Bijlage 4 - GGD-GZ Jaarrekening 2021
Tekst van het document
TOP 5 THEMA’S GEZONDE SCHOOL 1.
Voeding
2.
Welbevinden
3.
Sport en bewegen
4.
Roken en alcohol
5.
Relaties en seksualiteit
middelen. Al deze scholen zijn en worden ook in 2022 begeleid door de gezondheidsmakelaars School & Jeugd. In 2021 hebben 69 scholen middelen uit de betreffende stimuleringsregeling gekregen om te werken aan het thema gezonde relaties en seksualiteit. De uitvoering van deze regeling loopt door tot in 2022. De gezondheidsmakelaars School & Jeugd begeleiden dit, samen met een expertteam van medewerkers van JGZ en AGZ. Ook is in 2021 de GGDcapaciteit voor dit thema met externe financiële middelen vergroot en zijn interne deskundigheidsbevorderingen georganiseerd.
30 / 39
JAARVERSLAG 2021
SAMEN LEREN VOOR GEZOND GEWICHT RIVIERENLAND
STADSBREDE EXTRA INZET OP VOEDING
Aan dit project doen Culemborg, Maasdriel, Tiel en West Betuwe mee.
Voor de gemeente Nijmegen is in 2021 vanuit de facultatieve
Het project wordt gefinancierd door ZonMw en is een samenwerking
middelen ingezet op 4 voedingsprojecten. Terwijl veel schoolkantines
met de HAN en AMPHI. In 2021 is de implementatie van diverse activitei-
t/m de zomervakantie dicht waren is er toch gestart met het begeleiden
ten vervolgd, onder meer in de kinderopvang. Veel activiteiten konden
van 10 schoollocaties bij een nieuw kantineassortiment dat moet
vanwege corona niet doorgaan, maar er zijn diverse (online) meetings
voldoen aan de nieuwe Richtlijn Eetomgevingen voor Scholen.
geweest. Ook zijn enkele filmpjes gemaakt over de opbrengst van dit
‘Beweeg je fit’, een multidisciplinaire aanpak voor kinderen met
project.
overgewicht draaide in 2021 in 4 stadsdelen. In totaal 38 kinderen en hun ouders hebben meegedaan. In het kader van het project de ‘groene makelaar’ hebben dit jaar 21 scholen in Nijmegen een schoolmoestuin of moestuinbakken gekregen op of bij het schoolplein of in een schooltuinencomplex. ‘Zet Vetlekker op de kaart’ is uitgevoerd op 6 scholen/activiteitenpleinen en er zijn 160 ‘Vetlekker’ maaltijdboxen uitgedeeld.
Foto van 2 kinderen die spelen op een rek
KINDMONITOR EN EXTRA JEUGDMONITOR Sinds 2013 onderzoekt de GGD om de 4 jaar de gezondheid, opvoeding en leefstijl van kinderen tussen 0 en 12 jaar. Voor deze Kindmonitor selecteerden we deze keer ruim 20.000 kinderen willekeurig uit de wijken/dorpen/gebiedsdelen van de 14 gemeenten in onze regio. In het 4e kwartaal van 2021 konden ouders een vragenlijst invullen. De respons op de steekproef is ruim 40%. De uitkomsten worden begin 2022 gepresenteerd aan gemeenten, scholen en ouders. Er zijn ook data verzameld voor een extra Jeugdmonitor in het voortgezet onderwijs; dit om inzicht te krijgen in de impact van corona op jongeren. Deze extra monitor wordt gefinancierd vanuit ZonMw-middelen en is onderdeel van een landelijke samenwerking met GGD GHOR Nederland en alle GGD’en. De uitkomsten hiervan worden in het voorjaar van 2022 verwacht.
31 / 39
3.4 Bijzondere Zorg Onder Bijzondere Zorg vallen het Meldpunt Bijzondere Zorg en de Centrale toegang beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) richt zich op kwetsbare burgers die zorg nodig hebben, maar deze zorg, om welke reden dan ook, niet krijgen (OGGZ-doelgroep). Zij komen in een negatieve spiraal en kunnen voor overlast zorgen in hun omgeving. Samen met partners in het sociale domein brengen we hulp voor deze mensen zo snel mogelijk op gang. In opdracht van centrumgemeente Nijmegen beoordeelt de GGD de aanvragen voor beschermd wonen. Toegang beschermd wonen (TBW) doet hiervoor onderzoek en geeft advies over een passende voorziening en zorgaanbieder. Sinds mei 2021 is deze taak uitgebreid met de behandeling van de meldingen voor de maatschappelijke opvang. Daarmee is het team de Centrale toegang voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang geworden.
BIJZONDERE ZORG
AANTAL MELDINGEN MBZ Consultatie en advies
2021 787
Bijzondere Zorg-trajecten
624
Interventieteam-trajecten
177
Begeleide Herkansing
7
PSHi*
12
Housing First**
18
Sekswerk
18
Praktijk Buitenzorg
87
Nazorg Ex-gedetineerden
32
Wvggz
45
Totaal 1.807 * Bieden van PsychoSociale Hulpverlening bij incidenten ** Aantal aanmeldingen nieuwe kandidaten
INTERVENTIETEAM De Interventieteams (IVT) in Nijmegen en Rivierenland worden door
MELDPUNT BIJZONDERE ZORG
MBZ ingezet bij langdurige en complexe situaties. In 2021 vonden er 177
Dagelijks komen bij het Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) meldingen
IVT-trajecten plaats. In de winter gaat het IVT dagelijks op pad om bui-
binnen over (psychisch) kwetsbare, verwarde personen. In de afgelopen
tenslapers te zoeken. Zij wijzen deze personen op de opvangmogelijk-
jaren is het aantal trajecten, dat door Bijzondere Zorg wordt uitgevoerd,
heden en delen sheltersuits uit als dat nodig is. Dit zijn pakken waarin
gestegen. Met name de politie heeft in 2021 vaker contact opgenomen
mensen beter beschermd zijn tegen winterse weeromstandigheden.
met MBZ voor consultatie en advies en voor het opstarten van Bijzondere Zorg-trajecten (zie tabel voor aantallen). MBZ wil graag dat het
PROTOCOL WINTEROPVANG
aantal bij de GGD belegde trajecten daalt, door het versterken van het
De afspraken in het Protocol winteropvang hebben tot doel om de
lokale veld, zodat de zorg minder escaleert. Als dat in de praktijk niet
daklozen in de regio Gelderland-Zuid in de winter op een verantwoorde
gebeurt, is een financiële oplossing nodig voor de uitvoeringskosten.
wijze op te vangen. In overleg met de ketenpartners zijn de samenwer-
In 2021 hebben de gemeenten nog geen oplossingsrichting gekozen. 32 / 39
JAARVERSLAG 2021
kingsafspraken winteropvang in 2021 geactualiseerd. Er geldt nu één
TOEGANG BESCHERMD WONEN
protocol met afspraken voor de hele regio Gelderland-Zuid. En de winteropvang gaat nu in bij een gevoelstemperatuur van 0 graden
MELDINGEN
Celsius of lager (dat was -5 graden Celsius of lager).
Vanwege een wetswijziging krijgen vanaf 2021 meer mensen toegang tot de Wet langdurige zorg (Wlz), omdat zij hun leven lang intensieve
EXTRA WINTEROPVANG
geestelijke gezondheidszorg (ggz) nodig hebben. Daardoor is het aantal
Er zijn zorgen over een groot aantal mensen dat structureel buiten
meldingen bij TBW ten opzichte van voorgaande jaren afgenomen: van
slaapt. Door de coronapandemie zijn er minder plekken beschikbaar in
994 meldingen in 2020 naar 821 in 2021. De gemeenten hebben
de dag- en nachtopvang. Zowel in 2020/2021 als deze winter (2021/2022)
besloten dat de doordecentralisatie Beschermd wonen en de toegang
heeft Iriszorg in opdracht van gemeente Nijmegen extra winteropvang
daartoe de komende jaren geen gevolgen heeft voor de taakuitvoering
opengesteld. De afdeling Bijzondere Zorg is met Centrale toegang
van de Centrale toegang beschermd wonen en maatschappelijke
maatschappelijke opvang (CTMO), Buitenzorg en het Interventieteam
opvang.
betrokken bij deze opvang. Het doel is om samen met de ketenpartners zo laagdrempelig mogelijk hulp te bieden om ervoor te zorgen dat er na
CENTRALE TOEGANG MAATSCHAPPELIJKE OPVANG
de winter minder mensen dakloos zijn.
