Bijlage 1. Programmarapportage Wijchen November 2025
Tekst van het document
Programmarapportage November 2025 P&C cyclus 2025: April: Rapportage op hoofdlijnen Mei: Programmarapportage Juli: Perspectiefnota en jaarrekening September: Rapportage op hoofdlijnen November: Begroting November: Programmarapportage December: Budgetoverhevelingen
Programmarapportage november 2025
2
Inhoudsopgave: 1.
Inleiding ........................................................................................................ 4
2.
Samenvatting ................................................................................................. 4
3.
Programma’s .................................................................................................. 8 3.0
Programma 0 Bestuur en ondersteuning .................................................................. 8
3.1
Programma 1 Veiligheid ....................................................................................... 16
3.2
Programma 2 Verkeer en Vervoer .......................................................................... 19
3.3
Programma 3 Economie ....................................................................................... 23
3.4
Programma 4 Onderwijs ....................................................................................... 27
3.5
Programma 5 Sport, Cultuur en recreatie ............................................................... 30
3.6
Programma 6 Sociaal Domein ............................................................................... 36
3.7
Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................................ 51
3.8
Programma 8 Wonen en bouwen ........................................................................... 58
4.
Bouwgrond ...................................................................................................61
5.
Projecten ......................................................................................................62
6.
5.1
Wijchen West ...................................................................................................... 62
5.2
MFA Westwijzer ................................................................................................... 64
5.3
Hart van Zuid ...................................................................................................... 65
5.4
Tussen kasteel en Wijchens Meer .......................................................................... 66
5.5
Verduurzaming Mozaïek ....................................................................................... 67
5.6
Investeringsbudgetten ......................................................................................... 68
5.7
Uitvoeringsprogramma openbare werken ................................................................ 69
Begrotingswijziging ........................................................................................70
Programmarapportage november 2025
3
1. Inleiding Voor u ligt de Programmarapportage november 2025. We rapporteren de jaareindeverwachting ten opzichte van de actuele begroting 2025 en stellen de begroting voor het lopende jaar hierop bij. Het doel van de rapportage is om snel inzicht te krijgen in de stand van zaken voor het lopende jaar, met de financiën als uitgangspunt. In 2025 rapporteren we vier keer aan het college en de raad. Twee van de vier rapportages zijn uitgebreider qua vorm en inhoud. Daarin wordt ook op programmaniveau de stand van zaken over de beleidsvoornemens gerapporteerd. Dit noemen we de Programmarapportage, waarvan dit de tweede in 2025 is. In deze rapportage geven we eerst een samenvatting van het verwachte resultaat ten opzichte van de begroting. Vervolgens geven we per programma de stand van zaken weer over de voorgenomen beleidsvoornemens uit de Programmabegroting 2025 en presenteren we een analyse op de verwachte budgetafwijkingen. Een aantal thema’s hebben we daarbij uitgebreider toegelicht. Vervolgens geven we inzicht in de projecten van grote omvang of politieke betekenis.
2. Samenvatting In de primitieve begroting 2025 is rekening gehouden met een positief resultaat van € 0,2 miljoen. Dat is met de Perspectiefnota bijgesteld naar € 0,8 miljoen positief. Met de huidige jaareindeverwachtingen komen we uit op een positief resultaat van € 1,8 miljoen. Van dat resultaat schatten we nu in € 1,1 miljoen te bestemmen voor budgetoverhevelingen (activiteiten die doorschuiven naar 2026). Daarmee is het verwachte eindresultaat na eerste bestemming € 0,7 miljoen, wat € 150k lager is dan begroot. 2025
Bedragen x 1.000 Primitieve begroting
€ 197
Bijstelling Perspectiefnota
€ 613
Actuele begroting
€ 810
Jaareindeverwachting baten exclusief inzet reserves Jaareindeverwachting lasten exclusief inzet reserves Totaal saldo exclusief inzet reserves Inzet reserves
€ 150.764 -€ 147.901 € 2.863 -€ 1.103
Verwacht jaarrekeningresultaat
€ 1.760
1e bestemming: Budgetoverhevelingen
-€ 1.100
Eindresultaat
€ 660
Verwacht verschil t.o.v. begroting
-€ 150
In deze rapportage beoordelen we alle budgetten op afwijkingen ten opzichte van de begroting. In de tabel op pagina 7 zijn de verwachte afwijkingen van grote omvang opgenomen, met een verwijzing naar het programma waarin we dit nader toelichten. In de programma’s geven we minimaal een toelichting op alle afwijkingen groter dan € 10k. In december werken we de budgetoverhevelingen uit tot een definitief voorstel. De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de begroting lichten we hier in het kort toe. Reservering pensioenoverdracht ABP (-/- 1.220k) Voor de overdracht van de pensioenen wethouders naar het ABP is een eenmalige kapitaalstorting vereist. Dit wordt berekend op basis van de rekenregels individuele waardeoverdracht. Deze berekening wijkt af van de actuariële berekening voor de bepaling van de hoogte van de voorziening om toekomstige pensioenverplichtingen te kunnen voldoen. Het verschil tussen de beide berekeningen reserveren we aanvullend voor het moment van overdracht o.b.v. de opgaaf van het ministerie.
Programmarapportage november 2025
4
Septembercirculaire (€ 779k) Uit de septembercirculaire maken we op dat we bijna € 2,7 miljoen meer gaan ontvangen dan opgenomen in de meicirculaire. Dat heeft voor een groot gedeelte te maken met compensatie voor de jeugdzorgtekorten in 2023-2024. Deze middelen storten we in de reserve jeugd ter afdekking van extra kosten om de hervormingsagenda mogelijk te maken. Daarnaast zijn we onder andere gecompenseerd voor de extra verkiezing in oktober. Per saldo houden we € 779 over ten gunste van het resultaat 2025. Zie voor meer informatie het thema Algemene uitkering, septembercirculaire in paragraaf 3.0 Werkorganisatie Druten Wijchen (€ 738k) Op basis van de tweede Bestuursrapportage van de WDW verwachten we een positieve afrekening van zo’n € 5 ton bij de jaarrekening. Deels komt dit door een voordeel op personele invulling en deels door achterblijvende ICT kosten. Ook op wijkbeheer verwacht de WDW een voordeel te realiseren. Zie voor meer informatie het thema WDW in paragraaf 3.0. Jeugdzorg (€ 412k) De verwachting op de budgetten Jeugdzorg is op basis van het zorggebruik t/m augustus tot stand gekomen en sluit aan op de informatienota 2d’s die wordt gepresenteerd aan de raad in januari. Op dit thema verwachten we nu een voordeel ten opzichte van de begroting van € 0,4 miljoen, wat we egaliseren met de daarvoor bestemde reserve.
Het voordeel bij deze categorie vinden we vooral terug in ambulante zorg, binnen het product Orthopedagogische behandeling. Zie voor meer informatie het thema jeugd in paragraaf 3.6. WMO (€ 393k) Op de huishoudelijke hulp en vanwege het uitstel op de wetswijzigingen in de eigen bijdragen voorzien we een voordeel op de WMO kosten. Aangezien de egalisatiereserve WMO aan het plafond zit, valt het voordeel vrij in het resultaat. Zie voor informatie het thema WMO in paragraaf 3.6. Inzet algemene reserve (-/- € 1.037) In de begroting hebben we ter afdekking van incidentele posten 2025 een onttrekking uit de algemene reserve begroot van ruim één miljoen euro. Gezien bovenstaande verwachte voordelen, is deze onttrekking niet benodigd om tot een sluitend begrotingsresultaat te komen.
Programmarapportage november 2025
5
Afwijkingen per programma In onderstaande grafiek geven we de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma weer. Voor een meer uitgebreide toelichting verwijzen we naar de analyses in de programma’s uit hoofdstuk 3. In de programma’s hebben we ook een aantal thema’s integraal uitgewerkt. Specifiek voor de thema’s Jeugd, WMO en BUIG, bijzondere bijstand en stand van zaken vluchtelingen, arbeidsmigranten en huisvesting verwijzen we naar de thema’s in paragraaf 3.6. In paragraaf 3.0 lichten we de uitkomsten van de septembercirculaire toe, de jaareindeverwachting op de Werkorganisatie Druten Wijchen toe en de stand van zaken bij Munitax. In 3.7 geven we een nadere toelichting op de klimaatmiddelen en in 3.8 laten we zien dat de verwachte opbrengsten Bouwleges in de buurt van de begroting uitkomen.
