wordt veroorzaakt door een lagere doorbelasting vanuit de WDW op het onderdeel mantelzorg. Daarnaast zien we uitstroom bij de categorie WMO- verblijf en een voordeel op de Inloopvoorziening GGZ, omdat de subsidie aan het RIBW kon worden verantwoord onder de door Nijmegen verlegde IZAmiddelen (SPUK). 6-i Begroting BUIG Belangrijkste ontwikkelingen In de primitieve begroting van 2024 is rekening gehouden met een gemiddeld aantal van 694 uitkeringsdossiers in 2024. We zijn in 2024 ook gestart met dit aantal. In het eerste halfjaar van 2024 was een lichte stijging (0,7%) in het bestand opgetreden. Bij de Perspectiefnota 2024 is deze stijging niet bijgesteld en zijn we uitgegaan van gemiddeld 696 uitkeringsdossiers. In het derde kwartaal van 2024 zagen we een significante stijging van het bestand en hebben wij de prognose bijgesteld naar 725 uitkeringsdossiers. We zijn het jaar geëindigd met 728 uitkeringen op 1 januari 2025.

Deze stijging is vooral te herleiden naar het in korte tijd invullen van de gehele taakstelling voor 2024 voor de opvang van statushouders. Gecombineerd met een stijging van instroom zien wij tegenvallende uitstroomcijfers wat leidt tot een bestandsstijging van 5%. De voornaamste redenen van instroom waren opvang van statushouders (35%) en lag in autonome ontwikkelingen als bijvoorbeeld verhuizingen, beëindiging van een relatie, etc (30%). Werkloosheid (einde WW, einde bedrijf, einde dienstverband) was in 17% van de gevallen de reden van het beroep op bijstand. Op het gebied van uitstroom zijn autonome bewegingen, als bijvoorbeeld verhuizingen en AOW, met 41% de voornaamste reden van uitstroom gevolgd door werkaanvaarding met 29%

Programmarekening 2024 - Programma 6

Pagina 59 van 285

AANTALBIJSTAND ONTVANGERS

760 740 720 700 680 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

2024 Realisatie 2023

Begroot 2024 primitief

Realisatie 2024

JEV 2024

Wat is de verwachte afwijking t.o.v. begroting? In de geactualiseerde begroting 2024 is uitgegaan van gemiddeld 696 bijstandsgerechtigden. We zien in Q3 een significante stijging van het bestand. In de Perspectiefnota hebben we de opbrengsten bijgesteld aan het nader voorlopig BUIG-budget. Eind september 2024 hebben we de definitieve beschikking voor het jaar 2024 ontvangen. Dit is vastgesteld in lijn met wat we in de Perspectiefnota hadden voorzien. In onderstaande tabel zien we een kostenstijging, die ontstaat door een hoger effect van indexatie van de hoogte van de uitkeringen in combinatie met een hoger aantal uitkeringen. x € 1000

Begroot primitief 2024

Begroot actueel 2024

Jaarrekening 2024

Saldo 2024

Opbrengsten

11.682

12.209

12.120

-90

Kosten

12.086

13.395

13.301

94

76

76

76

-

-328

-1109

-1105

4,6

Inzet reserve Totaal

6-j Programma vluchtelingen, internationale werknemers en huisvesting Aangezien voor het realiseren van alle opgaves een beroep gedaan wordt op de inzet van meerdere teams uit verschillende domeinen werken we met een programma. Door het team Vluchtelingen Internationale werknemers en Huisvesting (VIH) is een programmaplan opgesteld, met daarin de doelen, inspanningen en bijbehorende middelen. Ontheemden Oekraïne We hebben een duurzame noodopvang locatie bij de Oude Klapstraat beschikbaar sinds november 2023. De locatie is overgenomen door Talis en de gemeente huurt het gebouw. Talis is verantwoordelijk voor het gebouw en de gemeente over de opvang. We hebben 220 bedden beschikbaar. In de praktijk betekent dit dat we, omdat kamers niet altijd volledig met ontheemden te combineren zijn, streven naar een bezetting van 204 bedden. Nu blijkt dat de ontheemden langer in Nederland zullen verblijven dan de afgesproken 2 jaar met Talis (vanaf oktober 2023 tot en met oktober 2025) gaan we met Talis in overleg over een verlenging van het huurcontract.

Programmarekening 2024 - Programma 6

Pagina 60 van 285

Regionaal werken we samen zodat regels en uitvoering zoveel mogelijk op eenzelfde wijze worden opgepakt en uitgevoerd. De voorzieningen in de regio zitten veelal vol en we merken dat nieuwe instroom bijna niet meer mogelijk is. We volgen de landelijke ontwikkelingen en prognoses over instroom. Dit betekent dat aan ontheemden uit Oekraïne die nu instromen wordt gevraagd zelf te zoeken naar een verblijfplaats. Of dit houdbaar blijft is afhankelijk van de instroom en de mogelijkheid om in landelijke hubs nog mensen voor de eerste dagen op te vangen. De inzet in rijk van Nijmegen is verduurzaming van de opvang locaties maar niet gericht op uitbreiding ook gaan we de huisregels op elkaar afstemmen en de nieuwe werkwijze van instroom. We maken gezamenlijk gebruik van dezelfde instelling voor maatschappelijk werk en de zorgvleugel van Nijmegen bij plusvragen (ontheemden met complex gedrag). We zetten in op zorg en ondersteuning daar waar nodig op onze eigen locaties. We merken dat door de uitzichtloosheid voor de ontheemden in deze situatie problemen toenemen in gedrag en psychisch wel bevinden. We werken zo nodig samen met zorgpartijen om problemen dragelijk te maken voor de ontheemden en hun omgeving. De samenwerking met onderwijs en leerplicht verloopt goed en continueren we. We volgen de landelijke regelgeving en passen onze regels hierop aan (Leefgeld en vragen eigen bijdrage).

Financieel ontheemden Oekraïne In 2024 ontvangen we in totaal ongeveer € 5 miljoen voor de opvang van ontheemden. We hebben de opvang kunnen realiseren binnen de beschikbare middelen. Het overschot van €1,7 mln is gestort in de egalisatiereserve om toekomstige tegenvallers mee af te dekken. Exploitatie ontheemden Oekraine 2024: x € 1000 Begroting Werkelijk Verschil Huur flexwoningen 2.090 1.600 490 Locatieleiding en beveiliging 1.146 989 157 Uitvoeringskosten 117 85 32 Sociale ondersteuning 68 65 3 Zorgkosten * 0 319 -319 Overige kosten oa energie en 314 173 141 internet Totale exploitatie kosten 3.735 3.231 504 Vergoeding bekostigingsregeling 4.898 4.856 -42 Eigen bijdragen 0 55 55 Totale baten 4.898 4.911 13 Beschikbaar saldo 1.163 1.680 517 Egalisatiereserve -1.680 Saldo 0 *De zorgkosten worden in tegenstelling tot de laatste rapportage toch meegenomen op dit taakveld Leefgeld 2024 x € 1000 Leefgeld GOO Leefgeld POO Uitvoeringskosten WDW Totale kosten leefgeld Vergoeding bekostigingsregeling Beschikbaar saldo