In mei 2021 is team TBW gestart met de uitvoering van de Centrale toegang maatschappelijke opvang (CTMO). De naam van het team is
MELDING ONVERZEKERDEN
veranderd in ‘Team centrale toegang beschermd wonen en
De GGD ontvangt een melding als zorgverleners aan een onverzekerd
maatschappelijke opvang’. Het samenvoegen van deze taken in een
persoon zorg hebben verleend. Dit gebeurt via een landelijk systeem.
centrale toegang biedt voordelen voor de cliënt. Die kan breed advies
MBZ probeert deze persoon dan alsnog verzekerd te krijgen voor toe-
krijgen over passende opvang en begeleiding of een woonvoorziening
komstige zorg. Het aantal ontvangen onverzekerdenmeldingen in 2021
en komt daardoor sneller en beter op de juiste plek. CTMO heeft vanaf
(594) is gestegen ten opzichte van 2020 (470). Medio 2021 is gebleken
de start een monitor opgebouwd die informatie geeft over het gebruik
dat de juridische grondslag ontbreekt voor de verwerking en
en de doelgroep van de maatschappelijke opvang.
uitwisseling van persoonsgegevens voor deze taak. We hebben daarop
In 2021 heeft CTMO 776 meldingen ontvangen. Voor 344 meldingen is
besloten om de uitvoering van deze regeling tijdelijk ‘on hold’ te zetten.
een onderzoek uitgevoerd. De overige meldingen waren voornamelijk
Het ministerie van VWS zoekt momenteel naar een oplossing.
consultatie- en adviesvragen.
33 / 39
JAARVERSLAG 2021
ZORGWONINGEN NIJMEGEN
thuislozen bereikt konden worden voor een vaccinatie tegen corona.
Begin 2022 worden in Nijmegen zorgwoningen gerealiseerd voor mensen met een psychiatrische aandoening, die vaak al lang dakloos
KETENAANPAK IN SEKSWERK
zijn omdat andere mogelijkheden van onderdak niet werkten. Zij krijgen
MBZ coördineert de Ketenaanpak in sekswerk (KIS) voor de regio
behandeling en woonbegeleiding van een zorgaanbieder. Het team
Gelderland-Zuid. Tijdens de coronaperiode is het aantal aanmeldingen
Centrale toegang beschermd wonen en maatschappelijke opvang heeft
bij de KIS sterk afgenomen: van 62 in 2020 naar 18 in 2021. Het
in 2021 de eerste selectie van de kandidaten uitgevoerd en blijft dit ook
uitvoeren van sekswerk was verboden, de tippelzone en seksinrichtingen
in de toekomst doen. Het project wordt tijdelijk voor één jaar
sloten, waardoor cliënten (tijdelijk) uit beeld zijn geraakt.
gecoördineerd door het team Bijzondere Zorg. Daarna nemen de betrokken zorgaanbieders deze taak over.
De gemeenteraad van Nijmegen heeft besloten om de tippelzone open te houden. De zorgaanpak voor straatsekswerkers, die was opgesteld in
HOUSING FIRST
verband met het voornemen om de tippelzone te sluiten in 2022, is
Housing First is een succesvol project en wordt gezien als één van de
opnieuw tegen het licht gehouden. De uitvoering van het aangepaste
oplossingen voor het stijgende probleem van dakloosheid. 6 personen
‘Plan Doorontwikkeling Zorgaanpak straatsekswerkers’ is in augustus
hebben in 2021 een woning via Housing First gekregen. Door de krapte
2021 gestart en loopt tot augustus 2022. MBZ neemt deel aan dit
op de woningmarkt is het voor de woningcorporaties in Nijmegen en
project.
omstreken lastig om woningen beschikbaar te stellen. Het Trimbos-instituut voert een landelijk onderzoek uit naar de effecten
Met ingang van 2022 gaat de coördinatie van KIS naar het team
van de mate van modelgetrouwheid van Housing First. Housing First
Seksuele Gezondheid van de GGD, om de aansluiting met preventieve
Nijmegen werkt hieraan mee. Na afloop van het tweejarig onderzoek
activiteiten te versterken. MBZ heeft samen met dit team en de
ontvangen we een onderzoeksrapport met daarin de uitkomsten en
ketenpartners een plan van aanpak voor 2022 en verder opgesteld.
aanbevelingen. In totaal doen er 16 Housing First praktijken mee aan het onderzoek.
WET VERPLICHTE GGZ (WVGGZ) Het aantal Wvggz-meldingen ligt in 2021 (51) lager dan in 2020 (79).
PRAKTIJK BUITENZORG
Het aantal uitgevoerde verkennende onderzoeken in 2021 is
Vanwege de coronamaatregelen konden er geen reguliere spreekuren
nagenoeg gelijk gebleven (45 ten opzicht van 41 in 2020). Op basis
van Buitenzorg plaatsvinden. Er is voor gekozen om meer signaalge-
van deze aantallen is de begroting voor 2022 bijgesteld. In het eerste
stuurd te werken. De verpleegkundige ging wekelijks samen met de
halfjaar van 2021 heeft bureau Significant een regionale evaluatie van
politie en andere ketenpartners outreachend op de doelgroep af. In de
de Wvggz uitgevoerd. Naar aanleiding van deze evaluatie hebben de
winter houdt Praktijk Buitenzorg wekelijks (medisch) spreekuur bij de
gemeenten besloten om de Wvggz-taken bij de GGD te continueren. De
extra winteropvang. Daarnaast hebben de verpleegkundige van
gemeenten besluiten begin 2022 of de uitvoering van de Wvggz met
Buitenzorg en de opvanglocaties meegedacht op welke manier dak- en
ingang van 2023 een uniforme taak wordt van GGD Gelderland-Zuid.
34 / 39
JAARVERSLAG 2021
3.5 Veilig Thuis Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermis-
CHATFUNCTIE BLIJFT
handeling. Iedereen kan bij Veilig Thuis terecht. In urgente situaties ook
In juni 2020 is Veilig Thuis gestart met een landelijke chatfunctie, die
buiten kantoortijd. Iemand die belt, adviseren wij over de te nemen stap-
verlengd is voor de komende jaren. Het doel is om laagdrempeliger
pen. Veiligheid staat hierbij centraal. Een melding dragen we over aan de
meer doelgroepen te bereiken, en dat lukt ook. Door de
betrokken hulpverlening of het wijkteam. Zo nodig stellen we veiligheids-
coronamaatregelen kan er meer stress en geweld achter de voordeur
voorwaarden op, doen onderzoek en blijven monitoren.
spelen. In 2021 waren er 563 chat-adviezen. Voor de chatfunctie werken we samen met de vier andere Veilig Thuis-organisaties in Oost-
AANGEPASTE DIENSTVERLENING
Nederland.
Vanaf het begin van de coronapandemie blijft ons uitgangspunt dat we beschikbaar moeten zijn voor kinderen en volwassenen met zorgen over
ADVIEZEN EN MELDINGEN
hun emotionele en fysieke veiligheid. Iedere werkdag zijn ongeveer 10
Na de forse groei van het aantal meldingen in 2019 en 2020 (2.839
personen op kantoor aanwezig voor bijvoorbeeld crisissituaties en over-
meldingen) zien we in 2021 dat het aantal meldingen met 10 procent
leg; de andere collega’s werken thuis. We blijven ook 24/7 bereikbaar
afneemt tot 2.564 meldingen. Het aantal adviezen stijgt wel door in
voor inwoners en professionals en blijven op huisbezoek gaan.
2021 met 12 procent naar in totaal 7.230 (inclusief de chat-adviezen). Dat de meldingen afnemen is overigens een landelijk beeld. De vraag is of corona hier invloed op heeft.
AANTAL DIENSTEN VEILIG THUIS
2021
Adviezen*
7.230
Meldingen
2.564
Overdrachten
2.166
Dienst Voorwaarden & Vervolg
456
Dienst onderzoek
257
Tijdelijke Huisverboden
54
Uit landelijk onderzoek van het NSCR blijkt dat sinds de eerste lockdown burgers (voornamelijk buren) belangrijkere melders zijn geworden. In het vervolgonderzoek wordt ook gekeken naar de mogelijke toename van de ernst van het geweld tijdens corona. Dit vervolgonderzoek verschijnt in maart 2022.
* waarvan 564 chatadviezen
35 / 39
JAARVERSLAG 2021
36 / 39
JAARVERSLAG 2021
EXPERTROL
uitgevoerd. Niet alle screeningen leiden uiteindelijk tot een THV. In 2021
Veilig Thuis is dit jaar zichtbaar geweest als expert op het gebied van
zijn 54 THV’s opgelegd.
huiselijk geweld en kindermishandeling. Veilig Thuis neemt deel aan
Veilig Thuis heeft in 2021 verschillende bijeenkomsten over het tijdelijk
allerlei overleggen met de politie, de wijkteams, de zorg- en
huisverbod georganiseerd voor de wijkteams, de HOVJ’s en de
veiligheidshuizen, de ziekenhuizen, enzovoort.
ambtenaren Integrale Veiligheid. De samenwerking met de
In 2021 is opnieuw de meldcodetour georganiseerd voor de scholen in
hulpofficieren is geïntensiveerd.
Gelderland-Zuid. Vanuit het onderwijs wordt namelijk nog steeds weinig gemeld bij Veilig Thuis. De kennis van de Meldcode Huiselijk Geweld en
LEERBIJEENKOMSTEN
Kindermishandeling is verbeterd en de scholen hebben meer handvatten
Veilig Thuis heeft de leerbijeenkomsten met de wijkteams vervolgd en
gekregen om de Meldcode toe te passen. Ook is de werkwijze van Veilig
uitgebreid. Deze leerbijeenkomsten komen voort vanuit de
Thuis uitgelegd.