Afwijking per programma x € 1.000 1.177
265 -40
25 -8
36 -61
-492 -1.052
In bovenstaande grafiek valt de afwijking op in programma 0 en 6. Dit wordt vooral veroorzaakt door extra middelen in het gemeentefonds (programma 0), wat in programma 6 als uitgaven één op één terugkomt in de vorm van een dotatie aan de reserve sociaal domein. Over het geheel gezien is dat budget neutraal. In programma 8 nemen we een voorschot op de te treffen voorziening bij het vaststellen van de grondexploitatie Kraanvogel 1b. De overige programma’s laten beperkte afwijkingen zien ten opzichte van de actuele begroting uit de Perspectiefnota.
Programmarapportage november 2025
6
(Bedragen x € 1.000) Onderwerp Reservering pensioenoverdracht ABP Inzet algemene reserve t.b.v. incidenteel niet benodigd Extra verkiezing Opbrengst verkoop Antoniusschool WDW verwacht voordeel Bijdrage Munitax Renteomslag, minder rente toerekenbaar aan activa Algemene uitkering septembercirculaire Leges kabels en leidingen WMO huishoudelijke hulp WMO eigen bijdrage Reservering hervormingsagenda jeugd BUIG: Bijstandsverlening BUIG: loonkostensubsidie MGR Arbeidsmatige dagbesteding WMO vrijval abonnementstarief GGD Bijdrage ODRN Exploitatievergoeding omgevingswet Kraanvogel 1b verliesvoorziening Overig Totaal
0 -€ 1.220
1
2
3
Programma 4
5
6
7
8
-€ 1.037 -€ 124 € 457 € 553 € 142 -€ 144 € 2.693 € 144 € 221 € 210 -€ 1.602 -€ 333 € 102 € 164 € 245 € 95 -€ 100
-€ 143 € 1.177
-€ 40 -€ 40
€ 121 € 265
-€ 8 -€ 8
Programmarapportage november 2025
€ 25 € 25
-€ 61 -€ 61
-€ 59 -€ 1.052
€ 41 € 36
€ 136 -€ 583 -€ 45 -€ 492
7
3. Programma’s 3.0
Programma 0 Bestuur en ondersteuning
Speerpunten: 0.a
Vertrouwen in elkaar Het vertrouwen in de politiek en overheid staat overal onder druk. In Wijchen willen we deze ontwikkeling keren. De gemeente wil dichter bij haar inwoners staan. De gemeente moet nog beter benaderbaar, aanspreekbaar en zichtbaar zijn. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We keren deze ontwikkeling door in 2025 aan In 2025 geven we uitvoering aan het Participatiede slag te gaan met de verdere uitvoering van en cocreatie kader. Hierbij zetten we in op het het Participatie en Cocreatie kader van de versterken van het participatieproces door gemeente Wijchen. Onderdelen hiervan zijn: medewerkers hierin proactief te adviseren en te a) Van buiten naar binnen halen helpen. Ook wordt er gewerkt aan een structurele b) Inwonersinitiatieven verbetering en duurzame verstandshouding met c) Wijkgericht werken actieve inwoners en leefbaarheidsgroepen. Zoals in de nota "gevolgen amendement pas op de plaats" van februari 2025 is benoemd, is de uitvoering van overheidsparticipatie door dat amendement getemporiseerd. Voorbereidingen zijn getroffen om in 2026, met de komst van de gebiedscoördinatoren, een directe doorstart te maken met het mogelijk maken van maatschappelijke initiatieven (overheidsparticipatie, Participatie- en cocreatie kader). We versterken onze inzet op participatie o.a.
In 2024 is gestart met de nieuwe digitale met een nieuw digitaal participatieplatform. participatie tool OpenStad die in juli 2024 live is Met dit platform betrekken we inwoners zo gegaan. Na de eerste ervaringen is in 2025 vroeg en zo goed mogelijk bij onze opgaven. gestart met het verder uitbreiden van de inzet van ons participatieplatform. De eerder behaalde successen worden nu bij projecten door de hele organisatie ingezet. Momenteel lopen er 15 projecten in ons participatieplatform. Ook hebben we in 2025 gewerkt aan technische doorontwikkelingen van het platform die onder andere integratie in onze gemeentewebsites nu mogelijk maakt. We onderzoeken in 2025 wat er nodig is om De mogelijkheden van een inwonerspanel zijn met een inwonerspanel te werken. We starten onderzocht. Met een inwonerspanel kunnen we met experimenteren. We willen dat onze inwoners op een laagdrempelige en structurele inwoners (en ondernemers) meedoen en manier betrekken bij het toetsen en maken van meedenken over beleidsvorming en onze beleid. Een inwonerspanel wordt voorgesteld in de dienstverlening. nieuwe agenda dienstverlening. Met de WDW-academie investeren we in het In 2025 zijn een aantal trainingen in de WDWontwikkelen van goede dienstverlenende academie gegeven, zoals Werken vanuit de vaardigheden, houding en gedrag voor onze bedoeling/ Dienstverleningsprincipes; aanpak medewerkers.
inwonersinitiatieven; inwonersparticipatie en digitale participatie via OpenStad. We starten in 2025 met twee gebiedscoördinatoren en breiden dit vanaf 2026 uit naar drie, vanuit het in september 2024 vastgestelde beleidskader participatie en cocreatie.
Programmarapportage november 2025
De wijkfunctionaris is in 2025 gestart. In 2026 starten drie gebiedscoördinatoren in Wijchen.
8
0.b
Betrouwbare dienstverlening Contact met de gemeente moet prettig en duidelijk zijn. Heb je een vraag? Dan vind je het antwoord gemakkelijk online. Of krijg je snel telefonisch of schriftelijk antwoord. Ook als dat antwoord is dat er meer tijd nodig is om de vraag te beantwoorden. Zo weet je waar je aan toe bent. Een fysieke afspraak maken kan natuurlijk ook. De gemeente neemt zorgen serieus en denkt in oplossingen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording In de eerste helft van 2025 geven we vorm aan De evaluatie van de oude agenda de nieuwe agenda dienstverlening Dienstverlening Dichtbij is afgerond. De (Dienstverlening Dichtbij). Dit doen we op basis ontwikkeling van de nieuwe agenda van de evaluatie van de agenda dienstverlening dienstverlening 2025-2028 is gestart. De nieuwe die eind 2024 plaatsvindt evenals de resultaten agenda met deelprojecten is eind 2025 gereed. van de Inwoners- en Ondernemerspeiling. Dit vormt de basis voor verdere verbetering van onze dienstverlening. We investeren in digitale vernieuwingen en De Livechat en Chatbot worden in 2025 gaan aan de slag met de doorontwikkeling van doorontwikkeld. De investering voor beeldbellen de livechat. Ook gaan we stap voor stap met is aanzienlijk en daarom kiezen we voor beeldbellen aan de slag. beeldbellen via Microsoft Teams. We evalueren de pilot monitoren klantsignalen.
