Bijlage 1. Programmarapportage Wijchen November 2025

Vitale winkelcentra Sinds 2023 hebben we in het centrum van Wijchen een accountplan, dat opgesteld is met de vereniging van pandeigenaren en het Centrummanagement. Dit gezamenlijke uitvoeringsplan heeft de centrumvisie als onderlegger en heeft tot doel het Wijchense winkelcentrum verder te versterken. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording In samenwerking met ondernemers en het CMW Er is in april een congres georganiseerd, (Centrummanagement Wijchen) voeren we de samen met het CMW en de vereniging van Detailhandelsstructuurvisie uit. Pandeigenaren. We voeren de aanbevelingen uit het onderzoek Eind 2024 is er een evaluatie geweest onder over de toekomst van de warenmarkt uit. (bijv. de marktkooplieden en de horecaondernemers. een zomeropstelling i.v.m. de terrassen, In 2025 wordt gekeken naar de mogelijkheden aanwezigheidsregistratie). van een andere opstelling van de markt. We stellen een horecavisie op, in samenwerking Het deelplan/visie zal half 2026 in compactere met KHN Afdeling Wijchen, horeca ondernemers vorm voorgelegd gaan worden het college en CMW. We streven ernaar om deze eind 2024 omdat de vraag en de behoefte veranderd is. voor te leggen aan de gemeenteraad. In 2025 gaan we aan de slag met de aanbevelingen die voortkomen uit de visie. Met “Wijchen=Samen” versterken we elkaar, de aantrekkelijkheid en branding van Wijchen.

Dit is een belangrijke aanbeveling uit de detailhandelsstructuurvisie. We helpen mee om het centrum van Wijchen Begin dit jaar is de actielijst voor 2025 bruisender te maken door het CMW 3 jaar afgestemd tussen CMW en gemeente. financieel te ondersteunen (t/m 2025). Er wordt Afgesproken acties zijn ingezet en worden dit jaarlijks een accountplan gemaakt in afstemming jaar afgerond. met de gemeente om de aantrekkelijkheid van het centrum te optimaliseren. Er wordt Programmarapportage november 2025

23

geïnvesteerd in professionalisering van de werkgroepen en uitbreiding van activiteiten en evenementen. 3.c

Economische en toeristische visie We willen een levendige, vernieuwende en duurzame economie. Dit bereiken we door samen te investeren in een goed ondernemers- en vestigingsklimaat. Door samen te werken en duurzaam te ondernemen, kunnen ondernemers, inwoners en bezoekers van gemeente Wijchen prettig ondernemen, werken, wonen en recreëren. Deze ambitie willen we waarmaken aan de hand van de volgende vier strategielijnen: vernieuwing, aantrekkingskracht, samenwerking en duurzaamheid. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We werken samen met ondernemers om Samen met CMW en de verenigde leegstand in het centrum en op pandeigenaren is er een conferentie bedrijventerreinen tegen te gaan. Hiervoor georganiseerd met als thema; Toekomst overleggen we met pandeigenaren van centrum Centrum Wijchen. Elk kwartaal komt de Wijchen en beleggers op bedrijventerrein projectgroep bij elkaar om vervolgacties te Wijchen-Oost. monitoren. We ronden de onderzoeken naar de Voor de uitbreiding van Bijsterhuizen is een mogelijkheden tot uitbreiding van de ontwerp omgevingsplan in voorbereiding. bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen af. Voor Breekwagen is het aan de initiatiefnemer of uitbreiding doorgezet wordt. Het proces om tot uitbreiding van Bijsterhuizen te komen is gepauzeerd omdat onderzocht wordt of verplaatsing van Wijchense bedrijven naar deze uitbreidingslocatie mogelijk is.

We hebben een actieve rol in het Wijchen=promotie heeft trainingen toekomstbestendig houden van de georganiseerd en een verdere uitrol van het winkelgebieden in onze gemeente. spaarsysteem verzorgd. We dragen bij aan projecten om het Dit is een continu proces. Alle beschreven acties bedrijfsleven op bedrijventerrein Wijchen Oost, zijn lopende. de onderwijsinstellingen en Maaswaalcollege met elkaar te verbinden. Denk hierbij aan het initiatief SPARK! en de start van het Technieklokaal Wijchen. In samenwerking met StartUp bouwen we de hulp voor startende ondernemers en zzp’rs in 2025 verder uit. We voeren het aantal workshops op, wat ondernemers helpt om succesvol te zijn in hun onderneming. Startende ondernemers kunnen zich aanmelden voor netwerkevenementen en sparringsessies met ervaren ondernemers en team EZ. Daar waar het kan zoeken we de publiciteit op zodat we meer naamsbekendheid genereren bij de doelgroep. We moedigen het gebruik van Het wandelroutenetwerk is 17 maart 2025 recreatievoorzieningen aan en spreiden de officieel geopend. De online routeplanner is recreatie. Denk daarbij aan het recreatief beschikbaar. wandelroutenetwerk en het promoten van het netwerk online. Het recreatieve verkeersnetwerk versterken we In voorbereiding.

Afstemming vindt plaats met door in 2027 een vrij liggend fietspad langs de West Maas en Waal, Natuurmonumenten en Maas tussen Batenburg en Appeltern aan te Waterschap. leggen. 3.d

Energietransitie elektrische laadinfrastructuur Dit gaat over elektrificatie wagenparken (GO RAL). In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Er loopt een proef met het opstellen van een De nieuwe laadvisie wordt eind dit jaar plankaart voor bedrijventerreinen. Gezien de aangeboden aan college en raad. De nieuwe perikelen wat betreft de stroomleverantie, versie bevat betere prognoses en richt zich Programmarapportage november 2025

24

verwachten we niet dat wij in 2025 een plankaart voor bedrijventerreinen kunnen gaan opstellen. Dit schuift door naar 2026.

(o.a.) meer op de (on)mogelijkheden voor het elektrificeren van het wagenpark van bedrijven en de logistiek.

3.e Human capital agenda In 2025 doen we (begroting) De uitvoering van de Human Capital Agenda wordt in 2025 bij de Economic Board belegd door de GMR. In 2024 is er een Techniekdag georganiseerd i.s.m. het bedrijfsleven en gefinancierd door de provincie Gelderland. Het is de ambitie om dit in 2025 voort te zetten. Daarnaast is eind 2024 het Junior Technieklokaal op Wijchen Oost geopend. De betrokkenheid zetten we in 2025 voort.

Verantwoording De Economic Board heeft de uitvoering van de Human Capital Agenda voortvarend ter hand genomen. Er is commitment met het onderwijs bedrijfsleven dat de techniekdag een vervolg krijgt in 2025, zonder financiële bijdrage van de gemeente. Het Junior Technovium Wijchen is een succes wat onder andere blijkt uit toenemende reserveringen.

3.f Nieuw evenementenbeleid In 2025 doen we (begroting) In 2025 stellen we nieuw Evenementenbeleid op. Er spelen veel ontwikkelingen in de evenementenbranche waardoor er telkens nieuwe vragen, opgaven ontstaan en nieuw beleid noodzakelijk is. O.a. om een goed vervolg te geven aan het onderzoek over de Dorpskermissen en de opgave om in de toekomst goede toekomstbestendige evenementen in de kernen te organiseren terwijl de organisatiekracht in de kernen afneemt. Daarnaast zijn we als gemeente soms zelf de organisator van evenementen waaronder 4daagse, Kermis en Carnaval. Ook hier merken we een toename in vragen, regels en vereisten evenals vragen hoe we dit het beste in de toekomst kunnen organiseren.

Programmarapportage november 2025

Verantwoording Het opstellen van het evenementenbeleid schuift door naar 2026. Helaas zijn er een aantal personele wisselingen geweest waardoor we het evenementenbeleid even moeten temporiseren. Onze tijd en aandacht was nodig voor lopende werkzaamheden op evenementen en vergunningen. Denk bijvoorbeeld aan vergunningverlening en dringende casuïstiek. De voorbereiding in het nieuw evenementenbeleid is wel opgestart. Ook loopt de werving voor een nieuwe beleidsadviseur evenementen en vergunningen zodat deze persoon begin 2026 hiermee aan de slag kan gaan.