Regio-aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling en worden extern begeleid. Aan de hand van casussen wordt besproken wat goed gaat,
SOCIALE WIJKTEAMS
wat beter kan en hoe de samenwerking verstevigd kan worden. Met als
We willen zoveel mogelijk samen optrekken met de wijkteams.
resultaat: meer begrip voor elkaars werkwijze en kortere lijntjes. In 2021
Nadat het traject ‘Onderzoek’ of ‘Voorwaarden en Vervolg’ is uitgevoerd
zijn veel gemeenten aan bod gekomen. In 2022 is het de bedoeling de
zorgen we voor een warme overdracht aan het wijkteam. Voorwaarde
leerbijeenkomsten ook te houden in combinatie met andere veiligheids-
is dat de wijkteams geen wachtlijsten hebben zodat zij daadwerkelijk
partners (Gecertificeerde instellingen en Raad van Kinderbescherming).
aan de slag kunnen met de betrokkenen. Dit jaar hadden verschillende
Dit gebeurt in het kader van de Gelderse Verbeteragenda
gemeenten wachtlijsten, waardoor Veilig Thuis noodgedwongen langer
Jeugdbescherming.
met een gezin aan de slag moest. Veilig Thuis heeft bij 4 gemeenten conform afspraak een factuur gestuurd onder de noemer ‘Zicht op
ZORG EN STRAF
Veiligheid’.
Dit jaar heeft de Werkgroep Zorg en Straf in de regio Oost-Nederland hard gewerkt aan een regionale routekaart ter verduidelijking van het
BUURTTEAMS JEUGD EN GEZIN
proces van stalking. Het gaat om een routekaart voor de aanpak van
In juli 2021 zijn de Buurtteams jeugd en gezin van start gegaan in
(ex-partner) stalking door de keten (Politie - Veilig Thuis - Reclassering -
Nijmegen en hebben zij de taken van Sterker voor jeugd en gezin
OM). Ook heeft de werkgroep een regionale contactenkaart ontwikkeld.
overgenomen. Vanuit de wijkteams zal veel meer ondersteuning in
In 2021 heeft Veilig Thuis de pilot Actieoverleg gecontinueerd. Hier
de gezinnen worden geboden dan voorheen.
stemmen we samen met Politie en Openbaar Ministerie (OM) complexe casussen af.
TIJDELIJK HUISVERBOD (THV) De THV’s zijn overgenomen van de afdeling Bijzondere Zorg. Samen met de Hulpofficieren van Justitie (HOVJ’s) worden de screeningen
37 / 39
JAARVERSLAG 2021
EXPERTISETEAMS
In februari 2021 is Veilig Thuis geaudit in het kader van de HKZ Publieke
In 2021 heeft de gemeente Nijmegen Veilig Thuis subsidie verleend
Gezondheid. Het Kwaliteitshandboek met hierin alle werkprocessen en
om haar expertise op twee specifieke thema’s verder te ontwikkelen:
een groot aantal algemene documenten kwam uitgebreid aan bod.
ouderenmishandeling en eergerelateerd geweld. Hierdoor is voor beide
Veilig Thuis kreeg een goede beoordeling. Ook hebben we als GGD in
thema’s de ketenaanpak versterkt en de deskundigheid in de regio
juli het informatieveiligheid NEN7510-certificaat behaald.
bevorderd. Beide thema’s zijn ook onderdeel van de Regioaanpak huiselijk geweld en kindermishandeling.
GELDERSE VERBETERAGENDA Samen met alle organisaties die met veiligheid en bescherming te maken
COMMUNICATIE
hebben en alle jeugdhulpregio’s in Gelderland is een agenda opgesteld.
In 2021 zijn nieuwe folders ontwikkeld, die te vinden zijn op de VT-web-
In deze Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming staan concrete
site. Het gaat om algemene informatiefolders, maar ook speciale folders
actiepunten om de bescherming van jeugdigen te verbeteren. Eén van
voor kinderen en jongeren of over ouderenmishandeling. De
de afspraken is om te gaan werken met een Toekomsttuin op basis van
belangrijkste folders zijn vertaald naar het Engels, Arabisch en Pools.
onder meer het landelijk Toekomstscenario Kind- en Jeugdbescherming.
De verschillende werkgroepen van Veilig Thuis zorgen regelmatig voor
In het najaar van 2021 zijn de gemeenten gestart met de voorbereiding
content op de VT-website en op de nieuwe VT LinkedIn-pagina.
van een toekomsttuin in Gelderland-Zuid. Er is een kwartiermaker gestart op dit project.
TIJDSCHRIJVEN EN MONITORING De normuren voor de begroting van 2021 en 2022 zijn aangepast op basis van tijdschrijfonderzoek dat Q-Consult bij meerdere Veilig Thuis-organisaties heeft uitgevoerd. De bezuinigingsdoelstelling van 12 uur per casus voor monitoring is doorgevoerd in 2021. Er wordt inmiddels minder ‘live’ gemonitord en er is scherper gedefinieerd wat wel en niet onder de dienst monitoren valt.
PROFESSIONELE ORGANISATIE In 2021 heeft Veilig Thuis, in samenwerking met TOC Resultants, het project ’Kwaliteit op tijd’ afgerond. De Producten en Diensten Catalogus is ontwikkeld in aanvulling op de al beschreven werkprocessen. Het resultaat eind 2021 was: weggewerkte werkvoorraden, minder onderhanden werk en meer zaken afgerond binnen de wettelijke termijn.
38 / 39
COLOFON TEKST EN COÖRDINATIE De Taalfactor Communicatieadvies
VORMGEVING Reclamebureau Vormgave
FOTOGRAFIE Goedele Monnens Unsplash
HOME
GGD Gelderland-Zuid
FINANCIEEL
Jaarstukken 2021
JAARVERSLAG 2021
Inhoud RESULTATEN (APART DOCUMENT) HOOFDSTUK 1 CORONABESTRIJDING
5
4.4.3
Kwaliteit
52
4.4.4
Arbeidsomstandigheden
52
4.4.5
Samenstelling personeelsbestand
53
4.5
HOOFDSTUK 2 RESULTATEN GGD-BREDE PRODUCTEN
53
HOOFDSTUK 5 JAARREKENING
54
11
2.1 Publieke Gezondheid bij crises en rampen
12
2.2 Programma Onderzoek, Informatie en Advies (OIA)
13
HOOFDSTUK 3 RESULTATEN PER WERKVELD
Verbonden partijen
5.1
Balans per 31 december 2021
5.2
Overzicht van baten en lasten in de
16
jaarrekening over het begrotingsjaar
55 57
5.2.1
Analyse begrotingsafwijkingen en
3.1 Algemene Gezondheidszorg
17
begrotingsrechtmatigheid
57
3.2 Jeugdgezondheidszorg
23
5.2.2
Baten en lasten Veilig Thuis
59
3.3 Gezond Leven
27
5.2.3
Baten en lasten exclusief Veilig Thuis
60
3.4 Bijzondere Zorg
32
Grondslagen van resultaatbepaling en waardering
61
3.5 Veilig Thuis
35
JAARSTUKKEN FINANCIEEL HOOFDSTUK 4 PARAGRAFEN 4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
40
5.3
5.3.1
Grondslagen van resultaatbepaling
61
5.3.2
Grondslagen van waardering
61
5.3.3
Activa
61
5.3.4
Passiva
62
5.4
Toelichting op de balans
63
43
5.5
Toelichting baten en lasten
70
44
5.6
Specifieke uitkeringen (SiSa)
76
4.1.1
Algemene reserve
44
5.6
Specifieke uitkeringen (SiSa)
77
4.1.2
Risico’s
45
5.7
Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen (WNT)
78
4.1.3
Kengetallen
47
5.8
Taakvelden
80
Opgave meerkosten corona 2021
82
4.2
Onderhoud kapitaalgoederen
48
5.9
4.3
Financiering
48
5.10 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
84
4.4
Bedrijfsvoering
49
5.10 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant
85
4.4.1
Informatiemanagement
50
4.4.2
Communicatie
51 41 / 113
JAARVERSLAG 2021
HOOFDSTUK 6 BIJLAGEN
86
6.1
Begrotingswijzigingen
87
6.2
Geplande en gerealiseerde investeringen
88
6.3
Afname Mook en Middelaar
89
6.4
Afrekening huisvesting locaties Jeugdgezondheidszorg
90
6.5
Organogram GGD Gelderland-Zuid
91
6.6
Bijdrage per gemeenten gespecificeerd
92
6.7
Dienstenoverzicht Veilig Thuis
95
6.8
Beleidsindicatoren
97
6.9
Verantwoording subsidies op basis van voorschotten
106
6.10 Bestuur en vaststelling jaarrekening
HOOFDSTUK 7 VERKLARING VAN AFKORTINGEN
109
110
42 / 113
JAARVERSLAG 2021
HOOFDSTUK 4
Paragrafen 43 / 113 114
JAARVERSLAG 2021
4.1
WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING
4.1.1
Algemene reserve
Elk jaar worden bij de verschillende organisatieonderdelen de risico’s in
In onderstaande tabel is het verloop van de algemene reserve in 2021
kaart gebracht. Deze risico’s zijn als volgt gerubriceerd en gewaardeerd:
weergegeven. Bij de gepresenteerde cijfers wordt ervan uitgegaan dat
•
•
in de begroting en jaarrekening wordt een cijfermatige samenvat-
de voorstellen voor bestemming van het resultaat 2021 door het
ting van de risico-inventarisatie opgenomen met de berekening
Algemeen Bestuur worden overgenomen. In de begroting 2023 en
van het weerstandsvermogen (zie paragraaf 4.1.2 Risico’s);
meerjarenraming 2024-2026 zal een geactualiseerd meerjarig beeld
bij het uitbrengen van de financiële rapportages (begroting, jaar-
van de algemene reserve worden geschetst.