Programmarekening 2024 - Programma 6

Begroting

Werkelijk

Verschil

66 9 2 77 77 0

112 27 7 146 146 0

-46 -18 -5 -69 69 0

Pagina 61 van 285

Asielopgave Wij gaan een AZC vestigen voor 300 asielzoekers voor de duur van 10 jaar met een tussentijdse evaluatie na 5 jaar in Wijchen. Het AZC voorziet voor het grootste gedeelte in de asieltaakstelling voor de gemeente Druten en de gemeente Wijchen. We hebben een verdeel besluit ontvangen waarin Wijchen voor 300 asielzoekers een taakstelling opgelegd heeft gekregen en Druten voor 100. We gaan er vanuit dat dit een interpretatie fout is van het ministerie van het ingediende plan en hebben een bezwaar ingediend. De ontwikkeling van het AZC loopt vertraging om omdat we een uitgebreider onderzoek moeten doen onder andere naar de das die in het nabijgelegen gebied aanwezig is. We verwachten daardoor pas eind 2026 open te kunnen. We verwachten met de huur en samenwerkingsovereenkomst voor wensen en bedenkingen procedure in April/Mei naar de raad te komen en voor de de BOPA procedure in Mei. We hebben een klankbordgroep voor bedrijven en aanwonende waarmee we al 2 bijeenkomsten hebben gehad. In deze bijeenkomsten bespreken we zaken aangaande het AZC zoals de inrichting van het terrein en hoe een veiligheidsplan eruit komt te zien. Ook sturen we geïnteresseerde indien er nieuwe ontwikkelingen zijn of nieuwe informatie is een mail om ze hiervan op de hoogte te stellen. De deelnemers van de bijeenkomsten mogen ook zelf onderwerpen aanreiken die ze willen bespreken.

De doorstroomlocatie voor statushouders in Wijchen is open sinds 1 september en heeft ruimte voor 28 statushouders. De samenwerking met Talis verloopt goed. Ook het samen leven met buurtbewoners verloopt goed. Mede door dit Tussen Thuis voldoen we aan de taakstelling en verminderen we de druk op de AZC’s in Nederland. in te richten ter ontlasting van de asielketen. Statushouders We plaatsen de statushouders volgens de vastgestelde taakstellingen door het rijk. Het lukt de gemeente Wijchen nog steeds om deze taakstelling te behalen. Het gaat echter wel moeizamer door krapte op de sociale huurmarkt. Dit maakt dat we regionaal willen optrekken om een aantal knelpunten gezamenlijk op te pakken. Hierbij valt te denken aan het beter matchen van de statushouders bij de huizen die beschikbaar zijn (grote of kleine huishoudens) en het ontwikkelen van een doorstroomlocaties. Inmiddels is er in Wijchen een doorstroomlocatie voor maximaal 30 statushouders ontwikkeld. Deze is geopend per 1 september 2024. Dit zal de druk op de woningmarkt beter spreiden en gekoppelde statushouders aan de gemeente Wijchen al eerder naar Wijchen laten komen. Zij kunnen daarmee alvast integreren in de Wijchense maatschappij en starten met hun inburgeringstraject.

Exploitatie begroting Tussenthuis x € 1000 Lokatieleiding/beveiliging/overige Huur Uitvoeringskosten WDW Totale kosten Bijdrage Rijk Huur Totale baten Beschikbaar saldo Egalisatiereserve Saldo

Programmarekening 2024 - Programma 6

Begroting totaal 258 136 16 410 360 50 410 0

Werkelijk

verschil

289 64 32 385 303 63 366 19 -19 0

-31 72 -16 -25 -57 13 44 19

Pagina 62 van 285

Internationale werknemers Met de gemeenten van de Groene Metropoolregio is een afsprakenkader opgesteld met betrekking tot de huisvesting van internationale medewerkers. Hierin zijn afspraken opgesteld met betrekking tot de kwaliteit en beheer van huisvesting. Tevens is regionaal in beeld gebracht waar internationale medewerkers werken en wonen in, of buiten de regio. In lijn met de nieuwe wet Goed Verhuurschap, waarin is opgenomen dat internationale werknemers recht hebben op fatsoenlijk onderdak, werken we nu aan een lokaal beleidskader om dit te borgen. In de praktijk verblijven internationale werknemers vaak op plaatsen met te veel personen in een te kleine ruimte, of onder onwenselijke omstandigheden. Hoewel de gemeente niet voor huisvesting zorgt, kan de gemeente met beleid het wel mogelijk maken dat werkgevers en projectontwikkelaars voorzieningen creëren, die voldoen aan de wettelijke eisen. Het faciliteren van passende huisvesting kan er tevens voor zorgen dat er meer ruimte komt op de reguliere woningmarkt. Daarnaast wonen er veel internationale werknemers ongeregistreerd in de gemeente. We zetten dan ook in op een betere registratie van de internationale medewerkers. Bij het vaststellen van het lokale beleid wordt ook inzichtelijk wat de personele en eventuele financiële gevolgen zullen zijn.

Programmarekening 2024 - Programma 6

Pagina 63 van 285

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2024 6.a

Gezonde en vitale samenleving

Activiteiten die helpen aan een gezonde leefstijl ondersteunen wij. We werken bijvoorbeeld aan een gezond gewicht, een rookvrije generatie, geestelijke gezondheid, of het verminderen van alcoholgebruik. Dit doen we onder andere met het Lokaal Preventieakkoord. We richten ons daarbij op alle leeftijden, met extra aandacht voor gezinnen met weinig geld.

We gaan aan de slag met de plannen van het Gezond en Actief Leven Akkoord. Hiermee maken we een uitgebreide aanpak voor gezondheid met de onderwerpen sporten, bewegen, cultuur, gezondheid en de sociale basis. We zetten ons in om eenzaamheid bij alle leeftijdscategorieën te voorkomen of te verminderen. Dit doen we bijvoorbeeld samen met de Kerngroep Eenzaamheid en MeerVoormekaar. Laagdrempelig en zo veel mogelijk in de buurt. We organiseren met onze netwerkpartners de week van de gezondheid. Met als doel dat mensen zich bewust worden van de lichamelijke en geestelijke gezondheid van inwoners van Wijchen.

6.b

Verantwoording

We geven uitvoering aan het Gezond en Actief Leven Akkoord waarvoor in 2023 een plan van aanpak is opgesteld. Met de subsidieregeling GALA hebben we diverse activiteiten die een gezonde leefstijl bevorderen en gezondheidsverschillen verkleinen ondersteund. We hebben samenwerking tussen verschillende partijen die gezondheid bevorderen gefaciliteerd door twee netwerkbijeenkomsten (Gezond en Actief cafés) te organiseren. We hebben de acties uit het plan van aanpak van het Gezond en Actief leven akkoord uitgevoerd en deze regelmatig geëvalueerd.

In oktober 2024 heeft de Week van de ontmoeting plaatsgevonden. Daarnaast zijn er diverse aanvragen geweest voor de SPUK GALA subsidie regeling Een tegen eenzaamheid. Deze subsidieregeling is onderdeel van het Gezond en Actief Leven Akkoord. In de laatste week van oktober 2024 was voor de tweede keer de week van de gezondheid. Tal van organisaties hebben activiteiten voor inwoners georganiseerd. Hiermee inspireren we inwoners om gezond en actief te leven.

Vitaal ouder worden

Vrijwilligers blijven we ondersteunen en waarderen.

We streven naar een dementievriendelijke gemeente. Samen met de Kerngroep Dementie werken we hier steeds aan. We hebben onderzocht wat zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie zijn. Hier geven we uitvoering aan.

Programmarekening 2024 - Programma 6

Ook in 2024 hebben we vrijwilligers in onze gemeenschap bedankt en in het zonnetje gezet middels de Vrijwilligersbedankbijeenkomst in 't Mozaïek. We waarderen mantelzorgers en vrijwilligers. We bevorderen de samenwerking tussen gemeente en KBO's/ seniorenverenigingen) en tussen de verenigingen onderling door twee keer per jaar in gesprek te gaan (Kringberaad). De Kerngroep Dementie draagt bij aan dementievriendelijk Wijchen. In 2024 is het aanbod van activiteiten voor thuiswonende mensen met dementie verbeterd. In 2025 gaan we hiermee door. Deze initiatieven werden in 2024 financieel mogelijk gemaakt door de ZonMw subsidie voor 'zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie' en het Gezond en Actief Leven Akkoord.

