Bijlage 1. Programmarapportage Wijchen November 2025

Bij deze zeer intensieve maatwerk casussen zijn ook de specialisten vanuit de regio betrokken zoals contractmanagers van het ROB en RET (Regionaal Expertise Team). Ambulant Het voordeel bij deze categorie wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door het eerder vermelde voordeel bij het product Orthopedagogische behandeling. Vanaf 2025 mag bij deze categorie indirecte tijd worden gedeclareerd. Het uurtarief van het zorgproduct, is daarop aangepast, lees verlaagd. Over de verwachte effecten hiervan hebben we in de vorige rapportage aannames gedaan. Op basis van het halfjaarbeeld, blijkt de verhouding tussen de verwachte toename van inzet aantal eenheden (q) versus de prijs (p) van deze bouwsteen, voordelig uit te vallen. Belangrijke oorzaak hiervan is dat de grootste zorgaanbieder op dit product vanaf 2025 geen hoger (aanbieder- specifiek) tarief mag hanteren. We monitoren hoe de component indirecte tijd zich gaat ontwikkelen. Daarnaast is de kanteling naar essentiële functies nog volop in gang. Een verwacht effect van de essentiële functies is minder zorgstapeling. Ook dit zouden we terug moeten gaan zien op deze categorie voor de ambulante inzet. Dit zien we nog maar beperkt in de cijfers terug. Verder zien we ook het product reguliere en specialistische begeleiding dalen. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat er minder uur per week ingezet wordt.

Het Sociaal Team lukt het om bij nieuwe instroom het aantal uren per week te beperkten tot de noodzakelijke inzet. In 2026 gaan we starten met het inzetten van ambulante begeleiding binnen het Sociaal Team. We verwachten dat het Sociaal Team een gedeelte van de begeleiding in 2026 zelf zal bieden. GGZ zorg Bij de GGZ zorg is behandeling basis GGZ gedaald. Daarnaast zien we een kleine stijging bij specialistische GGZ zorg. We zien dat er nog steeds een toenemende vraag is naar specialistische GGZ zorg. Daling basis GGZ komt vooral door minder uren inzet per week. Groepsvoorzieningen basis en specialistische GGZ zijn dit jaar gestart. We zien dat er nog maar een paar jeugdigen gebruik van maken. Bescherming / reclassering De producten in de categorie jeugdreclassering laten een voordeel zien. Voordeel zien we voornamelijk bij de OTS (ondertoezichtstelling). Deze categorieën jeugdbescherming en jeugdreclassering fluctueren. Instroom is afhankelijk van beschikbaarheid. Door vermindering van de caseload hebben de werkers meer tijd met jeugdige. Dit komt de kwaliteit ten goede. Maar er worden minder casussen opgepakt. PGB Op basis van recente informatie van de sociale verzekeringsbank, verwachten we hogere kosten voor de pgb’s Jeugd. Overig Genoemd voordeel bij deze categorie wordt veroorzaakt door het naar beneden bijstellen van de categorie Crisis.

LTA zien we op dit moment geen bijzonderheden en wordt niet bijgesteld. Inhoudelijke ontwikkelingen Vanaf 2025 zijn een nieuwe set aan zorgproducten en bouwstenen gestart vanwege de aanbesteding 2025. Van deze nieuwe producten is er nog weinig realisatie bekend. Tijdens de Programmarapportage november 2025

43

nulmeting aan het begin van 2025 zijn aannames gedaan op basis van de toen beschikbare informatie. Dit resulteert in bijstelling op een aantal producten, zoals hierboven aangegeven. Daarnaast hebben sommige ontwikkelingen zoals de Essentiële functies meer opstarttijd nodig. We zien nu in Q3 langzaamaan instroom in de Essentiële functies. Lokale aanpak hervormingsagenda Jeugd In de hervormingsagenda wordt gesproken over een sterke sociale teams en solide sociale basis. Voor de lokale implementatie is bij de PPN 2025 een eerste bestedingsplan voorgelegd (Robuuste toegang). Bij de begroting 2026 is aanvullend de rest van het bestedingsplan voor 2026 voorgelegd. Meerjarig bestedingsplan (2027 en verder) wordt bij de Begroting 2027 voorgelegd. De inzet die in de bestedingsplannen staat moeten we doen om te voldoen aan de wettelijke eisen voor een sterkt sociaal team en solide sociale basis, zoals beschreven in de hervormingsagenda jeugd. Deze inzet is volgens de Rijksoverheid nodig om de uitgaven binnen de zorgproducten te verlagen in de komende jaren. In 2026 gaan we starten met het geven ambulante begeleiding binnen het sociaal team. Ook nemen zullen we gezinscoaches, POH (Praktijk ondersteuners Huisarten) en Buurtgezinnen beschikbaar hebben. WMO In Q1 van 2025 is de jaarlijkse Nulmeting Jeugd en WMO uitgevoerd.

Tijdens meerdere inhoudelijke duiding sessies is op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik, definitieve tarieven 2025 en ontwikkelingen het geactualiseerde beeld 2025 (en verder) bepaald. Dit hebben we in de Perspectiefnota verwerkt, waarmee de actuele begroting is bijgesteld. In dit thema komt het onderdeel WMO aan de orde. In voorliggende rapportage brengen we de laatste ontwikkelingen in het zorggebruik en de daaraan gerelateerde kosten in beeld (zorggebruik stand t/m augustus 2025). Wat is de verwachte afwijking t.o.v. de begroting? Voor het lopende jaar 2025 verwachten we een voordeel ad € 393k ten opzichte van de actuele begroting. In de septemberrapportage was dit een verwacht voordeel van € 34k. Dit verwachte resultaat leidt normaliter tot een storting in de egalisatiereserve WMO. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten WMO. Omdat deze reserve al op het maximale plafond zit, vervalt de storting. In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) de opbouw per onderdeel:

Huishoudelijke hulp Begeleiding Hulpmiddelen Dagbesteding Woonvoorzieningen PGB Overig Stelpost Eigen bijdragen Totaal

2025 220 -45 0 23 0 -15 0 210 393

Hieronder per categorie, waar bijstelling plaatsvindt, de inhoudelijke toelichting: Huishoudelijke Hulp Bij huishoudelijke hulp stellen we het aantal eenheden naar beneden bij. In de eerste helft van 2025 zien we, geheel tegen de verwachting in, het aantal klanten licht dalen. De verwachte groei in uren blijft hierdoor uit. Om die reden kunnen we de raming naar beneden bijstellen en ontstaat er een positief resultaat. Er is nog altijd sprake van arbeidskrapte. Aanbieders geven aan dat er een verjonging van het personeelsbestand optreedt met name door het aanbod van studenten. De loonstijgingen in 2025 en 2026 als gevolg van cao-onderhandelingen zijn verwerkt. Vanaf juni 2025 hebben we nieuwe contracten met acht organisaties voor het leveren van hulp bij het huishouden. Met deze Programmarapportage november 2025

44

organisaties maken we afspraken over de wijze waarop de beschikbare hulpen zo efficiënt mogelijk ingezet kunnen worden. Ook onderzoeken we het instellen van een centrale wachtlijst. Begeleiding Bij begeleiding zien we de inzet van het product specialistische begeleiding nog steeds stijgen. De begin 2025 bij de nulmeting extra geraamde uren lijken onvoldoende. Een structurele verhoging van de hoeveelheid uren is nodig. Dit leidt in 2025 en meerjarig tot extra kosten. De stijging van het product specialistische begeleiding doet zich bijna in de hele regio voor. Verwijzers en zorgaanbieders geven aan dat situaties complexer worden en er meer zorg wordt ingezet. Dagbesteding Bij deze categorie valt het restant van de stelpost inloop en ontmoeten vrij. Dit levert genoemd voordeel op. PGB Op basis van recente informatie van de sociale verzekeringsbank, verwachten we hogere kosten voor de pgb’s huishoudelijke hulp. Stelpost eigen bijdragen In de meicirculaire 2022 is vanuit het Rijk aan gemeenten een taakstellende besparing opgelegd als gevolg van de toen beoogde aanpassing van de eigen bijdrage huishoudelijke hulp per 2025 (macro € 95 miljoen). Destijds is deze taakstellende besparing, vanuit voorzichtigheidsprincipe, niet al concreet ingeboekt in de begroting Wijchen.