25

Financieel:

TV 3.1 3.2 3.3 3.4

TV 3.3

3.3 3.4 3.4

3.4

3.4

Taakveld Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Resultaat

Begroot 549 0 -483 316 382

JEV 552 0 -487 243 308

(Bedragen x € 1.000) Budget overheveling Saldo 0 -3 0 0 0 4 81 -9 81 -8

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structu- Inciden(min is nadeel) reel teel Op grond van de juli-rapportage 2025 van Munitax kan de geraamde opbrengst uit de reclamebelasting met € 13 k worden verhoogd. 0 13 Het bestuur van de lifeport@ heeft in 2025 besloten om de toegestane uitgaven voor 2025 éénmalig naar boven bij te stellen en vast te stellen op de werkelijke uitgaven van 2024. In de begroting was een lager bedrag opgenomen. 0 -16 Op grond van de juli-rapportage 2025 van Munitax dient de geraamde opbrengst uit de toeristenbelasting te worden verlaagd. 0 -13 Met name door verscherpte veiligheidsmaatregelen zal het budget voor kermissen worden overschreden. 0 -24 Wijchen herdenkt: we verwachten dit jaar nog middelen te ontvangen vanuit de Provincie voor Wijchen herdenkt. Daar hadden we nog geen rekening mee gehouden. 0 11 Aanname is vooralsnog dat we 50% van het budget Vergroenen Bedrijven Terrein Wijchen Oost in 2025 betalen. Het restant wordt dan in 2026 betaald en nu overgeheveld. Van het algemene budget voor Economie algemeen valt er zoals het er nu uit ziet een deel van het budget vrij. 0 17 Overig 0 4 Totaal -8

Programmarapportage november 2025

26

3.4

Programma 4 Onderwijs

4.a

Fijn opgroeien met goed onderwijs Kinderen en jongeren verdienen het om les te krijgen in goede en fijne schoolgebouwen. Vanuit onze gemeentelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting investeren we blijvend in onze schoolgebouwen. Bij die schoolgebouwen worden ruime speelplaatsen gerealiseerd, want we geven onze jeugd graag alle ruimte om te leren en te spelen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Het integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs We actualiseren de Verordening voorzieningen wordt geactualiseerd. De verwachting is dat het huisvesting onderwijs en herijken het Integraal IHP begin 2026 wordt vastgesteld. Actualisering huisvestingsplan (IHP) onderwijs. Beide van de Verordening vindt plaats op basis van documenten vormen de basis voor onze keuzes nieuwe wetgeving, waarop de verordening op het gebied van onderwijshuisvesting. aansluit. De ambitie om scholen in de kleinen kernen zoveel mogelijk te behouden is nog steeds We zijn een voorstander van het behoud van actueel. Om deze ambitie in de toekomst waar te scholen in de kleine kernen. We moedigen dit kunnen maken is het voor het schoolbestuur van ook aan bij onze belangrijkste onderwijspartner belang dat de kleine scholentoeslag door het Rijk Kans en Kleur. wordt gehandhaafd. Als die toeslag verdwijnt is er sprake van een nieuwe situatie, waarover het gesprek moet worden gevoerd.

De planning en voorbereiding van de nieuwe scholen in Hart van Zuid en Wijchen-West We realiseren nieuwe scholen binnen het worden meegenomen in het IHP, waarin de project Hart van Zuid en in de nieuwe wijk kaders voor onderwijshuisvesting worden Groene Geest. We gaan door op de ingeslagen vastgesteld. De realisatie van MFA Westwijzer weg van nieuwbouw van MFA Westwijzer. loopt volgens planning. Ingebruikname is medio 2026 voorzien. 4.b

Onderwijs ondersteuning voor iedereen Ongeacht de stand van de economie is er altijd een groep jongeren die moeite heeft om aan het werk te komen en aan het werk te blijven. Op 1 augustus 2025 treedt de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk in werking. De wet beoogt om voor deze groep jongeren een vloeiende overgang te creëren van school naar werk. Het gaat om jongeren uit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, jongeren met een MBO-opleiding op niveau 1 en 2 en vroegtijdig schoolverlaters. Naast deze nieuwe wet continueren we bestaande maatregelen om vroegtijdig schoolverlaten en langdurig thuiszitten te voorkomen. Dat doen onder meer onze leerplichtambtenaren samen met de scholen, leerlingen, ouders en schoolmaatschappelijk werk. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Het voortgezet onderwijs blijft samen met de De evaluatie is inmiddels uitgevoerd. Er wordt gemeente betrokken bij het regionale programma nu gewerkt aan een plan voor de komende 'Aanpak ziekteverzuim VO'. Evaluatie van deze jaren om deze aanpak te borgen. aanpak in 2025, inclusief regionale besluitvorming over periode na 2025. We zijn met het Maaswaal College in gesprek Regionaal werken we samen voor een betere over het continueren van de tijdelijke instroom en doorstroom van leerlingen, aan de opvangvoorziening op hun school.

In het MBO versterking van de zorgteams in het VO en MBO wordt de toekomstige vorm van de tijdelijke en aan een sluitend aanbod van tijdelijke opvangvoorziening onderzocht in relatie tot het opvangvoorzieningen. regionaal programma Jongeren naar school of werk. De inzet van leerplichtambtenaren is gericht op De leerplichtambtenaren behandelen cases om terugkeer naar school. Er is voldoende aanbod te zorgen dat kinderen en jongeren weer gaan van schoolmaatschappelijk werk in het primair en deelnemen aan het onderwijsproces. voortgezet onderwijs. Een nieuw regionaal programma in het kader van Aan het nieuwe regionaal programma wordt nu de Wet van school naar duurzaam werk. We gewerkt. verkennen de mogelijkheden van een lokale aanpak en geharmoniseerde werkwijzen samen met Druten.

Programmarapportage november 2025

27

4.c

Een aanbod voor alle peuters Het aanbod voordat kinderen naar school gaan, draagt bij aan de brede ontwikkeling van het jonge kind. We zien graag dat peuters naar een voorschoolse voorziening gaan. Voor ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag via de Belastingdienst, is er een gesubsidieerd aanbod. Peuters met (een risico op) een taalachterstand krijgen een extra aanbod voorschoolse educatie om hun kansen op een succesvolle en geschikte schoolcarrière te vergroten. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We subsidiëren De eerste stap voor een aanbod Subsidie is verstrekt. De eerste stap heeft peuteropvang. Hierdoor kunnen ook peuters van voldoende aanbod voor peuters. We zien dat ouders die geen recht hebben op KOT voor 2 er minder gebruik gemaakt wordt van de dagdelen in de week naar de peuteropvang reguliere peuteropvang (vroeger peuterspeelzaal genoemd). We voeren het onderwijsachterstandenbeleid In uitvoering volgens voornemens. We zien (OAB) uit in de beleidsperiode 2023-2026. een toename van het aantal doelgroep Hiervoor hebben we een uitvoeringsagenda peuters. vanuit het vastgestelde OAB. Dit doen we samen met de educatieve partners in de VVE-werkgroep, die onderdeel is van de Lokaal Educatieve Agenda. In deze beleidsperiode zetten we extra in op het verbeteren van de educatieve kwaliteit.

Daarbij gaan we ook samenwerken met kinderdagverblijven en de bibliotheek. Interventies zijn in 2025 onder meer boekstart en voorleesexpress.

4.d

Versterken van basisvaardigheden bij volwassenen Wie beschikt over voldoende basisvaardigheden zoals kunnen lezen, schrijven, rekenen en met een computer werken, staat sterker en gezonder in het leven. Daarom willen we laaggeletterden bereiken en hun basisvaardigheden op het gebied van taal, rekenen en digitale vaardigheden verhogen. Dit doen we zowel lokaal als samen met onze partners in de regio. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Samen met onze partners, de Bibliotheek De DigiTaalhuiscoördinator is door middel van Wijchen, MeerVoormekaar, ROC Nijmegen en een subsidie aangesteld. De coördinator heeft, in Stichting Lezen en Schrijven, werken we aan samenwerking met de partners, gezorgd voor het DigiTaalhuis Wijchen. We gaan uitvoering een goede basis van het DigiTaalhuis. geven aan de afspraken die we in 2024 gezamenlijk hebben vastgelegd in het convenant. Voor het coördineren van de activiteiten en begeleiding van de medewerkers van de betrokken organisaties, wordt een DigiTaalhuiscoördinator aangesteld. Gezamenlijk werken we aan meerjarenbeleid. In 2025 gaan we een audit aan voor certificering van het DigiTaalhuis Wijchen.

