Definitieve Gemeente Wijchen, programmarekening 2022 (toegevoegd op vrijdag 14-7-2023)

Dit doen we om ervoor te zorgen dat het bedrijventerrein weer klaar is voor de toekomst. Het verbeteren van de parkeersituatie, handhaving op het bedrijventerrein, verduurzaming en een herziening van het bestemmingsplan zijn hierbij belangrijke thema’s. 3-f Kansen voor het centrum Wijchen heeft een mooi en levendig centrum met een belangrijke lokale en regionale functie. Samen met onze inwoners en de ondernemers kijken we hoe we het centrumgebied nog aantrekkelijker kunnen maken. En hoe we knelpunten kunnen oplossen en toekomstige knelpunten kunnen voorkomen. 3-g Startende ondernemers steunen Startende ondernemers ondersteunen wij door deel te nemen in het STARTUP project van RVN@ (een samenwerkingsverband in het Rijk van Nijmegen). Bij dit project geven ervaren ondernemers onder meer begeleiding en advies aan startende collega’s. Ook laten zij de startende ondernemers kennismaken met hun netwerk. 3-h Economische en toeristische visie We willen een levendige, innovatieve en duurzame economie. Dit bereiken we door gezamenlijk te investeren in een excellent ondernemers- en vestigingsklimaat. Door samen te werken en duurzaam te ondernemen leveren we een bijdrage aan het prettig ondernemen, werken, wonen, recreëren voor ondernemers, inwoners van gemeente Wijchen en bezoekers.

Programmarekening 2022 - Programma 3

Pagina 36 van 205

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2022

Verantwoording

3-a Snel internet in het buitengebied 3.1.1 We maken ons sterk voor een snel besluit over en realisatie van snel internet in het buitengebied. Werkzaamheden zijn afgerond, daarmee is Is afgerond dit speerpunt afgewikkeld

3-b Lokaal ondernemerschap We intensiveren de samenwerking met lokale ondernemers en het Werkbedrijf om uitstroom uit de bijstand voor elkaar te krijgen. We werken steeds intensiever samen met Het aantal mensen die een uitkering ontvangen is het werkbedrijf en het UWV, ook vanuit de laag, hoofdzakelijk vanwege krapte op de economische portefeuille. Hierdoor worden arbeidsmarkt. We werken echter wel samen met de lijntjes korter en komen er meer acties WerkBedrijf, UWV en ondernemers om vacatures van de grond waarin we met diverse partijen nog passender te maken voor de arbeidsmarkt. optrekken om vraag en aanbod op de Sinds de vaststelling van de economische visie arbeidsmarkt beter in balans te brengen. hebben we twee keer per jaar een economisch netwerk Wijchen bijeenkomst. Aan dit overleg nemen alle ondernemers- en bedrijventerreinverenigingen deel. Daarnaast participeert het Werkbedrijf en UWV regelmatig bij diverse bijeenkomsten, overleggen e.d. In 2022 is ook gericht contact gelegd met de ZZP-ers in onze gemeente. Bij inkopen en aanbesteden bieden we - binnen bestaande mogelijkheden - lokale ondernemers meer kansen. Gerealiseerd. In 2019 hebben we een lokaal Inkoop- en aanbesteding is bij de inkoop- en aanmeldingsformulier gemaakt waarmee aanbestedingsadviseur belegd.

Tijdens een lokale ondernemers zich kunnen aanmelden bijeenkomst van het economisch netwerk heeft hij om in aanmerking te kunnen komen voor de kennis gemaakt en een toelichting gegeven op het inkopen die de gemeente doet. Hier blijven nieuwe inkoop- en aanbestedingsbeleid. we in 2022 bekendheid aan geven. Zowel bij Daarnaast draagt de gemeente via diverse kanalen ondernemers als ook intern. #kooplokaal# uit. De Wijchense cadeaukaart van Daarnaast heeft de WDW een inkoop- en Wijchen=, is uitgereikt aan de minima van Wijchen. aanbestedingsadviseur aangesteld. Wijchen=Samen Sterk.

Programmarekening 2022 - Programma 3

Pagina 37 van 205

Begroot 2022

Verantwoording

3-c Toerisme We bereiden wandel- en fietsroutes uit. We doen dit samen met ondernemers uit de horeca en cultuur. We werken aan het wandelroutenetwerk. Dit Het project is in uitvoering. De routes voor opname doen we samen met leefbaarheidsgroepen, in het wandelnetwerk zijn in beeld gebracht. Het ondernemers en terreineigenaren. Routes kaartbeeld wordt gerealiseerd. Op basis daarvan presenteren we online via de regionale en kan de bewegwijzering in het veld geplaatst worden lokale toeristische websites. (najaar 2023). We zijn aan de slag met de maatregelen zoals ze genoemd zijn in de De toeristische website is gereed. Stichting Uitvoeringsagenda bij de Toeristische visie Wijchen=Promotie beheert en onderhoudt de Wijchen 2020-2030. In de toeristische website. www.wijchenis.nl. werkgroep hebben de online dorpsmarketing Op deze website staan alle gegevens van de en de realisatie van het wandelroutenetwerk centrumondernemers, daarnaast promoten ze prioriteit. Die 2 onderwerpen worden (gemeente breed) activiteiten en evenementen. momenteel als eerste opgepakt.

3-d Vitale lokale economie We versterken het netwerk tussen gemeente, bedrijventerreinen, bedrijvenverenigingen en het centrummanagement. In 2022 gaan we door met het intensiveren Alle geplande activiteiten zijn in gang gezet. van de contacten en uitwisseling met In het centrum van Wijchen wordt nadrukkelijker bedrijven en ondernemers. Er wordt een dan voorheen de samenwerking gezocht tussen bijeenkomst georganiseerd op de dag van de CMW en de vereniging van pandeigenaren. Op de ondernemer. De lopende overlegstructuren diverse bedrijventerreinen wordt vaker in kleinere met ondernemers en vertegenwoordigende groepjes, themagericht overleg gevoerd. Het verenigingen zetten we voort. Sinds de vernieuwde parkmanagement op Bijsterhuizen en vaststelling van de economische visie in Wijchen Oost draagt daar positief aan bij. 2020 organiseren we vaker themabijeenkomsten die een link hebben met de opgaven uit die visie. Er is sindsdien ook een Economisch Platform waarin overheid en ondernemers vertegenwoordigd zijn. Daarin wordt o.a. de voortgang van het actieprogramma besproken. We maken ons daarnaast sterk voor de Ondernemers Awards 2022.

3-e Plannen voor Wijchen Oost We stellen samen met de bedrijvenvereniging een visie op voor de revitalisering van bedrijventerrein Wijchen Oost. In 2021 is de visie voor het Er is een team van ondernemers die aan de slag toekomstbestendig maken van zijn om samen met het Maaswaalcollege de bedrijventerrein Wijchen Oost vastgesteld. technische beroepen onder de aandacht te brengen Uit deze visie is een prioriteitenlijst gemaakt. bij de jeugd. Eind 2022 is de kick-off geweest. Er is Een aantal van deze opgaven zijn in 2021 in een verkeerskundig onderzoek afgerond. De gang gezet en zullen in 2022 doorgaan. opbrengst daarvan gaat begin 2023 richting college. Er wordt gewerkt aan een plan ter verbetering van de ruimtelijke kwaliteit waarbij vergroening het hoofdthema is. Hiervoor is inmiddels ook een groep enthousiaste ondernemers gevonden die samen met de gemeente aan de slag gaan met dit thema.

Programmarekening 2022 - Programma 3

Pagina 38 van 205

Begroot 2022

Verantwoording

3-f Kansen voor het centrum Samen met inwoners en ondernemers kijken we hoe we knelpunten in het centrum kunnen oplossen. In 2022 blijven we samen met het CMW De toekomstvisie centrum is in 2022 samen met de (Centrummanagement Wijchen) werken aan Detailhandel structuurvisie vastgesteld. We gaan een toekomstbestendig centrum van samen met de centrumondernemers en de Wijchen. De centrumvisie die in 2021, of pandeigenaren aan de slag om invulling te geven begin 2022 vastgesteld wordt, is daarvoor aan de acties die nodig zijn om een het uitgangspunt. toekomstbestendig winkelcentrum te houden. Er is een accountplan samen met het centrummanagement, pandeigenaren en gemeente opgesteld met zaken die het komend jaar opgepakt gaan worden.