We ontvangen veel directe feedback van inwoners die gebruik hebben gemaakt van onze dienstverlening. Met deze input kunnen we de dienstverlening snel en gericht verbeteren. Monitoring klantsignalen is belangrijk voor onze dienstverlening en wordt daarom opgenomen in de nieuwe Agenda Dienstverlening 2025-2028. We onderzoeken door wie en hoe de kantoren We hebben het inplannen van een fysieke en openingstijden nu gebruikt worden. En we afspraak makkelijker gemaakt voor inwoners. kijken naar het verwachte gebruik in de We blijven klantsignalen monitoren en toekomst. We gebruiken hiervoor de resultaten verbeteringen doorvoeren waar mogelijk. van de Inwoners- en Ondernemerspeiling 2024 en zetten een extra onderzoek intern en extern uit. De resultaten van dit onderzoek verwachten we in de eerste helft van 2025. 0.c
Krachtige partner in de regio In onze regio is de gemeente Wijchen een sterke gemeente en een goede buur. Juist door samen te werken kunnen we elkaar versterken. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid en is een teamspeler in de regio. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording 1. Groene Metropool Regio Het college van Wijchen heeft ingestemd met de Met de Groene Metropool Regio werken we aan wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling de regioagenda 2024-2028 en de vijf opgaven. GMR naar een gemengde regeling. Deze Verder houden we nauwlettend de wijziging houdt in dat, onder voorbehoud van ontwikkelingen zoals netcongestie, instemming door alle deelnemende gemeenten, uitvoeringscapaciteit en de de GMR de verordenende bevoegdheid krijgt om drinkwaterproblematiek in de gaten in relatie subsidieregelingen vast te stellen. Daarmee tot de ambities in de regioagenda. wordt het mogelijk om zelfstandig subsidies te verstrekken voor het uitvoeren van haar Binnen de GMR worden de specifieke opgaven. De zaken uit de Verstedelijkingsstrategie en het Regio Regioagenda 2025-2028 zijn daarnaast in Arrangement Groen Blauw Raamwerk (Groene uitvoering. Er zijn geen afwijkingen tot dusver op Mantel) op subregionaal niveau uitgewerkt tot basis van de geplande activiteiten. een gebiedsprogramma Rijk van Nijmegen (RvN).
Ons gebiedsprogramma is gebaseerd op Voortgang opgaven in het geactualiseerde beleidsambities van de zeven gemeenten, de gebiedsprogramma RvN in 2025: provincie Gelderland en het Waterschap - Wonen: de woningbouwproductie ligt iets voor Rivierenland. Wijchen levert bestuurlijk en op schema van Woondeal 2.0 (bouw tot 2030). ambtelijk één van de trekkers voor het Dit jaar is een addendum op deze Woondeal gebiedsprogramma RvN. vastgesteld voor de regionale productie tot en met 2034. Het groenblauw raamwerk is een verbinding en - Energie: De Regionale Energie Strategie 2.0 dooradering van stad en landschap met natuur (R.E.S) is gereedgekomen. Inpassing van het Programmarapportage november 2025
9
en water. Hiervoor stellen we samen met de regiogemeenten het plan Groene Mantel rondom Nijmegen op. Aansluitend daarop start de uitvoering.
2. Rijk van Nijmegen Met de gemeenten van het Rijk van Nijmegen (RvN) werken we samen om Wijchen en deze regio sterker neer te zetten. Voor deze samenwerking stellen de colleges RvN een integrale Visie en een Samenwerkingsagenda RvN op. Wijchen trekt zowel ambtelijk (WDW) als bestuurlijk de totstandkoming van de Visie en Samenwerkingsagenda. Het LEADER programma (2024-2028) wordt uitgevoerd. De regio heeft 1,7 miljoen euro gekregen die via de zogenaamde Lokale Actiegroep (= bestuur) wordt verdeeld. De WDW is namens LEADER Rijk van Nijmegen Maas en Waal de penvoerder.
3. Euregio Rijn Waal We bekijken kritisch op welke strategische dossiers we samen kunnen en willen werken met Duitse gemeenten en of we daarvoor INTERREG subsidie kunnen binnenhalen. 4. Public Affairs strategie We geven uitvoering aan het Public Affairs Plan. Hierin richten we ons binnen strategische dossiers op beleidsbeïnvloeding, het binnen halen van financiële middelen en het versterken van de samenwerkingen ten gunste van de leefbaarheid in Wijchen.
Programmarapportage november 2025
hoogspanningsstation valt hier buiten, maar de Wijchense belangen worden in samenwerking met Provincie en GMR in een gebiedsvisie uitgewerkt. - Economie: Er is een nieuw Regionaal Programma Werklocaties 2025-2028 (R.P.W.) vastgesteld. Hierin is zijn ambities voor herstructurering en economische clustering opgenomen. Eind 2025 volgt onderzoek naar actuele uitbreidingsbehoefte per gemeente. - Mobiliteit: het Regionaal Mobiliteitsprogramma 2030 is vastgesteld (R.M.P). Hieruit is een koersdocument afgeleid voor het Rijk van Nijmegen met 10 speerpunten voor de subregio. - Leefomgeving, groenblauw raamwerk en landschap: * Er is een pre-verkenning blauwe motor opgesteld t.b.v. integrale gebiedsaanpak. * Er zijn 6 gebiedsverhalen opgesteld voor de groenblauwe ambities in de Groen Mantel. * Een uitvoeringsprogramma en een intentieovereenkomst Blauwe Motor/Groene Mantel zijn opgesteld. Bij vaststelling komt €700K aan procesgeld beschikbaar. * Er is een ruimtelijk perspectief opgesteld voor het landschap tussen Druten-Beuningen Wijchen-Nijmegen om landschap en verstedelijkingsambities beter in balans te brengen. Op 18 maart hebben de zeven colleges van RvN de Visie en Samenwerkingsagenda (VSA) vastgesteld. De volgende stap is het opstellen van een nieuw uitvoeringsprogramma, waarin de ambities uit de VSA worden geconcretiseerd.
De gemeenteraden zijn op 6 mei 2025 hierover geïnformeerd en betrokken bij de visie en samenwerkingsagenda. Parallel aan de uitwerking van het uitvoeringsprogramma vindt een verkenning plaats naar een passende samenwerkingsvorm (governance-opdracht). Daarbij wordt onder meer onderzocht of de bestaande MGR RvN als platform kan dienen voor deze samenwerking. Het LEADER-programma verloopt voorspoedig. Er zijn meer projectinitiatieven ingediend dan er binnen het beschikbare budget kunnen worden gehonoreerd. Er bestaat een mogelijkheid dat de provincie extra middelen beschikbaar stelt om meer initiatieven te ondersteunen, maar hierover is nog geen zekerheid. Er zijn geen afwijkingen of nieuwe initiatieven ten opzichte van de voornemens voor 2025.
Op bestuurlijke, strategische dossiers zetten we capaciteit in met als doel beleidsbeïnvloeding, het binnen halen van financiële middelen en het versterken van de samenwerkingen ten gunste van de leefbaarheid in Wijchen. In 2025 hebben we dat onder andere gedaan op de strategische dossiers Hoogspanningsstation en Masterplan Das.
10
5. M50 Netwerk In 2025 verstevigen we onze positie binnen de M50 (Netwerk voor Middelgrote Gemeenten) en sluiten we zowel ambtelijk als bestuurlijk aan waar Wijchense belangen gediend worden; denk aan overheidsfinanciën, behoud van voorzieningen, bereikbaarheid en knelpunten in de ruimtelijke ordening.
Wijchen participeert in de M50 om bij te dragen aan grote landelijke lobby-opgaven (denk aan het ravijnjaar), maar ook om te kunnen sparren met vergelijkbare gemeenten op thema’s zoals onderwijshuisvesting, veiligheid en vluchtelingen. In 2025 is burgemeester Renske Helmer - Englebert lid geworden van de pijler Veiligheid.