Programmarapportage november 2025

28

Financieel:

TV 4.1 4.2 4.3

Taakveld Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Resultaat

Begroot 10 2.002 1.045 3.058

JEV -9 2.014 988 2.993

(Bedragen x € 1.000) Budget overhevelingen Saldo 0 20 40 -52 0 58 40 25

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) Voordeel op passend onderwijs vanwege minder afgegeven sociaal 4.1 medische indicaties. Nadeel op bewegingsonderwijs, de toegepaste indexatie is hoger 4.1 uitgevallen dan begroot. Nadeel op onderwijshuisvesting, door subsidie aan Pro college voor 4.2 tijdelijke huisvestingskosten. 4.3 Voordeel op leerlingenvervoer. Peuterspeelzalen: voordeel op subsidie aan De Eerste Stap met name door verschuiving van reguliere subsidie naar subsidie VVE, dat 4.3 bekostigd wordt met SPUK-onderwijsachterstandenbeleid. Overig Totaal

TV

Programmarapportage november 2025

Structu- Incidenreel teel 0

39

-19

0

0 0

-52 8

0 0 -19 25

50 -1 44

29

3.5

Programma 5 Sport, Cultuur en recreatie

5.a

Samen actief en sportief Sport is belangrijk voor lichaam en geest. We zijn daarom trots op ons actieve verenigingsleven met de vele vrijwilligers. Die blijven we ondersteunen. Ook zoeken we naar nieuwe manieren om sporten en bewegen aan te moedigen. Daarbij vinden we het belangrijk dat iedereen hier gebruik van kan maken, ongeacht leeftijd, inkomen, of een eventuele beperking. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording 1. Lokaal sportakkoord. Dit loopt nu door in het reguliere werkproces, Naast de doelen uit het Lokaal sportakkoord geen nieuwe ontwikkelingen. kunnen initiatiefnemers aanvragen indienen die bekostigd kunnen worden uit het uitvoeringsbudget (dit budget is van de Wijchense gemeenschap, niet van de gemeente). In de kerngroep zitten mensen van lokale(sport)-verenigingen, maatschappelijke instellingen en de gemeente. Deze kerngroep beoordeelt deze aanvragen. In 2023 hebben we het lokaal sport akkoord herijkt en hebben we nieuwe afspraken gemaakt. Naast de aanvragen gaan we een andere werkwijze hanteren om de concrete doelen uit te voeren. Dit loopt door in 2025 en de jaren daarop. 2. Buurtsportcoach/ verenigingsondersteuner. Dit loopt nu door in het reguliere werkproces, Sinds april 2024 zetten we een buurtsportcoach/ geen nieuwe ontwikkelingen.

verenigingsondersteuner in die stimuleert dat sport- en beweegaanbod toegankelijker wordt voor alle leeftijden en de sportverenigingen hierin worden ondersteund. Dit zal onder de Brede Regeling Combinatiefuncties gaan vallen, dat weer deel uitmaakt van de brede SPUK. Hieronder valt het Lokaal Sportakkoord, Brede Regeling Combinatiefuncties en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Deze zetten we voor 3 jaar in. Daarna evalueren we dit en bekijken we of we het GALA verlengen. 3. Speelruimtebeleid. Dit heeft inmiddels plaats gevonden. Het Is aan We gaan het speelruimtebeleid opnieuw de raad voorgelegd en hebben ingestemd met beoordelen. De uitvoering wordt gedaan door het speelruimtebeleid 2025-2034. We geven een extern bureau. Dit vindt in 2024 plaats. Dit hier vervolgens uitvoering aan. zal eind 2024, begin 2025 aan de raad worden voorgelegd en hier geven we vervolgens uitvoering aan in 2025. 4. Voor kinderen ontwikkelen we een klim- en Met een informatienota (30 januari 2025) is de speelbos. raad geïnformeerd over het proces waar we nu Het onderzoek naar de ontwikkeling van een in zitten en welke stappen er nog ondernomen klim- en speelbos (opgenomen in het moeten worden om tot een definitief ontwerp te coalitieprogramma) nemen we mee bij de komen met een definitieve kostenraming.

De herijking van het speelruimtebeleid (zie punt 3 raad heeft inmiddels budget beschikbaar gesteld Speelruimtebeleid). We komen in 2024 met een voor het speelbos bij de integrale afweging van locatiekeuze en ontwerp. Uitvoering zal in 2025 de perspectiefnota, Op dit moment worden de plaats gaan vinden. eerste stappen gezet om te komen tot een uitgewerkt ontwerp met behulp van burgerparticipatie. Voor nu is de planning dat de uitvoering in 2026 plaats vindt. 5. Volgens het raadsbesluit van 20 juni 2024 We hebben een onderzoek naar de mogelijkheid gaan we een nieuw zwembad De Meerval van een zogenaamd intergemeentelijk zwembad bouwen. In 2025 leveren we een stappenplan in samenwerking met de gemeente Beuningen ter vaststelling door de raad. We voeren de afgerond. Dat geldt ook voor het locatiebenodigde voorbereidende onderzoeken uit, onderzoek. Beslisnota aan de raad volgt voor vooral voor de meest wenselijke locatie van het dec-2025. zwembad. Programmarapportage november 2025

30

5.b

Zuinig op onze kunst, cultuur en historie In onze kunst en cultuur zien we onze lokale identiteit terug. Daar hechten we veel waarde aan. We vinden het ook belangrijk om aandacht te houden voor de rijke historie van Wijchen en al haar kernen. Daarom blijven we hierin investeren en houden we dit voor iedereen toegankelijk. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We beschermen onze cultuur en geschiedenis De kerkenvisie nemen we mee in het en steunen ideeën die de plaatselijke uitvoeringsprogramma van de omgevingsvisie. geschiedenis in beeld brengen: Ø We gaan door met het plan voor cultuur en We komen met een subsidieregeling voor het geschiedenis. verduurzamen van monumenten en lichten Ø De beleidsnota cultuurhistorie en de monumenteneigenaren actief voor. kerkenvisie nemen we mee in de omgevingsvisie. Ø We onderzoeken Erfgoed uit het Post ’65 tijdperk. Ø We lichten monumenteneigenaren actief voor en begeleiden hen met het verduurzamen van hun monument. De subsidieverordening Monumenten 2016 Dit wordt nog opgepakt. wordt herzien. We maken een plan waarmee we de cultuur, Het onderwerp Groene Longen is integraal met de geschiedenis en groene longen in onze beleidsvelden Cultuurhistorie en gemeente beschermen. Denk aan Gebiedsontwikkeling behandeling. landschapspark Woezik en de omgeving Valendriese Heuvels.

De komende jaren verzamelen we informatie hierover en leggen dit vast in de Omgevingsvisie. Het RAAPrapport 3040 en de cultuurhistorische inventarisatie (actualisatie) gemeente Wijchen zijn hierbij de basis. Dit doen we samen met het team Gebiedsontwikkeling Wijchen herdenkt 80 jaar vrijheid. We vieren Afgerond. We hebben activiteiten georganiseerd en herdenken 80 jaar vrijheid. We organiseren en ondersteund om extra aandacht te geven aan en ondersteunen activiteiten in dit kroonjaar. 80 jaar vrijheid. 5.c

Wijchen als trekpleister Naast kunst en cultuur heeft onze gemeente afwisselende landschappen met mooie hoogtepunten. Van de Bergharense berg tot de Berendonck. Wijchen is een mooie bestemming. Bovendien biedt toerisme kansen voor de lokale werkgelegenheid en economie. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Een uitkijkpunt over onze gemeente is een Nog niet gestart. Het uitkijkpunt wordt niet in aantrekkelijke toevoeging. We bekijken waar het klimbos geplaatst. dit een plek kan krijgen en als dit kan in combinatie met een klimbos. We komen in 2025 met een locatie keuze en ontwerp.