3-g Startende ondernemers steunen Ondernemers ondersteunen wij samen met de RvN@ (samenwerkingsverband in het Rijk van Nijmegen). In 2020 heeft RvN@ een nieuwe visie We hebben geparticipeerd in een aantal acties op vastgesteld waarin zij aangeven zich meer te het gebied van innovatie en startende richten op het midden- en kleinbedrijf en ondernemers. Er is in 2022 meer aandacht geweest innovatie. Samen met RvN@ hebben we in om innovatieve projecten te ondersteunen. 2021 een project ter verbetering van de digitalisering van winkels opgezet. Daarnaast zullen we ook in 2022 gezamenlijk innovatieve ondernemers in de picture zetten ter stimulering van andere bedrijven.

3-h Economische visie Het aantal arbeidsplaatsen blijft stabiel tot 2025. 1. We hebben een actieve rol in het Samenwerking in de keten (Economiearbeidsmarktbeleid en werken integraal arbeidsmarkt) is dit jaar verbeterd. Er wordt meer samen zowel intern als extern. integraal gewerkt dan voorheen. In 2022 jaar is de 2. We werken samen met ondernemers om detailhandelsstructuurvisie en centrumvisie leegstand tegen te gaan. vastgesteld en er wordt samengewerkt met winkeliers en pandeigenaren om invulling aan de acties die hieruit voortkomen te geven. Het aantal arbeidsplaatsen groeit nog steeds ondanks de krapte op de arbeidsmarkt. Alle kavels op bedrijventerrein Bijsterhuizen zijn nu verkocht en er wordt gewerkt aan uitbreiding van Bijsterhuizen.

Programmarekening 2022 - Programma 3

Pagina 39 van 205

Watkost het het? kost Wat Het Programma Economie bestaat uit de volgende taakvelden: 3.1 Economische ontwikkeling; Tot dit taakveld behoort algemeen beleid ter versterking van de economische bedrijvigheid. 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur; hiertoe behoren activiteiten gericht op fysieke condities scheppen voor alle vormen van bedrijvigheid. 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen; Tot dit taakveld behoren de op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening van de gemeente. 3.4 Economische promotie; hiertoe behoren activiteiten gericht op het "op de kaart zetten" van de gemeente. Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000)

Geactualiseerde Begroting 2022

Werkelijk Werkelijk 2022

2021

3.1 3.2 3.3 3.4

Baten Economische ontwikkeling Fysieke infrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Totaal baten

16 0 496 281 793

15 106 512 317 949

15 0 475 243 733

3.1 3.2 3.3 3.4

Lasten Economische ontwikkeling Fysieke infrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Totaal Lasten

642 12 153 457 1.264

600 164 152 554 1.470

793 0 108 408 1.308

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-471

-520

-576

3.1 AR: Algemene Reserve 3.4 BR: Toerisme 3.4 ER: Onderhoud Overige gebouwen 3.4 ER: Corona compensatie

73 0 41 0

86 19 41 67

111 0 0 105

Inzet bestemmingsreserves

114

213

216

Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

-357

-307 50

-360

Mutatie bestemmingsreserves

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel Incidenteel

Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling Met name door de Coronacrisis konden de ondernemersverenigingen in 2021 minder activiteiten uitvoeren. Hierdoor hebben er in 2022 over het jaar 2021 subsidieterugbetalingen plaatsgevonden. Deze hebben het rekeningsaldo 2022 eenmalig positief beïnvloed.

0

52

Taakveld 3.2 Fysieke infrastructuur Het onderhanden werk voor het bedrijventerrein Bijsterhuizen bedraagt voor 2022 € 46k. Naar verwachting wordt er een anterieure overeenkomst afgesloten in 2023 voor fase 1 en hierin worden deze uitgaven verhaald bij de ontwikkelaar. Dit saldo loopt weg tegen het saldo van 'onderhanden

0

-46

Programmarekening 2022 - Programma 3

Pagina 40 van 205

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel Incidenteel

werk' op het taakveld 8.2. Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen De baten van de markt zijn iets hoger dan geraamd. O.a. door opbrengsten uit voorgaande jaren, zijn de reclamebelastingen in 2022 hoger uitgevallen dan geraamd. Taakveld 3.4 Economische promotie Voor de inhuur van de Vitaliteitsmanager zijn in 2022 minder uren geschreven dan begroot. Van de uitgaven op het budget economie algemeen in 2022 is € 67k doorbelast naar de post structuurversterking economie 2022. Het gaat hierbij om uitgaven voor de wandelroutenetwerk Wijchen, sponsorbijdrage voor de ondernemers award en subsidie voor dorpsmarketing Wijchen. Het saldo valt vrij. Overig Overige verschillen Totaal Totaal saldo

0

2

0

16

0

4

0 0

16 5

0 0 50

1 50

Relevante beleidsnota’s

Relevante besluiten

Nummer besluit 14 AZ 023 15 AZ 124 15 AZ 131 17 3 2856 17 3 3458 20 051642 20 049334 22 054571

Beleidsnota Innovatiefonds MKB Voortgang innovatiefonds MKB Beleidsnotitie detailhandel Retailagenda Wijchen: stand van zaken uitvoeringsagenda Start economisch netwerk Economische visie 2020 – 2030 Toeristische visie 2020 – 2030 Detailhandelsstructuurvisie en toekomstvisie centrum Wijchen

Programmarekening 2022 - Programma 3

Pagina 41 van 205

4 Onderwijs Algemeen We zorgen ervoor dat er voldoende onderwijs- en ontwikkelkansen zijn voor iedere inwoner. We zorgen voor het aanbieden en instandhouden van een samenhangend geheel aan voorzieningen om dit te realiseren.

Speerpunten 4-a 4-b 4-c 4-d

Coalitie akkoord

Algemeen

Scholen dichtbij Minder laaggeletterdheid Onderwijs biedt kansen Passend onderwijs

Programmarekening 2022 - Programma 4

Pagina 42 van 205

Speerpunten

4-a Onderwijs dichtbij Wij vinden dat kinderen zoveel mogelijk in hun directe leefomgeving naar school moeten kunnen gaan. Onderwijs in onze dorpen vinden wij daarom belangrijk. 4-b Minder laaggeletterdheid Er zijn ook in onze gemeente veel laaggeletterden. Dit zijn mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Laaggeletterdheid is een groot probleem. Het kan bijvoorbeeld het vinden van werk extra moeilijk maken. 4-c Onderwijs biedt kansen Brede scholen zijn een goede en flexibele manier om te komen tot een goed aanbod. Een aanbod waar inwoners in een wijk of kern behoefte aan hebben. Verenigingen, opvang, onderwijs en welzijnswerk op één locatie zorgen voor een integraal aanbod. Het aanbod voor kinderen en ouders van 7.00 tot 19.00 uur zorgt voor flexibiliteit voor ouders. Een combinatiefunctionaris heeft als taak om onderwijs met sport of cultuur te verbinden. Door de inzet van combinatiefunctionarissen krijgen we een breed pakket van activiteiten op het gebied van sport, techniek en cultuur. 4-d Passend onderwijs Onderwijs dichtbij geldt ook voor kinderen die extra steun nodig hebben. We blijven de initiatieven dan ook steunen die nu gestart zijn op het gebied van passend onderwijs.

Programmarekening 2022 - Programma 4

Pagina 43 van 205

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2022

Verantwoording

4-a Scholen dichtbij We onderzoeken de mogelijkheden van een brede school in Hernen In september 2020 is het Integraal De brede school in Hernen behoort niet tot de Huisvestings Plan (IHP) vastgesteld. In het eerste tranche van projecten die in het IHP 2020 IHP zijn de projecten opgenomen en in zijn benoemd. In 2024 gaan we het IHP volgorde gezet. Voor investeringsaanvragen actualiseren en zal de brede school Hernen vragen we op basis van haalbaarheidsstudies hernieuwd gewogen worden. krediet aan bij de raad.