De genoemde maatregel was geheel nog niet concreet, was in afwachting van een wetswijziging en er werd nog een aanzienlijke implementatietijd verwacht. Dat blijkt nu ook, het beoogde ingangsjaar is al doorgeschoven naar 2027, ook is ondertussen de invoering van een eigen bijdrage breder getrokken dan alleen de huishoudelijke hulp (WMO breed). Als onderdeel hiervan heeft het Rijk bovengenoemde taakstelling teruggedraaid. Dit effect is destijds op een stelpost geparkeerd en kan nu incidenteel vrijvallen. Dit levert een voordeel op in 2025 van € 210k.

Vluchtelingen, Internationale werknemers en huisvesting Continueren opvang ontheemden Oekraïne We hebben een opvanglocatie in de Piusstraat voorzien van beveiliging, locatieleiders, maatschappelijk werkers en vluchtelingenwerk. De begeleiding is gericht op zo veel mogelijk zelfstandigheid en orde en rust in de voorziening. Met Talis hebben we afgesproken het huurcontract te verlengen tot einde RTB-maart 2027. Dit omdat de oorlog in Oekraïne nog steeds niet voorbij is en de vluchtelingen nog niet huiswaarts kunnen keren. We wachten op helder overheidsbeleid over de periode na het verlopen van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) voor vluchtelingen uit Oekraïne. Zodra dit duidelijk is zullen we hierop anticiperen. Exploitatieoverzicht X1000 Sociale ondersteuning en zorg Lokatieleiding/beveiliging Huur flexwoningen Overige kosten incl energie Bijdragen van het Rijk Eigen bijdrage deelnemers Afdracht eigen bijdragen aan het Rijk Leefgeld Uitvoeringskosten wdw Totale exploitatie Egalisatie met reserve Eindsaldo

Begroting totaal 541 614 1.631 633 -3.683 -156 156 125 139 0 0 0

Werkelijk t/m okt 0 444 1.359 301 -3.681 -123 123 105 98 -1.374 0 -1.374

JEV 462 648 1.631 400 -3.681 -164 164 130 139 -271 271 0

Continueren TussenThuis We hebben sinds september 2024 een TussenThuis voor 28 statushouders. We zetten in op het goed landen van de statushouders in onze gemeenschap door extra aandacht te besteden aan het samenleven in de buurt en het begrijpen van de normen en waarden in Programmarapportage november 2025

45

Nederland. Ook starten we direct de inburgering, zodat statushouders zo goed mogelijk voorbereid uit kunnen stromen naar hun uiteindelijke woning of appartement. We werken intensief samen met Talis voor doorstroom naar definitieve huisvesting en met de Huischmeesters voor sociale samenhang in het TussenThuis en de buurt. Exploitatieoverzicht x € 1000 Lokatieleiding/beveiliging/overige Huur Uitvoeringskosten wdw Totale kosten Bijdrage Rijk Huur Totale baten Totaal exploitatie Egalisatie Saldo

Begroting totaal 508 192 50 410 -600 -150 -750

Werkelijk t/m okt 166 179 1 346 -656 -110 -766

JEV 280 212 50 542 -600 -135 -735

-340 340 0

-420 0 -420

-193 193 0

Realiseren asielzoekerscentrum (azc) We hebben vertraging opgelopen in de ontwikkeling door aanvullende flora en fauna onderzoeken in het gebied. Met name het compensatieplan voor de das vraagt meer tijd. We zijn aan het onderzoeken en uitwerken op welke wijze het azc kan worden gebouwd waarbij we de compensatie voor de das meenemen. Dit is nog in een uitzoek- en uitwerkfase. Zodra we verder zijn zullen we uw raad informeren. De leden van de klankbordgroepen zijn geïnformeerd over de vertraging en de reden waarom. We gaan weer in gesprek met de klankbordgroepen zodra we helderheid hebben over het vervolg. In de tussentijd houden we hen via de mail op de hoogte. Het lokale beleidskader huisvesting internationale medewerkers In 2025 bieden we het lokaal beleidskader huisvesting internationale werkwerkers voor vaststelling aan de gemeenteraad. Daarnaast stellen we beleidsregels op waarmee we mogelijkheden voor realisatie van huisvestingslocaties creëren (we nemen zelf geen initiatief), stellen we kaders op voor de registratie en stellen we de internationale werknemer centraal. Daarnaast zorgen we voor kaders voor communicatie en participatie, controle en handhaving. Statushouders We spannen ons gezamenlijk met Talis in om te voldoen aan de taakstelling. Dit doen we onder andere door de inzet van het TussenThuis.

We zijn in oktober geconfronteerd met het sneller instromen van na-reizigers naar de gemeente. Zo hebben we hals over kop woonruimte moeten vinden voor 8 na-reizigers die niet pasten in het kleine appartement van het familielid dat al hier woont. We hebben deze personen tijdelijk onderdak kunnen bieden in de Piusstraat (noodopvang voor ontheemden uit Oekraïne). Met het COA hebben we inmiddels afspraken gemaakt over het doorsturen van na-reizigers indien de huisvesting van het familielid dat hier al woont hier niet voor geschikt is (te klein). We hebben een brandbrief gestuurd naar het ministerie over de gevolgen die het nieuwe beleid m.b.t. na-reizigers voor ons als gemeente heeft. Regionale samenwerking vluchtelingen programma Samen met het Rijk van Nijmegen intensiveren we de samenwerking met een regionaal expertiseteam. Dit wordt betaald uit de spreidingswetmiddelen die we vanuit het Rijk ontvangen. Verder werken we samen aan verschillende thema’s in werkgroepen. Denk aan de duurzame opvang van Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV) in de regio en uitwerking van veranderende beleidsregels zoals de inning van de eigen bijdrage voor ontheemden uit Oekraïne.

Programmarapportage november 2025

46

Financieel:

TV 6.1 6.21 6.22 6.23 6.3 6.4 6.5 6.60 6.711 6.712 6.713 6.714 6.751 6.752 6.753 6.762 6.763 6.791 6.792 6.811 6.812 6.821 6.822 6.91 6.92

TV 6.1

6.1

6.1 6.1

Taakveld Begroot JEV 4.361 4.273 Samenkracht en burgerparticipatie 531 531 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO 271 271 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 336 330 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal 3.874 4.230 Inkomensregelingen 4.335 4.395 WSW en beschut werk 3.375 3.109 Arbeidsparticipatie 2.088 2.118 Hulpmiddelen en diensten (WMO) 4.909 4.479 Huishoudelijke hulp (WMO) 3.387 3.432 Begeleiding (WMO) 922 900 Dagbesteding (WMO) 90 90 Overige maatwerkarrangementen (WMO) 263 1.865 Jeugdhulp ambulant lokaal 12.001 11.979 Jeugdhulp ambulant regionaal 311 311 Jeugdhulp ambulant landelijk 4.304 4.304 Jeugdhulp met verblijf regionaal 605 605 Jeugdhulp met verblijf landelijk 136 151 PGB WMO 154 154 PGB Jeugd -8 -8 Beschermd wonen (WMO) 88 88 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 885 885 Jeugdbescherming 149 149 Jeugdreclassering 615 411 Coördinatie en beleid WMO 518 447 Coördinatie en beleid Jeugd 48.501 49.498 Resultaat

(Bedragen x € 1.000) Budget overheveling Saldo 55 33 0 0 0 0 0 7 0 -355 0 -60 0 266 0 -30 0 430 0 -45 0 23 0 0 0 -1.602 0 22 0 0 0 0 0 0 0 -15 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 204 0 71 55 -1.052

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structu- Inciden(min is nadeel) reel teel Nadeel op de exploitatie bij MFA accommodatie Noorderlicht. 0 -8 Voordeel op MFA accommodaties, omdat we in de begroting al rekening hielden met structurele exploitatielasten voor MFA, die nog op te leveren zijn. 0 102 Onderhoud aan o.a. het Ballegoyke, De Suikerberg en het Noorderlicht alsmede het reguliere onderhoud aan het Mozaïek zijn uitgesteld tot 2026. Hierdoor wordt minder aan de reserve onderhoud gebouwen onttrokken. 0 450 0

-450

0

-20

0

271

0

-271

6.1

Lagere onttrekking reserve onderhoud gebouwen. Er is onvoorzien onderhoud gepleegd, welke niet was voorzien in het meerjaren onderhoudsplan vastgoed, aan o.a. het pand Huissteden 1401 te Wijchen. We verwachten een positief saldo op de exploitatie voor opvang van ontheemden, voor een nadere toelichting verwijzen we naar het Thema VIH. Dit wordt verrekend met de daarvoor bestemde reserve. Het positieve saldo van de opvang van ontheemden wordt verrekend met de egalisatiereserve. We verwachten een positief saldo op de exploitatie van het Tussenthuis, voor een nadere toelichting verwijzen we naar het Thema VIH.