Programmarapportage november 2025

31

5.d

Groene en gezonde wijken en dorpen Groen om ons heen draagt bij aan onze gezondheid en ons geluk. In onze gemeente hebben we gevarieerde natuur met ruimte voor mens en dier en dat behouden we. Waar mogelijk versterken we het groen in de wijken die er al zijn. En we zorgen voor groen binnen nieuwbouwprojecten. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording De uitwerking hiervan is nog niet gestart. Op dit We zijn terughoudend met het kappen van moment zijn we bezig met de eerste stappen te bomen vanwege overlast. Voor elke gekapte zetten voor een (Omgevings-)Programma waarin boom planten we er binnen onze het beleidsveld Groen een plek zal krijgen. Dit gemeentegrenzen in principe twee terug. Programma Leefomgeving is de beoogde Uitwerking hiervan gebeurt in het op te stellen vervanger van een sectoraal/thematisch Groenbeleidsplan c.q. boombeheerplan. beleidsplan. De planning is dat we dit Daarmee wordt begin 2025 gestart. Programma in 2026 gaan opstellen. Als groen ergens verdwijnt, zorgen we dat het Dit is doorlopend in uitvoering. Realisaties zijn in op een andere plek terugkomt. We kijken in de het najaar. openbare ruimte waar we stenen kunnen vervangen voor groen. We ontwikkelen beleid om cultuurhistorische Het onderwerp Groene Longen is integraal met waarden en groene longen in onze gemeente te de beleidsvelden Cultuurhistorie en beschermen.

Denk aan landschapspark Woezik Gebiedsontwikkeling behandeling. en de omgeving Valendriese heuvels. De komende jaren verzamelen we de informatie hierover en leggen dit vast in de Omgevingsvisie. 5.e

Cultuur- en erfgoedparticipatie We stimuleren cultuur- en erfgoedparticipatie. Het gaat om de mogelijkheid om deel te nemen aan culturele activiteiten enerzijds en om cultuur en erfgoed te beleven en te ervaren anderzijds. Hierbij geven we extra aandacht aan jeugd en jongeren en ouderen. We trekken op met het sociaal domein om meer verbinding te leggen door aan te sluiten op het programma van het Gezond en Actief Leven Akkoord Wijchen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We zorgen dat de basis van de culturele We hebben subsidies verstrekt aan de culturele infrastructuur op orde is. organisaties in de basis culturele infrastructuur zodat zij in staat zijn hun activiteiten uit te voeren. We hebben een nieuwe visie op het Het meerjarenplan dient nog te worden bibliotheekwerk in 2024 vastgesteld. We opgepakt en het is de bedoeling dat het in 2026 anticiperen op de zorgplicht voor de bibliotheek afkomt, liefst voordat de Wsob daadwerkelijk die we vanaf 2026 hebben op grond van de gaat worden gewijzigd en de zorgplicht echt van bibliotheekwet. kracht gaat. Verwachting is 1 januari 2027. We verbeteren de bestaande beperkte De raad verleent een subsidie uit de ontvangen bibliotheekvoorziening in Bergharen en breiden SPUK. De bibliotheek kan vervolgens aan de deze vestiging voor slag.

Uiterlijk 1 juli 2026 dient het werk gereed Bergharen/Hernen/Leur/Batenburg uit naar een te zijn. volwaardige bibliotheekvoorziening met de ontvangen Rijksmiddelen (SPUK) voor ‘herstel en zorgplicht’. We voeren het uitvoeringsprogramma 2024In uitvoering: 2028 van de Cultuurnota uit. Concrete * de cultuurverbinder en maatregelen in 2025 zijn o.a.: verenigingsondersteuner zijn in april 2025 * Cultuurverbinder en Verenigingsondersteuner begonnen. zijn actief. * de subsidieregeling cultuurparticipatie in het * Subsidieregeling voor verbinding cultuur en sociaal domein is opengesteld. sociaal domein. * We ondersteunen 3 klassieke muziekfestivals. * Subsidie voor 3 initiatieven klassieke * We nemen deel aan kunstbende en Max muziekfestivals. Vitaal. * deelname aan Kunstbende (cultuurparticipatie jongeren) * deelname aan Max Vitaal (cultuurparticipatie ouderen).

Programmarapportage november 2025

32

5.f

Ontspannen regio In de Groene Metropool Regio Arnhem-Nijmegen (GMR) werken we met de gemeenten aan versterking voor een langere tijd voor de structuur van de culturele keten in de hele regio. Dat betekent dat de acties een blijvend effect moeten hebben op de keten van top- en middensegment, cultuureducatie, kunstvakonderwijs en amateurkunst in de regio. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Provincie Gelderland heeft aan de GMR € 1,3 In uitvoering. Zie miljoen beschikbaar gesteld om activiteiten uit https://www.gmr.nl/projecten/sterke-culturelete voeren in de periode 2022-2025. Wij stellen infrastructuur/. Eind 2025 loopt de uitvoering af. ambtenaren beschikbaar om de uitvoering te ondersteunen. Onder regie van de GMR worden de onderstaande acties uitgevoerd in 2025: Meer onderwijs in cultuur en stimuleren dat er Afgerond (pilot Meester Gezel) Zie voldoende en goed geschoolde https://www.gmr.nl/projecten/meester-gezelkunstvakdocenten zijn. leertraject/ Ondersteuning van verenigingen, stichtingen en In Uitvoering. ER zijn 3 fieldlabs in de regio vrijwilligers in de amateurkunst- en gestart en er wordt gewerkt aan een digitaal erfgoedsector. Hierbij aan te sluiten bij Meedoen ondersteuningsplatform door Cultuur Oost. is de Kunst en het Nationaal Akkoord Amateurkunst. Het Romeinse verleden en in het bijzonder de In uitvoering.

Een van de concrete acties is het Romeinse Limes (UNESCO werelderfgoed) - in voorbereiden van een Interreg samenhang - meer zichtbaar en beleefbaar subsidieaanvraag. Hieraan neemt Wijchen deel maken. Hiervoor is het Masterplan Romeins om het Romeins verleden in Wijchen zichtbaar verleden in 2024 vastgesteld met te maken. Daarnaast is er een digitaalplatform uitvoeringsagenda, die vanaf 2025 wordt Romeins verleden voor de erfgoedinstellingen. uitgevoerd. De GMR werkt aan een Romeinse belevingskaart. Voor de GMR zijn vanuit OCW eenmalig Afgerond. Bestaande projecten in de regio zijn middelen beschikbaar gesteld voor ondersteund. talentontwikkeling cultuur jongeren. 5.g

Meer biodiversiteit en natuur Goed onderhoud is belangrijk. We willen dat het past bij de (in het ibor) vastgestelde beeldkwaliteit. Maar ook dat het bijdraagt aan de ontwikkeling van de biodiversiteit. Dan levert het een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid. Bij het onderhoud betrekken we onze inwoners zoveel mogelijk. De gemeente heeft hier een voorbeeldrol. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Speerpunt 1. Overgang naar groenbeheer De onderdelen van dit speerpunt zijn op dit waarbij rekening wordt gehouden met dieren en moment in voorbereiding. Op enkele locaties planten in hun eigen omgeving: zijn we gestart met het ecologisch maaien. a. Invoeren beheerplan Spoorzone waarbij rekening wordt gehouden met de dieren en planten die daar al zijn; b. Opstellen plan om te zorgen voor ecologisch beheer; c. Een locatie inzaaien met een kruidenmengsel voor verschillende planten. Speerpunt 2. Biodiversiteit als integraal Dit onderwerp komt in één van de volgende duurzaamheidsthema: jaren aan bod. a. Een scan maken voor de kansen voor natuur bij ruimtelijke ontwikkelingen. Speerpunt 3. Natuurlijke bestrijding overlast Dit is opgenomen in de werkwijze van het gevende plant- en diersoorten: dagelijks beheer van de openbare ruimte. a.

We pakken de eikenprocessierups (epr) in de stedelijke omgeving aan door ander maaibeleid en de ontwikkeling van natuurlijke vijanden aan te moedigen. We zoeken plekken waar we deze aanpak kunnen uitvoeren. Speerpunt 4. Versterken groenblauw raamwerk: Met alle betrokken partijen wordt momenteel a. Binnen de GMR samenwerken aan de gewerkt aan een programma van eisen voor ontwikkeling van het groenblauw raamwerk. Het uitvoering van de Groene Mantel. groenblauw raamwerk is een verbinding en Programmarapportage november 2025

33

dooradering van stad en landschap met natuur en water. Hiervoor stellen we samen met de regiogemeenten het plan Groene Mantel rondom Nijmegen op. Aansluitend daarop start de uitvoering. Speerpunt 5. Stimuleren van initiatieven en samenwerking: a. Plaatsen informatiebord(en) over biodiversiteit in de wijk; b. Plaatsen van nestkasten voor vleermuizen en/of stadsvogels.