Pagina 64 van 285

Begroot 2024 6.c

Verantwoording

Preventie en goede zorg

We werken aan preventie met een laagdrempelig aanbod. Als dat mogelijk is heeft hulp in de buurt of uit het sociale netwerk de voorkeur. Mantelzorgers zijn belangrijk en verdienen onze steun. We versterken daarom de ondersteuning en waardering voor mantelzorgers. We kijken naar de behoefte vanuit de mantelzorger zelf, zoals bijvoorbeeld logeren of opvang functies. Per 1 augustus 2023 is als proef een jaar een Mantelzorgmakelaar in dienst bij het Sociaal team.

We bakenen duidelijk af wat hoort onder jeugdzorg en wat hoort bij de normale opvoeding volgens de aanscherping van de jeugdwet. Inwoners met een hulpvraag helpen we snel en duidelijk op weg. De toegang is laagdrempelig en efficiënt ingericht. We halen de wettelijke termijnen bij vragen van burgers aan het Sociaal Team. Voor goede zorg aan onze jeugd en volwassenen werken we samen in de regio. In de programma’s op jeugd en Wmo voor de regio staan duidelijke doelen en resultaten die verwacht worden. Het lokale beleid stemmen we hierop af.

We streven ernaar om kinderen zoveel mogelijk thuis op te laten groeien. Waar veilig opgroeien in een gezinssituatie niet vanzelfsprekend is, bieden we steunvormen aan, zoals steungezinnen. Wanneer thuis wonen niet meer gaat, bieden we pleegzorg, gezinshuizen, kleinschalig wonen en specialistische instellingen aan. De ondersteuning en zorg is van goede kwaliteit en zorgen dat deze betaalbaar zijn. We werken samen met het Sociaal Team (ST) en MeerVoormekaar over het vrij toegankelijk aanbod en zetten in op een dorpsondersteuner in Bergharen, Hernen / Leur en Alverna. We meten steeds of de klant tevreden is. De resultaten gebruiken we om ons te verbeteren. Het contractmanagement van de regio stelt eerlijke prijzen vast en gaat voor kwaliteit.

Programmarekening 2024 - Programma 6

Dit uitgangspunt staat nog steeds voorop bij de ontwikkeling van nieuw passend aanbod en bij het beoordelen van de noodzaak van maatwerkvoorzieningen. We ontwikkelen een vraaggericht aanbod voor mantelzorgers. Dit realiseren we door de inzet van de Consulent Mantelzorg (voorheen Mantelzorgmakelaar), het Mantelzorgpanel (ervaringsdeskundigen) en het Netwerk Mantelzorg (bestaat uit Zorg en Welzijn professionals). Inwoners worden op diverse manieren geïnformeerd over het aanvullende ondersteuningsaanbod. Zo is er veel informatie te vinden op de webpagina Mantelzorg op www.wijchen.nl . In het najaar vond de Dag van de Mantelzorg plaats. Hier waren de ingezonden foto's van de prijswinnaars van de fotowedstrijd 'Vertel uw verhaal' te bewonderen. Dit is een dynamisch proces wat we meerdere keren per jaar bekijken en zo nodig aanpassen. Het besliskader voor het sociaal team is in mei geactualiseerd vastgesteld. We zijn voortdurend bezig om de wettelijke termijnen te behalen, maar moeten constateren dat dit nog niet gerealiseerd is. Met de inrichting van robuuste teams in 2025 verwachten we hier een verandering in teweeg te brengen. Het regioprogramma jeugd is vastgesteld. We hebben een onderzoek laten uitvoeren naar de werkwijze van onze sociale teams irt de verandering die de jeugdwet vraagt ( overgaan naar robuuste teams).

Ook hebben we gekeken naar de algemene werkwijze en mogelijke verbeterpunten van het sociaal team. Dit onderzoek is afgerond . We schrijven momenteel een implementatieplan, hoe de veranderingen en verbeteringen door te voeren. We evalueren de inzet van gezinnen voor elkaar. Daarnaast onderzoeken we of er nog meer mogelijkheden zijn om gezinnen te ondersteunen. Een antwoord hierop verwachten we begin 2025.

De resultaten van de cliënt ervaringsonderzoeken worden in het monitorverslag teruggekoppeld. De resultaten gebruiken we om ons te verbeteren. In de verantwoording die nog aangeleverd gaat worden van MeerVoormekaar is aandacht voor de resultaten van de dorpsondersteuners. Ook dit nemen we op in het monitorverslag.

Pagina 65 van 285

Begroot 2024 We willen dat mensen, die het echt nodig hebben, hulp bij het huishouden voor lange tijd kunnen krijgen en betalen. We leveren maatwerk als dat nodig is.

Fraude met zorg pakken we stevig aan. In 2023 startte een onderzoek naar regionale samenwerking hiervoor. In 2024 verwachten wij hieruit aanbevelingen over samenwerking binnen de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Hierin werken we nu samen met gemeenten in de regio. We toetsen alle aanbieders (zorg in natura (ZIN) en persoonsgebonden budget (PGB)) op kwaliteit bij de start van de contractering van de betreffende partij. We zorgen dat onze plannen voor woonzorg passen bij het verhuren van panden door anderen aan zorgpartijen binnen Wijchen. Op deze wijze houden we zicht op de partijen die zich vestigen in onze gemeente en kunnen bij signalen in samenspraak met Instituut Bijzonder Onderzoek (IBO) en handhaving oppakken.

6.d

Verantwoording Onze aanbieders hulp bij het huishouden kunnen niet altijd (tijdig) voldoen aan de vraag naar huishoudelijke hulp. Vanuit de gemeente doen we aan verwachtingsmanagement richting onze inwoners. Dit om de hulp daar te leveren, waar het echt nodig is. In april 2023 is een kwartiermaker gestart naar samenwerking op het terrein van zorgfraude/ondermijning op de schaal van de Veiligheidsregio Gelderland Zuid. Met 15 gemeenten (inclusief Mook en Middelaar) zijn ambtelijk en bestuurlijk gesprekken gevoerd. De uitkomsten van de gesprekken en het vervolg hierop zijn in een combi PFO eind april 2024 gepresenteerd. Om de basis op orde te krijgen heeft de kwartiermaker twintig aanbevelingen inmiddels uitgewerkt die begin 2025 gepresenteerd worden. Daarna volgt een implementatieplan voor alle deelnemende gemeenten.

Iedereen draagt een steentje bij

We willen een inclusieve samenleving. Dit betekent dat iedereen mee mag en kan doen. Dit bereiken we door samen te werken met onze inwoners en ketenpartners aan een actielijst, die hoort bij het vastgestelde inclusie programma. We willen meer mensen met een afstand tot werk ondersteunen om ervaring op te doen. Het ontbreken van voldoende scholing, lichamelijke en geestelijke klachten zijn enkele voorbeelden waarom mensen niet mee kunnen in deze maatschappij. Met de inzet van participatiecoaches zetten we kleine stapjes om de mensen uit het sociaal isolement te halen. Zonder deze inzet blijven deze mensen veelal tot de AOW gerechtigde leeftijd een bijstandsuitkering ontvangen. Zo maken we hen werkfit voor de arbeidsmarkt. In overleg met ons WerkBedrijf Rijk van Nijmegen bekijken we welke toegevoegde waarde plaatselijke ideeën hebben. We zorgen dat deze passen bij de arbeidsbemiddeling in de regio. Daarnaast houden we ook in 2024 aandacht voor jongeren die binnen de Participatiewet vallen en die op meerdere punten kampen met problemen.

