Bijlage 1. Programmarekening 2020
Tekst van het document
6.12
Verward gedrag
6.12.1 We maken in 2018 een plan van aanpak voor personen met verward gedrag. We wilden in 2020 in de gemeente starten met Wijchen sluit aan bij het regionaal verschillende activiteiten. Door Corona lukte dit programma 'Weer Thuis'. De GGD niet. Ze zijn wel voorbereid. Hierdoor kunnen we in Gelderland-Zuid voert hiervoor een regionaal 2021 wel starten. Inmiddels planden we voor 2021 project uit. Op onderdelen is lokale 6 trainingen Mental Health First Aid (MHFA). Die uitwerking nodig waarvoor een lokale aanpak zijn voor inwoners, vrijwilligers en professionals. volgt. De aanpak van personen met verward Daarnaast namen we eind 2020 een besluit om wijk gedrag heeft sterke samenhang met de ggz teams in te voeren in de regio. Tenslotte invoering van de Wet verplichte GGZ per 1 werkte Wijchen in 2020 mee aan het maken van januari 2020 en de decentralisatie van een regioplan beschermd wonen en beschermd wonen. Deze thema's pakken we maatschappelijk opvang. In 2021 nemen alle raden dan ook in samenhang met elkaar op. hierover een besluit.
Programmarekening 2020 - Programma 6
Pagina 61 van 193
Begroot 2020
6.13
Verantwoording
Wijchen gezonder
Geen specifieke beleidsvoornemens.
6.14
Alert op misbruik
Geen specifieke beleidsvoornemens.
Programmarekening 2020 - Programma 6
Pagina 62 van 193
Wat kost het?
Taak Financieel overzicht (x € 1.000) veld
Geactualiseerde Begroting 2020
Werkelijk
Werkelijk
2020
2019
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81
Baten Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Totaal Baten
31 6 15.900 0 0 0 250 160 0 16.347
39 8 14.532 3 160 0 434 160 0 15.337
58 9 10.287 68 0 0 685 0 0 11.108
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82
Lasten Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Totaal Lasten
4.354 1.611 19.112 5.159 2.130 1.432 8.824 10.571 653 1.502 55.348
3.746 1.606 17.559 4.563 2.033 1.607 8.052 11.515 641 1.880 53.203
3.038 1.715 13.718 5.218 1.831 1.636 9.543 11.352 459 485 48.994
Gerealiseerd totaal van baten en lasten
-39.001
-37.866
-37.886
9 42 11 23 138 90 0 0 163 0 0 0 0 230 754 275 26 0
9 42 11 23 168 57 50 0 2 21 0 0 0 41 296 223 98 -212
9 42 11 23 1.871 0 0 57 108 0 139 75 0 -250 -27 33 236 0
1.760
829
2.328
-37.241
-37.037 204
-35.558
Mutatie bestemmingsreserves Afs.R: Arbomaatregelen SCEC Afs.R: Kulturhus Bergharen Afs.R: MFA Huurlingsedam Afs.R: Verduurzaming mozaiek AR: Algemene Reserve BR: Eenmalige middelen BR: Revolverend fonds duurzaamheid BR: Implementatie Transities WMO BR: Integratie en participatie statushouders BR: Pilot kwetsbare jongeren BR: Taakstelling HH middelen 2016 BR: Wijchen21 informatievoorziening BR: WMO-Proof openbare gebouwen ER: 2D`s WMO-JEUGD ER: Onderhoud Overige gebouwen ER: Uitvoering WMO beleidsplan ER: WWB I-deel ER: corona compensatie
Inzet bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting
Programmarekening 2020 - Programma 6
Pagina 63 van 193
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie De verzekeringspremie en belastingen op gemeentelijke sociaalculturele accommodaties lag hoger dan begroot. Hogere doorberekende kosten WDW. Lagere kosten op weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag. De huur (sep t/m dec 2020) van Ontmoetingscentrum Villa Sterrebosch is opgeschort i.v.m. Corona. De middelen blijven beschikbaar in de algemene reserve. Lagere onttrekking algemene reserve i.v.m. lagere kosten 2020 (opgeschorte huur Villa Sterrebosch). Hogere opbrengsten SPUK subsidie 2020. Minder inspecties kinderopvang als gevolg van corona uitgevoerd. De begrote kapitaals- en exploitatielasten MFA Batenburg komen te vervallen, omdat het pand nog niet in gebruik is. Ter dekking van de kapitaalslasten Leefbaarheid Hernen Bergharen was een onttrekking aan de reserve eenmalige middelen 25k begroot. De investering heeft nog niet plaatsgevonden, daarom wordt geen onttrekking aan de reserve gedaan. Gebouwafhankelijk kosten vallen binnen de klassieke Wmo, afwijkingen t.o.v. de begroting worden met de reserve WMO geëgaliseerd. De beoogde vervanging van het plafond aan de Mijlpaal, het dak bij het Mozaïek, onderhoud gymzaal Zandloper en bestrating de Brink wordt uitgesteld naar 2021. Daarnaast is onderhoud Speelhoeve uitgesteld i.v.m. onduidelijkheid over de toekomst van dit pand.
Het doorgeschoven onderhoud wordt niet uit de reserve onderhoud gebouwen onttrokken, zodat de kosten in 2021 gedekt zijn. Taakveld 6.2 Wijkteams Hogere doorberekende kosten WDW. Op het dit taakveld treedt een voordeel op. Dit is een saldo van voordelen op de onderwerpen: regionaal ondersteuningsbureau, lokale toegangspoort, cliënt ondersteuning en indicaties WMO- voorzieningen. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen BUIG: De voorziening debiteuren Bijstand is herzien. Hieruit volgt een afrekening ter hoogte van 52k. Dit wordt verrekend met de reserve BUIG. BUIG: de toename van het aantal bijstandsgerechtigden uit de Perspectiefnota blijkt in de praktijk in 2020 nog mee te vallen. Hier tegenover staat een tegenvaller op het definitieve rijksbudget, waardoor we een tekort op het budget BUIG hebben gerealiseerd. BUIG: het tekort op BUIG kunnen we afdekken uit de daarvoor bestemde reserve. Hogere doorberekende kosten WDW. Project Klaar voor de Start: Over het 1e schooljaar (aug 2019- sept 2020) is een voordelig resultaat behaald. Dit werd voornamelijk veroorzaakt door lager dan verwachte opleidingskosten en omdat geen beroep is gedaan op het budget voor onvoorziene kosten. Daarnaast werd in 2020 een subsidie van het A&O fonds binnengehaald. Het voordelig resultaat Klaar voor de Start vloeit terug in de Algemene Reserve. Minder gebruik van kwijtscheldingen dan aangenomen in de begroting.
De Kindregeling beoogt vooral participatie te stimuleren (in vastomlijnde activiteiten). Door Corona is het aanbod daarvan minder en daardoor het aantal aanvragen waarschijnlijk ook. Er is een kleiner beroep op bbz bedrijfskapitaal gedaan dan begroot Bijzondere bijstand: Op verschillende onderdelen van de Bijzondere
Programmarekening 2020 - Programma 6
Structureel
Incidenteel
0 0 0
-18 -12 10
0
12
0 0 0
-12 14 41
0
141
0
-25
0
-89
0
491
0
-491
0
-32
0
38
0
-52
0
-46
0 0
98 -51
0
35
0 0
-35 10
0 0 0
36 41 147
Pagina 64 van 193
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Bijstand zijn minder gebruikers t.o.v. 2019. Met name de 'incidentele kosten' liggen veel lager dan begroot. Bijzondere bijstand overig. Taakveld 6.4 Begeleide participatie MGR Nieuw Beschut: De kosten voor Nieuw Beschut zijn fors naar beneden bijgesteld, het budget voor Loonkostensubsidies (taakveld 6.5) wordt daarentegen omhoog bijgesteld. WSW: De kosten voor de WSW zijn vanwege de coronacrisis gestegen. De MGR verwachtte ca € 200k uitzetting te realiseren t.o.v. de begroting. Uit de voorlopige cijfers blijkt dat deze uitzetting niet wordt gerealiseerd. Daarbij hadden we ook verwacht dat de extra middelen uit de circulaire nog ingezet zou worden in 2020, dat is niet het geval. Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie MGR Loonkostensubsidies: Het budget voor Loonkostensubsidies is fors naar boven bijgesteld. Het budget voor Nieuw Budget wordt daarentegen omlaag bijgesteld (taakveld 6.4). Op de MGR Arbeidsmatige dagbesteding is een voordeel gerealiseerd. Aan de hand van voorlopige jaarrekeningcijfers 2019 werd een bijbetaling van € 3k verwacht. De eindafrekening 2019 leidde echter tot een teruggaaf van € 21,5k. Op MGR Arbeidsmatige dagbesteding is daarnaast een voordeel gerealiseerd door afrekening uit 2017/2018. MGR Werkdeel basis: Vanwege de coronacrisis blijven de kosten op de basisdienstverlening achter.