0

193

6.1

Het positieve saldo van het Tussenthuis wordt verrekend met de

0

-193

6.1

6.1 6.1

Programmarapportage november 2025

47

TV

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) egalisatiereserve

De ontvangen spreidingswetmiddelen uit de septembercirculaire worden ingezet voor de regionale samenwerking op het gebied van vluchtelingen. Thema Jeugd: op het onderdeel preventief justitieel kader wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6.22 thema Jeugd. Thema Jeugd: op het lokale budget specialistische ondersteuning jeugd 6.22 (SOJ) wordt een voordeel verwacht. Egalisatie Jeugd: het verwachte voordeel op dit taakveld egaliseren we 6.22 met de egalisatiereserve Jeugd. We verwachten in 2025 minder juridische kosten / gerechtelijke 6.23 procedures in het sociaal domein. Dit levert een voordeel op. De NPO middelen zijn besteed. We nemen hier de werkelijke uitgaven op, conform eindverantwoording. Deze mutatie is in voorliggende rapportage budgetneutraal, de werkelijke inkomst is bij taakveld 4.1 (onderdeel 6.23 passend onderwijs) verwerkt. Thema BUIG: nadeel op de bijstand vanwege stijgende aantallen in de bijstand door macro economische ontwikkelingen. Daarnaast vergoedt de verhoogde rijksbijdrage niet de volledige kostenuitzetting van de 6.3 geïndexeerde bedragen voor bijstandsuitkeringen. Bijstand voor zelfstandigen: voordeel op BBZ, voornamelijk door extra 6.3 ontvangen aflossingen en rentebetalingen. Nadeel op Bijzondere bijstand met name door stijgende kredieten die verstrekt zijn voor de inrichting van nieuwkomers.

Deze middelen vloeien 6.3 de komende 3 jaar weer terug naar de gemeente. MGR Sociaal werkbedrijf: nadeel op dit budget o.b.v. halfjaarrapportage 6.4 MGR 2025. Arbeidsmatige dagbesteding: voordeel op dit budget o.b.v. halfjaarrapportage MGR 2025. Vooral vanwege ontvangen compensatie 6.5 op de herverdeling volgens het Berenschotmodel. MGR Loonkostensubsidie: voordeel op dit budget o.b.v. halfjaarrapportage MGR 2025. Dit maakt onderdeel uit van het thema 6.5 BUIG. We hebben het voordeel op het WMO vervoer per abuis financieeltechnisch twee keer gecorrigeerd, door middel van de mei rapportage en in het thema gemeenschappelijke regelingen binnen de Perspectiefnota 6.60 2025. Thema WMO: op het onderdeel huishoudelijke hulp wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen wij u naar het thema 6711 WMO. Thema WMO: op het onderdeel stelpost eigen bijdrage wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen wij u naar het 6711 thema WMO. Thema WMO: op het onderdeel begeleiding wordt een nadeel verwacht. 6712 Voor een verdere toelichting verwijzen wij u naar het thema WMO. Thema WMO: op het onderdeel dagbesteding treedt een voordeel op als 6713 gevolg van de vrijval van de stelpost inloop en ontmoeten.

Gemeenten zijn in de septembercirculaire 2025 (met terugwerkende kracht) gecompenseerd voor tekorten in de jeugdzorg over 2023 en 2024 (macrobedrag 728 miljoen). Gemeenten kunnen deze middelen inzetten t.b.v. de transformatie van de jeugdhulp conform de afspraken in de Hervormingsagenda. We storten deze middelen in de reserve Jeugd voor dit doel. Deze middelen kunnen in 2026 en verder dienen als dekking voor de lokale aanpak hervormingsagenda. O.a. voor het vervolg op het bestedingsplan 2026 Stevige sociale teams en een solide sociale basis. Deze mutatie is in voorliggende rapportage budgetneutraal, de inkomst is 6751 bij taakveld 0.7 verwerkt, als onderdeel van de algemene uitkering. Thema Jeugd: op de lokale producten dagbehandeling (Eerste Stap) 6751 wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we 6.1

Programmarapportage november 2025

Structureel

Incidenteel

0

-41

0

-6

0

29

0

-23

0

12

0

-6

0

-333

0

29

0

-51

0

-60

0

164

0

102

0

-30

0

221

0

210

0

-45

0

23

0

-1.602

0

21 48

TV

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) u naar het thema Jeugd.

Egalisatie Jeugd: het verwachte voordeel op dit taakveld egaliseren we 6751 met de egalisatiereserve Jeugd. De bijdrage aan de GR DRAN (onderdeel vervoer Jeugdwet) is per abuis dubbel geactualiseerd in voorgaande rapportage. Dit corrigeren we in de 6752 voorliggende rapportage, dit levert een incidenteel voordeel op. Thema Jeugd: op het onderdeel begeleiding ambulant wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het thema 6752 Jeugd. Thema Jeugd: Op het onderdeel kortdurend verblijf / logeren wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6752 thema Jeugd. Thema Jeugd: op het onderdeel behandeling ambulant wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het 6752 thema Jeugd. Thema Jeugd: op het onderdeel dagbehandeling wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het thema 6752 Jeugd. Thema Jeugd: op het onderdeel GGZ behandeling zonder verblijf wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar 6752 het thema Jeugd. Thema Jeugd: op het onderdeel jeugdhulp crisis wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het thema 6752 Jeugd. Thema Jeugd: op het onderdeel GGZ met verblijf wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het thema 6752 Jeugd.

Egalisatie Jeugd: het verwachte voordeel op dit taakveld egaliseren we 6752 met de egalisatiereserve Jeugd. Thema Jeugd: op het onderdeel LTA ambulant wordt een nadeel 6753 verwacht. Egalisatie Jeugd: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we met 6753 de egalisatiereserve Jeugd. Thema Jeugd: Op het onderdeel jeugdhulp met verblijf: pleegzorg wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar 6762 het thema Jeugd. Thema Jeugd: Op het onderdeel jeugdhulp met verblijf: gezinsgericht wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u 6762 naar het thema Jeugd. Thema Jeugd: Op het onderdeel jeugdhulp met verblijf inclusief behandeling: overig wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere 6762 toelichting verwijzen we u naar het thema Jeugd. Thema Jeugd: Op het onderdeel jeugdhulp met verblijf exclusief behandeling: overig wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere 6762 toelichting verwijzen we u naar het thema Jeugd. Thema Jeugd: Op het onderdeel jeugdhulp met verblijf inclusief behandeling: gesloten jeugdzorg wordt een voordeel verwacht. Voor een 6762 verdere toelichting verwijzen we u naar het thema Jeugd. Egalisatie Jeugd: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we met 6762 de egalisatiereserve Jeugd. Thema WMO: op het onderdeel PGB huishoudelijke hulp wordt een nadeel verwacht.

Dit op basis van de meest recente informatie van de sociale 6791 verzekeringsbank. Thema Jeugd: op het onderdeel PGB Jeugd wordt een nadeel verwacht. Dit op basis van de meest recente informatie van de sociale 6792 verzekeringsbank. Egalisatie Jeugd: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we met 6792 de egalisatiereserve Jeugd. 6811 Niet bestede middelen beschermd wonen en extra verwachte inkomsten Programmarapportage november 2025

Structureel

Incidenteel

0

-21

0

22

0

189

0

18

0

701

0

-214

0

-182

0

67

0

44

0

-623

0

-22

0

22

0

22

0

-29

0

-426

0

-164

0

226

0

371

0

-15

0

-15

0

15

0

227 49

TV

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) vanuit de centrumgemeenten.