Programmarekening 2024 - Programma 6

De werkgroep inclusie “Wijchen voor Iedereen” heeft ingezet op het vergroten van het bewustzijn van de inwoners van Wijchen. Binnen de gemeente is de bekendheid van inclusie en de werkgroep gegroeid, mede door de presentaties over inclusie tijdens de bijeenkomst voor medewerkers van de WDW. De werkgroep wordt steeds vaker betrokken bij projecten van bijvoorbeeld de afdeling communicatie. Lokale consulenten overleggen periodiek met de consulenten van WerkBedrijf die in Wijchen werkzaam zijn om de dienstverlening op elkaar af te stemmen. In 2024 is ook specifiek gekeken naar jongeren met problematiek op meerdere levensdomeinen. In het tweede kwartaal van 2025 ontvangt de raad een informatienota over de activiteiten van de participatiecoaches in 2024.

Pagina 66 van 285

Begroot 2024 Goede ideeën die mensen trainen of helpen bij het zoeken naar werk, ondersteunen we. We overleggen regelmatig met plaatselijke partijen. Daarnaast organiseren onze participatiecoaches diverse (groeps-) activiteiten. Deze activiteiten gaan over persoonlijke ontwikkeling, gezondheid en voeding, gezondheid en beweging, financiën, stress en (chronische) pijn, regelingen en de sociale kaart. Jaarlijks ontvangt u een verslag over de resultaten die de participatiecoaches gehaald hebben. We gaan meer samenwerken met de plaatselijke ondernemers om mensen met een uitkering sneller aan het werk te krijgen. Hierbij stemmen we af met ons WerkBedrijf, zodat we aansluiten bij de vraag van onze ondernemers. We overwegen, in samenwerking met WerkBedrijf, plannen voor “jobcarving”. In 2023 stelde de raad een nieuw beleidsplan ‘Arbeidsmarkt en re-integratie’ vast. In 2024 passen we de afspraken uit de dienstverleningsovereenkomst voor 2024 toe.

We maken de mogelijkheden om te kunnen omgaan met wisselende bronnen van inkomsten eenvoudiger.

Alle mensen met een plicht om in te burgeren, doen snel en volledig mee in de maatschappij. Liefst via betaald werk. We zorgen ervoor dat zij een zo hoog mogelijk taalniveau (eis is B1) behalen. En dat zij, naar wat zij kunnen, vanaf het begin van het traject voor inburgering deelnemen. Het liefste door betaald werk.

6.e

Verantwoording De raad heeft in september kennis genomen van het jaarverslag van de participatiecoaches over 2023.

Op 24 april organiseerde WerkBedrijf en HetWerk!Wijchen wederom de banenmarkt in het Mozaïek. De banenmarkt trok ruim 250 bezoekers. Halverwege 2024 is een inventarisatie gestart over de mogelijkheden binnen het personeelsbeleid. Dit wordt halverwege 2025 afgerond. In juni is de dienstverleningsovereenkomst met de Modulaire Gemeenschappelijk Regeling (MGR) ondertekent. In de overeenkomst zijn onder meer de lokale afspraken vastgelegd. De overeenkomst loopt van 1 juli 2024 tot en met 31 december 2025. In zijn jaarstukken over 2024 (tweede kwartaal 2025) legt WerkBedrijf hierover verantwoording af en kan de raad hierop in een zienswijze reageren. Uit de divosascan is gebleken dat de procesgang in Wijchen goed is ingericht. Er wordt nadrukkelijk mensgericht gewerkt (zie ook antwoord schriftelijke vraag "Garantieknop" (258821, raadsvergadering 17-10-2024). In overeenstemming met de Wet Inburgering 2021 hebben statushouders de plicht om in te burgeren. Naast de taallessen worden extra lesprogramma's aangeboden (zwemmen, financiën etc.). Met VWON hebben we goede afspraken gemaakt in maatschappelijke begeleiding van deze mensen. Het WerkBedrijf verzorgt de module arbeidsintegratie en participatie. Zijn de kandidaten werkfit dan bemiddelt het WerkBedrijf hen naar werk.

We laten niemand vallen

We houden extra aandacht voor kindregelingen in het armoede- en minimabeleid. In het schooljaar 2023/2024 zullen we in overleg met de Wijchense scholen een aantal activiteiten uitvoeren op het terrein van ondersteuning, bereiken van ouders en hoe omgaan met geld. We vernieuwen onze regeling ‘Huishoudelijke apparaten’, zodat de apparaten die we daarin verstrekken ook duurzaam zijn. Waar mogelijk breiden we de ondersteuning voor de energietransitie uit voor de doelgroep in energie-armoede.

Programmarekening 2024 - Programma 6

In het overleg voor de Lokaal Educatieve Agenda wordt dit ingebracht.

De raad heeft in september kennis genomen dat we afzien van verduurzaming van de regeling huishoudelijke apparaten (245990). Huishoudens met een laag inkomen waren hier niet of nauwelijks bij gebaat.

Pagina 67 van 285

Begroot 2024 We zetten nieuwe initiatieven in om een groter bereik te krijgen in de ondersteuning die we kunnen bieden aan mensen met geldzorgen, door een intensieve samenwerking met maatschappelijke partijen, een communicatiecampagne en één telefoonnummer voor de doelgroep.

We bieden een vangnet op basis van vertrouwen. Een foutje bij een aanvraag kan altijd gemaakt worden. Bewuste fraude met uitkeringen pakken we aan. We hebben aandacht voor de menselijke maat binnen de bijstandverlening. Dat doen we door middel van deskundigheidsbevordering aan de groep inkomensconsulenten. Gemeenten moeten per individueel geval bepalen in hoeverre er strikt genomen sprake is van frauduleuze handelingen, of van een menselijke vergissing, die vervolgens leidt tot een overtreding van de regels. Mensen met financiële zorgen of schulden helpen we vroegtijdig om grip op hun huishoudboekje te krijgen. Initiatieven uit de samenleving zijn daarbij zeer waardevol. We benaderen de inwoners waarover we een signaal van betalingsachterstand ontvangen. We benaderen deze inwoners actief met een hulpaanbod door ze te bellen of een sms of brief te sturen. We vinden het belangrijk om gezinnen met een kleine beurs beter te ondersteunen. In 2024 zullen we een vervolg geven aan de uitkomst van een verdere uitwerking van de inwonerspas (combinatie met ‘digitaal platform’, specificering kosten), op basis van besluitvorming in de raad. We streven naar een samenleving waarin iedereen mee kan doen. In 2024 gaan we verder met het uitvoeren van de ‘Iedereen doet mee agenda’.

We versterken onze (herstelgerichte) inloop GGZ en werken met een WijkGGZ team. We zorgen ook voor meer betaalbare woningen voor psychisch kwetsbare inwoners.

We evalueren onze nieuwe werkwijze met één integrale wijze van adviseren vanuit betrokkenen in het sociaal domein.

Programmarekening 2024 - Programma 6

Verantwoording We werken via de "Kerngroep Geldzorgen" samen met een groot aantal maatschappelijke partijen in Wijchen. De Kerngroep organiseerde op 25 april een bijeenkomst voor alle betrokken partijen om de onderlinge samenwerking verder te ondersteunen. Daarnaast is de campagne rondom het telefoonnummer Geldzorgen geïntensiveerd. Ook hebben we een inkomenskaart gemaakt om aan de behoefte van een snel en duidelijk overzicht op 1 A4 van alle regelingen tegemoet te komen. De fraudepreventiemedewerker is een belangrijke schakel tussen de inkomensconsulenten het Instituut Bijzonder Onderzoek (sociale recherche). Met deze functionaris is een goede inschatting te maken of het om frauduleus handelen gaat of niet. Daarnaast is er veel aandacht voor deskundigheidsbevordering voor de inkomensconsulenten. Hierbij gaat het om uitkomsten uit bezwaar- en beroep. In juni 2024 stond dit onderwerp specifiek op de 'kalender'.