Er zijn enkele informatieborden geplaatst.

5.h

Recreatieve visie Loonse Waard Ons rivierenlandschap is een unieke eigenschap. In onze plannen voor het toerisme leggen we de nadruk op ons landschap, cultuur en geschiedenis. We onderzoeken de mogelijkheden om meer te doen met recreatie op en rond het water. Zo biedt de Loonse Waard mogelijk kansen om recreatie op en aan het water te versterken. Hiermee speelt het in op de behoefte aan stedelijk uitloopgebied voor onze inwoners. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Het ontwikkelen van een visie op de Loonse Op dit moment zijn er meerdere strategische Waard en de mogelijkheden voor dat gebied zijn dossiers die het buitengebied van Wijchen onlosmakelijk verbonden aan de grote raken. De toekomstige ontwikkeling van de ruimtelijke opgaven waar we voor staan. In Loonse Waard is daar indirect onderdeel van. 2025 gaan we deze ruimtelijke opgaven voor Denk hierbij aan de mogelijkheden voor Wijchen richting de toekomst concreter in beeld uitloopgebieden en recreatie. brengen. Daar hoort ook het buitengebied, de uitloopgebieden en de visie op de Loonse Waard bij.

Programmarapportage november 2025

34

Financieel: (Bedragen x € 1.000) TV 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

TV

5.2

5.2 5.2

5.2

5.2

Taakveld Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuur- productie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Resultaat

Begroot 245 3.086

Budget JEV overhevelingen 245 0 3.056 78

Saldo 0 -48

612

604

0

8

343 55 1.077 2.750 8.169

352 55 1.078 2.463 7.852

0 0 0 300 378

-9 0 0 -13 -61

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structu- Inciden(min is nadeel) reel teel Door intensiever gebruik van de gym- en sportzalen en meer dan trendmatige prijsstijgingen, is meer budget nodig voor schoonmaak/reiniging van die accommodaties. -12 0 Het negatieve resultaat 2024 van het zwembad de Meerval BV valt hoger uit dan ingeschat bij de jaarrekening 2024. Dat wordt verrekend in 2025. 0 -17 Nadeel op sportaccommodatie Wijchen West, vanwege nagekomen kosten van 2024. 0 -28 Nadeel op buitensport. Daar tegenover staat een voordeel op facilitair management, dat benodigd is ter afdekking van de subsidie Noorderlicht uit taakveld 6.1. 0 9 Onderhoud aan o.a. de Arcus, gymzaal de Slingert en gymzaal de Buizerd zijn uitgesteld tot 2026. Hierdoor wordt minder aan de reserve onderhoud gebouwen onttrokken. 0 338

5.2 Lagere onttrekking reserve onderhoud gebouwen. Met het liquideren van Stichting exploitatie zwembaden is het zwembad weer in eigendom van de gemeente gekomen, inclusief het bestaande vermogen van de stichting. Dat vermogen wordt gestort in de reserve 5.2 voor het nieuwe zwembad. We storten het vermogen in de afschrijvingsreserve voor het nieuw te 5.2 bouwen zwembad.

0

-338

0

2.199

0

-2.199

5.3 Activiteiten beeldende kunst: meevaller op bestaande budget. We verhogen de subsidie aan het museum eenmalig, vanwege aangescherpte regels omtrent extra beveiligde vitrinekasten voor 5.4 tentoonstellingen. Betreft in 2025 ontvangen betaling als eindafrekening van de subsidie 5.7 voor Landschap&Biodiversiteit, die liep van 2020-2024. Er wordt meer aan ongediertebestrijding uitgegeven dan begroot. Dit wordt o.a. veroorzaakt door de rattenoverlast, dit is een landelijk probleem. Daarnaast worden ook taken m.b.t. ongediertebestrijding uitgevoerd welke buiten de wettelijke taak van de gemeente vallen. Ook 5.7 daarover zal een beleid voor de bestrijding moeten worden opgesteld. Minder uitgegeven aan onderhoud groen dan begroot conform het vastgestelde IBOR beleid, een deel van de werkzaamheden zal in 2026 worden uitgevoerd. Het bedrag dat minder is uitgegeven wordt in de 5.7 reserve groen als dotatie verwerkt.

0

6

0

-10

0

21

0

-40

0

34

5.7 Dotatie reserve groen. Overig

0 0

-34 10

Totaal

-12

-49 -61

Programmarapportage november 2025

35

3.6

Programma 6 Sociaal Domein

Speerpunten: 6.a Gezonde en vitale samenleving Een gezonde leefstijl is belangrijk voor alle leeftijden. Door gezond te eten en te bewegen, blijf je lichamelijk en geestelijk fit. Ook blijft het belangrijk om mensen te ontmoeten en van betekenis te zijn. Iedereen moet kunnen werken aan gezondheid en meedoen in de samenleving. Een beperking mag daarin geen belemmering zijn. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Activiteiten die helpen bij een gezonde leefstijl Met de GALA-subsidieregeling voor lokale ondersteunen wij. We werken bijvoorbeeld aan initiatieven zijn ongeveer vijftien projecten een ketenaanpak gezond gewicht, een rookvrije ondersteund in 2025. In november wordt er een generatie en het verminderen van Gezond en Actief café georganiseerd. alcoholgebruik. Dit doen we samen met onze partners binnen het Gezond en Actief Leven Akkoord. We richten ons daarbij op alle leeftijden, met extra aandacht voor inwoners met weinig geld. We organiseren een Gezond en Actief café voor professionals en inwoners. We gaan verder aan de slag met de uitvoering Uitvoering loopt. We bereiden ons in 2025-2026 van het Gezond en Actief Leven Akkoord. We voor op de overgang naar het AZWA (Aanvullen zetten in op een brede aanpak voor gezondheid Zorg en Welzijnsakkoord) met de onderwerpen sporten, bewegen, cultuur, gezondheid en de sociale basis.

We zetten ons in om eenzaamheid bij alle Uitvoering loopt. Meerdere partijen hebben een leeftijdscategorieën te voorkomen of te activiteit in de week van de ontmoeting verminderen. Dit doen we bijvoorbeeld samen georganiseerd. met de Kerngroep Eenzaamheid en MeerVoormekaar. Laagdrempelig en zo veel mogelijk in de buurt. We organiseren met onze partners de week van De week staat begin 2026 gepland. de gezondheid. Met als doel om inwoners in de gemeente Wijchen te inspireren om gezonde keuzes te maken. 6.b

Vitaal ouder worden Mensen worden steeds ouder en blijven langer actief. Vitale ouderen leveren een waardevolle bijdrage aan de samenleving. Bijvoorbeeld door zich in te zetten als vrijwilliger of als mantelzorger voor een naaste. Of door hun kennis en ervaring op een andere manier te delen. We zetten ons ervoor in dat ouderen mee kunnen blijven doen in de samenleving. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Vrijwilligers blijven we ondersteunen en We hebben een vrijwilligersbedankdag waarderen. georganiseerd om onze waardering uit te spreken voor de inzet van alle vrijwilligers. Ter ondersteuning is het Vrijwilligerspunt beschikbaar, en wij zorgen ervoor dat alle vrijwilligers goed verzekerd zijn. We streven naar een dementievriendelijke De Kerngroep Dementie heeft dit jaar een week gemeente. Samen met de Kerngroep Dementie van dementie georganiseerd, met twee werken we hier steeds aan. optredens van Music Care. Ook hebben er Alzheimercafes plaatsgevonden. De dagbestedingen besteden in de week van de mantelzorg extra aandacht aan mantelzorgers. We ontwikkelen nieuwe zinvolle dagactiviteiten De ZonMw- subsidie voor ‘zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie en voor thuiswonende mensen met dementie’ is sluiten aan op de behoefte aan meer beweging eind juni 2025 gestopt. Succesvolle pilots en cultuur. Hierbij hebben wij ook aandacht continueren wij.

voor mensen met een migratieachtergrond en bieden we handvatten voor mantelzorgers om de zorg thuis langer vol te kunnen houden.