rekening en driemaal per jaar tussentijdse cijfers) worden nieuwe • •
of verdwenen risico’s als mutatie gemeld in de paragraaf Risico’s;
De GGD realiseerde in 2021 een positief resultaat van € 149.000,-. Indien
de frequentie van de rapportage over risico’s wordt groter als
positieve resultaten worden behaald, geldt als uitgangspunt dat een
daar aanleiding voor is;
toevoeging plaatsvindt aan de algemene reserve tot de bestuurlijk
voor de omvang van de algemene reserve wordt de streefwaarde
vastgestelde streefwaarde. Door toevoeging van het positieve resultaat
gehanteerd op basis van een aantal uitgangspunten. Deze zijn in
aan de algemene reserve wordt de bestuurlijk vastgestelde streefwaarde
de tabel hieronder opgenomen.
nog niet bereikt.
De jaarrekening is met inachtneming van bovenstaand beleid opgesteld.
Omvang algemene reserve
Realisatie
(bedragen *€ 1.000,-)
2021
Berekening streefwaarde algemene reserve
Algemene reserve begin boekjaar
1.547
(bedragen x € 1.000,-
Resultaat 2021
Algemene reserve einde boekjaar
149
1.696
Aantal medewerkers (in dienst)
450
Opgenomen gelden (leningen)
14.625
Totale lasten *
93.137
De benodigde weerstandscapaciteit is het resultaat van de gewogen
Totale baten (excl.inwonersbijdrage en
66.613
risicocapaciteit van de geïnventariseerde risico’s (zie paragraaf 4.1.2).
factuurbijdrage uniforme taken) *
De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de algemene reserve.
* o.b.v. realisatie 2021 Bedrag per medewerker
€ 1.000
450
0,5%
73
Percentage totale lasten
1,0%
931
Percentage over totale baten
3,0%
1.998
Percentage over opgenomen gelden (leningen)
Streefwaarde Algemene reserve
3.379
44 / 113
JAARVERSLAG 2021
Het weerstandsvermogen is de mate waarin de benodigde capaciteit
Ten opzichte van vorig jaar hebben zich onderstaande mutaties
wordt gedekt door de beschikbare capaciteit. Zoals uit tabel in
voorgedaan:
paragraaf 4.1.2 blijkt, is het weerstandsvermogen ontoereikend om de risico’s af te dekken. Naarmate de gecalculeerde risico’s zich voordoen
Vervallen risico’s
zullen hiervoor extra bezuinigingsmaatregelen moeten worden
•
Stijgende pensioenpremie: de ontwikkeling van de dekkingsgraad van het ABP en het vooruitzicht dat de rekenrentes laag blijven
getroffen of wordt de bijdrage van gemeenten hoger.
brengt het risico mee dat de pensioenpremies stijgen. Dit risico is Benodigde weerstandscapaciteit
Realisatie
(bedragen *€ 1.000,-)
2021
Totaal noodzakelijke weerstandscapaciteit na weging (zie
3.739
hieronder)
vervallen omdat de premies niet stijgen voor 2022 en de verwachting is dat dit voor 2023 ook niet zal gebeuren. Nieuwe en gewijzigde risico’s
Totaal beschikbare weerstandscapaciteit einde boekjaar
1.696
Mate waarin de capaciteit de risico's kan afdekken (=weer-
45%
•
Prijsstijgingen: op basis van aankondigingen en signalen van leveranciers is de verwachting dat prijzen in 2022 en 2023 hoger uitval-
standsvermogen)
len dan de standaard indexering waar de GGD conform spelregels mee rekent. Prijsstijgingen bij materialen tot 20% zijn momenteel
4.1.2
Risico’s
al merkbaar en daarnaast stijgen de energieprijzen nog meer. De
In onderstaande tabel is een samenvatting van de risico’s met financiële
kans dat verdere hogere prijsstijging bij materieel, maar ook bij
omvang opgenomen. Bij de bepaling van de noodzakelijke
ingehuurde diensten zich voordoet wordt groot geacht. Tegelijker-
risicocapaciteit is rekening gehouden met de weging van de
tijd zijn de exacte gevolgen moeilijk in te schatten. Om deze twee
verwachtingswaarde van de kans dat de risico’s zich voordoen.
redenen is in de risicobuffer rekening gehouden met dit risico. •
In de komende periode gaat de GGD een nieuw kantoorpand rea-
Benodigde weerstandscapaciteit
Verwachte
Benodigde
liseren in Nijmegen. Zowel het bestuur als de raden zijn hier reeds
(bedragen *€ 1.000,-)
financiële
weerstands-
over geïnformeerd en de kostenuitzetting is reeds vastgesteld door
gevolgen
capaciteit
het Algemeen Bestuur. Bij grote nieuwbouwprojecten bestaan er
Nieuwe wet- en regelgeving en politiek be-
1.305
416
180
66
Economische risico's
3.500
1.820
Middelen, organisatie medewerkers en ef-
3.935
1.437
8.920
3.739
altijd risico’s ten aanzien van de planning en prijsstijgingen van
stuurlijke risico's Maatschappelijke risico's
aannemers. De GGD heeft het risico voor een belangrijk deel bij weggelegd bij advies en bouwmanagementbureau HEVO. Doch, doordat de bestemmingsplanwijziging door gemeente Nijmegen meer tijd vergt dan voorzien, wordt het risico vergroot ten aanzien
ficiëncy
van de planning en kostenstijgingen. •
Inkoop bedrijfsvoering VRGZ. Op dit moment loopt er een onderzoek naar de verdeling van kosten tussen de GGD en
45 / 113
JAARVERSLAG 2021
•
Veiligheidsregio. Mogelijk heeft dit financiële consequenties.
Actuele risico’s
Het coronavirus: de wereld leeft nu twee jaar met COVID-19. De
•
De GGD is gehouden aan wetgeving (zowel intern als extern) ten
pandemie heeft de samenleving hard geraakt. Allereerst natuurlijk
aanzien van inkopen en aanbesteden. De toepassing hiervan is
de mensen die dierbaren verloren door COVID-19 en de mensen die
afhankelijk van omvang en looptijd van de opdracht. Het is op dit
in de zorg werken, maar de impact is veel breder geweest. Twee
moment bij opdrachten in het kader van de bestrijding van corona
jaar pandemie en crisisbestrijding laten hun sporen na in de
niet altijd mogelijk om de omvang van de opdracht op voorhand
samenleving. De huidige samenleving is dus niet dezelfde als twee
in te schatten waardoor mogelijk achteraf blijkt dat een zwaardere
jaar geleden. De behoefte om terug te gaan naar een ‘normaal’
procedure gevolgd had moeten worden. Dit wordt intern en door
dagelijks leven is sterk maar de verdere ontwikkeling van deze pandemie is onzeker. Om handvatten te bieden om met die on-
de accountant getoetst maar het blijft een risico. •
We zijn in afwachting van het Toekomstscenario gezins- en jeugdbe-
zekerheid om te gaan hebben de Wetenschappelijke Raad voor
scherming ‘samen voor kind en gezin’ als vervolg op de contouren
de Regering (WRR) en De Koninklijke Nederlandse Akademie van
zoals geschetst in de Kamerbrief Perspectief voor de Jeugd. Er zul-
Wetenschappen (KNAW) vijf scenario’s geschetst voor het mogelijke
len regionale veiligheidsteams komen vanuit een nieuwe publiek-
verloop van de pandemie.
rechtelijke organisatie. Dit heeft naar verwachting consequenties
Deze scenario’s zijn gebaseerd op vier drijvende krachten: mutaties
voor de organisatorische inbedding van Veilig Thuis (VT).
van het virus, vaccinatie, immuniteit en menselijk gedrag.