6811 Dit egaliseren we met de egalisatiereserve beschermd wonen. Thema Jeugd: op het onderdeel jeugdbescherming wordt een voordeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het thema 6821 Jeugd. Egalisatie Jeugd: het verwachte voordeel op dit taakveld egaliseren we 6821 met de egalisatiereserve Jeugd. Thema Jeugd: op het onderdeel jeugdreclassering wordt een nadeel verwacht. Voor een verdere toelichting verwijzen we u naar het thema 6822 Jeugd. Egalisatie Jeugd: het verwachte nadeel op dit taakveld egaliseren we met 6822 de egalisatiereserve Jeugd. Op het onderdeel WMO beleidsplan algemeen treedt een voordeel op. Grotendeels wordt dit veroorzaakt door het vrijvallen van de stelpost Invoering WMO abonnementstarief. Het Rijk heeft structureel middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten ter compensatie van gestegen kosten als gevolg van de invoering van het abonnementstarief WMO. Dit budget staat gereserveerd op een stelpost om integraal te betrekken bij de wmobrede invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage. Omdat deze wetgeving ondertussen (wederom) is uitgesteld kan dit bedrag in 2025 6.91 incidenteel vrijvallen. De verdeling WMO versus Jeugd is bekend als het gaat om de dienstverlening vanuit het Regionaal ondersteuningsbureau. Deze actualisatie leidt tot een verschuiving en is budgetneutraal in 6.91 voorliggende rapportage.

De verdeling WMO versus Jeugd is bekend als het gaat om de dienstverlening vanuit het Regionaal ondersteuningsbureau. Deze actualisatie leidt tot een verschuiving en is budgetneutraal in 6.92 voorliggende rapportage. Er treedt een voordeel op als gevolg van een hogere positieve afrekening 6.92 2024 vanuit het Regionaal ondersteuningsbureau. Overig TOTAAL

Structureel

Incidenteel

0

-227

0

189

0

-189

0

-36

0

36

0

245

0

-41

0

41

0 0

30 -1

0

-1.052

-1.052

Programmarapportage november 2025

50

3.7

Programma 7 Volksgezondheid en milieu

Speerpunten: 7.a

Omgaan met klimaatverandering Ons klimaat verandert en dat heeft invloed op ons dagelijks leven. Perioden van hele erge hitte, neerslag en droogte komen steeds vaker voor. In bestaande en nieuwe wijken zorgen we ervoor dat we beter omgaan met de gevolgen van klimaatverandering. We richten de fysieke leefomgeving in tegen krachtig water en passen deze aan de verandering van het klimaat aan. Hierdoor hebben we minder wateroverlast, verdroging en hittestress. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We vinden het belangrijk dat inwoners, Op 14 en 21 mei 2025 zijn wijkacties gehouden bedrijven en maatschappelijke organisaties in het kader van de campagne Een groener zich voorbereiden op de gevolgen van Wijchen. Het ging ditmaal om de wijken in klimaatverandering. Dit doen wij door Wijchen West, Wijchen Oost, het centrum en de klimaatbewustzijn en zelfwerkzaamheid in de kernen Niftrik, Balgoij en Batenburg en samenleving te stimuleren. We zetten de omgeving. Op 27 september is een campagne Een groener Wijchen voort. gemeentebrede groenmarkt gehouden. In wijken en dorpen en op bedrijventerreinen Dit loopt via de desbetreffende projecten. Alle houden we rekening met gevolgen van projecten worden getoetst op het waterbelang klimaatverandering. Bijvoorbeeld door de (voorheen watertoets).

Ruimtelijke aanleg van meer groen in de wijk en door ontwikkelingen moeten klimaatbestendig zijn en water meer ruimte te geven, zoals bij de water robuust. projecten Huurlingsedam en Rivierduin Bergharen. Maart 2025 heeft de gemeente Wijchen de samenwerkingsovereenkomst SKAN 2025-2035 ondertekend (Samenwerking Klimaatadaptatie en Afvalwaterketen regio Nijmegen) en ingestemd met het Regionaal uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie 2024-2030 (Z25 289652). Hiermee is afgesproken dat we op bepaalde In de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) onderdelen in de regio samenwerken. De werken we samen met andere gemeenten aan meerwaarde voor de gemeente Wijchen is tot nu klimaatbestendigheid en de communicatie daar toe vooral gelegen in kennisdeling (in bijzonder omheen. over de borging van klimaatadaptatie binnen de gemeentelijke organisatie), instandhouding van de regionale website Verander jij mee (hiernaar verwijzen we op de gemeentelijke website en binnen de campagne Een groener Wijchen) en afstemming met het gebiedsproces Groenblauwe raamwerk. Op 18 maart hebben de zeven colleges van Het doel is om de regio klimaatbestendig te RvN de Visie en Samenwerkingsagenda (VSA) maken (in 2035). Gemeenten, Waterschap vastgesteld. De volgende stap is het opstellen Rivierenland en Provincie Gelderland werken van een nieuw uitvoeringsprogramma, waarin samen om dit te realiseren.

Kennis wordt de ambities uit de VSA worden ontwikkeld en uitgewisseld. Via communicatie geconcretiseerd. De gemeenteraden zijn op 6 wordt eraan gewerkt dat inwoners en bedrijven mei hierover geïnformeerd en betrokken bij de bewust zijn van de risico’s van visie en samenwerkingsagenda. Parallel aan de klimaatverandering en weten wat ze zelf kunnen uitwerking van het uitvoeringsprogramma doen. Voor zowel het landelijk als stedelijk gebied vindt een verkenning plaats naar een passende worden de risico’s van klimaatverandering elke 6 samenwerkingsvorm (governance-opdracht). jaar bepaald (stresstest), st+G36e regio heeft D+G36rking. een Regionale Adaptatiestrategie opgesteld waarin de doelen zijn opgenomen. In 2024 is het Het LEADER-programma verloopt voorspoedig. Regionaal Uitvoeringsplan geactualiseerd voor de Er zijn meer projectinitiatieven ingediend dan acties van de komende 5 jaar. Via de jaarplannen er binnen het beschikbare budget kunnen wordt hier uitvoering aan gegeven en de worden gehonoreerd. Er bestaat een voortgang bewaakt. Op dit moment is de mogelijkheid dat de provincie extra middelen constatering dat de regio op schema ligt. beschikbaar stelt om meer initiatieven te Daarnaast ronden we eind 2025 een onderzoek af ondersteunen, maar hierover is nog geen over het landschappelijk gebied tussen Druten,

Programmarapportage november 2025

51

zekerheid.

7.b

Beuningen, Wijchen en Nijmegen. 'Water en bodems sturend' is een van de belangrijkste pijlers voor deze verkenning van het toekomstperspectief van dit gebied met het oog op kansen voor de Oude Wetering en Nieuwe Wetering. Het onderzoek is een samenwerking tussen de betreffende 4 gemeenten, provincie, GMR en het waterschap.

Naar een energie neutrale en duurzame toekomst Energieneutraal begint met energiebesparing: wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. De komende jaren zetten we verder in op energiebesparing. Ook maken we de overstap naar duurzame energiebronnen, zoals zon en wind en mogelijk nieuwe technieken. Daarbij houden we aandacht voor de betaalbaarheid van de opgave voor alle inwoners. En nieuwe technieken bieden kansen voor onze economie. Dit alles kan Wijchen niet alleen, dus werken we lokaal en regionaal samen. Wijchen heeft in haar Lokale energie strategie (LES) gekozen voor actieve inzet aan het werken aan de klimaat doelen. Wijchen neemt tav energie opwek haar verantwoordelijkheid in een regionale opgave, vastgelegd in de Regionale Energie Strategie (RES). Bij een nieuwe RES pakt Wijchen in gezamenlijkheid met de 15 gemeenten in de regio daar haar aandeel in. Windenergie, zoals de 3 windmolens op Bijsterhuizen, levert een belangrijke bijdrage aan de opgave. Daarbij is draagvlak van omwonenden en de rest van de samenleving van belang. Wijchen heeft besloten te gaan werken met de landelijke gedragscode voor windenergie en heeft drie mogelijke locaties bepaald voor windenergie in de toekomst. Er komt in 2025 meer duidelijkheid over de komst van een hoogspanningsstation. Naast wind, is zonne-energie is noodzakelijk voor de energietransitie.

Zonnepanelen op daken hebben de voorkeur boven zonneparken. Als zonne-akkers nodig zijn, pakken we deze in een groene buffer, met aandacht voor goede landbouwgronden en biodiversiteit.