0.d
Financieel gezond De financiën van de gemeente Wijchen zijn op orde. We gaan zorgvuldig met belastinggeld om en zijn daar transparant over. Onze woonlasten behoren tot de laagste van de regio en daar zijn we trots op. Maar we zijn ons ervan bewust dat onverwachte ontwikkelingen kunnen vragen om lastige financiële keuzes. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We bieden binnen de gestelde termijnen de We liggen hiervoor op schema. De begroting, jaarrekening en rapportages aan. De dashboardrapportages zijn in afstemming met begroting moet structureel sluitend zijn. We auditcommissie en college afgeschaft. We een geven niet meer geld uit dan er binnenkomt. De P&C tool geïmplementeerd v.w.b. de begroting onroerendezaakbelasting (OZB) gebruiken we 2026 en gaan hiermee verder richting de daarbij niet als sluitpost. We ontkomen er jaarrekening 2025. Daarmee bouwen we de echter niet aan de OZB meer dan trendmatig te rapportages nog meer geautomatiseerd op en verhogen, om de bestaande voorzieningen in kunnen we ook een webversie publiceren van de stand te kunnen houden. begroting en de jaarrekening voor raad en inwoners. De webversie van de begroting 2026 staat inmiddels online. 0.e
Een strategische visie voor Wijchen 2035 (Strategisch kompas) Het strategisch kompas Wijchen 2035 geeft de koers aan in wat we in de verschillende opgaven willen bereiken de komende jaren. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording De genoemde acties in het strategisch kompas De omgevingsvisie, aansluitend bij de worden uitgevoerd. Periodiek wordt de stand speerpunten uit het strategisch kompas, is in mei van zaken gemonitord en jaarlijks wordt deze 2025 vastgesteld, waardoor de koers van gecommuniceerd. Het Strategisch Kompas Wijchen fysiek gezien geborgd is onder de wordt elke 4-jarige raadsperiode 1 keer omgevingswet. geëvalueerd in het midden van de Wijchen is sinds begin 2025 Global Goal raadsperiode. In 2028 vindt de eerste evaluatie gemeente. We zijn daarbij lid van de community plaats. GlobalGoals4Gemeenten en we koppelen de Global Goals beleidsmatig aan de speerpunten in In 2025 starten we met de koppeling van het het strategisch kompas. Strategisch Kompas en de Global Goals en sluiten we aan bij GlobalGoals4Gemeenten van de VNG.
Werkorganisatie Druten Wijchen (WDW) In de Perspectiefnota zijn de effecten van uit de eerste Bestuursrapportage 2025 van de WDW vertaald. Daarbij hebben we een inschatting gemaakt van de financiële gevolgen van de nieuwe cao. Voor 2025 gingen we uit van een voordeel van € 680k op de bijdrage van Wijchen aan de WDW, omdat de loonsverhoging uit de cao lager uitpakt, dan de indexering van de personeelskosten, waar we in de begroting van de WDW rekening mee hielden. Nu hebben we de gevolgen van de cao definitief uitgewerkt en blijkt het Wijchense voordeel € 59k hoger te liggen. Uit de onlangs vastgestelde tweede bestuursrapportage van de WDW blijkt dat de WDW een voordeel verwacht van € 730k op de reguliere taken binnen de verdeelsleutel. Dit betekent voor Wijchen een voordeel van € 496k. Dit voordeel wordt deels veroorzaakt door ruimte binnen het personele bedrijfsvoeringbudget en door uitgestelde investeringen op het gebied van ICT. Daarnaast verwacht de WDW een voordeel van € 185k op het wijkbeheer Wijchen (buiten de verdeelsleutel).
Programmarapportage november 2025
11
Munitax Munitax voert voor ons de belastingoplegging uit. De aanslagen voor de verschillende belastingsoorten (OZB, afval, riool etc.) zijn tijdig verstuurd. Het aantal bezwaren valt dit jaar mee ten opzichte van voorgaande jaren. Wel heeft Munitax veel extra inzet gepleegd om de beroepsschriften (volgend op een deel van de afgewezen bezwaren waar de indieners het niet mee eens zijn) af te wikkelen. Daar was in de begroting ook op geanticipeerd. Per saldo verwacht Munitax € 385k binnen de bijgestelde begroting te blijven. Voor Wijchen betekent dit een verlaging van de bijdrage t.o.v. de eerdere inschatting van € 142k. Het vervolgonderzoek naar de mogelijke overgang naar een andere belastingsamenwerking (BSR) is afgerond. Er is een projectgroep geformeerd die zich heeft gericht op nadere uitwerking van de incidentele kosten en die het proces begeleidt in afstemming met de BSR om tot besluitvorming te komen. Regionaal is een beslisnota voor de raden in december 2025 geagendeerd over de toetreding tot de BSR en latere opheffing van Munitax. De totale incidentele kosten die met de overgang naar de BSR gemoeid zijn, worden op dit moment ingeschat op € 2,1 miljoen voor Wijchen. In de begroting is hiervoor al een reserve gevormd. We monitoren en rapporteren de komende periode de ontwikkelingen hierop.
Algemene uitkering, septembercirculaire Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires voor het gemeentefonds. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september de vertaling van de Miljoenennota, december is op basis van de Najaarsnota en rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. In onderstaande tabel presenteren we de uitkomsten van de septembercirculaire 2025 ten opzichte van de meicirculaire 2025. Na verwerking van de taakmutaties, resteert een positief saldo ten gunste van het begrotingsresultaat. (Bedragen x € 1.000)
2025
Meicirculaire 2025
89.646
Septembercirculaire 2025
92.339
Mutatie
2.693
Af Taakmutaties Implementatie Participatiewet in balans Hervormingsagenda Jeugd, storting in reserve jeugd
-69 -1.602
Extra verkiezing
-124
Spreidingswet
-41
Participatie
-78
Saldo na taakmutaties
779
Toelichting taakmutaties: Implementatie participatie in balans Het wetsvoorstel Participatiewet In Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. In totaal wordt er € 58,1 miljoen aan de algemene uitkering toegevoegd, verspreid over meerdere jaren. We labelen de beschikbaar gestelde middelen binnen het taakveld van de Participatiewet. Hervormingsagenda Jeugd Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG, heeft het kabinet besloten tot compensatie van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Gemeenten ontvangen in totaal € 728 miljoen van het Rijk die ze kunnen inzetten ter ondersteuning van de transformatie van de Jeugdhulp conform de afspraken in de Hervormingsagenda. Het gaat dan om het versterken
Programmarapportage november 2025
12
van de sociale basis en stevige lokale teams, met tevens aandacht voor het verbeteren van kinden gezinsbescherming en de bredere integrale aanpak sociaal domein. Voorstel is om deze middelen toe te voegen aan de reserve sociaal domein en op basis van planvorming in 2026 en latere jaren te benutten ter dekking van uitgaven voor de stevige lokale teams. Extra verkiezing We worden gecompenseerd voor de extra uitgevoerde tweede kamer verkiezingen in oktober. Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken om zo tot een evenwichtigere spreiding van asielzoekers te komen over gemeenten en provincies. Zij ontvangen hiervoor middelen vanuit het gemeentefonds. Voor gemeenten is er in 2025 een bijdrage van in totaal € 15,3 miljoen beschikbaar. Elke gemeente ontvangt een vast bedrag van € 20.000. Het resterende bedrag wordt verdeeld op basis van de verdeling van het aantal opvangplaatsen per gemeente. Voor Wijchen bedraagt de uitkering afgerond € 41.000. Participatie In de periode 2025-2027 wordt in totaal € 110 miljoen beschikbaar gesteld om de werking van loonkostensubsidies (LKS) bij beschut werk te verbeteren. Voor werknemers met een indicatie beschut werk zal een forfaitaire loonkostensubsidie (vaste vergoeding voor gemiste loonkosten) worden ingevoerd.
Deze maatregel vergt een wetswijziging die naar verwachting in 2028 in werking zal treden. Tot het moment dat de wetswijziging is gerealiseerd worden de extra middelen toegevoegd aan de Rijksbijdrage beschut werk via de Integratie Uitkering participatie.