•
De vijf scenario’s zijn:
Bijzondere Zorg: door het stijgende aantal meldingen en de zorg over de kwaliteit van dossiervorming is het dit jaar duidelijk ge-
1. Terug naar normaal
worden dat de personele bezetting bij Bijzondere Zorg (BZ) niet
2. Griep+
toereikend is voor het aantal meldingen. Om zowel de aanwas van
3. Externe dreiging
meldingen aan te kunnen als de dossiervorming op het juiste niveau
4. Continue strijd
te houden/brengen is in 2021 de bezetting van BZ uitgebreid bin-
5. Worst case
nen de kaders van het programma GGD. Een voorstel voor 2022 en
Afhankelijk van het scenario dat werkelijkheid wordt kan de impact
verder wordt opgenomen in de begrotingsprocedure van de
op de GGD in kaart gebracht worden. De risico’s hebben
begroting 2023.
betrekking op de kosten van op- en afschalen, de impact op
•
reguliere dienstverlening, etc. In 2022 hopen we een duidelijker
te maken met het coronavirus. Hierdoor wordt meer ingehuurd dan
beeld van de toekomst en daarmee de risico’s te kunnen schetsen. Het Rijk heeft wel toegezegd de financiële risico’s met betrekking
Ziekteverzuim: het verzuim is in 2021 hoger dan de norm; dit heeft in de begroting is aangenomen.
•
De krapte op de arbeidsmarkt in de zorgsector is urgent en dagelijks
tot WW-lasten als gevolg van het meerdere malen verlengen van
voelbaar. Het risico bestaat dat de formatie niet op orde is, er gaten
contracten te dekken.
vallen en afgesproken prestaties om die reden niet kunnen worden gerealiseerd. Daarnaast nemen kosten om leemtes in de planning te ondervangen met tijdelijke inhuur van medewerkers toe en is de
46 / 113
JAARVERSLAG 2021
inspanning die geleverd wordt om verloop van medewerkers op te
en beperking in de bevoegdheden qua hoogte van te accorderen
vangen groot. Dit speelt met name bij artsen (o.a. vertrouwensart-
facturen. Dit risico is niet geheel uit te sluiten;
sen). De krapte bij forensisch geneeskundigen begint acute vormen
•
•
kwaadwillenden (extern) die gegevens van medewerkers gebruiken
aan te nemen waardoor het risico niet alleen financieel van aard
om middelen overgemaakt te krijgen. Deze situatie heeft zich het
is maar ook de beschikbaarheid van deze dienstverlening mogelijk
afgelopen jaar één keer voorgedaan op de financiële administra-
in gevaar komt. Door de krapte zien we ook ontwikkelingen ten
tie (die de GGD deelt met de VRGZ). Het verzoek tot overboeking
aanzien van de vergoedingen van de artsen op ons af komen. Deze
werd tijdig onderschept. Maatregelen die genomen zijn: verdere
vergoedingen zullen waarschijnlijk verhoogd worden.
aanscherping van het betaalproces en creëren van awareness bij
Ontwikkelingen Oekraïne. Sinds 24 februari 2022 volgen de ontwik-
medewerkers (communicatiecampagne over informatiebeveiliging
kelingen in Oekraïne elkaar in hoog tempo op. De GGD krijgt hier
en -veiligheid, verspreiding ‘nep’ /phishing mail).
op verschillende manieren mee te maken. Het Kabinet richt zich tot de Veiligheidsregio’s om de opvang van Oekraïense vluchtelingen te
4.1.3
coördineren en samen met de gemeenten te organiseren. In alge-
Onderstaande kengetallen zijn opgenomen conform Besluit Begroting
mene zin zal de GGD de publieke gezondheidszorg uitvoeren voor
en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De kengetallen zijn
deze groep. Hoe de rol van de GGD er precies uit gaat zien moet
berekend zoals aangegeven in de Ministeriële Regeling juli 2015.
Kengetallen
zich de komende periode nog uitkristalliseren. Over de wijze van vergoeden zullen nadere afspraken worden gemaakt. In verband
Kengetallen
Realisatie
Begroting
Realisatie
2021
2021
2020
vergoeding is er geen bedrag opgenomen in de risicobuffer.
a) netto schuldquote
4,93%
26,64%
-2,65%
Tot slot kunnen de ontwikkelingen in Oekraïne de prijsstijgingen
b) netto schuldquote gecorrigeerd
4,93%
26,64%
-2,65%
zoals hiervoor genoemd, versterken.
voor alle verstrekte leningen c) solvabiliteitsratio
6,30%
6,83%
7,40%
d) structurele exploitatieruimte
0,08%
-0,15%
1,50%
met deze uitspraak van de Tweede Kamer over de integrale
Frauderisico analyse In 2021 heeft de GGD beleid opgesteld over het voorkomen van fraude en er is een frauderisicoanalyse uitgevoerd. De analyse zal jaarlijks
a) Een negatieve schuldquote geeft aan dat de financiële activa
geactualiseerd worden en daarover zal gerapporteerd
(uitgezet geld, liquide middelen, vorderingen) hoger zijn dan de
worden in de jaarrekening. Uit de analyse is gebleken dat er
vlottende schulden.
beperkte risico’s zijn en dat reeds mitigerende maatregelen
b) De GGD verstrekt geen leningen, dit kengetal is daarom gelijk aan
genomen zijn. De belangrijkste risico’s zijn:
de netto schuldquote.
•
het laten versturen van een onjuiste factuur en deze (laten)
c) Hoe hoger het percentage des te beter de organisatie in staat is aan
accorderen. Om dit te ondervangen waren al een aantal maatrege-
haar langlopende financiële verplichtingen te voldoen. Voor de GGD
len van kracht zoals functiescheiding bij de invoer van crediteuren
47 / 113
JAARVERSLAG 2021
zegt dit kengetal weinig omdat het eigen vermogen niet/nauwelijks
In 2020 heeft de GGD een lening aangetrokken ter financiering van het
zelf te beïnvloeden is (saldi worden verrekend met de deelnemers) en
te bouwen nieuwbouwpand. In onderstaand renteschema worden de
er geen langlopende financiële verplichtingen worden aangegaan. Het
rentelasten, de toerekening aan taakvelden en het renteresultaat weer-
gepresenteerde percentage is negatief doordat de algemene reserve op
gegeven.
basis van het rekeningresultaat negatief is. d) Ook dit kengetal schommelt veelal rond de 0. Aangezien de GGD een
(bedragen *€ 1.000,-)
verlengstuk van de gemeenten is zijn de baten veelal gelijk aan de lasten en de tekorten/overschotten worden vroeg of laat met de
a. De externe rentelasten over korte
gemeenten verrekend.
en lange financiering
Realisatie
Begroting
Realisatie
2021
2021
2020
106
185
74
106
185
74
106
185
74
106
185
74
106
185
74
b. De externe rentebaten
4.2
ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN
Een overzicht van de geplande en gerealiseerde investeringen is opgenomen in de bijlagen bij dit jaarverslag. In zijn algemeenheid worden kapitaalgoederen van de GGD onderhouden en vervangen na afloop van de economische levensduur. De belangrijkste kapitaalgoederen betreffen de gebouwen.
4.3
FINANCIERING
Risicobeheer Het is de GGD niet toegestaan om leningen te verstrekken en rente en aflossing van leningen te garanderen. Financieringsportefeuille De hoeveelheid geld die nodig is voor de uitvoering van de verschillende taken van de organisatie wordt beheerd door de treasuryfunctie. Werkwijze, taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in het
Totaal door te rekenen externe rente c. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Saldo door te rekenen externe rente (a+b+c) d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) De aan taakvelden toe te rekenen rente e. De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente f. Renteresultaat op het taakveld treasury
treasurystatuut. Dit statuut is op 27 juni 2019 door het Algemeen Bestuur (AB) vastgesteld. De GGD voert een risicomijdend beleid en voldeed in 2021 aan wet- en regelgeving. Voor de GGD geldt het schatkistbankieren voor decentrale overheden. Dit houdt in dat tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor zal de Nederlandse Staat minder geld hoeven te lenen op de financiële markten en zal de staatsschuld dalen.
48 / 113
JAARVERSLAG 2021
1
Kasgeldlimiet
In 2021 bleef de GGD binnen de norm van de Wet Fido .
Het Ministerie van Financiën geeft aan welk bedrag mag worden Renterisiconorm
gefinancierd met kortlopende geldleningen: de kasgeldlimiet. Als de kasgeldlimiet structureel wordt overschreden moet de kortlopende
(bedragen *€ 1.000,-)
schuld worden omgezet in een langlopende schuld. In 2021 is gedurende
1 Renteherziening op lening o/g
2021
het gehele jaar de kasgeldlimiet overschreden. Dit is veroorzaakt door
2 Betaalde aflossingen
375
de forse uitstaande vorderingen op het Rijk voor de coronabestrijding.
3 Renterisico (1+2)
375
0
Het overschrijden van de kasgeldlimiet zou tot gevolg moeten hebben dat kortlopende schulden (kasgeldleningen) omgezet worden in lang-
4 Begrotingstotaal 2021
lopende schulden. De GGD heeft echter alleen in het tweede kwartaal
Bij Min. Regeling vastgestelde %
kortstondig een kasgeldlening gehad. Het overschrijden van de limiet is
5 Renterisiconorm
derhalve geen probleem.