4-b Minder laaggeletterdheid We ondernemen concrete acties om laaggeletterdheid te bestrijden Samen met de regiogemeenten zijn we in 2019 gestart met het versterken van de De Taal coördinator heeft in 2022 namens de regionale infrastructuur laaggeletterdheid regiogemeenten de contacten met het door inzet van de Taalcoördinator. De Bondgenootschap Laaggeletterdheid hernieuwd. taalcoördinator helpt bij het vinden van meer Daarnaast zijn beleidsvoornemens die mede door laaggeletterden bij de (belangrijkste) Corona stil zijn komen te liggen weer opgepakt. We vindplaatsen, en zorgt ervoor dat matching zetten de Taalmeter niet meer in binnen onze eigen van vraag en aanbod beter op elkaar gemeente, omdat dit ook wordt gedaan door het afgestemd wordt. Hierdoor hopen we meer WerkBedrijf in Nijmegen en zij middels een warme laaggeletterden te vinden die we sneller op overdracht ook Wijchense cliënten door kunnen het juiste taaltraject kunnen zetten. geleiden naar passend aanbod voor de verbetering We continueren het gebruik van de van hun basisvaardigheden. We blijven op taalmeter. We zetten de taalmeter actief in verschillende momenten in het jaar en op bij mensen die bij ons een uitkering verschillende manieren aandacht vragen voor het aanvragen. Zo proberen we laaggeletterden probleem van laaggeletterdheid.

Samen met onze te vinden en ze te helpen richting een partners in Wijchen werken we continu aan het taaltraject. vergroten van het aantal vindplaatsen en het We gaan door met duidelijke taal in de verbeteren van het aanbod. werkorganisatie WDW.

4-c Onderwijs biedt kansen Geen specifieke beleidsvoornemens.

4-d Passend onderwijs Geen specifieke beleidsvoornemens.

Programmarekening 2022 - Programma 4

Pagina 44 van 205

Wat het kost

Wat kost het?

Het Programma Onderwijs bestaat uit de volgende taakvelden: 4.1 Openbaar basisonderwijs; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar basisonderwijs, waaronder ook bewegingsonderwijs. 4.2 Onderwijshuisvesting; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van onderwijshuisvesting voor openbaar en bijzonder onderwijs. 4.3 Onderwijsbeleid en leerling zaken; Tot dit taakveld behoren het lokaal onderwijsbeleid en de leerlingenvoorzieningen, zoals leerlingenvervoer en peuterspeelzalen. Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000) Baten 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Baten

4.1 4.2 4.3

Geactualiseerde Begroting 2022

Werkelijk Werkelijk 2022

2021

159 210 461 830

153 222 323 698

0 460 460 919

Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Totaal Lasten

292 2.027 1.844 4.163

275 1.934 1.463 3.671

248 2.557 1.576 4.381

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-3.333

-2.973

-3.461

BR: Eenmalige middelen ER: Onderhoud Overige gebouwen ER: Onderwijshuisvesting ER: Uitvoering WMO beleidsplan Afs.R: Ventilatiesysteem Leemweg 121

0 0 65 0 3

0 0 65 0 3

199 -222 261 -8 0

Inzet bestemmingsreserves

68

68

230

-3.265

-2.905 360

-3.232

Mutatie bestemmingsreserves 4.2 4.2 4.2 4.2 4.2

Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel

Incidenteel

Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs Minder Sociaal Medische Indicaties (SMI) uitgevoerd. Daardoor ontstaat er een voordeel op dat budget. Legaath van Cooth: er zijn geen activiteiten uitgevoerd in 2022. Overige afwijkingen

0 0 0

15 4 -7

0

35

0

70

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Voordeel op doorberekende kosten WDW.

0

7

Programmarekening 2022 - Programma 4

Pagina 45 van 205

Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting De verzekeringspremie valt lager uit, dit lever een voordeel op. De verhuisvergoeding aan PRO college i.v.m. verbouwing heeft in 2022 nog niet plaats gevonden.

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Voordeel op afrekening onderwijsachterstanden beleid en subsidies peuteropvang. Vanwege Corona hebben minder leerlingen gebruik gemaakt van het vervoer. Maar t.o.v. 2021 zien we wel een toename van het gebruik van vervoer in 2022. Op de afrekening van het vervoer vanuit de GR DRAN hebben we in de jaarrekening 2021 een verkeerde inschatting gemaakt. Dit levert nu een voordeel op. Op de activiteiten brede scholen treedt een voordeel op. Overige verschillen Totaal Totaal saldo

Structureel

Incidenteel

0

23

0

139

0 0

65 9

0 0 360

0 360

Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 16 2773 16 4034 17 4 5581 20 3 7254

Beleidsnota Regionaal beleidsplan leerplicht 2015-2019 Onderhoudsoverdracht onderwijshuisvesting primair onderwijs Opvang voor alle peuters! Nota peuteropvang en voorschoolse educatie in Wijchen na de harmonisatie vanaf 2018. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020

Programmarekening 2022 - Programma 4

Pagina 46 van 205

5 Sport, cultuur en recreatie Algemeen Alle inwoners van onze gemeente moeten gezond en vitaal kunnen leven. Daar hoort inen ontspanning bij. We vinden het belangrijk dat er in alle kernen goede sport-, cultuur en recreatieve voorzieningen en maatschappelijke accommodaties zijn voor jong en oud. Dit draagt ook bij aan de leefbaarheid en het imago van de gemeente. We stimuleren de kennismaking met en beoefening van sport, kunst & cultuur en recreatieve bezigheden.

Speerpunten 5-a 5-b 5-c 5-d 5-e 5-f 5-g

Coalitie akkoord

Algemeen

Vitale verenigingen Kunst Goed zwembad! Een goed bijgehouden buitenruimte Cultuur- en erfgoedparticipatie Meer biodiversiteit & natuur Sportstimulering

Programmarekening 2022 - Programma 5

Pagina 47 van 205

Speerpunten

5-a Vitale verenigingen Wijchen heeft een rijk verenigingsleven. De meeste verenigingen in onze gemeente zijn vitaal en hun accommodaties liggen er goed bij. Wij denken dat sportvelden, kleedkamers en kantines voor meer activiteiten gebruikt kunnen worden dan alleen voor de eigen vereniging. Dit bredere gebruik willen we dus stimuleren. 5-b Kunst Kunst geeft kleur aan Wijchen. We gaan door met het huidige kunstbeleid en zorgen vanaf 2019 voor een jaarlijkse aanvulling van ons Kunstfonds. Dat fonds willen wij dus graag houden. 5-c Goed zwembad Zwembad De Meerval is een belangrijke voorziening in Wijchen. Dankzij het zwembad kunnen jong en oud zich op een gezonde en sportieve wijze vermaken. Het zwembad draagt dus bij aan een goed sportklimaat. Bovendien is het goed voor de recreatie. 5-d Een goed bijgehouden buitenruimte Goed onderhoud is belangrijk. Anders ontstaat er een rommeltje en dat willen we niet. Als de buitenruimte goed is onderhouden levert dat een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid. Bij dat onderhoud betrekken we onze inwoners zoveel mogelijk. De gemeente heeft hier een voorbeeldrol. 5-e Cultuur- en erfgoedparticipatie We stimuleren de deelname (actief en passief) aan cultuur en erfgoed door onze inwoners. Kennismaking met cultuur, erfgoed en kunstbeleving heeft een belangrijke educatieve of vormende component.

De aandacht voor (amateur)kunst, cultuur en erfgoed kent ook een economische en toeristische factor. Het draagt bij aan het imago van de gemeente en aan het verblijfs- en vestigingsklimaat. 5-f Meer biodiversiteit & natuur Goed onderhoud is belangrijk. Anders ontstaat er een rommeltje en dat willen we niet. Herhaling van hierboven. Als de buitenruimte goed is onderhouden levert dat een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid. Bij dat onderhoud betrekken we onze inwoners zoveel mogelijk. De gemeente heeft hier een voorbeeldrol. 5-g Sportstimulering De gemeente Wijchen hecht veel waarde aan sport en bewegen als basis voor een gezonde en actieve leefstijl. Geen enkele groep mag uitgesloten zijn van sportdeelname. Samen met de sportverenigingen scheppen we voorwaarden om onze inwoners (meer) te kunnen laten sporten en bewegen. Als gemeente omarmen we daarbij particulier initiatief.