Financieel:
TV 0.10 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.61 0.62 0.64
0.8
Taakveld Mutaties met reserves Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en Overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten
0.9
Vennootschapsbelasting (VpB)
0.7
Resultaat
TV
0.1
0.1
0.1
-2.674 3.352 -312 82 36.416 -2.245 -7.710 -5.058 -379
(Bedragen x € 1.000) Budget JEV Saldo overheveling -1.636 0 -1.038 4.635 47 -1.329 -180 0 -131 -206 0 288 35.583 0 833 -2.092 0 -153 -7.741 0 31 -5.032 0 -27 -380 0 1
-89.646
-92.339
0
2.693
7
0
0
7
Begroot
13
12
0
2
-68.154
-69.377
47
1.177
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structu- Inciden(min is nadeel) reel teel Op grond van besluitvorming door de Algemene ledenvergadering van de VNG, dient de bijdrage aan de VNG voor gezamenlijke gemeentelijke activiteiten (de zogenaamde GGU-bijdrage) te worden verhoogd. De bijdrage is op basis van een bedrag per inwoner en is bedoeld voor diverse projecten, programma's en diensten. Dit ter verbetering van de dienstverlening van gemeenten en de gemeentelijke organisaties doelgerichter en efficiënter op te zetten. -94 0 Door eenmalige aanschaf van relatiegeschenken, welke voor meerdere jaren bestemd zijn, zal de post representatie naar verwachting worden overschreden. 0 -7 Op basis van de realisatie t/m oktober schatten we de kosten voor het bestuur (vergoedingen college / raad, inclusief inhuur externe expertise en opleidingskosten) hoger in. 0 -47
Programmarapportage november 2025
13
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structu- Inciden(min is nadeel) reel teel Voor de overdracht van de pensioenen wethouders naar het ABP is een eenmalige kapitaalstorting vereist. Dit wordt berekend op basis van de rekenregels individuele waardeoverdracht. Deze berekening wijkt af van de actuariële berekening voor de bepaling van de hoogte van de voorziening om toekomstige pensioenverplichtingen te kunnen voldoen. Het verschil tussen de beide berekeningen reserveren we aanvullend voor 0.1 het moment van overdracht o.b.v de opgaaf van het ministerie. 0 -1.220 Van de Groene Metropool Regio hebben we een restitutie ontvangen, het betreft het teveel in rekening gebrachte bedrag aan inwonersbijdrage 0.1 over 2024. 0 37 Onttrekking uit de algemene reserve ter afdekking van het incidenteel 0.10 perspectief is niet benodigd. 0 -1.037 Voor de gerechtelijke procedures burgerzaken loopt er nog een beslissing op een bezwaar en er lopen advies aanvragen bij een externe adviseur. 0.2 Maar per saldo blijft er toch nog € 10k over van het budget van € 30k. 0 10 De inkomsten uit leges voor rijbewijzen vallen iets lager uit dan begroot. Het betreft nog een schatting waarbij is uitgegaan van een gemiddelde 0.2 aan inkomsten over het geheel van 2025. 0 -28 Voor de reisdocumenten zijn de uitgaven (€ 73k) en de inkomsten (€ 79k) juist een stuk hoger dan geraamd.
Per saldo blijft er nog een klein 0.2 voordeel over. 0 6 De uitgaven van de vervroegde verkiezingen was niet opgenomen in de begroting, de uitgaven nemen we hier op. De dekking van de kosten voor 0.2 de extra verkiezingen is verwerkt in de verhoogde algemene uitkering. 0 -124 TV
0.2
Minder overige kosten basisregistratie personen.
0
3
0.3
Opbrengsten uit verkoop van de Antoniusschool.
0
457
0.3
Exploitatiekosten (tijdelijke) gemeentelijke gebouwen in beheer. De kosten voor waterschapslasten over 2025 liggen redelijk dicht bij de begroting 2025. De afwijking komt met name door afrekeningen over 2023 en 2024. De trend die we zien in de afgelopen jaren is dat de afrekeningen over voorgaande jaren flink stijgen. In de perspectiefnota 2026 gaan we dit voor een deel structureel bijstellen. Betreft incidentele kosten voor Didam-procedures en boetebedingen. In de perspectiefnota 2026 beoordelen we of we hiervoor een structureel bedrag op moeten nemen. Kosten voor grondzaken op basis van gerechtelijke uitspraak, dit is incidenteel en wordt niet structureel begroot. Op dit moment zijn we niet actief bezig met het verkopen van groenstroken en zijn de opbrengsten op basis van aanvragen, deze vallen wat lager uit dan begroot. Door de vervroegde afkoop van een lening op basis van huurkoop, ontvangen we structureel minder huurkoop inkomsten. In de perspectiefnota 2026 gaan we een deel structureel aframen. Er is een pachtovereenkomst beëindigd medio 2025. In de perspectiefnota 2026 zullen we deze inkomsten structureel aframen. Van het budget voor schade-uitkeringen zal naar verwachting een deel niet behoeven te worden aangewend. Uit de bestuursrapportage WDW blijkt een voordeel van € 730k op de kosten binnen de verdeelsleutel. Het aandeel van Wijchen hierin is € 496k.
In de Perspectiefnota is een inschatting gemaakt op het voordeel van de loonontwikkeling in de vastgestelde cao t.o.v. de index uit de begroting van de WDW (€ 680k). De WDW heeft de cao nu verwerkt in een begrotingswijziging, daaruit blijkt nog een voordeel te resteren. Op de kosten wijkbeheer rapporteert de WDW een verwacht voordeel van €185k voor Wijchen. Terugbetaling aan de Euregio van niet benodigde wachtgelden voor personeel dat in loondienst was binnen de gemeente Wijchen. Deze betaling hadden we geparkeerd in de reserve frictiekosten personeel,
0
-27
-30
-14
-30
0
0
-15
0
-25
-15
0
-11
0
0
7
0
496
0
57
0
185
0
-83
0.3
0.3 0.3
0.3
0.3 0.3 0.4
0.4
0.4 0.4
0.4
Programmarapportage november 2025
14
TV
0.4 0.4 0.4 0.4
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) maar deze reserve hadden we al vrij laten vallen. Voordeel op de bijdrage aan de GR Munitax op basis van de q3 rapportage van Munitax, waarin vermeld wordt dat de inhuurkosten meevallen i.v.m. afname van te verwerken bezwaar- en beroepsschriften. We voorzien meer inkomsten uit te verhalen invorderingskosten belastingen. Overig Onderhoud aan de gemeentewerf is uitgesteld tot 2026. Hierdoor wordt minder uit de reserve onttrokken.
0.4
Lagere onttrekking uit de reserve onderhoud gebouwen. Minder opbrengsten uit door te bereken rente op het taakveld rente vanwege uitgestelde investeringen. Hier tegenover zien we ook lagere 0.5 rentelasten op de overige taakvelden. Op grond van de juli-rapportage 2025 van Munitax kan de geraamde 0.61 OZB-opbrengst van woning-eigenaren worden verhoogd. Op grond van de juli-rapportage 2025 van Munitax dient de geraamde 0.62 OZB-opbrengst uit niet-woningen neerwaarts te worden bijgesteld. Op grond van de September-circulaire 2025 kan de raming voor de algemene-uitkering worden verhoogd. In het thema algemene uitkering lichten we de taakmutaties toe, waarvan we de kosten die tegenover deze 0.7 extra inkomst staan opnemen op de betreffende taakvelden. Overig TOTAAL
Structureel
Incidenteel
0
142
0
17
0
12
0
137
0
-137
0
-144
31
0
-27
0
0
2.693
0 -176
2 1.353
1.177
Programmarapportage november 2025
15
3.1
Programma 1 Veiligheid
Speerpunten: 1.a Samen opletten Politie en gemeentelijke boa’s hebben een belangrijke taak in de handhaving. Zij kunnen niet altijd overal aanwezig zijn. Het moet vanzelfsprekend zijn dat mensen elkaar kunnen aanspreken op gedrag. En dat buurtbewoners samen een oogje in het zeil houden. Goed gedrag is de norm; ongewenst gedrag pakken we aan. In 2025 doen we (begroting)
Verantwoording
We professionaliseren het team toezicht en handhaving. Dit doen we door te investeren in opleiding en trainingen en te werken met taakvelden, zoals ondermijning, alcoholwet en jeugdoverlast. Hierdoor ontstaat er een taakvolwassen team die zichtbaar, wijkgericht en vanuit een goede informatiepositie aan handhavingszaken werkt. We zorgen dat de boa’s gericht handhaven. Dit doen we door meer informatie en data gericht te werken en ze in te zetten op de meest belangrijke onderwerpen.