We zetten in op Vroegsignalering van schulden door inwoners met een betaalachterstand bij een vaste lastenpartner een hulpaanbod te doen. Hierbij werken we samen met o.a. MeerVoormekaar en Schuldhulpmaatje. We streven naar een effectieve inzet van beschikbare capaciteit.

In verband met het Rekenkameronderzoek naar (kinder-) armoede is een voorstel voor de Inwonerspas uitgesteld, in afwachting van de uitkomsten van dit onderzoek. De raad heeft hiervan 2 juli kennis genomen via een informatienota (239780). De planning is om uiterlijk Q3 met een voorstel naar de raad te komen. We versterken de banden met maatschappelijke partijen rondom het nieuwe telefoonnummer "Geldzorgen". Daarnaast zijn we met onze maatschappelijke partners aan het kijken of een pilot haalbaar is om de druk op deze armoedehulporganisatie te verminderen door de afhankelijkheid te verminderen. De pilot herstelgerichte inloop GGZ heeft onder leiding van Ixta Noa een doorstart gemaakt. In 2025 krijgt dit een vervolg. Het Wijk GGZ team heeft een ontwikkeling doorgemaakt op verschillende gebieden, maar de samenwerking met het Sociaal Team verdient aandacht in 2025. Hier zijn concrete afspraken over gemaakt. Integraal adviseren is doorlopend punt van aandacht, ook in de team overstijgende beleidsochtenden.

Pagina 68 van 285

Begroot 2024 6.f

Verantwoording

Zorg en veiligheid

We werken samen met onderwijs, politie, jongerenwerk, regieteam, boa’s, straatcoaches, veilig thuis en zorgpartijen. Hiervoor hebben we diverse overlegorganen. Met bovenstaande partners werken we samen om overlast gevende jeugdigen en volwassenen te voorkomen of te beheersen. Via regieteam en ketenpartners zetten we trajecten in gang, zoals bemoeizorgtraject en GGZ in de Wijk voor zorgmijders en bij inwoners met complexe problematiek. Met het regionale en lokale plan huiselijk geweld en kindermishandeling als leidraad, werken we aan het signaleren en aanpakken van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Programmarekening 2024 - Programma 6

We zetten de samenwerking met alle partijen voort. De straatcoaches zijn inmiddels in dienst genomen van de Werkorganisatie Druten Wijchen. Al deze vormen van ondersteuning zijn beschikbaar en worden indien nodig ingezet.

Al deze vormen van ondersteuning zijn beschikbaar en worden zo nodig ingezet.

Het lokale plan is vastgesteld en wordt nu geïmplementeerd.

Pagina 69 van 285

Wat kost het?

Wat heeft het gekost?

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie; Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie, zoals dorp- en wijkcentra en leefbaarheidsgroepen. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen; Tot dit taakveld behoren alle loketvoorzieningen (Lokale toegangspoort/ Integraal Deskundige Toeleiding) gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en - dienstverlening). 6.3 Inkomensregelingen; Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen, zoals bijstandsverlening, het besluit bijstandsverlening zelfstandigen en de bijzondere bijstand. 6.4 WSW en beschut werk; Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid, zoals de sociale werkvoorziening, die de MGR voor Wijchen uitvoert. 6.5 Arbeidsparticipatie; Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen, die de MGR voor Wijchen uitvoert. 6.6 Maatwerkvoorzieningen WMO; Tot dit taakveld horen materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (WMO) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden, zoals de WMO-woonvoorzieningen en WMOhulpmiddelen.

6.71a Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72a Jeugdzorg begeleiding 6.72b Jeugdzorg behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering

Programmarekening 2024 - Programma 6

Pagina 70 van 285

Taak Financieel overzicht (x € 1.000) veld

Geactualiseerde Begroting 2024

Werkelijk

Werkelijk

2024

2023

Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.72a Jeugdhulp begeleiding 6.81a Beschermd Wonen (WMO) Totaal Baten

6.022 11 12.721 0 426 109 0 270 44 0 473 20.075

6.168 25 12.445 0 818 80 0 341 44 3 473 20.397

6.690 75 11.410 0 296 56 13 304 40 3 149 19.035

Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72a Jeugdhulp begeleiding 6.72b Jeugdhulp behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81a Beschermd Wonen (WMO) 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering Totaal Lasten

7.983 3.699 17.670 4.314 3.520 3.067 0 5.071 3.321 1.033 177 4.557 2.247 1.377 0 364 1.271 2.864 3.922 1.627 0 559 167 996 166 69.972

7.804 3.326 17.271 4.303 3.457 2.745 0 4.917 3.388 957 179 4.170 1.916 1.413 0 338 743 2.384 3.967 1.470 0 231 33 871 161 66.042

9.253 3.022 18.404 4.279 2.796 2.629 13 4.336 2.876 931 296 3.828 1.777 1.097 38 363 728 2.413 3.036 1.756 170 87 56 657 179 65.020

-49.897

-45.645

-45.985

0 42 11 23 25 0 65 762 0

0 42 11 23 25 0 65 358 -29

9 42 11 23 0 43 -15 97 5

Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutatie bestemmingsreserves 6.1 6.1 6.1 6.1 6.1 6.1 6.1 6.1 6.1

Afs.R: Arbomaatregelen SCEC Afs.R: Kulturhus Bergharen Afs.R: MFA Huurlingsedam Afs.R: Verduurzaming moza� Afs.Res. Leefbaarheid Hernen Bergharen AR: Algemene Reserve BR: Eenmalige middelen ER: Onderhoud Overige gebouwen ER: Uitvoering WMO beleidsplan

Programmarekening 2024 - Programma 6

Pagina 71 van 285

Taak Financieel overzicht (x € 1.000) veld 6.1 BR: Revolverend fonds duurzaamheid 6.1 ER: exploitatiesaldo tijdelijk huisvesting 6.1 BR: calamiteiten maatschappelijke accommodaties 6.2 ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.2 ER: Uitvoering WMO beleidsplan 6.2 ER: Corona compensatie 6.3 BR: Eenmalige middelen 6.3 ER: WWB I-deel 6.5 BR: Integratie en participatie statushouders 6.6 ER: Uitvoering WMO beleidsplan 6.81a ER: Beschermd wonen 6.81b ER: Beschermd wonen 6.71a ER: Uitvoering WMO beleidsplan 6.71b ER: Uitvoering WMO beleidsplan 6.71c ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.71c ER: Uitvoering WMO beleidsplan 6.71d ER: Uitvoering WMO beleidsplan 6.72a ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.72b ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.72c ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.73a ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.73b ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.73c ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.74a ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.74b ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.74c ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.82a ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.82b ER: 2D`s WMO-JEUGD

Inzet bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

Programmarekening 2024 - Programma 6

Geactualiseerde Begroting

Werkelijk

Werkelijk

-12 -1.599 10 2 0 0 0 76 -87 -92 -100 0 -89 203 55 57 0 665 445 26 -14 -86 153 3 16 0 112 50

-12 -1.699 10 -164 -19 0 0 76 -87 -198 -426 -134 -312 271 55 -19 3 308 114 63 -40 -386 -321 58 -115 0 27 44

-12 -697 0 -253 0 50 965 108 -98 -8 0 0 54 -308 69 -68 25 596 454 26 -76 204 -317 -175 276 44 -83 34