Ook ten aanzien van de transitie naar een aardgasvrije samenleving lopen diverse projecten. Naast de inzet van het energieloket en energiecoaches, is afgelopen jaar gestart met de Lokale Aanpak Isolatie. In 2025 komt er meer duidelijkheid over de haalbaarheid van een warmtenet voor Wijchen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Uitvoeringsprogramma Lokale energiestrategie De Lokale Energiestrategie is in juni vastgesteld - In 2025 stellen we een door de raad. Het bijbehorende uitvoeringsprogramma Lokale Energie Strategie uitvoeringsprogramma bevat een methodiek voor vast waarin we de doelen, middelen en de monitoring. interne en externe samenwerking handen en voeten geven. Ook hebben we uiterlijk medio 2025 een monitorings- en verantwoordingssysteem klaar voor het (controleren op het) behalen van de doelen. Elektriciteit De Verrijking RES 1.0 is begin 2025 vastgesteld. - We verankeren de RES 2.0 en de zon- en De RES 2.0 wordt naar verwachting eind 2025 windvisie in de Omgevingsvisie. vastgesteld samen met de andere gemeentes uit - We gaan voor zonnepark Bankhoef helpen de regio. invulling te geven aan de participatie en het In de 'Visie Zon & Wind: op weg naar 2035' gebiedsfonds. Tevens gaan we helpen in de (2024) is besloten een tweede windpark in onder-handeling met Liander om de aansluiting Wijchen te gaan realiseren middels een tender.

op het elektriciteitsnet te verzekeren. In twee van de drie zoekgebieden voor wind - We gaan in pilots aan de slag met diverse werkt TenneT echter aan de inpassing van een oplossingen voor de drukte op het hoogspanningsstation. Daarom is de elektriciteitsnet (netcongestie), zoals tenderprocedure gepauzeerd. De tender wordt bijvoorbeeld de inzet van buurtbatterijen of hervat als er meer duidelijkheid is over de locatie een smart energy hub bij bedrijventerrein van het hoogspanningsstation. Bijsterhuizen. We blijven in gesprek met zonnepark Bankhoef - Ook zullen we in samenwerking met Liander en Liander over de mogelijkheden voor een in drie wijken in Wijchen het aantal aansluiting om het park zo snel mogelijk te transformatorhuizen uitbreiden en zwaardere realiseren ondanks netcongestie. Programmarapportage november 2025

52

kabels aanbrengen zodat het elektriciteitsnet toekomstproof wordt.

Wonen - Met het energieloket en energiecoaches blijven we inwoners stimuleren en ondersteunen om maatregelen te nemen om energie te besparen. Dat doen we in samenwerking met partners. We gaan voor een proactieve en gebiedsgerichte benadering en ontzorging. - Met het oog op de warmtetransitie worden het Warmteplan Wijchen en de actielijnen uitgewerkt in de Lokale Energiestrategie en voeren we die de komende jaren uit in een campagne, ontzorging en met wijkgerichte aanpak. - Voor de warmtetransitie stellen we een bronnenstrategie op. Hierin leggen we vast welke warmtebronnen en welke warmteoplossingen voor welk deel van Wijchen gemaakt worden. Daarmee zal de bronnenstrategie de basis vormen voor de verdere uitvoering van de warmtetransitie in Wijchen. - Voor de buurten in het noordelijke deel van de kern van Wijchen onderzoeken we of het haalbaar is om een warmtenet te realiseren op basis van warmte van de ARN. In 2025 komt hier meer duidelijkheid over. Werken - We stimuleren besparing van energie en de opwek van groene energie en spreken bedrijven daarop aan. We zetten hiervoor faciliteiten in, zoals het Energieloket Zakelijk Wijchen, een zakelijke duurzaamheidslening en adviezen van het Regionaal Expertiseteam Energie van de Groene Metropoolregio.

Daarnaast maken we met de ODRN afspraken voor handhaving bij bedrijven die maatregelen moeten uitvoeren van de Erkende Maatregelen Lijst (EML). - We gaan verder met verduurzaming van onze gemeentelijke gebouwen en organisatie aan de hand van de CO2-prestatieladder. Zo geven we het goede voorbeeld.

Programmarapportage november 2025

We zijn voornemens dit jaar met Liander een samenwerkingsovereenkomst te sluiten ten behoeve van de “Buurtaanpak”: een proactieve methode om het laagspanningsnet van alle buurten in Wijchen toekomstvast te maken. We blijven inzetten op oplossingen voor de drukte op het elektriciteitsnet. Zo worden de mogelijkheden voor grootschalige batterijopslag onderzocht en worden bedrijven op Bijsterhuizen ondersteund in het realiseren van een Smart Energy Hub. Wonen - We blijven met het energieloket, energiecoaches, energieadviezen en subsidies (gefinancierd vanuit de wijk) inwoners stimuleren. We werken daarbij aan een doorontwikkeling van de activiteiten van de energiecoaches en van het energieloket. Ook breiden we de activiteiten uit met VVE's en monumenten. - Communicatiecampagne 'Pak jouw moment', gericht op gedragsverandering van inwoners, is van start gegaan en wordt uitgebreid met nieuwe partners. - Voor de totstandkoming van het Warmteprogramma hebben we een routekaart opgesteld, die door de raad is aangenomen. Hiermee kunnen we het warmteprogramma vorm gaan geven en het warmtenet en alternatieven verder uitwerken.

De adviezen door het REE zijn uitgevoerd en de zakelijke duurzaamheidslening is benut. Daarnaast informeren we bedrijven regelmatig over de beschikbare informatie, adviezen en netwerken. De handhaving bij bedrijven die maatregelen moeten uitvoeren van de Erkende Maatregelen Lijst is afgerond. In 2026 starten we met nieuwe energiecontroles. Ook hebben we bedrijven waarvoor dit relevant is geïnformeerd over de Label-C-verplichting voor kantoren. Er is in het eerste kwartaal van 2025 een energie coördinator aangesteld die zich richt op het in beeld brengen en monitoren van alle energieverbruiken. Daarnaast is er een medewerker aangesteld die zich richt op het terugdringen van het energieverbruik. De werkzaamheden ten behoeve van het verduurzamen van het Mozaïek zijn in april 2026 gereed.

53

7.c

Afval: opgeruimd staat netjes Gemeente en inwoners zorgen samen dat afval netjes opgeruimd wordt. We gaan door met het stimuleren van de huishoudelijke afvalscheiding. Hiermee willen we bereiken dat afvalstoffen weer als grondstof kunnen worden ingezet en de hoeveelheid te verbranden restafval wordt beperkt. Bij knelpunten zoeken we naar praktische oplossingen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Onze afvalinzameling blijven we verbeteren. De communicatiecampagne "Weet Wat Je Daarbij hebben we aandacht voor het stimuleren Achterlaat" is eind maart 2025 afgerond. van afvalscheiding: kwalitatief en kwantitatief. Beantwoording moties heeft plaatsgevonden. Hiervoor is een communicatiecampagne opgezet. • In aangepaste vorm voortzetten van de campagne “Weet wat je achterlaat”. Besluitvorming over voortzetting volgt eind 2024. • Uitwerken van een tweetal moties “afval onder de grond” en “Minder afval en mooier straatbeeld”. Hierbij wordt uitgewerkt hoe de afvalinzameling van de toekomst er uit moet zien bij nieuwe projecten en wordt uitgewerkt hoe bestaande infrastructuur breder ingezet kan worden. We werken uit hoe een proef met een tijdelijk De verkenning heeft een aantal roulerend inzamelpunt voor grofvuil in onze aandachtspunten naar voren gebracht. In wijken kan werken.