Een deel van dit voordeel wordt door Werkbedrijf in 2021 ingezet en een deel wordt terugbetaald. De terug ontvangen middelen hebben we ingezet voor dienstverlening aan ondernemers getroffen door de coronamaatregelen. Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Op het onderdeel woonvoorzieningen treedt een nadeel op. De oorzaak van deze afwijking met de begroting ligt in de toename van het aantal woonvoorzieningen. Door de stelselwijziging moeten mensen langer thuis blijven wonen. Verder stagneert de doorstroom van ouderen naar passende woningen. Dit leidt tot een toename van het aantal woningaanpassingen. Vooral de inzet van trapliften (51 in 2020) is gestegen (32 in 2019). Daarnaast hebben zich 4 dure woningaanpassingen voorgedaan. Op het onderdeel hulpmiddelen treedt een nadeel op. Sinds 1 juni 2020 hebben wij een nieuwe hulpmiddelenleverancier Welzorg. Met de oude leverancier Medipoint hebben wij een sterfhuisconstructie afgesproken. De afbouw van hulpmiddelen via de sterfhuisconstructie is minder snel op gang gekomen dan verwacht. Hierdoor zijn er in 2e helft van 2020 meer hulpmiddelen gefactureerd tegen het oude hogere tarief dan verwacht. Ook is het aantal uitstaande hulpmiddelen meer gestegen dan geraamd. De WMO klassiek budgetten egaliseren we met de reserve WMO. Hogere doorberekende kosten WDW.
Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ In de begroting (inschatting Perspectiefnota 2020) is een taakstelling opgenomen van 250k voor het onderdeel 2D's. Deze aanvullende taakstelling is in z'n geheel op taakveld 6.71 verwerkt in de begroting. De realisatie zou plaats moeten vinden op diverse taakvelden. Echter de taakstelling is niet geheel ingevuld, zie hiervoor thema 2d's in programma 6. Het onderdeel PGB's WMO nieuw laat conform opgave van de Sociale Verzekeringsbank een nadeel zien.
Programmarekening 2020 - Programma 6
Structureel
Incidenteel
0
20
0
73
0
317
0
-73
0
24
0
25
0
126
0
-131
0 0 0
-68 199 -11
0
-250
0
-16
Pagina 65 van 193
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Persoonlijke verzorging geleverd door de thuiszorg valt onder de Zorgverzekeringswet. Persoonlijke verzorging op grond van de Wmo kan alleen worden ingezet in combinatie met begeleiding. Het afgelopen jaar is dit niet ingezet. Vrijval van de reserve pilot kwetsbare jongeren. Dit kortdurend verblijf ter ontlasting van de mantelzorg is in 2020 minder ingezet dan verwacht. Op het onderdeel contractmanagement en monitoring treedt een voordeel op. Dit voordeel ontstaat met name door een efficiëntere inzet van personeel en informatiesystemen. Op het onderdeel schuldhulpverlening treedt een incidenteel voordeel. Het betreft incidentele middelen die uit 2019 zijn overgeheveld naar 2020 en in dit jaar niet zijn ingezet. Het gaat hier o.a. om de pilot schuldhulpverlening aan kwetsbare jongeren die mede in verband met de drukte in het Sociaal wijkteam in 2020 niet is opgepakt. De keuze is gemaakt om deze incidentele middelen niet opnieuw over te hevelen naar 2021. Vanuit de gemeente Nijmegen is een bedrag van 184k ontvangen t.b.v. de ambulantisering in 2021. Er wordt regionaal ingezet op meer mensen thuis helpen. Nijmegen heeft als centrumgemeente middelen ontvangen voor beschermd wonen. Nijmegen houdt geld over, vanwege de trend dat hulp lokaal en aan huis geboden wordt. Dit bedrag storten we in de reserve 2D's Jeugd en WMO t.b.v. inzet in 2021.
Op het onderdeel WMO-dagbesteding treedt een voordeel op. Dit is te verklaren door een stringenter toeleidingskader bij het Sociaal Wijkteam (minder toewijzingen) en een stringentere afbakening met de Wlz. Daarnaast zorgt de corona-crisis ervoor dat er minder gebruik is gemaakt van de dagbesteding. Op zowel de reguliere als de specialistische begeleiding zien we een lagere realisatie in 2020. Door het strengere toeleidingskader worden er minder uren toegekend. Verder zien we dat bepaalde aanbieders door de corona-crisis de begeleiding op een alternatieve wijze hebben ingezet waardoor er soms minder uren zijn gerealiseerd. WMO klassiek: Op het onderdeel huishoudelijke hulp treedt een nadeel op. De belangrijkste oorzaken zijn: na- facturatie i.v.m. tarieven vanuit aanbieders, nagekomen kosten 2019 die niet waren voorzien en subsidie hospice. WMO klassiek: Volgens recente opgave van de Sociale verzekeringsbank treedt bij de PGB's HH een voordeel op. WMO klassiek: Op het onderdeel WMO-vervoer treedt een voordeel op dat Corona- gerelateerd is. Er heeft veel minder vervoer plaatsgevonden. Aanbieders zijn gecompenseerd. De WMO klassiek budgetten egaliseren we met de reserve WMO. Hogere doorbelaste kosten WDW. Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18Op het onderdeel Jeugd verblijf exclusief behandeling treedt een nadeel op.
De gezinshuizen zijn in 2020 omgeklapt naar nieuwe producten in een licht, middel en zware variant. Deze vallen allemaal onder deze categorie. De stijging van de kosten wordt grotendeels veroorzaakt door de verschuiving tussen de categorieën. Daarnaast is het niet behalen van de taakstelling op dit onderdeel veroorzaakt door jeugdigen waarbij beïnvloeding van de problematiek maar beperkt is en het niet mogelijk blijkt te zijn ze gezinsgericht op te vangen. Op het onderdeel Jeugd ambulant treedt een nadeel op. We zien dat reguliere begeleiding in 2020 is gestegen. De stijging komt vooral de inzet van reguliere begeleiding bij jeugdigen in een gezinsgerichte verblijfsvorm. Door de inzet van deze begeleiding is het mogelijk voor de jeugdigen om langer in de gezinsgerichte vorm van verblijf te blijven.
Programmarekening 2020 - Programma 6
Structureel
Incidenteel
0 0
2 20
0
46
0
86
0
118
0
184
0
-184
0
321
0
480
0
-71
0
45
0 0 0
67 -41 -32
-714
0
0
-395
Pagina 66 van 193
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Hierdoor worden zwaardere verblijfsvormen voorkomen/uitgesteld. In 2020 is de ontwikkeling naar groepsgerichte begeleiding ingezet. We zien dat de laatste maanden van 2020 deze groepsvoorzieningen meer worden gebruikt. Verrekening oude jaren / nagekomen zorgkosten Op het onderdeel Jeugd GGZ treedt een nadeel op. We zien een vermindering ten opzichte van het gebruik van 2019 maar een uitzetting ten opzichte van de taakstelling. Deze wordt veroorzaakt door een toename van de problematiek van jeugdige in Q4 van 2020, veroorzaakt door toename problematiek als gevolg van Corona en alle beperkingen en maatregelen die hierdoor van kracht zijn. Dit beeld zien we regionaal. Op het onderdeel dagbehandeling Jeugd treedt een nadeel op. Gebleken is dat het niet behalen van de taakstelling veroorzaakt wordt door toename instroom in het schooljaar 2019 wat zich over de jaargrens heen beweegt in zorginzet (2019/2020). We zien aan het einde van 2020 dat er een daling is ingezet. Deze daling is echter nog niet terug te zien in het totaalbeeld. Het nadeel op persoonlijke verzorging wordt veroorzaakt door een beperkt aantal jeugdigen met zeer complexe verzorgingsvragen. Deze jeugdigen hebben naast verblijfszorg ook een indicatie voor persoonlijke verzorging en zorgen voor meer dan de helft van de kosten. Deze jeugdigen zijn geïndiceerd vanuit GI/rechtbank, waardoor beïnvloedbaarheid beperkt is.