Programmarekening 2022 - Programma 5

Pagina 48 van 205

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2022

Verantwoording

5-a Vitale verenigingen We komen met een renovatieplan voor de sportaccommodaties van de tennisverenigingen in onze gemeente. Dit is afgerond in 2019, in 2021 uitvoering Gerealiseerd. conform plan. In 2018 komen we met een beleidsplan sportstimulering De notitie sport en bewegen is in mei 2018 Gerealiseerd. door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is verwoord wat de visie en uitgangspunten zijn van de gemeente op het gebied van sportstimulering. Door vertegenwoordigers vanuit de sportsector, gemeenten en maatschappelijk betrokken partners is een Nationaal Sportakkoord gesloten. Hiermee willen we dat zoveel mogelijk mensen met plezier sporten en bewegen. Gerealiseerd. We zijn met de lokale partners vol op bezig deze ambities op te pakken. Er is inmiddels budget beschikbaar gesteld voor Gerealiseerd. o.a. de pumptrackbaan, het tijdelijk beachveld bij sportcentrum Arcus en de een buiten trimbeweegbaan Valendriese Heuvels. Besturen van dorpshuizen, wijkcentra en multifunctionele accommodaties "ontzorgen" met duidelijke verantwoordelijkheden en afspraken over beheer, exploitatiekosten en subsidies.

In 2022 zijn volgens deze notitie een reeks Notitie Beheer en exploitatie van uniforme huur- en exploitatiecontracten getekend maatschappelijk vastgoed voor dorpshuizen, met huurders en gebruikers van gebouwen zoals wijkcentra en multifunctionele gebouwen is MFA's en wijkcentra met een maatschappelijke gereed. Uitvoering volgt in 2022. Eventuele bestemming. De proef waarbij Stichting Het structurele kosten volgen bij de Mozaïek op ons verzoek MFA De Brink beheert, Perspectiefnota 2022. verliep goed. We zetten dit voort.

5-b Kunst We zetten de subsidieregeling activiteiten beeldende kunst voort. Subsidieaanvragen voor activiteiten beelden Er is één aanvraag ingediend en toegekend. kunst en kunsteducatie worden conform Daarnaast is de beschikbare eenmalige subsidie bestaand beleid behandeld. We hebben voor de instandhouding van een expositieruimte gezorgd voor een jaarlijkse aanvulling van toegekend (aan Kunsthuis Wijchen koetshuis). het Kunstfonds.

5-c Goed zwembad! We maken een plan voor een toekomstbestendig zwembad. In december 2021 heeft een meningsvormende Het college legt de raad een raadsvergadering plaatsgevonden. Daarin bleek meningsvormend document voor, waarin een brede steun voor levensduur verlengende renovatie aantal toekomstscenario’s zijn beschreven. met een beperkte uitbreiding. In mei 2022 heeft de De raad kan uitspreken welk scenario de raad een eerste voorbereidingskrediet vrijgemaakt. voorkeur heeft. In 2023 zal aan de raad een uitvoeringsplan worden voorgelegd met bouwbegroting.

Programmarekening 2022 - Programma 5

Pagina 49 van 205

Begroot 2022

Verantwoording

5-d Een goed bijgehouden buitenruimte Geen specifieke beleidsvoornemens op dit speerpunt. 5-e Cultuur- en erfgoedparticipatie We stimuleren deelname van kinderen aan culturele activiteiten in de vrije tijd. 1. We subsidiëren de naschoolse leerorkesten. 2. We subsidiëren muziekeducatie en educatie podiumkunsten voor jeugd in de vrije tijd. 3. We stimuleren cultuurdeelname via de conform. basisscholen met Sjors Creatief. 4. Voor kinderen tot 18 jaar is het basisabonnement van de bibliotheek gratis. 5. Via de Kindregeling kunnen ouders kosten voor cultuurdeelname (gedeeltelijk) vergoed krijgen. We stimuleren cultuureducatie in het onderwijs. Iedere leerling krijgt cultuureducatie. 1. We subsidiëren het muziekonderwijs in groep 4 en 5 van de basisschool. 2. We subsidiëren combinatiefunctionarissen cultuur en maken afspraken met het Cultuurknooppunt. 3. We nemen in de prestatie-afspraken met Conform. Behalve nr. 5 hiervoor zijn geen gesubsidieerde culturele instellingen subsidieaanvragen ingediend. afspraken over aanbod cultuureducatie op. 4. Het voortgezet onderwijs ontvangt een bedrag per leerling voor cultureel maatschappelijke vorming. 5. We subsidiëren activiteiten beeldende kunsteducatie in PO en VO. We stimuleren cultuurdeelname onder volwassenen. 1. We subsidiëren verenigingen voor amateurkunst. 2. We subsidiëren culturele activiteiten. 3.

We subsidiëren activiteiten beeldende kunst. 4. We subsidiëren de bibliotheek en het aanbod voor non formeel leren. conform. 5. We subsidiëren het theaterprogramma in 't Mozaïek. 6. We werken samen met de culturele sector aan transformatie en innovatie van de culturele sector teneinde de cultuurparticipatie te borgen. We behouden het cultureel erfgoed en bevorderen de cultuurhistorische beleving en erfgoed educatie. 1. We subsidiëren het Museum Kasteel Wijchen. 2. We subsidiëren erfgoed verenigingen. conform. 3. We restaureren kasteel Wijchen. 4. We visualiseren het cultureel erfgoed en maken het toegankelijk.

5-f Meer biodiversiteit & natuur

Programmarekening 2022 - Programma 5

Pagina 50 van 205

Begroot 2022 Transitie naar ecologisch groenbeheer. 1. Er wordt samengewerkt met andere partijen zodat het beheer op elkaar aangesloten wordt. 2. Maaibeleid aanpassen.

Verantwoording

1. Er is overleg met waterschap en SBB voor betere aansluiting van het beheer. Aandacht gaat vooral naar het bermbeheer. 2. Het maaibeleid van Randweg noord, Westerdreef en Zuiderdreef is aangepast evenals een deel van de bermen in het buitengebied.

Biodiversiteit als integraal duurzaamheidsthema. 1. Biodiversiteitsscan invoeren bij ruimtelijke 2. Het SMP is opgesteld en daarmee in een ontwikkelingen. generieke ontheffing Wet natuurbescherming 2. Soortmanagementplan opstellen. aangevraagd bij de provincie. De provincie kan 3. Stimuleren natuur inclusief bouwen. (nog) geen ontheffing verlenen voor de combinatieaanvraag van Talis en gemeente. 3. Bij bouwprojecten en omgevingsvergunningen wordt gewezen op natuur inclusief bouwen en wordt informatie verstrekt. Natuurlijke bestrijding overlast gevende soorten. 1. Natuurlijke aanpak van de 1. Natuurlijk bermbeheer is beperkt uitgebreid eikenprocessierups door ander maaibeleid en langs wegen met eiken. stimuleren ontwikkeling natuurlijke vijanden. 2. Ganzenpopulatie is geïnventariseerd om effecten 2. Aanpak van ratten- en ganzenoverlast op op overlast te kunnen evalueren. een ecologische manier (ander maaibeleid, 3. Invasieve exoten worden volgens de landelijke zorgen voor minder afval op straat). protocollen bestreden. 3. Invasieve exoten aanpakken. Versterken groenblauw netwerk. 1. Bloemrijke dijken. 2. Ecologische structuren aanleggen in de bebouwde kom. 3. Natuurlijke overgangen creëren (zoomvegetatie). 4. Extra aandacht voor EVZ HeumenHorssen.

1. Waterschap beheert haar dijken al grotendeels ecologisch sinds 2021. De noodzakelijke verkeersstroken (die gemeente maait) worden zo smal mogelijk beheerd. 2. Plan moet nog worden opgesteld. 3. In Oosterpark en Park Noord zijn zomen gecreëerd. 4. Er is input geleverd voor de evaluatie van de Gelderse evz's door de provincie.

Stimuleren van initiatieven en samenwerking. 1. Biodiversiteit in de wijk (pilotproject). 1. Is gepland voor 2023. 2. Stimuleren natuurinclusief landbouw. 3. Aanmeldingsmogelijkheden zijn opengesteld voor 3. Stimuleringsregeling kleinschalige geïnteresseerden. landschapselementen. 4. Natuur Wijchen is ondersteund om voorzieningen 4. Stimuleren van verschillende beschermde voor dieren te realiseren. diersoorten. 5. Er is samenwerking gezocht met ZLTO voor het 5. Samenwerking opzoeken met andere ecologisch bermbeheer. organisaties. 6. Tijdelijke natuur realiseren (op bouwgrond bijvoorbeeld).

5-g Sportstimulering Het verhogen van het percentage gezond gewicht onder alle kinderen van 0 tot 14 jaar in Wijchen van 74% in 2017 naar 78% in 2022. Dit doen we door middel van het bevorderen van een sportieve en gezonde leefstijl. 1. Met behulp van de De activiteiten hebben plaats gevonden. Echter combinatiefunctionarissen versterken we o.a. door de corona maatregelen in mindere mate dan de samenwerking tussen onderwijs en we zouden willen. Nu de maatregelen weer sportverenigingen en vergroten we de versoepeld zijn worden de verschillende activiteiten diversiteit van het school- en naschoolse weer volledig opgepakt. aanbod.