Hierbij wordt verkent hoe afstemming met de wethouder is besloten deze hiermee meer service kan worden verleend en punten mee te nemen in een meningsvormende dit binnen ons bestaande systeem kan passen. nota rondom afvalinzameling die aan de raad voorgelegd gaat worden. Dit om een bredere discussie over de uitdagingen en de uitgangspunten rondom afvalinzameling op te starten. De meningsvormende nota wordt voor eind 2025 aangeboden. Zwerfafval gaan we tegen door in te zetten op De aanpak is voortgezet. Ook is een nieuwe bewustwording en het ondersteunen van coördinator/adviseur burgerparticipatie gestart initiatieven van inwoners om zelf zwerfafval op die de relaties met vrijwilligers gaat coördineren te ruimen. en verdere ondersteuning biedt. Voortzetten aanpak zwerfafval door inzet Beestenbende en vrijwilligers die zwerfafval opruimen etc. 7.d

Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg We dragen zorg voor het inzamelen, transporteren en verwerken van afvalwater, hemelwater en grondwater. Samen met waterschap, provincie en rijk geven wij zo invulling aan het kwalitatief en kwantitatief duurzaam waterbeheer. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Van de riolering afkoppelen van 1 ha Voor 2025 zijn er nog geen concrete verzoeken openbaar verhard oppervlak, in samenloop voor een kostenbijdrage ingediend. Wel wordt voor met reconstructies van de openbare ruimte. 2025 rekening gehouden met een bijdrage ad € 50.000 voor de reconstructie Esdoornstraat en € 65.000 voor de reconstructie Berkenhof. Uitvoeren maatregelen Denkstappenmodel Is als PM-post in de begroting opgenomen (nog kern Wijchen. geen concrete kosten geraamd). De kosten worden nader geconcretiseerd bij het opstellen van het SSW kern Wijchen (zie ook hieronder). Naar verwachting is het SSW kern Wijchen gereed eind 2026/begin 2027. Voor de uitvoering van de maatregelen wordt aansluitend een kredietaanvraag aan de raad voorgelegd. Bij instemming kunnen de voorbereidingen worden gestart en daaropvolgend de uitvoering. Onderzoek H2S inprikpunten mechanische Vanwege capaciteitsgebrek doorgeschoven naar riolering. 2026. Actualiseren BRP’s/SSW’s. Wordt opgestart zodra het Onderzoek Programmarapportage november 2025

54

BasisRioleringsPlannen / Systeemoverzichten Stedelijk Water (SSW’s) geven inzicht in het hydraulisch (bergings- en afvoercapaciteit) en milieutechnisch (vuiluitworp bij overstorting) functioneren van het stedelijk watersysteem (riolering, wadi’s, e.d.). Onderzoek waterkwaliteitspoor n.a.v. BRP’s/SSW’s. Digitaliseren huisaansluitingen: De kaartjes met gegevens van huisaansluitingen zijn nog ‘analoog’ (gescande handgetekende kaartjes) en worden gedigitaliseerd naar de GISomgeving (digitaal getekend en in een kaartlaag gezet).

denkstappenmodel is afgerond (naar verwachting 4de kwartaal 2025). Dan worden ook de beoogde maatregelen denkstappenmodel doorgerekend op het hydraulisch en milieutechnisch functioneren van het stedelijk watersysteem van kern Wijchen. Vanwege capaciteitsgebrek doorgeschoven naar 2026. De digitalisering van de huisaansluiting schetsen wordt een onderdeel van het nieuwe beheerprogramma. We zijn nu bezig met het corrigeren van de data, aansluitend wordt het digitaliseren van de huisaansluitingen opgepakt. De onderhandelingen(aanbesteding) met een aantal partijen die de digitaliseren kunnen realiseren zullen na de zomervakantie starten. Het invoeren van de data in het nieuwe beheersysteem is meer werk dan verwacht waardoor de digitalisering van de huisaansluitingen is uitgesteld. Op 1 december 2025 is het startoverleg voor het project digitalisering van de huisaansluitingen.

Klimaatmiddelen De klimaatmiddelen besteden we voornamelijk aan de energietransitie. De kosten verdelen we over vier thema’s: energietransitie overkoepelend, duurzame elektriciteit, duurzame warmte en ontzorging. We verwachten dat de uitgaven wat achterblijven op de oorspronkelijke begroting, door projecten die vertraging oplopen en kosten die meevallen. CDOKE en programmagelden De klimaatmiddelen bestaan uit de gemeentelijke programmagelden en rijksgelden die we ontvangen via de regeling voor capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). Daarnaast ontvangt de gemeente ook specifieke uitkeringen (SPUKS) om energiebesparende maatregelen bij inwoners te stimuleren. Hieronder volgt per onderdeel van de klimaatmiddelen een toelichting op de verwachte uitgaven: -

-

-

-

Energietransitie overkoepelend: deze post bevat voornamelijk de inzet voor personeel, zowel vaste medewerkers als inhuur. Daarnaast vallen hieronder projecten op het gebied van de Lokale Energiestrategie en de CO2-prestatieladder, verduurzaming vastgoed en verduurzaming bedrijven. De realisatie valt lager uit dan begroot, omdat er minder personeelskosten zijn dan verwacht. Duurzame elektriciteit: dit betreft advieskosten voor de marktconsultatie en tender voor een tweede windpark en juridische kosten rondom opwekprojecten. De kosten vallen lager uit omdat de tender voor een tweede windpark is gepauzeerd. Juridische kosten rond opwekprojecten zijn ook minder dan begroot. Duurzame warmte: dit betreft advies- en proceskosten voor de ontwikkeling van een warmtenet en ondersteuning voor warmte-initiatieven zoals in Batenburg. De kosten vallen lager uit omdat een deel van de expertise over warmtenetten wordt geleverd door de GMR, waar we geen kosten voor maken. Daarnaast wordt er door inwonersinitiatieven vooralsnog beperkt gebruikt gemaakt van de mogelijkheden voor financiële ondersteuning. Ontzorging: hieronder vallen de kosten voor het energieloket en de coaches, de campagne ‘Pak Jouw Moment’, de isolatieaanpak en het soortenmanagementplan. De kosten vallen lager uit omdat sommige kosten voor de isolatieaanpak grotendeels betaald worden vanuit de SPUK LAI (zie volgende alinea).

Ook konden we nog geen start maken met een Soortenmanagementplan omdat de kaders vanuit de provincie nog niet zijn vastgesteld.

Programmarapportage november 2025

55

Tabel: Begroting en verwachting klimaatmiddelen per onderdeel

649025 649004 649003 649009 Totaal:

Thema

Begroot 2025

Energietransitie Duurzame elektriciteit Duurzame warmte Ontzorging

€ 902.309 € 110.000 € 135.000 € 347.900 € 1.495.209

Verwachting novemberrapportage € 845.000 € 95.000 € 95.000 € 272.000 € 1.307.000

Niet benutte middelen in 2025 worden gestort in de bestemmingsreserve Duurzaamheid voor komende jaren. SPUK LAI en energiearmoede Van het Rijk ontvangen we specifieke middelen voor het verduurzamen van woningen. Met de SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI) ondersteunen we eigenaren en VVE’s met slecht geïsoleerde woningen door middel van adviezen en subsidies. Met de SPUK Energiearmoede helpen we kwetsbare huishoudens. Begin dit jaar was de realisatie beperkt, omdat het bureau dat we hiervoor hadden aangesteld onverhoopt de opdracht moest staken. Dit najaar komen we op stoom met een nieuw bureau, dat de aanpak de komende jaren zal doorzetten. We hebben tot en met 2028 om deze middelen te benutten. Tabel: Overzicht middelen SPUK LAI en Energiearmoede

SPUK LAI SPUK LAI, ontvangen in augustus 2025 Totaal SPUK LAI SPUK Energiearmoede

1 januari 2025

Verwachting realisatie novemberrapportage

€ 2.340.740 € 1.108.008

€ 110.000

€ 3.448.748 € 564.130

€ 110.000

Verwachting resterend 31 december 2025 € 2.230.740 € 1.108.008 € 3.338.748 € 564.130

Voor de SPUK LAI zijn in 2025 tot nu toe 47 isolatiesubsidies aangevraagd, waarvan er 38 zijn verleend. De uitkering hiervan zal waarschijnlijk grotendeels in 2026 plaatsvinden, voor een totaalbedrag van tot nu toe maximaal 45.000 euro. Ondertussen komen ook weer nieuwe aanvragen binnen. Daarnaast maken we in 2025 kosten voor de inzet van het bureau dat huishoudens adviseert. De SPUK Energiearmoede zetten we in zodat woningeigenaren met een smalle beurs een hogere subsidie voor isolatiemaatregelen kunnen aanvragen. De subsidie wordt in december opengesteld. In 2026 zullen we de eerste subsidies verlenen.