Het aantal kinderen bij de capaciteitsfinanciering St. Maartenschool is met één toegenomen. Het voordeel op vervoer Jeugd is coronagerelateerd. Er heeft tijdelijk minder vervoer plaatsgevonden. Op het onderdeel Jeugdhulp crisis treedt een voordeel op. De vermindering van inzet wordt veroorzaakt doordat we jeugdigen beter weten te volgen en crisis situaties via het SWT of de al ingezet GI instelling of zorgpartij kunnen oppakken. Op het Innovatiebudget treedt een incidenteel voordeel op. Dit betreft 13k vrijval lokale innovatie en 22k voordeel op het regionale transformatiefonds. Een aantal bestedingen behorende bij het budget Jeugd lumpsum zijn lager dan van te voren ingeschat. We volgen hierbij de regionale afspraken. Op het onderdeel Jeugd verblijf inclusief behandeling treedt een voordeel op. Gezinshuizen zijn in 2020 omgeklapt naar een licht, middel en zwaar product. Deze nieuwe producten vallen allemaal onder JW verblijf exclusief behandeling. De daling in deze categorie wordt daardoor voornamelijk veroorzaakt door de verschuiving tussen de categorieën. Daarnaast zien we dat jeugdigen met behandelmogelijkheden steeds meer gezinsgericht worden opgevangen en minder in instellingen verblijven. Hogere doorberekende kosten WDW. Taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ Op het budget van de GGD treedt een nadeel op bij het onderdeel Veilig Thuis. Geëscaleerde zorg 18+ overig.
WMO klassiek: Op het budget ambulantisering ggz treedt een voordeel op. Dit voordeel storten we in de egalisatiereserve WMO. Taakveld 6.82 Geëscaleerde zorg 18Op het onderdeel Landelijke zorg Jeugd (LTA) treedt een nadeel op. De besteding fluctueert sterk over de jaren. Dit is zeer specifieke zorg die ingezet wordt vanuit GI en rechtbanken, waardoor gemeenten hier weinig tot geen invloed op hebben. We bekijken dit beeld dan ook over
Programmarekening 2020 - Programma 6
Structureel
Incidenteel
0
-205
-171
0
0
-62
-44
0
0
-8
0
23
0
32
0
35
0
104
487 0
0 -17
0 0
-11 -2
0 0
31 -31
0
-330
Pagina 67 van 193
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Structureel
Incidenteel
-96
0
0
52
Totaal Totaal saldo
-538
742
Programmarekening 2020 - Programma 6
Pagina 68 van 193
een periode van 3 tot 5 jaar. Afgesproken is tussen de VNG en de LTA aanbieders dat vanaf begin 2021 de LTA aanbieders de gemeenten een prognose doorgeven bij de start van de zorg. Hiermee zullen we in 2021 beter in staat zijn de LTA zorg te prognosticeren. De beïnvloedbaarheid van deze zorg blijft echter beperkt. Op het onderdeel Jeugdbescherming / Jeugdreclassering treedt een nadeel op. Het gebruik is gestegen door een toename van kinderen vallend onder bewindvoering. Deze kinderen vallen onder een JBregeling. Toename van kinderen met Mentorschap op wijchens grond gebied ligt buiten de beinvloedingssfeer van de gemeente. Daarnaast zijn in Wijchen een aantal gezinshuizen gevestigd. Hier zitten veel jeugdigen met een voogdijmaatregel. NB> Voor de voogdijzorg in 2019 heeft Wijchen een extra compensatie van het Rijk ontvangen. Voor 2020 en 2021 komt er ook een compensatieregeling. Het is nog niet bekend hoe deze eruit ziet en of Wijchen hiervoor in aanmerking komt. Op het onderdeel PGB Jeugd treedt een voordeel op. Bij het PGB gebruik zijn we de normen van gebruikelijke zorg strikter gaan hanteren. Dit heeft geleid tot een afname van gebruik. Overig
-1 204
Relevante beleidsnota’s
Nummer besluit 13 IZ 180 13 IZ 190 14 AZ 003 14 IZ 035 15 IZ 056 15 IZ 075 15 IZ 091 15 RZ 080 16 3947 16 438 16 IZ 127 16 IZ 134 16 IZ 139 17 5 3898 18 3 8268 18 5 12162a 19 21058 19 28327 19 29828 19 29486 20 42891 20 47506
Beleidsnota Beleidsnota “Kracht door verbinding”, ontwikkelopgaven voor de transities Jeugdzorg en AWBZ-taken Transitiearrangement jeugd regio Nijmegen Regionaal Werkbedrijf "sterke werkwoorden MGR" Armoedebeleid Langer zelfstandig wonen met dementie Uitvoering Huishoudelijke Hulp Toelage Taakstelling hulp bij het huishouden 2016 Uitgangspunten voor regionale aanbesteding doelgroepenvervoer Beleidsplan schuldhulpverlening 2016-2020 Vrijwilligerswerk en makelaarsfunctie Wonen en zorg in de gemeente Wijchen Beleidsplan Wmo-Jeugd-Gezondheid 2016-2019 Visie op werk en inkomen Invoering populatie gebonden bekostiging Beleid participatie en re-integratie Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Masterplan Wijchen Werkt en de businesscase “Klaar voor de start” Begroting GGD 2020 Begroting MGR 2020 Begroting BVO DRAN 2020 Bezuinigingsvoorstel WMO en Jeugdhulp 2020 Armoedebeleid 2020
Programmarekening 2020 - Programma 6
Pagina 69 van 193
7 Volksgezondheid en milieu
Algemeen Het Programma Volksgezondheid en milieu bestaat uit de volgende taakvelden: 7.1 Volksgezondheid; Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen, zoals de GGD, schoollogopedie en lokaal gezondheidsbeleid. 7.2 Riolering; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. 7.3 Afval; Tot dit taakveld behoren de inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval. 7.4 Milieubeheer; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu waaronder klimaatbeleid, waterbeleid, milieubeleid, MARN (Milieu en Afval Regio Nijmegen) en geluidsonderzoek. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging. Op dit moment heeft Wijchen hier geen financiële rol in.
Speerpunten 7.1
Coalitie akkoord
Algemeen
Duurzaamheid: stimuleren en samenwerken
Programmarekening 2020 - Programma 7
Pagina 70 van 193
Speerpunten
7.1 Duurzaamheid: stimuleren en samenwerken Wij willen verder werken aan een duurzame gemeente. Op dit punt hebben wij stevige ambities. Energieneutraal Wijchen 2040 en het in fases verminderen van het gebruik van aardgas zijn hierbij onze opgaven. Maar Wijchen is geen eiland. Dat betekent dat we gelijk op willen gaan met ontwikkelingen bij andere overheden, ontwikkelingen in onze samenleving en in de techniek. De opgave is aanzienlijk en de beschikbare middelen vragen om een slimme inzet. Wij moedigen daarom initiatieven aan en werken samen met anderen aan duurzaamheid. Die anderen zijn inwoners, maatschappelijke partners in de regio, het bedrijfsleven, de provincie en Rijkswaterstaat. Onze eigen gebouwen willen we met voorrang zo duurzaam en energiezuinig mogelijk maken.
Wat hebben we ervoor gedaan
Begroot 2020 7.1
Verantwoording
Duurzaamheid: stimuleren en samenwerken
7.1.1 We maken van onze eerdere routekaart energieneutraal 2040 een concrete duurzaamheidsagenda voor de periode 2018-2022. En vragen de gemeenteraad deze agenda uiterlijk eind 2018 vast te stellen. Uiterlijk eind 2019 wordt de raad een In 2020 zijn een aantal beleidsimpulsen en concrete duurzaamheidsagenda met subsidiemogelijkheden die een wezenlijke projecten aangeboden die in 2020 zal verandering in de nog af te ronden worden uitgevoerd. duurzaamheidsagenda teweeg brachten verwerkt. Door Corona is er extra tijd nodig om dit intern en extern te regelen en in de agenda aan te passen. Deze agenda wordt begin 2021 aangeboden. Dit laat onverlet dat in 2020 een groot aantal projecten zijn gestart en/of afgerond zoals de visie op zonneenergie, zonnepanelen op gemeentelijke daken (Suikerberg-Achterom), opstellen bod Regionale Energiestrategie, windpark Bijsterhuizen naar ROprocedure, campagne collectief inkopen PV en isolatie met Winstuitjewoning en nu de RREsubsidie/vouchers voor kleine besparingsmaatregelen etc
7.1.2 We maken in 2019 een plan voor het in fases tot 2040 verduurzamen van onze gemeentelijke gebouwen. De kosten moeten natuurlijk wel maatschappelijk acceptabel blijven. We maken een beleidskader waarin we Het beleidskader met betrekking tot het aangeven hoe we het gemeentelijk vastgoed verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed is gaan verduurzamen. Dat zal stapsgewijs opgenomen in de kadernota gemeentelijk vastgoed gebeuren, waarbij zo veel mogelijk wordt en door de gemeenteraad vastgesteld in maart aangesloten bij natuurlijke momenten 2020. waarop (groot) onderhoud gepland is. Uitgangspunt is dat duurzaamheidsingrepen zichzelf zo veel mogelijk zullen terugverdienen door lagere exploitatiekosten.