Programmarekening 2022 - Programma 5

Pagina 51 van 205

Begroot 2022 2. Via Sjors Sportief hebben alle basisschoolkinderen de kans om zich op een laagdrempelige manier te oriënteren in diverse takken van sport, zonder meteen lid te worden van een Wijchense sportvereniging. 3. Inzetten van de mobiele fitnessvoorziening (sportcontainer) worden gerealiseerd in Wijchen. Door middel van een jaarkalender zal de sportcontainer telkens op verschillende plekken in de Wijchen worden neergezet waar o.a. de jongeren gebruik van kunnen maken. 4. Zorgen voor voldoende kwalitatief goede sportaccommodaties.

Verantwoording We hebben op dit moment (nog) geen percentages van het gezond gewicht onder alle kinderen van 0 tot 14 jaar. De verwachting is, vanwege corona, dat het percentage van 78% in 2022 niet zal worden gehaald.

Senioren moeten voldoende keuze hebben uit een voor hen passend sport- en beweegaanbod. Senioren worden gestimuleerd om deel te (blijven) nemen aan structureel beweegaanbod. 1. Samen met de doelgroep, de Vanwege de corona maatregelen hebben de sportverenigingen en externe georganiseerde sport- en beweegactiviteiten voor maatschappelijke partners (o.a. Stichting de doelgroep “senioren” begin 2022 zo goed als Meer Voormekaar, Seniorensportvereniging stilgelegen. Deze doelgroep was angstig om, met in Oud-Fit, GGD) worden projecten opgezet om achtneming van de corona maatregelen, weer aan een passend sport- en beweegaanbod te activiteiten mee te doen. Bij het lokaal creëren. sportakkoord waar o.a. Meervoormekaar, GGD en 2. Zorgen voor voldoende kwalitatief goede Seniorenvereniging Oud-Fit bij aangesloten zijn sportaccommodaties. heeft lopende het jaar een passende activiteit plaats gevonden. Specifiek voor 2022 is dat Wijchen Voor, tijdens en na het WK Volleybal dames 2022 gastgemeente is voor het WK Volley hebben er verschillende activiteiten (promotie vrouwen. Er zullen dit jaar diverse volleybal, toernooien, clinics enz.) plaats gevonden. activiteiten georganiseerd worden in dit Hierbij zijn de verschillende partners (onderwijs, kader met als doel sportstimulering sportverenigingen enz.) bij betrokken geweest. Iedereen moet kunnen meedoen aan sport- en beweegactiviteiten.

De gemeente stelt zich ten doel de mogelijkheden voor sporten en bewegen voor mensen met een beperking te vergroten en betrekt daarbij de sportverenigingen en relevante organisaties. Dit doen we door Uniek Sporten in te zetten als er een hulp vraag is vanuit de (beginnende) sporters 1. De geldterugregeling. of bij een vereniging die aanbod wil genereren voor 2. Kindregeling. deze doelgroep. Waar mogelijk worden hier 3. Uniek Sporten. verenigingen bij betrokken die al een aanbod hebben of andere relevante organisaties.

Programmarekening 2022 - Programma 5

Pagina 52 van 205

Watkost het het? kost Wat Het Programma Sport, cultuur en recreatie bestaat uit de volgende taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering; Tot dit taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen ter stimulering van professionele- en amateursport, waaronder de subsidies aan alle sportverenigingen. 5.2 Sportaccommodaties; Tot dit taakveld behoren alle accommodaties voor sportbeoefening, zoals de gym- en sportzalen, het zwembad en de buitensport (RSA). 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie; Tot dit taakveld behoren activiteiten ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel. 5.4 Musea; Tot dit taakveld behoren activiteiten gericht op het verwerven, behouden, wetenschappelijk onderzoeken en presenteren van kunst en cultuur, zoals het museum. 5.5 Cultureel erfgoed; Tot dit taakveld behoren taken gericht op conserveren en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed. 5.6 Media; Tot dit taakveld behoren de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers, zoals de Wijchense omroep en de bibliotheek. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie; Tot dit taakveld behoren openbaar groen, natuur en recreatie. Product Financieel overzicht nr.

Geactualiseerde Begroting

Werkelijk

Werkelijk

2022

2022

2021

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten

7 941 0 6 13 74 1.041

80 1.092 0 5 13 103 1.294

29 1.151 40 1 25 162 1.407

Lasten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, -productie en -participatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Lasten

420 3.297 560 335 128 775 4.027 9.542

475 3.192 550 338 105 775 3.918 9.353

424 3.113 448 259 138 764 3.686 8.831

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-8.501

-8.059

-7.424

0 15 187 80 5 2 7 87 -296 0 -332 -5 -26 -100 13

0 15 187 80 5 2 7 87 -296 0 -332 -5 -25 -60 13

-17 21 187 27 5 2 7 95 110 5 -326 -17 -57 -126 0

(x € 1.000) Baten

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.7

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Mutatie bestemmingsreserves 5.1 ER: Uitvoering WMO beleidsplan 5.2 Afs.R: 3e Hockeyveld Campus Wijchen 5.2 Afs.R: Centrale Sporthal 5.2 Afs.R: Kunstgrasveld Diosa 5.2 Afs.R: Renovatie crossbaan Wycross 5.2 Afs.R: Sportzaal achterlo 5.2 Afs.Res. Automatische beregening 5.2 Afschrijvingsreserve RSA 5.2 AR: Algemene Reserve 5.2 BR: Eenmalige middelen 5.2 BR: Renovaties Sportvelden 5.2 BR: RSA Tennis 5.2 ER: Gymmaterialen 5.2 ER: Onderhoud Overige gebouwen 5.3 BR: Beeldende kunst

Programmarekening 2022 - Programma 5

Pagina 53 van 205

12 0 0 12 23 10 0 -32 15 0 41

11 0 4 -13 -14 15 0 -36 15 0 -76

29 -136 43 -7 -46 -5 20 0 0 15 -77

-281

-414

-248

-8.782

-8.473 308

-7.672

5.3 BR: Fonds voor en door Wijchen 5.3 BR: De Stroming 5.4 ER: Corona compensatie 5.5 ER: gemeentelijke monumenten 5.7 BR: Landschapsontwikkelingplan 5.7 BR:Vervangen speeltoestellen openbare 5.7 speelpleinen ER: Egalisatiereserve tarieven hondenbelasting 5.7 ER: Onderhoud Overige gebouwen 5.7 Afs.R. Oosterpark 5.7 BR: Groenvoorziening Loonse waard 5.7 ER: Groen Inzet bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Lagere subsidie SPUK sport gerealiseerd dan begroot. Sinds 2019 ontvangen we extra middelen vanuit het Rijk voor de Brede Regeling Combinatiefuncties. Dit willen we inzetten voor verenigingsondersteuning bij sportverenigingen. Ondanks meerdere gesprekken is door verschillende oorzaken, waaronder de coronacrisis, deze fte nog niet ingevuld. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties SPUK Sport subsidie 2022, ter compensatie van hogere BTW lasten op het taakveld sport. Voordeel op exploitatie van de diverse gymzalen. Voordeel bij zwembad de Meerval t.o.v. de inschatting bij de novemberrapportage. Overige afwijkingen. Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en cultuurparticipatie Carillon: dit budget is niet overgeheveld naar 23 er kan ook geen transpost opgesteld worden omdat het prestatie volgend jaar wordt geleverd.

Structureel Incidenteel

0

-7

0

25

0 0

187 62

0 0

50 -2

0

9

0

-3

0

-103

0

-15

0

141

Taakveld 5.4 Musea Geen substantiële afwijkingen binnen dit taakveld. Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed De kosten van de monumentencommissie vallen iets hoger uit dan geraamd. Taakveld 5.6 Media Geen substantiële afwijkingen binnen dit taakveld. Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Hogere doorberekende kosten WDW, vanwege meerkosten op wijkbeheer. We hebben in het laatste kwartaal toch meer herstel- en onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd aan onze speelvoorzieningen. Het verwachte voordeel uit de programmarapportage hebben we niet gehaald. Minder kosten voor groenonderhoud, dit wordt met name veroorzaakt op het onderdeel bomen.