Toets renterisiconorm (5-3) 6 Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)
93.137 20% 18.627
18.252
Kasgeldlimiet (bedragen *€ 1.000,-) Omvang begroting per 1-1-2021 (=grondslag)
36.326
In procenten van de grondslag
8,20%
Toegestane kasgeldlimiet
2.979 1e
2e
3e
4e
4.4
BEDRIJFSVOERING
Crisisorganisatie Het jaar 2021 was ook voor de sector Bedrijfsvoering een bewogen jaar.
kwartaal
kwartaal
kwartaal
kwartaal
Zowel de crisisorganisaties van de GGD als VRGZ moesten vanwege de
Totaal netto vlottende schuld
23.650
18.399
23.012
5.536
COVID-19 pandemie langdurig opschalen. Ondertussen hebben diverse
Toegestane kasgeldlimiet
2.979
2.979
2.979
2.979
-20.671
-15.420
-20.033
-2.557
ontwikkelingen plaatsgevonden die hieronder worden geschetst.
Ruimte
Applicatie AFAS Renterisiconorm
Na de livegang in 2020 van AFAS, het nieuwe personele en financiële
Om ongewenste financiële gevolgen van rentewijzigingen te beperken
systeem, stond 2021 in het teken van de verdere doorontwikkeling en
geeft het ministerie ook een renterisiconorm aan. Deze renterisiconorm
uitrol van dit systeem. Door corona verliep deze doorontwikkeling min-
geeft de omvang van de schuld weer die in een jaar maximaal voor
der snel dan gepland. Verbeteringen ten aanzien van de projectadminis-
renteconversie in aanmerking mag komen.
tratie zijn afgerond maar de werving & selectiemodule heeft vertraging opgelopen en wordt daardoor in 2022 geïmplementeerd.
De uitkomst hiervan mag niet overschreden worden zodat een spreiding van de opgenomen leningen, looptijden en rente-aanpassingsdata en een eventueel hieruit voortvloeiende rentewijziging ontstaat.
1 Wet Financiering decentrale overheden
49 / 113
JAARVERSLAG 2021
Interne beheersing
Hierover hebben de GGD en de gemeente Nijmegen langdurig
Op basis van de interne controles en de interim controle is vastgesteld
onderhandeld met als grootste probleempunt het aantal parkeerplek-
dat de interne beheersing van de financiële processen op orde is. De
ken. Eind 2021 is hierover overeenstemming bereikt. Door de lange
aandachtspunten uit de rapportage van de accountant (Management
onderhandelingen is ten minste een half jaar vertraging ontstaan met
Letter) zijn afgerond of worden uitgevoerd. Daarnaast is gewerkt aan
mogelijke prijsstijgingen als gevolg.
de voorbereiding op de wetswijziging ten aanzien van rechtmatigheid. De verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheid van het gevoerde
JGZ-locaties
financiële beleid ligt, nu en straks, bij het Dagelijks Bestuur (DB). Het
Het nieuwe programma van eisen en de maatschappelijke ontwikkelin-
Dagelijks Bestuur richt daarvoor (via de directie) de administratie en
gen geven aanleiding om de huisvesting van de 21 consultatiebureaus in
interne beheersing zodanig in dat het verantwoording kan afleggen aan
onze regio opnieuw te bekijken. Voor de consultatiebureaus in Duken-
het Algemeen Bestuur. Naast deze voorbereidingen heeft het Algemeen
burg en Beuningen worden momenteel gesprekken gevoerd met de
Bestuur ingestemd met de aanstelling van een Concerncontroller samen
verhuurders en de gemeenten.
met de VRGZ. HRM Inkoopbeleid
De coronapandemie heeft effect gehad op de capaciteit en prioritering
De afdeling Inkoop heeft in nauwe samenwerking met andere organisa-
van de werkzaamheden binnen HRM.
tieonderdelen het inkoopbeleid herzien. Dit inkoopbeleid is in juni 2021
In 2021 heeft een medewerkerstevredenheidsonderzoek plaatsgevon-
formeel vastgesteld en daarna is begonnen met de uitvoering en de
den. De uitkomsten zijn besproken binnen de afdelingen; de
doorontwikkeling van de inkooporganisatie.
verbeteracties staan gepland voor 2022. Na een aanbestedingstraject is Arboned de nieuwe arbodienstverlener
Aanbestedingstrajecten
van de GGD.
Alle aanbestedingstrajecten die de GGD heeft opgestart zijn binnen de
HRM heeft een nieuwe regeling ambtseed en belofte en een thuiswerk-
Europese aanbestedingsgrenzen afgerond en daarmee rechtmatig tot
regeling opgesteld en er zijn voorbereidingen getroffen voor de thema’s
stand gekomen. In 2021 heeft de GGD wel meerdere malen gebruik-
duurzame mobiliteit, reiskostenregeling, werving en selectie en het
gemaakt van de uitzonderingsclausule Dwingende Spoed in de
cao-principeakkoord.
Aanbestedingswet omdat er in het kader van de ontwikkelingen van de pandemie snel gehandeld moest en een regulier aanbestedingstraject
4.4.1
Informatiemanagement
van 9 maanden dan een te lange doorlooptijd zou hebben. Proces- en dataondersteuning corona-organisatie GGD-locaties
Voor de corona-organisatie zijn nieuwe applicaties ingericht, zijn er
Een groot deel van 2021 heeft in het teken gestaan van de koopover-
actuele corona-dashboards gebouwd, medewerkers opgeleid en is de
eenkomst van de grond voor de nieuwbouw van het hoofdkantoor.
monitoring op het gebruik van data ingeregeld.
50 / 113
JAARVERSLAG 2021
Nieuwe ontwikkelingen
Gedeelde regie met VRGZ
We hebben een actieve bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van
Bij de VRGZ is in september 2021 een nieuwe manager Informatievoor-
diverse tools op het gebied van coronabestrijding zoals zelfbco.nl,
ziening gestart. Deze manager gaat een hernieuwde afstemming met
doorontwikkeling van CoronIT en de implementatie van GGDContact.
de GGD opzetten die recht doet aan de gemeenschappelijke ambities
Daarnaast is vooral op het gebied van data veel bereikt: innovatieve
op het gebied van ICT en Informatievoorziening (IV). Daarmee is een
dashboards vanuit de afdelingen VT, BZ en coronabestrijding en de start
belangrijke stap gezet naar een ingebedde IV-regieorganisatie en
van de ontwikkeling van een beddenapp (waar in de regio is nog een
afgestemde processen binnen alle lagen van de GGD en VRGZ.
bed beschikbaar?) voor de OGGZ-taak. 4.4.2
Communicatie
Certificering NEN7510 Als eerste GGD in Nederland zijn we onder accreditatie gecertificeerd
Het personeelsbestand van de GGD groeide door de coronabestrijding
voor de norm NEN7510 Informatiebeveiliging in de Zorg voor alle
en veel medewerkers werk(t)en thuis. Om medewerkers verbonden en
processen, locaties, middelen en mensen (inclusief de voltallige corona-
betrokken te houden investeerden we vooral in de informatievoor-
organisatie).
ziening via intranet. Ook organiseerden we diverse webinars. Voor de externe communicatie was het digitoegankelijk maken van de GGD-
Archiefwaardige informatieprocessen
websites een belangrijke stap. Dit traject wordt in 2022 vervolgd.
Het Verbeterplan archief naar aanleiding van de archief-audit 2020 is succesvol afgerond. Sinds 1 november 2021 werken we volledig digitaal
Vaccinatiecommunicatie
(er wordt geen fysiek archief meer opgebouwd).
Met doelgroepgerichte communicatie via de (lokale) pers, socialmedia
Met leveranciers zijn bindende afspraken gemaakt om hun applicaties te
en GGD-website ondersteunden we de corona-massavaccinatie inclusief
laten voldoen aan actuele archiefwet- en regelgeving (doorlooptijd tot
de boostercampagne in december. Voor moeilijk te bereiken doelgroe-
circa 2024).
pen (zoals dak- en thuislozen en laaggeletterden) organiseerden we aanvullende activiteiten. Na de communicatie per leeftijdsgroep werd
Informatiebeleidsplan
de aanpak fijnmaziger. Met een bus trok het vaccinatieteam van de
Het strategisch informatiebeleid is vastgesteld en op basis hiervan zijn
GGD door de regio en bezocht wijken met een lagere vaccinatiegraad.
jaarplannen per afdeling opgesteld met concrete initiatieven en
Team Communicatie verzorgde een socialmedia-campagne en voorzag
projecten.
gemeenten van een communicatietoolkit om de locaties en data van de
Voor alle afdelingen zijn diverse projecten gestart en vaak ook al
prikbus onder de aandacht te brengen.
succesvol afgerond. Voorbeelden hiervan zijn de actualisatie van diverse softwarepakketten en de implementatie van iBabs voor digitaal
Online coronacommunicatie
vergaderen met het bestuur.