Programmarekening 2020 - Programma 7
Pagina 71 van 193
Begroot 2020
Verantwoording
Op de korte termijn (tot 2023) ligt de nadruk op gebouwen met de laagste energie labels en willen we de kernportefeuille op niveau A brengen. 7.1.3 We willen de VANG-doelstellingen voor het verminderen van restafval halen. Dat kan alleen met draagvlak van onze inwoners. De grijze kliko voor restafval blijft voor onze inwoners bestaan. Uitvoering geven aan het nieuw In oktober is opdracht gegeven aan Ubachs om een afvalbeleidsplan en uitvoeringsprogramma start te maken met het opstellen van een om de Wijchense VANG doelstelling te halen. communicatieplan om de inwoners te stimuleren om hun afval beter te scheiden, in de eerste helft van 2021 is dit plan gereed. De verwachting is dat vanaf medio volgend jaar luiers apart worden ingezameld. De raad wordt hierover nog geïnformeerd.
7.1.4 Bij nieuwe plannen dragen we er zorg voor dat elke nieuw te bouwen Wijchense woning zo energieneutraal mogelijk is. Dit is inzet voor lokale prestatieafspraken Er zijn vergaande duurzaamheidseisen gesteld in de 2020. De eis voor aardgas loze en energie aanbesteding van 'Tussen Kasteel en Wijchens neutrale nieuwbouw wordt opgenomen in Meer' en ook in de nieuwbouw op kleine locaties. uitvraag projectontwikkelaars. Particulieren Duurzaamheid is meegenomen in de lokale die zelf bouwen kunnen een prestatieafspraken 2020. duurzaamheidslening aanvragen. 7.1.5 We maken met acties en campagnes eigen huiseigenaren bewust van het belang én de noodzaak van duurzame huizen. Loket duurzaam wonen plus continueren en Het Loket Duurzaam Wonen Plus wordt voortgezet, een plan uitvoeren om de wijken en kernen wederom in een regionale samenwerking. Een plan in te gaan (zoals het organiseren van om het loket verder te professionaliseren is in de appeltaartgesprekken). We starten een pilot maak en zal begin 2021 zijn beslag krijgen. Hierin met o.a. de wijkbewoners om een met zal ook worden meegenomen hoe kernen en wijken stakeholders geselecteerde wijk aardgasvrij worden benaderd. Hiermee wordt de te maken. dienstverlening vergroot. Er is een team Energiecoaches geformeerd en opgeleid. In april zou de promotionele kickoff plaatsvinden.
Deze is vanwege het Coronavirus tot nader order uitgesteld. Wel hebben er het afgelopen jaar reeds enkele appeltaartgesprekken plaatsgevonden. In 2020 is gestart met een pilot voor het aardgasvrij maken en verduurzamen van Wijchen-Zuid met hulp van subsidie van het provinciale programma "Wijk van de Toekomst". Inmiddels zijn kansen verkend en is er een werkgroep die hoogstwaarschijnlijk aan de slag gaat met een uitvoeringsplan. 7.1.6 We bekijken de mogelijkheid tot doorontwikkeling van de duurzaamheidslening als instrument om ook andere initiatieven aan te jagen, bijvoorbeeld het afkoppelen van gas, waarbij we rekening houden met wat er landelijk, regionaal en qua regelgeving en techniek op ons afkomt. We continueren de stimuleringsleningen en Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de de nieuwe regeling 'Toekomstbestendig toekomst bestendig wonen lening. In 2020 zijn er Wonen' waar de duurzaamheids- en meer dan 100 toekomstbestendig wonen leningen blijverslening in zijn opgegaan. aangevraagd voor een totaalbedrag van ruim € 1 miljoen. 50% van dit bedrag wordt gefinancierd door de provincie Gelderland. In 2021 zetten we dezelfde lijn door.
Programmarekening 2020 - Programma 7
Pagina 72 van 193
Begroot 2020
Verantwoording
7.1.7 We stellen samen met het bedrijfsleven plannen op waarmee zij hun bijdrage leveren aan de Wijchense duurzaamheidsopgaven. We faciliteren bedrijvenvereniging Bedrijvenvereniging Bijsterhuizen stimuleert haar Bijsterhuizen en de parkmanager bij het leden om energiescans uit te voeren. Gemeente energieneutraal maken van Bijsterhuizen. We ondersteunt hen hierbij met 5.000 euro. Energie faciliteren energie coöperatie Leur bij het coöperatie Leur legt dit jaar zonnepanelen op de realiseren van zonnepanelen op grote gemeentelijke gebouwen Suikerberg en Achterom. bedrijfsdaken en onze eigen daken.
7.2
Doelmatigheid in de verbrede rioleringszorg
7.2.1 Inzicht verkrijgen in het functioneren van het riool/watersysteem. Bij buien die zwaarder zijn dan waarop het De opdracht is in oktober 2020 verleend. Het rioolstelsel is ontworpen, kan de neerslag onderzoek doen we gezamenlijk met Druten. niet snel genoeg naar het rioolstelsel Kosten 2/3 Wijchen (€ 13.700) en 1/3 Druten (€ afstromen. Het water blijft dan op straat 6.850). Afronding naar verwachting medio 2021. staan. Maar omdat een gebied zelden vlak ligt, stroomt overtollig water over het oppervlak naar lagergelegen gebieden. Wateroverlast kan dus ook op andere plaatsen optreden dan waar de Basisrioleringsplannen dat berekenen. Het onderzoek heeft tot doel na te gaan, waar bij een overbelasting van het rioolstelsel het overtollige water terecht komt. 7.2.2 Terugdringen van de vuiluitworp van de rioolstelsels. Van de riolering afkoppelen van 1 ha verhard In 2020 is slechts 0,1835 ha verhard oppervlak van oppervlak, in samenloop met de riolering afgekoppeld (Groenewoudseweg, weg/rioolreconstructies in 2020. Leostraat en Pater Sebald Lindersstraat). 7.2.3 Inzicht verkrijgen in het functioneren van het riool/watersysteem. Plaatsen van debietmeters bij de In samenloop met vervanging pompen en gemalen gebiedsgemalen die in 2020 gerenoveerd of plaatsen we de debietmeters. vervangen worden. 7.2.4 Inzicht verkrijgen in het functioneren van het riool/watersysteem.
In het kader van doelmatig Aanschaf software lijkt niet nodig te zijn. Pilot wordt waterketenbeheer is het wenselijk dat de gestart om waterketenpartners d.m.v. inlogcodes meetdata tussen waterketenpartners elkaars data te laten raadplegen. Als gevolg van (gemeente en waterschap) probleemloos en Corona nog niet afgerond. waar mogelijk automatisch onderling uitgewisseld kunnen worden. Om dit mogelijk te maken, is de aanschaf van specifieke software nodig.
Programmarekening 2020 - Programma 7
Pagina 73 van 193
Wat kost het?
Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000) Baten 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer Totaal Baten
Geactualiseerde Begroting 2020
Werkelijk
Werkelijk
2020
2019
33 4.007 5.068 52 9.160
91 4.114 4.972 398 9.574
43 4.187 4.016 79 8.325
Lasten Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Totaal Lasten
1.928 5.191 4.181 1.415 6 12.721
1.848 5.018 3.867 1.895 4 12.631
1.557 3.276 3.995 1.396 0 10.224
Gerealiseerd totaal van baten en lasten
-3.562
-3.057
-1.899
69 -50 0 -11 0 0 0 0 0 8
0 44 -60 0 8 -279 0 -148 -50 -485
69 -92 0 0 567 -197 21 14 0 382
-3.554
-3.542 12
-1.517
7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Mutatie bestemmingsreserves Afs.R: Minicontainers afvalverwijdering BR: Duurzaamheid BR: Revolverend fonds duurzaamheid ER: Onderhoud Overige gebouwen ER: Reserve afvalstoffenheffing ER: Reserve Rioolheffing ER: Risicoreserve fiscale aangelegenheden ER: Uitvoering WMO beleidsplan ER: Corona compensatie Inzet bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (mio is nadeel)
Taakveld 7.1 Volksgezondheid Er treedt een overschrijding op bij het onderdeel subsidies gezondheidszorg. De oorzaak is de vervanging van AED's. De subsidie voor Slachtofferhulp is o.a. door inwonergroei iets hoger uitgevallen dan geraamd. Uitvoering lokaal gezondheidsbeleid. We vorderen over 2019 en 2020 een bedrag terug vanuit het BTWcompensatiefonds (doorschuif BTW GGD). Dit levert een voordeel op. Op het budget van de GGD treedt een voordeel op (effect begroting 2021 was per abuis in 2020 meegenomen). Afwijkingen op gezondheidszorg verrekenen we met de egalisatiereserve WMO Hogere doorberekende kosten WDW.
Programmarekening 2020 - Programma 7
Structureel
Incidenteel
0
-13
-2 0
0 6
0
46
0
92
0 0
-131 -10
Pagina 74 van 193
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (mio is nadeel)
Taakveld 7.2 Riolering Hogere doorberekende kosten WDW. Een deel van het onderhoud en inspecties aan ons rioolstelsel hebben we in 2020 niet uit kunnen voeren. Dit bedrag wordt via de voorziening meegenomen naar 2021. In 2020 hebben we nauwelijks calamiteiten gehad aan ons rioolstelsel. De kosten voor storingen, verstopping, reiniging en afvoeren van slib vielen mee in 2020. Er is in 2020 een relatief gering hogere rioolopbrengst gerealiseerd dan geraamd (€ 30K). Daarnaast is er sprake van een eenmalig voordeel op de kapitaallasten (€ 62K). Overige kleine afwijkingen waaronder energieverbruik en advieskosten. Alle afwijkingen op het taakveld Riolering worden verrekend met de reserve en voorziening. Taakveld 7.3 Afval Afrekening voorgaande jaren. Hogere doorberekende kosten WDW. Overige kleine afwijkingen. De kosten voor het inzamelen en verwerken van GFT waren wat lager. In 2020 zijn de opbrengsten uit de afvalstoffenheffing/reinigingsrechten per saldo hoger uitgevallen dan geraamd. De financieringsstroom van het plastic+ afval is per 1 april gewijzigd. In de begroting was nog rekening gehouden met de oude geldstromen. De verwerkingskosten hebben we alleen in het eerste kwartaal betaald. Taakveld 7.4 Milieubeheer De ODRN heeft 117% gerealiseerd van het werkplan. Er zijn meer sloopmeldingen (asbest) verwerkt dan gepland, door vooral kleinere bouwplannen.
Er is ook meer toezicht uitgevoerd op sloopmeldingen. Realisatie van vergunningprocedures valt hoger uit dan gepland, door dat er meer vooroverleg heeft plaatsgevonden. Er is ook sprake van een toename van bodemenergiesystemen. Wat opvalt is de forse overschrijding voor advisering. Vooral bodemadvies en informatieverstrekking. Ook in algemene zin beantwoord de ODRN veel meer vragen van burgers en bedrijfsleven dan voorzien. In 2020 heeft het Algemeen Bestuur van de ODRN ingestemd met het vrijmaken van budget voor de doorontwikkeling van de ODRN (op de thema's Gezamenlijkheid, Zakelijkheid en nieuwe wetgeving zoals Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging). Hiervoor is € 55.000,- in rekening gebracht zonder dat daar in de begroting van 2020 budget voor vrijgemaakt was. Voor 2021 is er ook een aanvullend budget opgenomen. Hogere doorberekende kosten WDW. We hebben dit jaar meer bodemmonsters moeten nemen i.v.m. grondtransporten. Er vallen een aantal kleine budgetten vrij op het gebied van milieu. Het gaat o.a. om budgetten voor geluid, externe veiligheid en handhaving milieubeheer.
Overig Totaal Totaal saldo
Programmarekening 2020 - Programma 7
Structureel
Incidenteel
0
-27
0 80
44 10
45
46
31 0
62 32
-125
-198
0 0 0 0
-99 -15 12 13
0
53
0
133
0 0
-121 -21
0
-6
0
71
29 12
3 -17
Pagina 75 van 193
Relevante besluiten
Nummer besluit 12 RZ 121 13 RZ 206 15 RZ 063 16 RZ 092 17 1 3419 17 2 1266 17 3 11171 17 3 11171 17 6 498 18 1 1344 18 2 13777 18 2 15830 18 1047 18 1048 19 30391 19 31001 19 32035 19 30636
Beleidsnota Verordening duurzaamheidsleningen Klimaatbeleidsplan 2013-2016 Verlenging duurzaamheidsleningen Nulmeting routekaart energieneutraal Wijchen 2040 Verordening Kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) omgevingsrecht gemeente Wijchen IBOR en rioolbeheer 2018-2022 Verordening rioolheffing 2018 Verordening reinigingsheffing 2018 Gemeentelijk rioleringsplan 2018-2022 Wijziging verordening stimuleringsregeling duurzame maatregelen Initiatiefvoorstel K8W VVD WL beleid behalen landelijke afvaldoelstellingen Zomerinzameling GFT Strategische Waternota 2019-2028 Milieubeleidsplan 2018-2021 Begroting ODRN 2020 Begroting Marn 2020 Concept startnotitie Regionale Energie Strategie (RES) Toekomstbestendig wonen
Programmarekening 2020 - Programma 7
Pagina 76 van 193
8 Wonen en bouwen Algemeen Het Programma Wonen en bouwen bestaat uit de volgende taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening; Tot dit taakveld behoren taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening, zoals het bijstellen en actualiseren van bestemmingsplannen en de vergoedingen planschade. 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen); Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitaties. 8.3 Wonen en bouwen; Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening, waaronder ook de bouwleges.
Speerpunten 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5
Coalitie akkoord
Algemeen
Gericht bouwen: behoefte en kwaliteit staan voorop De juiste balans in het buitengebied Wijchen nog mooier Bouwleges Omgevingswet
Programmarekening 2020 – Programma 8
Pagina 77 van 193
Speerpunten
8.1 Gericht bouwen: behoefte en kwaliteit staan voorop Door veranderingen als meer kleine gezinnen en meer ouderen komt er steeds meer behoefte aan nieuwe woonvormen of aan een ander type woningen. Daarom willen we meer ruimte geven voor deze nieuwe vragen uit de samenleving en de woningvoorraad en bouwplannen hierop afstemmen. We richten ons bij het maken van bouwplannen op het herstructureren van bestaand bebouwd gebied. We vinden een goede doorstroming op de woningmarkt erg belangrijk en kiezen voor kwaliteit. Goed bouwen dus, en dat bereik je door in te spelen op de woonbehoefte van inwoners. Ook ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid zijn erg belangrijk. Ook leggen we de huidige uitgangspunten vast in beleid voor hoe hoog we mogen bouwen. Zodat de gemeenteraad hier een besluit over kan nemen. Wat ons betreft pakken we verder door met het bouwen in onze kernen. Natuurlijk doen we dat altijd in overleg met onze inwoners. 8.2 De juiste balans in het buitengebied We koesteren ons mooie groene buitengebied. We willen nog eens goed kijken naar de regeling ‘Rood voor Rood’. Met deze regeling mag in ruil voor de sloop van oude schuren en stallen een woning worden gebouwd. We willen de regeling zó aanpassen dat het bouwen van nieuwe woningen vaker in bestaand bebouwd gebied gebeurt. Vaak krijgen wij van mensen de vraag of we niet veel meer kunnen doen met ons fraaie buitengebied.