720

-2.411

1.025

-49.177

-48.056

-42.639

1.121

Pagina 72 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie WMO: Op het onderdeel mantelzorg treedt een voordeel op. Oorzaak is tweeledig: lagere doorbelasting vanuit de WDW inzake mantelzorg, lagere kosten mantelzorgcomplimenten. WMO: het saldo van de WMO budgetten (TV 6.1), gedeelte mantelzorg, egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. SISA NPO (D14): In 2024 resteert een deel van het NPO- budget (interventie 1: SMW). Op dit taakveld levert dat een voordeel op. Gemeente breed is dit budgetneutraal in voorliggende Jaarrekening verwerkt. Zie ook taakveld 4.1 onderdeel passend onderwijs. Op het onderdeel schoolmaatschappelijk werk treedt een voordeel op, dit betreft restant subsidie- budget. Voordeel op leefbaarheidsgroepen. Voordeel op doorberekende kosten WDW. We hebben over 2024 meer subsidie kunnen aanvragen op de SPUK sport regeling, wat een compensatie is voor de kostprijsverhogende BTW op onze sport uitgaven. De installaties van de MFA Batenburg lopen nog steeds niet goed. Afgelopen jaar is samen met de aannemer en de installateur in beeld gebracht wat er nog moet gebeuren om ze goed te laten verwerken. Op de laatste factuur is een deel ingehouden, dit wordt pas betaald nadat alles goed werkt c.q. een deel wordt niet betaald. In 2024 zijn nog kosten betaald voor meerwerk openbare ruimte en voor pictogrammen en gevelreclame.

In de novemberrapportage zijn de zorgkosten en leefgeld- kosten verantwoord onder die betreffende taakvelden. Afstemming met de commissie BBV heeft geleid tot nieuwe inzichten. Nu hebben we de kosten opgenomen onder het taakveld 6.1 vluchtelingenopvang. De afwijkingen ten opzichte van de rapportage zijn marginaal, alleen de presentatie vindt plaats onder een ander taakveld. De ontvangen normvergoeding van het ministerie was hoger dan de gemaakte kosten voor de opvang van Oekraïners. Conform afspraak is het verschil gestort in de egalisatiereserve vluchtelingenhuisvesting om toekomstige tegenvallers op te kunnen vangen. Het voorlopig exploitatiesaldo van het Tussenthuis. In 2025 zal de afrekening met het ministerie definitief plaatsvinden. Het saldo is verrekend met de egalisatiereserve vluchtelingenhuisvesting. Taakveld 6.2 Wijkteams Op dit taakveld treedt per saldo een incidenteel voordeel op. Belangrijkste oorzaken: lagere uitvoeringskosten sociaal team (flexibele schil), restant budget gerechtelijke procedures en lagere kosten opleidingsbudget Sociaal team. SISA NPO (D14): In 2024 resteert een deel van het NPO- budget (interventie 3). Op dit taakveld levert dat een voordeel op. Gemeente breed is dit budgetneutraal in voorliggende Jaarrekening verwerkt. Zie ook taakveld 4.1 onderdeel passend onderwijs.

Op de regionale samenwerking (regionaal ondersteuningsbureau) treedt een voordeel op. Dit betreft grotendeels een positieve afrekening over het resultaat 2024 van het ROB, dat is teruggestort naar de regiogemeenten. JEUGD: het onderdeel preventief justitieel kader laat een voordeel zien. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door lagere kosten consultatie en advies en lagere zorgkosten Forza en actieve consultatieve dienstverlening. JEUGD: Op het onderdeel Veilig Thuis treedt een voordeel op. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.2) egaliseren we met

Programmarekening 2024 - Programma 6

Structureel

Incidenteel

0

29

0

-29

0

201

0 7 0

11 0 16

0

22

0

-11

0

-456

0

1.679

0

-1.679

0

19

0

-19

0

31

0

15

0

35

0 0 0

164 3 -167

Pagina 73 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

de daarvoor bestemde reserve. Op het onderdeel indicaties WMO- voorzieningen treedt een voordeel op. Op het onderdeel WMO inloopvoorziening treedt een voordeel op. Oorzaak is doorbelasting aan (Integraal Zorg Akkoord) IZA budgetten vanuit het budget inloopvoorziening. WMO Inloopvoorziening: het saldo van de WMO budgetten (TV 6.2), WMO inloopvoorziening, egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve ER 2D`s WMO-JEUGD. Voordeel op doorberekende kosten WDW. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen Er zijn in 2024 minder kwijtscheldingen voor de gemeentelijke belastingen verstrekt dan was voorzien. Bijzondere bijstand: Zie het thema Bijzondere bijstand in programma 6 voor verdere toelichting. Voordeel door met name door afrekening van de sisa regeling op kinderopvang toeslagaffaire. Voordeel op schuldhulpverlening, met name door extra rijksmiddelen die uit gemeentefonds zijn ontvangen voor het uitvoeren van vroegsignalering taak. Leefgeld Oekraïne: In de programmarapportage november is er een begrotingswijziging gemaakt, waarbij we de kosten op het taakveld 6.3 verantwoorden. Afstemming met de commissie BBV leidt ertoe dat we de kosten verantwoorden, waar de inkomsten vanuit het rijk binnen komen (taakveld 6.1). Thema BUIG: per saldo een voordeel van € 5K gerealiseerd.

Binnen het taakveld 6.3 is een nadeel van 165K op de bijstandsuitkeringen, dat wordt gecompenseerd in taakveld 6.5 vanwege betaalde loonkostensubsidies. Voor verdere toelichting, zie het thema BUIG in programma 6. BBZ en TOZO: Voordeel op deze regelingen. Voordeel op doorberekende kosten WDW Taakveld 6.4 Begeleide participatie MGR Werkbedrijf: voordeel op het Sociaal Werkvoorzieningsschap (SW) op basis van de voorlopige jaarreking. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie Thema BUIG: Voordeel op de loonkostensubsidies. Voordeel op statushouders wat ontstaat in combinatie met de inburgeringsmiddelen die we ontvangen. MGR Werkbedrijf: voordeel op participatiebudget met name door inzet van eigen participatiecoaches hierdoor ontstaat een lagere bijdrage aan de werkbedrijf. Daarnaast op basis van voorlopige jaarrekening verwachten we een positieve afrekening. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) WMO: op het onderdeel hulpmiddelen treedt een nadeel op. zie thema WMO voor een verdere toelichting. WMO: op het onderdeel woonvoorzieningen treedt een voordeel op. Voor een verdere toelichting zie het thema WMO. WMO: het saldo van de WMO budgetten (TV 6.6) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Op het onderdeel uitvoering WMO beleidsplan treedt een voordeel op. Dit betreft grotendeels subsidiebudget en lagere inzet wijkverpleegkundigen.

DRAN: voordeel op WMO vervoer DRAN en op de bedrijfsvoeringkosten van de DRAN

Programmarekening 2024 - Programma 6

Structureel

Incidenteel

0

9

0

19

0 0

-19 110

0

10

0

24

27

0

0

161

0 0 0

-165 40 26

0

11

0

182

150

0

68

55

0

-10

0

116

0

-106

0

61

0

123

Pagina 74 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel

Incidenteel

Taakveld 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) WMO: Op het onderdeel huishoudelijke verzorging treedt een voordeel op. WMO: bij de pgb's huishoudelijke hulp treedt een voordeel op. WMO: het saldo van de WMO budgetten (TV 6.71a) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve.