De coronapagina’s op de GGD-website werden ruim drie keer zoveel bezocht als het jaar ervoor (2.537.730 paginaweergaven in 2021,
51 / 113
JAARVERSLAG 2021
daarentegen 809.022 in 2020). Ook op onze socialmedia-kanalen was het drukker met berichtgeving over corona: zo’n 85% van de posts op Facebook en Twitter ging over corona. Om het coronacallcenter te ondersteunen bij het beantwoorden van de vele dagelijkse coronavragen hebben we eind van het jaar een live-chat ontwikkeld. Inwoners kunnen voortaan ook aan een ‘chatrobot’ op onze GGDwebsite hun vragen stellen. 4.4.3
Kwaliteit
Certificering De externe hercertificeringaudit is succesvol verlopen. Het Kwaliteitsmanagementsysteem van GGD Gelderland Zuid voldoet onverminderd aan het normenkader van Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling Zorg (HKZ). Melden van incidenten Vanuit de toename van het aantal Melding Ter Verbetering (MTV)
Klachtenafhandeling
incidenten blijkt dat medewerkers van de GGD meldingsbewust zijn en
In 2021 ontving de GGD in totaal 61 klachten. Dit aantal is exclusief de
bereid zijn om (bijna-)incidenten te melden. De toename van het aantal
corona gerelateerde klachten. De corona gerelateerde klachten worden
MTV-meldingen komt vooral vanuit medewerkers van de corona-crisisor-
in eerste instantie door klachtenmedewerkers binnen de corona-organi-
ganisatie. Meldingen worden door MTV-medewerkers snel geanalyseerd
satie afgehandeld. Komen deze medewerkers er niet uit, dan nemen de
en beoordeeld op verbeterpotentieel. Door de meldingen is er onder
klachtenfunctionarissen de klacht verder in behandeling. Klachten
meer zicht op het aantal en de aard van agressie-incidenten.
worden in de meeste gevallen door de klachtenfunctionarissen via
Medewerkers kregen proactief een training ‘Omgaan met agressie en
interne bemiddeling afgehandeld. De onafhankelijke klachtencommissie
geweld’ aangeboden.
heeft in 2021 vier klachten in behandeling genomen. De
De GGD-brede MTV-meldingscommissie ontwikkelt zich als een
geschillencommissie werd niet ingeschakeld.
verbindende commissie waarin de meldingen met elkaar besproken worden om van elkaar te leren. Het aantal meldingen is in
4.4.4
Arbeidsomstandigheden
onderstaande figuur weergegeven. RI&E corona In 2021 is een vragenlijst ontwikkeld die gebruikt is om de risico’s te inventariseren op de vaccinatie- en testlocaties. Voor de benoemde risico’s
52 / 113
JAARVERSLAG 2021
zijn plannen van aanpak gemaakt. De uitgevoerde Risico-
4.4.5
Samenstelling personeelsbestand
Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) COVID-19 op de vaccinatie- en testlocaties is getoetst door een gecertificeerd arbeidshygiënist en
In onderstaande tabel zijn een aantal gegevens opgenomen over de
scoorde op alle punten voldoende. Er waren geen aanvullende adviezen
opbouw van het personeelsbestand.
voor de plannen van aanpak van de test- en vaccinatielocaties. Gezonde medewerkers
Aantal medewerkers GGD 2
2021
2020
Ultimo
Ultimo
Tijdens het MedewerkerBetrokkenheid-TevredenheidsOnderzoek
Aantal medewerkers in dienst
180
66
(MBTO) is de werkbelasting van medewerkers onderzocht en dit is
(excl. corona stagiaires en inhuur)
450
455
Aantal medewerkers coronabestrijding
1.018
494
Totaal medewerkers GGD
1.468
949
FTE in dienst
347
347
FTE inhuur
12
34
46,56
46,70
Man
10,22
10,99
Vrouw
89,78
90,01
7,97
7,17
teruggekoppeld binnen de afdeling. Het periodiek medisch onderzoek is niet uitgevoerd. Dit onderwerp wordt meegenomen in de RI&E 2022. Vitale medewerkers De werkgroep Samen Gezond Werken heeft digitaal aandacht besteed aan het behouden van vitale medewerkers. De werkgroep heeft via JIP (intranet) de medewerkers uitgenodigd om deel te nemen aan
Aantal FTE
Overige indicatoren Gemiddelde leeftijd Verhouding (%)
beweegchallenges, wandelactiviteiten en workshops. Bedrijfshulpverlening (BHV)
Ziekteverzuim (%)
De BHV is adequaat georganiseerd op hoofdlocaties en externe locaties inclusief de test- en vaccinatielocaties.
4.5
VERBONDEN PARTIJEN
De GGD werkte ook dit jaar intensief samen met Veiligheidsregio Nieuwbouw
Gelderland-Zuid op het gebied van bedrijfsvoering (geleverd door de
Het nieuw te bouwen hoofdkantoor dient te voldoen aan de Arbowet.
afdelingen Vastgoed & Facility Management, HRM, ICT en Financiën &
Daarom neemt de Arbo-coördinator deel aan de projectgroep
Control). Er is geen sprake van een verbonden partij in die zin dat de
Nieuwbouw en monitort zij de inrichting van de nieuwbouw. Er wordt
GGD risico’s draagt die door de andere partij worden veroorzaakt.
met name ingezoomd op activiteitgerelateerd werken en hybride
Wel zijn er kosten gemoeid met het eventueel verbreken van het
werken.
samenwerkingsverband. 2 iedereen die van de GGD een loonstrook ontvangt (excl. niet-betaalde stagiaires)
53 / 113
JAARVERSLAG 2021
HOOFDSTUK 5
Jaarrekening Dagelijks Bestuur d.d. 24 maart 2021
54 / 113 114
JAARVERSLAG 2021 5.1
BALANS PER 31 DECEMBER 2021
ACTIVA (bedragen x € 1.000,-)
31-12-21
31-12-20
Vaste Activa Materiële vaste activa
3.378
3.246 3.378
3.246
Vlottende activa Vlottende activa Voorraden Voorraden
47
84 47
84
Uitzetting met rentetypische looptijd < 1 jaar Openbare lichamen Rijk
74
8.335
Openbare lichamen Gemeenten
856
1.005
Openbare lichamen Overige
247
120
Uitzettingen Rijks schatkist
22.115
13.377
137
334
Overige vorderingen
23.429
23.170
Liquide middelen Kassaldi
10
5
Banksaldi
99
100 109
105
Overlopende activa Nog te ontvangen subsidies Rijk
2.831
17
Nog te ontvangen subsidies gemeenten
95
28
Overige nog te ontvangen bedragen
959
273
Totaal
3.885
317
30.848
26.921 55 / 113
JAARVERSLAG 2021
PASSIVA (bedragen x € 1.000,-)
31-12-21
31-12-20
Vaste Passiva Eigen vermogen Algemene reserve
1.547
786
Bestemde reserve frictiekosten huisvesting
386
445
Gerealiseerd resultaat
149
760 2.081
1.992
Voorzieningen Voorzieningen verplichtingen, verliezen, risico's
413
348
Voorzieningen ter egalisering van kosten
223
168 636
516
Langlopende schulden Schuld met rentetypische looptijd > 1 jaar Langlopende schulden
14.625
15.000 14.625
15.000
Vlottende passiva Netto vlottende schuld met rentetypische looptijd < 1 jaar Crediteuren
6.538
3.267
Overige schulden
4.030
3.618 10.568
6.885
Overlopende passiva Overige nog te betalen bedragen
1.623
1.108
Overige vooruit ontvangen bedragen
1.313
1.421
Totaal
2.936
2.530
30.699
26.921
Gewaarborgde leningen
0
0
Garantiestelling
0
0
56 / 113
JAARVERSLAG 2021
5.2 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING OVER HET BEGROTINGSJAAR
De hierboven genoemde ontwikkelingen zijn, voor zover voorzien, in de
De bedragen in de kolom Begrotingswijziging zijn op 1 juli 2021
dat hiermee heeft ingestemd. Dit valt binnen het bestaande beleid en
goedgekeurd en derhalve in deze jaarrekening als uitgangspunt
de reguliere bedrijfsuitoefening waardoor er geen sprake is van
genomen. De begrotingswijzigingen worden in alle relevante tabellen
begrotingsonrechtmatigheid.
tussentijdse financiële rapportages gemeld aan het Algemeen Bestuur
weergegeven met ‘Gewijzigde begroting 2021’. De wijzigingen zijn verder toegelicht in paragraaf 6.1. 5.2.1 Analyse begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid De uitbraak van de coronapandemie heeft invloed gehad op de uitvoering van de werkzaamheden in 2021 van zowel de normale dienstverlening van de GGD als de bedrijfsvoering van de GGD. Conform declaratieprotocol vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is de vermindering van inzetbaarheid op uniforme taken niet vertaald in een terugbetaling van de inwonersbijdrage voor deze taken. De inzet voor de coronabestrijding is derhalve verminderd met de inzet die normaal zou plaatsvinden op de uniforme taken zodat er geen dubbele financiering ontstaat. Dit was in 2021 beperkt in omvang. De GGD heeft waar mogelijk de normale dienstverlening uitgevoerd. De medewerkers van AGZ zijn grotendeels ingezet voor de coronabestrijding. Medewerkers van de andere afdelingen zijn zeer beperkt ingezet voor de coronabestrijding. In 2021 is veel personeel aangetrokken voor de corona-organisatie. Voor zowel de uitvoering als de ondersteuning zijn forse uitgaven gedaan. Het betreft met name personele- / inhuurlasten en materiële lasten om de test- en vaccinatielocaties operationeel te houden.