Bijvoorbeeld door het toerisme in dat buitengebied nog meer te stimuleren. Een goede vraag, want nieuwe initiatieven kunnen op het toerisme een positieve invloed hebben. We onderzoeken daarom de mogelijkheden voor initiatieven in het buitengebied. Hierbij wegen we de belangen van de agrarische sector, de economie en het toerisme zorgvuldig af. 8.3 Wijchen nog mooier Wij geven de komende vier jaar veel aandacht aan het nog aantrekkelijker maken van Wijchen. Omdat wij willen dat het ook in de toekomst heel fijn blijft om in Wijchen te wonen, te werken, boodschappen te doen, naar school te gaan en te ontspannen. Een belangrijk project in deze aanpak is het project Hart van Zuid, waarvan de onderzoeksfase is gestart. Wij willen geld investeren in dit project om de leefbaarheid te vergroten als andere betrokken partijen dit ook willen doen. Een ander project is het Kraanvogelgebied. We maken hiervoor een visie en een plan vóór 2020. Een derde project waar we volop mee verdergaan is het gebied tussen het Kasteel en het Wijchens Meer. Hierbij hoort ook de locatie van het oude gemeentekantoor. 8.4 Bouwleges In 2019 ontvingen we de leges van een aantal lopende projecten. Geraamd werden bedragen voor de leges van de bouwgrondexploitaties van de Huurlingsedam Fase2, Tuin van Woezik, Maasakkers Balgoij, MOB-complex en nog een aantal kleinschalige initiatieven.
In de primitieve begroting 2019 werd een bedrag opgenomen van € 725k. Op basis van de tweede rapportage is bij de Perspectiefnota de begroting bijgesteld naar € 896k. In totaal is in 2019 een bedrag van € 778k aan bouwleges ontvangen voor bouwgrondprojecten en reguliere bouwvergunningen. Uiteindelijk is dus in 2019 een bedrag van € 118k minder aan bouwleges ontvangen, dan verwacht bij de perspectiefnota. Door de stikstof problematiek, de Bibob onderzoeken en de hoge werkdruk hebben een aantal projecten vertraging opgeleverd. Zo zijn de leges van de projecten Tuin van Woezik en van het MOB-complex doorgeschoven naar 2020.
Programmarekening 2020 – Programma 8
Pagina 78 van 193
8.5 Omgevingswet De stelselherziening van de Omgevingswet treedt, volgens planning van het Rijk, op 1 januari 2021 in werking. Vanaf dat moment moeten omgevingsvergunningen worden verleend op grond van de Omgevingswet. De wet en bijbehorende AMvB’s bundelen nagenoeg alle wet- en regelgeving voor de fysieke leefomgeving. De stelselherziening is gericht op een verlichting van de regeldruk, verbeterde samenwerking tussen de verschillende overheidslagen en ketenpartners, meer bestuurlijke afwegingsruimte, meer mogelijkheden voor (beleid)maatwerk en digitalisering van alle informatie, processen en documenten. Daarnaast is het zo dat de integraliteit ervoor zorgt dat er thema’s worden opgenomen in de Omgevingswet die voorheen niet nadrukkelijk deel uitmaakten van het beleid voor de fysieke leefomgeving. Het gaat dan om de toevoeging van de thema’s gezondheid, veiligheid, duurzaamheid, energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie. De hierboven genoemde voordelen zijn natuurlijk niet bij inwerkingtreding van de wet bereikt. De verwachting is dat de voordelen pas op de middellange termijn zichtbaar worden. Dat sluit goed aan bij de verwachte doorlooptijd van de implementatie van de Omgevingswet. In 2029 moet het eerste volledig omgevingsplan zijn vastgesteld. In 2019 zijn veel voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd.
De totale kosten voor de invoering van de Omgevingswet worden de komende tijd uitgewerkt. In 2020 zijn deze totale kosten voor de invoering van de Omgevingswet inzichtelijk en wordt zo nodig een budget hiervoor aangevraagd bij de raad.
Programmarekening 2020 – Programma 8
Pagina 79 van 193
Wat hebben we ervoor gedaan
Begroot 2020 8.1
Verantwoording
Gericht bouwen: behoefte en kwaliteit staan voorop
8.1.1 We gaan onderzoeken wat er in het buitengebied mogelijk is om nieuwe initiatieven en ontwikkelingen verder te helpen. Daarbij maken we een goede afweging tussen verschillende belangen (toerisme, landbouw, economie en de natuur). In Bergharen en Wijchen is een CPO De bestemmingsplanprocedure voor CPO De (collectief particulier opdrachtgeverschap) Rivierduin en CPO duurzaam Wonsick is gestart. vereniging opgericht. Ook in Batenburg, Voor CPO in Niftrik is een haalbaarheidsanalyse Balgoij en Niftrik lopen CPO-initiatieven waar gestart dat wordt uitgevoerd door bureau BIEB. we graag in meedenken. Daarnaast is het Voor CPO Batenburg wordt een combinatie gemaakt beleidskader kleinschalige particuliere met de woningcorporatie. Voor het CPO Balgoij is initiatieven voor de ronde van 1-3-2019 principemedewerking verleend en wordt de geactualiseerd voor een goede afweging van intentieovereenkomst voorbereid. initiatieven. 8.2.1 In 2018 formaliseren wij de huidige uitgangspunten over hoogbouw in beleid. Het opstellen van beleid over hoogbouw I.v.m. andere prioriteiten en de vacatures bij het schuift door naar 2020. Tot die tijd worden team Gebiedsontwikkeling schuift het opstellen van plannen van geval tot geval beoordeeld. beleid over hoogbouw door naar 2021. Tot die tijd worden plannen van geval tot geval beoordeeld.
8.2
Gericht bouwen: behoefte en kwaliteit staan voorop
8.2.1 We kijken goed naar de regeling ‘Rood voor Rood’ zodat compensatie meer in bebouwd gebied gebeurt. Het rood voor rood beleid is opgenomen in Geen nieuwe ontwikkelingen. het beleidskader kleinschalige woningbouw initiatieven.
8.3
Gericht bouwen: behoefte en kwaliteit staan voorop
8.3.1 We gaan volop verder met het project TKWM waaronder de locatie van het oude gemeentekantoor. Kwaliteit en zorgvuldigheid staan voorop. Eind 2019 selecteren we de partij met het Eind 2020 is met ontwikkelaar Ter Steege een beste plan binnen de door de raad gestelde overeenkomst gesloten. De GREX is door de Raad kaders. Vervolgens wordt de grondexploitatie geaccordeerd. De volgende stap is het in 2020 voorgelegd aan de raad. uitwerkingsplan voor fase 1. Dit zal naar verwachting in september worden vastgesteld. In voorbereiding of lopend maar nog niet afgerond. 8.3.2 We investeren in Hart van Zuid om de leefbaarheid te vergroten als ook de andere partners financieel bijdragen. In 2020 bieden we de raad de gebiedsvisie Talis, winkelcentrumeigenaar en gemeente hebben aan ten aanzien van besluitvorming over de een gezamenlijke koers gevonden voor de toekomst van Hart van Zuid. gebiedsvisie. Door een eigenaarswissel van het winkelcentrum in december 2020, doen partijen eerst een nadere kennismaking alvorens de gebiedsvisie ter besluit wordt voorgelegd. De raad ontvangt tussentijds een informatienota hierover.
Programmarekening 2020 – Programma 8
Pagina 80 van 193
Begroot 2020
Verantwoording
8.3.3 We realiseren een visie en een plan voor het Kraanvogelgebied vóór 2020. In 2019 maken we een visie en plan voor het De aangeboden visie is vastgesteld door de raad. kraanvogelgebied, wat in 2020 wordt Op dit moment wordt gewerkt aan een uitgevoerd. ontwikkelstrategie. Deze wordt na de zomer van 2021 aan de raad aangeboden. In voorbereiding of lopend maar nog niet afgerond.
Programmarekening 2020 – Programma 8
Pagina 81 van 193
Wat kost het?
Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000) Baten 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten
8.1 8.2 8.3
Geactualiseerde Begroting 2020
Werkelijk
Werkelijk
2020
2019
35 0 1.098 1.133
80 -1.681 1.577 -24
38 1.011 857 1.906
506 72 1.499 2.076
529 1.186 1.556 3.271
427 1.002 1.505 2.933
-944
-3.295
-1.028
Mutatie bestemmingsreserves BR: Eenmalige middelen BR: Versnelling woningbouw AR: Algemene reserve ER: Luchtfoto`s
0 0 0 0
0 -42 2.854 0
27 -69 0 45
Inzet bestemmingsreserves
0
2.812
3
-944
-483 460
-1.025
Lasten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Totaal Lasten
Gerealiseerd totaal van baten en lasten
Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening Hogere doorberekende kosten WDW. Er zijn veel bestemmingsplannen in behandeling genomen en er is scherper gestuurd op de facturatie van RO-leges. Daarnaast vallen er nog wat uitgaven vrij op externe adviezen. Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Grondexploitatie Tussen Kasteel en Wijchens Meer laat een negatief eindresultaat zien. Conform BBV vormen we daar direct een verliesvoorziening voor. De vorming van de verliesvoorziening TKWM dekken we uit de algemene reserve. Vanwege de opstart van diverse nieuwe projecten is er meer ingehuurd aan planeconomie. De verliesgevende voorzieningen zijn door de geactualiseerde berekeningen per 31-12-2020 naar beneden bijgesteld. Voor de Tuin van Woezik gaat het om een bedrag van € 9k en voor de Huurlingsedam van € 4k. De grondexploitatie van Balgoij sluiten we af op 31-12-2020 met een positief eindresultaat van € 58k. In 2019 is op basis van de POCmethode al een tussentijds resultaat ingeboekt van € 93k.