0 0

209 14

0

-223

0 0 0

4 12 -84

0

68

0

76

0

-76

0

-3

0

3

0

15

0

16

0

332

0

-1

0

10

0

-357

0 0

12 6

Taakveld 6.72b Jeugdhulp behandeling JEUGD behandeling: het onderdeel ambulante behandeling Jeugd laat een voordeel zien. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.72b) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve.

0

330

0

-330

Taakveld 6.72c Jeugdhulp dagbesteding JEUGD dagbesteding: het onderdeel dagbehandeling Jeugd laat een nadeel zien. JEUGD dagbesteding: het onderdeel vervoer Jeugd laat een nadeel zien. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.72c) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve.

0 0

-26 -11

0

37

Taakveld 6.71b Begeleiding (WMO) WMO: bij de pgb's begeleiding treedt een voordeel op. WMO: bij het onderdeel WMO verblijf treedt een voordeel op. WMO: het onderdeel WMO begeleiding laat een nadeel zien. WMO: het saldo van de WMO budgetten (TV 6.71b) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Taakveld 6.71c Dagbesteding (WMO) WMO: bij het onderdeel dagbesteding treedt een voordeel op. WMO: het saldo van de WMO budgetten (TV 6.71c) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Taakveld 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) WMO: het onderdeel WMO tijdelijk verblijf LVB laat een nadeel zien. WMO: het saldo van de WMO budgetten (TV 6.71d) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Taakveld 6.72a Jeugdhulp begeleiding Het doorbraakbudget Jeugd is in 2024 niet ingezet. Dit levert een incidenteel voordeel op. JEUGD begeleiding: het onderdeel persoonlijke verzorging Jeugd laat een voordeel zien. JEUGD begeleiding: het onderdeel ambulante begeleiding Jeugd laat een voordeel zien. JEUGD begeleiding: Op basis van de verantwoording van de Sociale Verzekeringsbank, laat het onderdeel pgb's Jeugd een nadeel zien. JEUGD begeleiding: het onderdeel verblijf Jeugd excl. deeltijd / logeren laat een voordeel zien. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.72a) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Zorgkosten JW Oekraïne (begeleiding ambulant).

Begroot op dit taakveld, terwijl realisatie op taakveld 6.1 plaatsvindt (thema VIH). Voordeel op doorberekende kosten WDW

Taakveld 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig Geen afwijkingen binnen dit taakveld.

Programmarekening 2024 - Programma 6

Pagina 75 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel

Incidenteel

Taakveld 6.73a Pleegzorg JEUGD verblijf exclusief behandeling: het onderdeel pleegzorg Jeugd laat een voordeel zien. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.73a) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve.

0

26

0

-26

Taakveld 6.73b Gezinsgericht JEUGD verblijf exclusief behandeling: het onderdeel gezinsgericht Jeugd laat een voordeel zien. Dit voordeel is incidenteel van aard en wordt grotendeels veroorzaakt door een positieve verrekening met een aanbieder over de jaren 2020-2023. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.73b) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Zorgkosten JW Oekraïne (gezinsgericht). Begroot op dit taakveld, terwijl realisatie op taakveld 6.1 plaatsvindt (thema VIH).

0

300

0

-300

0

228

0

59

0

415

0

-474

0

5

0

-54

0

54

0

8

0 0 0

-12 108 35

0

-132

0

26

0

326

0

-326

0

135

0

-135

Taakveld 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig JEUGD verblijf exclusief behandeling: het onderdeel verblijf overig Jeugd laat een voordeel zien. JEUGD verblijf inclusief behandeling: het onderdeel verblijf overig Jeugd laat een voordeel zien. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.73c) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Zorgkosten JW Oekraïne (verblijf overig). Begroot op dit taakveld, terwijl realisatie op taakveld 6.1 plaatsvindt (thema VIH). Taakveld 6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf JEUGD GGZ: bij het onderdeel Jeugd GGZ zonder verblijf treedt een nadeel op. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.74a) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Zorgkosten JW Oekraïne (GGZ zonder verblijf). Begroot op dit taakveld, terwijl realisatie op taakveld 6.1 plaatsvindt (thema VIH). Taakveld 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf JEUGD: het onderdeel jeugdhulp crisis laat een nadeel zien. JEUGD: het onderdeel GGZ verblijf Jeugd laat een voordeel zien. JEUGD: op het landelijk budget Jeugd (LTA) treedt een voordeel op. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.74b) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Zorgkosten JW Oekraïne (jeugdhulp crisis). Begroot op dit taakveld, terwijl realisatie op taakveld 6.1 plaatsvindt (thema VIH). Taakveld 6.74c Gesloten plaatsing Geen afwijkingen binnen dit taakveld.

Taakveld 6.81a Beschermd wonen (WMO) Op het onderdeel Beschermd wonen treedt een voordeel op omdat er nog beleid uitgewerkt en uitgevoerd moet worden. Beschermd Wonen: het saldo van de budget Beschermd wonen, egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve ER Beschermd Wonen. Taakveld 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Op het onderdeel Wet verplichte GGZ treedt een voordeel op. Oorzaak is doorbelasting aan Beschermd wonen budgetten vanuit het budget Wet verplichte GGZ. Wet verplichte GGZ: het saldo van de budget Wet verplichte GGZ (TV 6.81B), egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve ER

Programmarekening 2024 - Programma 6

Pagina 76 van 285

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel

Incidenteel

0

85

0

-85

0

40

0

6

0

-6

0 252 1.121

19 869

Beschermd Wonen. Taakveld 6.82a Jeugdbescherming JEUGD: bij het onderdeel Jeugdbescherming treedt een voordeel op. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.82a) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Zorgkosten JW Oekraine (jeugdbescherming). Begroot op dit taakveld, terwijl realisatie op taakveld 6.1 plaatsvindt (thema VIH). Taakveld 6.82b Jeugdreclassering JEUGD: bij het onderdeel Jeugdreclassering treedt een voordeel op. JEUGD: het saldo van de JEUGD budgetten (TV 6.82b) egaliseren we met de daarvoor bestemde reserve. Overig Totaal Totaal saldo

Relevante beleidsnota’s

Relevante besluiten

Nummer besluit 14 AZ 003 15 IZ 056 16 438 16 IZ 127 16 IZ 139 19 036842 87610 20 42891 20 56202 21 62331 23 105532

Beleidsnota Regionaal Werkbedrijf "Sterke werkwoorden" Langer zelfstandig wonen met dementie Vrijwilligerswerk en makelaarsfunctie Wonen en zorg in de gemeente Wijchen Visie op werk en inkomen Beleidskader “Werk voorop!” Dienstverleningsovereenkomst WerkBedrijf Bezuinigingsvoorstel WMO en Jeugdhulp 2020 Beleidsplan Wmo, jeugd en gezondheid 2021 - 2024 Wijchen Betaalbaarheid Hulp bij het huishouden Beslisnota Beleidsplan 'Geldzorgen, armoede en schulden'

Programmarekening 2024 - Programma 6

Pagina 77 van 285

7 Volksgezondheid en milieu Algemeen We willen een veilige, duurzame, gezonde en vitale gemeente zijn. We moedigen een gezonde leefstijl aan en beschermen en verbeteren de kwaliteit van het milieu in de leefomgeving. Zo moedigen we ideeën aan die voor een lange tijd bijdragen aan een gezonde leefstijl en ondersteunen. We hebben hierbij extra aandacht voor kwetsbare groepen, waardoor we proberen de verschillen in gezondheid te verkleinen. We streven naar een schone en aantrekkelijke leefomgeving met toelaatbare milieurisico’s en voldoende grondstoffen, nu en in de toekomst. Dit betekent dat we het beheer van de openbare ruimte en de openbare gebouwen op orde moeten hebben. We stimuleren de samenleving tot milieubewust en duurzaam handelen. De focus ligt daarbij op het aanpassen aan de klimaatverandering, andere energiebronnen gebruiken en zaken hergebruiken. Duurzaamheid is een breed begrip en kent meer opgaven. Het gaat bij volksgezondheid en milieu vooral over energietransitie, klimaatadaptatie, water en droogte, afval en gezondheid. Hierin pakken we onze verantwoordelijkheid en we zetten actief op in. In het Strategisch Kompas staat dat we actief op zoek gaan naar andere energiebronnen. Hierbij volgen we het landelijke beleid en tempo. En zoeken we actief naar nieuwe ideeën en kansen.