Programmarekening 2022 - Programma 5

Pagina 54 van 205

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) Het voordeel is verrekend met de egalisatiereserve groen. Extra bijdrage op groenonderhoud betreft voorgaande jaren. Lagere kosten voor externe groenonderzoeken. Voordeel op doorberekende kosten WDW. Overige afwijkingen.

Structureel Incidenteel 0 -141 0 20 0 11 0 59 0 15

Totaal Totaal saldo

0

308

Relevante beleidsnota’s

Relevante besluiten

Nummer besluit 12 IZ 132 13 IZ 196 14 IZ 199 16 4095 16 IZ 121 16 IZ 123 18 4 15250 18 4 666 / 19 24150 19 35155 19 27162 20 52446

Beleidsnota Renovatieplan Sportaccommodaties / RSA Beleidskader Investeringen Buitensportaccommodaties. Uitvoeringsdocument muziekonderwijs. Speelruimtebeleid 2015-2025. Nota speelbeleid. Uitvoeringsprogramma Kunstparticipatie. Notitie Sport en bewegen. Algemene subsidieverordening 2018 Visie bibliotheek 2020 - 2023 Visie ’t Mozaïek, sociaal cultureel en educatief centrum in wijchen. Beleidsplan Natuur en Biodiversiteit

Programmarekening 2022 - Programma 5

Pagina 55 van 205

6 Sociaal domein Algemeen In de gemeente Wijchen streven we ernaar dat iedereen mee kan doen in de samenleving. Dit betekent mee kunnen doen op het gebied van samenleven, zorg voor elkaar, werken, leren, sporten en andere vormen van vrijetijdsbesteding zoals cultuur en recreatie. Dit geldt voor jong tot oud. Dit geldt voor mensen met een ziekte of beperking of een tijdelijke behoefte tot ondersteuning. Dit geldt ook voor de mensen die weinig geld te besteden hebben of die nieuw in Nederland zijn en moeten integreren. Daar werken we samen aan. Met onze inwoners en onze partners. We kijken naar elkaar om en ondersteunen elkaar. Als het nodig is, staan hulpverleners van onze partners en de gemeente klaar om mee te denken en oplossingen te bieden. Ook als mensen zorg mijden maar wel geholpen moeten worden omdat ze een gevaar zijn voor zichzelf of anderen. Vanuit de gemeente zetten we in op preventie om waar mogelijk zware en kostbare zorg te voorkomen. En om inwoners op tijd te ondersteunen zodat problemen niet onnodig verzwaren of zich opstapelen. Zo zorgen we er o.a. voor dat inwoners en samenwerkingspartners eenvoudig de weg weten te vinden naar laagdrempelige hulp dichtbij. Jeugd krijgt speciale aandacht in ons programma. De jeugd is onze toekomst, ook als hun situatie kwetsbaar is.

Wij streven ernaar dat alle jeugdigen in gemeente Wijchen opgroeien in een veilig klimaat en een omgeving waarin zij kansen krijgen om zich optimaal te ontwikkelen. Jeugdoverlast en drugsproblematiek zijn in beeld en pakken we aan.

Speerpunten 6-a 6-b 6-c 6-d 6-e 6-f 6-g 6-h 6-i 6-j 6-k 6-l 6-m 6-n 6-o 6-p 6-q 6-r 6-s 6-t 6-u 6-v 6-w 6-x 6-y 6-z 6-aa

Coalitie akkoord

Algemeen

Leefbaarheid in de kernen Gezonde en vitale samenleving Meedoen op maat Mensen met een beperking Meedoen is maatwerk Kindregeling Doelgroepenvervoer Zorg dichtbij Oog voor preventie Aandacht voor mantelzorg Minder eenzaamheid Verward gedrag Wijchen gezonder Alert op misbruik Laagdrempelige hulp Inclusieve samenleving Betaalbare zorg Zorg en veiligheid Veilig opgroeien Betaalbare huishoudelijke hulp Begeleiden naar werk Volwaardig inburgeren BUIG Decentralisaties WMO Klassiek Bijzondere bijstand Vluchtelingen Oekraïne

Programmarekening 2022 - Programma 6

Pagina 56 van 205

Speerpunten

6-a Leefbaarheid in de kernen Om de leefbaarheid te vergroten willen we woningbouwinitiatieven in de kernen (verder) op weg helpen. Onder andere door woningbouwplannen en ideeën zo goed mogelijk te ondersteunen. Onderwijs is belangrijk om de kleine kernen leefbaar te houden. We zetten de ingezette lijn van brede scholen in multifunctionele accommodaties voort. 6-b Gezonde en vitale samenleving Wij worden met elkaar steeds ouder. Ook in onze gemeente neemt het aantal senioren de komende jaren verder toe. Wij willen senioren stimuleren om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven en actief te blijven meedoen in de samenleving. 6-c Meedoen op maat Wij willen dat inwoners en organisaties actief meedoen met onze gemeentelijke projecten. In onze samenleving zit namelijk veel kennis en ervaring. Daarvoor gebruiken wij de zogenaamde participatieladder. Per geval bekijken wij op welk moment wij inwoners en anderen het beste kunnen betrekken bij onze projecten. En welke werkvorm daarbij het beste past. Het ene moment is alleen informeren voldoende. Terwijl wij hen op een ander moment vragen te adviseren of zelf plannen te ontwikkelen. We willen het instrument van de participatieladder met volle energie inzetten. 6-d Mensen met een beperking Sinds 14 juli 2016 geldt in Nederland het VN-verdrag Handicap.

Dit verdrag legt de rechten van mensen met een beperking vast op het gebied van arbeid, wonen, vervoer, onderwijs, zorg en vrijetijdsbesteding. Doel is om te voldoen aan de rechten uit het verdrag. Zodat mensen met een beperking volwaardig zijn opgenomen in de samenleving. 6-e Meedoen is maatwerk Wat ons betreft is mensen aan het werk krijgen de beste vorm van armoedebeleid. Iedereen krijgt de kans om mee te doen en er moet voor iedereen een plan zijn. We zetten ons in om mensen aan werk te helpen. 6-f Kindregeling De focus van het Wijchense armoedebeleid ligt op het ondersteunen van kinderen in gezinnen met lage inkomens. De kindregeling maakt het voor kinderen in arme gezinnen toch mogelijk dat zij een huiswerkcomputer kunnen krijgen of lid kunnen worden van een sportclub. 6-g Doelgroepenvervoer De kosten voor het vervoer van mensen met een beperking stijgen aanzienlijk. We komen met voorstellen om deze kosten te verminderen. 6-h Zorg dichtbij Wij stellen een goede kwaliteit van zorg en zorg op maat voor onze inwoners altijd voorop. Die zorg moet altijd beschikbaar zijn voor mensen die het nodig hebben. Samen met de professionals van welzijn en de zorgpartners nemen we onze verantwoordelijk en gaan we deze uitdaging graag aan. 6-i Oog voor preventie We verbinden wonen, inkomen en participatie met de zorg. Op die manier kunnen we zorgen voor een totaalaanpak.

We geven ook aandacht aan het voorkomen van problemen. En we sturen erop dat de zorg voor iedereen eenvoudig bereikbaar is.

Programmarekening 2022 - Programma 6

Pagina 57 van 205

6-j Aandacht voor mantelzorg Wij vinden dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig moeten zijn. Zelfredzaamheid en zelfregie zijn inmiddels ingeburgerde begrippen. Inwoners proberen hun problemen eerst zelf of met hun familie of bekenden op te lossen. Lukt dat niet, dan kunnen zij bij de professionele zorgverleners terecht voor ondersteuning. 6-k Minder eenzaamheid Wij vinden het voorkomen en verminderen van eenzaamheid bij onze inwoners een belangrijke opgave. Om eenzaamheid goed in beeld te brengen leggen we huisbezoeken af en leggen we contacten met het verenigingsleven. 6-l Mensen met verward gedrag Het aantal meldingen en incidenten over mensen met verward gedrag neemt toe. Gemeenten en regio’s moeten een lokale en goed werkende aanpak hebben voor deze groep inwoners. Wij pakken dit maatschappelijke probleem lokaal aan. Dat doen wij samen met onze zorg- en veiligheidspartners. Ook hier vinden wij dat er altijd sprake moet zijn van maatwerk. Een persoonsgerichte aanpak is dus van belang. 6-m Wijchen gezonder We willen onze inwoners stimuleren gezonder te leven. Mensen die behoren tot zogeheten risicogroepen willen we extra aandacht geven. Daarom ondersteunen we initiatieven uit de Wijchense samenleving. Een goed voorbeeld is het initiatief Wijchen Gezond. Het beschermen en verbeteren van de gezondheid is bovendien een belangrijk uitgangspunt in de nieuwe Omgevingswet.