Programmarekening 2020 – Programma 8
Structureel
Incidenteel
0
-28
0
49
0
-2.853
0
2.853
0
-12
0
13
0
58
Pagina 82 van 193
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)
Taakveld 8.3 Wonen en bouwen Hogere doorberekende kosten WDW. Leegstandsbeheer gemeentekantoor loopt langer dan verwacht, daarbij zijn ook gemeentelijke belastingen over 2019 en 2020 in rekening gebracht (dat leidt ook tot meer OZB opbrengsten). Voor de werkzaamheden inzake het beoordelen van stikstofdepositieonderzoeken is in de perspectiefnota € 26k toegekend. De werkelijke kosten zijn € 14k hoger doordat er uiteindelijk meer onderzoeken zijn aangevraagd. Daarnaast zijn er extra kosten gemaakt voor een kostendekkendheidsonderzoek (€ 9k uit de extra opbrengst van de leges) en constructieve plantoetsing en publicatiekosten. (€ 10k) Voor het welstandstoezicht wordt uitgegaan van een budget neutrale financiering. In 2020 hebben we meer leges ontvangen (€ 43k) dan kosten gemaakt (€ 30) en resteert er dus een positief saldo. Er zijn wat minder externe adviezen opgevraagd voor de beleidsterreinen volkshuisvesting, bouwcontrole en omgevingswet. Als gevolg van verschillende projecten en externe omstandigheden is het dit jaar niet gelukt om al het geplande GEO werk uit te voeren. In 2020 hebben we meer omgevingsvergunningaanvragen ontvangen dan we hadden geraamd. Dit heeft ook geresulteerd in meer vergunningen. In de raming zijn wij uitgegaan van 250 vergunningen met activiteit bouwen. Er zijn er echter 268 verleend.
Dit is op zich niet zo heel veel meer, echter er zijn hierbij ook meerdere grote vergunningen verleend die niet voorzien waren, te weten onder andere: - Leemweg 134, 90 zorgappartementen, € 248.400 aan bouwleges; - Nieuweweg 101, Technoform € 164.478 aan bouwleges; - Bijsterhuizen 20e straat, bedrijfsgezamelgebouw € 51.148 aan bouwleges; - Hoppenhofstraat Batenburg, multifunctionele accommodatie € 30.892 aan bouwleges. Deze ‘grote’ vergunningen in combinatie met het extra aantal vergunningen t.o.v. de eerdere raming, verklaart de extra legesinkomsten. Totaal Totaal saldo
Structureel
Incidenteel
0
-62
0
-55
0
-33
0
13
0
14
0
24
0
479
0 460
460
Relevante besluiten
Nummer besluit 13 RZ 148 15 AZ 143 16 1 1701 16 2192 17 1 1086 18 22278 18 22278 18 22278 19 20498 19 25085 19 30763 20 43403
Beleidsnota Centrumvisie Verordening startersleningen Herijking visie Oostflank, westflank, centrum Grondnota en grondexploitatiebeleid Woonvisie "Thuis in Wijchen" 2025 Legesverordening 2020 Verordening precariobelasting 2020 Verordening marktgelden 2020 Grondprijzenbrief 2020 Wijchen Vaststelling Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) Begroting Bijsterhuizen 2020 Woondeal regio Arnhem Nijmegen
Programmarekening 2020 – Programma 8
Pagina 83 van 193
Beleidsindicatoren Conform BBV richtlijnen presenteren we hier naast de lokaal vastgestelde beleidsindicatoren, de voor iedere gemeente verplichte beleidsindicatoren. De aanduiding n.n.b. geeft aan “nog niet bekend”, hiervan zijn de realisatiecijfers over 2019 nog niet binnen. Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning 0. Bestuur en ondersteuning
Naam Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten
Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten Aantal per 10.000 jongeren Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners
Streefwaarde Realisatie Realisatie 2019 2020 2020 5,3
5,6
5,6
4,9
5,3
5,3
563
572
548
10%
19%
14%
10%
9%
10%
71
72*
72
0,7
0,6*
0,6
2,4
2,8*
2,8
1,5
1,7*
1,7
4,0
4,8*
4,8
0. Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
0. Bestuur en ondersteuning
Overhead
1. Veiligheid
Verwijzingen Halt
1. Veiligheid
Winkeldiefstallen
1. Veiligheid
Geweldsmisdrijven
1. Veiligheid
Diefstallen uit woning
1. Veiligheid
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
3. Economie
Functiemenging
%
50%
50%
50%
3. Economie
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
135
138*
138
4. Onderwijs
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
1,5
1,3*
1,3
4. Onderwijs
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen
15
15
15*
4. Onderwijs
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
1,0%
1,4*
1,4%
5. Sport, cultuur Niet sporters en recreatie
%
45%
47%**
47%**
6. Sociaal domein
Banen
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar
670
697*
697
6. Sociaal domein
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21 jarigen
0,6%
0%*
0%
Programmarekening 2020 – Beleidsindicatoren
Pagina 84 van 193
Streefwaarde Realisatie Realisatie 2019 2020 2020
Taakveld
Naam Indicator
Eenheid
6. Sociaal domein
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
3,8%
5%*
5%
6. Sociaal domein
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
69%
69,2%*
69,2%
6. Sociaal domein
Achterstandsleerlingen
% 4 t/m 12 jarigen
4%
5%*
5%
6. Sociaal domein
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
1,2%
2%*
2%
6. Sociaal domein
Personen met een bijstandsuitkering
280
334
270
6. Sociaal domein
Lopende reintegratievoorzieningen
30
34
42
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdhulp
9,6%
11,9%*
11,9%
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdbescherming
1%
1%*
0,9%
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdreclassering
0,2%
0,2%
0,2%
6. Sociaal domein
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Aantal per 10.000 inwoners
650
650
630
Omvang huishoudelijk restafval
Kg/inwoner
100
115
111
Hernieuwbare elektriciteit
%
4%
7,4%**
7,5%**
8. Vhrosv
Gemiddelde WOZ waarde
Duizend euro
253
262
247
8. Vhrosv
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
5
9,5
1,7
75%
76%
75%
698
723
637
728
755
667
7. Volksgezondheid en Milieu 7. Volksgezondheid en Milieu
8. Vhrosv
Aantal per 10.000 inwoners Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
Demografische druk % Gemeentelijke 8. Vhrosv woonlasten In Euro’s eenpersoonshuishouden Gemeentelijke 8. Vhrosv woonlasten In Euro’s meerpersoonshuishouden *Betreft cijfers 2019 **Betreft cijfers ouder dan 2019
Programmarekening 2020 – Beleidsindicatoren
Pagina 85 van 193
Paragrafen
1. Overhead, Algemene Dekkingsmiddelen en overige baten en lasten 2. Duurzaamheid 3. Lokale heffingen 4. Weerstandsvermogen 5. Onderhoud Kapitaalgoederen 6. Financiering 7. Bedrijfsvoering 8. Verbonden Partijen 9. Grondbeleid
Programmarekening 2020 – Paragrafen
Pagina 86 van 193
Paragraaf 1: Overhead, Algemene dekkingsmiddelen en overige baten en lasten Inleiding In deze paragraaf worden de kosten voor Overhead, de algemene dekkingsmiddelen en onvoorziene kosten nader toegelicht. Overzicht Overhead De kosten overhead hebben betrekking op het deel van het personeel dat zich niet rechtstreeks bezighoudt met de producten, maar dat ondersteunend is in het proces. Ook personeel gerelateerde kosten als opleidingen en BHV. Daarnaast worden hier de kosten voor huisvesting en ICT verantwoord. Per 2018 is de werkorganisatie Druten Wijchen in werking getreden. Hierin is de overhead grotendeels primair ondergebracht. Wat binnen overhead achter is gebleven in Wijchen zijn de kosten voor de gemeentesecretaris en frictiekosten personeel en een deel van de huisvestingskosten. Tabel 1: Weergave van taakveld Overhead (x € 1.000)
Overhead Personeel(s gerelateerd) ICT Huisvesting Bijdrage GR Werkorganisatie DrutenWijchen* Totaal Overhead (taakveld 0.4)
Begroting 2020 207 0 43
Realisatie 2020 556 26 44
Realisatie 2019 342 27 89
9.216
9.215
9.356
9.466
9.841
9.814
*Dit betreft alleen de kosten voor overhead binnen de totale bijdrage aan de WDW.