Programmarapportage november 2025

56

Financieel:

TV 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

TV

7.1

7.1

7.1 7.2

7.2 7.2

7.4 7.4 7.4

Taakveld Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Resultaat

Begroot JEV 2.202 2.107 -1.487 -1.487 -1.414 -1.414 1.145 1.080 3 3 449 289

(Bedragen x € 1.000) Budget overhevelingen Saldo 0 95 0 0 0 0 125 -59 0 0 125 36

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structu- Inciden(min is nadeel) reel teel Op het budget van de GR GGD verwachten we een voordeel. Dit zit met name in het onderdeel facultatieve taken, waarvan de dekking in 2025 grotendeels vanuit GALA- middelen (Gezond en actief leven akkoord) plaatsvindt. Dit levert ruimte op in het reguliere budget van de GR GGD. 0 95 Een gedeelte van de regionale SPUK IZA middelen wordt vanuit Nijmegen verlegd naar de regiogemeenten. We ramen hier de aanvullende inkomst vanuit Nijmegen. 0 112 Een gedeelte van de regionale SPUK IZA middelen wordt vanuit Nijmegen verlegd naar de regiogemeenten. We ramen hier het geactualiseerde bestedingsplan. 0 -112 Op grond van de juli-rapportage 2025 van Munitax kan de geraamde opbrengst uit rioolrechten worden verhoogd. 15 0 Op het taakveld riolering is minder uitgegeven op onderzoek en daarnaast heeft ook niet de gehele geplande schoonmaak van het riool plaatsgevonden. Het bedrag dat hierop niet is uitgegeven wordt gedoteerd aan de voorziening tarief egalisatie riolering. 0 154 Dotatie voorziening tarief egalisatie riolering. Volgens het realtime inzicht van PowerBI van de ODRN op 30-09-2025, lijkt het erop dat de ODRN over het budget van 2025 zal gaan. Als we het bedrag extrapoleren, verwachten we dat het gaat van een overbesteding van rond de €100.000,- op het totaalbudget van €995.000,-.

Deze overbesteding is als volgt te verklaren: - Ten eerste heeft de ODRN op aanvraag van de gemeente Wijchen krapper begroot dan voorgaande jaren. Dit omdat de afgelopen jaren de gemeente Wijchen op het einde van het jaar "geld terug" kreeg van de ODRN. Door het krapper begroten, nam de kans toe dat de ODRN dit jaar gedurende het jaar constateerde dat de middelen niet genoeg zijn voor de werkzaamheden. Dit risico is ook expliciet benoemd in de werkplannen 2025. - Ten tweede vonden er in 2025 een aantal casussen/processen plaats die (soms onverwachts) meer tijd kosten voor de medewerkers van de ODRN, bijv. een drugsdumping in Leur in mei 2025. - Verder zijn er een aantal agrariërs die meedoen met de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Lbv) regelingen vanuit het rijk, wat weer impact heeft op vergunningverleners + toezichthouders milieu. Naar verwachting vallen op een aantal milieubeleidsterreinen budgetten vrij. Het gaat o.a. om bodem, geluid en milieuvoorlichting. Op geluidsonderzoek zijn minder verzoeken binnengekomen in 2025 dan begroot. Overig TOTAAL

0

-169

0

-100

0

45

0

9

0 15

-13 21 36

Programmarapportage november 2025

57

3.8

Programma 8 Wonen en bouwen

Speerpunten: 8.a

We gaan bouwen De komende jaren bouwen we fors meer woningen. Zo snel mogelijk. Daarom geven we nu voorrang aan het realiseren van bestaande plannen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Voor de periode tot en met 2030 hebben we al Het addendum Woondeal is ter informatie naar voldoende plannen voor ruim 2.000 woningen. de raad gestuurd (Z/25/299738) Voor de periode na 2030 verkennen we de opgave en werken we de strategie verder uit. Deze strategie sluit aan op de verstedelijkingsstrategie in de Groene Metropoolregio. Er wordt gewerkt aan een ‘addendum’ op de Woondeal 2.0 waarin naar verwachting de gevraagde woningbouwaantallen verder worden verhoogd. We houden koers op lopende projecten, zoals Wijchen-West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid. Er blijft ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere initiatieven, met name in de kleine kernen. In Wijchen West willen we meer proactief zijn in het realiseren van ongeveer 100 woningen in vijf CPO’s. We verkennen het verruimen van mogelijkheden voor woningsplitsing en woningdelen In 2024 is een handreiking circulair bouwen opgesteld. Deze wordt de komende tijd vertaald in een werkwijze om circulariteit concreet handen en voeten te geven.

Huurlingsedam fase 4 en Kraanvogel fase 1 is bouw woningen gestart, TKWM is de uitvoering (parkeergarage) gestart. Wijchen West en Hart van Zuid zijn de plannen in voorbereiding. We werken de CPO aanpak Wijchen West verder uit.

De quickscan van de provincie voor regelgeving en beleid over woningsplitsen en delen is gereed. Deze werken we komende periode lokaal uit. De handreiking circulair bouwen is opgenomen in het Handboek Inrichting openbare ruimte. Voor nieuwbouw signaleren we per initiatief kansen om circulariteit doelstellingen vast te leggen. Hierbij maken we gebruik van de handreiking circulair bouwen.

8.b

Sterke en prettige dorpen en wijken We bouwen niet zomaar. De kwaliteit van onze dorpen en wijken staat voorop. We bewaren het dorpse karakter van Wijchen en de kernen. Dat betekent leefbare buurten met voldoende groen, waarin mensen elkaar ontmoeten en iets voor elkaar over hebben. Onze unieke en mooie dorpsgezichten en karakteristieke panden beschermen en behouden we. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We werken het Woonfonds bestaande wijken Eind 2025/begin 2026 komt er een nota naar verder uit, met eerste prioriteit voor Wijchende raad over dit onderwerp Zuid/Diepvoorde. Met het woonfonds kunnen we investeren in de woonopgaven van bestaande wijken en kernen. Uitvoering plan van aanpak Diepvoorde. In Diepvoorde werken we aan de leefbaarheid door inzet op een fysiek spoor waarbij we in samenwerking met bewoners en wijkprofessionals de mogelijkheden onderzoeken om de kwaliteit van de leefomgeving te optimaliseren. Dit betreft o.a. afval, groen, het aangezicht van de wijk etc. Middels huisbezoeken en een integrale gebiedsgerichte aanpak bekijken we de mogelijkheden om bewoners via een maatwerk aanpak te ondersteunen en Programmarapportage november 2025

58

We actualiseren de Woonzorgvisie.

zodoende de sociale cohesie te vergroten. De actualisatie van de woonzorgvisie is ter besluitvorming naar de raad gestuurd.

8.c

Goede voorzieningen in de buurt Voor een goede leefbaarheid is het belangrijk dat er voorzieningen in de buurt zijn. Denk aan ruimte voor groen, speelplekken en beweegplekken voor jong en oud en dorpshuizen of wijkcentra om elkaar te ontmoeten. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording In Wijchen Zuid werken we aan een bruisend Het masterplan is door de raad vastgesteld. Na voorzieningenhart met een met voldoende groen vaststelling van het masterplan volgt de en ruimte voor ontmoeting. Daarbij blijven we de planologische procedure en wordt het inwoners betrekken. In 2025 wordt het omgevingsplan gemaakt. Dat wordt samen met masterplan ter besluitvorming voorgelegd. de grondexploitatie aan de raad voorgelegd. Het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer Hiervoor lopen we nog steeds op koers, de biedt een kwaliteitsimpuls aan het centrum. We omgevingsvergunning is aangevraagd en we gaan door op de ingeslagen weg, met een zijn gestart met het bouwrijp maken. bruisend centrum en voldoende parkeerplekken. Dit doen we samen met inwoners en ondernemers. 8.d

Investeren in het buitengebied Ons buitengebied is mooi en dat houden we graag zo. Dat doen we door de ruimte op een verstandige manier te gebruiken, waarbij we het landschap behouden en versterken en versnippering tegengaan. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Vanuit de Groene Mantel onderzoeken we samen met agrariërs welke mogelijkheden er zijn voor verduurzaming, verbetering waterkwaliteit, klimaat en natuur en een goed Duurzame veehouderij stimuleren wij door verdienmodel. Daarvoor worden de lopende duurzaamheidsinitiatieven te faciliteren. projecten eerst in kaart gebracht. In afstemming met de Groene Metropool Regio We geven agrariërs ruimte voor nieuwe en het gebiedsproces Beuningen, Druten, perspectieven voor de toekomst. We werken aan Wijchen en Nijmegen onderzoeken we hoe we een gebiedsvisie voor het buitengebied, waarbij de verschillende trajecten zo goed mogelijk op we nadrukkelijk oog hebben voor eventuele elkaar afstemmen en verbinden met het Groen transformatie. Blauw Raamwerk. 8.e

Inzetten op flexwoningen We willen de druk op de woningmakrt verminderen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We zetten in op het verminderen van de druk op Woningsplitsing en woningdelen werken we de woningmarkt. Bijvoorbeeld door het realiseren komende periode uit, n.a.v. recent provinciaal van flexwonen. Maar ook door kansen in de onderzoek. bestaande woningvoorraad te benutten en door transformatie van panden. In 2025 onderzoeken we hoe we de bestaande woningvoorraad beter kunnen benutten (woningsplitsing, woningdelen, optoppen).