6-n Alert op misbruik Uitkeringen en regelingen van de gemeente zijn alleen bedoeld voor mensen en gezinnen die het écht nodig hebben. We gaan door met een gecoördineerde aanpak van opsporing en handhaving in de regio. We zijn dus alert op misbruik. 6-o Laagdrempelige hulp Inwoners weten beter de weg te vinden naar laagdrempelige hulp en ondersteuning en maken hier meer gebruik van. Het doel van dit aanbod is om een laagdrempelig aanbod beschikbaar te hebben waar inwoners eenvoudig toegang toe hebben. 6-p Inclusieve samenleving We werken aan een meer inclusieve samenleving. Ook met een ziekte of beperking moeten mensen zelfstandig thuis kunnen wonen en kunnen meedoen in de samenleving. 6-q Betaalbare zorg We zorgen voor voldoende beschikbaar aanbod aan ondersteuning en zorg. En we zorgen ervoor dat deze voor de langere termijn betaalbaar blijft. 6-r Zorg en veiligheid We zorgen voor een veilige leefomgeving. Inwoners en professionals weten waar zij signalen en zorgen over onveilige situaties kunnen delen. 6-s Veilig opgroeien Wij streven ernaar dat alle jeugdigen in gemeente Wijchen opgroeien in een veilig klimaat en een omgeving waarin zij kansen hebben om zich optimaal te ontwikkelen. 6-t Betaalbare huishoudelijke hulp We willen hulp bij het huishouden voor de langere termijn betaalbaar en beschikbaar houden voor mensen die het echt nodig hebben.

We leveren maatwerk waar nodig.

Programmarekening 2022 - Programma 6

Pagina 58 van 205

6-u Begeleiden naar werk Om zoveel mogelijk uitstroom uit de bijstand te realiseren, stimuleren we ook inwoners die moeilijk aan een baan komen naar werk of een zinvolle dagbesteding. 6-v Volwaardig inburgeren Alle inburgeringsplichtigen doen snel en volwaardig mee in de maatschappij. Liefst via betaald werk. Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. 6-w BUIG In de primitieve begroting van 2022 is rekening gehouden met een gemiddeld aantal van 723 bijstandontvangers. We zijn gestart in 2022 met 683 bijstandsgerechtigden. In het eerste kwartaal van 2022 zagen we al dat er nauwelijks veranderingen in het bestand optraden. Na afloop van het boekjaar zien we dat in het gehele jaar 2022 nauwelijks veranderingen zijn opgetreden. In het voorjaar van 2022 daalde het aantal naar het laagste punt: 677. Vervolgens steeg in de zomer het aantal tot 690. Aan het einde van het jaar daalde het aantal weer naar 688 bijstandsgerechtigden. Gemiddeld over 2022 hebben we 683 bijstandsontvangers gehad. Bij de Perspectiefnota 2022 hebben we de verwachting bijgesteld naar gemiddeld 679 bijstandontvangers. Ondanks de coronacrisis en de sterk oplopende inflatie als gevolg van de oorlog in de Oekraïne bleef de stijging van het aantal mensen wat afhankelijk is van een uitkering in 2022 achterwege. 750

725

700

675

650 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Werkelijk 2021

Begroot 2022 primitief

Begroot 2022 PPN

Realisatie 2022

11

12

Wat is de verwachte afwijking t.o.v. begroting? In de geactualiseerde begroting 2022 is uitgegaan van gemiddeld 679 bijstandsgerechtigden. We hebben in 2022 geen noemenswaardige afwijkingen t.o.v. de perspectiefnota 2022 geconstateerd. Een mogelijke groei in 2023 ligt in de lijn met de sterk oplopende inflatie en de economische ontwikkelingen die het gevolg zijn van de oorlogssituatie in de Oekraïne. De definitieve rijksbijdrage bedraagt voor 2022 € 9.850K. Uiteindelijk liggen de kosten € 352k hoger dan begroot. Dit bedrag gaat ten laste van het resultaat 2022.

Programmarekening 2022 - Programma 6

Pagina 59 van 205

6-x Decentralisaties Dit thema behandelt de realisatie 2022 van de 2D’s t.o.v. de geactualiseerde begroting. In 2022 heeft de gemeente Wijchen de contracten voor WMO en Jeugdhulp voor het merendeel regionaal ondergebracht bij het ROB (regionaal ondersteuningsbureau) in het Rijk van Nijmegen. Een klein deel van de contracten is in eigen beheer. Dit betreft lokale spelers of maatwerkcontracten specifiek voor Wijchense inwoners. Daarnaast gaan de 2D’s ook over: eigen bijdrage, mantelzorgwaardering en Veilig Thuis. Vanaf de begroting 2023 behandelen we het thema Jeugd en het thema WMO apart. In voorliggende Jaarrekening 2022 worden deze voor de laatste keer gezamenlijk toegelicht. Nulmeting 2022 en bijstelling begroting 2022 In Q1 van 2022 is de jaarlijkse Nulmeting 2D’s uitgevoerd. Tijdens meerdere inhoudelijke duiding sessies is op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik en ontwikkelingen het geactualiseerde beeld 2022 (en verder) bepaald. Dit hebben we in de Perspectiefnota verwerkt en vormde de basis voor de begroting 2022. Gedurende het gehele jaar monitoren we het zorggebruik. Vervolgens is de begroting bijgesteld in de novemberrapportage 2022 (zorggebruik stand t/m augustus 2022). Dit is op 1 december 2022 aan de raad gepresenteerd.

Wat is het resultaat van de 2D’s in 2022? In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) de opbouw van de totale realisatie 2022 van de 2D’s:

WMO nieuw Begeleiding Dagbesteding PGB Overig Totaal WMO nieuw

Begroot Werkelijk 2022 2022 2.366 2.133 696 695 200 207 205 183 3.467 3.219

Jeugd Dagbehandeling Verblijf Ambulant GGZ zorg Bescherming/reclassering PGB Overig Totaal Jeugd

Begroot Werkelijk 2022 2022 912 919 3.587 3.663 3.730 3.958 3.446 3.279 1.115 765 180 92 1.402 1.539 14.373 14.215

Totaal 2D's

17.840

17.434

Saldo 233 1 -7 21 248

Saldo -7 -76 -228 167 350 88 -137 158 407

Het totaalbeeld 2022 2D’s laat een positief resultaat zien van € 407k. Dit resultaat is als volgt opgebouwd: - Een positief resultaat van € 248k op WMO nieuw; - Een positief resultaat van € 158k op Jeugd; Dit resultaat leidt tot een storting in de egalisatiereserve 2D’s WMO Jeugd, waarmee het resultaat 2D’s ná egalisatie op nihil uitkomt. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van jaarresultaten op de 2D’s. Toelichting WMO nieuw

Programmarekening 2022 - Programma 6

Pagina 60 van 205

Het onderdeel WMO nieuw laat een voordeel zien van € 248k. Hieronder worden per categorie de oorzaken toegelicht. Het voordeel op begeleiding zit met name op reguliere begeleiding. Het aantal toewijzingen is nagenoeg gelijk aan 2021 maar de gemiddelde inzet per klant is afgenomen. Het aantal klanten specialistische begeleiding en de inzet zijn nagenoeg gelijk aan vorig jaar. We verwachten dat de komst van het wijkteam GGZ in Wijchen invloed heeft op het zorggebruik (begeleiding Wmo). Het team werkt preventief en kan daarmee mogelijk zwaardere zorg voorkomen. Daarnaast zien we in 2022 onderuitputting op het budget voor gespecialiseerde begeleiding zintuigelijk gehandicapten. Bij dagbesteding zien we een realisatie 2022 in lijn met de begroting. In 2022 zien we, mede door het opheffen van de coronamaatregelen, weer een toename van het gebruik. Mensen durven weer naar de dagbesteding te komen waar ze eerder terughoudend waren in verband met de kans op besmettingen. Het laatste kwartaal 2022 is Integraal Herstel een proef gestart met indicatievrije groepsbijeenkomsten voor mensen met een verslavingsachtergrond en GGZ- problematiek. Ook blijven we bij de toegang zorgvuldig beoordelen wat de meest passende ondersteuning is. Daarnaast vindt, zeker bij dagbesteding ouderen, een verschuiving plaats naar de Wet langdurige zorg (WLZ).