Overzicht vrij besteedbare dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen betreffen met name de OZB en de uitkeringen uit het Gemeentefonds. Deze middelen kennen in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht of de afvalstoffenheffing geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De (wettelijk) niet vrij besteedbare heffingen evenals de specifieke uitkeringen worden in de programma’s, waarvan ze voor een deel de kosten dekken, verantwoord onder de baten. 0.5 Treasury Het taakveld Treasury is in tabel 2 gesplitst in het financieringsresultaat en dividend. Het financieringsresultaat betreft het renteresultaat op aangetrokken en uitgezette leningen, zie paragraaf 6 voor de specificatie. 0.61/0.62/064 Lokale heffingen In paragraaf 3 “Lokale heffingen” wordt nader ingegaan op het algemeen beleid van de lokale heffingen en de belastingcapaciteit van de gemeente Wijchen. De onderstaande lokale heffingen zijn daar opgenomen. Onroerend Zaak Belasting (OZB)*, Toeristenbelasting*, Hondenbelasting, Rioolrechten, Afvalstoffenheffing / reinigingsrechten, Reclamebelasting* Precariobelasting* De met * gemarkeerde belastingen vrij besteedbaar. 0.7 Gemeentefonds (algemene uitkering) De omvang van de inkomsten uit het Gemeentefonds zijn in de realisatie herleid uit de decembercirculaire 2020.
Op begrotingsbasis is uitgegaan van de meicirculaire 2020, aangevuld met het corona compensatiepakket uit de septembercirculaire. Programmarekening 2020 – Paragrafen
Pagina 87 van 193
Onvoorzien Er is, conform wettelijk voorschrift, een bedrag opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Met het vaststellen van de begroting, bekrachtigt de raad het standpunt, dat tegenvallers binnen bestaande middelen worden opgevangen. In de vastgestelde financiële verordening 2020 is onder artikel 4.2 opgenomen, dat ‘onvoorzien’ begroot dient te worden. Dat vullen we in met het begroten van een (beperkt) begrotingsoverschot. Dit bedrag dient als buffer voor onvoorziene kosten. Tabel 2: Weergave van de dekkingsmiddelen (x € 1.000)
Taak veld 0.5 0.5 0.61 0.62 0.64 0.7
Dekkingsmiddelen Treasury - Resultaat financieringen Treasury - Dividend OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Onvoorzien Totale algemene dekkingsmiddelen
Begroting 2020
Realisatie 2020
Realisatie 2019
1.019
1.093
1.161
93 5.787 3.378 348
53 5.826 3.473 345
78 5.166 3.049 404
62.124
62.458
57.829 0
72.749
73.248
67.686
Overzicht Overige baten en lasten Binnen het taakveld 0.8 overige baten lasten worden de stelposten en bijzondere baten en lasten verantwoord. Tabel 3: Weergave van het taakveld 0.8 (x € 1.000)
Taak veld 0.8
Dekkingsmiddelen Overige baten en lasten
Begroting 2020 2.912
Realisatie 2020 3.329
Realisatie 2019 2.021
In 2020 is voor € 1,5 miljoen winstuitkering Bijsterhuizen ontvangen, wat één op één is doorgestort naar de algemene reserve. Ook is er een verkoopresultaat vastgoed gerealiseerd van € 696k en is op dit taakveld de afdekking van het incidenteel perspectief uit de algemene reserve onttrokken voor € 2.586k. Daarnaast is het budget voor coronasteun (€ 100k gedoteerd in de corona reserve) en de ontvangen subsidie van de provincie (steun corona) verantwoord voor € 116k. Overzicht mutaties met reserves niet op programma’s gepresenteerd De inzet van reserves is specifiek benoemd bij de afzonderlijke programma’s. Reserves die niet aan een programma toe te wijzen zijn, worden hier opgenomen. Tabel 4: Weergave van het taakveld 0.10 (x € 1.000)
Taak veld 0.10
Dekkingsmiddelen Mutaties met reserves
Begroting 2020 749
Realisatie 2020 749
Realisatie 2019 1.207
Naast de reserves gepresenteerd in de afzonderlijke programma’s, heeft de onttrekking uit het rekeningresultaat 2019 op dit taakveld plaatsgevonden ter afdekking van de budgetoverhevelingen 2019-2020.
Programmarekening 2020 – Paragrafen
Pagina 88 van 193
Overzicht Vennootschapsbelasting Tabel 5: Weergave van het taakveld 0.9 (x € 1.000)
Taak veld 0.9
Dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting
Begroting 2020 0
Realisatie 2020 0
Realisatie 2019 0
Met ingang van 2016 zijn gemeenten vennootschapsbelastingplichtig. Dit betekent dat over winstgevende onderdelen die door de fiscus als onderneming worden gezien, belasting dient te worden betaald. Bij het opmaken van de jaarrekening 2020 schatten we het effect voor de gemeente Wijchen in op nihil.
Programmarekening 2020 – Paragrafen
Pagina 89 van 193
Paragraaf 2: Duurzaamheid Duurzaamheid is een containerbegrip en op verschillende manieren uitlegbaar. In deze paragraaf gaan we in op wat duurzaamheid voor de gemeente Wijchen betekent en waar we in grote lijnen op inzetten. Aangezien duurzaamheid de programma’s overstijgt brengen we op deze plek het totaal zo veel mogelijk in beeld. Ontwikkelingen van mondiaal tot lokaal De afgelopen jaren zijn we ons meer bewust van de noodzaak om zuinig te zijn op onze aarde. Wereldwijd ondervinden mensen en natuur de gevolgen van klimaatverandering. Extreme perioden van hitte, droogte en wateroverlast komen steeds vaker voor. De urgentie om hieraan iets te doen is groot en neemt alleen maar toe. Daarnaast wordt steeds intensiever gebruik gemaakt van de beperkte ruimte, bijvoorbeeld voor wonen, verkeer en bedrijvigheid. Door deze ontwikkelingen kan de milieukwaliteit van de Wijchense leefomgeving onder druk komen te staan. Dit kan gevolgen hebben voor de gezondheid, het woongenot, ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden, natuurwaarden en recreatieve waarden. Wind in de rug voor duurzaamheid Het gros van de landen in de wereld ondertekende in december 2015 het Klimaatakkoord in Parijs, gericht op vermindering van de uitstoot van broeikasgassen die klimaatverandering veroorzaken (klimaatmitigatie).
Het Nederlandse ‘Nationaal Klimaatakkoord’ is in 2019 gepresenteerd en door de koepelorganisaties, waaronder VNG, ondertekend. Op regionaal niveau zijn gemeenten bezig een Regionale Energie Strategie op te stellen. Deze ontwikkelingen geven ons de wind in de rug. Voor wat betreft klimaatadaptatie (betreft het omgaan met de gevolgen van klimaatverandering) heeft de rijksoverheid gemeenten en andere overheden opgeroepen te komen tot een klimaatbestendige leefomgeving. November 2018 heeft het VNG (en andere koepelorganisaties) het klimaatakkoord met het Rijk ondertekend. Op regionaal niveau hebben gemeenten een Regionale adaptatiestrategie (RAS) opgesteld en begint klimaatadaptatie meer en meer te integreren in beleid en handelen. De Omgevingswet is een andere belangrijke accelerator voor de manier waarop we met de kwaliteit van de leefomgeving omgaan. Het gaat om een meer gebiedsgerichte en verweven benadering van de milieukwaliteit van de leefomgeving, waarbij de samenhang tussen milieuthema’s en met de ruimtelijke ordening, de relatie met gezondheid en de betrokkenheid van de samenleving centraal staan. Dit geeft nieuwe uitdagingen. Met de toenemende welvaart en het stopzetten van gaswinning in Groningen is ook circulariteit (sluiten van stoffen- en energiekringlopen, gebruiken van duurzame hernieuwbare bronnen) hoger op de politieke agenda komen te staan.