8.e

Omgevingswet De Omgevingswet is per 1 januari 2024 in werking getreden. Deze nieuwe wet vraagt een nieuwe werkwijze en invulling van nieuwe kerninstrumenten. Dit vraagt om een samenhangende aanpak: samenhang in beleid (omgevingsvisie en omgevingsprogramma’s), samenhang tussen beleid en regels en tussen regels onderling in het omgevingsplan. De komende jaren werken we hieraan om dit vorm te geven. De eerste stap, de Omgevingsvisie, is reeds vastgesteld voor de gemeente Wijchen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Onderzoek en start met Omgevingsprogramma’s Er is een aanbesteding afgerond voor de plansoftware omgevingsdocumenten. Programmarapportage november 2025

59

Realisatie Omgevingsplan 2024-2030 Implementatie beleidscyclus Omgevingswet 2025-2026 Implementatie nieuwe werkwijze Omgevingswet 2023-2026

Er is een aanbesteding afgerond voor een bureau wat het omgevingsplan gaat maken, wat daarna uitgerold gaat worden vanaf ongeveer 2029 over de gehele gemeente.

Bouwleges Belangrijkste ontwikkelingen beleid lopende jaar In de primitieve begroting over 2025 was een bedrag opgenomen van € 1.372k aan legesinkomsten. Via de Programmarapportage mei is dit bedrag verlaagd. Dit heeft te maken met de vertraging van de bouw van enkele grote projecten, dit betreft een bedrag aan leges van € 483k. Daarnaast zijn er een aantal woningen doorgeschoven naar 2026 en zijn er extra inkomsten uit kleine projecten. Per saldo zijn de begrote leges verlaagd met € 441k naar € 931k. Wat is de verwachte afwijking t.o.v. begroting? In de eerste 10 maanden van 2025 is een bedrag aan bouwleges van ca. € 553k ontvangen. Op basis van deze inkomsten lopen we achter op de verwachte € 931k aan het eind van het jaar. Vooralsnog gaan we er echter van uit dat we de achterstand nog inlopen gezien de huidige werkvoorraad waarbij volgens planning nog ca. € 405k aan bouwleges in rekening gebracht zullen gaan worden dit jaar. Het ziet er dus naar uit dat we de € 931k ruimschoots gaan halen.

Financieel:

TV 8.1 8.2 8.3

TV

8.1

8.1 8.1

8.2 8.3

Taakveld Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen Resultaat

Begroot 54 -21 -532 -499

(Bedragen x € 1.000) Budget JEV Saldo overhevelingen -91 75 71 553 0 -574 -567 24 11 -105 99 -492

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Struct Incide (min is nadeel) ureel nteel De meeste onderhanden zijnde TAM-omgevingsplannen worden pas in 2026 vastgesteld. De legesopbrengsten vallen daarmee in dat jaar, waardoor we in 2025 een klein tekort verwachten. 0 -22 Naast enkele reguliere bijdragen uit exploitatieovereenkomsten zien we ook forse bijdragen vanuit bijvoorbeeld de projecten Beschermd wonen Veenhof (67K) en De Ploeg (37K), wat tot hogere inkomsten leidt. 0 136 De onttrekking uit de reserve Omgevingsplannen is hierdoor minder benodigd en schuift door naar 2026. 0 -46 Verwachte verliesneming op de grondexploitatie Kraanvogel 1b. Het inhoudelijke voorstel hierover is onderweg naar het gemeentebestuur. Zie ook de paragraaf Bouwgrond. 0 -583 De licentiekosten voor de digitale luchtfoto's en de abonnementskosten voor de vastgoedinformatievoorziening vallen goedkoper uit dan begroot. 0 8 Overig 0 15 TOTAAL

0

-492

-492

Programmarapportage november 2025

60

4. Bouwgrond Op basis van de nota grondexploitaties bij de jaarrekening 2024 zijn de begrote winstnemingen begin 2025 als hieronder weergegeven berekend. Uitgebreide onderbouwingen zijn te vinden in de Meerjaren Prognose Bouwgrondexploitaties (MPG), die we gelijktijdig hebben aangeboden met de jaarrekening 2024. Verwachte exploitatieresultaten uit vastgestelde bouwgrondexploitaties (x € 1.000) Nr. Complex Totaal 2025 2026 2027 >2028 1 TKWM 307 307 2 CPO Duurzaam Wonsick 41 41 3 CPO Bergharen “de 197 197 Steenuil” 4 Wijchen-West 3.260 3.260 5 Afgewikkelde projecten 0 Totaal exploitaties 3.805 41 197 0 3.567

Totaal voorzieningen Totaal Begroting

0

0

0

0

0

3.805

41

197

0

3.567

De verliesvoorziening Tussen Kasteel en Wijchens Meer is in de jaarrekening 2024 vrijgevallen, omdat we een klein positief eindresultaat verwachten. In voorbereiding zijn grondexploitaties Havenweg, Hart van Zuid, Kraanvogel 1b, Uitbreiding Bijsterhuizen en CPO Batenburg Noord. In 2025 verwachten we de grondexploitatie Wonsick financieel af te sluiten. Daarnaast brengen we op korte termijn een beslisnota voor het vaststellen van de grondexploitatie Kraanvogel 1b naar het bestuur. De huidige berekeningen laten een tekort zien van € 583k. Voor dit tekort vormen we een verliesvoorziening ten laste van het resultaat 2025. Dat is meegenomen in de jaareindeverwachting binnen deze rapportage.

Programmarapportage november 2025

61

5. Projecten In dit hoofdstuk worden enkel de grote projecten, of projecten met actuele financiële of bestuurlijke risico’s toegelicht. Hierbij zoomen we in op de voortgang, de risico’s en de financiën. In z’n algemeenheid zien we risico’s vanwege de stijgende prijzen. Dit legt druk op de financiën van de lopende en in voorbereiding zijnde projecten, waarbij de bestaande financiële kaders onder druk komen te staan. We blijven dit volgen.

5.1

Wijchen West

Algemeen

Wijchen-West is een versnellingslocatie voor 1.300 woningen. De benodigde gronden zijn in bezit van de gemeente en de samenwerkende marktpartijen. Zomer 2023 is een anterieure overeenkomst getekend met de marktpartijen voor de ontwikkeling van het noordelijke deel, de Groene Geest. Hier kunnen 764 woningen worden gerealiseerd. In het zuidelijke deel, De Vormers, kunnen onder regie van de gemeente 536 woningen worden gerealiseerd. In oktober 2023 zijn door de gemeenteraad het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP) en de grondexploitatie vastgesteld. Hiermee is de start gegeven voor de verdere uitwerking van het project om tot de realisatie te komen. Het ontwerp bestemmingsplan heeft van december 2023 tot eind januari 2024 ter inzage gelegen, we hebben 10 zienswijzen ontvangen. Het bestemmingsplan is in de raadsvergadering van 22 mei 2025 vastgesteld. Op het bestemmingsplan hebben we 2 bezwaarschriften ontvangen Gelijktijdig met de publicatie van het ontwerp bestemmingsplan is ook de ontheffing Wet natuurbescherming (Wnb) aangevraagd. Over de inzet van compensatiegronden ten behoeve van de ontheffing Wnb hebben we (ambtelijk) overeenstemming bereikt met de marktpartijen en BVOB. Op basis hiervan is de ontheffingsaanvraag aangepast en zijn we in overleg met de provincie over de laatste punten. De ontwerpontheffing heeft ter inzage gelegen.