Programmarapportage november 2025

36

6.c

Preventie en goede zorg Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten we alles in op preventie en makkelijk bereikbare hulp. Soms kunnen mensen al veel zelf, met een klein duwtje in de rug. Bovendien bespaart voorkomen van zorgkosten op de lange termijn. Mensen die professionele zorg nodig hebben, moeten daarop kunnen rekenen. Dat is altijd maatwerk, want elk mens en elk gezin is anders. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We werken aan preventie met een Inzet van preventie heeft voortdurend aandacht. laagdrempelig aanbod. Als dat mogelijk is heeft hulp in de buurt of uit het sociale netwerk de voorkeur. Mantelzorgers zijn belangrijk en verdienen onze Ook dit jaar is er weer veel doorontwikkeld op steun. We versterken daarom de ondersteuning het gebied van mantelzorg. Zo is de website voor mantelzorgers. We kijken naar de behoefte geüpdatete en vindt dit jaar voor het eerst de vanuit de mantelzorger zelf, zoals bijvoorbeeld week van de mantelzorg plaats. Ook is een logeren of opvang functies. Vanaf 1 augustus vraaggericht aanbod ontwikkeld. 2023 is er een Consulent Mantelzorg toegevoegd in het Sociaal Team als pilot. Vanwege de behaalde resultaten, is deze pilot verlengd.

We bakenen duidelijk af wat hoort onder We volgen de uitwerking van de jeugdzorg en wat hoort bij de normale hervormingsagenda jeugd waarin een van de opvoeding volgens de aanscherping van de actie lijnen is reikwijdte jeugdwet. We wachten jeugdwet volgens de Hervormingsagenda op een nadere uitwerking om deze te kunnen Jeugd. toepassen in onze verordening. Inwoners met een hulpvraag helpen we snel en Na het onderzoek gericht op toekomst duidelijk op weg. De toegang is laagdrempelig bestendige sociale teams gaan we nu de fase in en efficiënt ingericht. We halen de wettelijke waarin we een implementatie plan gaan termijnen bij vragen van burgers aan het schrijven hoe de verbeteringen door te voeren. Sociaal Team. We rapporteren over deze vorderingen in de nota stand van zaken sociaal domein in december 2025. Voor goede zorg aan onze jeugd en De regio is nu bezig met het beschrijven van de volwassenen werken we samen in de regio. In resultaten tot nu toe en de dooronwikkeling die de programma’s op jeugd en Wmo voor de noodzakelijk is van het regio programma jeugd. regio staan duidelijke doelen en resultaten die Indien dit gereed is zullen we de lokale verwacht worden. Het lokale beleid stemmen aansluiting op dit onderdeel weer gaan maken. we hierop af. Binnen Wmo werken we gericht samen op onderdelen zoals aanbesteding huishoudelijke hulp. dit continueren we.

We streven ernaar om kinderen zoveel mogelijk Dit is een continu proces waar we aan blijven thuis op te laten groeien. Waar veilig opgroeien werken. In 2026 starten we met Buurtgezinnen. in een gezinssituatie niet vanzelfsprekend is, We denken hierbij meer kinderen en ouders bieden we steunvormen aan, zoals steun te kunnen beiden waardoor steungezinnen. Wanneer thuis wonen niet meer uithuisplaatsing minder nodig zal zijn. gaat, bieden we pleegzorg, gezinshuizen, kleinschalig wonen en specialistische instellingen aan. De ondersteuning en zorg is van goede kwaliteit Het verstevigen van een solide sociale basis is en zorgen dat deze betaalbaar zijn. een continu proces. We zorgen dat het aanbod We werken samen met het Sociaal Team (ST) van Mvmk en sociaal team goed past in dit en MeerVoormekaar aan het vrij toegankelijk aanbod wat vrij toegankelijk voor burgers aanbod en we gaan door met een beschikbaar moet zijn. De klant tevredenheid dorpsondersteuner in Bergharen, Hernen / Leur meten we jaarlijks en bekijken of hier verbeter en Alverna. tips uit voortkomen en nemen deze ter harte. We meten steeds of de klant tevreden is. De Het ROB zorgt voor reële tarieven die we resultaten gebruiken we om ons te verbeteren. aanpassen waar nodig en passend bij de Het contractmanagement van de regio stelt beschreven bouwsteen. eerlijke prijzen vast en gaat voor kwaliteit.

We willen dat mensen, die het echt nodig De in 2024 gestarte Europese aanbesteding Hulp hebben, hulp bij het huishouden kunnen bij het huishouden is afgerond. De krijgen. We leveren maatwerk als dat nodig is. raamovereenkomsten met 8 nieuwe aanbieders We gaan in 2025 nieuwe raamovereenkomsten is op 1 juni 2025 ingegaan. Programmarapportage november 2025

37

aan met aanbieders voor het leveren van hulp bij het huishouden. Fraude met zorg pakken we stevig aan. In 2023 startte een onderzoek naar regionale samenwerking hiervoor. Eind 2024, begin 2025 verwachten wij hieruit aanbevelingen voor samenwerking binnen de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Hierin werken we nu samen met gemeenten in de regio. We toetsen alle aanbieders (zorg in natura (ZIN) en persoonsgebonden budget (PGB)) op kwaliteit bij de start van de contractering van de betreffende partij. We zorgen dat onze plannen voor woonzorg passen bij het verhuren van panden door anderen aan zorgpartijen binnen Wijchen. Op deze wijze houden we zicht op de partijen die zich vestigen in onze gemeente en kunnen we signalen in samenspraak met Instituut Bijzonder Onderzoek (IBO) en handhaving oppakken.

In regionaal verband (schaal van de Veiligheidsregio Gelderland Zuid) wordt gewerkt aan de implementatie van de voorgestelde maatregelen om zorgfraude te bestrijden. De kosten die hierop betrekking (deelnemersbijdrage) hebben zijn voor de jaarschijven 2025 en 2026 verwerkt in de (meerjaren)begroting. Het Instituut Bijzonder Onderzoek neemt in de implementatie deel uit van de werkgroep die betrekking heeft op handhaving.

6.d

Iedereen draagt een steentje bij We willen dat iedereen mee kan doen. Door werk of door zich op een andere manier in te zetten voor de samenleving. Iedereen is van waarde en kan iets kunnen bijdragen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We willen een inclusieve samenleving. Dit Over de bijdragen aan het inclusieprogramma betekent dat iedereen mee mag en kan doen. vanuit WerkBedrijf rapporteert de MGR periodiek Dit bereiken we door samen te werken met naar de raad in zijn Factsheet, Jaarrekening en onze inwoners en ketenpartners aan een halfjaarrapportage. Daarbij gaat het ondermeer actielijst, die hoort bij het vastgestelde inclusie over plaatsingen van mensen met een beperking programma. en (zorg) jongeren en de wijze waarop we daar We willen meer mensen met een afstand tot regionaal vorm aan geven. Lokaal kijken we werk ondersteunen om ervaring op te doen. Het ook naar de rol die Wijchen als werkgever daarin ontbreken van voldoende scholing, lichamelijke kan nemen. en geestelijke klachten zijn enkele voorbeelden waarom mensen niet mee kunnen in deze maatschappij. Met de inzet van participatiecoaches zetten we kleine stapjes om de mensen uit het sociaal isolement te halen. Zonder deze inzet blijven deze mensen veelal tot de AOW gerechtigde leeftijd een bijstandsuitkering ontvangen. Zo maken we hen werkfit voor de arbeidsmarkt.