We investeren in opleiding en training om het team toezicht en handhaving te versterken. Met specifieke focus op taakvelden zoals ondermijning, de alcoholwet en jeugdoverlast. Dit resulteert in een taakvolwassen, wijkgerichte en goed geïnformeerde organisatie die effectief handhaaft. De boa’s worden daarbij gerichter ingezet, met behulp van data en relevante informatie, zodat zij zich kunnen concentreren op de meest urgente kwesties. Het team is uitgebreid met straatcoaches, zodat we gerichter kunnen inzetten op de problematiek rondom jeugd en effectief kunnen inspelen op de specifieke behoeften en uitdagingen in de wijken. In april zijn er twee straatcoaches in dienst gekomen van de Werkorganisatie Druten en Wijchen. Samen met wijkagenten en Boa's gaan zij op pad om meldingsbereidheid te vergroten. De campagne 'Meld Misdaad Anoniem' is afgerond. Op 2 april is de actiedag tegen digitale criminaliteit geweest. De politie heeft samen met partners waaronder de gemeente, mkb'ers, jongeren, ouderen en nieuwkomers geholpen om weerbaarder te worden tegen digitale criminaliteit. We blijven ieder jaar uitvoering geven aan de Week van de Veiligheid om aandacht te vragen voor het thema dat centraal staat. Ook hebben we jaarlijks een bijeenkomst met buurtbemiddeling, om met partners te bekijken waar en hoe de buurtveiligheid vergroot kan worden.
Steeds vaker zet de gemeente bestuursrechtelijke maatregelen in om overlast te stoppen. Denk hierbij aan buurtoverlast of jongerenoverlast. Er is een gebiedsgericht project opgestart in een aantal wijken in Wijchen. We nemen deel aan het Regieteamoverleg waarbij zorg- en veiligheidscasuïstiek besproken wordt. Samen met partners werken we aan het aanpakken van overlast.
We willen dat buurtbewoners beter voor zichzelf opkomen. We moedigen initiatieven die bijdragen aan veiligheid en ondersteunen deze. We zetten campagnes in om de zichtbaarheid van veiligheidspartners (straatcoaches en wijkagenten) en de meldingsbereidheid van inwoners te vergroten.
We zetten in op een integrale en gebiedsgerichte aanpak van overlast. Zo verbeteren we de samenwerking tussen veiligheidspartners en collega’s. Waar nodig zetten we (bestuursrechtelijke) maatregelen in.
1.b
Stevige aanpak van criminaliteit Samen staan we sterk tegen criminaliteit. Samen met ondernemers en inwoners werken we aan onze veiligheid en gaan we strafbare activiteiten door bedrijven tegen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We zetten, samen met het Ondermijningsteam Net zoals in 2024 hebben we ook in 2025 Tweestromenland, in op een integrale aanpak bewustwordingssessies georganiseerd voor om strafbare activiteiten tegen te gaan. In collega's om de weerbaarheid van de organisatie 2025 gaat onze aandacht uit naar te vergroten. ondermijnende criminaliteit, zoals Door interventies op het gebied van preventie drugscriminaliteit en vastgoedfraude. Dit doen blijven we ons inzetten voor een weerbare Programmarapportage november 2025
16
we door informatie gestuurd te werken. Ook gaan we meer aandacht vestigen op de leefbaarheid en veiligheid in het buitengebied. Dit doen we door in te zetten op controles in het buitengebied (zoals de groene nacht) en in contact te gaan met ondernemers en inwoners in het buitengebied. Verder zetten we in op een weerbare werkorganisatie door bewustwordingssessies te organiseren voor collega’s op het gebied van ondermijning. Dit is naar aanleiding van de weerbaarheidsscan die in 2023 is uitgevoerd. In de aanpak tegen strafbare activiteiten door bedrijven zetten we de wettelijke maatregelen die het bestuur heeft in, waaronder het Bibobbeleid. Het Bibob-beleid wordt eind 2024 begin 2025 regionaal geactualiseerd.
We nemen deel aan de regionale werkgroep cybercrime. We communiceren actief over cyberdreigingen en digitale veiligheid. We maken inwoners en ondernemers bewust van de gevaren, bijvoorbeeld middels Hackshield. Dit is een online game voor jongeren die hen leert om hun omgeving cyberweerbaar te maken.
Programmarapportage november 2025
samenleving. Zo zijn meerdere campagnes gevoerd om ondermijningssignalen te herkennen en de meldingsbereidheid te vergroten. We voeren doorlopend (integrale) controles uit bij signalen van ondermijning en/of mensenhandel. In het kader van proces schoon, heel en veilig buitengebied zijn nieuwe samenwerkingsafspraken gemaakt en acties opgesteld. Er zijn boerenlunches georganiseerd om zo in contact te komen met de agrariërs in het buitengebied. Het uitvoeringsplan 2025 2026 is besproken met de partners. ZLTO organiseerde in oktober 2025 een boerinnenborrel. In de aanpak tegen strafbare activiteiten door bedrijven zetten we de wettelijke maatregelen die het bestuur heeft in, waaronder het Bibob-beleid. Het Bibob-beleid is in 2025 regionaal geactualiseerd. Deze actualisatie richt zich op het verbeteren van de uitvoeringspraktijk, het vergroten van de bewustwording bij vergunningverleners en het versterken van de integrale samenwerking binnen de regio. De verwachting is dat dit leidt tot een effectievere inzet van de beschikbare capaciteit en een stevigere bestuurlijke positie bij het weren van onbetrouwbare partijen. Tegelijkertijd vraagt een goede toepassing van het Bibob-beleid om voldoende deskundigheid en structurele personele inzet.
Bij de actualisatie van het beleid wordt daarom ook gekeken naar benodigde inzet en bijbehorende middelen, zodat de ambities realistisch en uitvoerbaar blijven. We zijn gestart met het actualiseren van Bibobinformatie op de gemeentelijke websites. Inwoners en ondernemers worden daardoor beter geïnformeerd over het proces, de reikwijdte en wat er van hen verwacht wordt. Dit draagt bij aan transparantie en bewustwording. In november is het project Feniks gestart. Dit is een initiatief van de provincie Gelderland om de ondermijnende criminaliteit krachtiger aan te pakken via intensiever gebruik van de Wet Bibob. De gemeente krijgt ondersteuning van ervaren Bibob-onderzoekers. Zij helpen bij het bestrijden van ondermijnende criminaliteit. We zijn in 2025 voorzitter van de regionale werkgroep digitale veiligheid. Er is een gezamenlijk projectenplan opgesteld. Hierin staan concrete projecten om de digitale weerbaarheid van inwoners te vergroten. En bewustwording te creëren in de samenleving en bij het bestuur. Dit plan wordt in 2025 en 2026 verder uitgerold.
17
1.c
Crisisbeheersing op lange termijn Om te voldoen aan onze wettelijke plicht en om goede keuzes en prioritering te kunnen maken in waar en hoe we handhaven, werken we aan een nieuw VTH beleidskader en VTH uitvoeringsprogramma. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording In 2025 wordt het nieuw VTH beleid over Beleid wordt opgesteld en tegelijk wordt het Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving VTH-proces ingericht. Om tot een goed proces te vastgesteld en uitgevoerd. Naast het VTH komen is periodiek risicoanalyse nodig. Budget beleid maken we ook een hiervoor is aangevraagd. In november heeft het uitvoeringsprogramma. Daarin laten we zien college de uitvoerings- en handhavingsstrategie hoe we de beschikbare uren inzetten op het VTH 2026-2030 vastgesteld. Een informatienota gebied van vergunningverlening, toezicht en is hierover aan de raad verzonden. handhaving.