Met inzet van een ZonMW-subsidie is een onderzoek gehouden naar zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie. Er is een plan van aanpak opgesteld om het aanbod van dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie te versterken en te vernieuwen. Dit plan van aanpak wordt in 2023 met onze samenwerkingspartners verder uitgewerkt. Bij de categorie PGB treedt een nadeel op in 2022. Bij de novemberrapportage constateerden we al een dalende trend. PGB wordt minder vaak ingezet. Waarschijnlijk omdat ons zorg in natura aanbod volstaat. Er is dus (deels) ook sprake van verschuiving in kosten van PGB naar Zorg in natura. Door deze dalende trend is in 2022 het budget naar beneden bijgesteld. Mede hierdoor treedt een geringe overschrijding op. Het voordeel bij de categorie overig bestaat uit (geringe) voordelen op de onderdelen: mantelzorg, persoonlijke verzorging, WMO-verblijf en inloopvoorziening GGZ. Toelichting Jeugd Het onderdeel Jeugd laat een voordeel zien van € 158k. Hieronder worden per categorie de oorzaken toegelicht. De categorie dagbehandeling Jeugd laat een gering nadeel zien in 2022. Bij de novemberrapportage zagen we al een toename aan inzet van dagbesteding in plaats van dagbehandeling. Dagbesteding is een lichtere inzet en wordt gebruikt om dagbehandeling af te schalen en verblijf te voorkomen.

Ook stijgt in Q4 de inzet van dagopvang bij de reguliere lokale aanbieder voor dagopvang. We stimuleren het opvangen van jeugdigen met een plusvraag in de reguliere kinderdagopvang, waarbij we streven naar normalisatie en inclusieve opvang. Ook bij de categorie verblijf treedt een nadeel op. De grootste oorzaak van dit nadeel is het uitblijven van de verwachte compensatie voogdij/ 18+ in 2022 (geraamd: € 320k). Dit werd in de decembercirculaire 2022 verwacht, maar is uitgesteld door het Rijk naar 2023. Op de totale zorgkosten verblijf 2022 treedt een voordeel op. Dit voordeel is over het algemeen een daling van zorggebruik vanwege de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Dit heeft ervoor gezorgd dat een aantal jeugdigen zijn uitgestroomd, omdat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van een andere gemeente. Ook zijn er een aantal jongeren ingestroomd doordat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van onze gemeente. De

Programmarekening 2022 - Programma 6

Pagina 61 van 205

groep jongeren die niet meer onder onze gemeentelijke verantwoordelijkheid valt is groter, waardoor er een financieel gunstig effect optreedt. Daarnaast zien we een aantal verschuivingen binnen de productgroepen. Pleegzorg neemt iets af met name door matchingsproblemen tussen jeugdige en gezin. We zien een lichte toename jeugdzorg plus, veroorzaakt door overname van een jeugdige vanuit een andere gemeente door wijziging woonplaatsbeginsel. Er is een product bijgekomen, kleinschalig wonen, wat past binnen de opdracht om instellingsgroepen te verkleinen en gesloten jeugdzorg af te bouwen. We bemerken dat de kinderen in verblijf steeds complexer worden waardoor de vraag naar maatwerk en zware zorg toeneemt. Een landelijk kostprijsonderzoek naar de tarieven verblijfszorg 2022 bij de grootste regionale aanbieder heeft geleid tot de toekenning van een hoger tarief 2022 met terugwerkende kracht. Dit was reeds voorzien in de begroting. De categorie ambulant komt op een tekort uit, hoofdzakelijk veroorzaakt door twee zorgproducten: specialistische begeleiding en ambulante behandeling. Bij beide bouwstenen zien we een toename van zorggebruik in Q4. We zien dat de zorg zwaarder wordt. Reguliere begeleiding daalt, terwijl specialistische begeleiding stijgt. Dit is een na-ijl effect van het coronatijdperk waarin vele gezinnen en jeugdigen onder druk hebben gestaan.

Ook blijken een aantal jeugdigen moeite te hebben om weer in het leven (schoolgang, sociale druk) in te passen, nu er geen sprake meer is van beperkende corona-maatregelen. Daarnaast gebruikten woonarrangementen specialistische begeleiding als toevoeging van zorg, omdat het bestaande arrangement niet past bij de hoge zorgintensiteit van de jeugdigen, terwijl er geen andere geschiktere verblijfszorg beschikbaar is. Bij de categorie Jeugd GGZ treedt een voordeel op. In de novemberrapportage rapporteerden we al over een (mogelijke) stabilisatie, veroorzaakt door inzet van de SOJ (speciale ondersteuning jeugd GGZ) bij de huisartsen, extra uren schoolmaatschappelijk werk en de aanvulling bij het preventief aanbod, met bijvoorbeeld de STAR-training en Happy training. Ook heeft school extra inzet toegevoegd gericht op de door coronamaatregelen veroorzaakte problematiek met bijvoorbeeld extra mentoruren voor leerlingen en extra didactische ondersteuning. Meer jeugdigen zijn in de basis GGZ geholpen en minder in de specialistische GGZ, dat wordt gekenmerkt door intensieve trajecten, met betrekking tot duur en inzet van hooggespecialiseerde GGZ-professionals. Dit lijkt te komen doordat we een nauwe samenwerking hebben met een Wijchense Basis- GGZ partij die goed toegankelijk is en verweven is in de lokale samenwerkingspartijen (huisarts, SOJ, SMW en onderwijs).

Daarnaast zien we een positief effect op de kosten, doordat we geen contract meer hebben met een GGZ partij welke een wervend gedrag liet zien. Er is ook in 2022 nog sprake van wachtlijsten bij de JGGZ. Dit kan betekenen dat de daling die we nu zien mede wordt veroorzaakt doordat jeugdigen wachten op ondersteuning. We proberen knelpunten te voorkomen door te zoeken naar alternatieven zoals inzet van groepsaanbod, e-learning en kortdurende ondersteuning vanuit de schoolmaatschappelijk werkers en de SOJ. Het uitbreiden van aanbod en verbeteren van uitstroom is een landelijk en regionaal programma waar we als Wijchen op aangesloten zijn. De categorie Jeugdbescherming en –reclassering laat een voordeel zien. Dit voordeel wordt grotendeels veroorzaakt doordat minder gebruik is gemaakt van het preventief kader. Bijvoorbeeld op het onderdeel consultatie en advies, doordat tijdens de coronabeperkingen personeel van de gecertificeerde instelling niet meer fysiek aanwezig was in de werkruimte van het sociale wijkteam. Inmiddels zijn de medewerkers van de GI-instellingen weer een dagdeel per week aanwezig, wat direct een invloed heeft op consultatie en advies, doordat men elkaar werkelijk ziet en treft.

Programmarekening 2022 - Programma 6

Pagina 62 van 205

In 2022 is bij jeugdreclassering een daling ingezet. Bij jeugdbescherming zien we een stijging. Deze stijging zien we vooral bij het product ‘Onder Toezicht Stelling (OTS) minder dan 1 jaar’. Terwijl ‘OTS meer dan 1 jaar’ daalt. We hebben geen duidelijke verklaring van fluctuaties in deze productgroepen ontvangen vanuit de gecertificeerde instellingen. Dit wordt mede veroorzaakt door de enorme druk op de GI-instellingen door gebrek aan personeel. Ze hebben daardoor weinig ruimte om onze getallen te analyseren. Het voordeel bij de PGB’s Jeugd treedt op doordat er minder vaak PGB wordt ingezet. Er zijn voldoende leveranciers waaruit gekozen kan worden. Daarnaast worden waar nodig maatwerkcontracten afgegeven. Daardoor is gebruik van PGB minimaal en zien we een teruggang in gebruik. Het nadeel bij de categorie overig wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door toename van inzet landelijk transitie arrangement (LTA zorg). In de novemberrapportage rapporteerden we al over een aantal zeer complexe casussen met uiteenlopende problematiek. Op een aantal zorgproducten binnen de LTA zien we in Q4 toename van inzet. Inhoudelijk weten we weinig van deze zorg doordat dit veelal ingezet wordt via medisch specialisten (kinderartsen, medisch specialisten van GGZ-instellingen).