Speerpunten 7-a 7-b 7-c 7-d 7-e

Coalitie akkoord

Algemeen

Omgaan met klimaatverandering Naar een energie neutrale en duurzame toekomst Afval: opgeruimd staat netjes Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg Klimaatmiddelen

Programmarekening 2024 - Programma 7

Pagina 78 van 285

Speerpunten

7-a Omgaan met klimaatverandering Ons klimaat verandert en dat heeft invloed op ons dagelijks leven. Perioden van hele erge hitte, neerslag en droogte komen steeds vaker voor. In bestaande en nieuwe wijken zorgen we ervoor dat we beter omgaan met de gevolgen van klimaatverandering. We richten de fysieke leefomgeving in tegen krachtig water en passen deze aan de verandering van het klimaat aan. Hierdoor hebben we minder wateroverlast, verdroging en hittestress. 7-b Naar een energie neutrale en duurzame toekomst Energieneutraal begint met energiebesparing: wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. De komende jaren zetten we verder in op energiebesparing. Ook maken we de overstap naar duurzame energiebronnen, zoals zon en wind en mogelijk nieuwe technieken. Daarbij houden we aandacht voor de betaalbaarheid van de opgave voor alle inwoners. En nieuwe technieken bieden kansen voor onze economie. Dit alles kan Wijchen niet alleen, dus werken we lokaal en regionaal samen. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid in een regionale opgave, vastgelegd in de Regionale Energie Strategie (RES). Bij een nieuwe RES pakt Wijchen in gezamenlijkheid met de 15 gemeenten in de regio daar haar aandeel in. Windenergie, zoals de 3 windmolens op Bijsterhuizen, levert een belangrijke bijdrage aan de opgave. Daarbij is draagvlak van omwonenden en de rest van de samenleving van belang.

We volgen met belangstelling de landelijke en provinciale ontwikkelingen over de plaatsing van windmolens in relatie tot onze gedragscode. Zonne-energie is ook noodzakelijk voor de energietransitie. Zonnepanelen op daken hebben de voorkeur boven zonneparken. Als zonne-akkers nodig zijn, pakken we deze in een groene buffer, met aandacht voor goede landbouwgronden en biodiversiteit. 7-c Afval: opgeruimd staat netjes Gemeente en inwoners zorgen samen dat afval netjes opgeruimd wordt. We gaan door met het stimuleren van de huishoudelijke afvalscheiding. Hiermee willen we bereiken dat afvalstoffen weer als grondstof kunnen worden ingezet en de hoeveelheid te verbranden restafval wordt beperkt. Bij knelpunten zoeken we naar praktische oplossingen. 7-d Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg We dragen zorg voor het inzamelen, transporteren en verwerken van afvalwater, hemelwater en grondwater. Samen met waterschap, provincie en rijk geven wij zo invulling aan het kwalitatief en kwantitatief duurzaam waterbeheer.

Programmarekening 2024 - Programma 7

Pagina 79 van 285

7-e Klimaatmiddelen In april 2023 ontving de gemeente Wijchen een toekenning van de zogenaamde CDOKE gelden (Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid), een tijdelijke regeling betreffende een meerjarige specifieke uitkering voor capaciteit (bemensing) van decentrale overheden voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Daarnaast zijn specifieke uitkeringen beschikbaar gesteld voor energiearmoede en de Lokale Aanpak Isolatie LAI (voorheen Nationale IsolatieProgramma (NIP)). Deze middelen komen beschikbaar naast de jaarlijkse programmagelden. Onderstaande tabel geeft het totale beeld voor 2024. Naast de jaarlijkse programmagelden en de CDOKE toekenning voor 2024, is het resterende bedrag van 2023 overgeheveld. Recent is vanuit de overheid een bedrag ontvangen voor inflatiecorrectie over de CDOKE-gelden á €65k. Voor de SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI) zijn nog eens extra middelen à 1,7 miljoen ontvangen.

restant 2023 Programmagelden Klimaatakkoord gelden (CDOKE) sub-totaal SPUK energiearmoede SPUK national isolatieprogramma TOTAAL

€ € € € €

€ 583.238 €

Middelen 2024

218.989 € 858.931 € 583.238 € 1.077.920 € 642.278 € 461.036 € 2.104.233 € 1.686.552 € 3.182.153 €

TOTAAL BUDGET (2024) 218.989 1.442.169 1.661.158 642.278 2.565.269 4.868.705

De klimaatmiddelen zijn onderverdeeld in 6 opgaven, te weten: - 1. Ontzorging Binnen het thema ontzorging vallen alle kosten voor het energieloket (zowel fysiek als digitaal), de energiecoaches en het regionaal energieloket voor bedrijven. Daarnaast is opdracht verstrekt voor de ontwikkeling van een publiekscampagne en zijn we gestart met de wijkaanpak isolatie. - 2. Duurzame warmte Naast de kosten voor verkennende onderzoeken naar de kansen voor collectieve warmtenetten, is hier ook het initiatievenbudget ondergebracht voor inwoners om lokale initiatieven te ontplooien op het gebied van klimaat en energie. - 3. Duurzame elektriciteit Dit betreft uitgaven voor onder andere alle werkzaamheden die te maken hebben met ruimtelijke procedures van grootschalige opwek-projecten, het herijken de gedragscode wind en het opstellen van de wind- en zonnevisie. Ook het onderzoek naar een smart-energy-hub in Bijsterhuizen valt hieronder. - 4. Energietransitie algemeen Hierin zijn de personeelskosten ondergebracht voor medewerkers binnen de WDW die zich bezighouden met klimaat- en energiebeleid, zowel binnen het team energietransitie, als binnen andere teams van de WDW.

Het betreft onder andere extra capaciteit ten aanzien van duurzame mobiliteit, extra capaciteit voor team Economische Zaken ten aanzien van het verduurzamen van bedrijven, extra capaciteit voor juridische zaken voor de ondersteuning van RO procedures van grootschalige opwek-projecten en extra capaciteit voor team vastgoed voor energiebeheer. Ook de kosten voor de LES (Lokale Energie Strategie) en de implementatie van de CO2 Prestatieladder vallen hieronder. - 5. SPUK Energiearmoede Voor de bestrijding van energiearmoede is in 2022 een aanpak ontwikkeld, die in 2023 en 2024 wordt voortgezet. Inwoners die het risico liepen om te maken te krijgen met energiearmoede, hebben het aanbod ontvangen om een energieklusser

Programmarekening 2024 - Programma 7

Pagina 80 van 285

-

op bezoek te krijgen voor het nemen van kleine energiebesparende maatregelen. In specifieke gevallen kwamen mensen ook in aanmerking voor een energiezuinige koelkast. 6. SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI) (voorheen Nationaal IsolatieProgramma) De rijksoverheid heeft een specifieke regeling in het leven geroepen om woningen met lage energie labels financieel te steunen bij het nemen van isolerende maatregelen door middel van subsidies. Er is een aanpak ontwikkeld, die in 2024 wijkgericht van start is gegaan. De middelen van 2023 worden in 2024 ingezet.