Financieel:
TV Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Resultaat
TV 1.2 1.2 1.2
Begroot 3.221 153 3.374
JEV 3.221 186 3.407
(Bedragen x € 1.000) Budget overheveling Saldo 0 0 7 -40 7 -40
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structu Inciden (min is nadeel) reel teel De juridische ondersteuning bij processen valt hoger uit met name door het plan Balgoij West. 0 -10 Extra kosten op het gebruik van portofoons/mobilofoons voor aansluiting op het C2000 netwerk van de politie. 0 -10 Meer uitgegeven voor opvang van zwerfdieren door stijging van de aantallen opgevangen dieren. 0 -19 Overig 0 -1 TOTAAL 0 -40 -40
Programmarapportage november 2025
18
3.2
Programma 2 Verkeer en Vervoer
Speerpunten: 2.a Ruimte voor fietsers en voetgangers Langzaam vervoer past bij uitstek goed bij de grootte en het dorpse karakter van Wijchen. Het is ook nog eens gezond en milieuvriendelijk. Daarom willen we fietsen en wandelen aantrekkelijker maken. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We geven meer ruimte aan voetgangers en Dit is onderdeel van onze werkwijze geworden. fietsers. Dit nemen we mee in de projecten en ons advies. Dit pakken we op als reguliere advisering. Dit We zorgen er steeds voor dat de openbare wordt aangevuld met gesprekken met de BTB ruimte toegankelijk is voor mensen met een vereniging (Bereikbaarheid, Toegankelijkheid en beperking, zoals rolstoelgebruikers. Bruikbaarheid) van Wijchen. We spannen ons in voor een fietsroute langs Het plan ligt klaar. Vanwege de vertraging bij de Niftrik naar Oss en het fietspad dat vrij ligt langs MIRT-A50, en de koppeling aan de nieuw te de Ravensteinseweg. Het onderzoek naar de maken fietsbrug, ligt het plan momenteel stil. Er fietsroute is afgerond in 2023. Verdere wordt bij provincies en rijk gezocht naar budget uitwerking is gedaan in 2024. We pakken de voor de realisatie. fietsroute in 2025 in gedeeltes aan. Het verder uitwerken van de fietsverbinding Vanwege gebrek aan animo bij de Batenburg – Niftrik is in 2024 gebeurd.
Wegens grondaankoop is het momenteel niet mogelijk personele onderbezetting bij het Waterschap het fietspad te realiseren. Rivierenland gaan projecten rondom de dijk langzamer dan gehoopt. We streven er naar om in 2026 te starten met het aanleggen van de fietsverbinding. We willen de route Leemweg – Acaciastraat – Zie informatienota Z/25/291363. Het aanleggen Lindenstraat omvormen tot fietsstraat. Hierdoor van een fietsstraat tussen Alverna en TKWM ontstaat er voor fietsers een duidelijk, vanaf de Graafseweg via de Leemweg, herkenbaar en veilige fietsroute vanuit Alverna Acasiastraat en Lindenstraat naar de Meester naar het centrum van Wijchen. In 2025 ronden van Coothlaan. we het vervolgonderzoek af en vragen we het krediet aan voor realisatie. We starten daarna de projectvoorbereiding voor de realisatie op. De in het rapport ‘onderzoek hoogwaardige Zie informatienota Z/25/291363. Het fietsroute Alverna – TKWM’ genoemde adviezen aanpakken van diverse kleine knelpunten op de voor route 2 Valendrieseweg en route 3 fietsroutes via de Valendrieseweg en de Oosterweg zijn in 2024 nader onderzocht. In Oosterweg. Dit wordt Q4 2025 of Q1 2026 2025 vragen we budget aan voor de realisatie uitgevoerd. en voeren we de aanbevelingen uit. 2.b
Gastvrij voor de auto Wijchen is goed bereikbaar met de auto en heeft gratis parkeermogelijkheden. Dat willen we behouden, terwijl we proberen het autogebruik terug te dringen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording We zorgen ervoor dat het centrum goed Het uitvoeren van het dynamisch is vertraagd bereikbaar is met voldoende gratis en zal naar verwachting in 2027 gereed zijn. parkeerplekken. Dit nemen we mee in de planvorming van TKWM. Het centrum van Wijchen krijgt in 2025 een dynamisch parkeerverwijssysteem. Bij nieuwbouwprojecten onderzoeken we of we anders om kunnen gaan met parkeren. Hiervoor zijn de ‘Parkeervisie Wijchen’ en ‘Beleidsregels Parkeernormen Wijchen’ vastgesteld in 2024. We zetten ons in voor voldoende openbare laadpalen voor elektrische auto’s. We laten ons adviseren over locaties en plaatsen actief laadpalen. Programmarapportage november 2025
Afgerond.
Dit is onderdeel geworden van onze reguliere advisering.
19
We blijven ons inzetten voor het verbeteren van verkeersknelpunten zoals knooppunt Bankhoef. Dit heeft doorlopend onze aandacht. We leveren actief inbreng bij de MIRT-A50, maar ook bij de N845 en de A326. We vinden het belangrijk dat bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Wijchen Oost goed bereikbaar zijn.
Ambtelijk en bestuurlijk zijn we aangehaakt bij de A50 en andere regionale projecten. De A50 is momenteel nog gepauzeerd. Voor de N845 en A326 zijn we met de Provincie en Gemeente Nijmegen in overleg over verbetermaatregelen. De Edison- en Einsteinstraat is dit jaar aangepakt. De aansluitingen op het Palkerplein en de Schoenaker worden samen met de Provincie en gemeente Nijmegen onderzocht.
2.c
Goed bereikbaar met openbaar vervoer Ook met trein en bus is Wijchen goed te bereiken. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Elk kwartier een trein richting Den Bosch blijven Vanuit de GMR is hier aandacht voor gevraagd. we op de regionale en landelijke agenda zetten. 2.d
Veilig verkeer en minder overlast Iedereen moet veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. Of je nu naar school gaat, op weg naar je werk bent, of een ommetje maakt. Overlast door geluid, stank en trillingen pakken we aan. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Gevaarlijke verkeerssituaties en plekken met Dit is onderdeel geworden van onze reguliere veel geluidsoverlast onderzoeken we en pakken advisering. we aan. Ambtelijk en bestuurlijk zijn we aangehaakt bij de A50 en andere regionale projecten. Dit is We zetten ons in voor een variant van de A50 aangekaart bij de keuze bij de verschillende met de minste overlast voor omwonenden. varianten. Er is ook een zienswijze ingediend. We geven extra aandacht aan verkeersveiligheid Dit pakken we op met de reguliere advisering. rond scholen en sportclubs. Dit heeft steeds Eind 2025 wordt schoolzone bij Batenburg onze aandacht en sluit aan op maatregel 28 opgepakt met de school. MUP. In 2025 komen we met oplossingsrichtingen ter Het onderzoek is van start. Begin september verbetering van de verkeerssituatie op en zijn er tellingen gehouden. De resultaten van rondom het kruispunt Schoenaker – Randweg het onderzoek worden in Q1 2026 gedeeld met Noord. de gemeenteraad. 2.e
Verkeersveiligheid Wijchen is in 2030 nog meer verkeersveilig, zowel objectief (het aantal geregistreerde ongevallen) als subjectief (de beleving van inwoners en bezoekers). Hiervoor is structurele aandacht nodig door middel van preventie, educatie en evaluatie van ongevallen. Waarbij we extra aandacht besteden aan de kwetsbare deelnemers in het verkeer. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Snelheid buiten bebouwde kom (MUP-5). De Dit pakken we op met de reguliere advisering. komende jaren passen we de snelheid van wegen Dit wordt altijd gecombineerd met beheer. In buiten de bebouwde kom aan naar de 2025 zijn hier geen projecten uit snelheidsregels in het wegencategoriseringsplan. voorgekomen. Maatregelen bestaan uit onder andere het toepassen van bebording of het realiseren van maatregelen die de snelheid remmen (verkeersdrempels en/of verkeersplateaus) in het buitengebied. Onderhoud N845 (*). De provincie voert het De N845 is onderhouden en de rotonde bij de normale onderhoud uit op de N845. Op verzoek Van Cittersweg is aangepakt. van gemeente Wijchen wordt een rotonde aangelegd bij de Van Cittersweg, ter verbetering van het kruispunt. Regionale afstemming verkeersveiligheid (MUPWe blijven met de regio afstemmen om de 27).
We blijven de komende jaren met de regio verkeersveiligheid te vergroten om mogelijk afstemmen hoe we samen ongelukken kunnen ongelukken te kunnen voorkomen. voorkomen.