Deze lasten zijn, samen met de inhaalkosten, in rekening gebracht middels de declaratie meerkosten corona bij het Ministerie van VWS.
57 / 113
JAARVERSLAG 2021
(bedragen x € 1.000,-)
Realisatie Gewijzigde begroting
Primaire begroting
Realisatie
2021
2021
2021
2020
24.111
24.111
23.740
23.245
Uniforme taken o.b.v. facturen
2.486
2.610
2.610
2.091
Subsidies Rijk
59.656
1.960
1.960
20.484
Subsidies Gemeenten
4.364
3.408
3.408
3.948
Overige opbrengsten
2.593
3.787
3.787
2.698
Acquisitiedoelstelling
0
340
340
0
93.211
36.217
35.845
52.467
Personeelskosten
69.492
26.690
26.337
34.356
Huisvestingskosten
4.252
1.614
1.614
1.656
Kantoormiddelen
272
203
203
199
Medische zaken
2.556
1.097
1.097
7.795
Communicatieapparatuur
Baten Bijdrage deelnemende gemeenten
Totaal baten Lasten
2.262
1.413
1.413
1.570
Vervoermiddelen
64
39
39
33
Afschrijvingen
586
702
702
605
Algemene kosten
10.861
1.820
1.820
3.065
Inkoop ondersteunende diensten VRGZ
2.660
2.517
2.499
2.363
Voorlichting
26
37
37
27
Rentebaten en -lasten
106
193
193
80
Totaal lasten
93.137
36.326
35.954
51.750
Totaal saldo van baten en lasten
74
-109
-109
718
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
59
109
109
59
Resultaat voor vennootschapsbelasting
133
0
0
777
Vennootschapsbelasting
-16
0
0
16
Resultaat na vennootschapsbelasting
149
0
0
760
58 / 113
JAARVERSLAG 2021
5.2.2
Baten en lasten Veilig Thuis
In deze rapportage heeft de begrotingswijziging 2021 alleen betrekking op Veilig Thuis. Onderstaande bijstelling heeft met name betrekking op de uitbreiding van de facultatieve taken van Veilig Thuis.
(bedragen x € 1.000,-)
Realisatie Gewijzigde begroting
Primaire begroting
Realisatie
2021
2021
2021
2020
7.383
7.383
7.012
7.104
Subsidies Rijk
61
0
0
0
Subsidies Gemeenten
253
0
0
19
Baten Bijdrage deelnemende gemeenten
Overige opbrengsten Totaal baten
143
77
77
133
7.839
7.461
7.089
7.255
5.876
5.579
5.226
5.653
Lasten Personeelskosten Kantoormiddelen
3
0
0
3
Communicatieapparatuur
86
101
101
85
Algemene kosten
234
218
218
256
Inkoop ondersteunende diensten VRGZ
0
0
0
0
Bijdrage aan interne dienstverlening
1.471
1.563
1.544
1.391
Totaal lasten
7.669
7.461
7.089
7.387
170
0
0
-132
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
0
0
0
0
170
0
0
-132
0
0
0
0
170
0
0
-132
Totaal saldo van baten en lasten
Resultaat voor vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Resultaat na vennootschapsbelasting
59 / 113
JAARVERSLAG 2021 5.2.3
Baten en lasten exclusief Veilig Thuis
(bedragen x € 1.000,-)
Realisatie Gewijzigde begroting
Primaire begroting
Realisatie
2021
2021
2021
2020
16.728
16.728
16.728
16.141
Uniforme taken o.b.v. facturen
2.486
2.610
2.610
2.091
Subsidies Rijk
59.595
1.960
1.960
20.484
Subsidies Gemeenten
4.111
3.408
3.408
3.929
Overige opbrengsten
2.451
3.710
3.710
2.566
Acquisitiedoelstelling
0
340
340
0
85.371
28.756
28.756
45.212
Personeelskosten
63.616
21.111
21.111
28.703
Huisvestingskosten
4.252
1.614
1.614
1.656
Kantoormiddelen
269
203
203
196
Medische zaken
2.556
1.097
1.097
7.795
Communicatieapparatuur
2.176
1.312
1.312
1.485
Baten Bijdrage deelnemende gemeenten
Totaal baten Lasten
Vervoersmiddelen
64
39
39
33
Afschrijvingen
586
702
702
605
Algemene kosten
10.627
1.602
1.602
2.809
Inkoop ondersteunende diensten VRGZ
2.660
2.517
2.499
2.363
Bijdrage aan interne dienstverlening
-1.471
-1.563
-1.544
-1.391
Voorlichting
26
37
37
27
Rentebaten en -lasten
106
193
193
80
85.468
28.865
28.865
44.363
Totaal lasten Totaal saldo van baten en lasten
-97
-109
-109
850
Toevoegingen reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen reserves
59
109
109
59
Resultaat voor vennootschapsbelasting
-38
0
0
909
0
0
0
0
-21
0
0
892
Vennootschapsbelasting Resultaat na vennootschapsbelasting
60 / 113
JAARVERSLAG 2021
5.3
GRONDSLAGEN VAN RESULTAATBEPALING EN WAARDERING
5.3.2
Grondslagen van waardering
De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften
Alle activa en passiva zijn gewaardeerd tegen nominale waarde tenzij
die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten
anders is vermeld. De belangrijkste posten worden hieronder nader
daarvoor geeft. Het overzicht van baten en lasten van de GGD omvat
toegelicht.
het totaal van alle activiteiten die de GGD heeft uitgevoerd. De cijfers worden nader gepresenteerd en toegelicht in het overzicht baten en
5.3.3
Activa
lasten. Materiële vaste activa met economisch nut Voor de GGD geldt de vennootschapsbelastingplicht (vpb) voor over-
De materiele vaste activa zijn gewaardeerd op de verkrijgingsprijs
heidsinstellingen. Jaarlijks verzorgt de GGD in samenwerking met een
verminderd met de cumulatieve afschrijvingen. De afschrijvingen zijn
belastingadviseur de vpb-aangifte.
gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs.
5.3.1
Grondslagen van resultaatbepaling
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrek-
De GGD zal naar verwachting in 2023 verhuizen naar een nieuw
king hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij
hoofdkantoor. Het huidige hoofdkantoor aan de Groenewoudseweg
op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong
zal worden gesloopt. Als gevolg hiervan is de levensduur van de gedane
vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden in acht genomen
investeringen verkort tot 2022. Daarom hebben wij in de jaarrekening
indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.
2019 een schattingswijziging met betrekking tot de levensduur van de activa doorgevoerd.
De lasten worden bepaald op basis van historische kosten met inachtne-
In deze jaarrekening is rekening gehouden met deze verkorte
ming van de vermelde grondslagen van waardering van activa en passiva
levensduur (een zogeheten schattingswijziging). Dit heeft een extra
en toegerekend aan het verslagjaar waarop ze betrekking hebben.
afschrijving tot gevolg van circa € 59.000,- per jaar tot 2022. Dit wordt gefinancierd uit de bestemde reserve frictiekosten.
Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Aangezien het niet is toegestaan
Activa met een verkrijgingsprijs van meer dan € 2.500,- worden
voorzieningen te vormen voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten
geactiveerd. Investeringen die volledig zijn afgeschreven maar nog wel
gerelateerde verplichtingen van een vergelijkbaar volume, worden
in eigendom zijn, zijn middels desinvestering overgebracht naar de staat
sommige personele lasten toegerekend aan de periode waarin
van eigendommen.
uitbetaling plaatsvindt. Voor jaarlijks terugkerende arbeid gerelateerde kosten zonder (naar verwachting) een jaarlijks vergelijkbaar volume is een verplichting opgenomen.
61 / 113
JAARVERSLAG 2021
De gehanteerde afschrijvingspercentages van de materiële
van baten en lasten over 2021. De algemene reserve dient primair als
vaste activa
weerstandsvermogen om incidentele tegenvallers in de exploitatie op
Gebouwen
20 jaar
5%
te vangen. De bestemmingsreserves zijn reserves waaraan een bepaalde
Inventarissen, stoffering, aanpassing
10 jaar
10%
bestemmingsrichting is meegegeven.
7 jaar
14%
5 jaar
20%
Telefooninstallaties
5 jaar
20%
Overige bedrijfsmiddelen
5 jaar
20%
Hardware: laptops, thin clients, desktop
4 jaar
25%
Smartphones
3 jaar
33%
gebouw, meubilair en bekabeling Hardware: beeldschermen, telefooncentrale met toestellen Algemene en specifieke softwareapplicaties