In overleg met ons WerkBedrijf Rijk van Nijmegen bekijken we welke toegevoegde waarde plaatselijke ideeën hebben. We zorgen dat deze passen bij de arbeidsbemiddeling in de regio. Daarnaast houden we ook in 2025 aandacht voor jongeren die binnen de Participatiewet vallen en die op meerdere punten kampen met problemen. Goede ideeën die mensen trainen of helpen bij Sinds de laatste dienstverleningsovereenkomst het zoeken naar werk, ondersteunen we. financieren wij onze inzet van We overleggen regelmatig met plaatselijke participatiecoaches uit het budget voor lokale partijen. Daarnaast organiseren onze afspraken met WerkBedrijf. Zijn ondersteunen participatiecoaches diverse (groeps-) op dit moment circa 100 inwoners uit Wijchen activiteiten. Deze activiteiten gaan over die een beroep op de Participatiewet in stappen persoonlijke ontwikkeling, gezondheid en naar een voor hun maximaal participatieniveau. voeding, gezondheid en beweging, financiën, De raad heeft in september 2025 een stress en (chronische) pijn, regelingen en de rapportage over het jaar 2024 ontvangen. De sociale kaart. verwachting is dat vanaf 2025 deze rapportage Jaarlijks ontvangt u een verslag over de zal lopen via de periodieke rapportages van Programmarapportage november 2025

38

resultaten die de participatiecoaches gehaald hebben. We gaan meer samenwerken met de plaatselijke ondernemers om mensen met een uitkering sneller aan het werk te krijgen. Hierbij stemmen we af met ons WerkBedrijf, zodat we aansluiten bij de vraag van onze ondernemers. We overwegen, in samenwerking met WerkBedrijf, plannen voor “jobcarving”. In 2024 stelde de raad een nieuw beleidsplan ‘Arbeidsmarkt en re-integratie, Klaar voor nieuwe kansen!’ vast. Voor de uitvoering hiervan in 2025 is een Dienstverleningsovereenkomst aangegaan, waarin regionale en lokale afspraken geactualiseerd zijn. Alle mensen met een plicht om in te burgeren, doen snel en volledig mee in de maatschappij. Liefst via betaald werk. We zorgen ervoor dat zij een zo hoog mogelijk taalniveau (eis is B1) behalen. En dat zij, naar wat zij kunnen, vanaf het begin van het traject voor inburgering deelnemen. Het liefste door betaald werk.

WerkBedrijf. Op 7 mei 2025 organiseerde 'HetWerktWijchen!' in samenwerking met WerkBedrijf de Wijchense banenmarkt. Daar waren ruim 20 (lokale) ondernemers. De markt werd door ruim 350 werkzoekenden bezocht. Over de voortgang wordt de raad rechtstreeks door WerkBedrijf geïnformeerd in zijn periodieke rapportages (jaarrekening en halfjaarrapportage).

Uitvoering loopt.

6.e

We laten niemand vallen In deze financieel onzekere tijden kunnen de laagste inkomens op onze steun blijven rekenen. Als mensen in de knel komen is er een vangnet. We bieden steun bij financiële zorgen en zien daarbij een belangrijke rol voor charitatieve instellingen. Armoede bestrijden we door hulp op maat. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We houden extra aandacht voor kindregelingen Het rekenkamerrapport heeft geresulteerd in in het armoede- en minimabeleid. In het een integraal plan om het armoedebeleid bij te schooljaar 2024/2025 zullen we in overleg met stellen. De kindregeling maakt daar onderdeel de Wijchense scholen een aantal activiteiten van uit. Uit oogpunt van preventie is met een uitvoeren op het terrein van ondersteuning, middelbare school contact gelegd voor een bereiken van ouders en hoe omgaan met geld. samenwerking. We zetten nieuwe initiatieven in om een groter Met onze maatschappelijke partners bestaat bereik te krijgen in de ondersteuning die we een intensieve samenwerking. Gezamenlijk kunnen bieden aan mensen met geldzorgen, door hebben we de Geldzorgenlijn geïntroduceerd. een intensieve samenwerking met Deze wordt steeds meer gevonden en het maatschappelijke partijen, een communicatienummer wordt vaker gebeld. In Q4 leggen we campagne en één telefoonnummer voor de de raad een integraal plan voor met doelgroep. Dit doen we o.a.

op basis van een verschillende initiatieven om te te komen tot evaluatie van het effect van het nieuwe een betere vindbaarheid en toegankelijkheid van onze regelingen, eenvoudiger aanvragen telefoonnummer ‘Geldzorgen’. Ook onderzoeken en een structurele leer- en verbetercyclus. Dit we hoe we de toegankelijkheid van de diverse gaan we in 2026 uitvoeren. Ook zijn we dit jaar inkomensregelingen kunnen vergroten en de aanvragen kunnen vergemakkelijken. We werken gestart met ons praktijkonderzoek met de Voedselbank en haar klanten om te aan de vindbaarheid van de juiste instantie: “in onderzoeken hoe zij uit de armoede kunnen één keer raak” en de soepele opvolging van komen en hoe het gemeentelijk beleid en de binnengekomen vragen en signalen. ondersteuning daarbij kan helpen. We bieden een vangnet op basis van vertrouwen. De wet is oktober ook in de Eerste Kamer Een foutje bij een aanvraag kan altijd gemaakt aangenomen. De daadwerkelijke invoering is worden. Bewuste fraude met uitkeringen pakken uitgesteld naar 2027. Vooruitlopend hierop zijn we aan. We hebben aandacht voor de menselijke en worden uitgangspunten ten aanzien van maat binnen de bijstandverlening. Dat doen we menselijke maat uit dit wetsvoorstel binnen de door middel van deskundigheidsbevordering aan uitvoeringspraktijk geïmplementeerd. de groep inkomensconsulenten.

Gemeenten moeten per individueel geval bepalen in hoeverre er strikt genomen sprake is van frauduleuze handelingen, of van een menselijke vergissing, die vervolgens leidt tot een overtreding van de Programmarapportage november 2025

39

regels. Mensen met financiële zorgen of schulden helpen we vroegtijdig om grip op hun huishoudboekje te krijgen. Initiatieven uit de samenleving zijn daarbij zeer waardevol. We benaderen de inwoners waarover we een signaal van betalingsachterstand ontvangen. We benaderen deze inwoners actief met een hulpaanbod door ze te bellen of een sms of brief te sturen. Met de inkomenskaart laten we concreet zien wat we kunnen bieden. We vinden het belangrijk om gezinnen met een kleine beurs beter te ondersteunen. In 2025 zullen we een vervolg geven aan de uitkomst van een verdere uitwerking van de inwonerspas (combinatie met ‘digitaal platform’, specificering kosten), op basis van besluitvorming in de raad.

We streven naar een samenleving waarin iedereen mee kan doen. In 2025 gaan we verder met het uitvoeren van de ‘Iedereen doet mee agenda’. Ook starten we in 2025 een pilot met de Voedselbank om mensen die langdurig voedsel afnemen minder afhankelijk te maken. We versterken onze (herstelgerichte) inloop GGZ en werken met een WijkGGZ team. We zorgen ook voor meer betaalbare woningen voor psychisch kwetsbare inwoners. We evalueren onze nieuwe werkwijze met één integrale wijze van adviseren vanuit betrokkenen in het sociaal domein.

Maandelijks nemen we actie richting inwoners naar aanleiding van signalen van achterstanden vaste lasten die we ontvangen. De Financiële hulpkaart wordt 2x per jaar geactualiseerd.

Er is tot op zekere hoogte altijd ruimte voor verhoging van het bereik. In principe doen we het in Wijchen goed met een gemiddeld bereik van 80% en een uitstekend bereik van ouders die een beroep doen op de Kindregeling van 91%. N.a.v. het rekenkamerrapport is een integraal plan opgesteld waarin we aanbevelingen uitwerken. We werken mee aan de Agenda Dienstverlening waarin onze voorbeeldstukken ook kunnen worden behandeld. Om iedereen mee te kunnen laten doen is het belangrijk te weten wat de drijfveren en belemmeringen zijn. Het onderzoek met de Voedselbanken is van start gegaan. Hier zijn 2 ervaringsdeskundigen bij betrokken. We verwachten met de uitkomsten te kunnen inschatten i.h. 'Iedereen doet mee' haalbaar en wenselijk is. Uitvoering loopt.

Uitvoering loopt.