Programmarapportage november 2025
20
2.f
Leefbaarheid in de kernen We zetten binnen Wijchen in op de fietser en voetganger, waarbij we ervoor zorgen dat voorzieningen goed met de auto bereikbaar blijven. In (nieuwe) woonwijken maken we meer ruimte voor fietsers, voetgangers, openbaar groen en verblijfsruimte. Hierdoor rijden er minder auto’s op straat. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Aanpak grijze wegen (MUP-4a): Grijze wegen Het onderzoek naar de wegcategorisering is zijn wegen waarbij de inrichting niet aansluit bij afgerond. Deze wordt ter besluitvorming het gebruik van de weg. Uit MUP maatregel 3 voorgelegd aan de gemeenteraad. (de wegcategorisering) wordt bekend welke ‘grijze wegen’ er binnen de gemeente zijn. Hierna kan een reële inschatting worden gemaakt van de investeringskosten die nodig zijn en wat we als eerste gaan oppakken. We willen dit zoveel mogelijk tegelijk met het normale onderhoud doen. 2.g
Bereikbaarheid tussen kernen We willen dat de kernen voor iedereen bereikbaar zijn. Elke deelnemer aan het verkeer moet goed tussen de kernen kunnen reizen. Hierbij willen we betere fietsverbindingen, maar ook dat Wijchen goed bereikbaar blijft voor de auto. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Upgrade fiets- en wandelnetwerk (9a). Er is een Dit pakken we op met de reguliere advisering. In werkbudget van € 25.000 per jaar voor kleine 2025 zijn er diverse kleine aanpassingen aanpassingen. Hiermee investeren we in de gerealiseerd langs de Stationslaan (belijning) en verbetering van het fiets- en wandelnetwerk dat zijn er fietsbeugels bijgeplaatst bij de niet past bij het normale onderhoud. Tunnelweg. Fietspad Ravensteinseweg (11b). We gaan een Het fietspad is gerealiseerd. fietspad langs de Ravensteinseweg aanleggen tussen de Drutenseweg en de Maasbandijk. 2.h
Verbonden met de regio In 2030 worden het openbaar vervoer en de fiets, eerder dan de auto, gekozen voor reizen van en naar de belangrijkste bestemmingen in de regio’s in de buurt. Hierbij zetten we in op onder andere fiets- en OV-verbindingen, voldoende en veilige fietsenstallingen bij overstappunten en toegankelijke OV-haltes. Inwoners zijn hierdoor minder afhankelijk van de auto. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Fietsverbinding Druten – Wijchen (10). In 2024 Het onderzoek naar de herijking van het is een eerste onderzoek gedaan, met de fietsnetwerk is afgerond. Het onderzoek voor de herijking van het fietsnetwerk van Druten en fietsverbinding Druten - Wijchen wordt na de Wijchen. In 2025 werken we de fietsroute zomer opgestart. Zowel gemeente Druten als Druten-Wijchen verder uit. Wijchen hebben hiervoor budget gereserveerd. Zie startnotitie Z/25/322077. 2.i
Duurzaam verplaatsen In 2030 is voor iedereen (inwoners, bezoekers, werknemers etc.) een duurzaam vervoersmiddel beschikbaar. Hierdoor kan men zich betrouwbaar en comfortabel binnen en buiten Wijchen verplaatsen. Met als doel, het aandeel duurzame verplaatsingen (lopen, (e)fietsen, speed pedelecs, openbaar vervoer, elektrische auto en nieuwe vormen van emobility) dat binnen de eigen gemeente duurzaam plaatsvindt, te verhogen. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Monitoring duurzame mobiliteit (20b). De We gaan dit jaar de Strategie Elektrisch Rijden Strategie Elektrisch Rijden is op 24 juni 2021 actualiseren. Voor wat betreft de prognose uit vastgesteld. Hierin is een gewenst resultaat 2021; Er zijn op dit moment (per 1-5-2025) 68 opgenomen voor het aantal laadpalen in 2025. openbare laadpalen gerealiseerd in Wijchen. We spannen ons in om ervoor te zorgen dat er Daarnaast zijn er 53 laadpalen gepland. Deze in 2025 in totaal 126 laadpalen zijn gerealiseerd hebben de procedure doorlopen, maar zijn nog (Dit is op basis van prognoses uit 2021). niet geplaatst. Werkgeversaanpak bedrijventerreinen (24). We Dit pakken we op met de reguliere advisering. zijn steeds in gesprek met bedrijventerreinen over de mogelijkheden en informeren ze over Programmarapportage november 2025
21
successen binnen en buiten gemeente Wijchen. Voor de uitvoering van de maatregelen moet per bedrijf gekeken worden wat de oplossing is. Het bedrijf betaalt zelf de kosten voor de maatregel.
Financieel:
TV 2.1 2.2 2.5
Taakveld Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Resultaat
Begroot 3.336 540 34 3.910
JEV 2.852 490 35 3.377
(Bedragen x € 1.000) Budget overheveling Saldo 268 216 0 50 0 -1 268 265
Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) Extra kosten op openbare verlichting vanwege incidenteel onderhoud. 2.1 Dit kan uit de reserve openbare verlichting worden onttrokken.
TV
Structureel
Incidenteel
0
-36
2.1 Onttrekking reserve openbare verlichting. De opbrengsten uit de leges kabels en leidingen zijn hoger dan begroot. Deze leges worden ontvangen wanneer vanuit de netbeheerder kabels en leidingen in de grond dienen te worden aangebracht. Dit heeft relatief 2.1 veel plaats gevonden in 2025. Gedurende 2025 zijn diverse maatregelen ten gunste van de verkeersveiligheid uitgevoerd. Een deel van deze maatregelen heeft 2.1 minder gekost dan begroot. Er is in 2025 geen onderhoud nodig geweest aan de 2.1 verkeersregelinstallaties. Verhardingen - onderhoud minder dan begroot uitgevoerd en € 40k 2.1 meer degeneratievergoeding, dit wordt geëgaliseerd met reserve wegen.
0
36
0
144
0
53
0
29
0
76
2.1 Mutatie reserve wegen. De structurele exploitatielasten voor de TKWM-parkeergarage zijn opgenomen in de begroting, echter is de garage nog niet is opgeleverd. 2.2 Daarom vallen deze exploitatiekosten vrij.
0
-76
0
50
Overig Totaal
Programmarapportage november 2025
0
-11
0
265 265
22
3.3
Programma 3 Economie
Speerpunten: 3.a
Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers Ontwikkelingen kunnen invloed hebben op de uit te voeren plannen. Denk aan inflatie, de dreiging van een loon-prijs spiraal en een mogelijke recessie. Het kan zijn dat we dan extra acties moeten uitvoeren. In 2025 doen we (begroting) Verantwoording Het op kansrijke plekken vergroenen van het Vitalisering bedrijventerrein Wijchen-Oost. In terrein is uitgewerkt en bijna klaar voor 2025 gaan we aan de slag met het vergroenen realisatie. Hiermee verhogen we die biodiversiteit van het bedrijventerrein (Klimaatadaptief). en dragen we bij aan klimaatadaptatie. De Daarnaast participeren we in het uitvraag voor het maken van een geactualiseerd Technieklokaal Wijchen. omgevingsplan wordt voorbereid. Ondersteunen duurzaamheids- en circulaire Er zijn bij diverse bedrijven op Bijsterhuizen en initiatieven met ondernemers. Wijchen Oost inventarisaties gedaan van huidig Ondersteunen lokale initiatieven in de ruil- en en toekomstig stroomverbruik. Op basis daarvan deeleconomie, zijn knelpunten in beeld gebracht. In 2025 doen mede door de Stimuleringslening we verdiepend onderzoek om tot oplossingen te Verduurzaming Zakelijk en het Energieloket komen. Zoals voor Bijsterhuizen wordt er Zakelijk.
We zijn in 2024 begonnen met de gekeken naar de mogelijkheden om een energie mogelijkheden te onderzoeken om energycoöperatie op te richten en Wijchen-Oost heeft hubs te realiseren. Dit doen we in de SPUK-subsidie aangevraagd bij VNO-NCW samenwerking met ondernemers, voor vervolg onderzoek. bedrijvenverenigingen en een expertiseteam. We zetten dit voort in 2025. Ondernemers en bedrijvenvereniging zijn Participatietrajecten met ondernemers bij betrokken bij de biodiversiteitsvergroening van nieuwe ontwikkelingen, zoals bij de Wijchen oost. Daarnaast groeit het aantal ontwikkeling van bedrijventerrein Wijchenbedrijven dat betrokken is bij de techniekdag en Oost. Junior Technovium Wijchen. 3.b