6.f

Zorg en veiligheid We zorgen voor een veilige leefomgeving. Inwoners en professionals weten waar zij signalen en zorgen over onveilige situaties kunnen delen. Jeugdoverlast en drugsproblematiek zijn in beeld en pakken we aan. Zorgmijders die een gevaar zijn voor zichzelf of voor anderen, bieden we ondersteuning. Huiselijk geweld en kindermishandeling signaleren we tijdig met onze ketenpartners en zetten hier passende hulp voor in. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We werken samen met onderwijs, politie, Doordat we geen personele bezetting hebben op jongerenwerk, regieteam, boa’s, straatcoaches, dit onderdeel zetten we in op behouden wat we veilig thuis en zorgpartijen. Hiervoor hebben we hebben. Nadat we een volledige bezetting diverse overlegorganen. hebben dit onderwerp weer oppakken. Met bovenstaande partners werken we samen om overlast gevende jeugdigen en volwassenen te voorkomen of te beheersen. Via regieteam en ketenpartners zetten we Doordat we geen personele bezetting hebben op trajecten in gang, zoals bemoeizorgtraject en dit onderdeel zetten we in op behouden wat we GGZ in de Wijk voor zorgmijders en bij hebben. Nadat we een volledige bezetting inwoners met complexe problematiek. hebben, dit onderwerp weer oppakken.

Met het regionale en lokale plan huiselijk geweld Doordat we geen personele bezetting hebben op en kindermishandeling als leidraad, werken we dit onderdeel zetten we in op behouden wat we aan het signaleren en aanpakken van huiselijk hebben. Nadat we een volledige bezetting geweld en kindermishandeling. hebben dit onderwerp weer oppakken.

Programmarapportage november 2025

40

BUIG In de primitieve begroting van 2025 is rekening gehouden met een gemiddeld aantal van 697 bijstandontvangers. We zijn gestart in 2025 met 732 bijstandsgerechtigden. In de loop van het eerste kwartaal van 2025 zagen we neutrale ontwikkeling van het bestand. In het tweede en derde kwartaal groeide het bestand naar 750 per eind augustus. Deze ontwikkeling komt voort uit een aanhoudend hoge instroom en teruglopende uitstroom van uitkeringsgerechtigden, waarbij uitstroom naar werk een kleiner aandeel heeft. Deze ontwikkeling past in een regionale en landelijke trend. Wat is de verwachte afwijking t.o.v. begroting? In de primitieve begroting 2025 is uitgegaan van gemiddeld 697 bijstandsgerechtigden. Dit hebben we bij de Perspectiefnota 2025 bijgesteld naar gemiddeld 725 bijstandsgerechtigden. We passen op basis van de bestandsontwikkeling in het derde kwartaal de jaareindeverwachting aan naar 740 gemiddeld uitkeringsgerechtigden. We zien zowel in de kosten, als in de bijgestelde rijksbijdrage een behoorlijke indexatie terug van de vergoedingen. Dit resulteert per saldo in een uitzetting van €231.000, waarvan €150.000 al was gemeld in de septemberrapportage. Op basis van deze verwachting bereid het college een aanvraag voor de Vangnetuitkering Participatiewet voor. Deze aanvraag wordt met voor het zomerreces 2026 aan de raad voorgelegd. Tabel BUIG 2025 inkomsten en uitgaven

x € 1000

Begroot actueel (perspectiefnota)

JEV 2025 September Rapportage

JEV 2025 November Rapportage

Saldo

Opbrengsten

11.523

11.523

12.282

759

Kosten

13.829

13.979

14.819

-990

Totaal

-2.307

-2.457

-2.537

-231

AANTALBIJSTAND ONTVANGERS

Grafiek ontwikkeling bijstandsgerechtigden 2025 760 740 720 700 680 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

2025 Realisatie 2024

Begroot 2025 primitief

Realisatie 2025

JEV 2025

Programmarapportage november 2025

Begroot 2025 PPN bijgesteld

41

Bijzondere bijstand De voorgaande jaren kenmerkten zich vooral door een stijging van de uitgaven aan incidentele kosten (met name woninginrichting) en de individuele studietoeslag. Dat is dit jaar niet anders. Er is over heel 2025 sprake van een overschrijding van deze budgetten ten opzichte van de begroting 2025. Deze overschrijding wordt opgevangen binnen de overige regelingen bijzondere bijstand. De stijging is een direct gevolg van de taakstelling huisvesting van vergunninghouders (ook wel statushouders). De Rijksoverheid bepaalt elk half jaar hoeveel vergunninghouders gemeenten een plaats moeten geven om te wonen. We hebben dit jaar (tot ten met september) in Wijchen 45 volwassenen en 21 kinderen gehuisvest waarvan minimaal 7 gezinsuitkeringen. Er volgen er waarschijnlijk nog enkele dit jaar. Dit betekent dat opnieuw een overschrijding op de post incidentele kosten wordt verwacht. Evenzo moet rekening worden gehouden met een overschrijding op de post individuele studietoeslag. Over het aantal uitkeringen en de hoogten ervan kunnen wij op dit moment geen informatie geven. Belangrijk is te vermelden dat uitkeringen op grond van de incidentele kosten voor woninginrichting worden gedaan via kredieten. Een groot deel hiervan vloeit in 3 jaar weer terug via aflossing op deze kredieten. Bij de overige regelingen zien we ruimte ontstaan in het budget voor bewindvoering.

Mogelijk is dit een gevolg van de verkorte termijn van een schuldhulpverleningstraject. Deze ging in 2023 van 3 jaar naar 1,5 jaar. Hier zien we nu de effecten van. Op dit moment verwachten we ook geen ontwikkelingen die direct gevolgen hebben voor de overige budgetten bijzondere bijstand. Vooralsnog gaan we op totaalniveau uit van een overschrijding van € 51k t.o.v. de begroting. Jeugd In Q1 van 2025 is de jaarlijkse Nulmeting Jeugd en WMO uitgevoerd. Tijdens meerdere inhoudelijke duiding sessies is op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik, definitieve tarieven 2025 en ontwikkelingen het geactualiseerde beeld 2025 (en verder) bepaald. Dit hebben we in de Perspectiefnota verwerkt, waarmee de actuele begroting is bijgesteld. In dit thema komt het onderdeel Jeugd aan de orde. In voorliggende rapportage brengen we de laatste ontwikkelingen in het zorggebruik en de daaraan gerelateerde kosten in beeld (zorggebruik stand t/m augustus 2025). Wat is de verwachte afwijking t.o.v. de begroting? Voor het lopende jaar 2025 verwachten we een voordeel ad € 412k ten opzichte van de actuele begroting. NB> in de septemberrapportage was dit een verwacht voordeel van € 18k. Dit verwachte resultaat leidt tot een storting in de egalisatiereserve Jeugd. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten Jeugd.

In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) de opbouw per onderdeel:

Dagbehandeling Verblijf Ambulant GGZ zorg Bescherming/reclassering PGB Overig Totaal

2025 -193 -353 890 -109 147 -15 45 412

Hieronder per categorie de inhoudelijke toelichting: Dagbehandeling Vanaf 2025 worden de producten berekend in uren. We dachten dat dit een voordeel zou opleveren. In de praktijk is het lastiger, omdat de groepen zijn ingericht op dagdelen en we niet een lager aantal uren kunnen toekennen.

Programmarapportage november 2025

42

In 2025 zien we een stijging bij de dagbehandeling. Dit komt doordat we aan het begin van 2025 een inschatting moesten maken over de verdeling van de nieuwe producten. De verdeling over de duurdere producten pakte anders uit. Ook zien we dat de jeugdigen de producten langer gebruiken. Bij het lokale product bij de Eerste Stap zien we een voordeel. Instroom is afgenomen nadat we duidelijk hebben gekaderd dat dit product enkel ingezet kan worden als het nodig is voor de jeugdige, en niet enkel om de ouders te ontlasten. Verblijf We zien de afgelopen jaren het aantal jeugdigen in verblijf dalen, zo ook in 2025. We hebben echter toch een nadeel omdat jeugdigen met een goedkoper arrangement zijn uitgestroomd, en jeugdigen met een duurder arrangement zijn ingestroomd. We zien dat jeugdigen in verblijf intensievere zorg nodig hebben en er sprake is van maatwerk. Dit betekent op maat gemaakte zorg met hoge individuele begeleidingsnorm. Bij deze casussen is er weinig beïnvloedbaarheid. Verwijzingen verlopen vaak via medisch specialisten en gecertificeerde instellingen. Ook blijkt de zorg dermate intensief en complex dat er geen bestaande zorgvormen zijn die aansluiten. Het vraagt een lange inzet om tot vermindering van de intensieve zorgvraag te komen. We blijven als gemeente actief betrokken, stellen kritische vragen en denken mee over de afbouw van zorg.